01 Programmabegroting 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Er heeft een brede evaluatie plaatsgevonden van de huidige opdracht van het jongerenwerk, waar de straatcoaches een onderdeel van zijn. Het werkveld (zoals politie, onderwijs, leerplicht) pleit voor meer samenwerking om jongeren eerder in beeld te hebben. Daarom willen we inzetten op een aanpassing in de opdracht naar ambulant jongerenwerk, zoals vermeld in het raadsvoorstel ‘Financiële beheersbaarheid Jeugdwet en Wmo’. Hiermee zorgen we voor betere vroegsignalering, sluit het beter aan bij de Jeugdwet opgaven en voorkomen we opschaling van zorg. Gedragsdeskundige :
We zetten in op versterking van vakinhoudelijke ondersteuning van het Sociaal Team. Op grond van de Jeugdwet moet het Sociaal Team een gedragsdeskundige consulteren voordat er opgeschaald wordt naar opschaling naar gesloten jeugdzorg. Deze consultatie wordt ook gevraagd voor opschaling naar de regionale jeugdbeschermingstafel. Overeenkomstig de regionale samenwerking en uitbouw naar opschaling jeugdhulp met verblijf zetten we in op de inzet van advies van een gedragskundige bij ingrijpende maatregelen die grote gevolgen hebben voor het kind en gezin. Bij deze vormen van inzet van dergelijke maatwerkvoorzieningen is altijd ernstige zorgvuldigheid geboden en door middel van de extra consultatie willen we ervoor zorgen dat andere mogelijkheden tot jeugdhulp zijn onderzocht.
32
Afstemmingjeugdhulp-onderwijszorg:
Het is duidelijk dat we voor de jeugdhulp veel winst kunnen behalen door te investeren in het onderwijs, aangezien het vaak om dezelfde kinderen en jongeren gaat die ondersteuning nodig hebben. We willen een goede aansluiting realiseren tussen jeugdhulp en zorg binnen het onderwijs in Beuningen en de regio. We ondersteunen passend onderwijs door de jeugdzorg goed te laten aansluiten. Onze doelen zijn: 1. Gezamenlijke organisatie en financiering van jeugd-en onderwijshulp; 2. Vaste gezichten en solide samenwerking; 3. Versterken Schoolmaatschappelijk werk; 4. Projecten in het kader van Preventie.
D. Veiligheid, jeugdreclassering en opvang Jeugd:
Ook in 2022 proberen we de toestroom voor jongeren in langdurig verblijf terug te dringen door eerder zorg te organiseren in de thuissituatie. Bij de langdurige verblijfsvoorzieningen gaat het om hoge kosten. Ook bouwen we voort aan de Gelderse Verbeteragenda, samen met Gecertificeerde Instellingen (GI's), Veilig Thuisorganisaties en de Raad voor de Kinderbescherming. Gelderse Verbeteragenda: In 2019 heeft de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) het landelijke rapport 'Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd' gepubliceerd. De boodschap hierin was duidelijk. In het hele land wachten kinderen en gezinnen te lang op de inzet van jeugdbescherming en van passende jeugdhulp. Nadat de Rechtbank een beschermingsmaatregel heeft uitgesproken duurt het soms nog maanden voordat de hulp goed op gang komt. Op basis van het rapport van IGJ heeft de Regio Centraal Gelderland de opdracht gekregen om nadere afspraken te maken met Jeugdbescherming Gelderland. Dit heeft geleid tot het opstellen van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming (GVJB) in april 2020. Deze agenda is breed opgepakt. Hier hebben zich alle 7 jeugdhulpregio's, 3 Veilig Thuis organisaties, 4 Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming in Gelderland aan verbonden. Binnen deze Gelderse Verbeteragenda hebben we samen gewerkt aan twee belangrijke pijlers: 1. Samenwerken en kennisdelen 2.
Contracteren en basisafspraken Huiselijk Geweld en Kindermishandeling : Huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) komt in alle lagen van de bevolking voor en werkt ontwrichtend op individuen, gezinnen, het betreffende sociale systeem en de samenleving als geheel. De vijftien gemeenten in de regio Gelderland Zuid werken samen in de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Door samen te werken komt er meer samenhang in de aanpak en wordt de samenwerking van organisaties op lokaal en regionaal niveau versterkt. Als regio Gelderland Zuid beogen we een veilige sociale omgeving, waarin onze inwoners zich gezond en optimaal kunnen ontwikkelen en participeren aan de
33
samenleving. Onze ambitie is het voorkomen, stoppen en blijvend oplossen van geweld in afhankelijkheidsrelaties.
Wat gaan we daarvoor doen? A. Jeugdgezondheidszorg:
Volgens de Jeugdwet is er meer verbinding mogelijk tussen de (preventief werkende) jeugdgezondheidszorg (JGZ) 0-18 jaar en de jeugdzorg. De Jeugdwet heeft als uitgangspunt meer in te zetten op preventie en eigen kracht van de jeugdige en zijn of haar omgeving. Hierbij is flexibiliteit in de uitvoering van het aanbod mogelijk: jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen bieden in beginsel zorg aan alle kinderen in Nederland. Zij zijn echter vrij om - samen met de ouder(s) - te besluiten dat ze bepaalde elementen niet of op een andere manier uitvoeren. Hierdoor is het mogelijk om voor elk kind samen met de ouders een uniek, bij dit kind passend, pad uit te stippelen. In 2022 is een productenboek JGZ beschikbaar om meer afgewogen keuzes te maken. In 2022 zetten we naast de inzet op Covid-19 in op verschillende onderdelen binnen de jeugdgezondheidszorg en maken keuzes vanuit het productenboek JGZ. Zo hebben we aandacht voor de eerste 1000 dagen (Kansrijke Start) en gaan we gezondheidsachterstanden verkleinen. Dit doen we door een gezonde leefstijl (denk aan rookvrije generatie) en gezonde voeding te stimuleren. Ook zetten we ons in voor vroegsignalering motorische ontwikkeling. Tenslotte maken we met de jeugdgezondheidszorg afspraken over de invoering van het prenataal huisbezoek in onze gemeente. Dit alles gebeurt ook in overleg en afstemming met de werkgroep Kansrijke Start.
Aansluiting gezondheidszorg, jeugdhulp en onderwijszorg:
Vanuit de EMOVO (onderzoek bij jongeren in het Voortgezet Onderwijs) blijken Beuningse jongeren de laatste jaren meer risico’s te lopen. Dit sluit aan op het ingezette Nationaal Programma Onderwijs om achterstanden veroorzaakt door COVID-9 aan te pakken voor de komende jaren. Daarom willen we in aansluiting op het onderwijs de weerbaarheid en veerkracht van jongeren helpen vergroten. Dit doen we door het aanbod en de kwaliteit van interventies te vergroten en jongeren te betrekken (ervaringsdeskundigen). We gaan de ervaren druk onder scholieren helpen verlagen met sociaal-emotionele themaprogramma’s en interventies. Denk aan projecten als Passende Kinderopvang en Gezonde School. Maar ook een "Lokale Educatieve Agenda" met elementen waarbij de fysieke en sociale leefomgeving een van de pijlers is om de prestatiedruk te verminderen. We gaan door met het tegengaan van overgewicht, helpen stoppen met roken en stimuleren van beweging. Denk aan fietsen naar school en deelname aan een sportvereniging, maar ook aandacht vanuit het consultatiebureau voor de motorische ontwikkeling van jonge kinderen. We willen in 2022 extra preventie toepassen op hoogrisicogroepen. Het gaat hierbij om kinderen met intensieve vormen van begeleiding of hulp, waarbij meervoudige systemen, meerdere trajecten en meerdere professionals gemoeid zijn.
Het is van belang dat er een goede basis ligt vanuit onderwijs en jeugdgezondheidszorg, bijvoorbeeld via signalering als M@zl (aandacht voor zieke leerlingen) en signalering via Jeugdartsen, leerplicht en Zorg binnen het Onderwijs. Vaak gaat het om kinderen met complexe problemen zoals psychische
34
of verslavingsproblemen, (licht) verstandelijke beperkingen en inzet van informele zorg via meeleefgezinnen en steunouders. Met het bovenstaande zetten we in 2022 de opdracht voor het ambulant jongerenwerk voort. Stichting Perspectief voert het ambulant jongerenwerk uit. Er wordt ingezet op het uitbouwen van het persoonlijk contact met de jongeren, samen met hen activiteiten ontwikkelen en talenten ontplooien (vergroten jongerenparticipatie). Daarnaast willen we inzetten op het vergroten van de bekendheid van het jongerenwerk bij samenwerkingspartners zowel lokaal als regionaal. Nationaal Programma Onderwijs (NPO)primair onderwijs :
Gemeente Beuningen ontvangt in het kader van NPO een bedrag van C 243.000,-- voor het primair onderwijs in de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023. In 2021 is er door alle scholen een plan gemaakt om achterstanden aan te pakken, die veroorzaakt zijn door COVID-19. In samenwerking met de kindcentra, GGD en Sociaal Team werken we aan een lokaal plan om activiteiten aan te bieden om de vaardigheden van kinderen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak aanvullend te stimuleren. In grote lijnen willen we aan de slag met activiteiten op de volgende thema’s: 1. Ouderbetrokkenheid/ ondersteuning ouders in relatie tot jeugdhulp- en opvoeding 2. Stimuleren van sport, spel en beweging 3. Inzet gericht op het jonge kind, met name taalbevordering NPO middelen Voortgezet Onderwijs
De gemeente Beuningen ontvangt geen middelen vanuit NPO voor voortgezet onderwijs, omdat er geen voortgezet onderwijs is in onze gemeente. Het is op dit moment nog niet duidelijk hoe de gemeenten in de regio de NPO-middelen gaan inzetten. De regionale uitgangspunten voor besteding van de NPO-middelen worden verder besproken en geagendeerd in het regionaal PFO Onderwijs en Jeugd. We geven hier vanuit gemeente Beuningen onze input mee, aangezien het grootste deel van onze leerlingen van 12 tot 18 jaar immers in de regio Rijk van Nijmegen naar school gaat. We denken aan de volgende uitgangspunten voor inzet gemeentelijke NPO middelen: []- lokaal wat lokaal nodig is voor de groep 0-12 jaar; []- regionaal wat voor de groep van 12 tot 18 jaar nodig is. Inhoudelijk: Q - Aansluiten op de voorgestelde interventies in de schoolprogramma’s; [] - Bevorderen van regionale samenwerking tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden, (jeugdgezondheids-)zorg, sociaal werk en andere regionale jeugdpartijen. Q - Interventies zijn gericht op het bevorderen van kansengelijkheid.
Q - Investeren in activiteiten die een duurzaam effect gaan hebben; Q Met nadrukkelijke aandacht voor: o Thuiszitters, aanpak schoolverzuim, o pilots ‘aansluiting onderwijs en zorg’ o Inzet SMW, op basis van een door scholen onderbouwde aanvraag voor extra inzet, op basis daarvan kunnen gemeenten financiering regelen, verantwoordelijkheid voor de inzet van extra SMW-ers is aan scholen. o Inzet jongerenwerk op alle VO en MBO scholen (vanuit Nijmeegse welzijnsmiddelen). 35
B. Peuter- en kinderopvang en Kindcentra :
We verstevigen de positie van jonge kinderen door de Voor- en Vroegschoolse mogelijkheden uitgebreid te benutten en om passende kinderopvang uit te breiden naar kinderen tot en met 6 jaar. We koppelen dit aan onze ambities voor onderwijsachterstandbeleid (zie onderdeel Welzijn en educatie voor verdere toelichting). Passende kinderopvang is het streven om voor elk kind in de voorschoolse leeftijd een passende vorm van opvang te organiseren, bij voorkeur in de eigen omgeving. Binnen de kindcentra gaan we inventariseren waar behoeftes en wensen liggen voor doorontwikkeling van de kindcentra. Dit in aansluiting op het NPO om zo veel mogelijk met elkaar af te stemmen. C. Individuele voorzieningen Natura Jeugd:
Voordat kinderen in jeugdzorg met verblijf terechtkomen, gaan we uit van preventie en vroegsignalering. Hiervoor investeren we in de jeugdgezondheidszorg, peuter- en kinderopvang, jongerenwerk en het onderwijs. Een brede basis van toegankelijke voorzieningen dicht bij de inwoners vormt de basis van ons systeem. Daarom blijft het Sociaal Team werken aan versterking via de netwerksamenwerking en via kortdurende hulp en preventieve inzet. We leggen intensiever contact met onderwijsinstellingen en kindcentra, de jeugdgezondheidszorg, huisartsen en psychologen en werken met vaste contactpersonen. Als gemeente blijven we in de lead. Dit betekent meer werk omdat we er eerder bij zijn. Partijen verwachten van ons een rol als aanjager. Het is onze taak om te zorgen voor voldoende zorgaanbod, op het juiste moment, tegen aanvaardbare kosten. Door er eerder bij te zijn en de invloed van COVID-19 zien we ook in 2022 een stijging van onder meer reguliere en specialistische begeleiding of meer trajecten bij de geestelijke gezondheidszorg. Met deze trajecten, die relatief kort zijn, kunnen jongeren hun leven vaak weer zelf oppakken. Hiermee proberen we de zorg met verblijf te voorkomen. We zorgen voor een passende aansluiting tussen jeugdhulp en zorg binnen het onderwijs.
In het primair onderwijs zijn we nu vooral lokaal georganiseerd, waarbij we een goede samenwerking hebben met de scholen en kinderopvang (kindcentra). Met de stichting Montijn en de stichting Groeisaam en haar scholen voor primair onderwijs in de gemeente Beuningen, Druten en West Maas en Waal kijken we naar wat we gezamenlijk kunnen en waar we van elkaar kunnen leren. We zoeken naar de afstemming met de activiteiten die in het ondersteuningsplan staan van het samenwerkingsverband voor het primair onderwijs in de regio. In 2022 gaan we verder met het beter aansluiten van de jeugdhulp op het primair onderwijs in onze regio. VO pilots
We werken met pilots in het Voortgezet Onderwijs (vo) waarbij Jeugdhulp aansluit op het passend onderwijs. Deze worden verder uitgewerkt in 2022. Pilot 1 Gezamenlijke financiering Een goed voorbeeld van de aansluiting jeugdhulp op onderwijszorg is de St. Maartenschool (speciaal onderwijs). Hierbij hebben we de systematiek van de gewijzigde financieringsvorm (capaciteitsfinanciering) voortgezet. In 2022 blijven we deze samenwerking monitoren in een regionale werkgroep met gemeenten, onderwijs (Punt Speciaal, St. Maartenschool en 36
Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Stromenland) en zorgaanbieders op de school. Hierbij kijken we of we deze vorm van capaciteitsfinanciering in 2022 kunnen uitbreiden naar andere scholen. Vooral kinderen en ouders met meerdere vormen van jeugdhulp zijn hierbij gebaat, omdat ze dan niet langs allerlei verschillende loketten hoeven voor hun ondersteuning. Pilot 2 Vaste gezichten en solide samenwerking en Pilot 3 Versterken Schoolmaatschappelijk Werk SMW Tussen de aangesloten VO scholen en gemeenten is afgesproken met de scholen dat we de versterking van de praktische werkrelaties tussen gemeente en school kunnen verbeteren. Concreet betekent dit dat we starten met praktische uitvoering op de verschillende scholen met maatwerk als uitgangspunt, waarbij de ‘belangrijkste’ 2 of 3 gemeenten bij de school aangehaakt worden. Scholen geven zelf aan wie dat zijn. Tevens leggen we het accent op lerend werken’, borgen en monitoren. Voor het schoolmaatschappelijk werk worden afspraken gemaakt met jeugdconsulenten en wordt de aansluiting gezocht met de sociale teams in de regio, waaronder ook ons Sociaal Team. Pilot 4.
Projecten in het kader van preventie Met de scholen voor VO , het samenwerkingsverband en regiogemeenten wordt gekeken naar de preventieve activiteiten die plaatsvinden , hoe we deze meer bekend kunnen maken en hoe we daarbij elkaar beter kunnen vinden om onze jeugd beter te ondersteunen, o.a. via en effectief ‘kennis en uitwisselingsnetwerk’ , rekening houdend met plannen die vanuit de NPOgelden ontwikkeld worden.
Pilot Kind en Gezin (Jeugd GGZ)
Uit de eindevaluatie halen we aanbevelingen voor het vervolg van de pilot. We zetten de samenwerking met psychologenpraktijken Aalsterveld en Thujapark voort. Door de samenwerking tussen de praktijken en het Sociaal Team kunnen we jeugdigen tijdig naar de juiste en passende zorg leiden. Hierdoor kunnen we continuïteit van zorg waarborgen en escalaties voorkomen. Ook benutten we het voorliggende veld beter. We gaan uit van het concept positieve gezondheid: jongeren in staat stellen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Praktijkondersteuner Jeugd
Vanuit de huisartsen in onze gemeente is er een nadrukkelijke wens om te gaan werken met een praktijkondersteuner Jeugd. De route naar de huisarts is een route die ouders en jeugdigen zelf veel kiezen; in de leefomgeving en dicht bij huis. Met de inzet van de POHJeugd versterken wij de samenwerking tussen huisartsen, lokale teams en jeugdhulpaanbieders en verbeteren wij de toegang tot jeugdhulp. Samen met de huisartsen werken we een geschikt profiel uit en werven we vervolgens een kandidaat die vanaf 2022 de komende twee jaar een pilot gaat uitvoeren. De pilot zal nadrukkelijk gevolgd worden om te volgen wat de effecten voor onze gemeente zijn.
37
Gedragsdeskundige
De gedragsdeskundige ondersteunt de professionals van het Sociaal Team en is medeverantwoordelijk voor de deskundigheidsbevordering van professionals en draagt bij aan de inhoudelijke kwaliteit van de dienstverlening. Ze voorziet het Sociaal Team van gevraagd en ongevraagd advies en helpt beslissingen in casussen te nemen waarin impasses en veiligheid een rol spelen. De gedragsdeskundige neemt casussen niet over, maar begeleidt en adviseert de betreffende medewerker. D. Veiligheid, jeugdreclassering, opvang Jeugd:
Ook in 2022 zijn we wettelijk verplicht om jeugdhulp te leveren en rechterlijke uitspraken zijn bindend. We zijn hiervoor aangesloten op het regionale plan ‘Zoveel mogelijk thuis’. Dit betekent dat kinderen kansen krijgen om zoveel als mogelijk, maar veilig, thuis op te groeien met ambulante ondersteuning. Als verblijf buitenshuis noodzakelijk is, gaan we voor een ‘zo thuis mogelijke’ oplossing, zoals kleinschalige woonvormen of een gezinshuis. Het blijft maatwerk met een open eindfinanciering. Als we een gezin met veel hulpbehoevende kinderen in onze gemeente krijgen, kunnen de kosten onverwacht enorm toenemen. Door het Rijk is structureel extra geld beschikbaar gekomen voor expertisecentra voor gespecialiseerde jeugdhulp. In 2020 is er 11,5 miljoen euro beschikbaar om de expertisecentra te realiseren en vanaf 2021 is er structureel 26 miljoen euro beschikbaar. Vanaf 2017 is ingezet op de vorming van expertteams in de regio om passende zorg en ondersteuning mogelijk te maken. Ook in de regio Nijmegen wordt gewerkt aan een expertisecentrum voor gespecialiseerde jeugdhulp. In de regio Rijk van Nijmegen hebben we het ‘Overleg Passende Hulp’ (OPH) ingericht (voorheen casusoverleg Jeugdhulp met Verblijf). Er blijft echter (een relatief kleine) groep jongeren waarvoor het niet lukt die passende hulp te organiseren.
Vaak is een combinatie van uiteenlopende (specialistische) expertises nodig die niet regionaal beschikbaar is of nog niet gerealiseerd is. In het Overleg Passende Hulp zit een In Verbindingteam die werkt met Jouw Informele Mentor (JIM) en het informele steunsysteem rondom kwetsbare gezinnen. In 2022 gaan we verder via JIM gezinnen en jeugdigen waarbij een uithuisplaatsing dreigt, te versterken. Dit doen we met een ambulante systemische aanpak: hulp en ondersteuning in de thuissituatie, gericht op het hele gezin. We koppelen daaraan een door de jongere zélf gekozen informele mentor. Jongeren krijgen zo meer zeggenschap over hun eigen traject. Het Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek Sociaal Domein (Wams) moet regelen dat gemeenten in specifieke situaties de ruimte krijgen om te verkennen of mensen (jongeren en volwassenen) kampen met gestapelde problemen, en welke partijen nodig zijn om de problemen op te lossen. Het doel is om tot snellere en meer gecoördineerde ‘integrale’ hulp te komen voor kwetsbare mensen. Deze wet gaat in 2022 in werking. We zien binnen het programma Jeugd dat de uitgaven meerjarig een stijgende lijn hebben vertoond. Voor zover we nu kunnen zien, is dat geen incidenteel effect en lijkt er sprake te zijn van een structurele ontwikkeling. Landelijk heerst een vergelijkbaar beeld.
Uit de GGD Jeugd monitor 2019 (EMOVO) blijkt dat jongeren in gemeente Beuningen veel stress en prestatiedruk ervaren. We zien dan ook dat de afgelopen jaren het aantal cliënten en aantal 38
toewijzingen toe is genomen. Daarom hebben we enkele budgetten meerjarig aangepast. Dit is met name van toepassing voor reguliere- en specialistische begeleiding jeugd. Gelderse Verbeteragenda : Ook in 2022 zijn we wettelijk verplicht om jeugdhulp te leveren en rechterlijke uitspraken zijn bindend. In de Gelderse Verbeteragenda zijn alle basisafspraken op het gebied van het nieuwe jeugdbeschermingscontract, als tevens de samenwerkingsafspraken in de praktijk vastgelegd. We voeren deze basisafspraken ook in 2022 verder uit. Concreet houdt dit het volgende in: 1. Samenwerken en kennisdelen vanuit één visie In Gelderland wordt met Veilig Thuis, Jeugdbescherming en de Raad voor de Kinderbescherming gewerkt vanuit een gedeelde visie. Centraal daarbij staan vier kernwaarden: - Wij werken vanuit vertrouwen en partnerschap - Wat wij doen met - en voor een gezin is duidelijk, navolgbaar en transparant - Wij zien in een gezin alle kinderen en opvoeders met hun geschiedenis - Wij leren door samen te reflecteren De Gelderse Verbeteragenda-afspraken betekenen ook dat de opdracht voor de sociale wijkteams f lokale teams gaat veranderen.
Bij kwetsbare kinderen en gezinnen werken jeugdbescherming, Veilig Thuis en sociale wijkteams f lokale teams nog nadrukkelijker dan voorheen samen, om te voorkomen dat de inzet van een beschermingsmaatregel noodzakelijk is en bij het inzetten van tijdig, passende jeugdhulp.In de regio Gelderland Zuid geven we in 2022 de afspraken over de inrichting van zogenaamde toekomsttuinen jeugdbescherming verder vorm. Deze sluiten ook aan bij het landelijk Toekomstscenario kinden gezinsbescherming dat in maart 2021 is gepubliceerd. 2. Contracten en basisafspraken De basisafspraken, tarieven en contracten van de jeugdbescherming worden vanaf 2022 op Gelders niveau geüniformeerd zodat: » de jeugdbeschermingsorganisaties investeren in hun personeel en de caseload van jeugdbeschermers kunnen verlagen; » we sneller kunnen ingrijpen op signalen van onveiligheid en daarmee het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen omlaag kunnen brengen; » we de inzet van (hoog)specialistische jeugdzorg efficiënter organiseren en daarmee de administratieve lasten kunnen verlagen; » daarmee de aandacht en zorg voor kwetsbare gezinnen kunnen verbeteren. Huiselijk Geweld en Kindermishandeling:
We zetten de uitvoering van de regionale aanpak HGKM voort in 2022. Aanvullend op de regionale aanpak wordt er een lokale aanpak voor Beuningen opgesteld. De cliëntenraad en lokale ketenpartners in onze gemeente rondom HGKM worden hier actief bij betrokken. Op die manier wordt het lokale plan van aanpak rondom huiselijk geweld en kindermishandeling toegespitst op de wensen en behoeftes van onze inwoners en signalen van ketenpartners.
39
Toekomst Sociaal Domein 2022
Zowel wat betreft reikwijdte van het Sociaal Domein als de financiële impact is er veel onduidelijkheid over maatregelen in 2022. Het is onbekend of en hoe het Rijk , afhankelijk van het nieuwe Kabinet, de jeugdhulpplicht verder gaat afbakenen, wat mede gelet op de uitkomsten van de arbitragecommissie maatschappelijk en inhoudelijk gezien gewenst dan wel noodzakelijk is. Er komt een tegemoetkoming op de jeugdzorg. Onbekend is hoe dit advies concreet vertaald zal worden naar eventuele aanpassingen van de Jeugdwet en bijstellingen van het financiële kader.
Wat mag het kosten? Jeugd Incl.reserves
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Omschrijving product
2022
2023
2024
2025
Lasten
17 -296
17 -296
17 -295
17 -295
Saldo
-279
-279
-278
-278
Baten
3
3
3
3
Lasten
-160
-160
-160
-160
Saldo
-157
-157
-157
-157
Baten Lasten
0 -5.261
0 -4.929
0 -4.582
0 -4.582
Saldo
-5.261
-4.929
-4.582
-4.582
Peuteropvang
Kinderopvang
Individuele voorzieningen Jeugd
Individuele voorz. Jeugd Intensief
Jeugdgezondheidszorg
Mutaties reserves
Totaal
Baten
Baten
0
0
0
0
Lasten
-3.252
-3.152
-3.062
-3.062
Saldo
-3.252
-3.152
-3.062
-3.062
Baten Lasten
0 -705
0 -708
0 -708
0 -708
Saldo
-705
-708
-708
-708
Baten Lasten
0 0
0 0
0 0
0 0
Saldo
0
0
0
0
Saldo
-9.654
-9.225
-8.787
-8.787
40
Verdeling naar incidenteelZ structureel Jeugd Incl.reserves
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Omschrijving product
2022
2023
2024
2025
0 -692 -190
0 -347 -90
0 0 0
0 0 0
0
0
0
0
Saldo incidenteel Structureel
-882
-437
0
0
Peuteropvang Kinderopvang Individuele voorzieningen Jeugd
-279 -157
-278
-278
-4.569
-279 -157 -4.582
-157 -4.582
-157 -4.582
Individuele voorz. Jeugd Intensief Jeugdgezondheidszorg
-3.062 -705
-3.062 -708
-3.062 -708
-3.062 -708
Saldo structureel
-8.772
-8.788
-8.787
-8.787
Saldo totaal programma
-9.654
-9.225
-8.787
-8.787
Incidenteel Peuteropvang Individuele voorzieningen Jeugd Individuele voorz. Jeugd Intensief Jeugdgezondheidszorg
Beleidskaders Samen mee doen in Leuningen
In december 2018 is de beleidsnotitie Sociaal Domein 2018-2022 gemeente Beuningen ‘Samen mee doen in Beuningen’ vastgesteld. In deze notitie staan veertien actiepunten die ook van toepassing zijn op het programma Jeugd. We actualiseren deze beleidsnotitie jaarlijks via een voortgangsnotitie.
Indicatoren Verplichte indicatoren
Beuningen
Nederland
Jongeren met een delict voor de rechter - in /o 12 tot en met 21 jarigen
1,00
1,00
Kinderen in uitkeringsgezinnen - /o van alle kinderen tot 18 jaar
4,00
6,00
Werkloze jongeren - /o van 16 tot en met 22 jarigen
1,00
2,00
Jongeren met jeugdhulp - /o van alle jongeren tot 18 jaar
13,40
11,90
Jongeren met jeugdbescherming - /o van alle jongeren tot 18 jaar
1,00
1,20
Jongeren met jeugdreclassering - /o van alle jongeren van 12 tot 23
0,30
0,40
41
Overige gegevens Reserves en voorzieningen
Niet van toepassing. Bijzondere projecten/ speerpunten
Bij dit programma zijn geen bijzondere projecten of speerpunten. Lopende investeringen
Bij dit programma zijn geen lopende investeringen. Verbonden partijen GGD Gelderland-Zuid voor Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg voor zover deze taken bij de gemeente liggen. Voor meer informatie verwijzen we u naar de paragraaf "Verbonden partijen". Risico's Toekomst Sociaal Domein 2022
Zowel wat betreft reikwijdte van het Sociaal Domein als de financiële impact is er veel onduidelijkheid over maatregelen in 2022. Het is onbekend of en hoe het Rijk , afhankelijk van het nieuwe Kabinet, de jeugdhulpplicht verder gaat afbakenen, wat mede gelet op de uitkomsten van de arbitragecommissie maatschappelijk en inhoudelijk gezien gewenst dan wel noodzakelijk is. Er komt een tegemoetkoming op de jeugdzorg. Onbekend is hoe dit advies concreet vertaald zal worden naar eventuele aanpassingen van de Jeugdwet en bijstellingen van het financiële kader. Stijging kosten Jeugdhulpvoorzieníngen :
Met name op de basis en specialistische GGZ , specialistische begeleiding, dagbesteding zien we een forse kostentoename als gevolg van de coronapandemie en een toename van klachten bij kinderen en jongeren die al langer zichtbaar zijn (prestatiedruk, individualisering, stress in de thuissituatie). Corona is een "trigger" tot een toenemend beroep op jeugdhulp, daar waar klachten bij jongeren normaliter langer doorlopen. Aangezien we realistisch moeten begroten kiezen we vooralsnog voor een incidentele ophoging voor 2022 en vervolgens een aflopende ophoging voor 2022-2025 op basis van de regionale (ROB) prognose-gegevens. Coronagerelateerde problemen binnen gezinnen metjeugd:
- We zien dat veel jongeren het moeilijker hebben als gevolg van Corona door o.a. psychische problemen, geen werk, geen studie, middelen gebruik en financiële problemen. Ook zien we een stijging in suïcidale uitingen en neigingen. - Er is niet voldoende passend aanbod. Lange wachttijden in de specialistische GGZ jeugd. De wachttijden in de ggz waren al lang, maar sinds corona zijn deze nog verder toegenomen. Ook de wachttijden voor reguliere en specialistische ambulante begeleiding zijn toegenomen. Hierdoor is meer depressiviteit. Jongeren met een licht verstandelijk beperking en psychiatrisch beeld zijn bijna niet te plaatsen. Het Sociaal Team is hierdoor langer in een casus betrokken met kortdurende 42
hulpverlening ( als overbruggingszorg). Ook probeert het sociaal team de wachttijden op te lossen door zorgaanbieders te zoeken buiten het gecontracteerde aanbod middels PGB, veegcontract of betalingsovereenkomst (hierover vindt regionale afstemming plaats met het ROB, Overleg Passende hulp). - Vaak is er complexe systeemproblematiek om de jongeren heen. Ouders kunnen niet de juiste sturing geven. Ouders hebben zelf problematiek wat maakt dat kinderen hierdoor ook in de problemen komen. We zien veel opvoedproblematiek bij ouders. Ouders wijzen naar het gedrag van hun kind en de nog niet gediagnosticeerde “stoornis” van hun kind. Dit maakt dat ze er vanuit gaan dat hun kind o.a. ADHD of autisme heeft. - Ambulante begeleiding vindt vaak plaats op afstand ( digitaal). Hierdoor worden jongeren en hun netwerk niet in hun natuurlijke omgeving gezien. Zusjes, broertjes en ouders worden niet gezien en gesproken. Geen volledig beeld achter de voordeur. Mogelijke signalen zoals slechte voeding, vervuiling in huis, familieverhoudingen worden niet opgemerkt. Dit contact kan door een jongere ook bewust worden afgehouden middels digitaal contact. - Vooral wanneer begeleiding is opgestart in coronatijd , is een vertrouwensband opbouwen moeilijk en is het werken aan doelen lastiger. Bepaalde problemen worden niet gesignaleerd.
Bijvoorbeeld de administratie en brieven worden ( gedeeltelijk) niet gezien, hierdoor worden afspraken gemist en/of rekeningen. Hierdoor wordt een behandeling later opgestart en lopen schulden weer op. Daardoor worden de trajecten langer, ook omdat de successen of doelen veel langzamer worden behaald waardoor cliënten afhaken. Er moet veel meer geïnvesteerd worden in de relatie en het motiveren van de cliënt. - We zien een toename van irritaties in thuissituatie. Zoals hierboven ook al genoemd, zien we dat ouders en kinderen nog steeds ontregeld zijn doordat men veel meer thuis is en thuis werkt. O.a. door andere ritmes, thuisirritaties en leerproblemen. Veel ouders hebben vragen over het moeilijk gedrag van hun kinderen, met name druk gedrag en moeilijk te sturen. Kinderen zitten nog steeds meer thuis omdat er bijv. een kind positief getest is in de klas. De hele klas moet dan in Quarantaine. Ook krijgen we signalen dat er een toename is van scheidingsproblematiek. Problemen binnen onderwijs en corona :
- We zien een toename van problemen binnen het onderwijs, die vaak ook gerelateerd zijn aan problemen op het vlak van psychosociale ontwikkeling en welbevinden, o.a.: - Leerlingen die een grote achterstand hebben opgelopen: Hierdoor zijn ze nu gedemotiveerd voor school en het perspectief voor een overgangsbewijs is heel klein. Ook zijn meerdere jongeren gestopt met school ondanks een maatwerkpakket voor hen . - Toename klachten psychosociaal/welbevinden: Depressieve klachten onder leerlingen, leerlingen die kampen met (sociale) angsten, meer gamen en problemen die te laat worden opgemerkt door minder zicht op de leerling. Dit speelde met name tijdens het thuisonderwijs. Gevolg hiervan is opschaling van, en meer verwijzingen naar hulpverlening, schoolwisselingen en leerlingen die doubleren. - Minder verbinding door school met ouders van nieuwe kinderen. Door de coronamaatregelen is het opbouwen van contact lastiger. Lijntjes zijn minder kort. Hierdoor is er ander contact met ouders en zicht op kinderen. De problemen die hierbij ontstaan maakt ook dat het sociaal team vaker betrokken worden door school en ouders. - Door thuisonderwijs is er meer en ander zicht verkregen op thuissituaties. Het digitaal lesgeven geeft ook een ander inkijk in de thuissituatie. Hierdoor zagen leraren ontwikkelingen 43
gebeuren waardoor gezinnen ook door het sociaal team ondersteund werden. Ook kwamen andere gezinnen in beeld dan de gezinnen die over het algemeen als kwetsbaar worden beschouwd. Zo bleken juist de gezinnen met twee werkende ouders en meerdere kinderen die normaal gesproken naar kinderopvang, school en bso gaan het erg moeilijk te hebben in de corona periode. Hierdoor liepen ook juist in dit soort gezinnen de spanningen op. - Stagnatie sociaal emotionele ontwikkeling: Bepaalde stagnatie in sociaal emotionele ontwikkeling bij kinderen omdat ze niet hebben kunnen oefenen op school. Minder interactie door thuisonderwijs. Dit geldt overigens ook binnen de kinderopvang. Ontwikkelingen mbtjeugd die niet ofminder gerelateerd zijn aan corona:
- Hoogbegaafdheid: Problematiek betreffende hoogbegaafdheid waarbij passend onderwijs en jeugdwet aanvullend zijn op elkaar. Hiervoor is weinig gecontracteerd aanbod. - We missen aanbod voor 18+ : begeleiding specifiek voor jongeren (18 tot en met 30 jaar) die weinig opleiding hebben, weinig werkervaring, wel een psychische kwetsbaarheid hebben en /of moeilijk lerend zijn. Dit zijn de jongvolwassenen (18-/18+) die schulden hebben, een beperkt netwerk en geen behandeling hebben gehad. Die heel veel nabijheid nodig hebben en eigenlijk bij iedere afspraak en actiepunt iemand naast zich nodig hebben. Wet woonplaatsbeginsel
Met ingang van 1 januari 2022 wordt het nieuwe woonplaatsbeginsel van kracht. Het huidige woonplaatsbeginsel in de jeugdwet is gebaseerd op de woonplaats van de gezagsdrager van een jeugdige. Het nieuwe woonplaatsbeginsel kent als woonplaats de gemeente waar de jeugdige stond ingeschreven direct voorafgaand aan de zorg met verblijf. Dit betekent dat onze gemeente verantwoordelijk wordt voor een nieuwe populatie jeugdigen en dat tegelijkertijd andere gemeenten verantwoordelijk worden voor een aantal van onze huidige jeugdigen. Omdat nu nog niet duidelijk is welke jeugdigen van “woonplaats” en dus financieel verantwoordelijke gemeente veranderen, is het niet mogelijk het financiële effect nu al te berekenen. Het is hierbij van belang te beseffen dat het gaat om jeugdigen in zorg met verblijf waarbij de kosten per jeugdige op jaarbasis kunnen variëren van C 15.000 (bij pleegzorg) tot C 150.000 (bij gesloten jeugdzorg). We moeten dus exact weten welke jeugdigen met welke zorg van woonplaats veranderen om een inschatting van het benodigde zorgbudget te maken. Het Ketenbureau i-sociaal domein biedt ondersteuning bij het in beeld brengen van de huidige populatie en het bepalen van de verantwoordelijke gemeente. Daarnaast wordt met de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel een compensatie regeling van kracht voor in principe twee jaar.
De compensatieregeling wordt bekostigd uit het macrobudget Jeugd aangezien het een verdeeltechnisch probleem betreft. De compensatie-regeling geldt voor kinderen die al voor 1 januari 2022 in zorg met verblijf zaten, en waarvan het nieuwe woonplaatsbeginsel op 1 januari 2022 niet tot een herleidbare woonplaats leidt. Voor deze kinderen vergoedt de regeling achteraf het totaal aan kosten die gemaakt worden voor de jeugdzorg- en jeugdhulptrajecten. Hierbij hanteert het rijk een drempel van C 100.000. Aanpassing regionale verevening
In regionaal verband is afgesproken dat de regionale verevening op enkele onderdelen van de jeugdhulp, namelijk de jeugdhulp met verblijf en landelijk ingekochte specialistische 44
jeugdhulp afgebouwd gaat worden. De doelstelling van deze regeling was de regionale solidariteit. De praktijk wijst echter uit dat deze regeling niet helemaal bracht wat we ermee beoogd hebben. Het is een complexe methodiek, het veronderstelt een beïnvloedbaarheid van jeugdhulp die er niet is en het draagt niet bij aan de solidariteit, wat blijkt uit het feit dat ook kleine gemeenten nadeel kunnen ondervinden van de vereveningssystematiek. Aangezien de regionale solidariteit die we via de vereveningssystematiek tot uitdrukking wilden brengen, in meer onderdelen zit dan enkel in een vereveningssystematiek is regionaal gekozen voor een afbouw naar een afschaffing per 2023. De afschaffing van de vereveningssystematiek betekent niet dat we concessies willen doen aan de regionale solidariteit binnen het Sociaal Domein. Als regio maken we onderling heldere afspraken hoe we in gezamenlijkheid samenwerken aan de (financiële) opgaven binnen het Sociaal Domein. De afbouw wordt in 2021 en 2022 als volgt vormgegeven: bij afwijking van meer dan 2007o van de gemiddelde kosten van de afgelopen twee jaar voor de onderdelen Jeugdhulp met verblijf en LTA-zorg, wordt het meerdere verrekend over de zeven gemeenten naar rato van aantal jeugdigen per 1 januari van het betreffende jaar. Met ingang van 2023 stoppen we met verevenen.
De financiële gevolgen van deze afbouw en afschaffing is zeer ongewis. Het hangt namelijk af van zowel de overschrijding die Beuningen op onderdelen wel of niet realiseert als de mate waarin de regio te kampen heeft met overschrijdingen. Daarom kan op dit moment niet vooraf precies aangegeven worden wat de eventuele financiële consequenties zijn. Tarief verhogingjeugdbescherming
De Jeugdbescherming staat enorm onder druk. Vanuit de Gelderse Verbeteragenda is door de zeven Gelderse jeugdhulpregio’s uitgesproken om te komen tot één uniform tarief. Door middel van één Gelders uniform tarief en contract met bijbehorende basisafspraken en tarieven hopen kinderen en gezinnen beter de beschermen en sneller van passende hulp te voorzien. Het nieuwe tarief leidt voor Beuningen tot een stijging van ongeveer C 40.000 euro in kosten. De hoogte van het bedrag is gebaseerd op het relatieve aandeel in de totale kosten van de jeugdbescherming en jeugdreclassering in 2021 plus de tariefstijging en indexering. Dit is slechts een begroting; hebben we als gemeente Beuningen in werkelijkheid relatief veel maatregelen op het gebied van jeugdbescherming en jeugdreclassering, dan leidt dit uiteraard ook tot meer kosten.
45
3. Maatschappelijke ondersteuning Programma inhoud De Wmo 2015 heeft ons de opdracht gegeven om mensen te ondersteunen in zelfredzaamheid en participatie. Het is de bedoeling dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en thuis kunnen blijven wonen. Het programma Maatschappelijke ondersteuning is in deze begroting echter breder dan de Wmo zelf. Zo vallen algemene voorzieningen jeugd en de Wet inburgering ook onder het programma. Het programma is erop gericht de participatie van inwoners te bevorderen. Dit doel blijft hetzelfde, of het nu gaat om jeugdigen, kwetsbare ouderen of statushouders. Ambities en ontwikkelingen Een van de gemeentelijke opgaven is het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Deze opgave neemt in gewicht toe door diverse ontwikkelingen. Ten eerste blijven inwoners langer thuis wonen, ook als zij kampen met beperkingen. Dit vraagt van de gemeente een adequaat aanbod aan voorzieningen dat ertoe bijdraagt dat inwoners op een verantwoorde manier thuis kunnen blijven wonen. Ten tweede neemt de gemeentelijke verantwoordelijkheid de komende jaren toe, bijvoorbeeld als het gaat om de inburgering van statushouders, beschermd wonen of personen met een psychische kwetsbaarheid. Hiervoor is een goed en breed ondersteuningsaanbod nodig.
Tot slot verwachten we dat het beroep op maatschappelijke ondersteuning toeneemt door ontwikkelingen als vergrijzing of ambulantisering. De eigen kracht van de inwoner en het sociaal netwerk
We werken in Beuningen met het Sociaal Team. Op deze manier dragen we bij aan een integrale benadering en werken we vanuit de gedachte “één gezin-één plan”. We hechten groot belang aan de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Niet het beschikbaar stellen van voorzieningen staat centraal, maar het gezamenlijk zoeken naar een oplossing. De situatie van de inwoners is daarbij het uitgangspunt. Versterken van de gemeentelijke regierol en het Beunings netwerk
In het Sociaal Domein werken we nauw samen met allerlei partijen. Dit is nodig om onze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen. Als gemeente zien we het als onze taak om te zorgen dat dit netwerk goed functioneert. Algemene voorzieningen en preventie
In 2022 zetten we net als eerdere jaren in op preventie. We willen dit intensiveren, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat verwijzers op de hoogte zijn van de sociale kaart en bij het beantwoorden van een hulpvraag nadrukkelijk beoordelen of eenvoudigere oplossingen mogelijk zijn dan maatwerkvoorzieningen. Voor de inhoudelijke uitwerking hiervan verwijzen we naar programma 2. Beschermd wonen
De decentralisatie Beschermd Wonen start per 1-1-2022. Met ingang van 2023 wordt de integratie uitkering BW, met een ingroeipad van 7 jaar, toegevoegd aan het gemeentefonds. Iedere gemeente krijgt vanaf dan een deel van deze middelen, terwijl die nu nog geheel bij de centrumgemeente Nijmegen terecht komen. De verdeling van deze middelen is nu nog 46
historisch. Vanaf 2023 wordt een nieuw verdeelmodel gefaseerd, in tien jaar tijd, ingevoerd. Tegelijkertijd worden de middelen - eveneens gefaseerd - gedecentraliseerd naar alle gemeenten. In 2022 werken de gemeenten in Gelderland Zuid de afspraken uit het regioplan en de daaruit tot stand gekomen centrumregeling uit in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). In deze DVO worden ook afspraken gemaakt over de financiën. We leggen afspraken vast over hoe we omgaan met tekorten en overschotten. De kosten voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang stellen we vast op basis van beschikbaarheid (dus niet op basis van daadwerkelijk gebruik) en daarbij stellen we de verdeelsleutel voor de gemeentelijke bijdrage vast op basis van het ‘aanvullend’ Wmo budget per regiogemeente. De financiële bijdrage stellen we jaarlijks vooraf met correctie/vaststelling bij de jaarafsluiting. Wet inburgering
De Wet inburgering - Wi2021 - gaat in op 1 januari 2022. Daarmee verandert de inburgering van nieuwkomers in Nederland fundamenteel. De regie voor de inburgering komt bij de gemeenten te liggen, zoals bij participatie en zorg al het geval is. De kern van de nieuwe wet is dat gemeenten vroegtijdig en integraal de ondersteuning voor statushouders en nareizende gezinsleden (asielmigranten) en gezinsmigranten oppakken. Het nieuwe stelsel moet zorgen voor effectievere inburgering en integratie. In 2022 willen we de leerroutes voor de taal regionaal aanbieden om zo uniformiteit en duidelijkheid te geven aan inburgeraars en aanbieders en schaalvoordelen te realiseren. Voor de begeleiding en participatie sluiten we aan op het bestaande Beuningse netwerk, maar werken we ook samen met andere gemeenten waar dat nodig is.
Omschrijving
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
Lasten
10.589
10.817
10.971
11.149
Baten
649
649
649
649
9.940
10.168
10.322
10.500
9.940
10.168
10.322
10.500
Saldo programma excl reserves
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen
Saldo programma incl reserves
47
Doelen en financiën Wat willen we bereiken?
Een van de gemeentelijke opgaven is het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie van inwoners. Hieronder staan de doelen die we binnen het programma Maatschappelijke Ondersteuning hebben. Versterken van de gemeentelijke regierol en het Beunings netwerk
In het Sociaal Domein werken we nauw samen met allerlei partijen en zij spelen een belangrijke rol. Als gemeente zien we het als onze taak om te zorgen dat dit netwerk goed functioneert. Daarom zetten we in 2022 verder in op de contractering en het contractmanagement. We willen in 2022 meer sturen op de kwaliteit van de geleverde maatschappelijke ondersteuning. Algemene voorzieningen en preventie
De afgelopen jaren hebben we ingezet op preventie en dat blijven we ook in 2022 doen. Daarbij besteden we specifiek aandacht aan verwijzers om ervoor te zorgen dat zij op de hoogte zijn van de sociale kaart en bij het beoordelen van ondersteuningsvragen nadrukkelijk kijken of andere oplossingen mogelijk zijn dan maatwerkvoorzieningen. Het aanbod aan algemene en preventieve voorzieningen houden we in stand en daar ontwikkelen we op door. Voor enkele facetten van algemene voorzieningen en preventie verwijzen we naar programma 2 - Jeugd, bijvoorbeeld wat betreft het ambulante jongerenwerk of de gedragsdeskundige. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
In 2022 werken we verder aan sociale inclusie van mensen met een psychische kwetsbaarheid en aan leefbaarheid. De uitkomsten van projecten die liepen in voorgaande jaren worden in beeld gebracht en op basis van een evaluatie wordt bekeken hoe we de projecten uit kunnen rollen over de hele gemeente. In de regio zijn afspraken gemaakt over Wijk GGZ als onderdeel van de regionale sluitende aanpak voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Wet inburgering
Wij willen een snelle en goede integratie van inburgeraars in onze regio. We verwachten dit te realiseren door een grondige brede intake, intensieve en persoonlijke begeleiding, een integraal inburgeringsaanbod met daarin ruimte voor onderdelen als wonen, sport, cultuur, taal, re-integratie, financiële coaching en gezondheid en een stevige gemeentelijke regie op het totaaltraject. Wat gaan we daarvoor doen? Sociaal Team Beuningen en de versterking van het netwerk
We bouwen in 2022 voort op het fundament van de afgelopen jaren wat betreft het onderhouden en versterken van het netwerk. Dit betekent dat we dusdanig preventief werken dat we ook aansluiten bij bijvoorbeeld buurtnetwerken, seniorenverenigingen en sportverenigingen, omdat zij een signaalfunctie hebben. We verstevigen onze contacten met deze partijen zodat we signalen eerder oppikken en een betere samenwerking tot stand komt tussen preventie en zorg.
48
In 2022 starten we met het voeren van gesprekken met een nader te bepalen aantal partijen die maatschappelijke ondersteuning verlenen. Het doel is om vanuit zakelijkheid met elkaar in gesprek te gaan, elkaar beter te leren kennen, maar door onderlinge gesprekken ook toe te zien op de kwaliteit van de ondersteuning en het verkennen van actuele ontwikkelingen in Beuningen en het realiseren van de doelstellingen die we binnen het Sociaal Domein willen realiseren. Meerprocesregie door het Sociaal Team
We zetten in op een sterke regievoering door de gemeente. Dit betekent concreet dat de gemeente minder de uitvoerende partij is, maar meer de regie voert op het geheel waarin elke partij als onderdeel van een groter geheel de taken en verantwoordelijkheden uitvoert die bij die betreffende partij behoren. Een van de mogelijkheden waar we een positief effect van verwachten, betreft het starten van een regieteam in Beuningen. We onderzoeken in 2022 de mogelijkheden hiervoor. Algemene voorzieningenjeugd en Wmo
Binnen het product Algemene voorzieningen jeugd en Wmo geldt dat we in 2022 voortborduren op de koers die we eerder zijn ingeslagen. In algemene zin betekent het een doorontwikkeling op de bestaande structuren zoals we die de afgelopen jaren in Beuningen hebben gebouwd. Voor meer informatie, bijvoorbeeld wat betreft het ambulante jongerenwerk of de gedragsdeskundige verwijzen we naar programma 2 - Jeugd. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
In 2022 zetten we in op een sluitend netwerk van WijkGGZ in Zuid-Gelderland dat de schakel vormt tussen het sociale domein en de huisartsen enerzijds, en de specialistische GGZ, verslavingszorg en gehandicaptenzorg (FACT, opnameklinieken, intramurale verblijfsfuncties) anderzijds. De belangrijkste functie van de WijkGGZ is dat mensen die psychisch kwetsbaar zijn (m.n. EPA) in hun leefomgeving vroegtijdig worden gezien voordat ze verder ontregeld raken. Hierbij is het essentieel dat wordt samengewerkt met ervaringsdeskundigen. Voor wat betreft de doorstroom van mensen die wonen in een Beschermd Wonen locatie (of andere vorm van zorg met verblijf vanuit de doelgroepen die vallen onder het convenant Weer Thuis) is regionaal afgesproken dat elke gemeente uitvoering geeft aan tot één woonproject. Wij werken in 2022 samen met de stichting Kamers met Aandacht aan de uitstroom van 4 à 5 cliënten uit een verblijfssetting. Wet inburgering
Voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering werken we samen met gemeenten in de regio. We kopen gezamenlijk inburgeringstrajecten (taalonderwijs) in. Ook de inkoop van schakelprogramma’s voor beroeps- en hoger onderwijs organiseren we regionaal, net als het aansturen en regisseren van de onderwijsroute. De inkoopprocedure is eind 2021 afgerond. Gemeente Nijmegen treed op als regionale aanbestedende dienst voor alle gemeenten in het Rijk van Nijmegen. Andere taken, zoals de brede intake, het opstellen en monitoren van het persoonlijk inburgerings- en participatieplan (PIP), maatschappelijke begeleiding, financieel ontzorgen en 49
de gegevensuitwisseling met ketenpartners, voeren we op gemeentelijk niveau uit. De regiogemeenten stemmen deze onderliggende werkprocessen met elkaar af. De inburgeraar moet vanaf de komst in de gemeente zo snel mogelijk zelfredzaam worden en meedoen in de samenleving. Naast het leren van de taal is participatie belangrijk. Hierbij is een rol weggelegd voor samenwerkingspartners op regionaal en lokaal niveau en lokale initiatieven. Vooral mensen die in de zelfredzaamheidsroute komen, zijn daarvoor de doelgroep. Voor de groep die de B1-route volgt (met redelijk gemak de taal spreken in dagelijkse situaties) zal WerkBedrijf een rol hebben bij het participatietraject als opmaat naar een reguliere baan. De Zelfredzaamheidroute (Z-route) is voor inburgeraars bij wie we tijdens de brede intake vaststellen dat zij zeer veel moeite zullen hebben met het leren van de Nederlandse taal. Voor deze groep zal het aanbod van projecten in Beuningen uitkomst bieden. Beuningse organisaties hebben al een gevarieerd aanbod, dat in de praktijk verder ontwikkeld zal worden. Integrale en ontwikkelingsgerichte ondersteuning voor statushouders vraagt om een goed georganiseerd casemanagement (klantregie) binnen de gemeentelijke organisatie. De klant- of casusregisseur is een spilfunctie tussen inburgeraar, gemeente, taalaanbieders, WerkBedrijf, het lokale netwerk en andere ketenpartners.
Hij neemt de brede intake af, stelt het PIP op, volgt en bewaakt de doelstellingen van de inburgeraar en spreekt deze aan op zijn of haar gedrag. Daarnaast zal de casusregisseur extra begeleiding moeten geven aan inburgeraars die tot eind 2021 een asielvergunning hebben gekregen. Deze mensen uit de ‘ondertussengroep’ vallen formeel niet onder de nieuwe wet, maar de minister vraagt de gemeente hen ‘in de geest’ van de nieuwe wet te begeleiden. Extra ondersteuning is ook nodig voor inburgeraars die de lening voor de inburgering bijna hebben opgebruikt, maar hun inburgeringsexamen nog niet hebben gehaald. De functie van casusregisseur zal in 2022 worden ingevuld. Het Rijk stelt middelen beschikbaar in de vorm van een integratie-uitkering voor 2021 tot en met 2026 voor de gemeentelijke uitvoeringskosten, zoals de uitvoering van de brede intake, de PIP, de handhavingstaken en het financieel ontzorgen. Voor de uitvoering van de leerroutes, de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP), de maatschappelijke begeleiding, de inzet van tolken en de PVT ontvangen we jaarlijks een Specifieke Uitkering.
50
Wat mag het kosten? Maatschappelijke ondersteuning Incl.res. Omschrijving product Wet inburgering
Maatwerkvoorz. (materieel) Wmo
Maatwerkvoorz. (immaterieel) Wmo
Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen
Eigen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
0
0 -196
0 -196
Baten Lasten
-187
0 -196
Saldo
-187
-196
-196
-196
Baten Lasten
0
0
0
-1.397
0 -1.463
-1.478
-1.478
Saldo
-1.397
-1.463
-1.478
-1.478
Baten Lasten
0 -3.955
0 -4.084
0 -4.173
0 -4.302
Saldo
-3.955
-4.084
-4.173
-4.302
Baten
0
0
0
0
Lasten
-149
-125
-125
-125
Saldo
-149
-125
-125
-125
Baten
150
150
150
150
Lasten
0
0
0
0
Saldo
150
150
150
150
Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd Baten Lasten
0 -2.335
0 -2.379
0 -2.450
-2.509
Saldo
-2.335
-2.379
-2.450
-2.509
Baten Lasten
0
0
0
0
-77
-76
-75
-74
Saldo
-77
-76
-75
-74
Baten Lasten
297 -968
297 -961
297 -955
297 -948
Saldo
-671
-664
-658
-651
Baten Lasten
101 -381
101 -378
101 -364
101 -362
Saldo
-280
-277
-263
-261
MFA Beuningen (Koningstraat 5K)
MFA Ewijk
MFA Weurt
Organisatie toegang
0
Baten
100
100
100
100
Lasten
-721
-733
-733
-733
Saldo
-621
-633
-633
-633
51
PGB Wmo
Openbare gezondheidszorg
Totaal
Baten
0
0
0
0
Lasten
-21
-21
-21
-21
Saldo
-21
-21
-21
-21
Baten
1
1
1
1
Lasten
-398
-401
-401
-401
Saldo
-397
-400
-400
-400
Saldo
-9.940
-10.168
-10.322
-10.500
Verdeling naar incidenteelZ structureel Maatschappelijke ondersteuning Incl.res. Omschrijving product
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
0 -25 -35
0 0 0
0 0 0
0 0 0
0
0
0
0
-60
0
0
0
-187 -1.397 -3.955
-196 -1.463
-196 -1.478
-196 -1.478
-4.084
-4.173
-4.302
-124 150
-125 150
-125 150
-125 150
-2.300
-2.450 -75 -658
-2.509 -74 -651
Incidenteel Wet inburgering Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd Openbare gezondheidszorg Saldo incidenteel Structureel Wet inburgering Maatwerkvoorz. (materieel) Wmo Maatwerkvoorz. (immaterieel) Wmo Aanpak Psych. kwetsb. en beschermd wonen Eigen bijdrage maatwerkvoorz./opvang Wmo Algemene voorzieningen Wmo en Jeugd MFA Beuningen (Koningstraat 5K) MFA Ewijk
-671
-2.379 -76 -664
MFA Weurt Organisatie toegang
-280 -621
-277 -633
-263 -633
-261 -633
PGB Wmo Openbare gezondheidszorg
-21 -397
-21 -400
-21 -400
-21 -400
Saldo structureel
-9.880
-10.168
-10.322
-10.500
Saldo totaal programma
-9.940
-10.168
-10.322
-10.500
-77
Beleidskaders Sociaal Domein 2018-2022 gemeente Leuningen
Op 4 december 2018 heeft de gemeenteraad de Beleidsnotitie Sociaal Domein 2018-2022 gemeente Beuningen vastgesteld. Deze beleidsnotitie draagt de titel ‘Samen meedoen in Beuningen’ en benoemt 14 actiepunten die we uitwerken in de jaren 2018-2022.
52
Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Leuningen 2021
Deze verordening beschrijft de kaders waarbinnen het Sociaal Team beoordeelt of het een maatwerkvoorziening inzet op basis van de Wmo en de Jeugdwet. Wet inburgering
Regionale nota voor de invoering van de nieuwe Wet inburgering 2021. Nota met de uitgangspunten inkoop van de inburgeringstrajecten, implementatie en uitvoering van de wet. Indicatoren Verplichte indicatoren Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo - aantal per 1.000 inwoners
53
Beuningen
Nederland
45,00
62,00
Overige gegevens Reserves en voorzieningen
Geen reserves en voorzieningen van toepassing. Bijzondere projecten/ speerpunten
De belangrijkste ontwikkelingen binnen het programma Maatschappelijke ondersteuning staan hierboven. Gezien de brede benadering binnen het Sociaal Domein hebben sommige speerpunten overlap met andere programma's, bijvoorbeeld met het programma Jeugd. Monitoring Sociaal Domein
Monitoring blijft van belang binnen het Sociaal Domein. In 2022 willen we voortborduren op de basis die inmiddels gelegd is, maar waarvan duidelijk is dat een verdere verfijning nodig is. Zo willen we meer inzicht krijgen in de omvang van trajecten en streven we naar een verkorting van de 'vertraging' in de monitor, al moet vooraf gezegd worden dat de monitor altijd enige vertraging kent ten opzichte van het moment waarop ondersteuning is geleverd en gedeclareerd. De informatie die we zo uit de monitor krijgen, benutten we om een impuls te geven aan de lokale sturing op zorgaanbieders. PGB 2.0-systeem
Landelijk worden voorbereidingen getroffen om te starten met pgb 2.0. In Beuningen starten we vermoedelijk in de tweede helft 2022. Het pgb-systeem heeft als doel dat het proces rondom persoonsgebonden budgetten efficiënter en gemakkelijker verloopt. Lopende investeringen
In dit programma zijn geen lopende investeringen van toepassing.
Verbonden partijen GGD Gelderland-Zuid
GGD Gelderland-Zuid is een organisatie voor en van gemeenten. De kerntaak van de GGD is het beschermen, bewaken en bevorderen van de openbare gezondheidszorg, voor zover deze taken bij de gemeente liggen. BVO DRAN
In 2015 zijn we voor doelgroepenvervoer een samenwerking aangegaan met achttien andere gemeenten in de regio. Hiervoor is in 2016 de bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) opgericht. Deze organisatie moet het doelgroepenvervoer voor inwoners zo efficiënt mogelijk aanbieden. Voor meer informatie verwijzen we naar de paragraaf "Verbonden partijen".
54
Risico's Openeinderegeling
Een belangrijk risico binnen de Wmo is het karakter van een openeinderegeling. Op basis van de Wmo 2015 heeft de gemeente een ondersteuningsplicht, ongeacht de financiële ruimte. Gecombineerd met het feit dat de rechter uiteindelijk via uitspraken de kaders formuleert en de ruimte van de beleidsvrijheid begrenst, vormt dit een inhoudelijk en financieel risico. Binnen het programma Maatschappelijke ondersteuning lieten diverse budgetten de afgelopen jaren al een stijging zien. Meerjarig lijkt deze tendens zich voort te zetten. Dat leidt tot een toenemende financiële druk op dit programma. We vormen hierin geen uitzondering, omdat sprake is van een landelijke tendens. Stijging van uitgaven voor maatwerkvoorzieningen
De uitgaven in dit programma hebben meerjarig een stijgende lijn vertoond. Voor zover we nu kunnen zien, is dat geen incidenteel effect en lijkt er sprake te zijn van een structurele ontwikkeling. Voor deze ontwikkeling zijn de volgende verklaringen te geven: 1. Het abonnementstarief leidt tot een toename van het aantal cliënten, bijvoorbeeld in de hulp bij het huishouden; 2. Mensen wonen langer thuis waardoor de complexiteit van voorzieningen toeneemt; 3. Krapte op de woningmarkt waardoor het beroep op voorzieningen toeneemt, omdat de mogelijkheden om door te stromen naar een levensloopgeschikte woning afnemen. Mensen blijven ook langer thuis wonen en dat leidt tot meer aanpassingen aan woningen; 4. Vergrijzing speelt eveneens een rol. Vanwege deze ontwikkelingen hebben we enkele budgetten meerjarig aangepast. Dit is met name van toepassing op budgetten voor reguliere- en specialistische begeleiding Wmo, pgb’s Wmo, hulp bij het huishouden, woonvoorzieningen en vervoer. In 2022 zullen we opnieuw aan de slag gaan met het meer sturen op doelen en resultaten in de hoop dat - naast andere acties - ook dit bijdraagt aan de financiële beheersbaarheid van het geheel. Gevolgen Covid-19-pandemie
De Covid-19-pandemie heeft langdurige gevolgen en de gevolgen daarvan zijn naar verwachting ook nog in 2022 zichtbaar binnen het programma Maatschappelijke Ondersteuning. De pandemie heeft namelijk effecten op de (mentale) gezondheid van onze inwoners. Hierdoor kunnen behoeften ontstaan die op dit moment nog niet geheel duidelijk zijn. De beleidsmatige en financiële implicaties zijn op dit moment nog niet inzichtelijk te maken. Ambulante begeleiding
Vanaf 2015 is in de regio Nijmegen de situatie gegroeid dat gemeente Nijmegen vanuit de centrumgemeentemiddelen voor de maatschappelijke opvang een stuk ambulante begeleiding financiert, terwijl deze ambulante begeleiding feitelijk onder de verantwoordelijkheid van de individuele gemeenten valt. Dit wordt vanaf 2022 gecorrigeerd. Het betekent dat Beuningen naar verwachting - voor 11 cliënten verantwoordelijk wordt om de ambulante begeleiding te leveren. Ondanks de onzekerheid over het precieze financiële effect is wel duidelijk dat de
55
druk op het budget voor specialistische begeleiding verder toeneemt. Daarom is meerjarig het budget voor specialistische begeleiding opgehoogd, al is het onzeker wanneer de piek bereikt is. Beschermd wonen
De eerste effecten van de decentralisatie Beschermd wonen beginnen voorzichtig merkbaar te worden, omdat inwoners minder snel worden opgenomen in een beschermde woonvorm. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot een toename op de kosten voor specialistische begeleiding Wmo, al valt daar op dit moment nog geen betrouwbare prognose van te geven. Daarnaast is het onzeker wat de precieze effecten gaan zijn van de herinrichting van het verdeelmodel en de regionale afspraken rondom de financiering van de decentralisatie Beschermd Wonen. De uitkomsten daarvan kunnen aanzienlijke financiële effecten hebben, zowel positief als negatief. Wet inburgering
Casusregie Nieuwe wet Inburgering Voor het uitvoeren van de gemeentelijke regie op de inburgering is een klant- of casusregisseur een noodzakelijke functie. De lokale voorbereiding van de invoering van de Wi2021 hangt nauw samen met het regionale inkooptraject en de afstemming in de regio over de regiefunctie, de invulling van de modules MAP, Participatieverklaringstrajecten (PVT), de participatie en andere uitvoeringszaken en dat vormt als zodanig een aandachtspunt. Daarom wordt de lokale uitvoering en de daarvoor benodigde budgetten in een afzonderlijk voorstel aan de raad voorgelegd. Het is ook nog onzeker of de middelen die het Rijk beschikbaar stelt toereikend zijn. Met name voor de onderwijsroute bestaat de kans dat er geen of weinig aanbieders zijn die hiervoor inschrijven. Verder wordt er bij de toekenning van de financiële middelen door het Rijk niet tot onvoldoende rekening gehouden met (vaak persoonlijke) omstandigheden die het inburgeringsproces van onze kandidaten vertragen, zoals trauma’s, psychische trajecten, ziektes, wat leidt tot hogere kosten. Het Rijk heeft bij het vaststellen van de inburgeringsmiddelen alleen rekening gehouden met de verplichte onderdelen voor het behalen van het inburgeringsdiploma. Voor aanvullende ambities, bijvoorbeeld op het gebied van sport, cultuur, gezondheid en wonen zullen aanvullende middelen vrijgemaakt moeten worden.