Toelichting

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

33

Om te komen tot de slimme netwerkstad richt de provincie zich op duurzame verstedelijking. Zij wil daarin richting geven door middel van het bevorderen van regionale afspraken, het sturen op zorgvuldig ruimtegebruik en het periodiek opstellen van prognoses. Verder wil zij een actieve rol spelen om beweging te stimuleren (o.a. door samen te werken bij gebiedsopgaven en bij het opstellen van uitvoeringsprogramma's) en gewenste ontwikkelingen mogelijk te maken. Onderhavig plan is niet in strijd met de Omgevingsvisie Noord-Brabant. De beleidsdoelstellingen vanuit de Omgevingsvisie Noord-Brabant worden nader uitgewerkt in een provinciale ruimtelijke verordening die instructieregels voor gemeenten bevat. Na 1 juli 2022 zal die verordening tegelijkertijd met de Omgevingsvisie in werking treden. Tot die tijd geldt de Structuurvisie ruimtelijke ordening 2014 en de daaruit voortgevloeide Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant waaraan gemeenten zich moeten houden. Hieronder wordt op beide instrumenten nader ingegaan. 3.2.2 Structuurvisie ruimtelijke ordening 2014 Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben in hun vergadering van 7 februari 2014 de partiële herziening 2014 van de Structuurvisie RO 2010 vastgesteld. De provincie geeft in de structuurvisie de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040).

De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. Deze partiële herziening richt zich alleen op het verwerken van besluitvorming die op provinciaal niveau al heeft plaatsgehad. De grootste wijzigingen ten opzichte van de vigerende provinciale structuurvisie hebben te maken met ‘De transitie van stad en platteland, een nieuwe koers’ en met ‘Brabant als onderdeel van de top van de Europese kennis- en innovatieregio’. De provincie wil, meer dan voorheen, het denken en handelen van burgers en ondernemers vertrekpunt laten zijn voor ontwikkelingen. De overheid stuurt daarbij vanuit een heldere visie op randvoorwaarden, die burgers, ondernemers en hun organisaties invullen en realiseren. Maatschappelijke participatie wordt de focus, de overheid neemt het oplossen van maatschappelijke problemen niet over, maar ondersteunt deze. De provincie daagt burgers en ondernemers uit om bij te dragen aan een vitaal Brabant. Een onderdeel hiervan is de transitie naar een zorgvuldige veehouderij. Voor een top kennis- en innovatieregio op Europees niveau is onder andere een sterke agglomeratiekracht nodig. De provincie wil zich daarom meer gaan richten op het versterken van het stedelijk netwerk in Brabant (samen met alle overige betrokken partijen).

Verder bevat de nieuwe structuurvisie zaken die de voormalige structuurvisie ook al bevatte. Zo geeft de provincie Noord-Brabant in haar structuurvisie nog steeds de hoofdlijnen van het ruimtelijk beleid weer, is de visie bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie en biedt het een basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening (Wro) biedt. De visie geeft een ruimtelijke vertaling van de opgaven en doelen uit de Agenda van Brabant. Daarnaast

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

34

ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid. Er wordt aandacht besteed aan zaken zoals concentratie van verstedelijking, zuinig ruimtegebruik, verantwoord omgaan met de natuurlijke basis, het streven naar robuuste en aaneengeschakelde natuurgebieden en de concentratiegebieden voor glastuinbouw en intensieve veehouderijen. De structuurvisie is vertaald in een verordening welke aangeeft wat op welke plekken in Noord-Brabant wel en niet kan. Hieronder wordt hierover meer aangegeven. Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Het beleid zoals opgenomen in de Structuurvisie ruimtelijke ordening 2014 is door de provincie Noord-Brabant vertaald in een provinciale planologische verordening. Een instrument waarmee provincies regels stellen waaraan gemeenten zich moeten houden bij het ontwikkelen van onder andere bestemmingsplannen. 3.2.3

De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant regelt diverse ruimtelijke onderwerpen, welke op perceelniveau per onderwerp zijn begrensd en visueel op een kaart met verschillende kaartlagen zijn weergegeven. Hierdoor is voor ieder gebied in Noord-Brabant duidelijk welke regels er wat betreft provinciaal ruimtelijk beleid gelden. Door deze regels weten gemeenten al in een vroeg stadium waaraan ze toe zijn. Het planvoornemen (nieuwe (te bestemmen) elementen) waar het hier om gaat betreft het: - realiseren van 2,5 hectare nieuwe natuur (lichtblauw op de afbeelding hieronder)1 in combinatie met de realisatie van 1500 m3 woonbebouwing (in 2 eenheden van ieder 750 m3 aan de Vinkelsestraat) ingevolge de landgoederenregeling; - bestemmen van een deel van de 6,38 hectare reeds aangelegde natuur met subsidie van het Groen Ontwikkelfonds Brabant als ‘Natuur’ (bruin met roze omlijning op de afbeelding hieronder); - realiseren van één ruimte voor ruimte woning (aan de Kasteellaan); - het toevoegen van nevenfuncties in bestaande bebouwing bij een woonfunctie (aan de Kasteellaan); - het gebruiken van bestaande bebouwing bij een woonfunctie als mantelzorgwoning of bed & breakfast (aan de Kasteellaan).

Deze gronden zijn niet betrokken in de nieuwe natuur die in het kader van de GOB-subsidie is aangelegd. Dit doet anders vermoeden als gekeken wordt naar de Natuurbeheerplankaart/ kaart behorende bij de wijzing interim omgevingsverordening – kaartaanpassingen 2021. Hier is ten gevolge van de verleende GOB-subsidie voor de aanleg van nieuwe natuur op Landgoed de Berkt 13.315 m2 ‘nieuwe natuur’ (grote toegevoegde vlak) ingetekend, terwijl een beschikking is verleend voor 11.776 m2 nieuwe natuur. De gronden die niet ingetekend hadden moeten worden (1.539 m2 (oostzijde plangebied, rand tussen de Berktlaan en het kruiden- en faunarijk grasland)) zijn onderdeel van de 2,5 ha te realiseren nieuwe natuur in het kader van de landgoederenregeling. Tegen deze fout is door de eigenaar beroep ingesteld bij de rechtbank ’s-Hertogenbosch.

1

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

35

Ter plaatse van het plangebied gelden conform de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant de instructieregels voor gemeenten voor het ‘Natuur Netwerk Brabant’, ‘Reservering waterberging’ en het ‘Landelijk gebied’. Zie onderstaande uitsnedes van www.ruimtelijkeplannen.nl. Het rode pijltje geeft de ligging van het plangebied aan.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

36

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

37

Natuur Netwerk Brabant In het gedeelte dat als Natuur Netwerk Brabant is aangeduid gaan geen veranderingen plaatsvinden die niet in lijn zijn met de doelstellingen van het natuurnetwerk. Dat gedeelte van het plangebied is grotendeels reeds bestemd voor Natuur2 en blijft in dit nieuwe plan ook die bestemming houden of als het die bestemming nog niet heeft krijgt het die bestemming. Er gaan geen natuurverstorende activiteiten plaatsvinden, er wordt juist natuur aangelegd. Op onderhavig bestemmingsplan/ initiatief is paragraaf 3.2.3 Natuur Netwerk Brabant van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant van toepassing. In artikel 3.15 is geregeld dat een bestemmingsplan dat van toepassing is op Natuur Netwerk Brabant strekt tot het behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken en regels bevat gericht op de bescherming van de ecologische waarden en kenmerken, waarbij rekening wordt gehouden met andere aanwezige waarden en kenmerken, zoals rust, stilte, cultuurhistorische waarden en kenmerken. Als ecologische waarden en kenmerken gelden de natuurbeheertypen zoals vastgelegd op de beheertypenkaart en de ambitiekaart van het natuurbeheerplan.

De natuur in het Natuur Netwerk Brabant dat onderdeel is van dit bestemmingsplan is of wordt ontwikkeld conform de natuurbeheertypen zoals vastgelegd op de beheertypenkaart en de ambitiekaart van het natuurbeheerplan. Voor de ontwikkelde of te ontwikkelen natuur is op basis van de natuurbeheertypen een landschapsplan gemaakt door KruitKok Landschapsarchitecten wat onderdeel uitmaakt van de regels 2

Dit betreft voor de gronden die feitelijk niet uit natuur bestaan en waarop via dit bestemmingsplan natuurontwikkeling gaat plaatsvinden (delen van de 2,5 ha nieuw aan te leggen natuur) een omissie in het vigerende bestemmingsplan. De gemeente heeft toegezegd dit te herstellen. Gezien de nu voor deze gronden gewenste natuurfunctie is dit niet meer nodig. Dit is echter wel relevant te benoemen. Het betreft hier namelijk alleen planologisch gezien natuur, feitelijk niet waardoor het te ontwikkelen is voor nieuwe natuur in het kader van de provinciale landgoederenregeling.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

38

van dit bestemmingsplan waardoor het behoud, herstel en de duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en kenmerken is verzekerd. Onderdeel van dit landschapsplan zijn ook de cultuurhistorische waarden en kenmerken die de gronden en natuur bezitten en het behoud en herstel daarvan. Verder geldt ingevolge artikel 3.16 in aanvulling op de Wet natuurbescherming dat een bestemmingsplan dat een ontwikkeling toelaat in Stedelijk Gebied of in Landelijk Gebied, die een aantasting geeft van de ecologische waarden en kenmerken in het Natuur Netwerk Brabant, dat de negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende, negatieve effecten worden gecompenseerd, overeenkomstig Artikel 3.22 Compensatie. In paragraaf 4.7 van deze toelichting is ingegaan op de effecten van de ontwikkeling, die middels onderhavig bestemmingsplan mogelijk worden gemaakt, op de natuur. Geen sprake is van negatieve effecten op het Natuur Netwerk Brabant. Landelijk gebied In het gedeelte dat als ‘Landelijk gebied’ is aangeduid vindt een deel van de nieuwe natuurontwikkeling alsook alle rode ontwikkelingen plaats. Een deel van dit gebied wordt nog omgevormd naar natuur als onderdeel van de 2,5 ha te realiseren nieuwe natuur en een deel van dit gebied is reeds omgevormd naar natuur met GOB-subsidie. Dat laatste moet als zodanig via dit bestemmingsplan nog worden bestemd.

Aan de Vinkelsestraat worden twee landgoedwoningen (1500 m3 verdeeld over 2 x 750 m3 hoofdgebouw) en in bestaande bebouwing bij de huidige hoofdwoning op het landgoed worden lichte nevenfuncties mogelijk gemaakt. Verder zal hier het cultuurhistorisch waardevolle ensemble aan de Kasteellaan worden hersteld. Op delen van een oude footprint wordt een schuur teruggebracht waarin via de ruimte voor ruimte regeling een wooneenheid wordt gevestigd. Op onderhavig bestemmingsplan/ initiatief zijn voor de nieuwe rode functies de artikelen 3.79 Landgoederen en 3.80 Ruimte-voor-ruimte van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant van toepassing. Hieronder wordt op beide artikelen ingegaan. 3.79 Landgoederen 1. Een bestemmingsplan van toepassing op Landelijk gebied kan voorzien in de ontwikkeling van een landgoed onder de volgende voorwaarden: Het bestemmingsplan is gelegen in het ‘Landelijk gebied’. a. de omvang bedraagt ten minste 10 hectare; Het landgoed kent een omvang van 14,5 hectare totaal. b. het landgoed kan mede bestaande agrarische bedrijven, bestaande woningen en gronden binnen het Natuur Netwerk Brabant omvatten; Hiervan is sprake met uitzondering van agrarische bedrijven. c. de nieuwvestiging van één of meer woongebouwen is toegestaan als:

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

39

I.

de woongebouwen een karakteristieke verschijningsvorm van allure hebben en de situering en omvang daarvan passen bij de aard en het karakter van het landgoed; Er worden twee nieuwe woongebouwen opgericht van ieder 750 m3. De inpassing van de twee nieuwe wooneenheden op het landgoed is zorgvuldig ontworpen binnen de toekomstige gewenste structuur van het landgoed. De twee wooneenheden zijn gesitueerd rondom het beginpunt van een belangrijke te herstellen laan in de voormalige lanenstructuur van het landgoed. De wooneenheden vormen samen één ensemble als poort tot het landgoed. De wooneenheden, erfafscheiding en poort van de laan vormen een architectonisch geheel. De beeldtaal van deze woningen refereert naar de ontstaansgeschiedenis van het landgoed en de architectonische stijl van het hoofdgebouw. De eigentijdse moderne landhuizen zijn ondergesichtk aan het huidige hoofdgebouw op het landgoed er refereren naar langgevelboerderijen in de reio, maar de vormentaal is moderner en refereert naar de Bossche School architectuur. II. Per 1500 m3 woongebouw ten minste 5 hectare landgoed wordt aangewezen, waarop ten minste 2,5 hectare nieuwe natuur wordt gerealiseerd; Er wordt 1500 m3 aan woongebouw toegevoegd. De oprichting vindt plaats in combinatie met de ontwikkeling van 2,5 hectare nieuwe natuur.

Daarnaast wordt nog 6,38 hectare nieuwe natuur ontwikkeld via het GOB, waarvan 2,5 hectare als bestaande natuur in het kader van de landgoederenregeling wordt aangewezen. III. per 750 m3 woongebouw maximaal één woonfunctie wordt toegelaten; De 1500 m3 te realiseren woongebouw wordt verdeeld in twee eenheden van ieder 750 m3. d. de bebouwing op het landgoed wordt zoveel als mogelijk geconcentreerd, waarbij het oprichten van nieuwe bebouwing in het Natuur Netwerk Brabant is uitgesloten; Dit principe wordt toegepast. De bebouwing wordt geclusterd ontwikkeld. De 1500 m3 te realiseren woongebouw wordt verdeeld in twee eenheden van ieder 750 m3 die samen een bebouwingscluster van allure vormen. De toe te voegen bebouwing is niet gelegen in het Natuur Netwerk Brabant. e. in afwijking van het bepaalde onder c. is binnen cultuurhistorisch waardevolle bebouwing de vestiging van een woonfunctie of splitsing in meerdere woonfuncties toegestaan als dat bijdraagt aan het behoud of herstel van deze bebouwing. Hiervan is in dit bestemmingsplan geen sprake. f. het bestemmingsplan kan voorzien in de vestiging van een (vollegronds)teeltbedrijf of een veehouderij die blijvend beschikt over voldoende grond voor een veebezetting van 2 GVE per hectare of minder; Hiervan is in dit bestemmingsplan geen sprake. g.

de nodige voorzieningen worden getroffen voor extensieve recreatie, waarbij feitelijk en juridisch is verzekerd dat deze voorzieningen openbaar toegankelijk zijn; Het landgoed is in zijn huidige vorm sinds 2 januari 1998

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

40

2.

3.

4.

5.

reeds feitelijk en juridisch openbaar toegankelijk, de NSW beschikking die hiervoor aanwezig is zal gewijzigd worden zodat ook de uitbreiding van het landgoed juridisch openbaar toegankelijk wordt. Aanvullend hierop wordt gemeld dat de ontwikkeling van voorzieningen voor extensieve recreatie onderdeel uitmaken van het ontwikkelingsplan voor het landgoed. h. de aanleg en duurzame instandhouding van het landgoed zijn verzekerd. Dit bestemmingsplan kent de gebiedsaanduiding ‘overige zone – landgoed’ waaraan het landschapsplan voor het landgoed is gekoppeld. De gebiedsaanduiding strekt ertoe het landgoed te bestemmen voor ontwikkeling, instandhouding, het behoud en de samenhang van een landgoed. De toelichting bij een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid bevat een verantwoording waaruit blijkt dat de op grond van het eerste lid toegelaten ontwikkeling leidt tot een duurzame verrijking van de aanwezige cultuurhistorische, landschappelijke, ecologische en waterhuishoudkundige waarden en kenmerken. Uit paragraaf 2.3 van deze toelichting en het landschapsplan dat bijgevoegd is als bijlage 11 bij deze toelichting blijkt dat hieraan wordt voldaan.

In geval er gronden binnen het landgoed liggen die behoren tot het werkingsgebied waarop paragraaf 3.2.3 Natuur Netwerk Brabant van toepassing is, is de verplichte realisering van nieuwe natuur, bedoeld in het eerste lid, mede mogelijk binnen nog niet gerealiseerde delen van het Natuur Netwerk Brabant. Hiervan is in onderhavige situatie sprake. Een bestemmingsplan kan een andere gebruiksactiviteit dan wonen toelaten binnen de in het tweede lid toegelaten bebouwing, als dit ondergeschikt blijft aan de woonfunctie van het landgoed en past binnen de overige voorwaarden die elders in dit hoofdstuk 3 Instructieregels aan gemeenten zijn opgenomen; Dit bestemmingsplan strekt ertoe lichte nevenfuncties en een mantelzorgwoning of bed & breakfast (allemaal ondergeschikt aan de woonfunctie) bij de huidige hoofdwoning toe te staan. Die activiteiten hebben allen geen betrekking op de functies en/ of de genoemde omvang die elders in hoofdstuk 3 Instructieregels aan gemeenten zijn uitgesloten. Een Complex Van Cultuurhistorisch Belang, als bedoeld in artikel 3.31, kan niet worden aangewezen als landgoed bedoeld in dit artikel. Dit is niet van toepassing op onderhavig bestemmingsplan.

3.80 Ruimte-voor-ruimte 1. Een bestemmingsplan van toepassing op Landelijk gebied kan voorzien in één of meerdere ruimte-voor-ruimtekavels, ieder ten behoeve van de bouw van één woning, indien: a. er sprake is van een aanzienlijke winst van de omgevingskwaliteit (er is sprake van een aanzienlijke winst van de omgevingskwaliteit als de ruimtevoor-ruimtekavel wordt ontwikkeld door of vanwege de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte gelet op de in het verleden behaalde aanzienlijke winst van omgevingskwaliteit door toepassing van de Regeling beëindiging veehouderijtakken);

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

41

Door de initiatiefnemer is bij de Ontwikkelingsmaatschappij ruimte voor ruimte een bouwtitel aangekocht. De titel is bijgevoegd bij deze toelichting (bijlage 13). b. de ruimte-voor-ruimtekavel op een planologisch aanvaardbare locatie in een bebouwingsconcentratie ligt; De ruimte-voor-ruimtekavel ligt in de bebouwingsconcentratie ‘Berkt’, die bestaat uit de bebouwing aan de Berktstraat en het huis en landgoed de Berkt (Gebiedsvisie bebouwingsconcentraties Bernheze: 5.4 MunnekensVinkel). Ter plaatse is sprake van een vlakvormige verzameling aan verscheidenheid van bebouwing en een diversiteit in functies buiten bestaand stedelijk gebied. De basis van de bebouwingsconcentratie ligt in het bebouwingsensemble van Landgoed de Berkt met de daaromheen liggende agrarische bebouwing. In deze concentratie is de toevoeging van enkele wooneenheden passend, zoals de bebouwing in ruil voor de sloop van stallen en het intrekken van milieurechten aan de Jonkerstraat en het herstel van het historische bebouwingscluster van Landgoed de Berkt. In dit bebouwingscluster zijn (en waren) meerdere agrarische schuren daterend uit verschillende bouwperioden aanwezig. Het geheel geeft een goed beeld van de ontwikkeling van het ‘agrarische bedrijf’ door de jaren heen voordat de schaalvergroting werd ingezet. Helaas is er één schuur door brand teniet gegaan.

Het is – om het historische bebouwingscluster van Landgoed de Berkt te herstellen - voorstelbaar om binnen de bebouwingsconcentratie ‘Berkt’ een woning (schuurtypologie) toe te voegen op/ nabij de oude fundamenten van de verloren gegane schuur. c. een goede landschappelijke inpassing van de te bouwen woning is verzekerd; Via het landschapsplan voor Landgoed de Berkt (bijlage 2 bij de regels van dit bestemmingsplan) is een goede landschappelijke inpassing van de ruimtevoor-ruimte-woning verzekerd. d. er geen sprake is van (een aanzet voor) een stedelijke ontwikkeling behoudens in geval de locatie ligt binnen Verstedelijking afweegbaar. De locatie is niet gelegen binnen ‘Verstedelijking afweegbaar’. Geen sprake is van een stedelijk ontwikkeling of de aanzet daarvoor. Reservering waterberging In het gedeelte dat als ‘Reservering waterberging’ is aangeduid vindt een deel van de nieuwe natuurontwikkeling plaats alsook de realisatie van de ruimte-voor-ruimte woning. Voor gronden die voor ‘Reservering waterberging’ zijn aangeduid geldt ingevolge artikel 3.36 van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant dat deze mede zijn bedoeld ter behoud van het waterbergend vermogen van het gebied.

In de toelichting van het bestemmingsplan dat betrekking heeft op deze gronden moet een verantwoording zijn opgenomen over de wijze waarop de geschiktheid van het gebied voor waterberging behouden blijft indien het bestemmingsplan voorziet in de ontwikkeling van functies.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

42

In onderhavige situatie wordt binnen ‘Reservering waterberging’ met name natuurontwikkeling tot stand gebracht. Het gaat hier om natuur die in natte omstandigheden goed kan functioneren (vochtig hooiland, kruiden- en faunarijk grasland, poelen, verhoogde houtwallen en lanen. Een deel van de gronden (i.v.m. ontwikkeling vochtig hooiland) zijn afgegraven, waardoor meer ruimte voor water is ontstaan. Naast natuurontwikkeling vindt binnen ‘Reservering waterberging’ ook de ontwikkeling van een woonfunctie plaats, namelijk een vrijstaande woning (ruimte-voorruimte). De ontwikkeling van deze woning vormt echter geen belemmering voor het waterbergend vermogen van het reserveringsgebied, omdat tegelijkertijd binnen het plangebied/ zelfde reserveringsgebied meer ruimte voor water is ontwikkeld, namelijk daar waar is afgegraven voor de ontwikkeling van vochtig hooiland. De natuurontwikkeling is via een voorwaardelijke verplichting in de regels van dit bestemmingsplan geborgd, waarmee ook voldoende zeker is gesteld dat de geschiktheid van het reserveringsgebied voor waterberging behouden blijft. Voor onderhavig bestemmingsplan wordt voldaan aan de regels zoals gesteld in de Interim Omgevingsverdening Noord-Brabant.

3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Structuurvisie Bernheze Op 11 februari 2010 heeft de gemeenteraad van Bernheze de structuurvisie geamendeerd vastgesteld. De Structuurvisie Bernheze geeft een samenhangend beeld van de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van het grondgebied van de gehele gemeente. De structuurvisie is een visie op hoofdlijnen en vormt daarmee een belangrijk (toetsing)kader voor het initiëren, beoordelen, afwegen en vaststellen van nieuwe ruimtelijke plannen, zoals bestemmingsplannen en projecten. In de structuurvisie staan de belangrijkste ruimtelijke ontwikkelingen beschreven voor de komende jaren. Het amendement gaat over de maximale omvang van het bedrijventerrein Heesch-West en de maximale milieucategorie van bedrijven die zich daar mogen vestigen. Inhoud structuurvisie: - De structuurvisie bestaat uit een globaal en statisch deel (Ruimtelijk Casco), en een flexibel en dynamisch deel (uitvoeringsprogramma). - Dit Ruimtelijk Casco geeft op overzichtelijke wijze de koers van Bernheze weer voor de komende 10-20 jaar. - Het uitvoeringsprogramma geeft aan hoe we instrumenten die de nieuwe Wro biedt gebruiken. - In deze nieuwe structuurvisie is al het (relevante) nieuwe beleid ruimtelijke vertaald en zijn uitgevoerde projecten zijn opgenomen in het kaartmateriaal. - De structuurvisie stelt belangen van de gemeente in toekomstige plannen veilig.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

43

Als het gaat om nieuwe plannen is vooral het Ruimtelijk Casco van belang. Het Ruimtelijk Casco bestaat uit een kaartbeeld en toelichting. Hieronder zijn een uitsnede van het kaartbeeld en de legenda opgenomen. De ligging van het plangebied is met geel omcirkeld.

Het plangebied is gelegen in een gebied dat is aangeduid als ‘cultuurhistorisch landgoed’ en ‘Ruimte voor water’ en grenst aan de kernrandzone Munnenkens – Vinkel, Berkt en het bebouwingscluster aan de Vinkelsestraat. Cultuurhistorisch landgoed In de structuurvisie is over ‘Cultuurhistorisch landgoed’ het volgende geschreven: “In het buitengebied van Bernheze zijn verder nog enkele waardevolle landgoederen gelegen. Één daarvan is het meest waardevolle historisch landschappelijke element van de gemeente Bernheze, landgoed Kasteel Heeswijk. De wegenstructuur rondom kasteel Heeswijk is zeer karakteristiek te noemen. Vanuit het kasteel loopt een samenhangend stelsel van dreven met een breed profiel in alle richtingen uiteen.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

44

Tussen Heesch en Vinkel bevindt zich rondom kasteel De Berckt het historische landgoed De Berckt. Een belangrijk deel van dit landgoed is ontstaan uit een ontginning uit het einde van de 18e en begin van de 19e eeuw. Het kasteel met direct aangrenzende terreinen, de lanen- en drevenstructuren met beplanting en de restanten van het Sterrebos (noord- en noordoostzijde van het kasteel) hebben een grote cultuurhistorische waarde.” Onderhavige ontwikkeling vindt nauwe aansluiting bij het gebied ‘cultuurhistorisch landgoed’. Het als waardevol bestempelde Landgoed wordt door ontwikkeling behouden en versterkt. Ruimte voor water Een deel van het plangebied aan de Kasteellaan ligt n een gebied dat is getypeerd als ‘Ruimte voor water’. Om op de toenemende neerslag te kunnen blijven anticiperen zijn in het stroomgebied van de Aa maatregelen nodig die ervoor zorgen dat het water langer wordt vastgehouden en meer ruimte krijgt. Buiten het stroomgebied van de Aa dient er ook water gereserveerd te worden voor waterberging. Dit moet mogelijk blijven en daarom zijn grootschalige ontwikkelingen die niet bij deze doelstelling passen in deze gebieden niet toegestaan. Ontwikkelingen binnen normale proporties zijn mogelijk.

In het gedeelte van het plangebied dat binnen ‘Ruimte voor water’ is gelegen wordt terwijl extra ruimte wordt gecreeerd voor water (ontwikkeling vochtig hooiland, waarvoor is afgegraven) ook een ruimte voor ruimte woning ontwikkeld. Geconcludeerd kan worden dat de doelstellingen van ‘Ruimte voor water’ niet belemmerd wordt en de ontwikkeling niet leidt tot problemen met betrekking tot waterberging. Onderhavige ontwikkeling voldoet aan de Structuurvisie Bernheze. 3.3.2 Gebiedsvisie Bebouwingsconcentraties Bernheze Op 25 oktober 2021 heeft de gemeenteraad van Bernheze de Gebiedsvisie bebouwingsconcentraties Bernheze vastgesteld. Deze visie is opgesteld in verband met het toenemende aantal verzoeken voor het toevoegen van woningen in het buitengebied en de verouderde visie op de kernrandzones (2007). De verouderde visie had tot gevolg dat er onvoldoende houvast was voor de toetsing van woningbouwinitiatieven in bebouwingsconcentraties. Dit wordt met de nieuwe visie ondervangen. Met de Gebiedsvisie Bebouwingsconcentraties Bernheze geeft de gemeente een eenduidige visie op alle bebouwingsconcentraties, zoals de provincie NoordBrabant die in verband met de regeling ruimte-voor-ruimte onderscheidt. Hierdoor is het voor zowel de gemeente als burgers duidelijk wat het wensbeeld is waarop gestuurd kan worden.

Door de ontwikkeling van een ruimte-voor-ruimte-woning in het plangebied is het in verband met het provinciale beleid van belang dat de beoogde woning in een

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

45

bebouwingsconcentratie ligt. De ruimte-voor-ruimte-woning ligt in bebouwingsconcentratie ‘Berkt’, welke onderdeel uitmaakt van bebouwingsconcentratie Munnekes-Vinkel. In de visie op deze bebouwingsconcentratie is opgenomen dat het toevoegen van nieuwe bebouwing voorstelbaar is maar zorgvuldig moet worden afgewogen. Deze afweging heeft plaatsgevonden. De ruimte-voor-ruimtewoning die in het plangebied aan de Kasteellaan wordt toegevoegd zorgt voor herstel van het oude bebouwingsensemble, doordat sprake is van de ontwikkeling van een schuurwoning op/ nabij de oude fundamenten van een door brand tenietgegane schuur. De nieuw op te richten landgoedwoningen aan de Vinkelsestraat zijn in deze zelfde bebouwingsconcentratie gelegen. De afbeelding hieronder geeft de richtlijnen voor deze bebouwingsconcentratie weer.

Op deze afbeelding is zichtbaar dat de landgoedwoningen zijn gesitueerd nabij een waardevolle open ruimte (cirkel met pijl) en een flexibel landschapsvenster (witte pijl). In de gebiedsvisie bebouwingsconcentraties Bernheze is over het ontwikkelperspectief voor waardevolle open ruimten opgenomen dat: “Door de randen van de open ruimten landschappelijk te versterken ontstaat er doorgaans een nog groter contrast tussen open en gesloten; er ontstaan landschappelijke kamers. Daar waar sprake is van een waardevolle open ruimte (ín de landschappelijke kamer dus) worden geen landschapselementen zoals houtwallen, houtsingels, haagstruwelen en lanen toegevoegd als die de openheid aantasten. Nieuwe bebouwing is hier tevens uitgesloten. Aan de randen van deze gebieden kan gespecificeerd worden of, en waar, er bouwmogelijkheden liggen.” Het ontwikkelperspectief voor een flexibel landschapsvenster is als volgt geformuleerd: • “de breedte van het landschapsvenster biedt ruimte voor enige verdichting; • er is vrij zicht op (agrarisch) landschap;

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

46

•

er is nog ruimte om het lint verder te verdichten zonder het agrarische karakter te ondermijnen.”

De positionering van de landgoedwoningen is onderdeel in het samenspel van de ontwikkeling van de waardevolle open ruimte en invulling van het flexibele landschapsvenster. Zo is voor het gehele gebied aan deze zijde van het landgoed (tussen het ‘bos’ en de Vinkelsestraat) in lijn met de ontwikkelingsrichtlijnen een integrale visie ontwikkeld waarin openheid (grasland/ poel/ laagopgaande beplanting), groene randen (houtwal/ lanen als afbakening van de groene kamers) en bebouwing (cluster van twee woningen rondom een oude laan) een plek hebben. Onderhavige ontwikkeling is passend in de Gebiedsvisie Bebouwingsconcentraties Bernheze. 3.3.3. Volkshuisvesting Woonvisie 2016-2021 In samenwerking met onder andere woningcorporaties, huurdersorganisaties, dorpsraden, zorg- en welzijnsinstellingen heeft de gemeente Bernheze een nieuwe woonvisie opgesteld. Deze is op 14 juli 2016 door de gemeenteraad van Bernheze vastgesteld. Het plan voor de komende vijf jaar is nog steeds woningen toe te voegen, maar daarbij vooral te kijken naar de woningbehoefte en de woonwensen die er zijn. In 2015 zijn de woonwensen en -behoeften van de inwoners gepeild. De uitkomsten van dit onderzoek zijn gebruikt voor het opstellen van de nieuwe woonvisie.

Deze spitst zich toe op vier speerpunten: Inspelen op woonwensen, door onder andere: • maximaal 900 woningen toe te voegen aan de voorraad de komende 5 jaar; • minimaal 5% van de nieuwbouwplannen te reserveren voor CPO en vrije kavels. Betaalbaar wonen, voor wie dat nodig heeft, door onder andere: • •

de toevoeging van 200 sociale huurwoningen; het behouden van voldoende sociale huurwoningen voor de mensen met de laagste inkomens.

Onbezorgd wonen, door onder andere: • •

mantelzorgmogelijkheden uit te breiden; zorgen voor passende huisvesting voor de zorgdoelgroepen;

Een duurzame woningvoorraad, door onder andere: • •

in te zetten op een gemiddeld energielabel-B van de huurvoorraad; bouwers te stimuleren om nu al de EPC norm 0 te hanteren.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

47

Begin 2019 is het woningbouwprogramma herijkt. Daarop heeft het college besloten de koers voor het woningbouwprogramma op onderdelen bij te stellen. Voor de categorie vrijstaande woningen is de beschikbare ruimte in beginsel volledig benut en is er geen noodzaak meer tot het grootschalig toevoegen in deze categorie. De limiet is vervolgens op maximaal één vrijstaande woning per initiatief gesteld waarbij het college voor oudere principebesluiten en conceptbestemmingsplannen op 6 augustus 2019 een afzonderlijk (maatwerk-)besluit heeft genomen. Geconstateerd moet worden dat over dit plan ook al voor deze datum (in 2018) een principebesluit is genomen. De twee nieuwe landgoedwoningen aan de Vinkelsestraat en de woning aan de Kasteellaan zijn dan ook in lijn met de uitvoering van de woonvisie 2016-2021. 3.3.4 Welstandsbeleid In de gemeente Berheze zijn veel gebieden welstandsvrij. Voor enkele locaties blijft welstandstoezicht wel van toepassing. Dit geldt voor cultuurhistorische waardevolle gebieden die het bijzondere karakter van Bernheze bepalen. Er zijn in deze nota 15 gebieden aangewezen waar welstandseisen gelden. De welstandseisen zijn samengebracht in drie gebiedstypen: • het agrarisch cluster; • het historisch dorpscentrum; • de woningbouw uit de wederopbouwperiode. Onderhavige ontwikkeling ligt niet in een aangewezen gebied en is daardoor welstandsvrij.

Welstandstoezicht is niet aan de orde. 3.3.5 Erfgoedvisie In de gemeente Bernheze wordt gewerkt aan een erfgoedvisie, waarvan op dit moment een tussennotitie beschikbaar is. In de tussennotitie is de richting van de Erfgoedvisie bepaald. Op basis hiervan wordt de erfgoedvisie verder opgesteld. De erfgoedvisie vormt de leidraad voor het vastleggen hoe het Bernhezer erfgoed voor de toekomst kan worden behouden, kan worden versterkt en de (maatschappelijke) meerwaarde ervan kan worden ingezet. Om dit te bewerkstelligen is een andere manier van kijken en omgang met erfgoed vereist: erfgoed als belangrijke drager of vertrekpunt voor allerlei hedendaagse thema’s en ontwikkelingen (als sociale cohesie, landschapsen gebiedsontwikkeling, klimaatadaptatie, energietransitie, etc.). Erfgoed kan daarvoor waardevolle inspiratie en ervaringen bieden. Daarbij is erfgoed een aanjager voor de lokale economie, wat het belang van behoud en versterking alleen maar meer duidelijk maakt: - gemeenten met veel erfgoed zijn aantrekkelijk als woonlocatie; - gemeenten met een historische kern zijn aantrekkelijk als toeristische bestemming. In de tussennotitie zijn de contouren van de erfgoedvisie weergegeven. Zo zijn de thema’s op basis waarvan de erfgoedvisie wordt opgebouwd al weergegeven en ook de onderdelen die per thema opgenomen zullen worden.

In het hoofdstuk Kasteelheren en hoeven is ‘Huis de Berkt’ benoemd, waarbij het bijbehorende landgoed in zijn geheel op de kaart (als te behouden en herstellen element) is opgenomen. De afbeelding

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

48

hieronder – wat een uitsnede is van de kaart behorende bij het thema ‘Kasteelheren en hoeven’ van de tussennotitie - illustreert dit (onder de uitsnede van de kaart is de legenda opgenomen).

Onderhavige ontwikkeling vindt plaats in lijn met de tussennotitie Erfgoedvisie. 3.3.6 Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018 – 2022 De gemeente Bernheze beschikt over een aantal natuur- en cultuurparels die het bezoeken meer dan waard zijn. Nabij Heeswijk-Dinther ligt het prachtige kasteel Heeswijk, maar de omgeving biedt meerdere kleinere cultuurhistorische pareltjes in een mooie omgeving. Aan de oostzijde van de gemeente start het omvangrijke natuurgebied de Maashorst, dat jaarlijks vele bezoekers trekt. De gemeente Bernheze ziet het belang van een gezonde vrijetijdssector en zet voor de komende periode dan ook in op recreatie & toerisme als speerpunt van beleid. Om hier een goede invulling aan te geven heeft de gemeente de visie recreatie en toerisme Bernheze 2018 – 2022 vastgesteld, welke dient als heldere en strategische leidraad.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

49

In de visie heeft de gemeente opgenomen dat zij de komende jaren inzet op het optimaliseren van de route infrastructuur, marketing, promotie en informatievoorziening, een impuls van het huidige aanbod en versterking van de samenhang. Daarmee is het voornaamste doel van het recreatie- en toerismebeleid om te zorgen voor een kwalitatief sterk en samenhangend toeristisch-recreatief product. Daarbij ligt de primaire focus op de dagrecreant en de verblijfsrecreant die in de (ruime) omgeving van Bernheze verblijft, om hen te verleiden Bernheze te bezoeken en daar meer te besteden. De ontwikkeling van Landgoed De Berkt draagt bij aan het behalen van de doelen die de gemeente met haar visie op toerisme en recreatie nastreeft. De recreatieve component die onderdeel uitmaakt van de ontwikkeling van Landgoed de Berkt (extensieve recreatie, natuureducatie, B&B, recreatieve nevenfuncties in dwarsdeelschuur) zorgt voor de uitbreiding van het aanbod in het verlengde van/ in aansluiting op het bestaande aanbod (o.a. Kasteel Heeswijk en aanbod IVN). Met onderhavige ontwikkeling wordt daarmee gewerkt aan meerdere doelen van de visie recreatie en toerisme Bernheze 2018 – 2022. De route-infrastructuur wordt geoptimaliseerd. Het huidige routenetwerk voor wandelen loopt over het landgoed, welke door de ontwikkeling wordt geoptimaliseerd. Ook worden nieuwe paden over het landgoed toegevoegd.

Verder krijgt het huidige aanbod (kasteel Heeswijk en hetgeen dat daaraan qua recreatietype is gelieerd) door onderhavige ontwikkeling een impuls en wordt de samenhang qua aanbod erdoor versterkt. Onderhavige ontwikkeling vindt aansluiting bij de Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018 – 2022.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

50

4

Milieuhygiënische aspecten 4.1 Algemeen Bij ruimtelijke ingrepen is het van belang dat sprake is van een verantwoord woon- en leefklimaat. Om die reden moet in een bestemmingsplan aannemelijk worden gemaakt dat aan de milieuwetgeving kan worden voldaan. Het milieubeleid bestaat uit diverse wet- en regelgeving, waarvan een deel ruimtelijk relevant is. Deze milieunormen hebben een indirecte (zonering) en directe (sectorale wetgeving die opgenomen wordt in het bestemmingsplan, zoals de Wet Geluidshinder, Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen) werking. In dit hoofdstuk wordt hier nader op ingegaan. 4.2 Akoestiek Beleidskader De Wet geluidhinder geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan, indien het plan een geluidsgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. De Wet geluidhinder bevat geluidsnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidsniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai, industrielawaai en luchtvaartlawaai. Indien een nieuwe geluidsbron mogelijk wordt gemaakt dient volgens de Wet geluidhinder in beeld gebracht te worden of en welke gevolgen dit heeft voor eventuele naastgelegen geluidsgevoelige objecten.

Delen van onderhavige ontwikkeling worden als een geluidsgevoelig object aangemerkt, het gaat dan om de nieuwe woningen aan de Vinkelsestraat en de woning die in de cultuurhistorisch waardevolle schuur aan de Kasteellaan wordt gevestigd. In één van de bijgebouwen bij de huidige hoofdwoning worden nevenfuncties toegestaan, deze vormen een nieuwe geluidsbron. Consequenties Nieuwe bron – nevenfuncties dwarsdeelschuur Door Geurts Technisch adviseurs BV is een onderzoek uitgevoerd naar de geluidsbelasting ten gevolge van de activiteiten in één van de bijgebouwen bij de huidige hoofdwoning op de omliggende huidige en nieuwe gevoelige functies. De conclusie van het onderzoek dat bijgevoegd is als bijlage 4 bij deze toelichting is als volgt. • “de akoestisch relevante activiteiten zijn verkeersbewegingen met personenwagens en een luchtbehandelingsinstallatie; • • •

ten aanzien van het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT kan ter plaatse van woningen van derden voldaan worden aan de normstelling; ten aanzien van het maximale geluidniveau LAmax kan ter plaatse van woningen van derden voldaan worden aan de normstelling; er valt geen indirecte hinder te verwachten. “

Nieuwe gevoelige functies – woningen Wegverkeerslawaai

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

51

Een woning is een geluidgevoelige bestemming en dient als deze gesitueerd wordt in een geluidszone van een weg in het kader van de Wet geluidhinder te worden onderzocht. Voor de nieuwe woningen aan de Vinkelsestraat is door Nibag een geluidsonderzoek naar wegverkeerslawaai uitgevoerd (zie bijlage 1 bij deze toelichting). De conclusies van dat onderzoek zijn hieronder weergegeven. “De te bouwen woningen bevinden zich in de geluidzone van de Vinkelsestraat. Voor deze gezoneerde weg geldt dat de geluidbelasting ten gevolge van het wegverkeer op deze weg de voorkeursgrenswaarde van 48 dB op de gevels van de nieuwe woningen niet overschrijdt.” Het uitgevoerde onderzoek is van februari 2019. Het plan voor de woningen aan de Vinkelsestraat was toen anders. Het onderzoek is echter nog steeds bruikbaar. De woningen zijn in de nieuwe situatie namelijk verder van de weg af gelegen, wat inhoudt dat de geluidssituatie daardoor beter is dan in de onderzochte situatie (afstand tussen geluidsgevoelige objecten en geluidsbron is groter geworden, de geluidsbelasting op de gevoelige objecten neemt daarmee af). De nieuwe woning aan de Kasteellaan is gelegen binnen de geluidszone van de Kasteellaan. Een geluidsonderzoek is echter niet nodig om aan te tonen dat aan de voorkeursgrenswaarde van 48dB wordt voldaan.

Vanwege de lage verkeersintensiteit, omdat het nieuwe geluidsgevoelige object aan een doodlopende weg/ overgangssituatie naar een zandpad/ aan een zandpad ligt, mag gesteld worden dat de geluidbelasting niet hoger is dan 48dB. Industrielawaai In de omgeving van het plangebied zijn geen bedrijven gelegen die een belemmering vormen voor onderhavige ontwikkeling (woning aan de Kasteellaan en woningen aan de Vinkelsestraat) of andersom de ontwikkeling vormt geen belemmering voor omliggend gelegen bedrijfsfuncties dan wel geluidsgevoelige objecten. Deze conclusie is onderbouwd in de paragraaf bedrijven en milieuzonering van deze toelichting. Verwezen wordt naar paragraaf 4.4. Rail of luchtverkeerlawaai Er is geen onderzoek naar rail- en luchtverkeerslawaai uitgevoerd, omdat de ontwikkeling niet is gelegen in de geluidszone van een spoorweg of aanvliegroute van een vliegveld. Onderzoek hiernaar is derhalve niet nodig. Conclusie Sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor de nieuwe woningen en omliggende functies worden niet in hun bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden beperkt. Ook de woningen in en rondom het plangebied worden door geluid vanuit de nevenfuncties die in het plangebied mogelijk worden gemaakt niet in hun woon- en leefklimaat aangetast. Akoestiek vormt geen belemmering voor de ontwikkeling.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

52

4.3 Archeologie en cultuurhistorie 4.3.1 Archeologie Beleidskader Sinds 1 september 2007 is de nieuwe Wet op de archeologische monumentenzorg (Wamz) van kracht. In deze herziening van de Monumentenwet van 1988 zijn de uitgangspunten van het Europese Verdrag van Valetta (Malta, 1992) voor Nederland nader uitgewerkt. De belangrijkste veranderingen betreffen: • het streven naar behoud en bescherming van archeologische waarden in de bodem; • de kosten van archeologische werkzaamheden komen in principe voor rekening van de initiatiefnemer van bodemverstorende activiteiten (veroorzakerprincipe); • de archeologische monumentenzorg wordt een geïntegreerd onderdeel van het ruimtelijke ordeningsproces. De gemeente Bernheze heeft ervoor gekozen om in het kader van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg (Wamz, 2007) en de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro, 2008) een eigen gemeentelijk archeologiebeleid te formuleren. Dit archeologiebeleid is op 3 februari 2011 door de gemeenteraad vastgesteld en bestaat uit de "Nota Archeologiebeleid gemeente Bernheze" en de "Archeologische Verwachtings- en Beleidsadvieskaart Gemeente Bernheze".

Op basis van deze documenten implementeert de gemeente Bernheze haar archeologiebeleid waarbij zij rekening houdt met de juiste balans tussen een goede omgang met het archeologisch erfgoed en andere maatschappelijke belangen die bij planontwikkelingen moeten worden gewogen. Consequenties Volgens het archeologiebeleid van de gemeente Bernheze gelden binnen het plangebied vier archeologische (verwachtings)waarden. Zie de uitsneden hieronder van de “Archeologische Verwachtings- en Beleidsadvieskaart Gemeente Bernheze”.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

53

Het gaat volgens bovenstaande uitsnede om zeer hoge archeologische waarden en om een hoge, middelhoge en lage archeologische verwachting. Voor wat betreft de totale ontwikkeling geldt dat alleen niet verstoorde grond geroerd hoeft te worden voor de nieuwe woningen aan de Vinkelsestraat, deze zijn voor een klein deel gelegen binnen de middelhoge archeologische verwachting en voor het overgrote deel in een gebied met lage archeologische verwachtingswaarden. Hiervoor geldt respectievelijk dat onderzoek moet worden overlegt bij roering van meer dan 2500 m2 met een diepte van meer dan 40 centimeter en geen onderzoeksplicht. Het oppervlak van 2500 m2 wordt niet overschreden. Er wordt ook een cultuurhistorisch waardevolle schuur (deels) opnieuw opgetrokken aan de Kasteellaan. Daar geldt een hoge archeologische verwachting met een onderzoeksplicht in geval meer dan 100 m2 met een diepte van meer dan 40 centimeter wordt geroerd. Door de schuur opnieuw op te trekken wordt het bebouwingsensemble van het landgoed hersteld. De bebouwing wordt op (deels) nog bestaande fundamenten gerealiseerd, waardoor de ondergens voor onderzoekspicht niet wordt overschreden. De verwachtingszone wordt door de ontwikkeling niet meer verstoord dan is toegestaan.

De huidige dubbelbestemmingen in het kader van de bescherming van eventuele archeologische waarden zijn in dit bestemmingsplan weer opgenomen conform de regeling uit het vigerende plan. Hoewel ten behoeve van deze kleinschalige ontwikkeling geen onderzoek zal worden verlangd, dient men wel attent te blijven op mogelijk nog aanwezige archeologische waarden. Te allen tijde geldt een meldingsplicht bij het aantreffen van archeologische toevalsvondsten op basis van art. 5.10 van de Erfgoedwet. Archeologie vormt geen belemmering voor de ontwikkeling. 4.3.2 Cultuurhistorie Beleidskader Volgens de Erfgoedwet, die per 1 juli 2016 van kracht is geworden, dient bij nieuwe ontwikkelingen rekening te worden gehouden met het aanwezige cultureel erfgoed. Samen met de nieuwe Omgevingswet (of het overgangsrecht totdat deze in werking is

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

54

getreden) maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. De gemeente Bernheze heeft een eigen Cultuurhistoriekaart die in 2014 is vastgesteld. Consequenties Het gebied waarop dit bestemmingsplan betrekking heeft is getoetst aan de gemeentelijke Cultuurhistoriekaart. Hieronder is een uitsnede van de kaart opgenomen.

De betekenis van bovenstaande uitsnede is dat sprake is van een landgoed, een oud wegtracé, dreven, monumentale bomen, een kasteel en gemeentelijke en rijksmonumenten. In de ontwikkeling van het landgoed is het daarom erg belangrijk dat een goede analyse wordt gemaakt t.b.v. het behoud/ de versterking van de cultuurhistorisch waardevolle elementen. Door Monumenthuis Brabant is zo’n analyse gemaakt (zie bijlage 3 bij deze toelichting). Deze analyse is in beginsel gebruikt om het landschapsplan voor het landgoed vorm te geven. Het uiteindelijk ontwikkelde landschapsplan is voorgelegd aan de monumentencommissie. Zij hebben per brief van 30 april 2020 laten weten positief te zijn over de plannen. Daarbij hebben zij nog enkele aanbevelingen gedaan. De aanbevelingen zijn verwerkt in het uiteindelijke plan. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat juist met de cultuurhistorische waarden die het gebied kent wordt omgegaan. 4.4 Bedrijven en milieuzonering Beleidskader Voor de milieuzonering van bedrijven in ruimtelijke plannen geldt in het algemeen geen wettelijk kader. Wel is het in het kader van een goede ruimtelijke ordening van belang dat bij de aanwezigheid van bedrijven in de omgeving van milieugevoelige functies, zoals woningen:

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

55

• •

ter plaatse van de woning(en) een goed woon- en leefmilieu wordt gegarandeerd; rekening wordt gehouden met de bedrijfsvoering en milieuruimte van de betreffende bedrijven.

Consequenties Het betreft hier de ontwikkeling van drie nieuwe woningen, gevoelige bestemmingen. En de realisatie van nevenfuncties bij de huidige hoofdwoning. Het omgevingstype kan getypeerd worden als een ‘rustig buitengebied’. In de omgeving van de planontwikkeling zijn de navolgende bedrijven met bijbehorende richtafstanden zoals opgenomen in de brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’ van de VNG gelegen. Bedrijf

Richtafstand Geur in meters

Richtafstand Richtafstand Richtafstand Werkelijke stof in geluid in gevaar in afstand meters meters meters bouwvlak bedrijf tot gevel gevoelige functies

Holtkampstraat 3, fokken en houden van varkens (sbi2008: 0146) Kasteellaan 2, fokken en houden van rundvee (sbi2008: 0141, 0142) Vinkelsestraat 65a, fokken en houden van rundvee (sbi2008: 0141, 0142) en fokken en houden van varkens (sbi2008: 0146) Vinkelsestraat 67, fokken en houden van varkens (sbi2008: 0146)

geuremissiefactor

30

50

0

360

100 (halvering o.b.v. geurverordening)

30

30

0

35

Geuremissiefactor 30 en 100 (halvering o.b.v. geurverordening)

50

0

220

Geuremissiefactor 30

50

0

150

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

56

Uit bovenstaande blijkt dat niet aan alle richtafstanden kan worden voldaan. Met die reden is door Geurts Technisch adviseurs voor de woning aan de Kasteellaan een onderzoek uitgevoerd naar de bedrijven en milieuzonering (bijlage 4 bij deze toelichting). Voor de woningen aan de Vinkelsestraat is door hetzelfde bureau ook een dergelijk onderzoek uitgevoerd (bijlage 5 bij deze toelichting). Hieronder wordt op de conclusies uit beide onderzoeken ingegaan. Woning aan de Kasteellaan De nieuwe woning wordt mogelijk geprojecteerd binnen de hindercirkels van een tweetal nabijgelegen agrarische bedrijven aan Kasteellaan 2 en Holkampstraat 3. Voor bovengenoemde bedrijven zijn milieuvergunningen afgegeven. Op basis van voorliggend onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden: • ten aanzien van het milieuaspect geluid kan op basis van de vergunde geluidruimte gesteld worden dat ter plaatse van de nieuwbouwwoning voldaan kan worden aan de normstelling. De woning vormt geen belemmering voor de vergunningssituatie van het bedrijf. In een toekomstige situatie waarin beide bedrijven mogelijk uitbreiden met transportbewegingen, laad- en losactiviteiten en ventilatiecapaciteit zal naar verwachting nog steeds ruimschoots worden voldaan aan de richtwaarde ten aanzien van het LA,LT van 40 dB(A) etmaalwaarde in het buitengebied.

Hiermee zullen de bedrijven opgaan in het achtergrondgeluidniveau ter plaatse en zal de nieuwbouwwoning geen hinder ondervinden van de activiteiten op Holkampstraat 3 en Kasteellaan 2;

•

Ten aanzien van het milieuaspect geur wordt voor wat betreft de voorgrondbelasting op zowel de bestaande woning aan Kasteellaan 1 als op de geprojecteerde nieuwe geurgevoelige objecten een overschrijding van de norm van 10 ouE/m3 geconstateerd. Het gaat voor de bestaande woning aan Kasteellaan 1 om een belasting van ten hoogste 13,3 en voor de nieuwe woning om een belasting van ten hoogste 10,6 ouE/m3. Berekend is met als uitgangspunt de geuremissiefactoren per stalsysteem van de veehouderij aan Holtkampstraat 3. De gemeente dient daarom een afweging te maken of het woon-en leefklimaat op basis van de voorgrondbelasting aanvaardbaar is. De gemeente vindt dat dit het geval is. De voorgrondbelasting ter plaatse van de geprojecteerde geurgevoelige objecten is lager dan ter plaatse van het bestaand object Kasteellaan 1 en tevens niet hoger dan de wettelijke voorgrondnorm van 14 ouE/m3 voor geur afkomstig van veehouderijen waardoor de ontwikkeling geen belemmering vormt voor de toekomstige bedrijfsvoering van de omliggende bedrijven (in dit geval Holkampstraat 3). De gemeente Bernheze heeft bovendien in de ‘Beleidsregel ruimtelijke ontwikkeling geurhinder gemeente Bernheze’, wat leidend is v.w.b. de realisatie van nieuwe geurgevoelige objecten, niet de voorwaarde gesteld dat het woon-en leefklimaat aantoonbaar gemaakt moet worden op basis van de voorgrondbelasting geur.

Aangaande de achtergrondbelasting is in het onderzoek na uitvoering van de geurberekeningen met V-Stacks binnen een straal van 2 km en de cumulatiebelasting

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

57

geconstateerd dat in het plangebied de achtergrondbelasting 15,8 ouE/m3 bedraagt. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Bij het criterium ‘aanvaardbaar woon- en leefklimaat’ hoort ingevolge de beleidsregel ‘Ruimtelijke ontwikkelingen en geurhinder gemeente Bernheze 2013’, het afwegingsbeleid v.w.b. geur aangaande de realisatie van nieuwe geurgevoelige objecten, namelijk een norm van 0 – 20 odour units (ouE). •

ten aanzien van het milieuaspect luchtkwaliteit kan gesteld worden dat de nieuwe woning geen belemmering vormt voor de vergunningssituatie van de bedrijven aan Holkampstraat 3 en Kasteellaan 2.

Woningen aan de Vinkelsestraat De in het plan opgenomen woningen aan de Vinkelsestraat worden mogelijk geprojecteerd binnen de hindercirkels van een tweetal nabijgelegen agrarische bedrijven aan de Vinkelsestraat 65a en 67. Op basis van voorliggend onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden: • ten aanzien van het milieuaspect geluid kan op basis van de vergunde geluidruimte gesteld worden dat ter plaatse van de nieuwbouwwoningen voldaan kan worden aan de normstelling. De woningen vormen geen belemmering voor de vergunningssituatie van het bedrijf; In een toekomstige situatie waarin beide bedrijven mogelijk uitbreiden met transportbewegingen, laad- en losactiviteiten en ventilatiecapaciteit zal naar verwachting nog steeds ruimschoots worden voldaan aan de richtwaarde ten aanzien van het LA,LT van 40 dB(A) etmaalwaarde in het buitengebied. Hiermee zullen de bedrijven opgaan in het achtergrond-geluidniveau ter plaatse en zullen de nieuwbouwwoningen geen hinder ondervinden van de activiteiten op Vinkelsestraat 65a en 67. •

ten aanzien van het milieuaspect geur wordt voor wat betreft de voorgrondbelasting op één van de nieuwe woningen (meest noordelijke) een overschrijding van de norm van 8 ouE/m3 geconsteerd. Het gaat om een belasting van ten hoogste 8,6 ouE/m3 bij een berekening met als uitgangspunt de emissiepunten van de veehouderijen aan Vinkelsestraat 65a en 67. Voor de andere nieuwe woning (meest zuidelijke) is geen overschrijding van de norm geconstateerd. De berekende geurbelasting is daar ten hoogste 6,1 ouE/m3. De gemeente dient daarom een afweging te maken of het woon-en leefklimaat op basis van de voorgrondbelasting aanvaardbaar is. De gemeente vindt dat dit het geval is. De voorgrondbelasting ter plaatse van de geprojecteerde geurgevoelige objecten is niet hoger dan de wettelijke voorgrondnorm van 14 ouE/m3 voor geur afkomstig van veehouderijen waardoor de ontwikkeling geen belemmering vormt voor de toekomstige bedrijfsvoering van de omliggende bedrijven. De gemeente Bernheze heeft bovendien in de ‘Beleidsregel ruimtelijke ontwikkeling geurhinder gemeente Bernheze’, wat leidend is v.w.b. de realisatie van nieuwe geurgevoelige objecten, niet de voorwaarde gesteld dat het woon-en leefklimaat aantoonbaar gemaakt moet worden op basis van de voorgrondbelasting geur.

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

58

Aangaande de achtergrondbelasting is in het onderzoek na uitvoering van de geurberekeningen met V-Stacks binnen een straal van 2 km en de cumulatiebelasting geconstateerd dat in het plangebied de achtergrondbelasting 9,4 ouE/m3 bedraagt. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Bij het criterium ‘aanvaardbaar woon- en leefklimaat’ hoort ingevolge de beleidsregel ‘Ruimtelijke ontwikkelingen en geurhinder gemeente Bernheze 2013’, het afwegingsbeleid v.w.b. geur aangaande de realisatie van nieuwe geurgevoelige objecten, namelijk een norm van 0 – 20 odour units (ouE). •

ten aanzien van het milieuaspect luchtkwaliteit kan gesteld worden dat op basis van de berekeningen de nieuwbouwwoningen geen belemmering vormen voor de vergunningssituatie van de bedrijven aan de Vinkelsestraat 65a en 67.

Nevenfuncties bij de hoofdwoning aan Kasteellaan 1 (in dwarsdeelschuur) Voor wat betreft de realisatie van de nevenfuncties bij de huidige hoofdwoning is door Geurts Technisch Adviseurs een onderzoek naar industrielawaai uitgevoerd. Bekeken is in hoeverre de nevenfuncties3 hinder geven richting nabijgelegen gevoelige functies. De conclusies van het onderzoek zijn hieronder opgenomen. Het onderzoek is bij deze toelichting gevoegd als bijlage 2. • “De akoestisch relevante activiteiten zijn verkeersbewegingen met personenwagens en een luchtbehandelingsinstallatie. • Ten aanzien van het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau LAr,LT kan ter plaatse van woningen van derden voldaan worden aan de normstelling. • Ten aanzien van het maximale geluidniveau LAmax kan ter plaatse van woningen van derden voldaan worden aan de normstelling. • Er valt geen indirecte hinder te verwachten.” Voor wat betreft de overige aspecten (geur, stof, gevaar) geldt voor de functies die als nevenactiviteit worden toegelaten een maximale richtafstand van 10 meter. Deze wordt gehaald. Conclusie Samenvattend blijkt dat sprake is van een goed woon- en leefklimaat en dat bedrijven in de omgeving door de ontwikkeling niet in hun bedrijfsvoering of uitbreidingsmogelijkheden worden belemmerd.

4.5 Bodem

In het onderzoek zijn meer en zwaardere functies onderzocht dan uiteindelijk zijn mogelijk gemaakt via dit bestemmingsplan. Het onderzoek is niet aangepast, omdat met de meer intensieve functies/ activiteiten geconcludeerd kan worden dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor omliggende gevoelige functies. Dit wordt niet slechter indien minder intensieve functies/ activiteiten worden gerealiseerd. De conclusie voor hetgeen met dit bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt is gelijk aan de conclusie die reeds eerder getrokken is.

3

Bestemmingsplan ‘Landgoed De Berkt Heesch’ – 7 juli 2022

59

Beleidskader Vastgelegd is dat in bestemmingsplannen moet worden beschreven wat de bodemkwaliteit van het betreffende gebied is. Voor het betrekken van bodeminformatie bij het opstellen van bestemmingsplannen zijn enkele vragen relevant: • is er bodemverontreiniging die de functiedoelen kan frustreren; • zijn er gezondheids- of ecologische risico's en gebruiksbeperkingen voor de beoogde functies; • wat zijn de mogelijkheden om er tijdig iets aan te doen in termen van resultaten, kosten en kostendragers. Consequenties Door Van Oort bodemonderzoek zijn drie verkennende bodemonderzoeken voor zowel de ontwikkelingen aan de Kasteellaan als aan de Vinkelsestraat uitgevoerd. Voor de Kasteellaan zijn twee onderzoeken uitgevoerd (zie bijlage 6a en 6b bij deze toelichting). Het onderzoek dat als bijlage 6a is bijgevoegd kent de navolgende samenvatting en advies. “Op de locatie aan de Kasteellaan 1 te Heesch is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd in verband met het wijzigen van de bestemming en de nieuwbouw van een woning. Kadastraal staat de locatie bekend als gemeente Heesch, sectie F, nummer 814. De onderzoekslocatie heeft een oppervlakte van circa 500 m2. Het doel van het onderzoek is het vastleggen van de kwaliteit van grond en grondwater en te beoordelen of er bezwaren zijn tegen een woonbestemming en het verlenen van een omgevingsvergunning.

Bij de uitvoering van het onderzoek is gebruik gemaakt van de NEN 5740 en NEN 5707. De strategie van het onderzoek is afgestemd op het vooronderzoek (historie). Gebruik is gemaakt van de onderzoeksopzet voor een verdachte deellocatie (VEP). Het veldwerk is uitgevoerd op basis van de BRL SIKB 2000. De analyses zijn uitgevoerd door Synlab BV (AS3000). Zintuiglijk zijn tijdens de veldwerkzaamheden in de bodem geen verontreinigingen of andere bijzonderheden waargenomen. Er zijn in de bovengrond geen asbestverdachte materialen waargenomen. Met laboratoriumonderzoek is aangetoond dat de bovengrond licht verontreinigd is met PCB (>Aw) en de ondergrond niet verontreinigd (<Aw). Het grondwater is licht verontreinigd met naftaleen (>Sw). Op basis van het totaal aan onderzoeksgegevens behoeft de bodemkwaliteit naar ons inzien geen belemmering te vormen voor een bestemmingswijziging en nieuwbouw van een woning. Er is geen aanleiding tot een vervolgonderzoek.” Het onderzoek dat als bijlage 6b is bijgevoegd kent de navolgende samenvatting en advies. “Op de locatie aan de Kasteellaan 1 te Heesch is een aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd in verband met een wijziging in het plan voor de inrichting van een woonkavel. In februari 2019 heeft er in het kader van de bestemmingswijziging en beoogde nieuwbouw van een poortwoning reeds een verkennend bodem- en asbestonderzoek plaatsgevonden.