S01a Regionaal beleidsplan Samen Dichtbij.pdf

Antwoord:

behandelingen GGZ vanuit de Zorgverzekerings-

Dank voor al uw tips/aanbevelingen. Sommige

wet fors afgenomen. Onder andere deze ontwikke­

en zijn ze daarop voldoende uitgerust?

hiervan zijn ook door andere partijen aangereikt,

lingen hebben de afgelopen jaren een toenemende

Antwoord:

sommige waren ons reeds bekend. Wij zullen er

druk veroorzaakt op het beschermd wonen.

1. Houdt de ambulantisering gelijke tred met de

zeker ons voordeel mee doen bij de verdere uit­

Kortom, genoeg redenen voor ons om op een

werking van het beleidsplan. Uw punt van signalering

integrale manier naar de problematiek van de GGZ,

Met de verschuiving van intramurale zorg naar

ambulante zorg?

hebben wij reeds een plek gegeven in het beleids­

MO en BW doelgroep te kijken, hetgeen wij in ons

extramurale zorg wordt een deel van het budget

plan. Ten aanzien van de 18-/18+ problematiek loopt

beleidsplan hebben geprobeerd te doen. Zoals u

dat nu beschikbaar is voor intramurale zorg omge­

er al een regionaal project om de gesignaleerde

aangeeft kan preventie hier een grote rol in spelen.

bogen en beschikbaar gesteld voor de ambulante

knelpunten op te pakken. Uw suggestie om het

Wij benoemen het misschien niet in die exacte

zorg. Er zal dus meer ambulante begeleiding/zorg

beleidsplan naar wat eenvoudiger taal te vertalen

woorden, maar feit is dat onze insteek om te komen

plaats gaan vinden. De ambulantisering zal daarom

nemen wij graag ter harte, maar vinden wij gelet op

tot verdere ambulantisering en een wijkgerichte

redelijk gelijke tred houden met de ambulante zorg.

de complexiteit van het onderwerp best een lastige.

(ambulante) GGZ, het vroeg opvangen van signalen,

We zijn nu begonnen met het toevoegen van een

het snel kunnen schakelen met specialistische zorg,

korte samenvatting, maar we nodigen u graag uit

het (meer en/of intensiever) ambulant aanbieden van

begeleiding en de dagbesteding geregeld?

om met ons in gesprek te gaan om met elkaar het

begeleiding en behandeling, bij uitstek preventief

Huisartsen en psychiaters zijn verantwoordelijk voor

beleidsplan nog toegankelijker te maken.

moet gaan werken om opname in een intramurale

doorverwijzing naar behandeling, als inzet van een

58

2. Hoe is de integrale zorg zoals behandeling,

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

praktijkondersteuner GGZ niet volstaat. Behandeling

beoordelingskamer ingericht bij Pro Persona aan

indicatiestelling voor beschermd wonen in relatie

wordt vanuit de Zorgverzekeringswet vergoed. Zorg­

de Nijmeegse baan. In het kader van de Sluitende

tot de ambulantisering meer en beter kan worden

verzekeraars sluiten contracten af met organisaties

aanpak psychische kwetsbaarheid wordt gewerkt aan

aangesloten bij de lokale wijkteams om tot een

die behandeling bieden. Het is dus afhankelijk van

verbreding naar een multidisciplinaire beoordelings-

meer passende maatwerkoplossing voor de cliënt

de gekozen zorgverzekering waar iemand voor

kamer. Tenslotte zijn er sinds enige tijd time-out

te kunnen komen.

behandeling terecht kan.

bedden beschikbaar (om crisis te voorkomen!).

Op dit moment is het zo dat het sociaal team/sociaal

REACTIE: REGIORAAD CLIENTEN RIBW

wijkteam de indicaties stelt voor Wmo-voorzieningen

4. Wordt er gezorgd voor voldoende participatie

zoals begeleiding en dagbesteding. Hierbij stemmen

om zodoende sociaal isolement en sociale

De laatste tijd bereiken ons steeds vaker veront­

zij indien nodig af met huisartsen, praktijkonder-

uitsluiting te voorkomen?

rustende berichten over een verdere krimp van

steuners of behandelaren. Ook aan zorgaanbieders

Participatie wordt als zeer belangrijk gezien. Hierbij

beschermd wonen plekken. Graag zouden wij

van begeleiding en dagbesteding vragen wij

proberen we bijvoorbeeld aansluiting te zoeken bij

middels een brief aan jullie toelichten wat dit voor

nadrukkelijk af te stemmen met andere betrokken

de welzijnsorganisaties en bij mogelijkheden om

ons als beschermd wonen cliënten van de RIBW

professionals, waaronder behandelaren. Samen­

deel te nemen aan reguliere sportactiviteiten en

betekent en kan gaan betekenen. Mogelijk komt

werking en integraal werken op alle leefgebieden

andere inloopvoorzieningen. Dit zijn zaken die

een deel van deze informatie vanavond ook ter

is in de regio Nijmegen een belangrijk criterium bij

lokaal geregeld zijn of moeten worden. Met het

sprake in de bijeenkomst, maar omdat u in uw

de regionale inkoop van begeleiding, dagbesteding

oog op de decentralisatie van Beschermd Wonen

uitnodiging oproept tot de mogelijkheid van

en jeugdhulp voor 2018 e.v. Als een cliënt graag

en Maatschappelijke Opvang en de bijkomende

schriftelijk inbrengen, willen wij hier graag gebruik

zorg wil ontvangen van een partij die niet gecon­

ambulantiserings-opgave zal er zeker ook oog zijn

van maken. Om u een kijkje te geven in hoe een

tracteerd is, dan kan er gekeken worden of de cliënt

voor participatie en het voorkomen van sociaal

en ander voor ons werkt, hebben we geprobeerd

in aanmerking komt voor een PGB. Hiermee kan

isolement en sociale uitsluiting.

dit in een brief voor u op te schrijven.

5. Wat wordt er gedaan om de zware druk op de

Wij maken ons zorgen omdat:

een cliënt de zorg vervolgens zelf inkopen bij een (niet gecontracteerde) partij. Voor PGB's gelden dezelfde kwaliteitscriteria als voor gecontracteerde

familie, naasten en mantelzorgers te ontlasten?

Cliënten met een psychische beperking/ziekte hebben

zorg (Zorg in natura). Een belangrijk doel van de

Vanuit het steunpunt mantelzorg Beuningen is er

vaak al vanaf hun jeugd hulpverleningstrajecten en

pilots en het scenario Wijkgerichte GGZ is de korte

bijvoorbeeld informatie en ondersteuning

zijn bij het beschermd wonen vaak eindelijk op een

lijnen tussen begeleiding en behandeling te

beschikbaar en is lotgenotencontact mogelijk.

plek waar zij rust ervaren en meer kunnen genieten

versterken.

Zij inventariseren regelmatig de behoeften bij

van het leven (al is dit voor een groot deel van de

mantelzorgers en spelen hier op in.

cliënten nog niet eens dagelijks weggelegd).

3. Zijn er bij dreigende crisissen voldoende crisis­ bedden geregeld? Gemeenten zijn niet verantwoordelijk voor crisiszorg

Dagelijks kampen zij met hun beperkingen en 6. Wie gaat er zorgdragen voor de Indicatie in 2020 en zijn ze daarop voldoende uitgerust?

moeten zij zich staande zien te houden in een maatschappij die weinig rekening houdt met mensen

GGZ, maar wij ontvangen geen signalen dat de

Hier is op dit moment nog geen beslissing over

die "anders zijn". De beschermde woonomgeving

capaciteit onvoldoende is. Naast de PAAZ-afdelingen

genomen, maar in het beleidsplan is aangegeven

waarop zij terug kunnen vallen, is hun stabiele basis

in de ziekenhuizen is sinds medio 2017 een crisis-

dat we willen onderzoeken of en wanneer de

en maakt dat deze mensen toch, op hun manier,

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

59

mee kunnen komen in deze maatschappij. Als deze

niemand terug kan vallen als ik een mindere dag heb,

Welke meerwaarde heeft het beschermd wonen

cliënten weer gedwongen worden zelfstandig te

beangstigt me. Ik kan erg angstig worden van alleen

voor mij: (een aantal voorbeelden uit de praktijk)

gaan wonen, begint voor veel cliënten opnieuw

het idee al, wat weer kan maken dat ik passief op de

Ik kan terugvallen op mijn huisgenoten als:

een periode van onrust en onzekerheid en een

bank ga zitten en niet meer tot enige actie kan komen".

"Ik vanwege mijn energiegebrek/beperkte belast­

mogelijke nieuwe lijdensweg waarvan de vraag is

"Soms heb ik dagen dat ik veel 'gepest' word door

baarheid het niet voor elkaar krijg om bijvoorbeeld

of zij hier niet slechter uitkomen dan dat zij erin

waangedachten en dwanghandelingen. Op zo'n

de kooktaak te voltooien".

gingen. Veel cliënten kunnen zich alleen staande

dag moet ik een keuze maken tussen de was

"Ik me geen raad met de dag weet en ik even kort

houden, DOORDAT ze beschermd wonen. En zelfs

ophangen of koken. Een van de twee schiet er dus

een babbeltje kan maken met mijn huisgenoten

dan is het vaak al moeilijk genoeg. Herstelprocessen zijn processen van jaren, de

bij in. Op zich niet zo erg als dit 1 dag het geval is,

waardoor ik de dag toch kan starten".

maar het risico is dat dit vaker gaat gebeuren en

"Doordat er mensen direct om me heen zijn (en de

vooruitgang gaat vaak met kleine stapjes en is niet

taken zich opstapelen in huis waardoor het voor mij

wetenschap dat ik niet alleen ben), is de kans

te dwingen in een kortere periode. Daarnaast kan

niet meer te overzien is".

kleiner dat ik vereenzaam. Als mijn huisgenoten mij

vooruitzicht op uitstroom binnen een bepaalde tijd

"Ik kan binnen een hele korte tijd (1 dag) psychisch

een dag lang niet gezien hebben, kloppen zij op

een dusdanige druk opleveren dat dit het herstel­

ontregelen. Zelf heb ik dit vaak te laat door. Als ik

mijn deur om te kijken wat er aan de hand is, of

proces verhindert. Veel cliënten zijn chronisch ziek

op mezelf zou wonen en niemand zou mijn gedrag

waarschuwen zij begeleiding."

en zullen nooit volledig herstellen, of dusdanig

kunnen signaleren en mogelijk doorspelen naar

"Het motiveert mij om in mijn dagritme te blijven

herstellen zodat zij zelfstandig kunnen wonen.

begeleiding, zou dit voor mij een psychose kunnen

en niet 's nachts te leven."

Vooruitgang is voor een aantal cliënten al stabiel

betekenen".

"De verantwoordelijkheid voor het wonen kunnen

blijven en zorgen dat het niet verder achteruitgaat.

Ter informatie: 9 van de 10 cliënten die een psychose

delen. Ik zou de druk van alles zelf moeten doen,

Voor velen is dit het hoogst haalbare.

hebben gehad verliezen hiermee een deel van hun

niet goed aankunnen. Ik zou daar makkelijk passief

vaardigheden. Het is voor velen niet haalbaar om

en uiteindelijk mogelijk depressief van kunnen

Wat als ik zelfstandig zou moeten gaan wonen?:

weer op hetzelfde niveau als voor de psychose te

worden. Bijvoorbeeld: Er komt een monteur voor

(een aantal voorbeelden uit de praktijk):

functioneren. Voorkomen van psychose is voor

de wasmachine; deze komt tussen 9 en 12 u. Nu

"Het zou mij waarschijnlijk niet lukken om zelf

deze mensen prioriteit 1.

kan ik deze verantwoordelijkheid delen/opdelen

structuur in de dagen aan te brengen, ik zou

"Als ik teveel gedachtes en/of stemmen in mijn

met mijn groepsgenoten. Zou ik alleen wonen, dan

depressieve gevoelens krijgen, vereenzamen,

hoofd heb, heb ik soms zoveel moeite met concen­

zou dit al de hoofdtaak van deze dag zijn en ik de

nergens toe kunnen komen, in bed blijven liggen

treren dat ik mijn taken op de verkeerde manier

rest van de dag niets meer kunnen doen".

en waarschijnlijk vaak ongezond eten''.

uitvoer. Bijvoorbeeld: ik doe de was en zet het

"In de maatschappij hoor ik nergens bij, voel ik me

''Een aantal praktische dingen zouden me niet dagelijks

verkeerde programma aan, vergeet het gasfornuis

alleen. Het wonen met anderen die allemaal wat

lukken, zoals koken, poetsen, afwas opruimen. Dit

uit te zetten."

mankeren, steunt me en ik voel me erkend"

omdat, vanwege mijn beperkte belastbaarheid en

Bovenstaande voorbeelden zorgen 9 van de 10 keer

psychische problemen, zelfs de kleine normale

voor overlast. Overlast voor de cliënt en zijn omgeving,

Welke risico's zien wij in ambulantisering van

dingen mij de ene dag veel meer moeite en energie

maar ook overlast voor u als Gemeente. Overlast

cliënten die hier eigenlijk (nog) niet aan toe zijn:

kosten dan de andere dag".

kost namelijk over het algemeen geld om dit weer

Meer verwarde personen op straat of in de wijk.

"Het idee dat ik alles zelf zou moeten doen en ik op

op de rit te krijgen.

Gevolg: meer politie-inzet en cellen nodig. (Wat

60

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

uiteraard niet ten goede komt voor het welzijn van

afgelopen jaren al behoorlijke stappen gezet. De

de cliënt.)

meerderheid van de huidige Beschermd Wonen

zitten hierover wellicht te optimistisch denken. Mogelijk is dit zo, mogelijk niet. Het is in ieder

Stelt u zich bijvoorbeeld voor dat u uzelf erg angstig

cliënt, zal niet verder doorstromen dan Beschermd

geval zo dat we dit met de BW organisaties en hun

en achterdochtig ergens over voelt en als gevolg

Wonen. Zeker niet zolang de maatschappij hier niet

cliënten willen gaan verkennen. De huidige jaarlijkse

daarvan probeert uw buren te overtuigen van uw

op ingericht is.

uitstroom uit beschermd wonen biedt ons in ieder

angst en achterdocht. Deze bellen de politie en

Mocht u nog behoefte hebben aan verdere toe­

geval goede hoop en ook projecten als Wonen

vervolgens eindigt u, nog angstiger en achter­

lichting van deze brief dan laten we ons graag uit­

met perspectief van RIBW en Pluryn bieden goede

dochtiger dan u al was, in een politiecel bij agenten

nodigen hierover in gesprek met u te gaan. Deze

aanknopingspunten.

die totaal niet aansluiten bij uw mentale toestand.

brief is opgesteld met medewerking van cliënten

Belangrijker nog, en daar liggen volgens ons de

Gevolg hiervan is wellicht een opname in de GGZ

uit beschermde woonvormen in Nijmegen en in

grootste kansen, is dat we met elkaar kijken naar

en al met al heeft u voor de overheid/gemeente

samenspraak met cliëntenvertegenwoordigers-

het voorkomen van instroom in een intramurale

meer gekost dan nodig was geweest wanneer u de

orgaan Regioraad Beschermd Wonen Nijmegen,

BW setting. Wij zijn ons er terdege van bewust dat

beschermde omgeving had gehad waarin u met uw

van RIBW Nijmegen en Rivierenland.

het de komende jaren de nodige inzet van diverse

problemen redelijk kon functioneren en uw angsten

partijen vraagt om dit mogelijk te maken. Ambu-

en achterdocht al vroegtijdig had kunnen relativeren

Antwoord:

lantiseren is voor ons geen doel op zich. Mensen

met de juiste ondersteuning.

Allereerst dank voor de verhelderende wijze waarop

die hier (nog) niet aan toe zijn, zullen wij niet dwingen

u ons meeneemt in uw zorgen als het gaat om de

om weer begeleid zelfstandig te gaan wonen. Wel

Tot slot: Wij begrijpen heel goed dat u moet bezuinigen

weg die we met Beschermd Wonen in willen slaan.

willen wij, zoals hierboven al gezegd, alles op alles

U schetst een heel duidelijk beeld van de meer­

zetten om te voorkomen dat mensen omwille van hun

en willen hier ook graag in meedenken naar een

waarde die Beschermd Wonen biedt voor mensen

psychische beperking hun eigen huis en omgeving

passende oplossing voor iedereen. We hopen

met een psychische beperking. Ook in de werk­

moeten verlaten en noodgedwongen instromen in

alleen dat u niet te licht denkt over cliënten met

conferentie zijn vergelijkbare verhalen te horen

een beschermde woonvoorziening. Wij zien het

een psychische beperking. Zoals u hierboven kunt

geweest. Om gelijk maar een zorg weg te nemen: Beschermd

daarom als onze (gezamenlijke) opgave om juist

lezen, komt er een hoop meer bij kijken dan het wellicht op het eerste oog lijkt. Het feit dat het

Wonen verdwijnt niet. Beschermd Wonen zal altijd

(thuis)basis te kunnen bieden zoals u dat omschrijft.

met veel cliënten goed gaat, komt doordat zij de

een onderdeel zijn van de Wmo-zorg die wij aan de

Graag maken we gebruik van uw aanbod om met u

beschermde woonomgeving hebben die zij nodig

mensen uit onze regio aanbieden. Wel streven wij

hierover verder in gesprek te gaan, om nader te

hebben. Begrijp ons niet verkeerd, wij zijn er ook

ernaar om anders naar deze vormen van begeleiding

bezien wat hier op de korte en langere termijn

voorstanders van om cliënten te motiveren zelf­

te gaan kijken: meer vanuit een inclusie gedachte.

concreet voor noodzakelijk is.

standiger te worden en indien zij hier aan toe zijn

Beschermd Wonen kent nu reeds vele verschijnings­

ook in de eigen wijk die begeleiding en stabiele

de stap naar zelfstandig wonen te zetten.

vormen: van groepswoningen tot geclusterd wonen

Alleen zijn wij bang dat dit niet voor de grote groep

tot begeleid zelfstandig wonen. Wij denken dat

REACTIE: RIBW NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

cliënten die u in gedachte heeft, is weggelegd.

het mogelijk is om hierbinnen een verschuiving te

Als expert in begeleidingszorg en als grootste aan­

Wij schatten in dat dit eerder voor een minderheid

realiseren naar met name deze laatste. U geeft aan

bieder in de regio op het gebied van beschermd

van de cliënten zal gelden. En zelfs hierin zijn de

dat wij voor de mensen die nu in Beschermd Wonen

en begeleid wonen, reageren wij graag op het

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

61

'Plan van Aanpak GGZ-Beschermd Wonen-Maat-

Werken aan vernieuwing

de wijk, ontstaan er gaten tussen de GGZ en het

schappelijke Opvang'. In onze brief van 15 maart

Bij de RIBW Nijmegen & Rivierenland staat innovatie

sociaal domein. Hoe en met welke financiële

2017 formuleerden wij reeds een reactie op de

hoog op de agenda en wij spelen al geruime tijd

middelen wilt u de beoogde beweging in gang

startnotitie over dit onderwerp.

actief in op nieuwe ontwikkelingen op het snijvlak

zetten en hoe neemt u alle betrokken partijen

van de GGZ en het sociaal domein. Wij werken nauw

daarin mee?

Risico's voor kwetsbare mensen

samen met onze partners in de zorg en het sociaal

Als RIBW Nijmegen & Rivierenland onderschrijven

domein. Samen met woningcorporaties hebben wij

Dankzij de sociaal psychiatrische begeleiding gaat

wij de eindsituatie van het plan van aanpak van harte.

afgelopen jaar voorzieningen gecreëerd, gericht

het met veel cliënten goed. Het vanwege geld­

Over de weg ernaar toe hebben wij echter grote

op het stimuleren van de uitstroom van cliënten in

kwesties weghalen van ankers in het leven van deze

zorgen. De in het plan van aanpak beschreven stip

het kader van participatie en inclusie. Wonen met

cliënten kan desastreuze gevolgen hebben, waardoor

op de horizon past in ons toekomstbeeld. Wij vinden

Perspectief laat zien dat wij de beweging naar GGZ

zij overlast kunnen veroorzaken of verkommeren.

echter dat het plan met zevenmijlslaarzen wordt

in de wijk serieus nemen en weten te concretiseren.

De druk op de maatschappelijke opvang zal dan

doorlopen. Het houdt onvoldoende rekening met

Wij hebben de afgelopen periode gewerkt aan het

vergroten, waarbij mensen weer een beroep doen

de veelheid aan (tussen)stappen die nodig zijn om

vormgeven van geïntegreerde GGZ in de wijken,

op beschermd wonen (in de vorm van een pgb) of

kwetsbare cliënten niet omver te lopen. Voor de

waarbij onze organisatie uiteindelijk opgaat in de

duurdere vormen van zorg.

samenleving heeft het plan bovendien verstrek­

wijkinfrastructuur. Wij zien scenario 2 als een

kende gevolgen, deze moet toegerust zijn op de

ambitieuze en stevige tussenstap en een fase die

Voor onze organisatie staat het belang van de

omzetting van het 'medisch' model naar een 'sociaal'

randvoorwaardelijk moet zijn doorlopen voordat

individuele cliënten altijd voorop. Gericht op

model. Wij roepen de regio dan ook op om het

aan scenario 3 kan worden begonnen.

participatie, herstel en eigen regie, om daarmee

groot dat veel cliënten onderweg de aansluiting

Bezuinigingen

Vanuit dit belang en in samenspraak met de cliënten

verliezen, met de kans op een toename van verwarde

Haaks op de beoogde ontwikkelingen in het plan

zelf, willen wij graag op korte termijn in gesprek met

personen op straat.

van aanpak, staan bovendien de voorgenomen

de regio om te komen tot een realistische aanpak

bezuinigingen op beschermd wonen voor 2018.

van het beleid.

plan van meer realisme te voorzien. Nu is het risico

inclusie in de samenleving mogelijk te maken.

Tijdens de recente inspraakavond voor burgers gaf u

Hiermee wordt een forse streep gehaald door deze

aan dat een transformatie de nodige tijd vergt. In de

initiatieven en is er een grote kans dat het effect

Antwoord:

lijn van Dannenberg vindt u een tijdsperiode van 15 jaar

teniet wordt gedaan. In plaats van de in het plan

Allereerst willen wij u bedanken dat u de koers zoals

reëel om scenario 3 te realiseren. In het plan van aan­

van aanpak beoogde vernieuwing van beschermd

geschetst in ons beleidsplan onderschrijft. U geeft

pak wordt echter geen rekening gehouden met een

en begeleid wonen, ervaren wij daarmee afbraak

hierbij wel aan zich zorgen te maken over het tempo

juiste fasering, temporisering en volgordelijkheid. Wij

van een zorgvuldige aanpak. De gemeente werpt

waarin de geschetste eindsituatie moet worden

vinden dat onbegrijpelijk en niet verantwoord ten

een forse drempel op om kwetsbare mensen duur­

bereikt. Over het tempo waarin de benodigde

aanzien van onze cliënten, evenals voor het beleid van

zaam zelfstandig te laten wonen in de samenleving

veranderingen moeten worden ingezet, kunnen we

de regio. De Regioraad van cliënten beschermd

en wijkt daarmee af van de lijn van Dannenberg.

overigens altijd met elkaar in gesprek. Het realiseren

wonen heeft zijn zorgen over de aanpak in een heldere

Immers, als het afbouwen van voorzieningen sneller

van het ene voorstel/doelstelling uit het plan zal

brief (d.d. 6 september 2017) aan u laten weten.

gaat dan het realiseren van nieuwe GGZ-opvang in

meer tijd kosten dan het andere. Bijvoorbeeld de

62

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

REACTIE: WOONZORGNET

brede mentaliteitsverandering binnen de samen­

van het onderwerp kan de samenstelling hiervan

leving richting de doelgroep van ons beleid zal er

verschillen. Hierbij zullen wij zeker niet de "collecti­

Binnenkort neemt U een besluit over het 'Plan van

een van de lange adem zijn. Dit laat onverlet dat

viteit van betrokken partijen" vergeten. Net zo min

Aanpak GGZ-Beschermd Wonen-Maatschappelijke

we wel met elkaar in de "actiestand" moeten komen

als we dat bij de totstandkoming van dit beleidsplan

Opvang' van Wethouder B. Frings. In dit plan

om het gewenste perspectief te bewerkstelligen.

hebben gedaan.

worden 3 scenario's beschreven en de wethouder stelt voor om voor scenario 3 te kiezen waarbij

Wij hebben bewust gekozen voor een scenario 2

Wij zien niet waarom u in uw brief spreekt over

Beschermd Wonen een integrale wijkvoorziening

richting 2020 en een scenario 3 dat aansluit bij de

bezuinigen. Er is nadrukkelijk geen sprake van

wordt. Wij denken dat dit plan te ambitieus en niet

termijn die Dannenberg ook noemt (15 jaar). Heel

bezuinigingen, integendeel. Niet voor uw organisatie

realistisch is.

bewust, omdat 2020 ook het jaar is dat het nieuwe

en niet budgettair gezien. Noch is er sprake van

Beschermd wonen kan, in combinatie met de

landelijke verdeelmodel wordt ingevoerd en wij

dat wij "ankers in het leven van cliënten" weg zullen

komende bezuinigingen, niet op die schaal worden

verwachten dat onze regio hier niet direct gunstig

slaan. Wel willen wij, zoals hierboven aangegeven,

georganiseerd en bekostigd. Daarmee lopen onze

uit zal springen. We kunnen daarom beter nu al werk

in 2018 echt werk maken van een start om de in het

cliënten het risico dat dergelijke voorzieningen

maken van een grotere inzet op ambulantisering,

beleidsplan geschetste (en door u onderschreven)

ontmanteld worden. En dat terwijl zij DANKZIJ de

dan wachten tot de noodzaak zo groot is dat we in

beweging richting verdere ambulantisering te gaan

ondersteuning veilig kunnen wonen, relaties aan

noodscenario's terecht komen. Om in uw woorden

maken. Dit doen wij onder andere door nu reeds

kunnen gaan en burgerschap inhoud kunnen

te spreken: wij proberen juist de noodzaak om er

een aantal trajecten intramuraal minder in te kopen

geven, inclusief werken en leren. Dat kan toch ook

met "zevenmijlslaarzen" door heen te moeten

en hiervoor in de plaats meer trajecten extramuraal

met ambulante begeleiding? Ja, voor veel cliënten

stappen, te voorkomen. Hier zijn cliënten, noch

in te kopen. We bouwen dus zeker niet gedwongen

kan dit en gebeurt dat ook. Maar voor een grote

instellingen mee gediend. Met u zijn wij het eens

voorzieningen af. Wij vragen van u en de andere

groep cliënten met een ernstige psychiatrische

dat de afbouw van de ene voorziening gepaard

Beschermd Wonen organisaties om in goede

aandoening (EPA) is die stap (voorlopig) te groot of

moet gaan met gelijktijdige opbouw van andere

samenspraak met ons en cliënten wel te starten

niet haalbaar.

voorzieningen. Dat is ook precies wat wij beogen.

met een andere inrichting van de zorg. Uiteraard in

U vraagt met welke middelen wij dit doen en hoe wij

de lijn van het perspectief, zoals geschetst in het

Afgelopen weekend werden wij hard met dit

alle betrokken partijen hierin meenemen. Wij zullen

beleidsplan. Over het tempo waarin, beginnen aan

gegeven geconfronteerd. Een bewoner ging na

dit moeten doen met de middelen die gemeenten

de instroom- en/of uitstroomkant en de andere

succesvol verblijf van enkele jaren eindelijk zelf­

nu tot haar beschikking hebben. Onze verwachting

(rand)voorwaarden die hiervoor nodig zijn, kunnen

standig wonen in de buurt van zijn familie. Het hele

is zeker niet dat hier meer middelen bij zullen komen,

wij dan met elkaar concreet het gesprek aangaan.

transitietraject was optimaal voorbereid en uitge­

integendeel. Zie ook onze opmerking hierboven

voerd. Dit weekend ontvingen wij het droevige

over het nieuwe verdeelmodel. Wij zullen het plan

Tot slot: het is goed te lezen dat ook uw organisa­

tot stand moeten brengen met alle betrokken

tie het belang van individuele cliënten voorop stelt.

gepleegd. Wij (oud-medebewoners, medewerkers)

partijen. Echter, gelet op het grote aantal betrokken

Uw uitnodiging om met ons in gesprek te gaan om

zijn er kapot van. De les die we wederom leren: we

partijen zullen we hierbij wel streven naar werkbare

te komen tot een uitvoering van beleid nemen wij

werken met ernstig zieke en kwetsbare mensen die

samenwerkingsvormen, bijvoorbeeld in de vorm

vanzelfsprekend aan. Wij zijn hierover immers al

beschutting en bescherming nodig hebben, soms

van stuur-, project- en werkgroepen. Afhankelijk

met u in gesprek en zullen dit ook blijven doen.

een mensenleven lang.

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

bericht dat hij, zeer onverwacht, suïcide heeft

63

Doe niet mee aan de 'wijk-utopie'. Deze groep

verder dan alleen de stad. Er wonen ook mensen

in overweging die naar onze mening het plan nog

burgers heeft baat bij gespecialiseerde begeleiding

met een EPA in de gemeenten buiten stad Nijmegen,

zouden kunnen versterken.

en een beschermde woonomgeving. Dat hoeft

die wij graag waar mogelijk in hun eigen kern/wijk

echt niet persé op wijkniveau, dat kan kleinschalig

willen laten wonen. Dat is wat ons betreft waar het

Huidige cliënten Beschermd Wonen ontzien

verspreid over de stad, veelal om en in het centrum.

om gaat, ondersteuning dichtbij. U heeft het verder

Wij adviseren u om de huidige groep mensen

Want daar is het leven, daar zijn ontmoetingen en

over bezuinigingen, wij hechten er aan te bena­

met een indicatie voor Beschermd Wonen, zeker

daar is werk. Scenario 2 komt hier heel goed bij in

drukken dat wij niet zullen bezuinigen op Beschermd

diegenen die al langere tijd in een beschermde

de buurt en is een realistisch ijkpunt als stip op de

Wonen. Wel zullen wij financiële prikkels inbouwen

woonvoorziening wonen, zoveel mogelijk te ontzien

horizon.

in de contractering om de ambulantiseringsslag

in het streven naar ambulantisering. De meeste

mede te faciliteren. Alle middelen blijven echter

cliënten die beschermd wonen kampen dagelijks

Ik ben van harte bereid hierover met u van

beschikbaar voor Beschermd Wonen. De middelen

met hun beperkingen en hebben vaak van jongs af

gedachten te wisselen.

die we vrijmaken door minder intramurale trajecten

aan al te maken met hulpverleningstrajecten.

in te kopen zullen wij inzetten ten behoeve van de

Omdat zij behoefte hebben aan dagelijkse zorg en

Antwoord:

in scenario 2 genoemde opbouw/intensivering van

ondersteuning, zal de overgang naar een zelfstandige

Dank voor uw reactie. Allereerst een kleine correctie.

de ambulantisering. Laten wij met elkaar afspreken dat we de komende

woonsituatie voor de meesten van hen te groot zijn.

Het beleidsplan betreft nadrukkelijk een plan van

Daarom raden we aan om vooral in te zetten op

de samenwerkende gemeenten in de regio en niet

periode op constructieve wijze onze inzet op

het beperken van nieuwe instroom in Beschermd

het plan van wethouder Frings. U bestempelt

scenario 2 plegen, dan zien we in diezelfde periode

Wonen. Het plan van aanpak doet daar overigens

scenario 3 als niet realistisch en te ambitieus. Wij

vanzelf wel hoe we met elkaar scenario 3 dichterbij

ook al een aantal aanzetten toe.

zullen zeker niet ontkennen dat het een ambitieus

kunnen laten komen. Wij hebben hier in elk geval

plan betreft, dat is ook de reden dat wij scenario 3

alle vertrouwen in.

Reguliere beloning ervaringsdeskundigen

als stip op de horizon benoemen en daar de nodige

Met betrekking tot het vormgeven van de gebieds­

tijd (15 jaar) voor uit willen trekken. Tegelijkertijd

gerichte GGZ (scenario 3 in het plan van aanpak)

REACTIE: ADVIES COMMISSIE JMG NIJMEGEN

wordt het voornemen uitgesproken om, behalve

mijlpaal in 2020, een scenario dat in uw ogen wel

Graag willen wij u complimenteren met het Plan

zorg, ook ontmoeting en lotgenotencontact te

realistisch is. Een scenario waarmee in onze ogen

van aanpak GGZ - Beschermd Wonen - Maat­

bevorderen in de wijk. Het is uw wens om hier

een groot deel van de randvoorwaarden wordt

schappelijke Opvang. Het plan bevat veel ideeën

ervaringsdeskundigen in te zetten. Dit vinden wij

ingevuld om toe te werken naar scenario 3.

waar wij ons in kunnen vinden en heeft een brede

een goed streven, waarbij we wel nog het advies

U spreekt van wijk-utopie en gespecialiseerde

focus die zich niet beperkt tot beschermd wonen

geven om ervaringsdeskundigen een regulier salaris

begeleiding en beschermde woonomgeving. Wat

en maatschappelijke opvang alleen. Met name het

te bieden. Ervaringsdeskundigen zijn niet slechts

ons betreft gaan wonen in de wijk en het bieden van

noemen van elementen als herstel, dagbesteding/

mensen met ervaring met het hebben van een

(ambulante) specialistische begeleiding, maar ook

werk en stigmabestrijding vinden wij lovenswaardig

kwetsbaarheid, maar hebben ook door opleiding

Beschermd Wonen, echt hand in hand. U zegt het

en onontbeerlijk om te komen tot een sluitend

en scholing ervaringskennis opgebouwd. Deze

zelf al: kleinschalig, verspreid. Wij kijken hier, juist

beleid ten aanzien van de doelgroep. Met dit

ervaringskennis wordt toegepast om cliënten te

vanwege de regionale spreiding van voorzieningen,

gevraagde advies geven wij u een aantal adviezen

ondersteunen in hun persoonlijk herstel. Kortom:

hebben wij scenario 2 benoemd als te bereiken

64

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

ervaringsdeskundigheid is een vak, dat naar onze

en kunnen zij op elk moment ondersteuning krijgen

kunnen betrekken. Dit voorkomt een concentratie

mening ook als dusdanig beloond dient te worden.

van hulpverleners. Echter, wanneer cliënten zelf­

van kwetsbare doelgroepen in de wijk en bevordert

standig (gaan) wonen, zal de ambulante zorg en

de diversiteit. Wij zouden graag zien dat andere

ondersteuning zich doorgaans beperken tot

corporaties dit beleid overnemen en adviseren u

Het plan van aanpak zet in op het vergroten van

kantooruren. Signalen van cliënten duiden er op

met hen hierover in gesprek te gaan.

de inclusie en participatie van mensen met een psychische kwetsbaarheid. U gaat dit onderdeel

dat de reguliere huisartsenzorg vaak te weinig

Verbeteren beeldvorming

specialistische kennis in huis heeft over de proble­

Aandacht geven aan opleiding en onderwijs

nog verder uitwerken en wij zijn benieuwd hoe die

matiek van psychische aandoeningen. En wil men

Met betrekking tot het thema werk en dagbesteding

uitwerking, waar wij graag bij betrokken worden,

gebruik maken van de crisisdienst, dan kan dit alleen in crisissituaties. Daarom adviseren wij om

geven we het advies om ook aandacht te geven

vorm krijgt. Niet alleen hulpverleners hebben een

aan opleiding. Vooral bij jongeren met een

rol bij het vergroten van de acceptatie van mensen

het zorgnetwerk dusdanig in te richten, dat ook

psychische kwetsbaarheid kan opleiding een

met een psychische kwetsbaarheid in de wijk, maar

zelfstandig wonende cliënten 24 uur per dag kunnen

zinvolle daginvulling bieden, mits hierbij voldoende

ook voorlichting door ervaringsdeskundigen en

rekenen op deskundige zorg en ondersteuning.

ondersteuning aanwezig is bij de onderwijsinstelling.

publiekscampagnes kunnen een manier zijn om

Mochten in dit kader de zorg- en ondersteunings-

Wij adviseren u hierover in gesprek te gaan met

vooroordelen weg te nemen en acceptatie te

structuren worden uitgebreid, dan raden we ook

scholen en onderwijsinstellingen als het ROC, de

vergroten. Hierbij kan eventueel gebruik worden

aan om hier voldoende bekendheid aan te geven,

HAN en de Radboud Universiteit. Daar waar nood­

gemaakt van bestaande diëntenorganisaties. In ieder geval verwachten we dat het verbeteren

zodat mensen weten waar en wanneer zij terecht

zakelijke ondersteuning ontbreekt voor jongeren

kunnen met hun hulpvraag.

met een psychische aandoening om scholing en

psychisch kwetsbare burgers om een lange termijn-

Diversiteit bevorderen in wijk

worden.

inspanning zal vragen. Wij adviseren dan ook om

Wat betreft het thema wonen onderschrijven we

hier budget voor vrij te maken.

het voornemen om kwetsbare doelgroepen te

Zorgvuldig omgaan met het betrekken van familie

spreiden binnen gemeenten. Nu nog zijn er wijken

bij zorgnetwerk

Verder doen we de suggestie, om bij het uitwerken

waar relatief veel mensen wonen met een GGZ-

Wij willen een kanttekening plaatsen bij het voor­

van het concept om de acceptatie en inclusie van

achtergrond, terwijl het onze voorkeur heeft dat

nemen in het plan van aanpak om familie als

mensen met een GGZ-achtergrond te vergroten,

er diversiteit bestaat in een wijk en mensen met

gelijkwaardige partner te betrekken bij het zorg-

ook gebruik te maken van de input van cliënten en

verschillende achtergronden bij elkaar wonen. Dit

netwerk. Hoewel wij dit in beginsel toejuichen,

ervaringsdeskundigen.

kan op verschillende manieren gerealiseerd worden.

willen we er ook op wijzen dat het met name in de

van de beeldvorming in de wijk ten aanzien van

onderwijs te volgen, zou dit gestimuleerd moeten

Woningcorporatie Portaal stelt bijvoorbeeld

psychiatrie regelmatig voorkomt dat familieverhou­

24 uurs ondersteuning voor zelfstandig wonende

woningen met een huur boven de huurtoeslag-

dingen ernstig verstoord zijn en cliënten soms het contact met hun familie volledig verbroken hebben.

cliënten

grens beschikbaar aan mensen met een laag

Onze verwachting is dat de bestaande zorg anders

inkomen. Aangezien een flink deel van de mensen

Het betrekken van de familie bij de behandeling

ingericht zal moeten worden als gevolg van het

met een ernstige psychische aandoening een

kan voor sommige cliënten oude wonden open­

proces van ambulantisering. Nu zijn cliënten die

minimum inkomen heeft, zouden wij het toejuichen

rijten en moet daarom zorgvuldig afgewogen

beschermd wonen nog gewend aan 24-uurs zorg

wanneer zij toch woningen met een hogere huur

worden.

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

65

Maatschappelijke opvang

geleverd kan worden ten aanzien van deze gecom­

daarmede druk op de Maatschappelijk Opvang te

Het valt ons op dat er in het plan van aanpak relatief

pliceerde doelgroep.

verminderen.

meer aandacht is voor de uitwerking van de plannen

Preventie wordt terecht van groot belang geacht.

voor beschermd wonen, dan voor die voor de

In dat verband willen we wijzen op het Expertiseteam

Antwoord:

Maatschappelijke opvang. In het plan lijkt ons een

dak- en thuislozen, een belangrijke vindplaats voor

Allereerst nemen wij uw complimenten voor het

wat optimistische kijk op het op herstelgerichte

dak- en thuislozen/verslaafden. Voortgekomen uit

Plan van Aanpak GGZ-Beschermd Wonen-Maat-

vermogen van de doelgroep dak- en thuislozen/

de jarenlange spreekuren vanuit de diaconie

schappelijke Opvang, dat we inmiddels hebben

verslaafden. Gelukkig wordt aangegeven dat

Nijmegen heeft het zich het laatste jaar ontwikkeld

omgedoopt tot een Beleidsplan, graag in ontvangst.

wanneer de situatie van mensen vraagt om maat­

tot een expertiseteam waar, in samenwerking met

Hieronder gaan we in op uw adviezen.

schappelijke opvang, deze ook geboden moet

de relevante hulpverlening en de huisartsen van

worden, ook in de toekomst.

buitenzorg, een plek is gecreëerd waar de doel­

Huidige cliënten Beschermd Wonen ontzien

Het valt ons op dat rond beschermd wonen veel

groep laagdrempelig wordt ontvangen en in een

Wij onderschrijven uw advies om de huidige

meer statistische gegevens worden weergegeven

heel vroeg stadium hulpverlening kan worden

bewoners van beschermde woonvormen zoveel

dan bij dak- en thuislozen en verslaafde personen

opgestart, om zo preventief een verder afglijden

mogelijk te ontzien. In het aangepaste Beleidsplan

in de regio. De landelijke trend is een toename van

van de personen te voorkomen.

hebben wij extra benadrukt dat we ons vooral richten

het aantal dak en thuislozen. Van belang lijkt het

op het inperken van de instroom in Beschermd

ons, mede met het oog op de doordecentralisatie

Uitgeprocedeerde vluchtelingen/

Wonen door de ondersteuning thuis en de voor­

na 2020, om meer gegevens rondom de doelgroep

ongedocumenteerden

zieningen dichtbij huis te intensiveren.

die gebruik zal maken van de maatschappelijke

Een afzonderlijke categorie daklozen zijn de uitge­

opvang te verzamelen. We adviseren om opnieuw

procedeerde vluchtelingen/ongedocumenteerden.

Reguliere beloning ervaringsdeskundigen

een meting te (laten) doen ten aanzien van deze

Het is ons bekend dat er rondom deze doelgroep

Over de betaling van ervaringsdeskundigen doen

aantallen in onze regio.

andere beleidsstukken worden ontwikkeld, maar

we geen algemene uitspraak. Afhankelijk van de

Er wordt vastgesteld dat, om herstel van de doel­

het lijkt ons van belang om in dit algemene plan van

situatie en functie van ervaringsdeskundigen bezien

groep te bewerkstelligen, gezorgd moet worden

aanpak ook deze categorie te benoemen en aan te

wij, en ook instellingen, of zij regulier betaald

voor mogelijkheden van Housing First en de

geven wat de toegankelijkheid of ontoegankelijk­

worden voor de werkzaamheden die ze verrichten.

ontwikkeling van tussenvoorzieningen. Het project

heid is van de reguliere Maatschappelijke Opvang

Housing First zou, wil het tot een effectief middel

voor deze doelgroep.

Verbetering beeldvorming

voor herstel bij de doelgroep worden, moeten

Wij gaan graag in op uw aanbod om mee te denken

worden uitgebreid. Er zijn veel meer mensen die

Schuldhulpverlening

en werken aan voorlichting en campagne-activiteiten

voor een dergelijke aanpak in aanmerking zouden

Wanneer preventie ter voorkoming van dakloosheid

gericht op inclusie en acceptatie van mensen met

kunnen komen, als er meer capaciteit zou zijn.

belangrijk wordt geacht, zou schuldhulpverlening

een GGZ-achtergrond. Ook andere cliëntvertegen-

De genoemde tussenvoorzieningen, als stappen

een grote plaats moeten innemen in de plannen.

woordigers zullen we bij de uitwerking van een

in het herstel van mensen, zijn in het voorstel nog

Voorkoming van huisuitzettingen en energieafslui-

inclusiecampagne betrekken. Bij de uitvoerings­

weinig uitgewerkt. We pleiten voor een divers

tingen vanwege oplopende schulden, is één van

plannen, waaronder een regionaal campagneplan,

aanbod van voorzieningen zodat er maatwerk

de belangrijkste instrumenten om dakloosheid en

zullen we een begroting met dekking voegen.

66

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

Wij begrijpen de kanttekening die u hierbij maakt

Schuldhulpverlening

cliënten

en hebben aan het beleidsplan op dit punt toege­

Aan het definitieve beleidsplan is toegevoegd dat

Uw constatering dat de bestaande zorg anders

voegd: "Uiteraard wordt hierbij altijd goed gekeken

elke gemeente moet beschikken over een signale-

ingericht zal moeten worden, klopt. 24-uurs bereik­

naar de onderlinge verhoudingen, zeker als de

ringsnetwerk schulden met o.a. woningcorporaties

baarheid voor zelfstandig (begeleid) wonende

verhoudingen verstoord zijn. Het is uiteindelijk aan

en energiebedrijven die vroegtijdig aan de bel

cliënten is hierbij een belangrijk element, dat we

de cliënt om te bepalen wie hij of zij wil betrekken."

trekken bij betalingsachterstanden. Ook moet elke

24 uurs-ondersteuning voor zelfstandig wonende

als zodanig hebben opgenomen in het definitieve beleidsplan. Diversiteit bevorderen in wijken

gemeente beschikken over een lokaal zorgnetwerk Maatschappelijke opvang

multi-probleemhuishoudens dat onder meer gericht is

Eén van de doelen van één coördinatiepunt voor

op het voorkomen van huisuitzettingen door middel

Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen is

van het inzetten van drang- en dwang-trajecten.

Samen met woningcorporaties streven wij naar

dat we meer zicht krijgen op de totale doelgroep.

gevarieerde wijken en spreiding van kwetsbare

Veel mensen maken gebruik van meerdere opvang­

mensen over wijken. Dit gebeurt onder meer door

voorzieningen, waardoor we geen cijfers hebben

waar mogelijk gedifferentieerd te bouwen, bijvoor­

over het totaal aantal unieke bezoekers (sommigen

REACTIE: ADVIESCOMMISSIE ALLOCHTONEN NIJMEGEN

beeld door waar mogelijk sociale huurwoningen

maken immers gebruik van meerdere voorzieningen).

De adviescommissie wil enkele korte opmerkingen

toe te voegen aan wijken met overwegend koop­

maken over het 'Plan van aanpak GGZ - Beschermd

woningen. Uw suggestie om woningen met een huur

In het beleidsplan staat dat we het aantal tussen­

Wonen - Maatschappelijke Opvang'.

boven de huurtoeslag beschikbaar te stellen aan

voorzieningen willen uitbreiden en Housing First

mensen met een laag inkomen zullen wij bespreken

beschouwen we als een tussenvoorziening. Voor

1. Benoem culturele diversiteit onder de cliënten/ bewoners

met de woningcorporaties in Gelderland-Zuid.

uitbreiding van het aantal tussenvoorzieningen

Er zijn vrij veel mensen met een migratieachter­

stellen we als eerste stap een inventarisatie van de

grond die 'beschermd wonen' en gebruik maken

huidige tussenvoorzieningen. Op basis van deze

van maatschappelijke opvang. Er zijn veel mensen

Het belang van onderwijs en opleiding is aan het

inventarisatie komen we met een plan van aanpak

met een migratieachtergrond met ernstige

definitieve beleidsplan toegevoegd. Wij zijn reeds

voor uitbreiding. Met u hechten wij aan de kennis

psychische aandoeningen en/of psychiatrische

Aandacht geven aan opleiding en onderwijs

in gesprek met onderwijsinstellingen, met name

die bij de deelnemers aan het Expertiseteam dak- en

problematiek. We kunnen ook stellen dat er heel

het ROC, de HAN en de Radbouduniversiteit, over

thuislozen de afgelopen jaren is opgebouwd.

wat risicogroepen zijn onder 'migranten', we

ondersteuning aan jongeren en studenten met

Conform afspraak die wij in het kader van de

denken hierbij onder andere aan vluchtelingen,

(psychische) beperkingen (er zijn overigens al

subsidieverlening met hen hebben gemaakt, zullen

mensen met oorlogstrauma's, maar ook mensen

bestaande maatjesprojecten op dit vlak) en wij zullen

wij het functioneren van het team evalueren.

de komende tijd deze gesprekken intensiveren met

die lijden onder minderheidsstress - een ver­ schijnsel dat nauwelijks aandacht krijgt, maar

het oog op de ambitie van het beleidsplan GGZ-

Uitgeprocedeerde vluchtelingen/

levens kan verwoesten.

Beschermd Wonen-Maatschappelijke Opvang.

ongedocumenteerden

We mogen daarmee aannemen dat er onder

Deze doelgroep valt niet onder dit Beleidsplan.

cliënten heel wat culturele verschillen zijn. Die

Zorgvuldig omgaan met het betrekken van familie

Voor deze doelgroep is een separate Bed-bad-

zien wij niet benoemd in het plan van aanpak.

bij zorgnetwerk

broodvoorziening gecreëerd.

De adviescommissie is van mening dat dit wel

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

67

van belang is, omdat benoeming van culturele

inkooptrajecten van deze zorgvormen dat zorg­

tussenvorm vinden we in optie B", de huidige

diversiteit onder de doelgroep de voorwaarde is

organisaties concreet aandacht besteden aan

centrumgemeente constructie zou gehandhaafd

voor de ontwikkeling van cultuursensitieve praktijk.

cultuursensitief werken (via personeelsbeleid, deskundigheidsbevordering etc.), zoals benoemd

kunnen blijven). Graag duidelijk aangeven wat de

in het definitieve beleidsplan. Graag ontvangen

- In de situatie van geïntegreerde GGZ in wijken en

Naast inclusie en participatie ziet de commissie graag diversiteit als principieel uitgangspunt. 2. Cultuursensitief werken

bedoeling is qua termijn en invulling.

wij signalen als hierin in de praktijk knelpunten

kernen is het van groot belang dat niet alleen

De commissie krijgt nog steeds signalen binnen

voorkomen, zodat wij deze aan de orde kunnen

professionals, maar juist ook familie, vrienden,

van cultuurblinde praktijken. Zo komt het bij­

stellen in contractmanagementgesprekken.

voorbeeld nog voor dat in woongroepen geen

buren etc. op tijd signaleren dat het niet goed gaat met iemand. Juist in een steeds meer

aandacht besteed wordt aan de wens halal vlees

U vraagt om diversiteit aan de uitgangspunten

te eten.

inclusie en participatie toe te voegen. Inclusie kan

uitdaging. Wat is de visie van de gemeente hierop

De commissie vraagt u daarom of en hoe cultuur­

niet zonder aandacht voor diversiteit en aandacht

en hoe wil de gemeente dit gaan faciliteren?

sensitief werken in de aanbestedingsprocedure

voor verschillen in alle opzichten: diversiteit is een

- Vervolgens moeten niet-professionals ook weten

is opgenomen en hoe er wordt gemonitord.

impliciet onderdeel van inclusie. Dit neemt niet weg

waar ze met zorgen/signalen terecht kunnen. En

dat wij waar nodig specifiek aandacht besteden aan

deze signalen moeten integer en vertrouwelijk

De adviescommissie pleit voor stevig beleid om

diversiteit, met name in de aansturing van zorg- en

worden opgepakt. Bij Veilig Thuis kan men anoniem

culturele diversiteit onder de hulpverleners te

welzijnsorganisaties, zoals hiervoor beschreven.

een melding doen. Melden kan hele grote gevolgen

3. Culturele diversiteit onder hulpverleners

bevorderen. Er is de afgelopen decennia veel

individualiserende samenleving is dit een grote

hebben, bijvoorbeeld een uit huis plaatsing.

expertise ontwikkeld door Nijmegenaren met

Tot slot mist u aandacht voor (monitoring van) uit­

- Ook belangrijk dat verantwoordelijkheden helder

een migratieachtergrond. Het is de kunst om als

stromende cliënten. Onderdeel van de uitwerking

zijn, en dat de melder dus niet ook automatisch

gemeente instellingen ertoe te bewegen die

van het beleidsplan is de opzet van een regionale

verantwoordelijk is voor de cliënt. Hoe denkt de

expertise in te zetten en vast te houden.

monitor om de kwalitatieve (toename en gebruik

gemeente dit te gaan oppakken?

4. Uitstroom en dan?

lokale voorzieningen, bijvoorbeeld) en kwantitatieve

De commissie mist aandacht voor de uitstromende

gevolgen van de ambulantisering in beeld te krijgen

Tips voor uitvoering van het plan

cliënt en pleit voor monitoring na uitstroom.

en te houden.

- Betrek je lokale stakeholders actief: De mate van succes waarmee dit plan van aanpak wordt

Antwoord:

ingebed in de lokale samenleving valt of staat

We kunnen het niet cijfermatig onderbouwen, maar

REACTIE: ADVIESRAAD SOCIAAL DOMEIN DRUTEN

met draagvlak vanuit inwoners, lokale welzijns- en

ook wij hebben de indruk dat in beschermde

Gestelde vragen

zorgaanbieders, woningcorporaties, lokale werk­

woonvormen en vooral maatschappelijke opvang­

- Onduidelijkheid over de periode en wijze van

gevers, vrijwilligersorganisaties etc. De komende

voorzieningen, om allerlei redenen, relatief veel

invulling van de centrumgemeentefunctie van

periode moet in de verdere uitwerking van het

mensen met een migratieachtergrond wonen of

Nijmegen: In eerste instantie lijkt het plan erop

plan dus veel aandacht besteed worden aan

verblijven. Dit vergroot de noodzaak om cultuur­

gericht te zijn dat dit vanaf 2020 niet meer het geval

communicatie richting al deze partijen! Dit begint

sensitief te werken in deze voorzieningen en ook

is, maar vanaf pagina 37-38 wordt gesproken over

uiteraard bij breed draagvlak en voldoende

bij begeleid zelfstandig wonen. Daarom eisen wij in

de samenwerkingsvorm na 2020. ("Een logische

draagkracht binnen de politiek en gemeente onder

68

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

alle betrokken beleidsterreinen, het College, en

criteria aan verbinden. Het moeten zorgprofessio­

de Gemeenteraad.

nals zijn. Anders bestaat het risico dat er zich

van aanpak met de visie, Het "Waarom" en dan het "Wat en Hoe". Terug naar de bedoeling, stel

- Heb oog voor de verschillen tussen dorpskernen:

'louche' aanbieders in de markt gaan begeven.

de mens centraal en het systeem ondersteunend

In Druten hebben we te maken met verschillende

Van belang om dus ook goed toezicht te houden

daaraan.

dorpskernen met ieder hun eigen achtergrond en

op de kwaliteit van de aanbieders.

soort inwoners. In de ene kern zal geïntegreerde

Maak het concreet en doe het samen met de

- Evaluatie en monitoring: Op bladzijde 43 wordt heel kort gesproken over PDCA. Om echt recht te

GGZ beter te realiseren zijn dan in de andere kern.

inwoners: Ga de uitvoering van dit plan van

doen aan deze wijze van werken, zal men dat ook

In de verdere uitwerking van dit plan is aandacht

aanpak de komende jaren vormgeven middels

echt in alle betrokken lagen moeten omarmen en

voor de aard en verschillen tussen de kernen dus

concrete projecten waarbij je je inwoners meteen

naar werken. P en D is nooit het probleem maar wel

van groot belang. In de meeste kernen is er juist

betrekt, laat hen meedenken, bepaal samen wat

C en A. Er zullen KPI's opgesteld moeten worden,

een groot gevoel van saamhorigheid, let men

goede woonvormen en locaties zouden kunnen zijn

data (harde en zachte) verzameld worden en ter

goed op elkaar en zorgt men voor elkaar, maar

en laat ook vooral goed zien wat het de samen­

beschikking moeten worden gesteld aan betrokkenen.

wordt het lastiger zodra er inwoners van buitenaf

leving oplevert (bijv. meer lokale werkgelegenheid).

Dit vraagt vooraf maken van afspraken over

bij komen. Laat staan inwoners met een psychische

Laaghangend fruit: Zet eerst in op het 'laag­

beschikbaarheid en uitwisseling van gegevens.

achtergrond die vanuit een Beschermde Woonvorm

hangend fruit': begin met een relatief eenvoudige

komen. In de communicatie en participatie rondom

doelgroep in een dorpskern waar dit het meest

Antwoord:

dit plan van aanpak is het dus belangrijk om daarin

makkelijk mogelijk is. Laat de succesfactoren

Uw adviesraad stelt ons een aantal vragen en geeft

onderscheid te maken tussen de kernen. In de ene

vervolgens goed zien in je communicatie en bouw

ons tevens een aantal tips/aandachtspunten mee.

dorpskern werkt een bepaalde communicatie­

vanuit daar verder uit.

Hieronder zullen wij de vragen beantwoorden en

strategie bijvoorbeeld beter dan in de andere kern.

Preventie: Heb niet alleen oog voor de doelgroep

kort ingaan op de tips/aandachtspunten.

- Spreiding van woningen: Ga niet alleen aan de

die al in Beschermd Wonen zit en die straks zal

slag met de woningcoörporaties, maar kijk juist

uitstromen in de wijk, maar kijk vooral naar hoe

U vraagt naar hoe wij de samenwerking tussen de

ook naar particuliere woningen. Anders krijg je

je het voorkomen van instroom in Beschermd

gemeenten zien. Wij hebben naar aanleiding van

toch weer een concentratie van GGZ cliënten in

Wonen vorm gaat geven.

uw vraag een en ander in het plan verduidelijkt en

de wijk. Het lijkt dan neer te komen bij bewoners

Maatwerk: Maak de kaders niet te strak, het gaat

een onderscheid gemaakt tussen samenwerking tot

van sociale woningbouw.

om de mens en maatwerk is daarbij altijd nodig.

2020 en na 2020. Tot 2020 willen wij in ieder geval

Juist voor deze kwetsbare doelgroep.

doorgaan met de centrumgemeente-constructie,

woningbuurten dan dient de gemeente zich bewust

SMART: Er wordt gesproken over "plan van aanpak"

zoals deze nu ook functioneert. Deze periode

van het feit dat de buurt daar (mogelijk) tegen in

wat het niet is. Er moet samen met de betrokkenen

benutten wij om op basis van een nadere uitwerking

verzet zal komen ook vanwege de verwachte

een PvA worden gemaakt dat SMART is.

van het beleidsplan, zowel inhoudelijk als financieel,

devaluatie van de waarde van de omliggende

Communicatie: Stel een apart communicatieplan

een goed en weloverwogen besluit te kunnen nemen

woningen.

op, meer dan een paragraaf in het Plan van Aanpak.

over de samenwerkingsvorm die we kiezen voor na

Mensen willen best veranderen, maar niet veran­

deze periode. Tegen die tijd is er ook meer duidelijk­

gemeente lokale initiatieven op het gebied van

derd worden!

heid over het (landelijke) financiële verdeelmodel

Beschermd Wonen faciliteert, moet je daar scherpe

Visie en draagvlak: Start het veranderplan/plan

en wat dit voor onze regio zal betekenen.

- Als men kiest voor beschermd wonen in koop-

- Pas op voor 'louche' aanbieders: Wanneer je als

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

69

Met u zien wij als gemeenten het belang van vroeg-

REACTIE: PLURYN

gerichte 24-uurs teams (40 fte in totaal). We willen

signalering vanuit het informele netwerk. Op dit

Context:

graag meer te weten komen over deze teams, hun

moment is er nog geen uniforme wijze afgesproken

Commissie Dannenberg: herstel en participatie

opdracht en hun relatie tot andere teams, verwijzers

over het faciliteren van deze signaleringsfunctie.

komen centraal te staan in het beschermd wonen.

en aanbieders. De 24-uurs teams speciaal voor

Signalen komen dan ook via verschillende wegen

- Tegelijkertijd zien we dat de ambulantisering van

deze groep zouden eventueel gecombineerd

binnen en helaas soms ook niet, of pas laat. In het

lichtere ZZPs niet geleid heeft tot minder indicaties,

kunnen worden met andere specialistische teams:

beleidsplan hebben wij opgenomen te gaan werken

maar tot een 'verzwaring' van beschermd wonen;

naar een signaalpunt waar mensen met hun signalen

- Pluryn heeft dat de afgelopen twee jaar ook zelf

terecht kunnen. Het niveau (regio/sub-regio/lokaal),

ervaren en we hebben gemerkt dat dit leidt tot

ambulante ondersteuning, de andere helft gaat naar

hoe (telefoon, mail, anoniem/niet anoniem etc.) en

stagnatie en een gebrek aan innovatieve activiteiten,

bedden. Dit betekent een snelle beddenreductie.

waar precies, zullen wij de komende periode met

terwijl deze nu heel hard nodig zijn. In plaats

Gezien de huidige wachtlijsten en druk op

betrokken partijen nader bespreken. Ook over de

daarvan is er een harde sturing op budgetplafonds

beschermd wonen, is het de vraag of dit haalbaar

opvolging en terugkoppeling naar signaleerder zullen wij dan afspraken maken. Bedoeling is wel dat wij dit in 2018 realiseren.

en lopen wachtlijsten op;

LVG , NAH; - De helft van het budget moet vervolgens naar

is in zo'n korte periode. We twijfelen daar aan en

- In 2020 beslaat het werkgebied maatschappelijke

voelen de behoefte (net als de RIBW) om niet te

opvang/beschermd wonen 500.000 inwoners,

veel haast te maken hierbij. Gedwongen afbouw

Gennep gaat er uit, 16 gemeenten gaan door. De

leidt tot verlies van kwaliteit van zorg en mogelijk

U geeft ons ook nog een aantal tips/aandachtspunten

vraag is wel of bijvoorbeeld Wijchen daar nog bij

tot veel frictie kosten (zo bewijst nu ook de situatie

mee, waarvoor dank. De genoemde punten zijn voor

zit, evenals andere gemeenten in Rivierenland die

rondom Rigter in Nijmegen);

ons zeer herkenbaar en relevant voor de verdere uitwerking van het plan. Wij zullen deze dan ook meenemen. Wij zijn het overigens met u eens dat het plan nog niet het karakter heeft van een uitvoerings­

nu eigen inkooptrajecten 2018 doorlopen; - Het objectief verdeelmodel lijkt te gaan leiden tot een nieuwe bezuiniging van C 6 mln; - Dit maakt een agenda voor innovatie naar extra-

- De gemeente wil toe naar een centraal coördinatie­ punt voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. We vragen ons af hoe dat zich verhoudt tot de huidige toegangsafspraken en betrokken

plan c.q. plan van aanpak. Het gaat om een regionaal

muralisering, ambulantisering en intensieve

partijen en we denken dat het Ketenoverleg een

beleidsplan. Wij hebben de naamgeving daarom

samenwerking in de keten noodzakelijk.

goed platform is momenteel.

ook gewijzigd in regionaal beleidsplan. Wel hebben wij een eerste aanzet voor een uitvoeringsagenda

Scenario's:

Overige opmerkingen:

toegevoegd als bijlage 1. De diverse gemeenten

- De opdrachtgever wil niet verder gaan met

- De visie op inclusie en de-stigmatisering kunnen

zijn zelf verantwoordelijk voor het betrekken van en

scenario 1 (continuering van de uitgangssituatie),

terugkoppelen naar hun lokale stakeholders. Wij

maar beseft ook dat mensen nu op plekken zitten

hebben er alle vertrouwen in dat iedere gemeente

met doorlopende indicaties;

uit onze regio hierin haar taak serieus neemt. Waar

- Scenario 2 krijgt prioriteit: dit betreft de

we helemaal omarmen, het past heel goed bij de visie van Pluryn; - In het plan staat dat in Rivierenland gewerkt wordt aan toekomstplannen voor de 18- /18+ doelgroep.

nodig en noodzakelijk (bijvoorbeeld discussie over

intensivering van ambulante opbouw. Dit wordt

Dit betreft vooralsnog alleen een voornemen; er

regionale voorzieningen) zullen we, net als bij de

gecombineerd met scenario 3: geïntegreerde

moet nog veel opgebouwd worden in deze regio;

totstandkoming van dit beleidsplan, als gemeenten

GGZ in de wijk;

gezamenlijk optrekken richting diverse stakeholders.

70

- In het plan staat dat er prestatieafspraken komen

- In dat scenario wil men gaan werken met gebieds­

met woningcorporaties voor het realiseren van

BIJLAGE 3 INSPRAAKREACTIES I 2018-2020 I REGIO RIJK VAN NIJMEGEN EN RIVIERENLAND

betaalbare zelfstandige woningen. Dat juichen

ambulant. Met continue monitoring op de draag­

onderwijsvoorzieningen aan de toekomst van

we toe en we zijn voorstander van samenwerking

last en realisatie van doelen;

deze kwetsbare doelgroep. Als de druk op

tussen gemeente, zorgaanbieders, woningcorpo­

- Pluryn biedt beschermd wonen voor een specifieke

raties en andere belangrijke spelers waaronder

doelgroep: jongvolwassenen met ASS en bij­

verplaatsing plaatsvinden naar maatschappelijke

komende problematiek. De trajectduur is niet

opvang en daar is niemand bij gebaat.

onderwijs en schuldhulpverlening, WerkBedrijf; - Het benadrukken van prioriteit door de werk"

beschermd wonen te groot wordt, zal er een

eenvoudig te verkorten en tegelijkertijd zien we

bedrijven, bijvoorbeeld met IPS trajecten, juichen

instroom vanuit onze intramurale voorzieningen

we ook toe en we werken er graag aan mee;

Jeugdwet naar beschermd wonen. We willen deze

In uw context beschrijving schetst u een situatie die

jongeren goed begeleiden op het gebied van

wij ten dele herkennen. Het klopt dat de ambulan-

wonen, leren, werken en vrije tijd. Zoveel en zo snel

tisering van de lagere ZZP's niet heeft geleid tot een

- Dat geldt ook voor de financiële- en inkomenscheck van consulenten van de gemeente/ schuld-

Antwoord:

hulpverleners en begeleiders van zorgaanbieders.

mogelijk naar zelfstandigheid, maar wel verant­

afname van het aantal aanvragen Beschermd Wonen.

Begeleiders kunnen nog beter (bij)geschoold

woord en in relatie met de persoonlijke doelen en

We zien echter dat het totaal aantal indicaties voor

worden op het vak financiën en financiële onder­ steuning;

mogelijkheden van cliënten; - We hebben goede ervaringen met de centrale

Beschermd Wonen al jaren min of meer stabiel is. Wij zijn het ook niet met u eens dat dit leidt tot

- Het verplaatsen van de verantwoordelijkheid van

toegang door deskundige medewerkers van de

stagnatie en een gebrek aan innovatieve activiteiten.

de toegang tot beschermd wonen van de GGD

GGD en het ketenoverleg loopt ook steeds beter;

Wat wij de afgelopen periode wel hebben gemerkt,

naar sociale (wijk)teams kan gepaard gaan met

- De contractuele afspraken zijn echter te knellend.

is dat alleen uw organisatie en de RIBW gebruik

verlies van kwaliteit, kennis en inhoudelijke

We pleiten voor een soortgelijke zorgtafel als bij

hebben gemaakt van de extra middelen die wij

versnippering bij beslissingen. We maken ons

Jeugd met verblijf waar we op casusniveau kunnen

beschikbaar stelden om te komen tot innovatie, in

daar zorgen over en vragen ons af hoe de mede­

spreken over toegang tot zorg, waarbij we tevens

dit geval wonen met perspectief. Vanzelfsprekend

werkers van sociale (wijk)teams daarop worden

toestemming krijgen om extra budget in te zetten

vinden wij het fijn dat u wel initiatief heeft genomen,

toegerust en voorbereid.

boven het budgetplafond. Het bewaken van de

maar wij vinden het jammer dat niet breder deze

betaalbaarheid zien we als een gezamenlijke

handschoen is opgepakt. Dit is voor ons dan ook

Wat wil Pluryn:

opdracht, evenals het bieden van adequate zorg

aanleiding om contractueel meer prikkels in te

- Meer wonen met perspectiefachtige projecten waarin tijdelijk wonen wordt aangeboden met