23042.11 - Jaarverslag 2022 gemeente Best (definitief)

(Gegevens beschikbaar in de evaluatie combinatiefuncties)

(Gegevens beschikbaar in de evaluatie combinatiefunctie)

•

2020: 2016: 73% 2012: 73%

3880 leerlingen in het middelbaar onderwijs schooljaar 20212022

52

FINANCIËN SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Wat mag het kosten? Baten, lasten en mutaties reserves Rekening 2021

Vastgestelde Gewijzigde Rekening 2022 Begroting 2022 Begroting 2022

Lasten

6.385

6.329

7.334

7.062

Baten

1.209

1.103

1.185

1.234

Saldo

5.176

5.227

6.149

5.828

53

Welke verschillen zijn er ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 ? In het taakveld Sport, cultuur en recreatie zijn de lasten € 272.000 lager. Exclusief loonkosten zijn de lasten € 230.000 lager. De loonkosten zijn € 42.000 lager. Een toelichting op de totale loonkosten is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. De belangrijkste verschillen: •

hogere lasten sportaccommodaties, door energielasten en inhuur van personeel buitenzwembad (€ 79.000 nadelig)

•

lagere lasten culturele hotspot als gevolg van een andere systematiek van declareren cultuureducatie (€ 131.000 voordelig)

•

lagere lasten cultuurspoor, dit betreffen de openstaande frictiekosten die worden uitbetaald in 2023 (€ 242.000 voordelig), er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023 lagere lasten cultuurorganisaties als gevolg van coronamiddelen die in 2023 nodig zijn voor post-corona maatregelen (€ 204.000 voordelig), er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023 hogere lasten onderhoud plantsoenen, bomen, hondentoiletten en recreatieve voorzieningen, door oa klimaatomstandigheden droogte en lengte seizoen (€ 175.000 nadelig) hogere lasten landschapsfonds watt leidt tot een technische correctie voor de overhevelingen bij de jaarrekening (€ 64.000 nadelig)

• • •

In het taakveld Sport, cultuur en recreatie zijn de baten € 69.000 hoger. Het belangrijkste verschil is hogere baten met betrekking tot de SPUK- regeling btw subsidie (€ 79.000 voordelig)

54

Sociaal Domein Sociaal domein We werken aan een inclusieve samenleving waar jeugd volop kansen krijgen om zich te ontwikkelen en waar inwoners veilig, gezond en prettig kunnen leven. Het taakveld Sociaal Domein is gericht op het in staat stellen van inwoners om mee te (blijven) doen in de gemeente Best . Zelfredzaamheid is daarbij een belangrijk kernbegrip. Een sterke en toegankelijke basis is daarbij een absolute randvoorwaarde. Geheel in lijn met het beleidsakkoord (2018-2022) en de notitie ‘Integraal sociaal domein’ streven we naar een transformatie binnen het sociaal domein. De stappen die we moeten zetten om tot een succesvolle transformatie te komen, namen we op in een transformatie-agenda. Daarbij is veel aandacht voor preventie en eigen regie (verantwoordelijkheid) van inwoners in relatie tot het netwerk. Ook de kracht van het samen oplossende vermogen van de samenleving wordt beter benut. Dit vraagt om een flexibele rol en verantwoordelijkheid van en voor de gemeente. De uitgangspunten in de transformatie-agenda zijn: • We streven naar een inclusieve samenleving; een samenleving waarbij we zoveel als mogelijk drempels wegnemen die mensen remmen om mee te doen. Drempels kunnen bestaan uit fysieke drempels in de openbare ruimte en vervoer, maar ook, bijvoorbeeld, financiële drempels. Een inclusieve samenleving is een belangrijke basis voor zelfredzaamheid.

In 2020 startten we met de uitvoering van een plan van aanpak om dit te versterken. Ook in 2022 lopen deze acties nog door. Het zijn taakveld-overstijgende acties, die ook bedrijfsvoering en ruimtelijke inrichting raken. • We zorgen voor een sterke sociale basis, waarbij inwoners laagdrempelig kunnen deelnemen aan sport, cultuur en (andere) activiteiten. Vragen voor ondersteuning pakken we zo snel en zo licht mogelijk op. Hulp en ondersteuning organiseren we zo dicht bij huis als mogelijk. • De vraag van de inwoner staat centraal; niet de vraag welke wetgeving van toepassing is en of er wel of geen indicatie nodig is. Vanuit dit uitgangspunt werken we aan een verbetering in de dienstverlening. Daarbij is de verbinding met organisaties in de sociale basis onmisbaar. Samenwerking, zowel intern als extern, heeft ook in 2022 een hoge prioriteit. • Tegelijkertijd houden we de kosten beheersbaar. Door de zelf- en samenredzaamheid van onze inwoners te stimuleren, verwachten we, op den duur, minder uitgaven op individuele voorzieningen. Investeren in de sociale basis kan alleen duurzaam gebeuren, wanneer het een zichtbaar positief effect heeft op de inzet van die individuele voorzieningen.

55

Beleid Participatie Op grond van de Participatiewet heeft de gemeente verantwoordelijkheden en mogelijkheden om mensen met een arbeidsbeperking en/of met een grote afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen of te houden. Als werken (nog) niet mogelijk is, is de ondersteuning gericht op maatschappelijk participeren.

Wat wilden we bereiken in 2022?

Effect indicator

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

Inwoners kunnen zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien door betaald werk

Aantal uitkeringen Participatiewet (incl. IOAW, IOAZ, BBZ)

< 431 eind 2022

Civision Samenlevingszaken

•

Aantal uitkeringsgerec htigden dat volledig uitstroomt naar betaalde arbeid

≥ 65 in 2022

Aantal uitkeringsgerec htigden dat gedeeltelijk uitstroomt naar betaalde arbeid

≥ 50 in 2022

2022: 367 2021: 376 2020: 404 2019: 406 2018: 424 2017: 426 2016: 432 2022: 33 2021: 75 2020: 47 2019: 65 2018: 43 2017: 57 2016: 53 2022: 32 2021: 33 2020: 48 2019: 50 2018: 13 2017: 27 2016: 27

(Best@work, 2014)

•

Civision Samenlevingszaken

•

Civision Samenlevingszaken

•

56

Borgen van een sluitende keten naar werk en/of participatie voor alle doelgroepen uit de Participatiewet. We startten met de nieuwe Wet Inburgering per 1-1-2022, met als doel dat alle inburgeraars zo snel mogelijk kunnen meedoen, via werk of via een andere vorm van participatie. Door bestuurlijke en ambtelijke samenwerking binnen de subregio (Best, Son & Breugel, Nuenen en Oirschot) en deelname aan ambtelijke werkgroepen, zetten we in op de doorontwikkeling van het Regionaal Mobiliteitscentrum (RMT)/Huis naar Werk en Regionaal Werkbedrijf 04Werkt. Doel is om inwoners duurzaam aan het werk te krijgen of te houden. Als uitvloeisel van het regionale plan jeugdwerkloosheid regelden we de aansluiting op Jongeren in Beeld (JIB). Hierdoor krijgen we meer zicht op kwetsbare jongeren van 23 tot 27 jaar, zonder startkwalificatie, werk, studie en uitkering. Het moment van start is afhankelijk van de gemeente Eindhoven en het RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie).

•

•

Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn werkzaam op de reguliere arbeidsmarkt (voorheen doelgroep Wajong / WSW) (Nota: Best@work, 2014)

Verplichte indicator: Aantal lopende reintegratievoorzi eningen per 10.000 inwoners van 15-74 jaar Aantal inwoners dat aan het werk is met loonkostensubsi die op basis van de Participatiewet

Geen streefcijfer

2022: onbekend 2021: 10,5 2020: 10,9 2019: 10,6

CBS

≥ 62 eind 2022

2022: 69 2021: 62 2020: 59 2019: 54 2018: 42 2017: 37 2016: 23

Civision Samenlevingszaken

Opmerking: Het gaat hier om totaal aantal plaatsingen

57

Op basis van de kansberoepen en wensen van onze cliënten breidden we het werkgeversnetwerk in Best verder uit. Dit leidde tot nieuwe werkervarings- en proefplaatsingen. We namen deel aan vacaturecafés, netwerkbijeenkomsten en korte lijnen onderhouden met het Huis naar Werk en het regionaal werkbedrijf 04Werkt.

• We startten de pilot ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding, gericht op maximale maatschappelijke participatie van kwetsbare inwoners, door het bieden van een daginvulling met arbeidstaken. Deze pilot loopt in juli 2023 af. • De pilot 'vergunninghouders in de thuiszorg' evalueerden we en rondden we af. • De pilot 'aanpak kwetsbare jongeren' evalueerden we e en rondden we af. • We startten met twee van vier ontwikkelthema’s uit het lokale actieplan Koers WSD 2022-2025: 1. We stelden een projectplan werkdiagnose op aan de hand

Uitkeringsgerechtigden verrichten maatschappelijk nuttige taken als tegenprestatie voor de ontvangen inkomensondersteuning (Bron: Best@work, 2014)

% van de uitkeringsgerec htigden waarvoor de tegenprestatie verplicht is, verricht maatschappelij k nuttige taken door deelname

≥ 30% in 2022 Opmerking: uitkeringsgerechtig den hebben een jaar de tijd om aan hun verplichting te voldoen

2022: 13,9% 2021: 13% 2020: 15,7% 2019: 12,4% 2018: 22% 2017: 20,7% 2016: 18% Opmerking: % is afgezet tegen het aantal 58

Civision Samenlevingszaken

waarvan de implementatie per 1 januari 2023 is voorbereid; 2. We bekeken de mogelijkheden van het administratief proces loonkostensubsidie en de mogelijkheid tot uitbesteding hiervan aan WSD; • We stelden een projectplan ‘Iedereen een kans’ op. Dit stelden we op aan de hand waarvan de implementatie in januari 2023 is voorbereid en ESF-middelen zijn toegekend. Op basis van dit plan spreken we alle inwoners met een arbeidsontheffing opnieuw en activeren of motiveren we hen opnieuw. • Eind november stelden we het wetsvoorstel Breed Offensief vast. Dit wetsvoorstel treedt op 1 juli 2023 in werking en zorg ervoor meer mensen met een beperking aan het werk te krijgen en te houden. Eind 2022 begonnen we met de voorbereidingen van de implementatie hiervan. Uitvoeren van het programma 'Best doet mee', door: • We zetten extra capaciteit in om het cliëntenbestand verder door te lichten. Volgens afspraak stuurden we uitkeringsgerechtigden, die in aanmerking komen voor de tegenprestatie, naar de LEV-groep toe. • Uitkeringsgerechtigden voor wie de tegenprestatie niet verplicht is,

aan 'Best doet mee'

unieke uitkeringsgerecht igden in het betreffende kalenderjaar dat verplicht was tot een tegenprestatie. Vanwege de nieuwe regeling met ingang van 1 januari 2020, is het percentage 2020 en volgende jaren, niet vergelijkbaar met daarvoor

59

stimuleerden we ook om maatschappelijk te participeren.

Beleid Inkomen De Participatiewet regelt dat financiële bijstand wordt verleend aan mensen die (tijdelijk) niet (volledig) in hun noodzakelijke bestaanskosten kunnen voorzien. De gemeente voert ook maatregelen uit ter ondersteuning van de koopkracht van mensen met de laagste inkomens ter voorkoming van een maatschappelijk isolement. Dit is het zogenaamde minimabeleid. Wat wilden we Effect indicator Streven Resultaat Bron Wat deden we hiervoor in 2022? bereiken in 2022? 2022 Regeling compensatie voor eigen risico zorgverzekering

Aantal inwoners dat deze compensatie jaarlijks aanvraagt

≥ 175 in 2022

2022: 199 2020: 140 2019: 133 2018: 115

Inwoners met een minimuminkomen doen mee in de samenleving (Nota minimabeleid 2015)

Aantal gezinnen binnen de doelgroep dat een bijdrage ontvangt op grond van de individuele inkomenstoeslag

≥ 275i n 2022

2022: 231 2020: 245 2019: 260 2018: 249 2017: 250 2016: 248

Civision Samenlevingsza ken

Inwoners met een minimuminkomen doen mee in de samenleving (Nota minimabeleid 2015)

Aantal individuele verstrekkingen voor maatschappelijke participatie binnen de doelgroep volwassen (Meedoenregeling)

≥ 425 in 2021

2022: 385 2020: 362 2019: 403 2018: 395 2017: 428 2016: 432

Civision Samenlevingsza ken

In 2022 zijn minder. maar langjarig gezien niet veel minder, aanvragen binnengekomen dan verwacht. Mogelijk dat Corona daarin in 2022 nog een rol heeft gespeeld. Extra publiciteit heeft daarbij niet het effect gehad dat wij beoogden.

Inwoners met een minimuminkomen zijn aanvullend verzekerd

Iedereen heeft toegang tot goede medische zorg,

≥ 500 in 2021

2022: 507 2020: 514 2019: 493 2018: 485

Civision Samenlevingsza ken

Opnieuw hebben ruim 500 inwoners gebruik gemaakt van deze regeling. Ondanks de huidige markt met budgetverzekeringen biedt onze verzekering, met kostencompensatie voor de aanvullende pakketten,

gegevens beschikbaar in jaarrekening 2019

60

Beroep op de compensatieregeling eigen risico zorgverzekering is in 2022 fors gestegen. De oplopende inflatie kan het groter beroep op deze regeling urgenter maken. De algemene gezondheid van inwoners door (na) Corona effecten kan ook een oorzaak zijn. In 2022 is er een informatiebijeenkomst in Bestwijzer voor onze partners gehouden over minimaregelingen en schuldhulpverlening. Informatiebijeenkomsten op meerdere locaties in Best zijn niet gehouden. Dit bleek door andere prioritering van werkzaamheden niet mogelijk.

(Nota minimabeleid 2015)

ongeacht het inkomen.

Inwoners kunnen zelfstandig in hun levensonderhoud voorzien

Verplichte indicator: Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (PW, IOAW, IOAZ, Bbz)

(Nota: Best@work, 2014)

Kinderen in een uitkeringsgezin tot 18 jaar monitoren om te sturen op inzet minimabeleid

Percentage kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

2017: 481 2016: 448

< 170 in 2021 gegevens beschikbaar in jaarrekening 2021

onze inwoners een goede dekking. Hierdoor hoeft noodzakelijke zorg niet uitgesteld of gemeden te worden.

2020: 165 2019: 165 2018: 174 2017 : 172 2016 : 179

Civision Samenlevingsza ken

Ontheffen van de arbeidsplicht vindt slechts plaats na grondig onderzoek en als dat onoverkomelijk is.

2015: 3,38%, helaas meest actuele cijfer

Gegevens Verwey Jonker instituut, uit rapportage 'Kinderen in tel'

We willen alle kinderen in die omstandigheden bereiken. Door onze integrale aanpak en afspraken met de ketenpartners sturen we op het bereiken van alle kinderen in genoemde omstandigheden en/of in armoede.

61

Beleid WMO Vanuit het gezondheidsbeleid richten we ons met de ketenpartners op het bevorderen van (positieve) gezondheid en vitaliteit. Vanuit de WMO stimuleren we het versterken van de zelf- en samenredzaamheid waarbij diverse vormen van ondersteuning mogelijk zijn. Ook voor de mantelzorgers en het netwerk. We werken aan een inclusieve samenleving waarin iedereen kan deelnemen, ook als je ouder wordt en/of er sprake is van (enige) afhankelijkheid. En bieden maatwerkvoorzieningen om de participatie en redzaamheid (langer) mogelijk te maken. Langer thuis in de wijk Wat wilden we Effect indicator Streven Resultaat 2022 Bron Wat deden we daarvoor in 2022? bereiken in 2022? Een inclusieve gemeenschap, waarin % leden van het >90% in 2023 2021: gegevens GGD • We gingen door met de coördinatie voor iedereen mee kan doen GGD beschikbaar in Panelonderzoek de dementievriendelijke gemeenschap en Panelonderzoek jaarrekening 2021 Dementie in Best met de samenwerking van het Platform (Nota integraal Sociaal Dementie Best 2019: 83% Dementie met de LEVgroep. Domein en dat het eens is Twee jaarlijks • Vanuit het Platform Dementie namen we Maatschappelijke met de stelling: verschillende concrete acties voor een Ondersteuning en mensen met dementievriendelijke gemeenschap. Zorg) dementie Voorbeelden zijn simulatietrainingen en maken deel uit preventieve cognitieve stimulatie therapie.

van onze gemeenschap en tellen mee % Wmo cliënten >85% in 2022 Wmo • De adviesraad draagt in haar adviezen aan dat aangeeft het cliëntervaringsonde het sociaal domein bij aan de inclusief gevoel te hebben rzoek (jaarlijks) beleid en daarmee een inclusieve deel uit te maken gemeenschap. van onze • Kwetsbare inwoners ondersteunden we gemeenschap en reactief en preventief om in de mee te tellen. samenleving en sociale basis een betekenisvolle rol te (her)vinden. % Wmo cliënten >25 % in 2022 Wmo • Sinds begin 2022 is de inloop GGzE en van dat aangeeft cliëntervaringsonde LEV in buurthuis Kadans tot één inclusieve zonder rzoek (jaarlijks) inloop gecombineerd waar alle inwoners belemmering welkom zijn. 62

gebruik te kunnen maken van faciliteiten zoals (sport) verenigingen en winkels).

Een gemeente waar inwoners zo lang en zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven wonen en leven (Nota integraal Sociaal Domein en Maatschappelijke

% inwoners van 19 t/m 65 jaar en boven de 65 dat aangeeft onvoldoende sociale samenhang in de buurt te ervaren

19-65 jaar: <40% >65 jaar: <30% in 2024

2020: 19-65 jaar: 46% >65 jaar: 45%

Gegevens volwassenen en ouderenmonitor beschikbaar in 2024

2016: 19-65 jaar: 41% >65 jaar: 39%

63

GGD volwassenen en ouderenmonitor (4 jaarlijks)

• Ook organiseerden we de Week van de Toegankelijkheid met het Gehandicaptenplatform. We gaven hiermee aandacht aan het onderwerp inclusiviteit en zetten ons in om omstandigheden te verbeteren. • In het kader van de inclusieagenda besteedden we aandacht aan de fysieke toegankelijkheid van bijvoorbeeld horeca en winkels. • Samen met (vrijwilligers)organisaties verbeterden we de mogelijkheden om aan reguliere activiteiten voor mensen met een beperking deel te nemen. Een voorbeeld is de samenwerking tussen dagbestedingscoaches van Archipel en de organisatie van activiteiten in het Seniorentrefpunt. • We voeren een samenhangende aanpak voor de ondersteuning van (psychisch) kwetsbare inwoners uit in het kader van de Wvggz. Regionaal en lokaal werken we aan de doordecentralisatie van beschermd wonen en preventie maatschappelijke opvang en dakloosheid. • De inzet van een multidisciplinair projectteam (groep mensen waarvan ieder gespecialiseerd is in bepaalde kennis) en ''sleutelfiguren'' in de wijk verbeterde de sociale samenhang in WilhelminadorpKantonnier. Buurtcoaches ondersteunden inwoners laagdrempelig door actief (achterliggende) hulpvragen te herkennen. En het met zelf- en samenredzaamheid op

Ondersteuning en Zorg)

te lossen en hiermee te dragen bij aan vroegsignalering.

% inwoners van 19 t/m 65 jaar en boven de 65 jaar dat aangeeft regelmatig contact te hebben met de buren

19-65: >80% >65 jaar: >85% in 2024

2020: 19-65 jaar: 78% >65 jaar: 82%

Gegevens volwassenen en ouderenmonitor beschikbaar in 2024

2016: 19-65 jaar: 80% >65 jaar: 86%

% inwoners boven de 65 jaar dat weinig regie over het eigen leven heeft

<14% in 2024

2020: 16% 2016: 17% 2012: 15%

GGD ouderenmonitor (4 jaarlijks)

2022: 2021: 82% 2020: 74% 2019: 82% 2018: 75% 2017: 78% 2016: 75%

Wmo cliëntervaringsonderzoek (jaarlijks)

% Wmo-cliënten dat weet waar ze moeten zijn met een hulpvraag

Gegevens GGD ouderenmonitor beschikbaar in 2024 >90% in 2022

•

•

•

64

Vanuit het plan van aanpak "Vitaal ouder worden in Best" breidden we initiatieven uit. Daarbij zetten in om mensen vroegtijdig voor te bereiden op het ouder worden aan de hand van de uitgangspunten van positieve gezondheid. We versterkten de samenwerking tussen de organisaties in de sociale basis en de gemeentelijke uitvoering Sociaal Domein . Dit is fijn om bijvoorbeeld ondersteuningsvragen van inwoners gezamenlijk op te pakken. Dit komt voornamelijk door gezamenlijke huisbezoeken en het fysiek samenwerken in Bestwijzer. Via de dienstverlening in Bestwijzer en contacten uit het preventieve buurtwerk pakken we signaleren van en over kwetsbare inwoners op binnen de sociale basis. Waar nodig, leiden we door naar de gemeentelijke toegang.

Gezond bezig Wat wilden we bereiken in 2022? Een samenleving waarin kwetsbare inwoners zo gezond mogelijk kunnen leven (Nota integraal Sociaal Domein en Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg)

Effect indicatoren

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

% boven de 65 dat aangeeft vanwege de gezondheid niet de dingen te kunnen doen die men zou willen doen

<15% in 2024

2020: 18% 2016: 17%

GGD ouderenmonitor (4 jaarlijks)

% inwoners van 19 t/m 65 en boven de 65 jaar dat eenzaam is

19-65 jaar: <30% >65 jaar: <40% in 2024

2020: 19-65 jaar: 44% >65 jaar: 52%

GGD volwassenenen ouderenmonitor (4 jaarlijks)

Gegevens GGD volwassenen- en ouderenmonitor beschikbaar in 2024

2016: 19-65 jaar: 39% >65 jaar: 53%

• Met middelen uit het Preventieakkoord stimuleren we een gezonde leefstijl van inwoners. Een voorbeeld hiervan is Gezond Best Samen Fit. • De sport- en cultuurcoaches van Tuurlijk organiseerden in de wijken activiteiten voor alle leeftijden. • We tekenden een uitvoeringsovereenkomst en verleenden vergunning voor een Johan Cruijff Court plus. We denken dit in 2023 te realiseren. • Vanuit de landelijke coalitie "Eén tegen Eenzaamheid" werkten we in de sociale basis en met aanbieders aan het versterken van netwerken van inwoners. • De inzet van buurtcoaches zetten we ook voort in. Zij hebben een belangrijke signalerende functie voor kwetsbare inwoners.

Gegevens GGD ouderenmonitor beschikbaar in 2024

2012: 19-65 jaar: 36% >65 jaar 47% Samen zorgen voor Best Wat wilden we Effect indicatoren bereiken in 2022? Mantelzorgers % mantelzorgers voelen zich in staat van 19 t/m 65 en om hun ouder dan 65 dat mantelzorgtaken uit zwaar belast is te voeren

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022 ?

19-65 jaar: <15 % >65 jaar: <15 % in 2024

2020: 19-65 jaar: 13% >65 jaar: 19%

GGD volwassenen en ouderenmonitor (4 jaarlijks)

• Tijdens inwonerscontact vanuit Wmo en LEV groep besteedden we actief aandacht aan ondersteuning voor mantelzorgers en denken we mee in de zorgtaak van de mantelzorger.

2016: 65

(Nota integraal Sociaal Domein en Nota Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg) Er blijft in Best een rijk vrijwilligersleven bestaan. (Nota integraal Sociaal Domein en Nota Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg)

% inwoners van 19 t/m 65 en ouder dan 65 dat vrijwilligerswerk doet

Gegevens GGD volwassenen- en ouderenmonitor beschikbaar in 2024

19-65 jaar: 23% >65 jaar: 16%

19 t/m 65: >35% >65 jaar: >40% in 2024

2020: 19-65 jaar: 25% >65 jaar: 29%

• We zetten in op bewustzijnsontwikkeling bij mantelzorgers voor hun eigen grenzen en kwaliteit van leven. We boden ook aan om hen en de zorgvrager daarbij te helpen.

2012: 19-65 jaar: 12% >65 jaar: 13% GGD volwassenen en ouderenmonitor (4 jaarlijks)

•

• Gegevens GGD volwassenen- en ouderenmonitor beschikbaar in 2024

2016: 19-65 jaar: 32% >65 jaar: 34% • 2012: 19-65 jaar: 27% >65 jaar: 30%

66

We versterkten het contact met de partijen uit het Vrijwilligersoverleg Zorg (VOZ). Veel projecten startten door middel van samenwerking tussen professionals en vrijwilligers (onder andere project Energiecoaches of MatchMentor) We verstrekten meerdere subsidies zodat vrijwilligersorganisaties hun ondersteuning en doelstellingen konden realiseren.

Beleid Jeugd De inzet is gericht op veilig, gezond en kansrijk opgroeien voor alle jeugd in Best. In 2021 gaan we door met het versterken van de preventie. Vanuit de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor beschikbaarheid van jeugdhulp. De hulp aan jeugd stemden we af op de problemen en mogelijkheden vanuit ouder(s) en netwerk. Wat wilden we Effect Streven Resultaat 2022 Bron Wat deden we daarvoor in 2022? bereiken in 2022? indicator Jeugd ervaart zo veel % ouders dat < 33% in 2022 2021: 36% GGD-monitor 0-11 • We voerden werkzaamheden uit in het mogelijk kansen in hun problemen 2017: 33% jaar kader van preventief jeugdbeleid. Deze ontwikkeling en groeien ervaart (soms 2013: 36% werkzaamheden waren gericht op de gezond en veilig op. tot vaak) bij de volgende thema's: opvoeding (01. Versterken basisstructuur (Beleidsakkoord 2018 11 jaar) 1x per 4 jaar 2. (v)echtscheiding 2022) onderzoek 3. Weerbaarheid en eenzaamheid 4. Ondersteuning van ouders bij % ouders dat < 9% in 2022 2021: 8% GGD-monitor 0-11 opgroei- en momenteel 2017: 9% jaar 5. Opvoedvragen behoefte heeft 2013: 4% 6. Exploitatie jongerencentrum aan Todo. ondersteuning bij opvoeden 1x per 4 jaar • We zetten in op een goede basis voor onderzoek elk kind.

Dit deden we in 2022, onder % jongeren <15% in 2023 2019: 18% GGD-monitor 12-18 andere, door uitvoering van afspraken 12-18 jarigen 2015: 12% jaar uit het lokale Gezondheidsakkoord. Met dat zich 2011: 13% inzet vanuit het project Kansrijke Start psychisch en inzet op voorkomen schooluitval. ongezond voelt 1x per 4 jaar • Samenwerkingen in preventieve onderzoek ondersteuning en onderwijs % 14-16 <20% in 2022 2022: nog niet Pubercontactstimuleerden we verder, onder andere jarigen dat in bekend moment GGD door: de afgelopen (gegevens 2021: -* 'Gezond leven 1. Concretiseren ambities IKCvier weken bij beschikbaar in 2020: -* check het even' convenant minstens één jaarrekening 2022) 2019: 18% 2. Doorontwikkeling Samen voor gelegenheid 2018: 16% Preventie primair onderwijs vijf glazen 2017: 26% 67

alcohol of meer heeft gedronken

Jongeren met een hulpvraag ontvangen zoveel mogelijk ondersteuning vanuit de basisvoorzieningen jeugdpreventie ________________ Jongeren met een specialistische hulpvraag ontvangen

2016: 29%

% jongeren 12-18 jaar dat ooit drugs gebruikt (soften harddrugs)

< 10% in 2023

% jongeren 12-18 jaar dat eenzaam is

<25% in 2023

Verplichte indicator: % jongeren met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren 0-18 jaar

(gegevens beschikbaar in jaarrekening 2023)

1x per jaar onderzoek * geen representatieve resultaten 2019: 12% 2015: 5% 2011: 10% 1x per 4 jaar onderzoek 2019: 31% 2015: 22%

•

GGD-monitor 12-18 jaar

GGD-monitor 12-18 jaar •

(gegevens beschikbaar in jaarrekening 2023)

< 9,7 % in 2022

1x per 4 jaar onderzoek 2022: 10,7% 2021: 13,4% 2020: 9,3% 2019: 10,9% 2018: 10,2% 2017: 10,5% 2016: 9,7%

Jaarlijks 68

CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg

•

3. Extra inzet schoolmaatschappelijk werk en 4. GGD op primair- en voortgezet onderwijs. We droegen financieel bij aan activiteiten dichtbij de leefomgeving van de kinderen, waarbij we inzet van nieuwe en innovatieve preventieve producten stimuleerden. Voorbeelden zijn de training 'Kickboksen op school' van en de 'Best2Be' training. Deze boden zorgaanbieders Mindequipment en PPBest aan, die naast de jeugdhulp de verbinding met de preventieve ondersteuning maken. De veranderende arbeidsmarkt leidde tot personeelstekorten, ook in de (preventieve) ondersteuning voor onze jeugd. We spraken hier vaak over met maatschappelijke partners om de goede basis voor elk kind zo goed mogelijk te borgen. We vinden tussen basisvoorzieningen, preventie (Basisteam preventie) en gespecialiseerde jeugdhulp erg belangrijl. Vanuit het OTB werkten we hieraan door het blijven versterken van samenwerking met de huisartsen en de jeugdarts GGD, praktijkondersteuners en lokale zorgaanbieders. Dit deden we

jeugdhulp die zoveel mogelijk dicht bij huis plaatsvindt en aansluit bij wat nodig is. (Kaderbrief 2022)

Jongeren groeien op in een veilige omgeving (Jeugdwet)

% jongeren binnen de zorgvorm behandeling met verblijf ten opzichte van alle jongeren met een individuele voorziening. Verplichte indicator: % kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

Verplichte indicator: % jongeren tot 18 jaar met een jeugdbescherm ingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren 0-18 jaar Verplichte indicator:

< 7 % in 2022

<5% in 2022

< 0,5% in 2022

2022: 4,9% 2021: 8,8% 2020: 8,0% 2019: 7,2% 2018: 7,0% 2017: 7,3% 2016: 7,4%

CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg.

Jaarlijks 2022: nog niet bekend 2021: 3% 2020: 3% 2019: 4% 2018: 3% 2017: 4% 2016: 3% Jaarlijks 2022: 0,7% 2021: 0,8% 2020: 0,7% 2019: 0,6% 2018: 0,5% 2017: 0,6% 2016: 0,5%

• CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg.

CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg

•

•

Jaarlijks < 0,3 % in 2022

•

2022: nog niet bekend 2018 : 0,3% 69

CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg -

onder andere vanuit de Denktank door advies, overleg en informatievoorziening. We organiseerden het aanbod jeugdhulp samen met de gemeenten in de regio. Dit verliep goed. De governance Samen voor Jeugd startten we op. Zowel vanuit beleid als vanuit uitvoering vraagt dit een intensieve bijdrage. Hiermee kunnen we sturing geven aan het geheel. We namen deel aan het regionale actieprogramma Pleegzorg ZuidoostBrabant, waarmee we aandacht besteden aan het de inzet van Pleegzorg. We richtte ons op het zo goed mogelijk ondersteunen van en voorkomen van uitval van de netwerkgezinnen.

Het OTB zette, net als vorige jaren, in op het bieden van inhoudelijke ondersteuning van een jongere en het gezin om de veiligheid van en rondom de jongere te verbeteren. Samen met de regio werkten we aan verbetering van de veiligheidsketen op basis van de resultaten van het inspectierapport in 2021. Eind 2022 is het verscherpt toezicht opgeheven. Op dit moment gaan we door met de opbouw van een goede jeugdzorgketen.

% jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseri ngsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (1222 jaar) % mishandelde jongeren tot 18 jaar dat bij Veilig Thuis is gemeld ten opzichte van alle jongeren 0-18 jaar Verplichte indicator: % jongeren met een delict voor de rechter

•

2014 : 0,3%

•

1x per 4 jaar < 0,13% in 2022

2021: niet bekend 2017 : 0,13% 2013 : 0,13%

Gegevens niet jaarlijks beschikbaar CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg (cijfer 1x per 4 jaar)

•

1x per 4 jaar •

<1% in 2022

2021: nog niet bekend 2020: 1% 2019: 0% 2018: 0% 2017: 0% 2016: 1,1% Jaarlijks

70

CBS StatLine kerncijfers over jeugdzorg

Het OTB heeft jongeren met een beschermingsmaatregel en jeugdreclasseringsmaatregel in beeld. We droegen bij aan de verbetering van de jeugdstrafrechtketen. De inzet was erop gericht om het treffen van maatregelen te voorkomen, dan wel te beperken. Door wachtlijsten in de jeugdbescherming nam de druk op ons lokale toegangsteam toe. We hebben hier aandacht voor. We hebben aandacht voor verbetering van de aanpak van huiselijk geweld en kinder- en ouderenmishandeling. De kwaliteitsscan van het project 'Geweld hoort nergens thuis' gebruikten we als uitgangspunt van gesprekken met relevante partners in het veld.

FINANCIËN SOCIAAL DOMEIN

Wat mag het kosten? Baten, lasten en mutaties reserves Rekening 2021

Vastgestelde Gewijzigde Rekening 2022 Begroting 2022 Begroting 2022

Lasten

32.384

31.883

37.167

33.104

Baten

8.034

7.318

8.762

9.036

Saldo

24.350

24.565

28.406

24.067

71

Welke verschillen zijn er ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 ? In onderstaande tabel is onderscheid gemaakt in de verschillende beleidsterreinen binnen het taakveld sociaal domein.

72

In het taakveld Sociaal domein zijn de totale lasten € 4.063.000 lager. Exclusief de loonkosten zijn de lasten € 3.987.000 lager. De loonkosten zijn € 76.000 lager. Een toelichting op de totale loonkosten is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. In het beleidsterrein Participatie zijn de lasten (exclusief personeelskosten) € 373.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

lagere lasten scholing en activering (€ 271.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om het niet-gebruikte budget voor Corona-doeleinden van € 143.000 over te hevelen naar 2023.

•

lagere lasten transformatiebudget (€ 75.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023.

In het beleidsterrein Inkomen zijn de lasten (exclusief personeelskosten) € 423.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

lagere lasten uitkeringen Participatiewet (€ 119.000 voordelig)

•

hogere lasten bijstand voor zelfstandigen (Bbz) (€ 112.000 nadelig)

•

lagere lasten tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandigen (bbz Tozo) (€ 145.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023

•

lagere lasten bijzonder bijstand, aanpak armoede en schulden (€ 190.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023

•

lagere lasten sociaal fonds (€ 135.000 voordelig). Er wordt voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2023

In het beleidsterrein Wmo zijn de lasten (exclusief personeelskosten) € 2.440.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

lagere lasten algemene voorzieningen welzijn (€ 177.000 voordelig)

•

lagere lasten crisisopvang asielzoekers (€ 54.000 voordelig). Hier staan hogere baten tegenover (zie verschillenanalyse baten beleidsterrein Wmo)

•

lagere lasten opvang ontheemden Oekraïne (€ 1.167.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om hiervan € 1.100.000 over te hevelen naar 2023

•

lagere lasten exploitatie Bestwijzer (€ 68.000 voordelig)

•

lagere lasten hulpmiddelen en woningaanpassingen (€ 60.000 voordelig)

•

lagere lasten Wmo begeleiding (€ 694.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om hiervan € 98.000 over te hevelen naar 2023

In het beleidsterrein Jeugd zijn de lasten (exclusief personeelskosten) € 751.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

hogere lasten regionale inkoopkosten (€ 93.000 nadelig)

•

lagere lasten individuele jeugdvoorzieningen (€ 637.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om hiervan € 43.000 over te hevelen naar 2023

•

lagere lasten preventief jeugdbeleid (€ 165.000 voordelig). Er wordt voorgesteld om hiervan € 50.000 over te hevelen naar 2023

•

lagere lasten jeugd en veiligheid (€ 141.000 voordelig) 73

In het taakveld Sociaal domein zijn de totale baten € 274.000 hoger. In het beleidsterrein Participatie zijn de baten € 143.000 hoger. Het verschil wordt veroorzaakt door niet-geraamde baten vanuit de Specifieke Uitkering van SZW middelen voor de bekostiging van inburgeringsvoorzieningen. In het beleidsterrein Inkomen zijn de baten € 79.000 hoger. Er zijn geen noemenswaardige verschillen. In het beleidsterrein Wmo zijn de baten € 60.000 lager. Het belangrijkste verschil is de lagere baten vanwege crisisopvang asielzoekers (€ 56.000 nadelig). Hier staan lagere lasten tegenover (zie verschillenanalyse lasten beleidsterrein Wmo). In het beleidsterrein Jeugd zijn de baten € 107.000 hoger. Het verschil wordt veroorzaakt door niet-geraamde doorbelaste kosten. Hier staan lasten individuele jeugdvoorzieningen ter grootte van hetzelfde bedrag tegenover.

74

VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU Dit taakveld gaat over het thema duurzaamheid met bijbehorend energievraagstuk. We werken hierbij veel samen met partners, zowel regionaal (vanuit de RES) als lokaal (onder andere Best Duurzaam). Ook gaat dit taakveld over de bescherming van de fysieke leefomgeving. Daarnaast gaat het over de reiniging van de openbare ruimte, de riolering en afvalstoffenverwijdering, inclusief het beleid dat daarbij hoort. We richten ons op het behouden, verbeteren en verduurzamen van het leef- en werkmilieu. Ook het omgevingsrecht maakt deel uit van dit taakveld, voor als het gaat om vergunningverlening en toezicht en handhaving op het beleidsveld milieu. Dit is op basis van wat regionaal als meest belangrijke is bepaald. Gemeenten hebben een zorgplicht op het gebied van afval-, hemel- en grondwater. Om uitvoering te geven aan deze wettelijke taken stellen wij op vaste momenten een water- en rioleringsplan op. Beleid Volksgezondheid en milieu Wat wilden we bereiken in 2022? Een energieneutrale en een afvalloze gemeente (beleidsplan energie-en materiaaltransitie)

Effect indicator Duurzame Energie De Effect Indicator is het aandeel duurzame energie (DE). Twee factoren zijn van belang, gemeten in Terra Joules (TJ): 1) Hoeveelheid energie die we duurzaam opwekte. 2) Het totale verbruik van energie van

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

2020: 14% 2023: 16% 2030: 32% (verplichting EU).

in Terra Joules (TJ)

Deze percentages zijn vastgesteld aan de hand van (inter)nationale doelstellingen

2020: DE opwek: 161 TJ Verbruik: 1627 TJ percentage DE: 10%

1. Klimaatwet 2. Klimaatakkoord 3. Energieakkoor d 4. Klimaat monitor 5.

Best werkt op het gebied van duurzaamheid en energietransitie veel samen met diverse partners. Dit zowel op lokaal niveau met bijvoorbeeld Best Duurzaam en Best Energie, alsook op regionaal niveau in de Regionale Energie Strategie. Op het gebied van ontwikkeling van beleid, visie en uitvoeringsplannen voerden we in 2022 de volgende activiteiten uit: • We stelden het Samenwerkings- en Uitvoeringsprogramma (S&Up) van de Regionale Energiestrategie (RES) vast met uitvoeringscoalities waarin Best actief deelneemt. • We actualiseerden het laadpalenbeleid, waarbij nu een inwoner in plaats van vanaf 300 meter al vanaf 150 meter een laadpaal in Best kan aanvragen. • We stelden een pandanalyse en leefstijlenanalyse op voor de wijken

2021 en 2022: Nog niet bekend

2019: DE opwek: 117 TJ Verbruik: 1655 TJ Percentage DE: 7% 2018: DE opwek: 87 TJ Verbruik: 1692 TJ Percentage DE: 5%

75

elektriciteit en warmte.

Goed om te weten: Jaarlijks wordt de data van het aandeel DE met terugwerkende kracht aangepast. Hierdoor kunnen getallen van voorgaande jaren afwijken.

76

van Best en in het bijzonder de zoekbuurten van de Transitievisie Warmte (TVW). • Koppelkansen bij infrastructurele en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen: • Best is vanaf 2022 ambtelijk en bestuurlijk trekker voor de MRE regio voor indiening van het project Opwek Energie op Rijksgronden (OER) bij Rijkswaterstaat voor de A2, A58 en A50. • We stimuleerden duurzaamheid onder andere door: 1. Deelname in het regionaal project 'De Groene Zone Zonnepanelen (1.0)'. Het resultaat is zo'n 400 deelnemers. 2. We organiseerden met het Regionaal Energie Loket (REL) zes webinars samen met experts voor onder andere aardgasloos, hybride warmtepompen, besparen, opwek met zonnepanelen. 3. We organiseerden een regenton-actie met bijna 800 regentonnen als resultaat. Actie brachten we, onder andere, onder aandacht bij avond over water bij Best Duurzaam en inzet social media. Duurzaamheid organisatie gemeente: • We stelden eind 2022 een projectopdracht vast gericht op de Verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Het uitgangspunt daarin is gasloos en Nul-Op-De-Meter (NOM) en energie leverend indien mogelijk (bijvoorbeeld bij grote daken).

Afval Verplichte indicator: Omvang hoeveelheid restafval in kg per inwoner.

Een goed fysiek leefmilieu. (Omgevingsvisie)

De concentratie van (zeer)fijnstof en stikstofdioxide.

•

•

Norm 2020 was maximaal 100 kilo restafval per inwoner. Maximaal 30 kilo restafval per inwoner in 2024.

< wettelijke norm (gegevens beschikbaar in jaarrekening 2022)

2022: 102 kg 2021: 100 kg 2020: 100 kg 2019: 78,7 kg 2018: 73,9 kg 2017: 173 kg 2016: 209,95 kg

Jaarrapportage afvalverwerker

2021: voldaan 2020: voldaan 2019: voldaan 2018: voldaan

Kaart NSL

< WHO norm in 2030 (Schone Lucht Akkoord) (beschikbaar in jaarrekening 2031) 77

• We startten met onderzoek naar verdere verbeter mogelijkheden om het aandeel restafval te verminderen en de kosten te verlagen. Dit deden we onder andere door: • Mogelijkheden voor nascheiden van PMD verkend. (bij nascheiden wordt al het afval in één restafvalcontainer ingezameld en gescheiden in de fabriek) • We analyseerden etensrestenroute op effectiviteit en kosten. • We bekeken hoe luiers en incontinentiemateriaal centraal ingezameld kunnen worden. • Mogelijkheden onderzocht om meer GFT in te zamelen en uit het restafval te halen. • We voerden een benchmark milieustraat afvalstromen en kosten uit. • We gingen aan de slag met het luchtbeleid waardoor de lokale emissie op hetzelfde niveau blijft, dan wel minder wordt. • We borgden maatregelen om luchtkwaliteit te verbeteren in verschillende beleidsvelden. Een overzicht staat in het 'Decentraal uitvoeringsplan lucht'. • We berekenden luchtkwaliteit in heel Best en op drie specifieke locaties. • De huisvesting van kwetsbare groepen (kinderen, zieken en senioren) op nieuwe

Aantal woningen en geluidgevoelige bestemmingen met een te hoog binnenniveau door geluidsbronnen: wegverkeer, railverkeer, luchtvaart en industrie.

2026 ≦ 2021

2021: voldaan

door lokale bronnen

2016: ≦ 2011

Geluidbelastingkaarten/tabel geluid gehinderden. (https://www.gem eentebest.nl/geluid )

locaties langs drukke wegen voorkwamen we. Handreiking luchtkwaliteit gevoelige bestemmingen Noord-Brabant. • Samen met Rijk, provincies, andere gemeenten en kennisinstellingen gingen we aan de slag met Schone Lucht Akkoord. We gingen aan de slag met het Programma Geluid 2018-2023: De acties die (direct of indirect) een positief effect hebben op de geluidkwaliteit zijn onder andere:

1. We zorgden er bij nieuwbouw-, lokale wegenbouw en industriële activiteiten ervoor dat de geluidbelasting binnen de normen bleef. 2. We troffen geluidverlagende maatregelen zoals de afscherming voor Steegsche Velden Noord en maatregelen gekoppeld aan wegonderhoud. 3. We namen maatregelen voor ander vervoer, zoals genoemd bij Programma Verkeer.

4. Waar nodig stonden we hogere geluidwaarden toe op gevels van woningen of andere gevoelige bestemmingen. Onder voorwaarden dat een goede geluidkwaliteit blijft bestaan. 5. We namen besluiten met maatwerkvoorschriften zodat de cumulatieve geluidbelasting van de bedrijven op de industrieterreinen binnen de 50 dB(A) contour bleef.

1x per 5 jaar beschikbaar, in jaarrekening 2027

6. We actualiseerden geluidkaarten.

78

In verband met de verplichte jaarlijkse milieuverslaglegging (artikel 21.1 Wet milieubeheer) staan onderstaande cijfers gerapporteerd: Aantal ingekomen aanvragen omgevingsvergunning milieu Aantal beschikkingen omgevingsvergunning milieu Aantal beschikkingen met termijnoverschrijding Aantal omgevingsvergunningen beperkte milieutoets Aantal omgevingsvergunningen milieu neutraal wijzigen Aantal ingetrokken omgevingsvergunningen milieu Aantal ingekomen meldingen Activiteitenbesluit Waarvan meldingen voor gemeentelijke inrichtingen Aantal maatwerkprocedures

3 5 4 1 0 2 32 0 12

Meldingen bodemenergiesystemen Aantal besluiten tot het opleggen van hogere geluidsgrenswaarden

15 11

79

Beleid Riolering / ondergrondse infrastructuur Wat wilden we bereiken in 2022? Duurzame, doelmatige en efficiënte inzameling en afvoer van hemelen afvalwater

Effect indicator Belasting milieu

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

Voldaan aan de norm Water- en rioleringsplan 20162020 (WRP) in 2022

2022: voldaan 2021: voldaan 2020: voldaan

Water- en rioleringsplan 20162020

•

(Wet milieubeheer, Wet informatievoorziening ondergrondse netwerken, Wet gemeentelijke watertaken en de Waterwet)

•

Bescherming volksgezondheid

Voldaan aan de norm Water- en rioleringsplan 20162020 (WRP) in 2022

2022: voldaan 2021: voldaan 2020: voldaan

Water- en rioleringsplan 20162020

•

•

Buffering en afvoermogelijkh eden

Voldaan aan de norm Water- en rioleringsplan 2016-

2022: voldaan 2021: voldaan 2020: voldaan 80

Water- en rioleringsplan 20162020

•

We voerden de maatregelen/projecten uit zoals staat in het 'Water- en Rioleringsplan 2016-2020' (WRP 20162020). Dit plan bevat een doorkijk van 60 jaar en wordt om de vijf jaar aangepast aan nieuwe en/of toekomstige ontwikkelingen. We actualiseerden 'Water- en Rioleringsplan'. Hierbij nemen we ook integraal de maatregelen en uitkomsten mee uit de klimaatdialogen. Vooral als het gaat om het robuust en adaptief maken van de openbare ruimte door de klimaatverandering. We voerden de maatregelen/projecten uit zoals staat in het 'Water- en Rioleringsplan 2016-2020' (WRP 20162020). Dit plan bevat een doorkijk van 60 jaar en wordt om de vijf jaar aangepast aan nieuwe en/of toekomstige ontwikkelingen. We actualiseerden 'Water- en Rioleringsplan'. Hierbij nemen we ook integraal de maatregelen en uitkomsten mee uit de klimaatdialogen. Vooral als het gaat om het robuust en adaptief maken van de openbare ruimte door de klimaatverandering. We voerden de maatregelen/projecten uit zoals staat in het 'Water- en Rioleringsplan 2016-2020' (WRP 2016-

2020 (WRP) in 2022

•

81

2020). Dit plan bevat een doorkijk van 60 jaar en passen we om de vijf jaar aan met nieuwe en/of toekomstige ontwikkelingen. We actualiseerden 'Water- en Rioleringsplan'. Hierbij nemen we ook integraal de maatregelen en uitkomsten mee uit de klimaatdialogen. Vooral als het gaat om het robuust en adaptief maken van de openbare ruimte door de klimaatverandering.

FINANCIËN VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU

Wat mag het kosten? Baten, lasten en mutaties reserves Rekening 2021

Vastgestelde Gewijzigde Rekening 2022 Begroting 2022 Begroting 2022

Lasten

8.259

8.038

8.433

8.622

Baten

7.051

7.385

7.831

7.537

Saldo

1.208

653

601

1.086

82

Welke verschillen zijn er ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 ? In het taakveld Volksgezondheid en milieu zijn de lasten € 189.000 hoger. Exclusief de loonkosten zijn de lasten € 317.000 hoger. De loonkosten zijn € 128.000 lager. Een toelichting op de totale loonkosten is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. De belangrijkste verschillen: •

hogere lasten GGD (€ 95.000 nadelig)

•

lagere lasten riolering algemeen (€ 55.000 voordelig)

•

hogere lasten rioolheffing (€ 120.000 nadelig)

•

hogere lasten correctie compensabele btw op riolering (€ 93.000 nadelig)

•

hogere lasten huisvuilophaaldienst, door een naheffing van het aantal huisaansluitingen 2020-2021 (€ 68.000 nadelig)

•

hogere lasten huisvuilophaaldienst, als gevolg van doorberekening brandstofkosten en energietoeslag ophaaldienst (€ 166.000 nadelig)

•

lagere lasten correctie compensabele btw op afval (€ 111.000 voordelig)

•

hogere lasten inzamelen klandestien gestort vuil (€ 60.000 nadelig)

•

lagere lasten milieubeleid (€ 54.000 voordelig)

•

lagere lasten aanpak energiearmoede (€ 77.000 voordelig), er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023.

In het taakveld Volksgezondheid en milieu zijn de baten € 282.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

hogere baten huisvuilophaaldienst, door oa hogere opbrengsten papier en PMD (€ 89.000 voordelig)

•

lagere baten aanpak energiearmoede, de reeds ontvangen baten worden gebruikt om de lasten in 2023 te dekken (€ 357.000 nadelig)

83

• Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Dit taakveld 'volksverhuizing, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing' richt zich op de ruimtelijke ontwikkeling van het gehele grondgebied van Best. Hierbij kunt u denken aan structuurvisies en bestemmingsplannen, beleidsontwikkeling en uitvoeringsprojecten. Vooral wat betreft volkshuisvesting, natuur en landschap en de transitie van het landelijk gebied, opwaardering van de stationsomgeving, projecten met bouwgrondexploitaties (zie ook de risicoparagraaf) en ruimtelijke initiatieven van derden. Ook het Omgevingsrecht maakt onderdeel uit van dit taakveld met vergunningverlening en handhaving. Volksverhuizing, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing vertaalt de impact van de doelen van de andere taakvelden. Een belangrijke opgave is de implementatie van de Omgevingswet (na ingang). De gemeentelijke omgevingsvisie en het daarop volgende omgevingsplan hebben betrekking op alle terreinen van de fysieke leefomgeving. Het gaat in op de samenhang tussen ruimte, water, duurzaamheid, milieu, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. De omgevingsvisie beschrijft ook de gewenste ontwikkelingen van maatschappelijke opgaven als klimaatadaptatie, energietransitie en gezondheidsbevordering.

Binnen dit taakveld werken we ook in regionaal verband, met name binnen Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE), Metropool Regio Eindhoven (MRE) en Stichting Landschap Het Groene Woud (als gebiedsgerichte uitvoeringsorganisatie binnen Van Gogh Nationaal Park i.o.).

84

Beleid Ruimtelijke ordening en gebiedsontwikkeling Wat wilden we bereiken in 2022? Een aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving

Effect indicator

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

-

-

-

-

Versterken van de identiteit van onze bestaande wijken en aantrekkelijke en duurzame woon- en leefomgeving

% wijkbewoners dat trots is op hun wijk

> 0-meting in 2019

2022 : 2021 : 2020 : 2019 : 46%

Meting inwonerspanel januari 2023

• We stelden in concept het paraplubestemmingsplan voor kamerbewoning op. • We werkten aan actualisatie van de notitie huisvesting arbeidsmigranten (grootschalige huisvesting). • We startten de oriëntatie en verkenning op beleidsvlak en locaties voor flexwonen op. In de uitvoering keken we naar (kwaliteit van) huidige locaties. • We konden nog geen begin maken aan de visie woonwagenlocaties door de krappe personele bezetting en prioriteiten. Samen met inwoners en maatschappelijke organisaties zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een wijkvisie voor Wilhelminadorp en Kantonnier als onderdeel van de wijkaanpak voor deze wijken. Meldingen en signalen zijn indien mogelijk direct opgepakt.

(Woonvisie 2017)

% wijkbewoners dat vindt dat de leefbaarheid de afgelopen jaren achteruit is gegaan

< 0-meting in 2019

2022 : 2021 : 2020 : 2019 : 37%

Meting inwonerspanel januari 2023

(Structuurvisie Best 2030 Structuurvisie Groene mantel met rode knopen Structuurvisie buitengebied Nota grondbeleid 2015 Woonvisie 2017)

(gegevens beschikbaar in jaarrekening 2023)

(gegevens beschikbaar in jaarrekening 2023)

85

Het integrale wijkteam is operationeel actief geweest en via sociale media is gewerkt aan versterking van de veiligheid, leefbaarheid en meldingsbereidheid van inwoners/ondernemers in Wilhelminadorp en Kantonnier.

Voldoende geschikte en betaalbare woningen in diverse woonmilieus

Aantal opgeleverde woningen

De bouw van 450 tot 750 extra woningen in de periode 2020 tot en met - 2024 (tegenover 160 gemiddeld per jaar nu, volgens Woonvisie)

2022: 222 2021: 279 2020: 284 woningen 2019: 152 woningen 2018: 211 woningen, waarvan 115 huur 2017: 69 woningen, waarvan 30 huur (Waar staat je gemeente)

Voorraad sociale en betaalbare woningen (koop en huur)

kernvoorraad sociale woningen ten minste op huidige niveau 20,5% van de totale woningvoorraad) gegevens bij jaarrekening beschikbaar

- BAG/CBS - Woonvisie Wonen met Visie gemeente Best (2017) - Visie op wonen SGE 2019, - Woondeal SGE 2019 - Afsprakenkader Wonen SGE - Prestatieafspraken Woonvisie met corporaties

zie boven zie boven

In nieuwe plannen gemiddeld 60% sociaal en betaalbaar tot 1000 per maand of NHG vrij op naam (op basis van 86

• We gaven uitvoering aan de gemeentelijke Woonvisie, de Visie op Wonen (SGE) en de Woondeal SGE door programma Versnellingsopgave Wonen. • We maakten Steegsche Velden Noord is bouwrijp. • Aarlesche Erven is fase 1 in aanbouw, fase 2 en 3 in verkoop. Fase 5 en 6 DO verkaveling gereed. Gronden worden aangeboden. • We focusten ons op kansrijke bouwlocaties en deze aanjagen / vlot trekken (Zomereik / Boomgaard en Stationsomgeving). • De raad stelde de kaders vast. Daarna konden wij starten met het participatie en stedenbouwkundig ontwerp-proces voor de stationsomgeving. • Locatie Spoorweglaan/Vogelkers ontwikkelden we ver. • Nieuwe locaties, zoals locatie voormalige Karwei, de Schakel, de Wig en de Oranjestraat verkeren in het ontwerpstadium. • We startten het proces tot vernieuwing van de woonvisie. • We richtten de woningbouwmonitor in. • Het uitgangspunt in op ten minste 60% betaalbare woningen bleef hetzelfde. • We begonnen met de in Best betrokken woningcorporaties de gesprekken om te komen tot verduurzaming van het corporatiebezit.

regionaal woonbehoefteonde rzoek)

Gegevens bij jaarrekening 2023 beschikbaar

Een vitaal en aantrekkelijk buitengebied voor inwoners en recreanten

-

-

-

-

(Structuurvisie buitengebied Ontwikkelingsvisie Het Groene Woud 20112025 Masterplan Van Gogh Nationaal Park)

87

• We verkenden ons op nieuwe woonvormen (waaronder CPO en tiny houses). • We maakten prestatieafspraken met woningcorporaties over voldoende betaalbare woningen en voldoende sociale woningen. • Het overleg met woningcorporaties (over middenhuur en prestatieafspraken) wordt gevoerd maar moet nog verder tot ontwikkeling komen. • We brachten de oude bestemmingsplannen buitengebied samen in het bestemmingsplan 'Buitengebied Best 2021' in het najaar 2022. • Met de ruim 60 samenwerkende partners werkten we aan agendering van 'Van Gogh Nationaal Park' bij het Rijk. Binnen de samenwerking Stedelijk Gebied Eindhoven vertaalden we het Masterplan inhoudelijk in regionale visies en afspraken, waaronder het Verstedelijkingsakkoord. • Samen met het streeknetwerk Stichting Landschap Het Groene Woud bereidden we een Europese subsidieaanvraag 20232027 voor. We zetten ons in voor een gezamenlijke bottom up-aanpak van uitvoeringsprojecten op het vlak van natuur, landschap en erfgoed. • We begonnen met een programmatische aanpak van het uitvoeringsprogramma van de Structuurvisie buitengebied. Het

•

•

•

Een vitaal en aantrekkelijk centrum

-

-

-

-

88

•

programma krijgt zijn vertaling in een gebiedsgericht programma buitengebied. Ook startten we met voorbereidingen van de uitvoering van de Ontwikkelingsvisie Nieuwe Heide-Oud Meer. We ondersteunden enkele initiatieven voor herinvulling van vrijkomende (agrarische) bedrijfslocaties met ruimtelijke procedures. Samen met betrokken ondernemers en organisaties werkten we aan de recreatief-landschappelijke gebiedsontwikkeling in De Vleut en De Scheeken. We werkten verder aan de huisvesting van de dienstverlening van Bestwijzer en de gemeente (Samen Gaan). Het project Dorpsplein is vertraagd als gevolg van personele bezetting.

Beleid Omgevingsrecht Wat wilden we bereiken in 2022?

Effect indicator

Streven

Resultaat 2022

Bron

Wat deden we daarvoor in 2022?

Een goede fysieke leefomgeving op het gebied van veiligheid, bruikbaarheid, gezondheid en milieu

Aantal vergunningen dat van rechtswege is verleend vanwege overschrijden van de wettelijke termijnen

0 in 2022

2022: 0 2021: 0 2020: 0 2019: 0

Wet ruimtelijke ordening Wabo

•

Simpeler maken en bundelen van omgevingsrecht door de balans te zoeken tussen beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Met het oog op een duurzame ontwikkeling

-

-

-

Omgevingswet Programma implementatie Omgevingswet Best-VeldhovenWaalre Keuzedocument

We behandelen (vergunnings)aanvragen binnen de wettelijke termijn. Dit lukte in één geval, vanwege werkdruk bij de Omgevingsdienst, niet. 1. Onderdeel hiervan zijn de procedures om in afwijking van het bestemmingsplan een vergunning te krijgen. 2. Reguliere procedures (acht weken) voor de zogenoemde 'kruimel-afwijkingen' als ook de wijziging bestemming voor ander gebruik. 3. De uitgebreide procedures voor de Wabo-projectbesluiten. • We stelden de omgevingsvisie vast. • We startten met het opstellen van het omgevingsplan. • We begonnen met het verder uitwerken van de beschreven werkprocessen. • We sloten software aan op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). • We doorliepen een leertraject werken met de Omgevingswet. • De raad nam verschillende aanvullende juridische besluiten. De cultuurveranderingsaspecten (houding en gedrag) leest u in het programma 'Samen op reis', onder de paragraaf Bedrijfsvoering.

89

FINANCIËN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN STEDELIJKE VERNIEUWING

Wat mag het kosten? Baten, lasten en mutaties reserves Rekening 2021

Vastgestelde Gewijzigde Rekening 2022 Begroting 2022 Begroting 2022

Lasten

15.533

16.801

21.730

21.687

Baten

10.445

14.921

19.648

13.282

Saldo

5.088

1.880

2.082

8.405

90

Welke verschillen zijn er ten opzichte van de gewijzigde begroting 2022 ? In het taakveld Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing zijn de lasten € 43.000 lager. Exclusief de loonkosten zijn de lasten € 32.000 hoger. De loonkosten zijn € 11.000 lager. Een toelichting op de totale loonkosten is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. Hieronder zijn de onderdelen ruimtelijke plannen exclusief loonkosten (ruimtelijke plannen) en grondexploitatie afzonderlijk toegelicht. Ruimtelijke plannen In het taakveld Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (exclusief grondexploitatie) zijn de lasten € 597.000 lager. Exclusief loonkosten zijn de lasten € 586.000 lager. De loonkosten zijn € 11.000 lager. Een toelichting hierop is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. De belangrijkste verschillen: •

lagere lasten kostenverhaal derden (zie ook baten) (€ 204.000 voordelig)

• •

lagere lasten onderzoek transformatie stationsomgeving (€ 183.000 voordelig), er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023. lagere lasten visie woonwagenzaken (€ 83.000 voordelig), er wordt voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2023.

In het taakveld Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (exclusief grondexploitatie) zijn de baten € 217.000 hoger. De belangrijkste verschillen: •

lagere opbrengsten kostenverhaal derden (zie ook lasten) (€ 209.000 nadelig)

•

hogere legesopbrengsten (€ 457.000 voordelig)

Grondexploitatie In het taakveld Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing met betrekking tot de grondexploitatie zijn de lasten € 554.000 hoger. Exclusief loonkosten zijn de lasten € 542.000 hoger. De loonkosten zijn € 12.000 hoger. Een toelichting hierop is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering. De belangrijkste verschillen: •

lagere lasten verwerving grond Aarlesche Erven (€ 1.429.000 voordelig)

•

lagere planontwikkelingskosten (€ 87.000 voordelig)

•

hogere lasten vtu (voorbereiding, toezicht en uitvoering) € 180.000 nadelig)

•

lagere lasten bouwrijpmaken Aerlesche Erven en Steegsche Velden Noord (€ 201.000 voordelig)

•

hogere toegerekende rentelasten (€ 117.000 nadelig) 91

•

hogere bijdrage mutaties bouwgrondexploitatie. Dit betreft de boekhoudkundige afwikkeling van de bouwgrondexploitatie in verband met de activering van de bouwgrondexploitaties op de balans (€ 1.978.000 nadelig)

In het taakveld Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing met betrekking tot de grondexploitatie zijn de baten € 6.580.000 lager. De belangrijkste verschillen: •

lagere opbrengsten grondverkopen Aarlesche Erven, Steegsche Velden Noord en Oirschotse weg (€ 3.650.000 nadelig)

•

lagere bijdrage mutaties bouwgrondexploitatie. Dit betreft de boekhoudkundige afwikkeling van de bouwgrondexploitatie in verband met de activering van de grondexploitaties op de balans (€ 3.005.000 nadelig)

92

PARAGRAFEN

93

PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN

Inleiding In deze paragraaf leest u meer over de lokale heffingen. Hieronder vallen de leges en belastingen. We geven inzicht in beleidsontwikkelingen, de kostendekkendheid van de leges, de kosten van de heffingen en de opbrengsten van de heffingen. Verder maken wij vergelijkingen van de lokale lastendruk met de regionale/landelijke lastendruk. Ook geven wij per belastingsoort en voor de leges de belangrijkste kenmerken en ontwikkelingen aan. ALGEMEEN Via deze paragraaf wordt verantwoording afgelegd over de gemeentelijke belastingen en de bestemmingsheffingen. BELEIDSUITVOERING EN -ONTWIKKELINGEN Gedurende 2022 waren de gevolgen vanwege de Corona-pandemie op zijn retour. In 2022 is de Omgevingswet opnieuw uitgesteld. KOSTEN VAN HEFFING EN INVORDERING Er zijn diverse kosten die samenhangen met het heffen en invorderen van leges en belastingen. Hieronder vallen niet alleen de directe loonkosten, maar ook alle overige kosten die hiermee samenhangen. Het gaat dan om de kosten van heffing en invordering van de volgende belastingen en heffingen: onroerendezaakbelastingen, precariobelasting, toeristenbelasting, bouwgrondbelasting, reclamebelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Verder kan 1/3 van de lasten in het kader van de wet WOZ als kostenpost voor de heffing van belastingen en heffingen worden beschouwd (betreft een gezamenlijke uitvoering, ook voor de belastingdienst en het waterschap). De kosten voor het heffen en invorderen van de gemeentelijke belastingen en heffingen waren in 2022 € 360.000. De totale opbrengst van voornoemde belastingen en heffingen waren in 2022 € 13.658.900. De lasten voor heffing en invordering waren daarmee ongeveer 2,6% van de gerealiseerde opbrengst. OVERZICHT GEMEENTELIJKE BELASTINGEN EN HEFFINGEN Wettelijk is bepaald welke belastingen een gemeente mag heffen en welke heffingen een gemeente kan doen. Meestal mag de gemeente de hoogte van de tarieven bepalen. Bij een aantal heffingen geldt echter een beperking. Zo mogen de leges (per onderdeel) maximaal kostendekkend zijn. Daarnaast is voor een aantal tarieven in bijzondere wetten maximum tarieven opgenomen. Een bekend voorbeeld hiervan is de leges die we heffen voor het verstrekken van reisdocumenten en rijbewijzen. Hieronder is een overzicht opgenomen van de opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen in 2022:

94

Opbrengsten belastingen, leges en heffingen Werkelijk 2021 (Prim)Begroting 2022

Rekening 2022

Belastingen: Onroerende-zaakbelastingen

6.013.000

6.626.000

6.624.000

Reclamebelasting

51.000

67.000

50.900

Precariobelasting Toeristenbelasting

42.000 82.000

99.000 109.000

22.000 198.000

6.188.000

6.901.000

6.895.900

652.000

589.000

619.100

1.485.000

1.163.000

1.480.200

Leges titel 3 (o.a. leges voor evenementen)

6.600

39.000

40.000

Marktgelden

18.000

37.000

18.400

Afvalstoffenheffing

3.813.000

4.227.000

4.203.000

Rioolheffing

2.447.000

2.541.000

2.560.000

9.600

4.100

5.340

Totaal leges en heffingen

8.431.200

8.590.100

8.926.040

Totaal belastingen en leges en heffingen

14.619.200

15.491.100

15.821.940

Totaal belasting opbrengsten: Leges en heffingen: Leges titel 1 (o.a. leges burgerzaken, algemene plaatselijke verordening) Leges titel 2 (o.a. leges WABO en milieu)

Lijkbezorgingsrechten

95

Gemiddelde lastendruk per gezin in Best (met eigen woning) Belasting / heffing

Rekening 2021

Onroerende zaakbelasting 2021 (gem woz-waarde 2020 € 309.000), tarief 0,0895 % *

Rekening 2022

277

Onroerende zaakbelasting 2022 (gem woz-waarde 2021 € 370.000), tarief 0,0856 % *

317

Afvalstoffenheffing

299

323

Rioolheffing

177

177

Totale lastendruk

753

797

* de berekening van de totale lastendruk op basis van de gemiddelde woz-waarde wijkt af van de door Coelo berekende lastendruk. Dit komt omdat tarieven na het bekend worden van de Coeloatlas naar beneden worden bijgesteld.