Bijlage 1 Programmabegroting 2026 - 2029

Ambities en ontwikkelingen Onderwijs Naar verwachting worden gemeenten vanaf 2026 verplicht om een Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen voor onderwijshuisvesting. Schoolbesturen zijn wettelijk verplicht een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) op te stellen. Landelijk wordt daarnaast toegewerkt naar inclusief onderwijs in 2035. Dit houdt in dat kinderen met en zonder beperking zoveel mogelijk samen naar school gaan, met onderwijs en zorg op maat. Speciaal onderwijs ontwikkelt zich hierbij tot een specialistisch netwerk dat het regulier onderwijs ondersteunt. Er is daarnaast groeiende aandacht voor integrale kindcentra waarin onderwijs, opvang en zorg worden gecombineerd. Het uitgangspunt van inclusief onderwijs is dat zoveel mogelijk leerlingen ‘thuisnabij’ naar dezelfde school gaan, en hier onderwijs, en waar nodig zorg, op maat krijgen. Het kabinet wil richting 2035 stapsgewijs naar inclusief onderwijs toewerken. Sport en bewegen Sport en bewegen wordt steeds meer ingezet als middel in plaats van doel, waarbij deze verschuiving zichtbaar is op het gebied van gezondheid, welzijn, inclusie en participatie. Deze lijn is ook terug te zien in het Nationaal Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het Rijk ondersteunt gemeenten tot en met 2026 via het Sportakkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Vanaf 2027 kunnen buurtsportcoaches niet langer via de Brede Regeling Combinatiefuncties worden ingezet voor het bewegingsonderwijs. Onderwijsinstellingen hebben de verantwoordelijkheid om het bewegingsonderwijs zelfstandig te organiseren en financieren. Buurtsportcoaches van de regeling nog ingezet worden voor andere activiteiten rondom het onderwijs, gericht op het stimuleren van beweging en sportparticipatie onder kinderen. Maatschappelijke accommodaties Gemeenten moeten hun maatschappelijk vastgoed (zoals scholen, buurthuizen en sporthallen) uiterlijk in 2050 aardgasvrij en CO₂-neutraal maken. Dit betekent dat gebouwen geen aardgas meer gebruiken en veel minder schadelijke gassen uitstoten. Tegelijkertijd is er een probleem dat het elektriciteitsnet steeds voller raakt. Dit noemen we netcongestie. Daardoor kunnen gebouwen met een grote stroomvraag niet op tijd worden aangesloten op duurzame installaties, 41

zoals zonnepanelen of warmtepompen. Dit maakt het moeilijker om plannen uit te voeren en kan voor vertraging zorgen. Kunst en cultuur In 2022 is de Kadernota Kunst, Cultuur en Erfgoed 2022 – 2030 vastgesteld. Prioriteit en zichtbaarheid van kunst, cultuur en erfgoed, betrekken van jongeren, versterken van samenwerking en het profileren van kunst, cultuur en erfgoed in Beuningen zijn de ambities uit de nota. De ambities zijn in het najaar 2025 uitgewerkt in een nieuwe Uitvoeringsagenda Kunst, Cultuur en Erfgoed. De cultuurregisseur speelt bij de uitvoering een belangrijke rol door het leggen van verbindingen tussen organisaties en individuen die zich bewegen in het veld van cultuur, amateur- en professionele kunst en erfgoed en het gezamenlijk opzetten van projecten. Bibliotheek / laaggeletterdheid In 2026 wordt de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen aangescherpt met het doel om iedere inwoner toegang te geven tot een volwaardige bibliotheek. Gemeenten krijgen daarmee een zorgplicht om een lokale bibliotheek in stand te houden. Als onderdeel van de zorgplicht dienen gemeenten een meerjarenplan voor bibliotheek op te stellen in samenwerking met de bibliotheekorganisatie. De Uitvoeringsagenda van de gemeente Beuningen voor 2025-2028 is in 2025 vastgesteld door het college. De bibliotheken hebben sinds 2022 ook de functie van Informatiepunt Digitale Overheid.

Zo’n informatiepunt biedt voor iedereen toegankelijke ondersteuning bij vragen over het gebruik van de digitale overheid. Masterplan basisvaardigheden Sinds 2020 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van laaggeletterdheid. Daaronder vallen de ontwikkeling, uitvoering en monitoring van een aanpak waarin laaggeletterden worden gevonden en opgeleid. In het kader van de Wet Educatie- en Beroepsonderwijs (WEB) ontvangen gemeenten (via contactgemeente Nijmegen) budget voor Volwasseneducatie. Vanuit de arbeidsmarktregio gaan we werken volgens een nieuw uitvoeringsplan waarbij er ruimte is voor een lokaal plan waarbij we ons richten op een sterk lokaal netwerk, bewustwording en aandacht voor gezinnen. Uitvoeringsplan basisvaardigheden en volwasseneducatie In het nieuwe uitvoeringsplan 2026-2030 is de ambitie opgenomen om het werken aan basisvaardigheden van mensen ook bij het zoeken naar werk of vanuit participatietrajecten aan te pakken. Openbaar groen Begin 2026 starten we met een nieuw groenbestek. In 2024 heeft de raad met een amendement het college verzocht om een impuls te geven aan het groenonderhoud. In onze woonwijken gaat de beeldkwaliteit dus omhoog. Ook maken we in 2026 een inhaalslag met de vervangingsopgave: veel groenvakken zijn namelijk aan een herinrichting toe.

Klimaatadaptatie en herstel van biodiversiteit zijn leidend bij de keuzes die we maken binnen het groenbeheer. Daarom gaan we, waar dit mogelijk is, natuurvriendelijker maaien. Tot slot willen we het landschap in de gemeente versterken en aantrekkelijker maken.

42

En natuurlijk werken we aan een gezond en evenwichtig gemeentelijk bomenbestand. We werken volgens het nieuwe Bomenbeheerplan met, naast aandacht voor boomveiligheid, meer aandacht voor de ecosysteemdiensten van onze bomen, zoals het bieden van verkoeling en het bijdragen aan de biodiversiteit. De raad heeft op 1 juli 2025 door middel van een amendement extra budget beschikbaar gesteld voor groene ambities zoals het vergroenen van de pleinen, omvormen van plantvakken, handhaven van groenonderhoud op tenminste niveau B en het vergroten van het aantal bomen. We onderzoeken momenteel op welke wijze we dit aanvullende budget het beste kunnen inzetten (bijvoorbeeld rondom Het Broek). Speelvoorzieningen We werken aan een inclusief speelaanbod. Dit betekent dat we zorgen voor speelplekken voor alle doelgroepen en leeftijden. We zien dat een groeiend aantal speelplekken aan vervanging toe is. In 2026 gaan we daarom aan de slag om het speeltuinbeleid te actualiseren. De maatschappelijke functies van onze speeltuinen staan daarbij centraal. Welzijn en educatie

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

(bedragen x € 1.000,- ; + = voordeel, =nadeel) Baten

2026

2027

2028

2029

1.080

1.094

1.096

1.098

Lasten

-8.730

-8.659

-10.512

-10.967

Saldo programma excl reserves

-7.650

-7.565

-9.416

-9.869

-7.650

-7.565

-9.416

-9.869

Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves

43

Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Onderwijs • We willen schoolgebouwen die veilig, gezond, energiezuinig en flexibel zijn. Ze moeten voorbereid zijn op de toekomst en passen bij de veranderende onderwijsbehoeften. • We willen dat alle kinderen, met en zonder extra ondersteuningsbehoeften, samen inclusief onderwijs kunnen volgen. Onderwijs dat recht doet aan de mogelijkheden en behoeften van ieder kind, binnen een inclusieve leeromgeving. • We blijven in Beuningen de samenwerking versterken tussen alle organisaties die zich bezighouden met kinderen via de Lokale Educatieve Agenda waarbij wij jaarlijks afspraken maken met onderwijs, kinderopvang en de GGD. Sport en Bewegen • We willen dat alle inwoners, jong en oud, op een laagdrempelige manier kunnen sporten en bewegen. • We willen het buurtsportcoachteam stevig positioneren binnen het Gezondheidsplein. • In 2026 willen we een nieuw sportbeleid opstellen. Maatschappelijke accommodaties • We willen dat onze maatschappelijke gebouwen duurzaam, betaalbaar en flexibel inzetbaar zijn. Accommodaties moeten bijdragen aan sociale cohesie, ontmoeting en gelijke toegang tot voorzieningen. • We willen een ‘zoveel mogelijk’ gelijke uitgangspositie voor dorpshuizen en MFA’s. • We willen een zwemvoorziening voor de inwoners van de gemeente Beuningen behouden.

Kunst, cultuur en erfgoed  Er is meer ruimte voor vernieuwing in het cultuuraanbod.  Jongeren in onze gemeente zijn meer betrokken bij kunst, cultuur en erfgoed.  Samen met de scholen en andere culturele en sociale netwerken versterken we cultuureducatie en muziekonderwijs.  We werken regionaal samen om cultuur in de regio zichtbaarder te maken en zo kunst en cultuur binnen onze gemeente meer betekenis en uitstraling te geven. Bibliotheek, volwasseneneducatie/lage basisvaardigheden  Meer aandacht voor leesbevordering en leesplezier en het stimuleren van taal- en digitale vaardigheden.  We willen de bibliotheek versterken als centrale plek voor ontmoeting, inspiratie en ontwikkeling.  Bewustwording en acceptatie van laaggeletterdheid en lage basisvaardigheden.  Samen met de regio zorgen voor centrale informatie en herkenbaarheid van activiteiten op het gebied van basisvaardigheden. Werken aan het vinden van de doelgroep door integraal te werken en samen met partners doorgeleiden naar passend aanbod.  Zorgen voor een passend aanbod door de uitvoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) via de regionale inzet van volwasseneneducatie Openbaar groen en bomen • Duurzaam onderhoud van aantrekkelijker openbaar groen. Na vele jaren van sober groenbeheer kan de beeldkwaliteit in de woonwijken omhoog.

44

• •

Een gezond en divers gemeentelijke bomenbestand. De bomen bieden ons ecosysteemdiensten zoals verkoeling, schone lucht en een aantrekkelijker leefomgeving. Een aantrekkelijk en biodivers landschap.

Speelvoorzieningen • Een uitdagende en veilige speelomgeving voor de jeugd van Beuningen. • We actualiseren onze ambities en stellen nieuw speeltuinbeleid vast.

45

Wat gaan we daarvoor doen? Onderwijs • We renoveren het oude gedeelte van het schoolgebouw van de Montijn. Met een levensduurverlengende ingreep van 20 jaar brengen we het hele gebouw bouwkundig op hetzelfde niveau. Voor de duurzaamheidsmaatregelen vragen we ook de DUMAVAsubsidie aan. • We starten met de verdere uitwerking van de plannen voor het inclusief kindcentrum. Dit omvat het opstarten van de planologische procedure en het maken van afspraken met het schoolbestuur over het bouwheerschap. • Via de Lokale Educatieve Agenda versterken wij de afspraken met onderwijs, kinderopvang en de GGD om zo inclusief mogelijk en thuisnabij te werken. Dit betekent het creëren van een doorgaande ontwikkelings- en leerlijn van 0 tot 12 jaar, het optimaliseren van de organisatiestructuur, verstandig omgaan met financiën, het benutten van elkaars kennis en expertise, en het vinden van elkaar wanneer dat nodig is. Het inclusieve kindcentrum Klavervier en de Peppel dient als een voorbeeld ook in samenhang met alle kindcentra, waarbij we ook andere zorgpartners betrekken. Sport en bewegen • We organiseren laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten in wijken, met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen en toeleiding naar structureel aanbod. • We implementeren het Gezondheidsplein binnen de gemeente, waarbij de buurtsportcoaches een belangrijke rol vervullen.

We zorgen ervoor dat de nieuwe functieprofielen voor buurtsportcoaches worden ingevuld, met aandacht voor zowel collectieve als individuele behoeften. Ons doel is om inwoners duurzaam toe te leiden naar passend sport- en beweegaanbod. • Op basis van de focusnotitie sport- en beweegbeleid 2025 – 2026 stellen we volgend jaar een nieuw sportbeleid op. Dit doen we in samenwerking met beweeg- sportaanbieders, de sportraad en andere relevante maatschappelijke partners. We gaan hierbij ook kijken naar de huidige en gewenste toekomstige facilitering en ondersteuning van sportaccommodaties. Maatschappelijke accommodaties • We nemen de lasten voor het cyclisch onderhoud en de opstalverzekering van de dorpshuizen over. Hiermee creëren we een gelijke uitgangspositie van de dorpshuizen ten opzichte van de MFA’s. • We geven prioriteit aan gebouwen met hoge energielasten of urgente onderhoudsvragen. • We benutten landelijke subsidies voor verduurzaming en faciliteren gebruikers in het aanvragen daarvan. • We verwerken de plannen voor een gezamenlijk zwembad met de gemeente Wijchen verder uit of we starten de aanbesteding voor het zwembad aan de Ooigraaf. We betrekken de lokale zwemverenigingen en sportraad bij deze stappen. Openbaar groen en bomen • We starten dit jaar met een nieuw bestek en mogelijk met een nieuwe aannemer.

We beheren het groen samen met de groenaannemer, de bomenaannemer en vrijwilligers van o.a. Vrijwillig Landschapsbeheer Beuningen. • Groenvakken in woonwijken worden vanaf 2026 op een hoger niveau onderhouden. Er mogen minder ongewenste kruiden staan.

46

• • • • •

Veel graslanden en gazons beheren we natuurvriendelijker. Dat betekent minder maaien en maaisel afvoeren. Natuurlijk maaien we het gras bij kruisingen vaker, zodat er voldoende overzicht blijft voor het verkeer. Herinrichting van straten grijpen we aan om meer ruimte voor bomen te realiseren, zodat we hittestress tegengaan. Bijvoorbeeld in de Kennedysingel in Winssen. En we vergroenen het plein aan de Schacht in Beuningen. M.n. in de wijken Blanckenburgh en Viermorgen worden groenvakken opnieuw ingericht. Met andere overheden en agrariërs werken we aan de Groene Mantel: een biodivers en duurzaam onderhouden landelijk gebied. Samen met onze partners werken we in 2025 een Uitvoeringsprogramma Groene Mantel uit. We stimuleren natuur- en landschapsprojecten van groene vrijwilligersorganisaties en ondersteunen hen bij de uitvoer. Zo wordt aan de Reekstraat een demotuin aangelegd.

Kunst, cultuur en erfgoed  We versterken en professionaliseren culturele activiteiten en erfgoeduitingen in Beuningen via betere samenwerking en profilering, onder regie van de cultuurregisseur.  We stimuleren vernieuwing in de cultuur, kunst en erfgoed door participatie, het betrekken van nieuwe doelgroepen en vernieuwende programmering. Hiervoor willen we de huidige kunstadviescommissie veranderen in een bredere commissie voor kunst, cultuur en erfgoed met aandacht voor bewonersparticipatie.  We ontwikkelen en voeren culturele projecten uit met en voor jeugd en jongeren.  We stellen een toekomstplan op voor Theater de Molen.  We intensiveren de regionale samenwerking, zoals het opzetten en uitvoeren van het regionale project 'Leven met water' met de gemeenten in het Land van Maas en Waal naar aanleiding van de herdenking van de watersnood in 1926.  Samen met alle betrokken partners komt er een nieuw plan voor het binnen- en buitenschoolse muziekonderwijs. Bibliotheek, volwasseneneducatie/laaggeletterdheid  We stimuleren leesplezier en (digitale) vaardigheden met de Bibliotheek op school, BoekStart en een verbeterde VoorleesExpress. Wij ondersteunen de scholen bij de invoering en uitvoering van de Bibliotheek op School.  Er komt een gratis lidmaatschap voor jongeren en jongvolwassenen tot en met 27 jaar aan om financiële drempels weg te nemen.

Boetes worden afgeschaft.  De professionele bezetting van de bibliotheekvestigingen in Beuningen en Ewijk worden verruimd.  De collectie wordt versterkt met meertalige titels en lokaal aanbod. Bij de samenstelling van de collecties worden inwoners betrokken.  ROC Nijmegen voert in opdracht van de regio Rijk van Nijmegen het formele aanbod uit. Zij verzorgen cursussen voor basisvaardigheden.  Samen met de regionale taalcoördinator werken aan een Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen met als doel laaggeletterden in eigen organisatie en daarbuiten te vinden en toe te leiden naar een vorm van onderwijs.  Ontwikkelen van een regionale website en versterken van de samenwerking van verschillende lokale organisaties die in opdracht van de gemeente en samen met de gemeente werken aan een integrale aanpak van laaggeletterdheid en overige basisvaardigheden. Speelvoorzieningen

47

•

• • •

We onderhouden de gemeentelijke speelvoorzieningen en voeren inspecties uit. Zo zorgen we ervoor dat de speeltuinen veilig zijn en blijven. De gemeente onderhoudt enkele tientallen speeltuinen, een groot aantal trapveldjes en basketbalpleintjes en een pumptrack. We ondersteunen particuliere speeltuinstichtingen en speeltuinvrijwilligers met raad en daad. We actualiseren het speeltuin- en beweegbeleid in de gemeente. De maatschappelijk functies van onze speeltuinen staan daarbij centraal. De speeltuin bij Forum in Ewijk vraagt aandacht. Hier worden in 2026, vooruitlopend op de vervangingsopgave, de speeltoestellen vervangen.

48

Wat mag het kosten? Welzijn en educatie (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, =nadeel)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Onderwijshuisvesting P4

100

99

99

99

99

99

Onderwijsbeleid en leerlingzaken P4

514

432

389

389

389

389

Sportbeleid en activering

19

19

15

15

15

15

Sportaccommodaties

439

433

494

506

506

506

26

26

26

26

Baten Economische promotie

Musea

5

Cultureel erfgoed P4

25

Media

26

Openbaar groen en (openlucht) recreatie P4

22

2

2

2

2

2

Begraafplaatsen en cremetoria

41

54

56

57

59

61

Totaal baten

1.189

1.039

1.080

1.094

1.096

1.098

Lasten Economische promotie

-288

-311

-308

-319

-347

-357

Openbaar basisonderwijs

-51

-55

-55

-55

-55

-55

Onderwijshuisvesting P4

-739

-876

-784

-679

-1.122

-1.633

Onderwijsbeleid en leerlingzaken P4

-782

-835

-787

-792

-798

-804

Sportbeleid en activering

-338

-351

-320

-282

-261

-262

-1.375

-1.569

-1.468

-1.592

-2.814

-2.773

Cultuurpresentatie, cultuurproductie

-288

-469

-378

-368

-369

-370

Musea

-23

-17

-17

-17

-18

-18

Cultureel erfgoed P4

-2

-29

-4

-4

-4

-4

-579

-587

-765

-766

-766

-767

Openbaar groen en (openlucht) recreatie P4

-3.368

-3.428

-3.759

-3.701

-3.872

-3.839

Samenkracht en burgerparticipatie P4

-22

-47

-47

-47

-47

-47

Begraafplaatsen en cremetoria

-26

-37

-36

-36

-39

-39

Totaal lasten

-7.880

-8.611

-8.730

-8.659

-10.512

-10.967

Saldo

-6.691

-7.572

-7.650

-7.565

-9.416

-9.869

Sportaccommodaties

Media

49

Beleidskaders Onderwijs • Het integraal huisvestingsplan (IHP) is in 2024 - 2025 geactualiseerd, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vraag. Sport en bewegen • De huidige sportnota ‘Samen in Beweging’ is nog van kracht. Aanvullend hierop er een focusnotitie opgesteld voor 2025 - 2026. In 2026 wordt er een nieuw sportbeleid opgesteld. Bibliotheek, volwasseneneducatie/laaggeletterdheid  Bibliotheeknota ‘Bibliotheek in Beuningen: Actief voor Lezen’, 2016  Uitvoeringsplan ‘Basisvaardigheden en volwasseneducatie’, 2026-2030 Groen • Groenbeleidsplan 2022 • Groenbeheerplan 2024 • Bomenbeheerplan 2024 Speelvoorzieningen • Beleidsnotitie Spelen 2016

50

Indicatoren Verplichte indicatoren

Beuningen Nederland

Absoluut verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar

10,20

6,30

Relatief verzuim - per 1.000 leerplichtigen 5-18 jaar

17,00

27,00

Niet sporters - % van inwoners (Gezondheidsmonitor)

46,10

46,40

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie - % totaal aantal leerlingen (12-23 jr)

2,00

2,30

51

Verbonden partijen  GGD Gelderland-Zuid Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".

52

5. Omgeving Programma inhoud Bij het inrichten van de fysieke leefomgeving komt veel kijken. Denk bijvoorbeeld aan onze bouwambities en het inrichten van de openbare ruimte. Maar ook hoe we energie willen opwekken. Het zijn vraagstukken die we samen met regio, provincie en Rijk oppakken. De Omgevingsvisie Beuningen geeft hierin richting. En vormt daarmee de basis voor programma 5 Omgeving van de begroting. Vier van de vijf ambities in de omgevingsvisie zijn verder financieel uitgewerkt aan de hand van de 9 speerpunten behorende bij de ambities. Naast deze vier ambities gaat programma 5 Omgeving van de begroting over de manier waarop wij als gemeente willen omgaan met ons afval. De omgevingsvisie is opgesteld aan de hand van integrale afwegingen op hoofdlijnen.

Ambities en ontwikkelingen Onze gemeente heeft voldoende woningen en voldoende bereikbare voorzieningen op de juiste plek. Daardoor hebben we leefbare kernen 1. Zorgen voor voldoende woningen die passen bij de wensen en eisen van de verschillende doelgroepen; 2. Behouden en versterken van voldoende, bereikbare voorzieningen in de kernen. Beuningen is gezond, inclusief en veilig 3. Behouden en ontwikkelen van voldoende open en groene ruimte. Daarbinnen stimuleren we bewegen en ontmoeten; 4. Behouden en versterken van een bereikbare, verkeersveilige, duurzame en leefbare omgeving voor bewoners en bezoekers; 5. Realiseren van vitale wijken en een gezonde leefomgeving. Beuningen is energieneutraal en klimaatbestendig 6. Voorkomen en beperken van overlast door extremere weersomstandigheden; 7. Energieneutraliteit in 2040 door besparen op energieverbruik en vergroten van het aandeel duurzame energie. Beuningen heeft een schone leefomgeving met water-, bodem- en luchtkwaliteit die voldoen aan de normen. Ook is er zo min mogelijk hinder van geluid, geur, licht en omgevingsrisico’s. We zetten ons in voor het vergroten van de biodiversiteit 8. We zorgen met elkaar voor een veilige, schone en gezonde leefomgeving; 9. Versterken van de biodiversiteit. Afval Onze gemeente wil circulair zijn en verantwoord omgaan met grondstoffen.

In 2030 willen we minimaal 60% van het huishoudelijk afval recyclen. Dit is in lijn met in lijn met de Europese wettelijke doelstelling. Omgevingswet De Omgevingswet brengt regelgeving over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water samen in één wettelijk stelsel. De wet vormt de basis voor een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. Er zijn met de invoering van de omgevingswet in 2024 nog vijf gemeentelijke instrumenten om te sturen en toetsen op ruimtelijke kwaliteit . In 2032 moet al het ruimtelijk beleid zijn vervat in deze vijf instrumenten.

Omgeving

Begroting

53

Begroting

Begroting

Begroting

(bedragen x € 1.000,- ; + = voordeel, =nadeel) Baten

2026

2027

2028

2029

8.933

8.827

8.827

8.727

Lasten

-14.045

-14.099

-14.618

-15.434

Saldo programma excl reserves

-5.112

-5.272

-5.791

-6.707

-5.112

-5.272

-5.791

-6.707

Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves

54

Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Leefbare kernen • Het bouwen van betaalbare woningen in de kernen; • Aan de hand van de Visie Inclusief Wonen Beuningen 2024-2028 en de geactualiseerde Woondeal 2.0 verder bouwen aan meer betaalbare woningen op korte termijn; • Naast nieuwbouw willen we werken aan het beter benutten van de bestaande voorraad door het: o Verbeteren van doorstroming op de woningmarkt, niet alleen binnen de sociale huur, maar ook van/naar koopwoningen. o Optimaliseren van bestaande bebouwing. Bijvoorbeeld door dubbelbewoning, kamerverhuur, woningsplitsing en hospitaverhuur. Gezond, inclusief en veilig • Een veilige verkeersomgeving voor alle gebruikers; • Het bevorderen van gezonde en duurzame mobiliteit; • Een inclusief mobiliteitssysteem; • Een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk. Energieneutraal en klimaatbestendig • Een herijkte Energievisie; • Het herijken van de Transitievisie Warmte tot een Warmteprogramma conform vereisten Omgevingswet; • Samen met betrokken partijen inzetten op een volgende stap in de warmtenetontwikkeling richting een aardgasvrije gebouwde omgeving; • We passen ons aan klimaatverandering aan. Schone leefomgeving, omgevingsrisico’s en biodiversiteit • Leefbare dorpen in een aantrekkelijke, groene omgeving; • Het verbeteren van de luchtkwaliteit in onze leefomgeving.

Afval • Stappen zetten om een meer circulaire gemeente te zijn; • Verantwoord omgaan met grondstoffen; • Verdergaande afvalscheiding bij huishoudens, zodat we zoveel mogelijk schone grondstoffen inzamelen en opnieuw gebruiken. Omgevingswet • Werken aan en met de processen van de omgevingswet; • Het integraler maken van de omgevingsvisie; • Het verder uitrollen van het beleidshuis van omgevingsvisie naar omgevingsprogramma’s en omgevingsplan; • Omzetting tijdelijk omgevingsplan naar permanent omgevingsplan.

55

Wat gaan we daarvoor doen? Leefbare kernen • We starten regionaal met de actualisatie van de Huisvestingsverordening 2024; • De beleidsregels kamerverhuur worden vernieuwd; • We versterken de samenwerking tussen ruimtelijk en sociaal domein. Zowel binnen de ambtelijke organisatie als tussen en met uitvoeringspartners. Ook vanuit de Groene Metropoolregio wordt geïnvesteerd in deze samenwerking. Gezond, inclusief en veilig • Verminderen van conflicten tussen auto's, fietsers, voetgangers en vrachtverkeer; • Stimuleren van lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch vervoer; • Garanderen van toegankelijke voorzieningen en goede bereikbaarheid voor alle doelgroepen; • Ontsluiten van woningbouw op het mobiliteitsnetwerk; • Door gebruik van beheerplannen zorgen voor goed beheer van de leefomgeving, ook voor de lange termijn. Energieneutraal en klimaatbestendig • We gaan door met het besparen en opwekken van energie, en ondersteunen onze inwoners bij de energietransitie. Dit doen we samen met het Energieloket; • Ten behoeve van het warmtenet wordt een kavel(gebied waarin een warmtenet wordt toegepast) aangewezen en een kavelplan uitgewerkt, al dan niet gecombineerd met de inzet van de aanwijsbevoegdheid via het omgevingsplan; • In het proces van de warmtenetontwikkeling werken we samen met betrokken partijen aan de op- en inrichting van het publieke warmtebedrijf.

Daartoe wordt in 2026 op basis van een Samenwerkingsovereenkomst gewerkt aan een Conditioneel Investeringsbesluit; • We gaan actief in gesprek met bewoners en gebouweigenaren in buurten en/of wijken waar duidelijkheid is over de warmteoplossing. Samen met inwoners en overige betrokken partijen werken we aan buurt- of wijkuitvoeringsplannen; • Bij projecten in de openbare ruimte creëren we meer schaduw en zorgen we voor een toekomstbestendige waterhuishouding; • Het stroomverbruik van openbare verlichting beperken door meer LED-lampen te gebruiken. Schone leefomgeving, omgevingsrisico’s en biodiversiteit • Bij projecten in de openbare ruimte vergroten we de biodiversiteit; • Werken aan het verbeteren van de luchtkwaliteit door de uitvoering van het Schone Lucht Akkoord. Dit doen we samen met gemeente Nijmegen, provincie Gelderland en de Omgevingsdienst Regio Nijmegen. Afval • Met een percentage van 74% voldoen we al aan de recycledoelstelling van 60%. Het accent ligt daarom vooral op het hoogwaardiger inzamelen van de grondstofstromen en op afvalpreventie; • Aansluiten bij de aanpak van de Groene Metropoolregio die gaat over grondstoffen en ketens; • Uitvoering geven aan het Plan van aanpak verminderen bijplaatsing bij afvalcontainers.

We richten ons daarbij op zeven hotspotlocaties; • Verder uitvoering geven aan het Plan van aanpak Kwaliteit van Grondstoffen, samen met de Dar en de regiogemeenten. We voeren onder andere controles uit op de kwaliteit van het GFT en Plastic+; 56

• •

We monitoren het effect van de wekelijkse inzameling van het gft-afval, die op 1 januari 2024 is ingevoerd; Communicatie en educatie over circulariteit en het verantwoord omgaan met grondstoffen. Dit doen we bijvoorbeeld door het van informeren inwoners over het belang van plasticvrije rivieren. Ook meer Wijkhelden en het bevorderen van afvaleducatie op scholen door (gratis) gastlessen aan te bieden horen hierbij.

Omgevingswet • We blijven de trends en ontwikkelingen volgen rondom de implementatie omgevingswet en spelen waar mogelijk hierop in; • We werken aan het omzetten van tijdelijk omgevingsplan (voormalige bestemmingsplannen) naar permanent omgevingsplan; • We gaan veegplannen introduceren; • We werken verder aan het beleidshuis; • We gaan de omgevingsvisie evalueren en actualiseren.

57

Wat mag het kosten? Omgeving (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, =nadeel)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Baten Beheer overige gebouwen en gronden P5

448

456

456

456

456

456

Verkeer en vervoer P5

116

72

72

72

72

72

Cultureel erfgoed P5

15

Riolering

2.732

2.811

2.830

2.849

2.849

2.849

Afval

3.464

3.543

3.780

3.780

3.780

3.780

Milieubeheer

645

854

854

729

729

629

Ruimte en leefomgeving

199

395

85

85

85

85

Wonen en bouwen

780

714

857

857

857

857

Totaal baten

8.398

8.844

8.933

8.827

8.827

8.727

Lasten Beheer overige gebouwen en gronden P5

-618

-598

-668

-681

-844

-855

-4.537

-3.795

-3.697

-3.738

-3.893

-4.614

Onderwijsbeleid en leerlingzaken P5

-36

-55

-34

-34

-34

-34

Cultureel erfgoed P5

-71

-129

-139

-124

-125

-125

Openbaar groen en (openlucht) recreatie P5

-62

-66

-66

-66

-66

-66

Verkeer en vervoer P5

Samenkracht en burgerparticipatie P5

-50

Riolering

-1.878

-1.751

-2.195

-2.201

-2.199

-2.196

Afval

-2.902

-2.816

-2.993

-2.959

-2.963

-2.993

Milieubeheer

-1.189

-1.490

-1.637

-1.643

-1.748

-1.763

Ruimte en leefomgeving

-1.015

-1.691

-861

-887

-913

-945

-11

-16

-6

-6

-6

-6

Wonen en bouwen

-1.607

-1.796

-1.749

-1.761

-1.827

-1.837

Totaal lasten

-13.925

-14.254

-14.045

-14.099

-14.618

-15.434

Saldo

-5.527

-5.410

-5.112

-5.272

-5.791

-6.707

Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) P5

58

Beleidskaders • Omgevingsvisie Beuningen 2021 • Visie Inclusief Wonen Beuningen 2024-2028 • Milieubeleidsplan 2016 - 2020 • Energievisie Beuningen • Transitievisie Warmte 2021 • Groen beleid 2022 • Mobiliteitsvisie (2023) • Mobiliteitsplan 2040 • Plaatsingsbeleid publieke en private laadinfrastructuur 2021-2030 (vastgesteld in 2022) • Beleidsplan water en riolering 2023 - 2027 • Wegenbeleidsplan 2017-2022 (2027) • Beleid openbare verlichting ‘Beuningen Buitengewoon verlicht’ o Nu :'Beleids- en beheerplan Openbare Verlichting 2025-2035’ • Nota grondbeleid 2018 - 2022 • Landelijk programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) • Bestuursakkoord 'verbeteren afvalpreventie en scheiding huishoudelijk afval' 2016 • Beleidsregels kamerverhuur Beuningen 2012 • Woondeal 2.0 • Huisvestingsverordening 2024

59

Indicatoren Verplichte indicatoren

Beuningen Nederland

Omvang huishoudelijk restafval - in kg per inwoner

48,0

150,0

Hernieuwbare elektriciteit - %

104,4

41,0

Nieuw gebouwde woningen - aantal per 1.000 woningen

11,6

9,1

Demografische druk - %

75,3

70,7

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens - €

1.063,0

957,0

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens - €

1.073,0

1.050,0

60

Verbonden partijen  Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN)  Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".

61

6. Openbare orde en veiligheid Programma inhoud 1.Openbare orde en veiligheid We hebben het hier over alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Bijvoorbeeld criminaliteit, ondermijning, zorg en veiligheid en jeugdoverlast. Daarnaast scharen we ook de Gemeentelijke Opvang Oekraïne onder dit programma. 2.Fysieke veiligheid Fysieke veiligheid gaat over bescherming of zich beschermd voelen tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door fysieke bedreigingen. Dit zijn brandweerzorg, ambulancezorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Tijdens en/of na een gebeurtenis, ramp of crisis voeren gemeenten werkzaamheden uit voor de gemeentelijke crisisbeheersing. Een deel van deze werkzaamheden die plaatsvinden zijn voor bevolkingszorg en crisiscommunicatie.

Ambities en ontwikkelingen Beuningen wil een veilige gemeente zijn. Dat is niet altijd haalbaar. Ook in Beuningen is er sprake van ondermijning, overlast in wijken en criminaliteit zoals inbraken en vandalisme. Daarnaast is er een toename van inwoners met onbegrepen gedrag. Om de veiligheid te verbeteren, werken we samen met inwoners en ondernemers aan preventie, veiligheid en weerbaarheid. Een goede samenwerking en afstemming met andere afdelingen en externe partners zoals politie, brandweer en de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een vereiste om onze taken zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren. En om de veiligheid en leefbaarheid van inwoners op een zo hoog mogelijk niveau te brengen en te houden. Openbare orde en veiligheid

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

(bedragen x € 1.000,- ; + = voordeel, =nadeel) Baten

2026

2027

2028

2029

1.044

110

110

110

Lasten

-3.706

-2.886

-2.938

-3.057

Saldo programma excl reserves

-2.663

-2.776

-2.828

-2.947

-2.663

-2.776

-2.828

-2.947

Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves

62

Doelen en financiën Wat willen we bereiken? Algemene Openbare Orde en Veiligheid  Het Lokaal Beleidsplan Veiligheid Beuningen 2023-2026 is door de raad vastgesteld. Hierin staan prioriteiten en thema's op het gebied van veiligheid voor onze gemeente. Deze vloeien voort uit het Integraal veiligheidsplan Tweestromenland 2023-2026. De belangrijkste prioriteiten in beide plannen zijn ondermijning en zorg en veiligheid en daar ligt onze focus op.  In het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 staan beleidsuitgangspunten geformuleerd. Daaruit vloeit het Meerjarenprogramma Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie 20242027. Dat programma is de basis voor de activiteiten op het gebied van fysieke veiligheid. Weerbare overheid Ondermijning  Bestuurlijke en organisatorische versteviging van de aanpak: toewijding om capaciteit, kennis en kunde en acties voor de komende jaren aan te houden.  De basis op orde brengen.  Samenwerking met lokale en bovenlokale veiligheidspartners.  Samenwerking met maatschappelijke partners, bewoners en ondernemers.  Stimuleren en ondersteunen van bewustwording en weerbaarheid.  Meldingsbereidheid van inwoners vergroten. Wet bevordering integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur (Bibob)  Aandacht voor het bestrijden van vormen van georganiseerde criminaliteit met een hoge maatschappelijke invloed.

 Als gemeente goed letten op misbruik van onze gemeentelijke producten en diensten.  Vergroten van bewustwording en inzet van het instrumentarium. Informatie gestuurd werken  Een goede informatiepositie krijgen om interventies gericht en in samenhang in te zetten.  Informatie gestuurd werken met alle veiligheidspartners om interventies effectiever en efficiënter in te zetten.  Door ontwikkeling van het Gemeentelijk Signalenoverleg (GSO) om meer signalen op te halen vanuit de eigen organisatie. Zorg en veiligheid  Goede en vroegtijdige afstemming met medewerkers veiligheid, politie en OM.  De nauwe samenwerking met het Sociaal Domein behouden.  Samenwerking met externe zorgpartijen en de woningbouwcorporatie.  Inzet op preventie en aanpak van kwetsbare en verwarde personen. Fysieke veiligheid  Versterken van de regionale samenwerking tussen gemeenten en Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 63

 

Versterken van de vakbekwaamheid en flexibele inzetbaarheid van gemeentelijke functionarissen in de lokale en regionale crisisorganisatie. Verbeteren van de overdracht van de crisisorganisatie naar de staande organisatie na afloop van een ramp of crisis.

Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht  In samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en de veertien deelnemende gemeenten uitvoering geven aan het Programma Weerbaarheid waarin we:  Verkennen wat er nodig is om te komen tot een weerbaardere samenleving in de regio Gelderland-Zuid en hoe de veiligheidsregio en gemeenten samen met de (crisis)partners (zowel publiek als privaat) en de inwoners van de regio hieraan kunnen bijdragen.  Verkennen wat er nodig is om als regionale en lokale overheid onze bedrijfscontinuïteit (het vermogen om belangrijke bedrijfsprocessen te blijven uitvoeren tijdens en na crises) te kunnen garanderen op basis van vastgesteld basisniveau en langdurige inzet. Gemeentelijk Opvang Oekraïners (GOO)  Een veilige woon- en leefomgeving voor bewoners van de Asdonck garanderen. Dit doen we samen met locatiecoördinatoren, leveranciers en maatschappelijke organisaties.  Inzetten op zowel de maatschappelijke participatie van de vluchtelingen als het draagvlak in de samenleving versterken.  Doorstroom bewoners als locatie vanaf 2027 niet meer beschikbaar is.

64

Wat gaan we daarvoor doen? Weerbare overheid Ondermijning  Inzicht krijgen in de ondermijningsverschijnselen in de gemeente.  Bewustwording op ambtelijk, bestuurlijk en politiek niveau.  Aanpak vanuit het Ondermijningsteam Tweestromenland. Preventieve controles en handhaving inzetten en voorbereiden met de diverse samenwerkingspartners zoals politie, belastingdienst, RIEC, OM.  Vergroten van maatschappelijke bewustwording. Denk aan het verhogen van de meldingsbereidheid van inwoners en sectorgerichte aanpak.  Deelname aan projecten/trainingen vanuit Weerbaar Gelderland-Zuid.  Voortzetten van het proces Veilig Buitengebied in samenwerking met de werkorganisatie Druten-Wijchen.  Deelname aan provinciaal project Feniks voor doorontwikkeling Bibob op uitvoering en bewustwording.  Implementatie van de nieuwe beleidsregels en daarmee samenhangende uitbreiding van de toepassingsmogelijkheden.  Zorgen voor een sterke informatiepositie en juridische kennis in onze gemeente en regio. Zorg en Veiligheid Prioriteit 1: Verwarde/kwetsbare personen in relatie tot veiligheid en openbare orde  Maatwerk en oplossingen in de mix van het gedwongen kader (bijvoorbeeld Wet verplichte ggz, Wet zorg en dwang), bestuursrecht (bijvoorbeeld bestemmingsplan, milieuwetgeving, Wet woonoverlast), strafrecht en civielrecht.

 Inzetten op bekendmaken van handelingsperspectief van familie en omwonenden die zich zorgen maken of signalen hebben.  Oplossingen creëren voor het wonen van de groep kwetsbare inwoners. Met daarbij extra aandacht voor de steeds grotere groep inwoners waarbij sprake is van vervuiling en hoarding.  Intensieve en structurele samenwerking tussen Veiligheid, Sociaal Team, politie en waar nodig OM en woningbouwcorporatie op het gebied van verwarde/kwetsbare personen.  Samenwerking met wijk ggz verder uitbreiden.  Bekendheid geven aan aandachtfunctionarissen en thema’s die te maken hebben met mensenhandel.  Bekendheid geven aan aandachtfunctionarissen maatschappelijke ontwikkelingen, polarisatie en radicalisering. Prioriteit 2: Jeugd  Het jeugdgroepenoverleg behouden zodat beginnende zorgen en overlast goed te vinden zijn.  Weerbaar maken van jeugd.  Regionale aanpak Voorkomen van Criminaliteit aan de slag.  Afspraken die zijn vastgelegd in het jeugdconvenant uitvoeren.  Jongeren met risicofactoren maatwerk hulp bieden vanuit de verschillende (externe) partners op basis van de trends en risicofactoren die in beeld zijn.

65



Uitgangspunt is dat jeugd mag 'hangen' . We noemen dat ontmoeten. En dat kan ook op straat. Daarbij mag uiteraard geen overlast veroorzaakt worden. Dit wordt duidelijker gemaakt.

Natuurlijk is er ook veel aandacht voor de overige thema's binnen het werkgebied Zorg en Veiligheid. Deze vindt u terug in het lokale beleidsplan Veiligheid Beuningen 2023 2026. Fysieke veiligheid Versterken regionale samenwerking  Organiseren van een verbindingsdag op het gebied van Fysieke Veiligheid.  Het doorontwikkelen van een gezamenlijk kennis- en informatieplatform over lokale en regionale samenwerking.  Actualiseren en/ of implementeren bestaande samenwerkings- en/of uitvoeringsafspraken met landelijke en regionale netwerkpartners (Omgevingsdiensten, Salvage, Dierenambulances, Omroep Gelderland) Versterken vakbekwaamheid en flexibele inzet  Het opstellen van een jaarplan vakbekwaamheid gemeentelijke crisisfunctionarissen.  Het actualiseren van organisatieplan crisisbeheersing  Het organiseren van en het deelnemen aan verschillende oefeningen en trainingen door diverse crisisfunctionarissen. Verbeteren overdracht van crisisorganisatie naar staande organisatie  Opstellen regionale werkwijze en het ontwikkelen van formats voor een warme overdracht in de nafase. Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht  Het ontwikkelen van een Programma weerbaarheid op basis van een vastgesteld landelijk basisniveau en/of regionaal ambitieniveau.

 Op basis van een vastgesteld basisniveau de continuïteit van overheid borgen  Regionale samenwerking, kennisdeling en informatievoorziening Rijk – Regio – Gemeenten bevorderen. Gemeentelijke Opvang Oekraïners  Zorg dragen voor een rustige leefomgeving en voortijdig signaleren van individuele problematiek door de inzet van locatiecoördinatoren in samenwerking met Sterker en andere maatschappelijke partners.  Resultaten uit regionale het onderzoek onder ontheemden implementeren.  Aanbieden taalcursussen.  Opstellen van een transitieplan om de doorstroom van de ontheemden uit Oekraïne voor te bereiden, nadat het gebruik van terrein de Asdonck afloopt in 2027.

Wat mag het kosten? Openbare orde en veiligheid

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting

66

(bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, =nadeel)

2024

2025

2026

2027

2028

2029

3

3

3

3

3

56

33

41

41

41

41

Samenkracht en burgerparticipatie P6

5.428

3.613

1.000

66

66

66

Totaal baten

5.485

3.649

1.044

110

110

110

Lasten Crisisbeheersing en brandweer

-1.749

-1.867

-1.941

-2.036

-2.149

-2.246

Openbare orde en veiligheid

-541

-638

-758

-776

-695

-718

Samenkracht en burgerparticipatie P6

-921

-955

-1.007

-73

-94

-92

Totaal lasten

-3.211

-3.459

-3.706

-2.886

-2.938

-3.057

Saldo

2.274

190

-2.663

-2.776

-2.828

-2.947

Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

67

Beleidskaders Openbare orde en veiligheid In het Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023 - 2026 staan de prioriteiten en strategische thema's op het gebied van openbare orde en veiligheid voor onze gemeente. Convenanten - Convenant Lokaal Zorgnetwerk - Convenant Jeugdgroepen - Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC)-convenant - APV gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen. Fysieke veiligheid In het Regionaal Beleidsplan 2024 - 2027 geeft de VRGZ richting aan de multidisciplinaire ambities voor de komende periode. Daaruit vloeit het Meerjarenprogramma Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie voort 2024 -2027 waar activiteiten worden beschreven.

68

Indicatoren Verplichte indicatoren

Beuningen Nederland

Verwijzingen Halt - aantal jongeren van 12 - 18 jaar per 1,000 jongeren

4,0

9,0

Winkeldiefstallen - aantal per 1.000 inwoners (voorlopig)

0,7

2,2

Gewelds- en seksuele misdrijven - aantal per 1.000 inwoners

2,2

4,3

Diefstallen uit woningen - aantal per 1.000 inwoners

0,6

1,2

Vernielingen en misdrijven in de openbare ruimte - aantal per 1.000 inwoners

2,8

5,7

69

Verbonden partijen - Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".

70

7. Bestuur en algemene ondersteuning Programma inhoud Het Beuningse bestuur (bestaande uit: raad, commissies en college van B&W) en de ambtelijke organisatie maken onderdeel uit van het programma ‘Bestuur en algemene ondersteuning’. Ook het financiële beleid maakt onderdeel uit van dit programma. De gemeentelijke inkomsten, zoals de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen, zijn verwerkt in dit programma. In dit programma staan ook de personele en materiële overhead, zoals automatisering, gemeentehuis en de gemeentewerf, diverse stelposten, stortingen aan en onttrekkingen uit de reserves en de post onvoorzien voor onverwachte noodzakelijke (kleine) uitgaven.

Ambities en ontwikkelingen Bestuur In 2026 stellen we de strategische agenda 2040 vast. De nieuwe gemeenteraad krijgt dit als werkdocument mee voor de komende raadsperiode. In de bestuursperiode 2026-2029 gaat de nieuwe gemeenteraad samen met het college van B&W hier een invulling aan geven. Algemene Uitkering Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen om de uitgaven voor hun taken te financieren. Eén van de belangrijkste inkomstenbron voor gemeente Beuningen is de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Aan de besteding worden geen inhoudelijke eisen gesteld. De verdeling ervan gebeurt op basis van een ingewikkeld systeem van maatstaven die moeten waarborgen dat alle gemeente even rechtmatig worden behandeld. De huidige stand van de uitkering uit het gemeentefonds is berekend op basis van de laatst bekende gegevens en dat is de meicirculaire 2025. Deze meicirculaire is gebaseerd op de voorjaarsbesluitvorming van het Rijk. Ravijnjaar Het Rijk heeft voor 2026 veel minder geld beschikbaar voor gemeenten. Zoveel minder dat komend jaar ‘ravijnjaar’ is gaan heten. Het 'ravijnjaar' is tegelijkertijd ook een aanleiding geweest om dieper in gesprek te gaan met het rijk over de (dis)balans tussen gemeentelijke taken en middelen. Verder wordt er ook een gesprek gevoerd over de verhoudingen tussen de Rijksoverheid en decentrale overheden (gemeente).

Vooral wat betreft de inrichting van het sociaal domein. Het 'ravijnjaar' is mede veroorzaakt door een veel te krappe bekostiging van de jeugdzorg. De VNG onderneemde in 2024 en 2025 diverse acties om de Rijksoverheid bewust te maken van de gemeentelijke tekorten voor 2026 en daarna. De acties hebben effect gehad; de Voorjaarsnota van 2025 biedt enige verlichting van de problematiek van het 'ravijnjaar'. Demping terugval gemeentefonds 2026 en tekorten Jeugd voor rekening rijk Het demissionair kabinet heeft met de meicirculaire 2025 'het ravijn' gedeeltelijk gedicht. De financiële druk voor gemeenten is gedeeltelijk weggenomen met deze extra middelen uit de Voorjaarsnota. Door het Rijk wordt structureel geld beschikbaar gesteld voor de terugval in het gemeentefonds. Voor Beuningen betekent dit ongeveer 5 ton structureel ten opzichte van de laatste doorrekening.

71

Ook staat in de Voorjaarsnota dat gemeenten vanaf 2026 elk jaar 414 miljoen euro erbij krijgen voor de tekorten in de jeugdzorg. Voor Beuningen betekent dit ook ongeveer 5 ton structureel. Groeipad maatregelen Hervormingsagenda Jeugd De toenemende zorgvraag en de complexere trajecten zijn oorzaken van de stijgende kosten van de jeugdzorg. Om het evenwicht tussen taken en middelen van gemeenten te herstellen, werken allerlei partijen mee aan de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Het doel van deze agenda is om kind en gezin zo snel mogelijk passende zorg te laten ontvangen en om het jeugdstelsel financieel houdbaar te maken voor de toekomst. Om de uitvoering van de Hervormingsagenda te volgen, stelde het ministerie een externe en onafhankelijke deskundigencommissie in. Deze commissie onder leiding van 'Van Ark' concludeerde onder meer dat de in de Hervormingsagenda voorgestelde maatregelen om het jeugdstelsel financieel houdbaar te maken voor 2026 niet haalbaar zijn. Het kabinet volgt in de Voorjaarsnota 2025 het advies van de deskundigencommissie om deze bezuinigingsmaatregelen voor de jeugdzorg in 2026 niet te laten doorgaan. Het ingroeipad van de maatregelen van de Hervormingsagenda wordt verzacht, dit betekent ongeveer 5 ton compensatie voor gemeente Beuningen voor de jaren 2026 en 2027. Echter de volledige besparing van de Hervormingsagenda moet in 2028 gerealiseerd worden.

Per 2028 wijzigt daardoor het financiële beeld. Het kabinet gaat ervan uit dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan hun beoogde effect hebben. Daarnaast wil het kabinet inzetten op extra maatregelen zoals eigen bijdrage jeugdzorg en sturen op trajectduur jeugdzorg, om de kosten van het stelsel verder te beheersen. Overige ontwikkelingen gemeentefonds Uitstel vervanging abonnementstarief WMO Dit wetsvoorstel schaft het huidige abonnementstarief in de Wmo 2015 af en vervangt deze voor maatwerkvoorzieningen. Het abonnementstarief is een vast bedrage dat mensen betalen voor de meeste Wmo voorzieningen, ongeacht hun inkomen. Het wetsvoorstel beoogd het tarief te vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage. De inwerkingtreding van deze wet is uitgesteld en nu voorzien per 1 januari 2027. Verdeelmodel van het gemeentefonds. Het verdeelmodel van het Gemeentefonds heeft als doel om iedere gemeente een gelijkwaardige financiële uitgangspositie te geven, zodat gemeente een gelijkwaardige voorzieningenniveau kunnen realiseren tegen gelijke belastingdruk. Per 1 januari 2023 is er een nieuw verdeelmodel voor het gemeentefonds ingevoerd. Wij als gemeente Beuningen waren een nadeelgemeente en gingen er ongeveer €41,- per inwoner op achteruit.

Voor het negatieve verschil werd een ingroeipad - het pad waarmee gemeenten naar de nieuwe verdeling ingroeien - ingevoerd. Voor gemeente met een beperkte financiële draagkracht en een lage economische status en voor krimpgemeente gold een aangepast ingroeipad. Dit waren 41 gemeenten in Nederland waaronder gemeente Beuningen. Het maximale negatieve effect vanaf 2025 bedraagt €22,50 per inwoner. Dit effect moet door gemeente Beuningen zelf gedragen worden. Het verschil tussen de €22,50 en €41,- wordt nog gecompenseerd middels een Suppletie Uitkering. Er lopen diverse onderzoeken naar de nieuwe verdeling, die laten zien dat verdere analyse nodig is. Hierdoor is besloten om pas 1 januari 2027 een volgende stap te zetten met betrekking tot het ingroeipad. Vanaf 2027 wordt de Suppletie Uitkering verder afgebouwd totdat we op de nieuwe verdeling zitten.

72

Ombuigingen Gemeente Beuningen bereid zich op verschillende manieren voor op het ravijnjaar door drie soorten maatregelen nemen. De eerste maatregel is inkomsten verhogen. Een tweede manier is realistisch ramen. Dit houdt in dat gemeenten zo’n nauwkeurig mogelijke voorspelling maken over de verwachte uitgaven voor beleid. De derde maatregel is kosten verlagen. Een groot voordeel van deze voorbereidingen voor het ravijnjaar is dat gemeenten een beter overzicht krijgen van hun ambities en uitgaven. Meicirculaire 2025 Hieronder ziet u de jaarlijkse fluctuatie van de Algemene Uitkering (AU) vanaf 2026 ten opzichte van de laatste doorrekening (decembercirculaire 2024). Gemeentefonds (in € +=voordeel/-=nadeel)

Volgens decembercirculaire 2024 Volgens meicirculaire 2025 Verschil (toename)

2025

2026

2027

2028

2029

2030

50.349.000 51.686.000 1.337.000

49.054.000 52.484.000 3.430.000

50.580.000 53.533.000 2.953.000

51.799.000 53.089.000 1.290.000

53.205.000 54.415.000 1.210.000

56.321.000*

* 2030, start nieuw begrotingsjaar

Voor een uitgebreide opbouw van de Algemene Uitkering verwijs ik u naar bijlage 5.1 Algemene uitkering. Bestuur en algemene ondersteuning

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

(bedragen x € 1.000,- ; + = voordeel, =nadeel) Baten

2026

2027

2028

2029

58.860

59.928

58.904

60.251

Lasten

-20.830

-20.878

-20.772

-20.356

Saldo programma excl reserves

38.030

39.051

38.132

39.895

-2.095

-3.612

-533

-998

35.935

35.439

37.599

38.896

Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves

73

Doelen en financiën

74

Wat willen we bereiken? Participatiebeleid In Beuningen werken de samenleving en de gemeente volop samen. De kadernota ‘Participatie in het Hart’ is hiervoor de basis. Door betere inwonersparticipatie worden inwoners gehoord, sluiten plannen beter aan bij de samenleving, neemt het wederzijds begrip toe en ook het vertrouwen. De aanpak rondom inwonersinitiatieven zorgt voor meer samenwerking in de samenleving en tussen de samenleving en de gemeente. De initiatieven zorgen voor meer saamhorigheid en leefbaarheid en zo wordt Beuningen een nog mooier plekje. Huis van de gemeente De noodzaak om een (ver)nieuw(d) gemeentehuis te ontwikkelen is, vanuit goed werkgeverschap en veiligheid voor inwoners/medewerkers/raadsleden, groot. Het huidige gemeentehuis is erg gedateerd. Arbo-technisch gezien voldoen we niet aan de richtlijnen voor een gezonde werkomgeving. We streven naar een bijna energieneutraal gemeentehuis in 2030. Een gemeentehuis dat ook past bij de ontwikkelingen in de samenleving, de dienstverlening die onze inwoners van de gemeente mogen verwachten en het hybride werken (concept Huis van de gemeente). Streven is te komen tot een modern kantoor dat tevens voldoet aan de hedendaagse (arbo-technisch) wensen en eisen. Uit het onderzoek van 2024 is gebleken om de herinrichting van de raadzaal te combineren met de aanpassing van het gemeentekantoor.

Bestemming Beuningen 2040 In 2026 stellen we de strategische agenda 2040 voor onze gemeente: Bestemming Beuningen op. In 2026 is deze op hoofdlijnen gereed. De nieuwe gemeenteraad krijgt dit als werkdocument mee voor de komende raadsperiode. Dienstverleningsconcept Bij goede dienstverlening moet de inwoner centraal staan. Dit zorgt voor meer vertrouwen in de gemeente. Ook vergroot het de eigen kracht van inwoners. Het dienstverleningsconcept beschrijft hoe deze goede dienstverlening wordt gerealiseerd. Een onderdeel hiervan is een stevige kanaalstrategie. In deze strategie staat bijvoorbeeld dat de voorkant inclusief, toegankelijk en gebruiksvriendelijk is. Daarnaast worden vijf serviceformules toegepast die onder meer eenvoudige processen en ruimte voor advies op maat omvatten. Volgens het dienstverleningsconcept wordt er ook van buiten naar binnen gewerkt. Een onderdeel hiervan is het benaderen van inwoners vanuit een ‘ja, mits’-principe.

75

Wat gaan we daarvoor doen? Participatiebeleid In 2025 is de ondersteuning voor inwonersinitiatieven verder uitgewerkt en vastgesteld in de vorm van subsidieverordeningen. Hierover is gecommuniceerd. Hetzelfde geldt voor het platform voor inwonersinitiatieven en de participatieverordening. Zo zijn voor inwoners de verschillende mogelijkheden helder om met de gemeente samen te werken. In 2026 gaan we verder met het in behandeling nemen van aanvragen om zo samen te werken met de samenleving. We werken daarnaast verder aan het verankeren van de werkwijze en de mindset in de organisatie zodat we inwoners op een passende, heldere en consistente wijze betrekken. Huis van de gemeente Het vooronderzoek naar de mogelijkheden van vernieuwbouw is afgerond. We gaan de ontwerpfase in en zetten in het voorjaar van 2026 een aanbesteding voor de architectenselectie in de markt. In het voorjaar van 2027 volgt hierop de selectie van een aannemer. Gelet op de hoogte van de opdrachten zijn dit Europese aanbestedingen. Daarnaast onderzoeken we in 2026 hoe we de tijdelijke huisvesting tijdens de verbouwing vormgeven. We streven ernaar dat de vernieuwbouw in 2028 is afgerond. Dienstverleningsconcept Bij goede dienstverlening moet de inwoner centraal staan. Dit zorgt voor meer vertrouwen in de gemeente. Ook vergroot het de eigen kracht van inwoners.

Het dienstverleningsconcept beschrijft hoe we deze goede dienstverlening willen realiseren. We zetten de inwoner centraal in onze processen. Zo werken we stapsgewijs naar een dienstverlening waarin inwoners weten waar ze aan toe zijn en ervaren dat wij met hen meedenken. Om dit te realiseren werken we met een uitvoeringsplan voor de komende twee jaren. We gaan aan de slag met de volgende activiteiten: 1. We herijken onze serviceafspraken en zorgen dat iedereen deze kent. Door hier actief op te sturen aan de hand van rapportages merkt de inwoner de verbeteringen ook. 2. We ontwikkelen van een kanaalstrategie. Zo is duidelijk via welke kanalen we onze dienstverlening willen leveren. Het gaat om het samenspel van de kanalen, het slimmer inrichten en goed op elkaar afstemmen om betere, naadloze, gebruiksvriendelijke en inclusieve dienstverlening te kunnen leveren. 3. Voor 5 prioritaire klantprocessen maken we een overzicht van de verbetermaatregelen. We maken hierbij gebruik van de serviceformules van de VNG. 4. We gaan aan de slag met de doorontwikkeling van het KCC. We zorgen voor een betere telefonische bereikbaarheid en het sneller beantwoorden van vragen. Dit bereiken we onder andere door invulling te geven aan de samenwerking met afdelingen en teams in de organisatie door het benoemen van ambassadeurs. 5.

We brengen de beweging op gang in de hele organisatie om de inwonergerichte mindset in de organisatie te versterken. We werken van buiten naar binnen. Wat mag het kosten? Bestuur en algemene ondersteuning (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, =nadeel)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024

2025

76

2026

2027

2028

2029

Baten Bestuur

332

Burgerzaken

697

622

Beheer gebouwen en overige gronden P7

171

171

Overhead bedrijfsvoering overig

613

590

Overhead salarissen

217

85

Overhead huisvesting

24

21

Treasury P7

723

641

660

680

700

610

610

610

610

21

21

21

21

600

600

Belasting overig

4.531

4.352

4.485

4.485

4.485

4.485

Algemene en overige uitkeringen

49.709

50.349

52.484

53.533

53.089

54.415

73

20

20

20

20

20

Totaal baten

57.089

56.209

58.860

59.928

58.904

60.251

Lasten Bestuur

-3.366

-2.357

-2.369

-2.386

-2.439

-2.494

-369

-341

-384

-392

-401

-410

Overhead bedrijfsvoering overig

-1.565

-1.177

-1.022

-1.000

-989

-1.006

Overhead salarissen

-6.494

-6.282

-6.731

-6.977

-7.191

-7.457

Overhead automatisering

-3.274

-2.724

-3.046

-2.967

-2.974

-2.971

Overhead huisvesting

-925

-1.100

-1.076

-1.044

-1.492

-1.444

Treasury P7

-672

538

-646

-555

292

1.029

OZB P7

-698

-659

-667

-667

-667

-667

-4.558

-4.385

-4.518

-4.518

-4.518

-4.518

-111

-25

-25

-25

-25

-25

-5.745

-3.056

-2.095

-3.612

-533

-998

-226

-278

-321

-321

-343

-366

-2

-25

-25

-25

-25

-25

Totaal lasten

-27.959

-21.872

-22.925

-24.489

-21.305

-21.354

Saldo

29.130

34.337

35.935

35.439

37.599

38.896

Overige baten en lasten

Burgerzaken

Belasting overig Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (Vpb) Resultaat van de rekening baten en lasten Verkeer en vervoer P7 Samenkracht en burgerparticipatie P7

46

77

Beleidskaders Algemene uitkering - diverse circulaires

78

Indicatoren Verplichte indicatoren

Beuningen Nederland

Formatie - aantal fte per 1.000 inwoners

7,04

n.v.t.

Bezetting - fte per 1.000 inwoners

5,84

n.v.t.

779,00

n.v.t.

Externe inhuur - kosten inhuur als % van totale loonsom + totale kosten inhuur

3%

n.v.t.

Overhead - % van totale lasten (excl toevoegingen aan reserves)

12%

n.v.t.

Functiemenging - verhouding tussen banen en woningen

44,4%

54,20

Vestiging (van bedrijven) - aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

153,70

181,80

Apparaatskosten - kosten per inwoner in €

79

Verbonden partijen - Munitax - Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Voor meer informatie verwijzen wij u naar de paragraaf "Verbonden partijen".

80

8. Onroerende zaakbelasting Programma inhoud Als gemeente brengen we bij inwoners onroerende zaakbelasting (ozb) in rekening. De ozb is onderverdeeld naar eigenaarsbelasting (over woningen en niet-woningen) en gebruikersbelasting (over niet-woningen). De taxatie voor belastingjaar 2026 vindt plaats op basis van de BAG-oppervlakte van een pand. De inkomsten gelden als algemene dekking voor de begroting.

Ambities en ontwikkelingen We verhogen de ozb met 3 % in 2026. Onroerende zaakbelasting (bedragen x € 1.000,- ; + = voordeel, =nadeel) Baten

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2026

2027

2028

2029

10.466

10.780

11.104

11.437

0

0

0

0

10.466

10.780

11.104

11.437

10.466

10.780

11.104

11.437

Lasten Saldo programma excl reserves

Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo programma incl reserves

81

Doelen en financiën

82

Wat willen we bereiken? We willen de OZB-tarieven afstemmen op ons ambitieniveau.

83

Wat gaan we daarvoor doen? We indexeren de opbrengst voor 2026 met 3 %. Munitax voert jaarlijks de herwaardering uit van de WOZ. De tarieven worden gecorrigeerd voor deze herwaardering. Wat mag het kosten? Onroerende zaakbelasting (bedragen x € 1.000,-; + = voordeel, =nadeel)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024

2025

2026

2027

2028

2029

Baten OZB P8

8.777

10.296

10.466

10.780

11.104

11.437

Totaal baten

8.777

10.296

10.466

10.780

11.104

11.437

8.777

10.296

10.466

10.780

11.104

11.437

Lasten Totaal lasten

Saldo

84

Beleidskaders Verordening onroerendezaakbelastingen 2026.

85

Indicatoren Verplichte indicatoren

Beuningen Nederland

Gemiddelde WOZ-waarde - in €

392.000

86

379.000

Verbonden partijen - Belastingsamenwerking Munitax Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Verbonden partijen".

87

9. Overige eigen middelen Programma inhoud Onder dit programma vallen de uitgaven op het gebied van economie, recreatie en toerisme. Dit betreffen projecten en activiteiten binnen de gemeente Beuningen en die we samen met de gemeenten in het Rijk van Nijmegen doen. Op economie, recreatie en toerisme werken we samen in de Groene Metropoolregio (opgaven Productieve regio en Ontspannen Regio). Dit valt onder programma 7. Naast de onroerende zaakbelasting (zie programma 8) int de gemeente Beuningen ook andere belastingen, waaronder toeristen-, forensen- en hondenbelasting. In het centrum van Beuningen innen we reclamebelasting bij gebruikers van panden. Opbrengsten van deze reclamebelasting keren wij uit aan de stichting Centrum Management Beuningen. De grondexploitaties, waarvoor de gemeenteraad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatie begroting heeft vastgesteld, vallen ook onder dit programma. Lening(en) aan nutsbedrijven en geldleningen/uitzettingen met een looptijd langer dan 1 jaar zijn ook in dit programma verantwoord.

Ambities en ontwikkelingen We streven naar een sterke, toekomstbestendige, lokale economie. Bedrijven zorgen voor werkgelegenheid en een goed voorzieningenniveau. Ook tonen ondernemers hun maatschappelijke betrokkenheid door verenigingen, evenementen en activiteiten te ondersteunen. Voor het centrum van Beuningen geldt bovendien dat winkels, horeca en dienstverlening bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het gebied om te verblijven en te ontmoeten. De bedrijventerreinen in onze gemeente zijn een belangrijke factor in de lokale economie: ongeveer een kwart van de werkgelegenheid is er gehuisvest. Daarnaast vervullen bedrijven op de bedrijventerreinen een belangrijke rol in innovaties, verduurzaming, energietransitie en de circulaire economie. We zetten in op een betere toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen. Zo blijven deze geschikt voor de ontwikkeling van het MKB op de bovengenoemde punten. Onze kernambitie op het gebied van recreatie en toerisme is: “de ontwikkeling van een vitale recreatief-toeristische sector, met behoud van landschappelijke en cultuurhistorische waarden, versterking van de economische kwaliteit en werkgelegenheid, én passend bij het karakter van Beuningen als woongemeente”. Deze ambitie is verwoord in de Visie Toerisme en Recreatie (2021) en uitgewerkt in het Omgevingsprogramma recreatie en toerisme buitengebieden (2021).