Document · PDF

Jaarstukken 2024

Commissie Ruimte en Leefbaarheid 24 juni 2025, gemeente BernhezeBij agendapunt: Jaarrekening 2024 Gemeente Bernheze32.799 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Tegengaan droogte Met Waterschap Aa en Maas, en Brabant Water werkten we samen om maatregelen te nemen om droogte in onze gemeente te voorkomen. We combineren vanwege de vele ontwikkelingen in het buitengebied de opgaven en pakken de kansen om werk met werk te maken. We hebben daarnaast een nieuw rioleringsplan / Programma Water en Riolering 2024-2027 opgesteld. Het beleid en beheer van ons watersysteem en riolering is daarmee ook weer up to date.

Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van groenstructuren In 2024 konden onze inwoners in het buitengebied meedoen aan de Stimuleringsregeling Landschap en ErvenPlus. Met nestkasten, landschapselementen en bloemenmengsels werden zij geholpen om de kwaliteit van natuur en landschap te verbeteren.

Natuurgebieden versterken en verbinden In 2024 is Ecologische Verbindingszone Groote Wetering opgeleverd waarmee een EVZ tussen de Vinkelse molen en de Loosbroeksestraat werd gerealiseerd. De voorbereidingen voor EVZ 't Schoor bij Heeswijk Dinther zijn gestart. Naar aanleiding van ons verzoek heeft de provincie ecologische verbindingszone ‘t Grolder hoog geprioriteerd waardoor deze nu openstaat voor subsidie.

Openbaar groen biodiverser inrichten en beheren We hebben het beheer van al ons openbaar groen uitgewerkt in vier beheerplannen. In ieder plan zijn kansen voor de vergroting van biodiversiteit meegenomen. Een ecoloog is gestart om van al onze houtwallen en zandwegen de juiste beheervorm te bepalen zodat we de komende jaren gericht naar het gewenste eindbeeld kunnen toewerken. 29

Duurzaam verpachten van onze landbouwgronden Bij de inschrijvingen in 2024 voor 2025 zien we dat meer dan de helft van de gronden die we verpachten is gegund aan bedrijven die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan. Bij het verpachten van onze landbouwgronden hebben we aansluiting gezocht bij de eco-regeling van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Daarbij wordt het verbeteren van het klimaat, bodem en lucht, water, landschap en biodiversiteit meegenomen bij de gunning. Daarnaast hebben we ons gericht op de aanleg van verplichte akkerranden of bloemenranden. Dit bovenop de bijzondere voorwaarden zoals het verbod op glyfosaat, chemische middelen en kunstmest.

Energie- en klimaatneutraal In 2024 hebben we de inzet van stimulerende en ondersteunende maatregelen zoals energieloket Brabant Woont Slim en de gemeentelijke duurzaamheidslening gecontinueerd en zijn er 10 nieuwe openbare laadpalen geplaatst. Vanuit de aanpak van energiearmoede hebben de vrijwillige energiecoaches bij 85 huishoudens gesprekken gevoerd, waarmee de huishoudens zijn geholpen met energiebesparende tips en kleine maatregelen om het energieverbruik te verlagen. Ook hebben we in 2024 in samenwerking met energie coöperatie BECO een isolatieaanpak opgezet voor onze minima-woningeigenaren waarmee we in november zijn gestart. De opwekopgave vanuit de RES hebben we verder ingevuld en is 51% van de opwekopgave gerealiseerd. We zijn bezig om dit jaar een plan voor een natuur inclusief zonnepark te vergunnen (in september in de gemeenteraad geweest) en we hebben in samenwerking met Rijkswaterstaat en gemeente 's-Hertogenbosch stappen gezet in de verkenning van zonne-energie langs de A59. Ook is er in de RES NOB gewerkt aan een nieuwe organisatiestructuur en organisatiecultuur, die de basis gaan vormen voor de RES 2.0. De herijking van de RES (2.0) is hierdoor uitgesteld. We zijn in 2024 gestart met een meerjarige isolatieaanpak voor koopwoningen met slechte energie labels en lage woningwaarde. Hier hebben in 2024 96 huishoudens gebruik van gemaakt.

Voor de isolatieopgave zijn we aan de slag gegaan met een soortenmanagementplan. Hiervoor is in Q1 een aanbesteding doorlopen en de gecontracteerde partij is in Q3 gestart met vooronderzoek. Als vervolg op de Transitievisie Warmte hebben we QuickScans laten uitvoeren naar de potentie van alternatieve duurzame warmtebronnen.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering bij vergunningverlening en voert voor Bernheze integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

2020

138

Geen data

2021 2022 2023

133 120 119

75 Geen data Geen data

2020

Geen data

19,2

2021 2022

Geen data Geen data

26,1 38,5

Omvang huishoudelijk afval (restafval) (kg/inwoner)

Hernieuwbare elektriciteit (%)1

1) Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa

Wat heeft het gekost Taakveld 7.2 RIOLERING 7.3 AFVAL 7.4 MILIEUBEHEER 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 2.294.004 3.271.246 2.404.806 9.806 7.979.862

Begroot na wijzigingen 2.209.464 3.314.518 2.701.253 155.818 8.381.053

Werkelijk Lasten 2.206.559 3.469.435 1.769.426 295.549 7.740.969

Primitieve begroting 2.838.810 3.864.371 528.317 17.854 7.249.352

Begroot na wijzigingen 2.750.028 3.633.371 538.317 684.637 7.606.353

Werkelijk baten 2.726.075 3.852.737 300.414 629.540 7.508.766

Taakveld 7.2 RIOLERING 7.3 AFVAL 7.4 MILIEUBEHEER 0.10 MUTATIE RESERVES 3 KLIMAATBESTENDIG, BIODIVERS EN CIRCULAIRE - Totaal

Lasten -2.905 154.917 -931.827 139.731 -640.084

Baten 23.953 -219.366 237.903 55.097 97.587

Totaal 21.048 -64.449 -693.924 194.828 -542.497

Lasten: Een + saldo betekent dat er meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Een - saldo betekent dat de uitgaven in werkelijkheid lager zijn dan geraamd. Baten: Een + saldo betekent dat er minder inkomsten zijn ontvangen dan geraamd. Een - saldo betekent meer ontvangen inkomsten dan geraamd. Samen zorgt dit voor het saldo per taakveld, waarbij een + bedrag een nadelig saldo is voor het taakveld en een – bedrag een voordelig taakveld saldo

7.3 Afval Vanwege externe inhuur ter invulling van de vacature zijn de personele kosten ongeveer €130.000,- hoger dan geraamd. We hielden rekening met kosten voor het containerbeheer van € 36.000,-. Hierop hebben we echter geen kosten gehad. Daarnaast zijn de kosten voor het ophalen van het afval € 53.000 lager dan begroot. Het aantal ledigingen is hoger dan geraamd voor zowel gft als restafval. De opbrengsten afvalstoffenheffing laat een hoger opbrengst zien. Voor de raming van de opbrengsten hebben we gerekend met een te laag aantal huishoudens (verschil 640 huishoudens x vast bedrag van € 159,-). Dit leidt tot een voordeel van € 102.000. Daarnaast hebben er meer ledigingen plaatsgevonden voor zowel gft als restafval, wat leidt tot een voordeel van € 230.000 De verwerkingskosten van het afval ingezameld op de Milieustraat laat de laatste jaren een dalende trend zien. De werkelijke kosten komen € 58.000,- lager uit dan de raming. De raming is gebaseerd op de kosten van het voorafgaand jaar. Het inzamelen en transporteren van het snoeiafval buitengebied is hoger dan geraamd. De verhoging van de kosten zijn pas zichtbaar geworden na het opstellen van de 2de tussentijdse rapportage. Resulterend in een overschrijding van € 50.000,-

7.4 Milieubeheer Vanwege vacatures zijn de personeelskosten ongeveer € 67.000,- lager uitgevallen. De afname van de uren bij Omgevingsdienst Brabant-Noord zijn fors afgenomen als gevolg van moeilijk in te vullen vacatures. Resulterend in een onderschrijding van € 248.000,-. We hebben eenmalige middelen ontvangen voor uitvoering van de warmtetransitie via de algemene uitkering. Deze middelen worden gefaseerd uitgegeven wat in 2024 leidt tot een onderschrijding € 366.000,- op de uitgaven.

Programma 4: Duurzame landbouw en economie De bijzondere positie van agrarische bedrijven binnen de gemeente Bernheze is de afgelopen jaren op meerdere momenten benadrukt. Die positie heeft een lange historie en we voorzien dat dergelijke bedrijven altijd een dergelijke positie zullen blijven innemen. Het toekomstperspectief van en voor veel agrarische ondernemers is de afgelopen jaren tegelijkertijd, onder invloed van steeds strenger wordende regelgeving, ook behoorlijk veranderd. Om ons samen met onze agrarische ondernemers over deze problemen te buigen, hebben we het programma ‘Transitie Landbouw’ opgezet. De transitie van de landbouw is complex. Er komen veel vraagstukken bij elkaar. Het is belangrijk dat we deze vraagstukken zo weten te verbinden dat we tot een duurzame, economische ontwikkeling in Bernheze komen. Ook is het belangrijk dat we in onze aanpak voldoende aandacht hebben voor de sociale impact van de transitie van ons buitengebied. De transitie van landbouw slaagt alleen wanneer alle betrokken (maatschappelijke) partijen waaronder ZLTO, Waterschap Aa en Maas, regiogemeenten, provincie Noord-Brabant en VABimpuls de handen ineenslaan en we in gezamenlijkheid toewerken naar een vitaal buitengebied. Naast landbouw is bedrijvigheid en de daaraan gekoppelde werkgelegenheid van groot belang voor een vitale en duurzame economie.

We leggen steeds meer verbindingen tussen ondernemers in de kernen en over de kerngrenzen heen. Dat blijven we doen, ook in 2024.

Wat hebben we bereikt -

Onze agrarische ondernemers gefaciliteerd bij de transitie in de landbouw; De beleidsnotitie ‘buitenkansen’ is inhoudelijk afgerond Een ruimtelijke verkenning van het buitengebied uitgevoerd In 2024 is er op het gebied van een vitale economie en arbeidsmarkt het volgende bereikt: Uitgebreide statusupdate en infographic van de economische visie en actieprogramma over periode 2021 – 2023. Verder gewerkt aan de 7 speerpunten uit economisch actieprogramma, zie hieronder: •

Verbinden en aanjagen: Organisatie van 9 thema-avonden en inspiratiesessies voor ondernemers en 8 bedrijfsbezoeken met het college.

•

Kernen en Centra: Het vergroenen van de centra in de 3 groter kernen zo goed als afgerond en in de kernen Loosbroek en Vorstenbosch plannen gemaakt. De leegstand detailhandel hebben we laag weten te houden (3,2%) bron: Locatus.

•

Buitengebied/crossovers: (mede)ontwikkelen van het ‘buitenkansen’ (handelingsperspectief buitengebied) en voorzetting van de samenwerking met Brabantse Juweeltjes en Visit Brabant.

•

Bedrijventerreinen: Gestart met ontwikkelingsproces 't Retsel III, vaststellen van het bestemmingsplan Cereslaan-West, ter inzage leggen TAM-omgevingsplan voor 't Runneke en gewerkt aan de ontwikkelingsprocessen van Heesch-West. 33

•

Arbeidsmarkt: 17 extra mensen aan het werk geholpen en het Prestatieladder Sociaal Ondernemen certificeringstraject opnieuw ingezet (t/m 2026).

•

Toekomstsbestendigheid: Ondernemers geïnspireerd met themasessies, deelname aan SPUK-regeling (organisatiegraad bedrijventerreinen i.r.t. duurzaamheid) en er zijn 10 openbare laadpalen geplaatst.

•

In regionaal (RNOB) verband: De ‘Programmering Bedrijventerreinen RNOB’ opgeleverd en vastgesteld. Gestart met de SPUK-regeling 2025 – 2027 en hiervoor drie ‘aanjagers’ aangesteld. Gestart met de opzet van een regionaal Startup/Scale-up Ecosysteem 2025 – 2028.

Wat hebben we daarvoor gedaan Agrarische ondernemers faciliteren bij de transitie in de landbouw Om perspectief te bieden voor ondernemingen in het buitengebied zijn we gestart met beleidsvorming voor veranderende agrarische locaties. We hebben een ruimtelijke verkenning van het buitengebied uitgevoerd waarin opgaven en kansen om die te realiseren in beeld zijn gebracht. Ook een evaluatie van de geurverordening is in gang gezet. Daarnaast is een groot aantal keukentafelgesprekken gevoerd met agrarisch ondernemers waarin we met ze meedenken over mogelijke oplossingsrichtingen. Het regiodealproject ‘stallenaanpak’ is dit jaar afgerond. In dit kader is een GIS-tool ontwikkeld waarmee we ontwikkelingen op bedrijfsniveau monitoren om beter sturing te kunnen geven.

Het waarborgen van de leefbaarheid in het buitengebied Er is gewerkt aan een subsidieregeling voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. Deze zal in 2025 worden opengesteld. De beleidsnotitie ‘buitenkansen’ is inhoudelijk afgerond en wordt in 2025 aangeboden aan de raad.

Het waarborgen van de (ruimtelijke) kwaliteit in het buitengebied Er is gewerkt aan een subsidieregeling voor verbetering van de kwaliteit en leefbaarheid van het buitengebied. Deze zal in 2025 worden opengesteld. We hebben een ruimtelijke verkenning van het buitengebied uitgevoerd waarin opgaven en kansen om die te realiseren in beeld zijn gebracht. Door middel van een gebiedsgerichte aanpak werken we in het Aa dal samen met het waterschap en grondeigenaren aan de realisatie van gebiedsdoelen.

Een vitale en duurzame economie en arbeidsmarkt In 2024 is een uitgebreide statusupdate gemaakt van de economische visie en het actieprogramma over 2021-2023. Dit heeft geleid tot aanzienlijke vooruitgang en successen. Daarnaast hebben we verder gewerkt aan de uitvoering van het actieprogramma 'Van meer naar beter' 2021-2026, met focus op samenwerking met ondernemers, het stimuleren van maatschappelijke en economische thema's, en het aantrekkelijk en toekomstbestendig maken van vestigingslocaties. Er zijn diverse sessies georganiseerd om transities, zoals de verduurzaming van bedrijventerreinen te versnellen. De centra van de drie grootste kernen zijn groener en klimaatadaptief gemaakt en voor Vorstenbosch en Loosbroek zijn hiervoor plannen gemaakt. Door het concentratiebeleid van commerciële ruimten en het niet weg bestemmen van commerciële ruimten op de begane grond blijft de leegstand laag en de centra vitaal. Om aantrekkelijke ruimte voor ondernemers te blijven bieden, is in regionaal verband de 'Programmering Bedrijventerreinen' ontwikkeld. Er zijn behoefteonderzoeken uitgevoerd en processen gestart/voortgezet voor nieuwe bedrijventerreinen. Voor Cereslaan-West en 't Runneke zijn plannen opgesteld. Hierbij zijn voor Cereslaan-West beroepen ingesteld.

Ondanks dat het bestemmingsplan Heesch West nog voor ligt aan Raad van State, zijn er tussentijdse stappen vooruit gezet op diverse gebieden. Verder is ingezet op een inclusieve arbeidsmarkt en duurzame werklocaties door ondersteuning voor PSO-certificeringen te verlengen en de start met de SPUK-regeling, waarbij 3 aanjagers zijn aangesteld in RNOB om bestaande bedrijventerreinen beter te organiseren en te verduurzamen.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regio Noordoost-Brabant (RNOB) Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan. Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven vragen om een gezamenlijke aanpak. RNOB is daarvoor het platform. De regio heeft daarvoor een samenwerkingsagenda vastgesteld, van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat en energie) en vestigingsklimaat. Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit

zijn de agenda’s ter versterking van de economische structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.

Heesch West De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw regionaal bedrijventerrein. In een ambitieuze, toekomstgerichte ontwikkeling biedt Heesch West ruimte aan middelgrote tot zeer grootschalige bedrijven, die elders in de regio geen passende huisvesting (meer) vinden. In belangrijke mate zijn dit bedrijven die nu al een regionale binding hebben en zich binnen onze regio willen door ontwikkelen. Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers én biedt uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere onze gemeente.

Brabant Water De organisatie richt zich op drinkwatervoorziening in onze regio. Als aandeelhouder kunnen we via de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering aan tafel zitten bij gebruik van delen van ons gebied voor de drinkwater voorziening en de effecten op duurzaamheid en gebruik van onze omgeving.

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Functiemenging (%) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.

2020 2021 2022 2023

49,7 49,7 50,2 50,6

48,2 48,7 49,1 49,1

Het aantal vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

2020 2021 2022 2023

152,8 158,5 166,8 174,2

152,9 160,4 172,2 179,5

Wat heeft het gekost Taakveld 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING 3.2 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCTUUR 3.3 BEDRIJVENLOKET EN BEDRIJFSREGELINGEN 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Begroot Begroot Primitieve na Werkelijk Primitieve na Werkelijk begroting wijzigingen Lasten begroting wijzigingen baten 374.972 347.935 364.764 6.644 208.293 197.221 134.079 209.870 -84.527 135.079 295.870 -52.527 128.385 137.485 147.964 26.427 26.427 33.793 1.000 279.446 225.446 638.436 974.736 653.647 168.150 530.590 178.488

Financiële toelichting Alle programma’s van 1 tot en met 7 bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2024 en werkelijk 2024. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 3.1 ECONOMISCHE ONTWIKKELING 3.2 FYSIEKE BEDRIJFSINFRASTRUCTUUR 3.3 BEDRIJVENLOKET EN BEDRIJFSREGELINGEN 0.10 MUTATIE RESERVES 4 DUURZAME LANDBOUW EN ECONOMIE - Totaal

Lasten 16.829 -294.397 10.479 -54.000 -321.089

Baten 11.072 348.397 -7.366 0 352.102

Totaal 27.901 54.000 3.112 -54.000 31.013

Programma 5: Weerbare en veilige samenleving Ondermijning ligt nog altijd op de loer in Bernheze. Waar criminaliteit zich vroeger voornamelijk concentreerde in de grote steden, zien we al een aantal jaren een toename van ondermijnende activiteiten in meer landelijke gebieden. De gemeente Bernheze is alert op signalen van ondermijning en werkt regionaal alsook multidisciplinair samen om de veiligheid in de regio zo goed mogelijk te borgen en ondermijning tegen te gaan. Naast ondermijning is de link tussen zorg én veiligheid een van de belangrijkste aandachtspunten waar het de missie van het college betreft om Bernheze veilig te houden. Het kan gaan om huiselijk geweld, kindermishandeling of, bijvoorbeeld, incidenten rondom verwarde personen. Ook hier is met name een multidisciplinaire en integrale benadering nodig. Tot slot willen we benadrukken dat het versterken van de band tussen inwoners en overheid een belangrijke opgave is. Hoewel gebeurtenissen zoals de coronacrisis, de kindertoeslagaffaire en de stikstofproblematiek het vertrouwen op de proef hebben gesteld, biedt dit ook kansen om vanuit verbinding de weerbaarheid en veerkracht van de gehele samenleving te versterken. Door te investeren in transparantie, participatie en lokaal maatwerk kunnen we dit in gezamenlijkheid oppakken. Zo bouwen we aan een overheid die niet alleen bestuurt, maar ook verbindt.

Wat hebben we bereikt In 2024 is weerbaarheid een thema geweest waarin in brede zin aandacht is geweest vanuit de organisatie. Dit zien we terug in de verschillende veiligheidsthema's

Wat hebben we daarvoor gedaan Veilige leefomgeving Op het gebied van Integrale veiligheid is in 2024 het volgende uitgevoerd. Bij digitale veiligheid hebben we een actieve rol in het regionale expertteam. De landelijke campagne ‘bubbel beveiligd is bubbel zo veilig’ is uitgerold en er is voorlichting gegeven voor diverse doelgroepen. In de meldwijzer, welke begin 2025 huis aan huis verspreid wordt en aandacht gevraagd voor melden van criminaliteit, wordt gratis eerste hulp geboden via de hackhelpdesk.

Er is een aandachtsfunctionaris en meldpunt voor mensenhandel en maatschappelijk onrust / radicalisering. Voor zorg en veiligheid is ingezet op het uitrollen van het AVE (aanpak voorkomen escalatie). Ook is er veel gewerkt om het AVG technisch delen van de juiste gegevens tussen de juiste partners op het juiste moment mogelijk te maken. Samen met de wegwijzer en team veiligheid zijn veel zorgcasussen ingebracht, opgewerkt en afgehandeld. In 2024 is onderzoek gedaan naar het fenomeen ‘jonge aanwas’ in Maasland. De rapportage komt begin 2025 gereed. Landelijk en internationaal heeft het onderwerp weerbaarheid veel aandacht. We pakken dit ook op samen met de Veiligheidsregio. Denk daarbij aan, zijn mensen voorbereid op bv langdurige stroomuitval of ICT uitval, wat betekent dit dan en wat mogen mensen dan verwachten van de overheid. De Veiligheidsregio en de gemeente werken ook samen op de thema’s natuur en klimaat. Dit jaar is gestart met een uitvoeringsplan voor natuurbrandpreventie. Ook is aandacht geweest voor de paraatheid van de brandweer. Voor gemeente betekent dit meedenken over de continuïteit van de crisisorganisatie en welke keuzes daarin acceptabel zijn.

Vermindering / tegengaan van ondermijning van het gezag De aanpak ondermijning Buitengebied is inmiddels goed geborgd in de bestaande werkstructuren. Daarnaast is er concreet op verschillende momenten op een locatie in het buitengebied een popup (politie)bureau geweest, waar laagdrempelig contact met gemeente en politie kon zijn over diverse onderwerpen. Daarnaast is tijdens een boerenlunch nogmaals aandacht gevraagd voor het onderwerp weerbaarheid in het buitengebied. Er is een eerste stap gezet in de professionaliseringsslag op het gebied van informatiegericht werken en dit ook conform AVG eisen te doen. De beschikbaar gestelde gelden voor personele capaciteit voor de informatiecel zijn ingezet. Het lokaal signalenoverleg wordt in overeenstemming gebracht met de Handreiking Gemeentelijk signalenoverleg van de Taskforce-riec. Er is een centraal meldpunt voor signalen van ondermijning. Professionalisering van het bibob-beleid is gestart, het middel kan zo vaker en gerichter ingezet worden in de aanpak van ondermijning.

Bewustwording over risico en uitingen van ondermijning Er is een flinke slag gemaakt met de invoering van de Brabantse Weerbaarheidsnorm. Hier gaan we in 2025 mee door. Strategisch is er het afgelopen jaar met name ingezet op de interne weerbaarheid op het gebied van awareness over ondermijning onder medewerkers, bestuurders als raadsleden. De toezichthouders, in het bijzonder, zijn getraind in het herkennen van signalen van ondermijning. Bij financiële weerbaarheid is bewustwording gecreëerd over risico’s van opstaande (bestuurlijke) vorderingen in relatie tot ondermijning. Uitvoerend hebben we op het gebied van informatiebeveiliging o.a. Sir Askalot, posters, vergrendeling computers, fishing mails ingezet om aandacht voor het onderwerp te vragen. Er is gecommuniceerd over het thema weerbaarheid en ondermijning via buurtwhatsapp groepen, bijeenkomsten en dan specifiek over digitale veiligheid, vuurwerk en inbraakpreventie. Daarnaast is in oktober op de Misse in Heesch een succesvolle Veiligheidsdag georganiseerd met vele partners uit het veld. Door zichtbaar en betrouwbaar optreden vanuit Toezicht en het Maasland Interventie team, zien inwoners dat we ons 39

als gemeente inzetten voor een veilige leefomgeving. De misstanden die we aantreffen pakken we aan, dit vergroot het vertrouwen van de burgers in de overheid. In 2024 zijn 28 locaties bezocht. Op locaties waarbij geldende wet en regelgeving niet op orde was, zijn handhavend opgepakt

Versterken van vertrouwen van inwoner in gemeente / bestuur Het proces van een vergunningaanvraag kan soms complex en tijdrovend zijn. Om dit te verbeteren, zijn er dit jaar verschillende stappen die genomen: 1. Gebruiksvriendelijk: Een intuïtieve en gebruiksvriendelijke website of applicatie helpt aanvragers om gemakkelijk door het proces te navigeren. Duidelijke instructies en een overzichtelijke indeling zorgen ervoor dat aanvragers precies weten wat er van hen verwacht wordt. Daarom zijn de teksten van o.a. deze producten op de website herschreven. Er is kritisch gekeken of de informatie nuttig is en of deze op een logische plek staan. En de informatie is voor iedereen begrijpelijk en overzichtelijk gemaakt (B1leesniveau). 2. Digitalisering: Het aanvraagproces was al volledig digitaal gemaakt (RX-mission). Aanvragers kunnen hun documenten eenvoudig online indienen en de status van hun aanvraag volgen. Dit vermindert papierwerk en versnelt de verwerkingstijd. Afgelopen jaar hebben we deze digitale aanvraagprocedure van deze producten verder verbeterd. 3. Transparantie: Het bieden van duidelijke updates over de termijn/status van de vergunning aanvraag helpt aanvragers om op de hoogte te blijven en tijdig hun aanvraag te dienen.

Afgelopen jaar zijn we (na het behalen van positieve resultaten) evenementenorganisatoren blijven aanschrijven via een mail met de herinnering om tijdig hun evenementenvergunning aan te vragen. Door deze verbeteringen door te voeren, wordt het vergunningaanvraagproces efficiënter, gebruiksvriendelijker en transparanter voor alle betrokkenen.

Zorg en Veiligheid In 2024 bleek uit een regionale evaluatie dat de regionale visie en missie duidelijk zijn, maar dat de meerwaarde van de werkgroep Veiligheid in Afhankelijkheidsrelaties (Via) en de effectiviteit van de vele plannen en activiteiten nog onduidelijk zijn. Daarnaast zijn er landelijke ontwikkelingen die een bijstelling van de inhoudelijke koers en een daarbij passende aanpak noodzakelijk maken. We werken in de regio aan een bijstelling tot 2028. Een aantal jeugdprofessionals en maatschappelijk werkers van ONS welzijn volgden de training methodiek TOP 3. Daarnaast hebben medewerkers van wegwijzer en ONS welzijn een training op het gebied van casus- en procesregie in het kader van het AVE model (aanpak voorkoming escalatie) gevolgd.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Veiligheidsregio Brabant-Noord De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken zij met de 11 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio.

Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid, zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

2020 2021

10 7

4 2

2022 2023

8 8

4 6

2020 2021 2022

1,0 1,0 1,2

1,6 1,4 1,3

2023

1,4

2,3

2020 2021 2022

3,3 3,1 3,2

1,6 2,1 1,9

2023

3.0

1.5

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)

2020 2021 2022 2023

1,4 1,1 1,2 1,1

1,8 1,3 1,1 0,8

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2020

4,9

2,9

(aantal per 1.000 inwoners)

2021 2022 2023

4,8 4,8 4.4

2,4 2,8 3.1

Wat heeft het gekost Taakveld 1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER 1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 2.375.469

Begroot na wijzigingen 2.349.582

Werkelijk Lasten 2.360.022

Primitieve begroting

Begroot na wijzigingen -

Werkelijk baten 27.080

1.082.433

1.328.286

1.292.399

3.550

108.550

108.010

3.457.902

34.945 3.712.813

34.945 3.687.366

3.550

7.062 115.612

135.090

Financiële toelichting Alle programma’s bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2024 en werkelijk 2024. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 1.1 CRISISBEHEERSING EN BRANDWEER 1.2 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID 0.10 MUTATIE RESERVES 5 WEERBARE EN VEILIGE SAMENLEVING - Totaal

Lasten 10.440 -35.887 0 -25.447

Baten -27.080 540 7.062 -19.478

Totaal -16.640 -35.347 7.062 -44.925

Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie Om het goede te kunnen doen voor én met de samenleving is een sterke organisatie onmisbaar: Een organisatie die in verbinding staat met haar omgeving, waarbij dienstverlening centraal staat en we tegelijkertijd samen een aantrekkelijke werkplek creëren. We zijn ook in 2024 blijven werken aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Technologie is daarbij ondersteunend, maar we bekijken ook hoe onze huisvesting ons daarbij kan helpen. In een context van een voortdurend veranderende samenleving, is de verandering van de overheid een absolute voorwaarde om de aansluiting te garanderen. Het is belangrijk daarbij in breed perspectief naar de hele keten te kijken. Om alle ambities te verwezenlijken is de gemeente Bernheze altijd op zoek naar gedreven en ambitieuze medewerkers. Dit maakt dat we als organisatie moeten werken aan het zijn én blijven van een aantrekkelijke werkgever. We richten ons daarbij - zowel in het aannamebeleid als in de ontwikkeling van onze medewerkers - met name op houding, gedrag, competenties en vaardigheden. In 2024 is er hard gewerkt aan het neerzetten en behouden van een sterke organisatie om zo het goede te kunnen doen voor en met de samenleving. Om onze inwoner centraal te stellen in onze dienstverlening en tegelijkertijd een aantrekkelijke werkgever te zijn.

We hebben de samenwerking intern en extern verbeterd door onder andere het organiseren van Bernheze Bespreekt en het door ontwikkelen van de pilot Ruimtelijke Initiatieven. Daarnaast zijn we begonnen met het continu verbeteren van onze processen. Bij het continu verbeteren gebruiken we feedback van inwoners, technologische ontwikkelingen en nieuwe wetgeving op bijvoorbeeld het gebied van digitalisering. Vanwege de dynamiek in maatschappelijke ontwikkelingen is het als organisatie zaak om te werken aan onze wendbaarheid om gewoon goed geregeld de dienstverlening te kunnen blijven leveren en aan te kunnen sluiten bij dat wat er verder van ons gevraagd en verwacht wordt. Daarvoor hebben we dit jaar weer nieuwe collega’s mogen verwelkomen. En door middel van onboarding en buddy’s zijn ze snel in onze organisatie geland. Om een aantrekkelijk werkgever te blijven hebben we dit jaar een nieuw functiehuis ingevoerd en secundaire arbeidsvoorwaarden aangepast.

Wat hebben we bereikt -

We hebben de kernbeloften samen met onze inwoners uitgelegd in heldere video’s. We hebben gezorgd dat inwoners makkelijker meldingen over de openbare ruimte kunnen doen door het invoeren van een nieuw systeem en een nieuwe app. We hebben onze telefonische bereikbaarheid verbeterd door het invoeren van een nieuwe telefooncentrale en het maken van interne samenwerkingsafspraken. 43

We brengen onze informatie naar de inwoners. Op 7 locaties van ons delen we door middel van narrowcasting gemeentelijke informatie. We hebben 18 medewerkers getraind in de Lean methodiek om het continu verbeteren van onze processen handen en voeten te geven. We zijn op meer plekken onze dienstverlening gaan meten met als doel het continu verbeteren van onze processen. We zijn op de dag van de publieke dienstverlening de kernen in gegaan om op te halen wat onze inwoners van de dienstverlening vinden en dit meegenomen in het verbeteren van onze processen en communicatie.

Wat hebben we daarvoor gedaan Kwaliteitsverbetering dienstverlening In 2024 zijn we met het Programma Dienstverlening verder gegaan met het uitvoeren van het programmaplan wat in 2023 is vastgesteld. Drie projecten die in 2023 gestart zijn, het nieuwe meldingen systeem, de nieuwe telefooncentrale en het invoeren van het beleid bereikbaarheid, hebben we afgerond en geborgd in de organisatie. We hebben veel aandacht geschonken in de organisatie aan hoe we samen met de inwoner of vanuit de blik van de inwoner onze dienstverlening kunnen verbeteren. Dit hebben we gedaan door de uitvraag in de kernen op de dag van de publieke dienstverlening en het project meten = weten verder uit te werken. Dit alles is input voor het continu verbeteren van de dienstverlening zodat het een onderdeel van ons dagelijks werk is. Om onze collega’s hierin mee te nemen hebben we presentaties gegeven en (Lean)trainingen georganiseerd. Ook zijn de beloften uitgewerkt in welk gedrag we als organisatie willen tonen. Samen met enthousiaste collega’s zijn we in Q3 en Q4 van 2024 ook een viertal nieuwe projecten gestart die we in 2025 gaan afronden.: •

Het verbeteren van onze gemeentelijke website;

•

Het inzichtelijk maken van het proces rondom de aanvraag van een ruimtelijk initiatief;

•

Het digitaliseren van de aanvraag van een subsidie door een vrijwilligersorganisatie;

•

Het verbeteren van de telefonische ingang van toegang wegwijzer.

Verdere digitalisering van de organisatie In 2024 hebben we gekeken hoe we, door het goed inzetten van de mogelijkheden van digitalisering, onze interne en externe bereikbaarheid en de onderlinge samenwerking konden verbeteren. Hiertoe hebben we een nieuw, op Teams gebaseerd telefonieconcept geïntroduceerd, onze organisatie voorzien van een modern digitaal samenwerkingsplatform, en nieuwe voorzieningen voor het doen van meldingen openbare ruimte en een uitbreiding van de mogelijkheid tot het digitaal aanvragen van evenementen, apv’s etc. geïntroduceerd. Daarnaast hebben we in het afgelopen jaar, onder de noemer Bernheze van A naar I, spoor 1 migratie naar de Cloud, de laatste applicaties gemigreerd naar de cloud. Hiermee is dit spoor afgerond. Onder de vlag spoor 2, op orde brengen informatieorganisatie is gestart met de 44

voorbereidingen voor de Europese aanbesteding van de traditionele centrale technische beheerstaken en het borgen van de samenwerking met en verder op sterkte brengen van de decentrale informatieorganisatie. Hierbij borduren we voort op de ervaringen van de in 2023 gestarte pilot. De verwachting is dat we in 2025 ook dit spoor af gaan ronden. Tevens is, onder de noemer pilot data-gestuurd werken, een pilot gestart binnen het sociaal domein. De bij deze pilot opgedane ervaringen hebben geresulteerd in een datastrategie met bijbehorend invoeringsplan wat richtinggevend is voor de invulling vanaf 2025.

Doorontwikkeling van de organisatie Doorontwikkeling Bedrijfsvoering Onderwerpen vanuit het implementatieplan zijn nadrukkelijker in de teamplannen aan de orde gekomen en daar is in 2024 verder uitvoering aangegeven. Er zijn verschillende taken verschoven tussen de teams, zodat ze logischer in de organisatie passen. Het door ontwikkelen van de bedrijfsvoering heeft geresulteerd in een sterkere samenwerking tussen de teamcoaches van de bedrijfsvoering afdelingen. Dat maakt dat er meer producten dan voorheen in samenspraak zijn opgesteld en uitgedragen. Tijdens het opstellen van directie en teamplannen komen de bedrijfsvoeringstaken duidelijker naar voren dan voorgaande jaren. Ook het format van de collegevoorstellen is aangepast, zodat de bedrijfsvoering afdelingen aan de voorkant advies geven.

Werken aan personeel dat voorbereid is op huidige en toekomstige ontwikkelingen Het personeel(beleid) heeft in 2024 aandacht gehad. De flexibele schil is ingezet om medewerkers te vervangen, in te werken en vooral om kennis over te dragen. In het afgelopen jaar hebben we met veel aandacht gewerkt aan de strategische opbouw van onze organisatie. Een belangrijk onderdeel hiervan was de ontwikkeling van een nieuw functieboek. Het functieboek is met terugwerkende kracht 1 januari 2024 definitief. De verwachting is dat het project HR21 in het eerste kwartaal 2025 wordt afgerond. Een nieuw functieboek zorgt voor een positieve impact op ons personeel. Een functieboek is een essentieel instrument waarbij we medewerkers laten zien dat we hun positionering en duidelijkheid in verwachtingen belangrijk vinden. Teamcoaches hebben met medewerkers gesprekken gevoerd als basis voor het HR21 functieboek. Uit die gesprekken is een beeld gevormd over onder andere het hebben van de juiste medewerkers op de juiste plek. Dit geeft ook verheldering bij het werven van nieuwe medewerkers. Hiermee is ook interne doorstoom gestimuleerd. Naast het project HR21 zijn we aan de slag gegaan met de secundaire arbeidsvoorwaarden. We hebben geconcludeerd dat een passende reiskostenvergoeding voor woon-werkverkeer 45

motiverend werkt en gemeente Bernheze een aantrekkelijkere werkgever maakt. Deze reiskostenvergoeding is geregeld voor medewerkers, eveneens het voorzien van fruit op de werkvloer in 2025. Een nieuwe gesprekscyclus ontwikkelen is uitgesteld naar 2025. Er is geconcludeerd dat HR21 en de visie van leiderschap (die teamcoaches in 2024 hebben besproken) als onderlegger gebruikt wordt voor de ontwikkeling van de gesprekscyclus. Teamcoaches hebben hiermee ingestemd, maar wel extra aandacht aan gesprekken voeren met medewerkers besteed.

Aansluiting bij Bizob In 2023 heeft Bernheze bij wijze van proef, door middel van een dienstverleningsovereenkomst, gebruik gemaakt van de diensten van Bizob (Stichting Bureau inkoop en aanbestedingen ZuidoostBrabant) om onze inkoopfunctie te versterken. In nauwe samenwerking met de aangesloten organisaties regelt Bizob inkoop, aanbestedingen, contractmanagement en – beheer voor het sociaal domein, openbare ruimte, bedrijfsvoering en ICT. Op 2 november 2023 besloot uw raad aan te sluiten bij Stichting Bizob. Met deelname aan Bizob is de ondersteuning ten aanzien van inkoop en contractmanagement geborgd, het garandeert een brede intergemeentelijke samenwerking waardoor het eenvoudiger is om aan te sluiten bij gezamenlijke regionale aanbestedingen en het garandeert borging van kennis en deskundigheid.

Werken aan bedrijfsmiddelen zodat we voorbereid zijn op huidige en toekomstige ontwikkelingen In 2024 hebben we geprobeerd overeenstemming te bereiken in het uit te werken scenario voor de gezamenlijke huisvesting van de Bibliotheek, SCC De Pas, De Eijnderic en de gemeente. Het project heeft zich een groot deel van het jaar in een impasse bevonden. In de zomerperiode hebben we aangekondigd deze impasse te willen doorbreken door als gemeente de regie te pakken in dit project. In het najaar heeft dit uitvoering gekregen door het wijzigen van de projectstructuur en het gezamenlijk voorbereidde college- en raadsvoorstel. Eind 2024 besloot de gemeenteraad dat scenario 3 verder uitgewerkt kan worden. Met dit besluit is de basis gelegd om in 2025 te komen tot bouwtekeningen, waarna er in 2026 begonnen kan worden met de daadwerkelijke verbouwing.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het 46

beleidsdoel ‘meer publiek, meer divers publiek’. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor belangstellenden. Het BHIC gaat actief aan de slag met het e-depot. Over de verhoging van de kosten per inwoner is overeenstemming. Het BHIC is landelijk een van de koplopers in de digitaal ontsloten historische naslag.

Vereniging van eigenaren van appartementengebouw “De Pas” Het gebouw kan gebruikt worden voor huisvesting van organisaties met openbaar belang. Als bestuur van de VVE hebben wij invloed op gebruik en onderhoud van de (gemeentelijke) gebouwen.

Stichting Bureau Inkoop en aanbesteding Zuidoost Brabant (BIZOB) In nauwe samenwerking met de Gemeente Bernheze regelt Bizob inkoop, aanbestedingen, contractmanagement en contractbeheer voor het sociaal domein, openbare ruimte, bedrijfsvoering en ICT. Het doel is het behalen van voordeel voor alle bij Bizob aangesloten organisaties. De inkoopsamenwerking gaat verder dan het bundelen van inkoopvolumes. Door samenwerking wordt kennis opgebouwd van producten, markten en bedrijven, waardoor transactiekosten en inkooprisico’s verminderen en de professionaliteit van de inkoopfunctie toeneemt.

Wat heeft het gekost Taakveld 0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.4 OVERHEAD 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 2.255.825 1.115.235 11.546.643 189.759 15.107.462

Begroot na Werkelijk wijzigingen Lasten 2.397.722 2.479.116 1.211.018 1.338.672 12.317.601 11.750.943 227.388 353.546 16.153.729 15.922.277

Primitieve begroting 515.106 133.493 18.471 667.070

Begroot na wijzigingen 658.135 249.560 449.809 1.357.504

Werkelijk baten 728.036 437.233 405.183 1.570.452

Financiële toelichting Alle programma’s bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2024 en werkelijk 2024. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 0.1 BESTUUR 0.2 BURGERZAKEN 0.4 OVERHEAD 0.10 MUTATIE RESERVES 6 DIENSTVERLENING EN STERKE ORGANISATIE - Totaal

Lasten 81.394 127.654 -566.658 126.158 -231.452

Baten 0 -69.901 -187.673 44.626 -212.948

Totaal 81.394 57.753 -754.331 170.784 -444.400

0.1 Bestuur De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPAvoorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar beneden (2023: 3,16%; 2024: 2,325%%) is een hogere dotatie noodzakelijk dan geraamd. De rekenrente wordt pas aan het einde van het boekjaar bekend gemaakt.

0.2 Burgerzaken Voor de continuïteit van de bedrijfsvoering hebben we gebruik gemaakt van externe inhuur als gevolg van de piek van de reisdocumenten. De kosten van externe inhuur zijn ongeveer € 122.000,- hoger dan de reguliere salariskosten. De piek voor uitgiften van reisdocumenten zorgen voor € 65.000,- meer legesopbrengsten dan geraamd.

0.4 Overhead Vanwege vacatures en maar gedeeltelijke vervanging laten de salariskosten op overhead een meevaller zien. Daarnaast zijn er minder overheadkosten toegerekend aan het grondbedrijf wat leidt tot een kostenverhoging. Per saldo zijn de salariskosten overhead € 545.000,- lager uitgevallen. De overschrijding op huisvesting De Misse 6 zijn het gevolg van € 24.000,- hogere kosten elektriciteit en € 37.000,- hogere kosten dagelijks en contract onderhoud. Beiden ramingen zijn gebaseerd op gemiddelde historische kosten waardoor er in een bepaald jaar afwijkingen kunnen ontstaan. In 2024 hebben we met behulp van een extern bureau de ombuigingsmogelijkheden in beeld gebracht. De kosten voor het extern bureau zijn € 32.000,- lager dan begroot. Door uw gemeenteraad is een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het programma dienstverlening. Omdat het project gefaseerd wordt uitgevoerd hebben we hiervoor een egalisatiereserve ingesteld die aan het college is gemandateerd. We maken jaarlijks aan het begin van het jaar een inschatting van de te maken kosten. In 2024 zijn de kosten € 112.000,- lager uitgevallen dan ingeschat. Deze middelen blijven gereserveerd in de egalisatiereserve.

Programma 7: Financiën De haalbaarheid van onze beleidsambities in het kader van prettig wonen en leven in Bernheze hangt af van de betaalbaarheid ervan. De financiële vooruitzichten voor de komende jaren zijn onzeker, mede door landelijke en mondiale economische ontwikkelingen zoals de inflatie. We dienen dan ook verantwoord te begroten en tegelijkertijd te kijken hoe we onze middelen zo optimaal mogelijk inzetten voor het realiseren van de gewenste maatschappelijke effecten. Dit vraagt om flexibiliteit en keuzes om te komen tot een evenwicht in ambities en begrotingsruimte. Door meer op hoofdlijnen te budgetteren komt er ruimte en flexibiliteit in onze begroting om snel in te spelen op actualiteiten en daarnaast stimuleert dit het integraal werken.

Wat hebben we bereikt - De onzekerheid over de betaalbaarheid van onze ambities blijft bestaan. Bij de begroting maakten we keuzes binnen de financiële kaders. Vooruitlopend op het ‘ravijnjaar 2026’ hebben we een deel van het accres van de algemene uitkering niet ingezet. Deze buffer konden we inzetten voor tegenvallers gedurende het begrotingsjaar 2024. - Met het surplus van het accres van de algemene uitkering hebben we toen een stelpost daarvoor opgenomen. De omvang daarvan was € 953.000. Deze buffer hebben we ingezet voor kosten met een incidenteel karakter, namelijk voor eenmalige maatregelen uit het uitvoeringsprogramma van het groenstructuurplan ad € 329.000 en de externe begeleiding van het ombuigingsproces ad € 70.000 en voor een aanpassing van het subsidiecluster zwemmen ad € 2.429. In de 2de tussentijdse rapportage heeft uw raad besloten het restant van € 551.491 toe te voegen aan de reserve nog nader te bestemmen. - De lastendrukverhoging hebben we in 2024 beperkt kunnen houden gelijk aan de verwachtte inflatie van 4,3%. De inhaalindex over 2023 van 1,9% hebben we voor 2024 eenmalig niet gecorrigeerd. Daarnaast is een bedrag van € 20 per gezinshuishouden teruggegeven uit de afvalreserve.

Wat hebben we daarvoor gedaan Evenwicht en flexibiliteit We hebben bij het opstellen van de begroting het principe gehanteerd om structurele uitgaven te dekken met structurele middelen. Voor het jaar 2024 gold dan ook het repressief toezicht door de provincie. De planning en control cyclus heeft gedurende het begrotingsjaar gezorgd dat het plannen, monitoren en verantwoorden van voornemens en de verantwoording daarover gestructureerd heeft plaats gevonden. Voor verantwoording en bijstelling van de uitvoering van de begroting 2024 zijn door uw raad een tweetal tussentijdse rapportages vastgesteld.

Daarnaast hebben we aan uw raad de Nota reserves en voorzieningen 2024 aangeboden. Met deze nota heeft u vastgesteld hoe wij de komende jaren met onze reserves en voorzieningen omgaan en hoe we deze (kunnen) inzetten in de totale financiële huishouding van de gemeente. Het financieel meerjarenperspectief laat echter een aanzienlijk tekort zien als gevolg van een forse terugval van de inkomsten uit de algemene uitkering vanaf 2026. Het 2de halfjaar 2024 zijn we, onder begeleiding van een extern bureau, gestart met het in beeld brengen van de mogelijke ombuigingen om te komen tot een structureel sluitende meerjarenbegroting.

Betaalbaarheid De leges behorende bij de begroting 2024 zijn door uw raad separaat in de vergadering van 14 december 2023 vastgesteld. We hanteerden voor de legesverordening de volgende kostendekkendheidspercentages: •

Algemene dienstverlening (Hoofdstuk 1) een dekking van circa 39,9%

•

Dienstverlening leefomgeving/omgevingsvergunning (Hoofdstuk 2) een dekking van circa 78,8% (op basis van de legesverordening 2024).

•

Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn (hoofdstuk 3) een dekking van circa 10,8%.

Voor de OZB pasten we een index toe gelijk aan de verwachte inflatie. Het tarief voor riool en afval hebben we afgeleid van de geraamde kosten. Voor afval geldt dat we kunnen beschikken over de afvalreserve. In 2024 gaven we € 20,-- terug aan onze inwoners uit het afvalfonds.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk waarderen, heffen en innen van belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering, heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren.

Bank Nederlandse gemeenten (BNG) De bank richt zich op dienstverlening aan gemeenten. Als aandeelhouder maakt de gemeentelijke portefeuillehouder deel uit van de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering en kan daarmee invloed uitoefenen op dienstverlening en voorwaarden in het kader van de financieringstaak.

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Gemiddelde WOZ waarde van woningen (x duizend euro)

2021 2022 2023 2024

285 313 361 376

333 374 431 457

Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)

2020 2021 2022 2023

8,7 8,1 8,3 8,4

7,9 12,3 10,9 23,8

Demografische druk (%)1

2021 2022 2023 2024

78,5 79,0 79,1 79,5

77,4 76,9 77,0 77,1

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)

2021 2022 2023 2024

Geen data Geen data 867 Geen data

751 825 808 837

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)

2021 2022 2023 2024

Geen data Geen data 949 Geen data

802 878 861 891

1) De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 personen van 20 tot 65 jaar

Wat heeft het gekost Taakveld 0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.62 OZB NIET-WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.7 ALGEMENE UITKERING EN OVERIGE UITKERINGEN GEMEENTEFONDS 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.9 VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE 6.3 INKOMENSREGELINGEN 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 83.934 508.967 -

Begroot na wijzigingen 90.038 571.146 -

Werkelijk Lasten 78.002 545.334 -

Primitieve begroting 98.333 5.246.964 3.317.792 29.200 56.655.761

Begroot na wijzigingen 465.033 5.082.821 3.256.996 38.300 58.949.086

Werkelijk baten 603.929 5.077.773 3.240.080 35.043 59.578.222

1.389.206 153.406 2.135.513

176.723 534.103 6.500 153.406 551.491 2.083.407

2.313 423.209 11.562 153.406 1.779.243 2.993.069

142.396 65.490.446

358.396 12.119 68.162.751

360.307 1.239.871 70.135.224

Financiële toelichting Alle programma’s bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2024 en werkelijk 2024. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 0.5 TREASURY 0.61 OZB WONINGEN 0.62 OZB NIET-WONINGEN 0.64 BELASTINGEN OVERIG 0.7 ALGEMENE UITKERING EN OVERIGE UITKERINGEN GEMEENTEFONDS 0.8 OVERIGE BATEN EN LASTEN 0.9 VENNOOTSCHAPSBELASTING (VpB) 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE 0.10 MUTATIE RESERVES 7 FINANCIEN - Totaal

Lasten

Baten

Totaal

-12.036 -25.812 0 0 0 -174.410 -110.894 5.062 1.227.752 909.662

-138.896 5.048 16.916 3.257 -629.136 0 0 -1.911 -1.227.752 -1.972.473

-150.932 -20.763 16.916 3.257 -629.136 -174.410 -110.894 3.151 0 -1.062.812

0.5 Treasury Het saldo schatkist is richting het einde van het jaar opgelopen, waar in de liquiditeitsprognose eerder rekening werd gehouden met een gelijkblijvend saldo. Als gevolg is er € 130.000,- meer rente ontvangen over het saldo in rijks schatkist. Onder andere in het 3e kwartaal, maar met name in het 4e kwartaal van 2024.

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds De decembercirculaire 2024 liet voor 2024 een positief resultaat zien. Hierover informeerden we de raad via een notitie ter informatie. Het betroffen incidentele meevallers die geen doorwerking hebben in 2025 en volgende jaren.

0.8 Overige baten en lasten Het voordeel is een restant van € 55.000,- op de verplichte stelpost Onvoorzien. Daarnaast zijn de voorgenomen investeringen van € 117.000,- uit het investeringsplan 2024 nog niet tot uitvoering gekomen.

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) De aangifte vennootschapsbelasting 2023 is € 15.000,- lager uitgevallen dan begroot. Voor de vennootschapsbelasting 2024 was een schatting opgenomen op basis van de voorlopige cijfers over 2023. Op basis van de voorlopige cijfers voor de VPB 2024 is deze schatting met € 96.000,naar beneden bijgesteld.

Deel II Jaarverslag: Paragrafen

A. Lokale heffingen Inleiding In artikel 10 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is bepaald dat de paragraaf betreffende de lokale heffingen ten minste bevat: - de geraamde/werkelijke inkomsten; - het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; - een aanduiding van de lokale lastendruk; - een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid; - een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven en heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.

Geraamde/werkelijke inkomsten 2024 De opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen en heffingen worden in onderstaande tabel weergegeven: Belastingen en heffingen

Geraamde inkomsten

Werkelijke inkomsten

afwijking

Onroerende zaakbelasting (OZB)

8.303.420

8.284.360

-0,23%

Afvalstoffenheffing (restfractie, GFT en milieustraat)

3.271.341

3.451.597

5,51%

Rioolheffing

2.679.993

2.680.944

0,04%

Toeristenbelasting

351.896

348.745

-0,90%

Reclamebelasting

38.300

35.043

-8,50%

Overzicht en beleidsuitgangspunten ten aanzien van de lokale heffingen Belastingen en heffingen Het algemeen te voeren financieel beleid doen wij op basis van evenwichtige keuzes. Wij letten hierbij op de taken en de daarvoor beschikbare middelen. Uiteraard met het doel om het gemeentelijk huishoudboekje kloppend te houden. Ten gevolge hiervan kijken wij bij het belastingen tarievenbeleid naar de kosten van het in stand houden van de algemene voorzieningen en de OZB-prijs die daar redelijkerwijs voor betaald zou moeten worden.

Voor het uitvoeren van taken op het gebied van afval, riool en diverse andere diensten gaan wij uit van het doorberekenen van de kostprijs. Wij doen dit vanuit de gedachte dat deze voldoen aan het profijtbeginsel. De gemeente Bernheze kent een aantal belastingen en heffingen die kunnen worden onderscheiden in algemene dekkingsmiddelen (ozb) en heffingen waarvan de besteding is gebonden (afvalstoffenheffing, rioolheffing).

Onroerende zaakbelasting Er is rekening gehouden met een tariefsaanpassing van 6,2% voor woningen en 4,3% voor niet woningen (exclusief inhaalindex). De bijgestelde prijsindex is gelijk aan de meicirculaire 2023 (4,3%) en een inhaalindex van 2022 (1,9%). Voor 2024 gelden de WOZ-waarden met waardepeildatum 1 januari 2023. Deze waarden zijn tot stand gekomen op basis van de geactualiseerde taxaties van het geïnventariseerde onroerend goed (door de BSOB) inclusief areaaluitbreiding (nieuwbouw, verbouw en sloop).

Afvalstoffenheffing Het vastgestelde afvalbeleid houdt in dat het restafval zoveel mogelijk wordt gescheiden van andere afvalstromen. Door maatregelen die betrekking hebben op de wijze van inzameling van het GFT, PMD, luiers, textiel en de effecten van tariefprikkels willen we onze doelstellingen halen. De aanbesteding voor de inzameling betekende dat we alleen nog een tarief naar ledigingsfrequenties kunnen opleggen en niet langer ook voor het gewicht. Deze wijziging is recent ingevoerd. Dit is te kort om hier conclusies te kunnen verbinden aan de doelstellingseffecten. Het afvaltarief volgt voor een deel de prijsontwikkelingen, maar gelet op een gunstige exploitatie kan de doorberekening in het tarief beperkt blijven. Daarnaast vinden we - gelet op de omvang van de afvalreserve- het reëel om een gedeelte terug te geven aan onze inwoners. Via de verordening afvalstoffenheffing 2024 (december 2023) is besloten een eenmalig bedrag van circa € 20,- per gezinshuishouden in 2024 terug te geven. Daarnaast heeft ter compensatie van de inhaalindex (OZB) nog een aanvullende éénmalige teruggave van € 12,- per gezinshuishouding in 2024 laten plaatsvinden (gecorrigeerd op het vastrecht maar maakt geen deel uit van afval). Een gemiddeld gezin betaalt in 2024 € 259,17 ten opzichte van € 211,90 in 2023.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bernheze&id=aa60a7e4-9720-42c4-82ec-b389828c5142