Programmabegroting 2024 en Meerjarenbegroting 2025-2027
Tekst van het document
20.897
21.628
22.288
22.901
103.268
78.268
50.000
50.000
5.869.024
6.018.939
6.460.787
6.608.582
Brondocumenten -
Grondwet artikel 23 voldoende openbaar onderwijs en Wet Primair Onderwijs Regionaal Programma Educatie 2019-2022 Noordoost-Brabant (maart 2020) Onderwijskansenbeleid 2020-2024 (juni 2020) Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Bernheze 2015 (mei 2015) Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Bernheze 2021 (oktober 2021) Beleidskader Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost 2021-2024 Verordening welzijnssubsidies Bernheze 2021 (10 december 2020) Beleidsnota kunst en cultuur: ‘Prikkelende Kunst en Cultuur Bernheze’ (februari 2006) Aanvullende notitie ‘Prikkelende Kunst’ (november 2011) Bomenbeleidsplan 2017-2027 (maart 2017) Landschapsontwikkelingsplan 2012 en actualisatie LOP (augustus 2011 c.q.
maart 2020) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2021 Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2020 (januari 2020) Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Bernheze 2020 (juni 2020) Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2020 (juni 2019) Beleidskader Wmo 2020-2023 (juni 2019) Jeugdwet (2015) Centrumregeling jeugdhulp Noordoost Brabant 2020 (maart 2019) Verordening jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Nadere regels jeugdhulp gemeente Bernheze 2021 (januari 2021) Regionaal beleidsplan 2020-2023 Noord Oost Brabant (december 2019) Regeling stimuleringsregeling sociaal domein (juli 2019) Maatwerk Aanpak Bernheze (juli 2017) Participatiewet Verordening Minimabeleid Bernheze 2017 (februari 2017) Re-integratieverordening participatiewet 2017 inclusief wijziging (november 2017) Verordening afstemming Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Individuele inkomenstoeslag Participatiewet Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017)
pagina 33
-
-
Verordening Handhaving Participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2017 (februari 2017) Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Participatiewet 2018 (januari 2018) Beleidsregels Bestuurlijke boete participatiewet, IOAW en IOAZ Bernheze 2018 (januari 2018) Beleidsregels Laptop en zwemregeling (januari 2018) Werkinstructie Maatschappelijke ondersteuningsfonds 2018 (januari 2018) Beleidsnota ‘Bijzondere bijstand en gemeentelijk Minimabeleid 2017’ (november 2016) Beleidsregels schuldhulpverlening 2017 (maart 2017) Verordening beslistermijn schuldhulpverlening 2021 (mei 2021) Beleidsregels bijstand onder verband van hypotheek en/of verpanding Participatiewet Bernheze 2019 (november 2019) Beleidsregels terug- en invordering Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Bernheze (maart 2020) Beleidsregels terug- en invordering Participatiewet, IOAW, IOAZ 2017 (maart 2017) Beleidsregels Kostendelersnorm Participatiewet, IOAW, IOAZ Bernheze 2017 (maart 2017)
-
Beleidsregels Verhaal Participatiewet Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels Wet Taaleis Bernheze 2017 (maart 2017) Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang Meierijstad 2016 (januari 2016) Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bernheze 2019 (juni 2019) Wet Publieke Gezondheid Gezond leven, goed leven. Gezondheidsbeleid 2018-2021, Bernheze & Oss (december 2017)
-
pagina 34
Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie. Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal. Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast.
Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. Ook de gemeente Bernheze pakt een rol in deze uitdaging. We maken werk van de versterking van de biodiversiteit. Dat doen we met de vergroening van de kernen én, waar mogelijk, in het buitengebied. Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie.
Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en
pagina 35
warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal. Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast. Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. Ook de gemeente Bernheze pakt een rol in deze uitdaging. We maken werk van de versterking van de biodiversiteit. Dat doen we met de vergroening van de kernen én, waar mogelijk, in het buitengebied.
Wat willen we bereiken? -
Klimaatadaptieve inrichting en gebruik van onze openbare ruimte in Bernheze; Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van de groenstructuren; Energieneutrale leefomgeving in 2025; Circulaire economie in 2050; Bestrijden en voorkomen energiearmoede Verbeteren van de lucht-, bodem- en waterkwaliteit.
Wat gaan we daarvoor doen? Verminderen van de hittestress Vanuit klimaatadaptatie agenderen we het thema hittestress bij andere sectoren. Kwetsbare locaties zijn veelal centra, versteende pleinen/wijken, de leefomgeving van kwetsbare inwoners, en industrieterreinen. We brengen in beeld, en realiseren, koelteplekken op korte loopafstand. We passen groennormen toe op nieuwbouwplannen en leggen meer groen aan in de bestaande omgeving. Door deze vergroeningsprojecten wordt de openbare ruimte klimaatadaptiever en biodiverser en draagt bij aan de (positieve) gezondheid van onze inwoners. Zo blijft onze buitenruimte een fijne plek voor inwoners om elkaar te ontmoeten. Ook de projecten benoemd in het Groenstructuurplan dragen bij aan het tegengaan van hittestress.
pagina 36
Voorkomen wateroverlast We werken samen met buurgemeenten, Waterschap Aa en Maas, en Brabant Water (Watersamenwerking As50+) en RNOB (regio Noordoost-Brabant) om wateroverlast in stedelijk gebied te voorkomen en afvalwater op een doelmatige en efficiënte manier in te zamelen, te transporteren en te zuiveren. Lokaal water op straat accepteren we tijdelijk, en we nemen maatregelen om schade te voorkomen. Dit is van belang voor de gezondheid van onze inwoners. Op www.as50.klimaatmonitor.net kunnen inwoners en bedrijven ook zelf onderzoeken of een locatie/adres gevoelig is voor wateroverlast.
Voorkomen overstromingen Met Waterschap Aa en Maas werken we samen om maatregelen te nemen om overstromingen uit het regionale watersysteem van de rivier de Aa te voorkomen. In zogenaamde gebiedsvisies worden kansen en kwetsbaarheden in beeld gebracht, zo ook in gebiedsvisie Aa-dal.
Tegengaan droogte Met Waterschap Aa en Maas, en Brabant Water werken we samen om maatregelen te nemen om droogte in onze gemeente te voorkomen. We combineren vanwege de vele ontwikkelingen in het buitengebied de opgaven en pakken de kansen om werk met werk te maken. We stellen een nieuw rioleringsplan / Programma Water en Riolering 2024-2027 op. Duurzame nieuwe technieken om afvalwater te zuiveren in het buitengebied blijven we onderzoeken en realiseren. We vergroten ook de sponswerking van bodem en bebouwd gebied en benutten de klimaat regulerende effecten van bomen en groen.
Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van groenstructuren In het Groenstructuurplan zijn de belangrijkste groenstructuren aangeduid. Deze structuren hebben prioriteit bij vergroenen, klimaatadaptatieve maatregelen en het biodiverser maken van onze openbare ruimte. Verder stimuleren wij onze inwoners om de maatregelen te treffen die bijdragen aan de kwaliteit van natuur en landschap door subsidies beschikbaar te stellen zoals Stimuleringsregeling landschap en ErvenPlus.
Natuurgebieden versterken en verbinden Begin 2024 stellen we een bosbeheervisie vast waarin de mogelijkheden voor het vergroten van de biodiversiteit en ecologisch beheer van onze bossen en natuurgebieden terugkomen. Daarnaast blijven we actief werken aan het verbinden van de natuurgebieden door invulling te geven aan onze EVZ (Ecologische Verbindingszone)-opgave. Bij de natte EVZ's doen we dit samen met Waterschap Aa en Maas. De droge EVZ's leggen we zelf aan.
pagina 37
Openbaar groen biodiverser inrichten en beheren In het laatste kwartaal van 2023 stellen we een groenstructuurplan en groenbeheerplannen vast waarin de mogelijkheden voor ecologische inrichting en beheer van ons openbaar groen terugkomen. Vanaf 2024 gaan we dit uitvoeren. Om ecologisch te kunnen beheren en maatwerk te kunnen leveren willen we hiervoor natuurbeheerderscapaciteit inzetten.
Duurzaam verpachten van onze landbouwgronden We verpachten onze landbouwgronden op duurzame wijze zodat op die plekken de biodiversiteit verhoogt, de bodemkwaliteit verbetert en de bodem meer vocht vasthoudt. Dit doen we door duurzaamheidsmaatregelen te laten meetellen als waarde bij een inschrijving en door pachters uit te dagen om een stap extra te doen op het gebied van klimaat en biodiversiteit.
Energie- en klimaatneutraal Door de inzet van stimulerende en ondersteunende maatregelen (zoals onder andere het energieloket, openbare laadpalen en de duurzaamheidslening), de aanpak van energiearmoede en het stimuleren van het verbeteren van energie labels werken we aan energiebesparing. Daarnaast zetten we in op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor bedrijven en energielabel-c-verplichting voor kantoren. Onze RES-opgave voor 2030 vullen we in door een combinatie van zon op dak én zon op land. Uit onderzoek (To70, november 2022) is gebleken dat door restricties voor radarverstoring en deels in het kader van vliegveiligheid het plaatsen van windturbines in Bernheze momenteel vrijwel onmogelijk is. In 2024 wordt verwacht de raad tenminste twee initiatieven voor zonneweides voor te leggen voor het afgeven van verklaringen van geen bedenkingen waarmee we invulling geven aan onze RES-opgave voor 2030. In 2024 vindt een herijking van de RES plaats (RES 2.0). We zetten binnen de warmtetransitie in op de ‘no‑regret maatregelen’: isoleren, aanleg van zonnepanelen op daken en elektrisch koken. In het vervolg op de Transitievisie Warmte gaan we in 2024 aan de slag met het schrijven van een uitvoeringsplan voor de warmtetransitie.
Als belangrijk onderdeel van de warmtetransitie geven we uitvoering aan een meerjarige isolatieaanpak voor koopwoningen met slechte energie labels en lage woningwaarde. Dit draagt bij aan het tegengaan van energiearmoede van onze inwoners. Ook gaan we voor de isolatieopgave aan de slag met het opstellen van een (pre)soortenmanagementplan zodra de provincie NoordBrabant hiervoor haar kaders heeft opgesteld. We trekken voor uitvoering van de warmtetransitie 1.0 fte aan. Uitbreiding van de capaciteit, het (pre)soortenmanagementplan en het projectmanagement van de isolatieaanpak wordt bekostigd uit de specifieke uitkering voor uitvoering energiebeleid.
pagina 38
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering bij vergunningverlening en voert voor Bernheze integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer.
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Omvang huishoudelijk afval (restafval) (kg/inwoner)
2018 2019 2020 2021 2022
146 135 137 129 Geen data
89 68 Geen data Geen data Geen data
Hernieuwbare elektriciteit (%)1
2018 2019 2020 2021 2022
Geen data Geen data Geen data Geen data Geen data
7,2 10,7 19.0 26,3 Geen data
1) Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2024-2027 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2026 - NIEUW : toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2024-2026
pagina 39
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Nieuw Nieuw
2024 2025
517.377 522.028
Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw
2026 2027 2024 2025 2026 2027
522.028 522.028 -517.377 -522.028 -522.028 -522.028
Nieuw Nieuw
2024 2024
154.910 -154.910
Incidenteel Incidenteel
Integrale monitoringsmethodiek op laten stellen (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
Nieuw
2025
20.000
Incidenteel
Monitoring en communicatie (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
Nieuw
2025-2028
5.000
Structureel
Opstellen visie en uitvoeringsagenda circulaire economie (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
Nieuw
2025
20.000
Incidenteel
Circulaire economie - Uitvoeren maatregelen (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
Nieuw
2025
30.000
Structureel
Structurele inzet beleidsmedewerker Klimaatadaptatie (0,5 fte)
Nieuw
2024
40.000
Structureel
Energieagenda 2021-2025
MJB MJB
2024 2025
44.000 40.000
Incidenteel Incidenteel
Energieagenda 2026 e.v.
MJB
2026
50.000
Structureel
Wettelijk Uitvoeringsmiddelen energiebeleid
Uit SPUK – uitvoering energiebeleid
Lokale aanpak Nationaal Isolatieprogramma Uit SPUK
Structureel t/m 2030
Overig
Lasten en baten 2022-2024 Lasten
Baten
Nr.
Omschrijving taakveld
2022
2023
2024
2022
2023
2024
7.2
Riolering
2.090.784
2.118.215
2.294.004
2.587.442
2.614.616
2.838.810
7.3
Afval
2.951.795
3.405.498
3.271.246
3.313.524
3.588.746
3.864.371
7.4
Milieubeheer
1.942.563
2.097.830
2.404.806
111.552
6.692
528.317
0.10
Mutatie reserves programma 3
9.806
298.488
763.897
17.854
7.621.543
7.979.862
6.311.006
6.973.951
7.249.352
Totaal
128.219 7.113.361
pagina 40
Lasten en baten 2024-2027 Lasten
Baten
Nr.
2024
2025
2026
2027
2024
2025
2026
2027
7.2
2.294.004
2.384.299
2.465.738
2.541.406
2.838.810
2.937.954
3.027.374
3.110.457
7.3
3.271.246
3.385.205
3.488.039
3.582.681
3.864.371
3.999.606
4.121.578
4.234.907
7.4
2.404.806
2.540.935
2.615.134
2.675.043
528.317
533.217
533.441
533.649
0.10
9.806
10.592
11.156
11.041
17.854
22.499
24.314
24.713
7.979.862
8.321.031
8.580.067
8.810.171
7.249.352
7.493.276
7.706.707
7.903.726
Totaal
Brondocumenten -
Gemeentelijk riolering programma 2020-2023 (mei 2020) Afvalbeleid 2017-2021 (oktober 2016) Duurzame Energieagenda 2021-2025 (januari 2021) RES 1.0 (maart 2021) Transitievisie Warmte Bernheze (oktober 2021) Agenda Watersamenwerking Regio As50+ 2022-2026 Duurzaam Denken Zaken Doen Deltaplan ‘’ruimtelijke adaptatie’’ 2018
pagina 41
Programma 4: Duurzame landbouw en economie De bijzondere positie van agrarische bedrijven binnen de gemeente Bernheze is de afgelopen jaren op meerdere momenten benadrukt. Die positie heeft een lange historie en we voorzien dat dergelijke bedrijven altijd een dergelijke positie zullen blijven innemen. Het toekomstperspectief van en voor veel agrarische ondernemers is de afgelopen jaren tegelijkertijd, onder invloed van steeds strenger wordende regelgeving, ook behoorlijk veranderd. Om ons samen met onze agrarische ondernemers over deze problemen te buigen, hebben we het programma ‘Transitie Landbouw’ opgezet. De transitie van de landbouw is complex. Er komen veel vraagstukken bij elkaar. Het is belangrijk dat we deze vraagstukken zo weten te verbinden dat we tot een duurzame, economische ontwikkeling in Bernheze komen. Ook is het belangrijk dat we in onze aanpak voldoende aandacht hebben voor de sociale impact van de transitie van ons buitengebied. De transitie van landbouw slaagt alleen wanneer alle betrokken (maatschappelijke) partijen waaronder ZLTO, Waterschap Aa en Maas, regiogemeenten, provincie Noord-Brabant en VABimpuls de handen ineenslaan en we in gezamenlijkheid toewerken naar een vitaal buitengebied. Naast landbouw is bedrijvigheid en de daaraan gekoppelde werkgelegenheid van groot belang voor een vitale en duurzame economie.
We leggen steeds meer verbindingen tussen ondernemers in de kernen en over de kerngrenzen heen. Dat blijven we doen, ook in 2024.
Wat willen we bereiken? -
Onze agrarische ondernemers faciliteren bij de transitie in de landbouw; Het waarborgen van de leefbaarheid in het buitengebied; Het waarborgen van de (ruimtelijke) kwaliteit in het buitengebied; Een sterk economisch buitengebied; Een vitale en duurzame economie en arbeidsmarkt.
Wat gaan we daarvoor doen? Agrarische ondernemers faciliteren bij de transitie in de landbouw We stellen perspectieven en beleid op voor ondernemingen in het buitengebied. Vraag en aanbod worden aan elkaar gekoppeld, zodat gezonde en toekomstbestendige agrarische bedrijven de ruimte krijgen om op een goede locatie voedsel te kunnen produceren. Voor nieuwe nevenfuncties of omschakeling naar bijvoorbeeld recreatieve bedrijfsvoering bieden we zo veel mogelijk ruimte.
pagina 42
Omdat ook agrarische bedrijven steeds vaker andere vormen van economische activiteiten ontplooien zal ook de inzet van de bedrijfscontactfunctionaris zich hier in meer of mindere mate gaan richten. We begeleiden agrariërs bij het stoppen of omvormen van hun bedrijf. In dat kader voeren wij keukentafelgesprekken en wijzen ze op mogelijke oplossingsrichtingen. Bij de zoektocht naar oplossingen voor individuele ondernemers, maar ook als het gaat om de lange termijnontwikkeling van de gehele agrarische sector. Indien mogelijk wordt gebruikt gemaakt van de Ruimte voor Ruimte-regeling van de provincie, met als doel verbetering van kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. Naast het gesprek met agrariërs zal de druk op het in behandeling nemen van planologische verzoeken groot blijven. Dit geldt ook voor de aanpassing van verleende milieuvergunningen. Afhandelen van planologische wijzigingsverzoeken en aanpassingen van milieuvergunningen blijft daarbij een activiteit die veel afstemming en inzet vereist. In het kader van de Interim omgevingsverordening voor toekomstbestendige stallen 2024, moeten veel agrarische ondernemers stoppen of stappen gaan ondernemen om hun stallen aan te passen. De uiterste datum om deze beslissing kenbaar te maken is nu nog 1 juli 2024.
Zodra de aanpassingen van de geurregelgeving vanuit het Rijk bekend zijn voeren we een evaluatie uit van de huidige geurverordening.
Het waarborgen van de leefbaarheid in het buitengebied Zowel vanuit het oogpunt van de volksgezondheid, veiligheid als vanuit het toekomstperspectief voor de agrariër, werken we integraal aan het waarborgen van de leefbaarheid van het buitengebied. Bedrijven die doorgroeien naar natuurinclusieve- en/of circulaire landbouw, faciliteren wij daar planologisch bij. Waar nieuwe functies in het buitengebied kansrijk lijken, worden deze integraal opgepakt en worden aspecten zoals bijvoorbeeld verkeersveiligheid en landschappelijke inpassing in de (gebieds)plannen meegenomen. In 2024 zal het Kansenbeleid Buitengebied vastgesteld worden.
Het waarborgen van de (ruimtelijke) kwaliteit in het buitengebied De integrale gebiedsprocessen hebben naast het bevorderen van de leefbaarheid ook tot doel de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied te waarborgen. In de dekzandgebieden zien we mogelijkheden voor circulaire landbouw en innovaties, in het beekdallandschap en Maashorst zien we meer mogelijkheden voor natuurinclusieve landbouw. Met ondermeer het Waterschap wordt onderzocht om mogelijke herplaatsing van agrarische bedrijven te faciliteren naar bestaande stoppende agrarische bedrijven in de dekzandgebieden. Door gebiedsgericht te werken ontstaan logische gebieden voor nieuwe vormen van landbouw, geclusterde gebieden voor andere bedrijvigheid en/of woonvoorzieningen. Deze ontwikkeling toetsen we uiteraard ook aan andere
pagina 43
ontwikkelingen, zoals de (provinciale) bossenstrategie, het ruimtelijk voorstel en onze klimaatopgave.
Een vitale en duurzame economie en arbeidsmarkt We willen vitale en leefbare centra in onze kernen, waar genoeg te doen is, mensen graag (langer) willen verblijven en waar voldoende onderscheidende voorzieningen aanwezig zijn. We gaan leegstand tegen en werken aan de vergroening van de centra. Ook in 2024 gaan we aan de slag met de economische visie Bernheze 2021-2026 ‘Van meer naar beter' en het bijbehorende actieprogramma. Daar hoort bij dat we actief verbindingen (blijven) leggen tussen gebieden, bedrijfstakken en ondernemers in onze gemeente. We streven daarbij naar een aantrekkelijk eigentijds vestigingsklimaat waar we ruimte bieden om te ondernemen en waar we ondernemingen op de juiste plaats laten landen. We werken verder aan ruimte om te ondernemen, zoals het (her)ontwikkelen van duurzame bedrijfsterreinen zoals Heesch West, Cereslaan West en ’t Runneke en hebben aandacht voor de (ruimte)behoefte die er is vanuit de markt. Daarnaast starten we de ontwikkeling van bedrijventerrein Retsel III in Heeswijk-Dinther op. Tegen het vastgestelde bestemmingsplan Heesch West is beroep ingesteld. We verwachten dat de Raad van State in 2024 een uitspraak doet. De tussenliggende periode gebruiken we voor de voorbereiding van het bouwrijp maken, het opstellen van uitgiftecriteria en het afstemmen van de leges.
Bij een positieve uitspraak kunnen we dan in 2024 ook direct de eerste grond uitgeven. We werken verder aan een steeds meer inclusieve arbeidsmarkt, waarin ieder mee kan doen, en aan een goede verbinding tussen de ondernemers (werkgevers) en beleidsveld arbeidsmarkt en regionale relevante organisaties zoals PIM-werkt/WSP, IBN en het ondernemersteam van Meierijstad. We organiseren met hen thema-avonden/banenmarkten en blijven ondernemers stimuleren om meer maatschappelijk verantwoord te gaan ondernemen.
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Regio Noordoost-Brabant (RNOB) Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan. Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak. RNOB is daarvoor het platform. De regio heeft daarvoor een samenwerkingsagenda vastgesteld, van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere
pagina 44
klimaat en energie) en vestigingsklimaat. Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit zijn de agenda’s ter versterking van de economische structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.
Heesch West De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw regionaal bedrijventerrein. In een ambitieuze, toekomstgerichte ontwikkeling biedt Heesch West ruimte aan middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven, die elders in de regio geen passende huisvesting (meer) vinden. In belangrijke mate zijn dit bedrijven die nu al een regionale binding hebben en zich binnen onze regio willen doorontwikkelen. Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers én biedt uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere onze gemeente.
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Functiemenging (%)
2018 2019 2020 2021 2022
49,5 49,8 49,7 49,7 50,2
47,7 48,4 48,2 48,7 49,1
Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
2018 2019 2020 2021 2022
142,3 147,3 153,0 158,8 167,6
140,2 146,6 152,9 160,9 173,2
1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
pagina 45
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2024-2027 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2026 - NIEUW : toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2026-2026
pagina 46
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Evaluatie van de geurverordening Gemeente Bernheze
Nieuw
2024
15.000
Incidenteel
Actualiseren recreatievisie
MJB
2024
17.500
Incidenteel
Regiodeal Stallenaanpak Uit subsidie regiodeal
Nieuw Nieuw
2024 2024
440.000 -180.000
Incidenteel Incidenteel
Uit Ruimte voor Ruimte-regeling
Nieuw
2024
-260.000
Incidenteel
Nieuw
2025-2028
27.500
Structureel
Realisatie ruiter-/menroutes Uit voorziening Ruimte voor Ruimte Verbeteren fietsroute Oude Veghelsedijk, V’bosch (was in kadernota volledig opgenomen in 2024) Verbeteren fietsroute Piet Geersdijk Nistelrode Uit reserve afschrijvingslasten Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Uit reserve nog nader te bestemmen – vorming
Nieuw Nieuw Nieuw
2025 2025 2025
pm pm 12.000
Incidenteel Incidenteel Incidenteel
Nieuw Nieuw Nieuw
2024 2024 2024
50.000 Investering -50.000 Investering 50.000 Incidenteel
bestemmingsreserve afschrijvingslasten
Nieuw
2024
-50.000
Vervanging
Wettelijk
Overig Out of pocket transitie landbouw (was in kadernota volledig opgenomen in 2024) Versterken recreatieve voorzieningen en routes:
Incidenteel
Lasten en baten 2022-2024 Lasten
Baten
Nr.
Omschrijving taakveld
2022
2023
2024
2022
2023
2024
3.1
Economische ontwikkeling
136.257
311.731
374.972
137.719
6.256
6.644
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
71.353
149.900
134.079
99.353
150.900
135.079
3.3
Bedrijfsloket- en -regelingen
146.487
112.620
128.385
27.184
24.884
26.427
0.10
Mutatie reserves programma 4
28.000
1.000
1.000
Totaal
382.097
575.251
638.436
264.256
182.040
168.150
Lasten en baten 2024-2027 Lasten
Baten
Nr.
2024
2025
2026
2027
2024
2025
2026
2027
3.1
374.972
422.321
439.776
455.815
6.644
6.877
7.087
7.282
3.2
134.079
139.229
142.159
144.846
135.079
139.229
142.159
144.846
3.3
128.385
133.890
138.724
143.162
26.427
27.352
28.187
28.962
0.10
1.000
Totaal
638.436
695.440
720.659
743.823
168.150
173.458
177.433
181.090
pagina 47
Brondocumenten -
Economische visie Bernheze “Van meer naar Beter” 2021-2026 (april 2021) Actieprogramma economische visie 2021 – 2026 (november 2021) Richting 2030: Samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant (maart 2020) Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 (juli 2018) MaashorstManifest 2010 Natuurplan De Maashorst 2010
pagina 48
Programma 5: Weerbare en veilige samenleving Ondermijning ligt nog altijd op de loer in Bernheze. Waar criminaliteit zich vroeger voornamelijk concentreerde in de grote steden, zien we al een aantal jaren een toename van ondermijnende activiteiten in meer landelijke gebieden. De gemeente Bernheze is alert op signalen van ondermijning en werkt regionaal alsook multidisciplinair samen om de veiligheid in de regio zo goed mogelijk te borgen en ondermijning tegen te gaan. Naast ondermijning is de link tussen zorg én veiligheid een van de belangrijkste aandachtspunten waar het de missie van het college betreft om Bernheze veilig te houden. Het kan gaan om huiselijk geweld, kindermishandeling of, bijvoorbeeld, incidenten rondom verwarde personen. Ook hier is met name een multidisciplinaire en integrale benadering nodig. Tot slot benoemde we al vaker de dreigende en groeiende kloof tussen inwoners en de overheid. Een deel van de inwoners voelt zich niet meer betrokken. Corona en de kindertoeslagaffaire, maar ook onder andere de stikstofcrisis, hebben daar zeker geen positieve bijdrage aan geleverd. Tegelijkertijd verwachten inwoners dat een krachtig bestuur de goede keuzes maakt. Weerbaarheid, waaronder ook digitale weerbaarheid, neemt een steeds prominentere plek in bij de benadering van het thema veiligheid.
Wat willen we bereiken? -
Veilige leefomgeving; Vermindering/ tegengaan van ondermijning van het gezag; Bewustwording over risico en uitingen van ondermijning; Versterken van vertrouwen van inwoner in gemeente / bestuur; Veiligheid bij complexe zorgcasuïstiek.
Wat gaan we daarvoor doen? Veilige leefomgeving Uit de peiling veiligheid en leefbaarheid blijkt dat onze inwoners zich over het algemeen veilig voelen in Bernheze. Dit willen we graag zo houden en dat vraagt inspanning van alle veiligheidspartners en van onze inwoners. In het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 hebben we onze prioriteiten uitgesproken. Binnen de Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN) werken brandweer, GHOR, politie, meldkamer en 11 gemeenten samen aan veiligheid en zorgen ervoor dat we steeds beter voorbereid zijn op het bestrijden van crises en het onder controle houden van risico's.
pagina 49
Vermindering / tegengaan van ondermijning van het gezag We willen een goede integrale samenwerking in het buitengebied van Bernheze bereiken, waardoor we meer risico- en signaal gestuurd werken en de weerbaarheid vergroten. Om het buitengebied veiliger en weerbaarder te maken is het actieplan ondermijning buitengebied 20212023 vastgesteld. Daarnaast is er een Aanpak Weerbaar buitengebied Bernheze 2023 opgesteld. De borging van de aanpak van ondermijning in het buitengebied is in 2024 een belangrijk aandachtspunt. Ook na de projectfase is het van belang dat we aandacht houden voor het buitengebied. In de transitie Landbouw denken we maximaal mee met stoppende ondernemers om te voorkomen dat ze, bijvoorbeeld, in een inkomensvacuüm terecht komen maar ook om ondermijning te voorkomen. We zijn medio 2023 gestart met een informatiecel voor de basisteam Maasland en Maas en Leijgraaf. De leden van zo’n informatiecel (TF-RIEC, politie, belastingdienst, OM en gemeenten) verzamelen en verwerken informatie afkomstig uit de eigen organisatie en voegen deze samen met de informatie van de andere organisaties. Op die manier werken we aan het ontwikkelen van een integraal beeld op basis waarvan integrale acties in de uitvoering kunnen worden gepland. Komende periode gebruiken we om te kijken hoe we tot een professionaliseringsslag kunnen komen en waar onze behoefte ligt.
Bewustwording over risico en uitingen van ondermijning Om signalen van ondermijning te herkennen en daarop adequaat te reageren, is bewustwording belangrijk. De Taskforce- RIEC helpt vanuit het programma Weerbare Overheid alle organisaties binnen het samenwerkingsverband om het beoogde weerbaarheidsniveau te bereiken. Hiervoor is de handreiking Brabantse norm weerbare overheid ontwikkeld. Het streven is om vóór 1 januari 2025 volledig uitvoering te geven aan de Brabantse norm. Dit vraagt in 2024 aandacht van de gehele gemeentelijke organisatie.
Versterken van vertrouwen van inwoner in gemeente / bestuur Om weerbaar te zijn als organisatie, is het van belang dat we als overheid doen waar we voor staan en het besluitvormingsproces integer en transparant verloopt en een dienstverlening waar inwoners op kunnen vertrouwen. Met het oog hierop gaan we de dienstverlening rondom Evenementen, Horeca en overige APV onderdelen verbeteren. We willen de kwaliteit van de aanvragen verhogen, waardoor het doorlopen van het volledige proces sneller kan plaatsvinden en de te nemen besluiten van ho(o)g(ere) kwaliteit zijn.
pagina 50
Zorg en Veiligheid Leven in goede veiligheid en gezondheid vraagt soms ook om extra inzet vanuit de overheid. In alle gevallen is het beoogde resultaat om mensen enerzijds zorg op maat en een toekomstperspectief te bieden terwijl we anderzijds de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk beperken. Om deze doelen te bereiken is samenwerken en het inzetten van de juiste hulpmiddelen essentieel. Bij 70% van de gezinnen en huishoudens waarbij huiselijk geweld aanwezig is, lukt het niet om dit geweld duurzaam te stoppen. In onze regio streven we naar duurzame veiligheid voor alle gezinnen/huishoudens, en diens systemen. We hebben met elkaar afgesproken dat we de komende jaren structureel middelen inzetten voor de samenwerking op het thema huiselijk geweld. Voor de periode 2023-2028 leveren we 0,5 fte aan capaciteit aan de regio. In 2023 werd dit nog volledig gecompenseerd vanuit regionaal beschikbaar gestelde (POK)middelen. Vanaf 2024 neemt deze compensatie af en vanaf 2026 moeten we personele en/of financiële middelen leveren aan de regio naast het structureel beleggen van interne rollen zoals de aandachtsfunctionaris. We voorzien daarmee een structurele benodigde uitbreiding van formatie van 0,5 fte.
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 11 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio.
Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid, zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).
pagina 51
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
Verwijzingen halt (aantal per 1.000 inwoners, 12 t/m 18 jaar)
2018 2019 2020 2021 2022
11 12 10 7 8
8 15 4 2 4
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
2018 2019 2020 2021
1,0 1,1 1,0 1,0
1,5 1,1 1,6 1,4
2022
1,2
1,3
2018 2019 2020 2021
3,4 3,5 3,3 3,1
2,0 3,1 1,6 2,1
2022
3,2
1,9
2018 2019 2020
2,0 1,9 1,4
1,6 2,8 1,8
2021 2022
1,1 1,2
1,3 1,1
2018 2019
4,2 4,6
2,8 3,1
2020 2021 2022
4,9 4,8 4,8
2,9 2,4 2,8
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2024-2027 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2026 - NIEUW : toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2024-2026
pagina 52
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Nieuw
2024
40.000
Structureel
Nieuw
2024
25.000
Structureel
Wettelijk Inzet Zorg en Veiligheid (0,5 fte)* Overig Gemeentelijke deelname informatiecel aanpak ondermijnende criminaliteit (bijdrage 0,3 fte)
* Financiering is in 2023 voor 100% van de werkelijk geleverde uren vanuit de regio geborgd. Voor 2024 en 2025 gaat het om 50%.
Lasten en baten 2022-2024 Lasten
Baten
Nr.
Omschrijving taakveld
2022
2023
2024
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.974.227
2.083.854
2.375.469
1.2
Openbare orde en veiligheid
654.598
993.956
1.082.433
40.119
63.343
3.550
0.10
Mutatie reserves programma 5 2.628.825
3.077.810
3.457.902
40.119
63.343
3.550
Totaal
2022
2023
2024
Lasten en baten 2024-2027 Lasten
Baten
Nr.
2024
2025
2026
2027
2024
2025
2026
2027
1.1
2.375.469
2.459.120
2.534.541
2.604.656
1.2
1.082.433
1.138.794
1.188.406
1.234.006
3.550
3.674
3.786
3.890
3.457.902
3.597.914
3.722.947
3.838.662
3.550
3.674
3.786
3.890
0.10 Totaal
Brondocumenten -
Beleidskader Integrale Veiligheid 2023-2026 Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Brabant Noord 2024-2027 Beleidsplan Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Bernheze 2019-2022 (januari 2019) Beleid inzake bestuurlijk handhaving van art. 13B Opiumwet (december 2016) Algemene Plaatselijke Verordening Bernheze 2018 (maart 2018) Beleidsregel Wet Bibob gemeente Bernheze 2015 incl. eerste wijziging (januari 2019) Verordening wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen 2011 (september 2011)
pagina 53
Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie Om het goede te kunnen doen voor én met de samenleving is een sterke organisatie onmisbaar: Een organisatie die in verbinding staat met haar omgeving, waarbij dienstverlening centraal staat en we tegelijkertijd samen een aantrekkelijke werkplek creëren. We blijven ook in 2024 werken aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Technologie is daarbij ondersteunend, maar we bekijken ook hoe onze huisvesting ons daarbij kan helpen. In een context van een voortdurend veranderende samenleving, is de verandering van de overheid een absolute voorwaarde om de aansluiting te garanderen. Het is belangrijk daarbij in breed perspectief naar de hele keten te kijken. Om alle ambities te verwezenlijken is de gemeente Bernheze altijd op zoek naar gedreven en ambitieuze medewerkers. Dit maakt dat we als organisatie moeten werken aan het zijn én blijven van een aantrekkelijke werkgever. We richten ons daarbij - zowel in het aannamebeleid als in de ontwikkeling van onze medewerkers - met name op houding, gedrag, competenties en vaardigheden.
Wat willen we bereiken? -
-
We leveren een gewoon goed geregelde dienstverlening met als leidraad onze vijf kernbeloften; o We zijn er voor iedereen; o We zijn helder en duidelijk; o We zijn betrouwbaar; o We zijn transparant; o We maken onze dienstverlening zo makkelijk mogelijk. Fijne werkplek, waar onze medewerkers graag wil werken.
Wat gaan we daarvoor doen? Kwaliteitsverbetering dienstverlening Het programma dienstverlening is de basis van waaruit wij werken aan de kwaliteitsverbetering van de dienstverlening van onze organisatie. Op 16 maart 2023 is door de raad het programmaplan dienstverlening vastgesteld. Hiermee is de financiering voor de komende drie jaar toegekend. We zijn begonnen met het bouwen van de brug terwijl we erop lopen. Zowel op programmaniveau als binnen de drie programmalijnen, Beleving, Digitalisering en Procesoptimalisatie zetten we stappen. En in 2024 gaan wij hier mee door. We laten zien wat we
pagina 54
met onze kernbeloftes bedoelen, wat betekent dit voor onze inwoners en hoe merken zij er iets van. We werken door aan bereikbaarheid, zowel aan de digitaliserings- en proceskant als aan de houding en gedrag kant. Ook faciliteren we vanuit het programma het project rondom het proces meldingen en klachten. Een onderwerp waar de drie programmalijnen wederom onlosmakelijk samenkomen. We volgen de ontwikkeling van onze dienstverlening op de voet via het project Meten = Weten. En we sluiten aan bij de ontwikkelingen die in de organisatie naar voren komen om op die manier gezamenlijk aan de verbetering van onze dienstverlening te werken. Met de vaststelling van het programmaplan is het beslispunt ‘De structurele investering in de kwaliteit van dienstverlening ad € 100.000,- (2 x € 50.000,-) mee te nemen in de integrale afweging van de kadernota 2024-2027'. Deze is nu opgenomen in de programmabegroting 2024-2027. Werken aan de kwaliteit van onze dienstverlening gaat over meerdere jaren. Een aantal investeringen hierin zijn van structurele aard. Het opgenomen budget biedt mogelijkheid om effectief uitvoering te geven aan ontwikkelingen in onze (digitale) dienstverlening.
We vragen voor 2024 incidentele middelen, voor de inhuur van een backofficemedewerker, zodat we onze dienstverlening op peil kunnen houden en tegelijkertijd kunnen voldoen aan onze verplichting om de verkiezingen te organiseren.
Verdere digitalisering van de organisatie In het kader van het traject van Automatisering naar Informatisering zijn eerder drie sporen gedefinieerd. Als eerste is dat migratie naar de cloud en de daarmee samenhangende beveiligingsvraagstukken. We streven er naar om in 2024 de migratie naar de cloud te hebben gerealiseerd. We hebben in het kader van de beveiliging van onze gegevens de eerste stappen al gezet naar ‘zero trust’ beleid. Vanuit het tweede spoor, het op orde krijgen van onze informatieorganisatie, werken we aan een versterking van de Informatiefuncties. Dit doen we gefaseerd over de periode 2019-2024. In de periode 2023-2024 willen we ons primair richten op de zogeheten decentrale informatiefuncties. Hierbij sluiten we aan op de resultaten van het in 2023 afgeronde traject herijking van de bedrijfsvoering. Vanaf 2024 is hiervoor structureel € 125.000,gereserveerd. Het derde spoor, dat betrekking heeft op het op orde houden van het informatiesysteem, is een continue proces. Onze organisatie erkent het belang van data gestuurd werken en ziet concrete mogelijkheden. Op basis van de in 2023 op te stellen strategische visie op data gestuurd werken en het hiermee samenhangende invoeringsplan willen we een start maken met de invulling van data gestuurd werken in onze organisatie. Voorgesteld is om hier vanaf 2024 een structureel budget van € 25.000,- beschikbaar te stellen.
pagina 55
Doorontwikkeling van de organisatie Doorontwikkeling Bedrijfsvoering In navolging op het advies vanuit het formatieonderzoek is in het tweede kwartaal van 2023 integraal gekeken naar de doorontwikkeling van het domein Bedrijfsvoering. Dit met als doel om de taak en rolverdeling tussen de domeinen te verduidelijken en de integrale advisering vanuit Bedrijfsvoering aan te laten sluiten op de inhoudelijke opgaven van de twee andere domeinen. In het derde kwartaal is een implementatieplan gemaakt dat in 2024 zijn uitwerking krijgt.
Werken aan personeel dat voorbereid is op huidige en toekomstige ontwikkelingen De ingezette organisatieontwikkeling betekent wat voor onze huidige en toekomstige medewerkers. Dit vraagt dat we (doorgaan met) op een andere manier te kijken naar ons personeel(beleid). Gezien de huidige arbeidsmarkt gaan we ook in 2024 door met het zoeken naar oplossingen om de kwetsbaarheden in ons personeelsbestand in te vullen en in te spelen op vervangingsvraagstukken door middel van het inzetten van een flexibele schil. We gaan bewust aan de slag met zowel de strategische opbouw van de personele organisatie, als ook met de zittende medewerkers de aandacht te geven die noodzakelijk is om een langere loopbaan bij de gemeente Bernheze te hebben. Denk hierbij aan het inzetten van instrumenten om de juiste medewerker op de juiste plek binnen onze organisatie te krijgen en te investeren op de talenten die de gemeente Bernheze heeft. Persoonlijke en professionele ontwikkeling hebben onze aandacht. Samen met teamcoaches en medewerkers ontwikkelen we een nieuwe gesprekscyclus die past bij de ontwikkeling van medewerkers. De aandacht die besteed wordt aan de medewerkers zorgt ook voor zicht op en verlichting van verzuim en werkdruk.
Aansluiting bij Bizob In 2023 zijn we bij wijze van proef een samenwerking aangegaan met Bizob, om onze inkoopfunctie te versterken. Bizob is partner voor inkoop en contractmanagement voor meer dan 35 gemeenten en publieke organisaties in Oost-Brabant. In nauwe samenwerking met de aangesloten organisaties regelt Bizob inkoop, aanbestedingen, contractmanagement en – beheer voor het sociaal domein, openbare ruimte, bedrijfsvoering en ICT. Deze samenwerking heeft er voor gezorgd dat we minder kwetsbaar zijn geworden op het gebied van inkooptrajecten, waardoor de rechtmatigheid gewaarborgd blijft. Deze samenwerking willen we gaan voortzetten in 2024.
pagina 56
Werken aan bedrijfsmiddelen zodat we voorbereid zijn op huidige en toekomstige ontwikkelingen In 2022 zijn we, samen met het bestuur van gemeenschapshuis de Pas en de bibliotheek, gestart met het optimaliseren van de huisvesting op de Misse 2,4 en 6 in Heesch. Door de drie gebouwen in onderlinge samenhang te bezien is een efficiënte verbeterslag, kostenreductie en/of inkomstenverhoging mogelijk. Met de samenvoeging van functies ontstaat een pand dat beter aansluit bij de moderne tijd en dat efficiënter ruimtegebruik mogelijk helpt te maken. In 2024 zal het ontwerp worden uitgewerkt, op basis waarvan in 2025 en 2026 verbouwd kan worden. De Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet is bedoeld om onder andere de gemeentelijke organisatie meer transparant te maken en deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk word. De invoering van de wet zal gefaseerd gebeuren.
Wat gaan we niet doen of minder doen? Door digitalisering verwachten we meer dienstverlening digitaal af te handelen (waar mogelijk) en te standaardiseren en daarmee creëren we ruimte voor maatwerk. Omdat we allemaal de broekriem aan moeten halen verlagen we de bedragen voor representatie, vergaderen en reiskosten van het bestuur met 25%. We doen een dringend beroep op de gemeenteraad om op een zelfde manier naar haar budget te kijken. We nemen in dat kader een besparing van € 20.000,- mee in de begroting. Dat is uiteraard geen taakstelling, aangezien de gemeenteraad alleen zichzelf een taakstelling op kan leggen.
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag.
pagina 57
Wat mag het kosten? Beleidsintensiveringen 2024-2027 In onderstaande tabel is per voornemen aangegeven wat de bron van de uitgaven is. Hieronder een korte toelichting op de diverse bronnen: - MJB : opgenomen in de meerjarenbegroting 2024-2026 - NIEUW : toevoeging ten opzichte van de meerjarenbegroting 2024-2026 Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/ Investering
Kosten n.a.v. uitkomst onderzoek begraafplaatsen
Nieuw Nieuw
2024 2024
pm pm
Incidenteel Structureel
Externe/professionalisering inkoopfunctie Vervallen fte inkoopfunctionaris
Nieuw Nieuw
2024 2024
166.000 -60.000
Structureel structureel
Gefaseerde invulling I-functie
MJB
2024
125.000
Structureel
Vervanging 2 vrachtwagens
MJB
2025
150.000
Investering
VW Up auto
MJB
2025
13.000
Structureel
Inhuur backofficemedewerker Burgerzaken
MJB
2024
47.000
Incidenteel
Verplichte aanpassingen software t.b.v. burgerzaken/ KCC
Nieuw
2024
10.000
Structureel.
Archiveringstool
Nieuw Nieuw
2024 2024
10.000 3.500
Incidenteel Structureel
Beheerkosten digitalisering, ten behoeve van het verbeteren van onze dienstverlening. O.a. applicaties, software, website, ter ondersteuning van dienstverlening
Nieuw Nieuw
2024 2025
50.000 50.000
Structureel Structureel
Flexibiliteit / inventiviteit in stand houden / opbouwen goed personeelsbestand (6 fte) (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
MJB MJB
2024 2025
240.000 240.000
Structureel Structureel
Faciliteiten ICT i.v.m. uitbreiding formatie
MJB
2024
15.000
Structureel
MJB
2025
15.000
Structureel
MJB MJB
2024 2025
25.000 25.000
Structureel Structureel
Vervanging
Wettelijk
Overig
Invulling data gestuurd werken (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
pagina 58
Onderwerp
Bron: MJB of Nieuw
Jaar
Instrumentarium proces gestuurd werken
MJB MJB
2024 2024
MJB MJB
2025 2025
7.000 2.500
Structureel Incidenteel
Optimaliseren huisvesting de Misse 2,4 en 6 te Heesch: - Ontwerpteam, bouwen en projectbegeleiding - Bouwen en projectbegeleiding - Bouwen en projectbegeleiding Uit reserve afschrijvingslasten Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten
MJB MJB MJB Nieuw Nieuw
2024 2025 2026 2024 2024
500.000 1.000.000 600.000 -500.000 500.000
Investering Investering Investering Investering Incidenteel
Uit reserve nog nader te bestemmen – vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten
Nieuw
2024
-500.000
Incidenteel
Robotisering processen financiën Robotisering processen (was in kadernota volledig opgenomen in 2024)
Bedrag (in €) 5.000 12.500
Incidenteel/ Structureel/ Investering Incidenteel Structureel
Ombuigingen bestaande begroting Om te komen tot een structureel sluitende begroting 2024 hebben we kritisch gekeken naar het bestaande beleid. Vanuit deze kritische blik stellen we voor om onderstaande ombuigingen door te voeren. Onderwerp
Jaar
Bedrag (in €)
Incidenteel/ Structureel/
Taakstelling raadsbudget
2024
-20.000
Structureel
Representatie, vergaderen en reiskosten bestuur
2024
-6.418
Structureel
Representatie
2024
-5.218
Structureel
pagina 59
Lasten en baten 2022-2024 Lasten
Baten
Nr.
Omschrijving taakveld
2022
2023
2024
2022
0.1
Bestuur
1.714.014
2.156.207
2.255.825
238.599
0.2
Burgerzaken
967.130
1.022.403
1.115.235
0.4
Overhead
9.580.627
10.586.051
0.10
Mutatie reserves programma 6
343.810 12.605.581
Totaal
2023
2024
449.276
484.770
515.106
11.546.643
196.308
127.010
133.493
776.890
189.759
550.531
1.020.366
18.471
14.541.551
15.107.462
1.434.714
1.632.146
667.070
Lasten en baten 2024-2027 Lasten
Baten
Nr.
2024
2025
2026
2027
2024
2025
2026
2027
0.1
2.255.825
2.299.220
2.386.639
2.467.016
0.2
1.115.235
1.121.525
1.167.995
1.210.872
515.106
533.134
549.395
564.504
0.4
11.546.643
12.421.360
12.891.211
13.264.819
133.493
82.121
85.443
88.528
0.10
189.759
139.419
145.350
150.861
18.471
10.847
10.843
10.454
Totaal
15.107.462
15.981.524
16.591.195
17.093.568
667.070
626.102
645.681
663.486
Brondocumenten -
Uitwerking positionering & visie dienstverlening Bernheze (april 2021)
pagina 60
Programma 7: Financiën De haalbaarheid van onze beleidsambities in het kader van prettig wonen en leven in Bernheze hangt af van de betaalbaarheid ervan. De financiële vooruitzichten voor de komende jaren zijn onzeker, mede door landelijke en mondiale economische ontwikkelingen zoals de inflatie. We dienen dan ook verantwoord te begroten en tegelijkertijd te kijken hoe we onze middelen zo optimaal mogelijk inzetten voor het realiseren van de gewenste maatschappelijke effecten. Dit vraagt om flexibiliteit en keuzes om te komen tot een evenwicht in ambities en begrotingsruimte. Door meer op hoofdlijnen te budgetteren komt er ruimte en flexibiliteit in onze begroting om snel in te spelen op actualiteiten en daarnaast stimuleert dit het integraal werken.
Wat willen we bereiken? -
Verantwoord begroten, financieel gezond en stabiel; Ambities en financiële middelen in balans;
-
Lastendruk voor inwoners en ondernemers die past bij voorzieningenniveau van onze gemeente (niet onnodig verhogen).
Wat gaan we daarvoor doen? Evenwicht en flexibiliteit We hanteren het principe dat de structurele uitgaven gedekt worden door structurele middelen. Op basis hiervan beoordeelt onze toezichthouder of de begroting positief is en krijgen we repressief toezicht. Dit gegeven is uitgangspunt voor het in standhouden van onze voorzieningen en de mate van het realiseren van onze ambities. Ook de omvangrijke opgaves met financiële consequenties zoals woningbouw, omgevingswet, sociaal domein, infrastructuur en organisatieontwikkeling vragen ruimte in deze begroting. De belangrijkste middelen verkrijgen we uit rijksmiddelen en de lokale heffingen. Voor wat betreft de inkomsten van de centrale overheid worden we voortdurend geconfronteerd met de onzekerheden over de financiering nu en in de toekomst. Ook bij deze begroting bieden we geen uitzicht op een meerjarige sluitende exploitatie. Voor 2024 prioriteren we de voornemens en kijken we kritisch naar bestaande kosten. Het komende jaar dient immers in evenwicht te zijn. Voor de jaren na 2024 ligt nog een opgave voor een structureel evenwicht. We zijn ons bewust van het feit dat we gaan voor een verantwoorde financiering en de wens voor stabiliteit. We realiseren dat we daarvoor dienen te manoeuvreren tussen wat we willen en wat we daarvoor willen en kunnen betalen.
We kijken daarvoor steeds terug wat bijgesteld kan worden en focussen op de uitvoering die komen gaat. Keuzes maken op basis van effectieve beginselen helpen ons daarbij. Wat is nodig, wat kan getemporiseerd worden en hoe komen we tot een
pagina 61
doelmatige uitvoering? We streven naar meer flexibiliteit in toepassing van de beschikbare middelen. We proberen daarin een goede balans te vinden tussen het budgetrecht van de raad, verantwoordelijkheden van het college en de voorschriften. Onze acties zijn erop gericht om voor de volgende begroting eveneens tot een heroverweging te komen. De gemeenteraad kan voor haar kaderstellende en controlerende taken steunen op de planningen controlcyclus. Deze helpt met het plannen, monitoren en verantwoorden hiervan. We zorgen in dat kader voor de kadernota, begroting, jaarrekening en tussentijdse rapportages.
Betaalbaarheid Voor de aangeboden diensten vragen we een prijs die maximaal de kostprijs is, maar bij de leges passen we dit niet in alle gevallen toe. De reden is dat dit zou leiden tot onaanvaardbare hoge leges. Hierdoor bereiken we voor algemene dienstverlening (titel 1) een dekking van circa 40% en voor de leges met betrekking tot maatschappelijk belangen zoals evenementen en overige vergunningen in het kader van de APV een dekking van circa 6%. In beginsel passen we voor vergunningen met betrekking tot de omgevingswet (titel 2) een dekking van 100% toe. Voor de OZB passen we de indexering toe. Het tarief voor riool en afval leiden we af van de verwachte kosten. Voor afval geldt dat we kunnen beschikken over de afvalreserve. We zetten deze buffer in voor egalisatie van de kosten en indien mogelijk restitueren we aan onze inwoners. Ten aanzien van de voorziening riool geldt eveneens de egalisatiefunctie. De paragraaf lokale heffingen geeft meer details over deze heffingen en wat dit betekent voor onze inwoners.
Wat gaan we niet doen of minder doen? Om de jaarschijf 2024 in evenwicht te krijgen zijn keuzes gemaakt in het schrappen van voornemens en het terugbrengen van budgetten van bestaand beleid. Bij de programma’s is weergegeven welke posten dit betreft.
Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan de doelstelling van dit programma. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.
Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk waarderen, heffen en innen van belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering, heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren.
pagina 62
Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator Gemiddelde WOZ waarde van woningen (x duizend euro)
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)
Demografische druk (%)1
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)
Jaar realisatie
Referentie
Bernheze
2018 2019 2020 2021 2022
Geen data 250 267 285 313
Geen data 306 326 333 374
2023
Geen data
427
2018 2019 2020
7,7 8,7 8,7
16,4 24,1 7,9
2021 2022
8,1 8,2
12,3 10,9
2018 2019 2020
77,7 78,1 78,4
76,7 76,9 77,0
2021 2022 2023
78,5 79,0 79,1
77,4 76,9 77,0
2018
667
648
2019 2020 2021 2022 2023
683 720 Geen data Geen data 867
677 720 751 825 808
2018 2019 2020 2021 2022 2023
741 756 797 Geen data Geen data 949
693 724 772 802 878 861
1) De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 personen van 20 tot 65 jaar
pagina 63
Wat mag het kosten? Lasten en baten 2022-2024 Lasten Nr.
Omschrijving taakveld
2022
2023
0.5
Treasury
149.987
527.760
0.61
OZB woningen
534.668
516.127
0.62
OZB niet-woningen
0.63
Parkeerbelasting
0.64
Belastingen overig
0.7
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0.8
Overige baten en lasten
-8.547
1.976.840