Document · PDF

Jaarstukken 2024

Commissie Ruimte en Leefbaarheid 24 juni 2025, gemeente BernhezeBij agendapunt: Jaarrekening 2024 Gemeente Bernheze32.799 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Heesch | 3 juli 2025

Jaarrekening 2024 Gemeente Bernheze

Inhoudsopgave Voorwoord

Deel I Jaarverslag: Programmaverantwoording

Programma 1: Leefbare kernen

Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente

Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair

Programma 4: Duurzame landbouw en economie

Programma 5: Weerbare en veilige samenleving

Programma 6: Dienstverlening en sterke organisatie

Programma 7: Financiën

Deel II Jaarverslag: Paragrafen

A. Lokale heffingen

B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

C. Kapitaalgoederen

D. Financiering

E. Bedrijfsvoering

F. Verbonden partijen

103

G. Grondbeleid

116

H. Subsidies

126

I. Wet open overheid (WOO)

131

Deel III: Jaarrekening

132

Rechtmatigheidsverantwoording

133

Balans per 31 december 2024

135

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

137

Toelichting op de balans

144

Algemeen financieel beleid

168

SiSa

194

Ensia verklaring (informatieveiligheid)

221

Privacy verklaring

222

Voorwoord Aan de raad van Bernheze, Hierbij bieden wij u de Jaarrekening over 2024 aan. Hiermee leggen wij verantwoording af over de uitvoering van het beoogde beleid dat is opgenomen in de begroting 2024 die op 9 november 2023 in uw raadsvergadering werd vastgesteld. De begroting en dus ook de verantwoording in de jaarrekening lopen langs de lijnen van de Staat van Bernheze. Vanuit de bedrijfsvoering (algemene dienst) hebben wij 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 6.981.512,25. Daarnaast is het resultaat vanuit de bouwgrondexploitaties € 1.323.903,47. Samen zorgt dit in 2024 voor een positief resultaat van € 8.305.415,72. Samen Bouwen aan een Veerkrachtig Bernheze vat de focus van het bestuursprogramma op drie kernambities samen: Bouwen, Werken vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid en dat Samen doen. Bernheze heeft ook slagvaardig mee bewogen met urgente situaties. Waaronder ook in 2024 nog de huisvesting van vluchtelingen uit Oekraïne een belangrijk thema is. Leefbare kernen: We hebben diverse beleidsmaatregelen en verbeteringen doorgevoerd, waaronder het vaststellen van beleid voor woonwagens en internationale werknemers, en het verbeteren van regionale samenwerking en communicatie met inwoners. Daarnaast zijn er initiatieven genomen om groenbeheer, cultureel erfgoed, sport- en recreatiefaciliteiten, en mobiliteit te verbeteren.

Tot slot is de Omgevingswet succesvol geïmplementeerd. Gezonde zorgzame gemeente: In 2024 werd een aanvullende subsidie verleend voor uitbreiding van jongerenwerk bij ONS welzijn en werd een inclusieagenda opgesteld om Bernheze inclusiever te maken. Stimuleringssubsidies werden gegeven aan projecten gericht op ontmoeting en bestaanszekerheid, en er werd gewerkt aan het verbeteren van de gezondheid van inwoners en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Klimaatbestendig, bio divers en circulair: We hebben stappen ondernomen om klimaatadaptatie te verbeteren en hittestress te verminderen, terwijl ook de biodiversiteit en groenstructuren zijn versterkt. Er is vooruitgang geboekt in energie-efficiëntie en duurzame energieopwekking, met ondersteuning voor huishoudens bij energiebesparing. Daarnaast is er samengewerkt met derde partijen om de lucht-, bodem- en waterkwaliteit te verbeteren. Duurzame landbouw en economie: In 2024 hebben we agrarische ondernemers ondersteund bij de transitie in de landbouw en de beleidsnotitie ‘buitenkansen’ afgerond. Er is een ruimtelijke verkenning van het buitengebied uitgevoerd en aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van een vitale economie en arbeidsmarkt

Weerbare en veilige samenleving: We hebben ons gericht op het verbeteren van digitale veiligheid, het aanpakken van ondermijning en het versterken van de weerbaarheid van inwoners. Er zijn diverse initiatieven genomen om de veiligheid en het vertrouwen in de gemeente te vergroten. Het opzetten van een meldpunt voor mensenhandel, en het organiseren van een Veiligheidsdag. Dienstverlening en sterke organisatie: We hebben een nieuw systeem en app geïntroduceerd om meldingen over de openbare ruimte te vergemakkelijken. Daarnaast is de telefonische bereikbaarheid verbeterd met een nieuwe telefooncentrale en interne samenwerkingsafspraken. De dienstverlening is op meer plekken gemeten, en is feedback van inwoners verzameld om processen en communicatie te verbeteren. Financiën: Twee tussentijdse rapportages en de Nota reserves en voorzieningen 2024 zijn vastgesteld om de financiële huishouding te beheren. Een extern bureau helpt bij het vinden van structurele bezuinigingen om een sluitende meerjarenbegroting te realiseren vanaf 2026. De lastendrukverhoging hebben we in 2024 beperkt kunnen houden gelijk aan de verwachtte inflatie. De jaarrekening is een doorslag van de vastgestelde begroting. Dit verantwoordingsdocument is gecontroleerd door BDO Audit & Assurance B.V. De jaarstukken bestaan uit drie onderdelen: I: Programmaverantwoording,

II: Paragrafen,

III: Jaarrekening

In de programmaverantwoording onder deel I is opgenomen wat we van het voorgenomen beleid hebben gerealiseerd en wat we aan nieuwe onderdelen in 2024 hebben toegevoegd. Deze verantwoording gaat in op de gemaakte keuzes en de mate waarin we deze hebben waargemaakt. Hierbij beantwoorden we de drie vragen, zoals deze ook in de begroting zijn gesteld, maar dan op basis van uitvoering: - Wat hebben we bereikt - Wat hebben we daarvoor gedaan - Wat heeft het gekost Bij alle programma’s hebben we een analyse van de afwijkingen opgenomen. In deel II zijn de verplichte paragrafen opgenomen. Hierin rapporteren we aan de hand van de uitgangspunten die in de begroting over 2024 waren opgenomen. Deel III betreft de jaarrekening en omvat de balans met uitgebreide toelichting. Hiermee brengen we onze financiële positie per einde 2024 in beeld, zodat hierover een verantwoord oordeel kan worden gegeven. Daarnaast zijn er overzichten van baten en lasten die analyses en toelichtingen integraal mogelijk maken.

Het college van burgemeester en wethouders.

Deel I Jaarverslag: Programmaverantwoording

Programma 1: Leefbare kernen Bernheze telt vijf kernen. De leefbaarheid in deze kernen, voor huidige en toekomstige generaties, is voor het college van groot belang. Dit vraagt enerzijds om ruimte en aandacht voor het thema wonen. We geloven sterk in een passend én betaalbaar woningaanbod voor alle, in Bernheze aanwezige, doelgroepen. Anderzijds is de leefomgeving een belangrijk punt van aandacht. We streven naar een groene en kwalitatief hoogwaardige leefomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en uitnodigt om te ontmoeten, te bewegen en te recreëren. De bereikbaarheid van onze kernen, en daarmee het thema mobiliteit, werd daarnaast niet voor niets door de gemeenteraad genoemd als belangrijk thema binnen de regionale samenwerking. Het belang van dit thema onderstrepen we volledig. Wij hechten er waarde aan dat Bernheze een plek is waar mensen goed kunnen leven, waar ze zich verbonden voelen met de kern en elkaar. De groene omgeving van Bernheze biedt daarnaast ruimte voor ontspanning en recreatie voor zowel onze inwoners als bezoekers van omliggende dorpen en steden. Voorzieningen, zoals scholen, sportverenigingen en bibliotheken dragen in grote mate bij aan het woonplezier. Dergelijke voorzieningen vormen een belangrijke basis voor een gezonde zorgzame samenleving. Niet iedere voorziening kan in iedere kern aanwezig zijn.

Goede, toegankelijke en veilige verbindingen van én naar voorzieningen zijn en blijven een belangrijk punt van aandacht.

Wat hebben we bereikt -

Beleid voor woonwagens en standplaatsen vastgesteld en wachtlijst geopend; Woonzorgvisie vastgesteld en uitvoeringsagenda gestart. Beleid voor huisvesting van internationale werknemers aangepast. Verbetering van regionale samenwerking en woonvoorzieningen. Verbetering van de communicatie en meldingsmogelijkheden voor inwoners. Vier groenbeheerplannen zijn vastgesteld, en het beheerplan spelen wordt opgenomen in het programma Groene Gezonde Structuren. In drie kernen is actief vergroend. Een versterking van het cultureel en historisch erfgoed en de uitbreiding van monumentenbescherming Een versterking van het recreatieve en natuurlijke erfgoed in de regio. Verbetering van de sport- en recreatiefaciliteiten, energie-efficiëntie en ondersteuning van

maatschappelijke organisaties. De mobiliteit en parkeervoorzieningen in de gemeente zijn verbeterd. Een succesvolle implementatie en uitwerking van de Omgevingswet.

Wat hebben we ervoor gedaan Wonen In 2024 hebben we vanuit volkshuisvesting veel beleidstukken kunnen opleveren. Het beleid woonwagen en standplaatsenbeleid is vastgesteld. Hiermee is er na jaren een mooie eerste stap gezet richting de woonwagenbewoners. Na het vaststellen van het woonwagenbeleid is hiervoor ook de wachtlijst geopend voor standplaatsen. De woonzorgvisie is vastgesteld wat een mooi voorbeeld geeft van integraal werken binnen de gemeente en goede participatie met de inwoners. Er is een start gemaakt met de gemeenschappelijke uitvoeringsagenda van de Woonzorgvisie en het Breed Maatschappelijk Beleid. Het beleid rondom huisvesting van internationale werknemers is aangepast. Naast het opleveren van beleidsstukken hebben we de raad middels NTI's op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen binnen ons woningbouwprogramma. Hoeveel woningen er zijn opgeleverd in 2024 is op dit moment nog niet geregistreerd. De oplevering van de flexwoningen staan gepland voor 2025. In 2024 is het begin gemaakt van het programma Volkshuisvesting. Met een beleidsscan is in beeld gebracht welke beleidsdocumenten via het programma een plek moeten krijgen in het programma en het omgevingsplan. De organisatie brede Kick-off heeft in december plaatsgevonden.

Hieruit zijn al diverse volgsessies geweest waarbij onder andere werd gesproken over het splitsen van woningen binnen- en buiten de kommen. In regionaal verband is er een start gemaakt aan een regionale urgentieregeling, toetsingsbeleid rondom bijzondere woonvormen en de herijking van de regionale woondeal. Hieraan is vanuit wonen de nodige bijdrage geleverd. We sluiten het jaar af met voldoende (zachte) bouwplannen Bernheze breed, om de opgave tot en met 2030 te kunnen realiseren, inclusief 30% overcapaciteit. Het is de komende jaren vooral zaak om deze zachte plannen om te zetten naar harde plannen. Uiteraard blijft er maatwerk voor nieuwe plannen op kernniveau mogelijk.

Openbare ruimte & groen Het meldingssysteem Signalen is geïmplementeerd en gedeeld met onze inwoners. Het plan voor de woningen Achter den Berg is doorgeschoven naar 2025 omdat de woningen nog niet zijn gesloopt. Voor project Schoonstraat zijn de eerste onderzoeken uitgevoerd. Verder planvorming start in 2025. We hebben vier groenbeheerplannen vastgesteld: het beheerplan stedelijk groen, het bomenbeheerplan, beheerplan groen en water buiten de kom en het beheerplan bossen. Van het 7

beheerplan spelen is besloten dat we dit integraal opnemen in het programma Groene Gezonde Structuren wat in 2025 wordt afgerond. We hebben in drie kernen actief vergroend (verharding eruit, groen erin): •

Heeswijk Dinther

360 m2

•

Heesch

620 m2

•

Vorstenbosch

618 m2

We zijn gestart met het vergroeningsplan door diverse analyses uit te voeren. Deze data voegen we samen tot een vergroeningsplan dat de komende jaren richting geeft aan de plekken waar we als eerste gaan vergroenen.

Monumenten en Erfgoed Voor het project Bronsschat is in 2024 is samengewerkt met het Rijksmuseum voor Oudheden aan de tentoonstelling “Onderons”. Daarnaast is gewerkt aan het onderwijsproject over de Bronsschat en zijn er voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor het landmarkproject. Tevens is in 2024 uitvoering gegeven aan het Canonproject en zijn voorbereidende werkzaamheden getroffen voor het realiseren van een bakhuis bij molen Nistelrode. Ook is het project opgestart voor uitbreiding van de monumentenlijst met vergeten monumenten en objecten uit de wederopbouwperiode

Recreatie Het recreatieve wandel- en fietsroutenetwerk is in 2024 in goede staat gehouden, met nieuwe routes zoals ‘Wandelen over Boerenland’. In samenwerking met IVN vrijwilligers is de Peelrandbreuk (Geopark Peelhorst en Maasvallei) zichtbaar gemaakt in Bernheze, met acht locaties en borden als onderdeel van wandel- en fietsroutes. De gebiedsvisie voor de Hooge Vorssel is verder uitgewerkt met behulp van het Living Lab, met als doel een uitwerkingsplan. Daarnaast is extra subsidie verstrekt aan Natuurcentrum De Maashorst, onder voorwaarde van een koerswijziging voor de toekomst, met een kick-off brainstorm en verdere uitwerking van ideeën.

Voorzieningen op peil We hebben het locatie onderzoek naar een gezamenlijk sportpark voor Heeswijk-Dinther afgerond. In december heeft u voorkeurslocatie Koffiestraat-Hommelsedijk vastgesteld. We renoveerden het hoofdveld van RKSV Prinses Irene Nistelrode. Dit is in november geopend.

We overlegden met Mixed Hockey Club Heesch en de leverancier over de problemen met de waterberging van het hoofdveld. Begin 2025 wordt dit afgerond. Een onderzoek naar de mogelijkheden om alle conventionele verlichting rondom de gemeentelijke sportparken te vervangen voor Ledverlichting, inclusief een onderzoek naar de draagkracht van de masten, is afgerond. De werkzaamheden om te komen tot een gezamenlijk sportpark in Loosbroek is afgerond. Het sportpark is geopend en in gebruik genomen. De energiecompensatieregeling voor maatschappelijke organisaties is ook in 2024 uitgevoerd. We hielpen dit jaar 12 organisaties voor een totaalbedrag van 142.286 We lieten eind 2024 al het gemeentelijk vastgoed, de basisscholen en de sociaal culturele centra voorzien van een nieuw energielabel

Mobiliteit en verkeersveiligheid De mobiliteitsvisie is op 18 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. Na de vaststelling van de visie is aan de slag gegaan met het Mobiliteitsplan, later hernoemd naar het Programma Mobiliteit. Het programma is op 10 december 2024 vastgesteld door het college van B&W. Er is een SWOT-analyse uitgevoerd in Nistelrode, waarin breder is gekeken naar de situatie in Nistelrode. Deze analyse is uitgevoerd naar aanleiding van de verkeersanalyse die in 2022 is verricht. Uit de SWOT zijn verschillende strategische richtlijnen voorgesteld waar we mee aan de slag gaan. Op 18 april 2024 is de nieuwe Nota Parkeerbeleid vastgesteld door de gemeenteraad. De werkwijze voor de behandeling met ruimtelijke plannen is verbeterd doordat er meer duidelijkheid is gecreëerd in de vorm van parkeernormen per type woning. We hebben een woningdifferentiatie toegepast, waardoor makkelijker te herleiden is welke parkeernorm bij een bepaald type woning past.

Omgevingswet De Omgevingswet is per 1 januari 2024 van kracht geworden. Op 7 maart 2024 heeft de raad de Omgevingsvisie Bernheze 2040 vastgesteld. De Omgevingsvisie wordt uitgewerkt in beleidsprogramma’s. Om te leren werken met het instrument programma’s onder de Omgevingswet zijn er twee pilot-programma's gestart met 1 jaar doorlooptijd. Dit zijn de pilotprogramma's voor Groen Gezonde Structuren (GGS) en voor Volkshuisvesting. In 2025 worden de programma’s geëvalueerd. Voor het opstellen van het Omgevingsplan Bernheze is een integraal plan van aanpak opgesteld voor de transitiefase. Daarnaast is regionaal het project Sprong uitgewerkt om in de komende jaren en in samenwerking met gemeenten in Noord-Brabant bouwstenen op te stellen voor de 9

Omgevingsplannen van de gemeenten. Het doel is om versnelling te bieden in het opstellen van de gemeentelijke Omgevingsplannen. Aan dit project neemt Bernheze deel.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Vereniging van eigenaren van gebouw “Plein 1969” Het gebouw wordt o.a. gebruikt voor samenkomsten met maatschappelijk doel. Als medebestuurslid draagt de gemeente bij aan onderhoud en de instandhouding van (het gemeentelijke deel) het gebouw.

Wat heeft het gekost Taakveld 0.3 BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN 2.1 VERKEER EN VERVOER 2.5 OPENBAAR VERVOER

Primitieve begroting 239.394

Begroot na wijzigingen 354.112

Werkelijk Lasten 461.897

Primitieve begroting 348.955

Begroot na wijzigingen 851.068

Werkelijk baten 887.298

4.770.549

5.432.685

4.613.892

282.989

402.153

422.709

6.518

107.618

3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE

635.608

838.222

711.774

108.702

101.823

4.2 ONDERWIJSHUISVESTING

1.164.853

2.238.957

1.647.262

51.355

64.593

59.081

5.2 SPORTACCOMMODATIES

2.370.062

2.752.814

2.487.650

789.251

822.413

863.718

5.4 MUSEA

25.096

29.080

32.303

6.613

5.5 CULTUREEL ERFGOED

188.751

298.715

236.143

10.800

5.7 OPENBAAR GROEN EN (OPENLUCHT) RECREATIE 6.1 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE 7.5 BEGRAAFPLAATSEN EN CREMATORIA 8.1 RUIMTE EN LEEFOMGEVING

2.314.121

2.718.628

2.448.470

19.223

208.065

191.046

726.128

1.272.721

1.276.991

343.042

963.419

982.605

24.864

104.864

75.292

41.417

30.320

1.372.425

3.181.089

3.220.723

267.332

1.135.958

1.389.065

8.2 GRONDEXPLOITATIE (NIETBEDRIJVENTERREINEN) 8.3 WONEN EN BOUWEN

7.378.139

8.746.652

5.365.555

8.550.038

10.169.664

6.760.592

1.865.835

1.674.827

1.442.583

1.868.327

1.061.949

1.213.817

0.10 MUTATIE RESERVES

1.171.899

7.642.323

8.003.448

286.645

8.543.588

6.891.336

Totaal

24.254.242

37.292.207 32.030.500

12.974.689

24.383.523 19.816.619

Taakveld 0.3 BEHEER OVERIGE GEBOUWEN EN GRONDEN 2.1 VERKEER EN VERVOER 2.5 OPENBAAR VERVOER 3.4 ECONOMISCHE PROMOTIE 4.2 ONDERWIJSHUISVESTING 5.2 SPORTACCOMMODATIES 5.4 MUSEA 5.5 CULTUREEL ERFGOED 5.7 OPENBAAR GROEN EN (OPENLUCHT) RECREATIE 6.1 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE 7.5 BEGRAAFPLAATSEN EN CREMATORIA 8.1 RUIMTE EN LEEFOMGEVING 8.2 GRONDEXPLOITATIE (NIET-BEDRIJVENTERREINEN) 8.3 WONEN EN BOUWEN 0.10 MUTATIE RESERVES 1 LEEFBARE KERNEN - Totaal

Lasten 107.785 -818.793 -0 -126.448 -591.695 -265.164 3.223 -62.573 -270.158 4.270 -29.572 39.634 -3.381.097 -232.244 361.125 -5.261.707

Baten -36.230 -20.556 0 -5.795 5.512 -41.305 0 0 17.019 -19.186 11.097 -253.107 3.409.072 -151.868 1.652.252 4.566.904

Totaal 71.554 -839.349 -0 -132.243 -586.182 -306.469 3.223 -62.573 -253.139 -14.916 -18.475 -213.473 27.974 -384.112 2.013.377 -694.804

Lasten: Een + saldo betekent dat er meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Een - saldo betekent dat de uitgaven in werkelijkheid lager zijn dan geraamd. Baten: Een + saldo betekent dat er minder inkomsten zijn ontvangen dan geraamd. Een - saldo betekent meer ontvangen inkomsten dan geraamd. Samen zorgt dit voor het saldo per taakveld, waarbij een + bedrag een nadelig saldo is voor het taakveld en een – bedrag een voordelig taakveld saldo

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Bij de begroting maken we een schatting van de urentoerekening naar de diverse taakvelden. Dit kan bij de jaarrekening afwijken o.b.v. verschuiving van werkzaamheden. Daarnaast hebben we u in 2023 geïnformeerd over de continuïteitsregeling. Deze regeling is ingevoerd om de continuïteit van de dienstverlening bij ziekten en vacatures te borgen. Deze regeling leidt echter wel tot meerkosten (hogere kosten ten opzichte van eigen personeel en bij ziekte blijven de salariskosten van eigen personeel doorlopen). In dit geval betreft dit € 68.000,-

2.1 Verkeer en vervoer De onderschrijding is voornamelijk het gevolg van vertragende uitvoering van een aantal projecten / investeringen. Volgens de financiële verordening wordt pas afgeschreven het jaar na realisatie. Hierdoor laten de afschrijvingskosten een onderschrijding zien. Dit betreft €613.000,-. o.a. herinrichting Graafsebaan, herinrichting Weijen, Laar, Raadhuisplein, Schoonstraat, rotonde Cereslaan) als gevolg van een langere voorbereidingstijd door het nutsbedrijf. Gefaseerde uitvoering van de Traverse Heeswijk-Dinther. De vertraging heeft onder meer te maken met leveringsproblemen door leveranciers (stenen) en de nutsbedrijven. In 2024 zijn we gestart met de vergroening van de centra in onze gemeenten. De werkzaamheden lopen nog door in 2025 waardoor de afschrijving pas later start. De verduurzaming van de openbare verlichting is gefaseerd uitgevoerd. Daardoor is de afschrijving nog niet gestart. Bij de begroting maken we een schatting van de urentoerekening naar de diverse taakvelden. Dit kan bij de jaarrekening afwijken o.b.v. verschuiving van werkzaamheden. Daarnaast hebben we u in 2023 geïnformeerd over de continuïteitsregeling. Deze regeling is ingevoerd om de continuïteit 11

van de dienstverlening bij ziekten en vacatures te borgen. Deze regeling leidt echter wel tot meerkosten (hogere kosten ten opzichte van eigen personeel en bij ziekte blijven de salariskosten van eigen personeel doorlopen). In dit geval betreft dit € 56.000,-. Er is een budget beschikbaar voor onderhoud van openbare verlichting als gevolg van schades en storingen. Dit is begroot op basis van gemiddelde historische kosten. Voor 2024 is dit budget niet volledig benut. Daarnaast is er minder schilderwerk uitgevoerd. Hierdoor hebben we onderschrijding van € 43.000,Daarnaast hebben we een achterstand in de uitvoering van de zorgplicht van bomen, waardoor het budget niet volledig is benut met een onderschrijding van €166.000 als gevolg. Deze achterstand wordt in 2025 ingelopen

3.4 Economische promotie Vanwege een vacature hebben we gebruikt gemaakt van externe inhuur om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen. Dit leidt echter tot een overschrijding van € 91.000,-. Er ontstaat een onderschrijding van € 64.000,- als het gevolg van de gefaseerde uitvoering van het uitvoeringsprogramma Recreatievisie waardoor de uitgaven zijn verspreid over meerdere jaren. Daarnaast is een structureel budget beschikbaar voor het beheer van het natuurgebied de Maashorst. Dit budget is bepaald o.b.v. een gemiddelde afschrijving inclusief vervangingen. In 2024 zijn de uitgaven € 55.000,- lager dan begroot. Daarnaast is het budget (gebiedsvisie) Abdij van Berne niet volledig benut (€ 53.000,-). Ook hielden we rekening met kosten van € 17.500,- voor externe ondersteuning voor het opstellen van de recreatievisie. Deze hebben we echter in eigen beheer uitgevoerd.

4.2 Onderwijshuisvesting De onderschrijding van € 565.000,- is het gevolg van de vertraagde uitvoering van de vernieuwbouw van BS Op Weg ten gevolge van de opgelopen vertraging in het proces om de vergunningen voor zowel de tijdelijke huisvesting als de vernieuwbouw van de basisschool te verkrijgen, de benodigde verdere onderzoeken inzake de energievoorziening veroorzaakt door netcongestie en de uitvoer van het flora en faunaonderzoek, de benodigde mitigerende maatregelen die hieruit voortkomen en de doorlooptijd van de vergunningsaanvraag die hier aan verbonden is.

5.2 Sportaccommodaties Er ontstaat een onderschrijding als het gevolg van € 93.000,- lagere energielasten dan geraamd.

Het Tennispark Loosbroek is in 2024 in gebruik genomen waardoor de afschrijving volgens de financiële verordening pas vanaf 2025 gaat plaatsvinden. Met als gevolg een onderschrijding van € 273.000,- in 2024. Vanwege diverse vacatures op sportgebied hebben we gebruik gemaakt van externe inhuur voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. De kosten van externe inhuur zijn hoger dan de reguliere salariskosten. Dit geeft een overschrijding van € 53.000,-.

5.5 Cultureel erfgoed We hebben rekening gehouden met budget voor subsidies voor onderhoud monumenten. De kosten zijn € 23.000,- lager dan geraamd. Daarnaast zijn de budgetten erfgoedvisie en beleefbaar maken bronsschat niet volledig benut waardoor de afschrijvingen €28.000,- lager uitvallen.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie De budgetten Kansrijke initiatieven, Vitaal buitengebied, Transitie landbouw en Onvoorzien buitengebied zijn in 2024 niet benut. Daarnaast is het budget groenstructuurplan niet volledig benut. Dit veroorzaakt een onderschrijding van € 282.000,-.

8.1 Ruimte en Leefomgeving Gedurende 2024 is er een wijziging opgetreden in de verantwoording van het grondbedrijf. De kosten moeten voortaan gesplitst worden in facilitair en bouwgrond in exploitatie. Dit betekent dat een bedrag van € 282.000 toegerekend moet worden aan taakveld 8.2. De resterende overschrijding van € 238.000,- is het gevolg van het afhandelen van oude verzoeken die nog in 2023 zijn ingediend onder de WABO. Deze uren konden hierdoor niet toegerekend worden aan het grondbedrijf. De kredieten ecologische verbindingszones zijn niet volledig benut. Het gebied de Groote Wetering is in 2024 afgerond. De vertraging is het gevolg van de samenwerking met derden, waaronder het Waterschap. Dit leid tot een onderschrijding van € 256.000,-. De invoering van de omgevingsvisie een langere doorlooptijd dan ingeschat. De uitvoering vindt gefaseerd plaats over meerdere jaren. De kosten op jaarbasis zijn moeilijk in te schatten en komen in 2024 € 186.000,- lager uit dan geraamd.

8.3 Wonen en Bouwen In de septembercirculaire 2024 hebben we middelen ontvangen voor de invoering van de Wet betaalbare huur. Deze middelen hebben we gereserveerd voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld. Dit budget is niet volledig besteed. Daarnaast hebben we als gevolg van de schending instandhoudingstermijn sociale huur een boete ontvangen. Samen zorgt dit voor een onderschrijding van € 68.000,-. 13

De afname van uren bij zowel externe partijen als de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) zijn fors afgenomen als gevolg van het moeilijk invullen van vacatures bij met name de ODBN. Hierdoor ontstaat een onderschrijding van € 112.000,-. Daarnaast zijn de legesopbrengsten € 187.000,- hoger vanwege een aantal grotere bouwinitiatieven, waarmee we raming technisch geen rekening hebben gehouden

Programma 2: Gezonde zorgzame gemeente In een gezonde en zorgzame gemeente kan iedereen meedoen en dragen inwoners zorg voor elkaar. Dit vraagt om een zorgzame en sociale gemeenschap en om veerkrachtige en weerbare inwoners. Om dit te bereiken zetten we onder andere algemene voorzieningen en individuele ondersteuning in voor onze inwoners. We zoeken daarbij naar algemeen toegankelijke en collectieve voorzieningen om de gang naar individuele ondersteuning minder noodzakelijk te maken. Dat wil niet zeggen dat we er niet zijn voor onze inwoners. Ondanks dat we in Bernheze elkaar graag helpen, blijven er altijd mensen die kwetsbaar zijn en individuele hulp nodig hebben om mee te blijven doen in de samenleving. Alle inwoners kunnen bij ons terecht en we denken graag mee hoe we, met name de meer kwetsbare doelgroepen, vooruit kunnen helpen. Bij de uitdagingen van vandaag én morgen zijn wat ons betreft een sterk verenigingsleven en inwonersinitiatieven onmisbaar. In het bestuursprogramma onderstreepte het huidige college het belang en de kansen voortkomend uit het gedachtegoed van positieve gezondheid. Positieve gezondheid richt zich op het versterken van de veerkracht van de mensen zelf en het vergroten van hun kwaliteit van leven.

Verschillende landelijke programma’s en akkoorden, zoals het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), onderstrepen dat belang, ook vanuit het Rijk, op dit thema. We grijpen de kansen die deze ontwikkelingen ons bieden en zorgen dat we breed aangehaakt blijven op de ontwikkelingen in het kader van IZA, waarvoor we als regio gevraagd hebben aan Den Bosch om als mandaatgemeente op te treden.

Wat hebben we bereikt -

In 2024 verleenden we een aanvullende subsidie voor uitbreiding jongerenwerk bij ONS welzijn. Het wijkwerk was het jaar daarvoor al uitgebreid. Beiden zijn gericht op het verstevigen van collectieve ondersteuning. De druk op individuele ondersteuning is onverminderd groot. We zijn gestart met het opstellen van een inclusieagenda waarin staat hoe we ervoor zorgen dat Bernheze een inclusieve gemeente wordt. We gaven aan verschillende projecten een stimuleringssubsidie gericht op ontmoeting en bestaanszekerheid. Deze initiatieven dragen bij aan een sterke sociale basis. Meer leerlingen sneller terug naar school bij ziekteverzuim. Bijgedragen aan projecten om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Gewerkt aan preventieve aanpak t.b.v. een gezonde leefstijl en het versterken van de sociale basis.

Wat hebben we daarvoor gedaan Inclusieve samenleving In 2024 werkten we samen met maatschappelijke professionele- en vrijwilligersorganisaties aan de realisatie van een tweede uitvoeringsprogramma 2025-2026 voor het Breed Maatschappelijk Beleid (BMB). Dit stelden we vast eind 2024. Het eerste uitvoeringsprogramma diende als basis voor de samenwerking. De samenwerking met partners gebeurde allereerst via Bernheze Bespreekt, vervolgens vond in mei een bijeenkomst plaats met diverse organisaties. Hierna is een netwerkoverleg gevormd met vertegenwoordigers van huisartsenzorg HUMO, netwerk voor organisaties voor ouderen (NOVO), Bibliotheek, Muzelinck, GGD, ONS welzijn en gemeente. Dit netwerkoverleg is verantwoordelijk voor uitvoering BMB. We subsidiëren en ondersteunen vier kernnetwerken die allerlei ontmoetingsactiviteiten organiseren. Dit zorgt ervoor dat (kwetsbare) inwoners elkaar kunnen blijven ontmoeten. We stelden in 2024 een aanvulling op de subsidie uitgangspunten vast zodat kern-netwerken ook in de toekomst financieel gezond blijven. met als opdracht het huisvesten van de verschillende specifieke doelgroepen in 2024.

Kunst en cultuur In 2024 werd bekend dat de wettelijke zorgplicht voor de bibliotheek en lokale omroep is uitgesteld. De zorgplicht voor de bibliotheek gaat in per 2027 en voor de lokale omroep per 2028.

Participatie via werk en inkomen We namen een regisseur bestaanszekerheid aan om meer regie te voeren op het bestaanszekerheid beleid. Het Team Armoede Preventie (TAP) organiseerde 3 acties om financieel kwetsbare inwoners te ondersteunen. Hiermee bereikten we 125 kinderen en 500 volwassenen. Daarnaast adviseerden we via de potjescheck 150 inwoners over het aanvragen van regelingen. We subsidieerden en faciliteerden onze minimapartners die hiermee het volgende bereikten a. b. c. d.

Schuldhulpmaatje: 18 opgeleide Schuldhulpmaatjes hielpen dit jaar in totaal 31 inwoners met het op orde brengen van hun geldzaken. Voedselbank Oss e.o. hielp dit jaar wekelijks gemiddeld 5 gezinnen met totaal 14 personen met een voedselpakket. Stichting Leergeld heeft dit jaar 65 Kinderen geholpen met een fiets en schoolkosten Jeugdfonds Sport en Cultuur: De contributie voor sport- of cultuurdeelname inclusief eventueel benodigde spullen van 112 kinderen is vergoed.

We hebben in samenwerking met BECO de isolatie aanpak voor minima opgezet. 175 huiseigenaren met een laag inkomen ontvangen een aanbod voor een gratis isolatiemaatregel (glas- of muurisolatie). Met 75 inwoners is de eerste afspraak ingepland. Energiecoaches hebben dit jaar 85 huishoudens geholpen met kleine energiebesparende maatregelen, besparingsadvies en indien nodig een nieuw energiezuinig witgoedapparaat. Tot en met september deden we 371 contactpogingen naar aanleiding van 289 meldingen over inwoners die minimaal 1 maand een van hun vaste lasten (huur, zorgverzekering, energierekening, waterrekening) niet hebben betaald. We ondersteunden dit jaar 10 slachtoffers van de toeslagenaffaire met brede ondersteuning op allerlei gebieden. Het gaat om 3 ouders, 7 kinderen van gedupeerde ouders en 2 gedupeerde expartners. We organiseerden een banenmarkt waardoor een inwoner uit Bernheze uit de bijstand en 16 bewoners uit de opvanglocatie voor Oekraïners in Heeswijk Dinther een baan vonden. We organiseerden een bijeenkomst voor PSO gecertificeerde bedrijven om informatie/ervaringen te delen en knelpunten te signaleren (ook met betrekking tot invulling social return) We startten met het bezoeken van ondernemersverenigingen om PSO-certificering toe te lichten en te stimuleren.

De beleids- en uitvoeringsregels social return actualiseerden we om aan te sluiten bij huidige arbeidsmarkt en ervaringen. We organiseerden bijeenkomsten voor zorg-ondernemers beschut werk om ervaringen uit te wisselen, informatie te delen en de netwerken naar gemeente, UWV en IBN te versterken. In samenwerking met NO BrabantWerkt diverse projecten zijn we gestart om jongeren op weg te helpen naar een baan, vervolgopleiding of stageplek (zoals bijvoorbeeld inzet coaches, project back in the game, loopbaanbegeleiding leerwerk loket, VSO werkt met techniek) Samen met IBN is het 5-weekse programma Talent in beeld doorontwikkeld voor jongeren om jongeren beter te begeleiden naar een baan. In samenwerking met NO BrabantWerkt is een video animatie ontwikkeld om de voordelen van het doelgroepregister onder de aandacht te brengen bij werkgevers, jongeren, ouders en scholen.

Zorg en ondersteuning 0 tot 100 jaar In 2024 hebben we hulpvragen van inwoners streng maar rechtvaardig behandeld. Door de vergrijzing en toenemende zorgvragen benaderen we Wmo-meldingen kritisch. Op de gemeentelijke website doen we een moreel appèl op inwoners om zelf oplossingen te zoeken voordat ze een beroep op de Wmo doen. We hebben onderzoek gedaan naar de ontwikkeling en implementatie van effectieve woonoplossingen voor jeugdigen van 16-27 jaar met een psychische kwetsbaarheid. Hieruit is een projectaanpak ontstaan en is de aanvraag Investeringsfonds Beschermd wonen goedgekeurd. Een regionaal beleidsprogramma jeugdhulp Noordoost Brabant 2024-2028 is door de 10 gemeenteraden vastgesteld. Samen met deze gemeenten in onze regio werken we aan regionale beleidsthema's. Het beleidsprogramma is uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma.k We hebben zowel regionaal als lokaal geïnvesteerd om inwoners te ondersteunen bij scheidingen. Hiervoor is de website “alsjeuitelkaargaat.nl” gelanceerd. Naast de website is er een samenwerking met Villa Pinedo die zich richt op kinderen van ouders die uit elkaar gaan. Tot slot zijn er ouderbijeenkomsten. ONS welzijn is gestart met een team voor ondersteuning voor inwoners die uit elkaar gaan. We bouwen verblijf in JeugdzorgPlus af, zodat we aan de landelijke richtlijn van 0 gesloten plaatsingen in 2030 kunnen voldoen.

Dit afbouwen gaat gelijktijdig met het opbouwen van kleinschalig verblijf. Er zijn 3 jeugdzorgaanbieders die extra groepen kleinschaligheid creëren in samenwerking met de jeugdzorgregio.

Gelijke kansen op onderwijs We stemmen af met de scholen, kinderdagverblijven, samenwerkingsverbanden en het Regionaal Bureau Leerplicht voor het toeleiden van kinderen naar het onderwijs. In 2024 is deze afstemming uitgebreid met de opvanglocaties en de regionale schakelklassen voortgezet onderwijs om nieuwkomersleerlingen beter toe te leiden naar onderwijs. We hebben de ondersteuning van de GGD bij de aanpak van ziekteverzuim op het voortgezet onderwijs uitgebreid. Hierdoor kunnen meer leerlingen sneller en verantwoord terug naar school en wordt schooluitval voorkomen. De inzet van Voorschoolse Educatie en peuteropvang is geëvalueerd. In een interactieve bijeenkomst met ketenpartners jeugd, onderwijs en veiligheid haalden we input op voor de belangrijke prioriteiten voor verbinding jeugd en onderwijs voor de komende periode. Dit verwerken we in het uitvoeringsprogramma Breed maatschappelijk beleid.

Positieve gezondheid In 2024 werkten we aan het vastgestelde plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord. GALA richt zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl en het versterken van de sociale basis. Deze preventieve aanpak maakt onderdeel uit van het Breed Maatschappelijk Beleid. Voor de aanpak valpreventie hebben we smart floors aangeschaft. Deze vloeren monitoren het loopgedrag van mensen om zo vallen te voorkomen. We werkten aan een plan van aanpak valpreventie. Oplevering eerste kwartaal 2025. We zijn goed op weg met de aanpak Kansrijke Start. Samen met de gemeente Oss werken we samen met diverse lokale coalities om jonge kinderen een betere start te geven. ONS welzijn coördineert de aanpak welzijn op recept en werkt hierin samen met huisartspraktijken. De samenwerking ONS welzijn en huisartsen zorgt ervoor dat we inwoners naast nodige medische zorg ook ondersteunen bij het verbeteren van hun welzijn.

Sport en bewegen Via het Lokaal Sportakkoord ondersteunden we diverse projecten die de ambitie hebben om via bewegen de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. In November 2024 zijn de vitaliteitsdagen georganiseerd. We zijn gestart met een nieuw beleidsplan spelen. Naar verwachting wordt dit beleidsplan in de eerste helft van 2025 afgerond. Samen met gemeenten Breda, Oss en de GGD maken we deel uit van het door ZonMW medegefinancierde ‘Brabantse GO! voor een groene gezonde leefomgeving’. Dit project richt zich op het beweegvriendelijk inrichten van de openbare ruimte via actieve participatie. De buurtsportcoaches zijn ingezet om onze jeugd te enthousiasmeren om in beweging te komen en kwalitatief goed bewegingsonderwijs aan te bieden. We sloten een regionaal samenwerkingsverband 2024-2026 om het aangepast sporten verder te ontwikkelen en onder de aandacht te brengen.

Verbonden partijen Hier geven we weer in hoeverre onze verbonden partijen bijdragen aan het resultaat. De verbonden partijen hebben we ook toegelicht in de paragraaf Verbonden partijen.

Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant Noordoost (RBL BNO) Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond leerplicht en RMC (Regionale Meld- en coördinatiefunctie) uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.

Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens zes gemeenten enig aandeelhouder en eigenaar van IBN.

Centrumregeling WMO en Wvggz Brabant Noordoost-Oost Gemeente Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). De centrumgemeente koopt in namens de deelnemende gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz (Wet verplichte Ggz) sinds 2020 samen in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders.

Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen.

Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant Noordoost (KCV) Elf gemeenten zijn opdrachtgever voor het WMO-personenvervoer. Samen vormen zij het KCV. Met vervoer op maat dragen zij bij aan bereikbaarheid voor iedereen, en daarmee aan de participatie ook voor mensen met een beperking.

Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD) De GGD voert taken uit voor ruim 1 miljoen inwoners voor zijn werkgebied. Hij bewaakt, beschermt en bevorderd de gezondheid van alle inwoners, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners en de jeugd.

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden, West en Noord (RAV) De RAV is een gemeenschappelijke regeling van 45 gemeenten. De RAV verzorgt het ambulancevervoer, houdt de meldkamer ambulancezorg in stand en levert een bijdrage aan de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR). Gemeenten betalen sinds 2012 geen bijdrage meer voor de RAV. Er wordt onderzoek gedaan naar welke organisatievorm in de toekomst past bij de RAV en wat daarin de wettelijke mogelijkheden zijn. Tot die tijd blijft de gemeenschappelijke regeling bij de gemeenten.

Beleidsindicatoren In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot 50.000 inwoners. Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Absoluut verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)1

2020 2021 2022 2023

2,1 2,0 4,2 6,0

2,4 1,1 8,0 10,1

Relatief verzuim (aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr )2

2020 2021 2022 2023

17 18 21 23

7 11 13 11

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)3

2020 2021 2022 2023

1,4 1,6 2,1 2,1

1,1 1,0 1,9 1,9

Niet wekelijkse sporters (%) >19 jaar

2020 2022

50,7 47,9

41,4 43,8

Aantal banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 –

2020

701,4

596,4

64 jaar)

2021 2022 2023

707,1 726,1 738,4

612,3 625,8 625,9

Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen)

2020 2021

1% 1%

0% 1%

2022 2023

1% 1%

0% 1%

2020 2021

4% 4%

3% 3%

2022 2023

4% 4%

3% 3%

Kinderen in uitkeringsgezin dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen (% kinderen tot 18 jaar)

Beleidsindicator

Jaar realisatie

Referentie

Bernheze

Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen)

2020 2021 2022 2023

2% 1% 1% 1%

1% 2% 2% 1%

Netto arbeidsparticipatie

2020

70,1

72,2

(% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking)

2021 2022 2023

71,0 72,5 73,4

73,9 74,7 75,4

Personen met een bijstandsuitkering

2021

277,7

169,7

(aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder)

2022 2023 2024

239,4 230,3 232,1

148,0 141,2 135,7

Lopende re-integratievoorzieningen

2020

194,0

116,1

(aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar)

2021 2022

Geen data 192,0

136,2 120,1

Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)

2021 2022 2023

13,4 13,6 13,9

13,1 13,6 14,0

2024

11,5

11,0

2021 2022 2023

1,3 1,2 1,1

0,8 0,9 0,9

2024

0,9

0,8

2021 2022 2023

676 690 685

590 610 640

2024

637

590

Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (aantal per 10.000 inwoners)

1) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. 2) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. 3) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 – 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 4) In de indicator jongeren met jeugdhulp zijn per 2021 veranderingen doorgevoerd in de verzameling en verwerking van de data, die leiden tot een trendbreuk in de uitkomsten over 2020 en 2021. Hierdoor zijn de uitkomsten over de jeugdhulp over de jaren 2021 en later niet goed te vergelijken met de uitkomsten over de jaren 2018 t/m 2020.

Wat heeft het gekost Taakveld 4.1 OPENBAAR ONDERWIJS 4.3 ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGZAKEN 5.1 SPORTBELEID EN ACTIVERING 5.3 CULTUURPRESENTATIE, CULTUURPRODUCTIE EN 5.6 MEDIA 6.1 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE 6.2 WIJKTEAMS 6.3 INKOMENSREGELINGEN 6.4 BEGELEIDE PARTICIPATIE

Primitieve begroting 1.873 1.645.025

Begroot na wijzigingen 5.249 1.494.840

Werkelijk Lasten 5.249 1.359.189

Primitieve begroting

Begroot na wijzigingen

Werkelijk baten

378.165

442.493

486.682

196.557 500.724

506.461 577.710

399.025 485.077

297 24.337

186.092 24.337

156.420 24.337

820.316 3.032.009

941.997 14.475.606

944.010

11.813 378.237

42.938 13.420.226

42.995

3.992.890 7.796.901 4.537.206

4.497.603 8.592.808 5.080.116

52.747 4.836.934 -

125.666 5.819.255 154.422

13.473.404 4.188.352 8.527.324 5.086.814

12.789.169 435.137 5.942.478 154.422

Taakveld 6.5 ARBEIDSPARTICIPATIE 6.6 MAATWERKVOORZIENINGEN (WMO) 6.71A HULP BIJ HET HUISHOUDEN (WMO) 6.71B BEGELEIDING (WMO) 6.71C DAGBESTEDING (WMO) 6.72A JEUGDHULP BEGELEIDING 6.72B JEUGDHULP BEHANDELING 6.72C JEUGDHULP DAGBESTEDING 6.72D JEUGDHULP ZONDER VERBLIJF OVERIG 6.73A PLEEGZORG 6.73B GEZINSGERICHT 6.73C JEUGDHULP MET VERBLIJF OVERIG 6.74A JEUGDHULP BEHANDELING GGZ ZONDER VERBLIJF 6.74B JEUGDHULP CRISIS/LTA/GGZVERBLIJF 6.74C GESLOTEN PLAATSING 6.81A BESCHERMD WONEN (WMO) 6.81B MAATSCHAPPELIJKE- EN VROUWENOPVANG (WMO) 6.82A JEUGDBESCHERMING 6.82B JEUGDRECLASSERING 7.1 VOLKSGEZONDHEID 0.10 MUTATIE RESERVES Totaal

Primitieve begroting 489.912 1.194.334 2.717.156 2.364.208 593.697 1.354.933 130.000 391.634 970.862

Begroot na wijzigingen 659.294 903.201 2.859.685 2.422.776 579.850 1.493.168 287.425 436.916 912.242

Werkelijk Lasten 581.535 877.587 2.487.775 2.643.280 594.254 1.501.402 273.585 490.642 801.571

Primitieve begroting 2.000 60.329 -

Begroot na wijzigingen 3.714 71.203 -

Werkelijk baten 10.624 77.806 -

155.578 62.549 432.633 1.967.238

156.192 80.082 1.030.158 2.232.463

154.524 85.090 1.112.126 2.292.657

968.000

428.020

425.429

218.875 37.165

222.085 847.636 15.000

243.079 44.499 5.811

983.571 -

536.492 513.639 74.800 32.270 1.903.811 1.775.240 1.817.500 1.898.767 56.071.186 53.303.206

20.897 103.268 5.869.024

274.842 43.778 1.570.317 38.461.212

102.363 105.369 3.407.838 2.758.896 24.784.118 23.967.905

Financiële toelichting Alle programma’s bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2024 en werkelijk 2024. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van het betreffende taakveld. Taakveld 4.1 OPENBAAR ONDERWIJS 4.3 ONDERWIJSBELEID EN LEERLINGZAKEN 5.1 SPORTBELEID EN ACTIVERING 5.3 CULTUURPRESENTATIE, CULTUURPRODUCTIE EN 5.6 MEDIA 6.1 SAMENKRACHT EN BURGERPARTICIPATIE 6.2 WIJKTEAMS 6.3 INKOMENSREGELINGEN 6.4 BEGELEIDE PARTICIPATIE 6.5 ARBEIDSPARTICIPATIE 6.6 MAATWERKVOORZIENINGEN (WMO) 6.71A HULP BIJ HET HUISHOUDEN (WMO) 6.71B BEGELEIDING (WMO) 6.71C DAGBESTEDING (WMO) 6.72A JEUGDHULP BEGELEIDING 6.72B JEUGDHULP BEHANDELING 6.72C JEUGDHULP DAGBESTEDING

Lasten -0 -135.651 -107.436 -92.633 2.013 -1.002.202 -309.251 -65.484 6.698 -77.759 -25.614 -371.911 220.504 14.404 8.234 -13.840 53.726

Baten 0 -44.189 29.672 0 -57 631.057 -309.471 -123.223 0 -6.910 -6.603 0 0 0 0 0 0

Totaal -0 -179.840 -77.764 -92.633 1.955 -371.145 -618.721 -188.707 6.698 -84.669 -32.217 -371.911 220.504 14.404 8.234 -13.840 53.726

6.72D JEUGDHULP ZONDER VERBLIJF OVERIG 6.73A PLEEGZORG 6.73B GEZINSGERICHT 6.73C JEUGDHULP MET VERBLIJF OVERIG 6.74A JEUGDHULP BEHANDELING GGZ ZONDER VERBLIJF 6.74B JEUGDHULP CRISIS/LTA/GGZ-VERBLIJF 6.74C GESLOTEN PLAATSING 6.81A BESCHERMD WONEN (WMO) 6.81B MAATSCHAPPELIJKE- EN VROUWENOPVANG (WMO) 6.82A JEUGDBESCHERMING 6.82B JEUGDRECLASSERING 7.1 VOLKSGEZONDHEID 0.10 MUTATIE RESERVES 2 GEZONDE ZORGZAME GEMEENTE - Totaal

-110.671 -1.668 5.008 81.968 60.194 -2.591 20.994 -803.137 -9.189 -22.853 -42.530 -128.571 81.267 -2.767.980

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -3.006 648.942 816.213

-110.671 -1.668 5.008 81.968 60.194 -2.591 20.994 -803.137 -9.189 -22.853 -42.530 -131.577 730.209 -1.951.768

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Het leerlingenvervoer is een openeindregeling. De kosten hiervoor zijn in 2024 € 117.000,- lager uitgevallen dan geraamd

5.1 Sportbeleid en activering We hebben rekening gehouden met een bijdrage in de kosten voor het Regionaal motorcrosscircuit. De realisatie heeft vertraging opgelopen waardoor de afschrijvingen € 85.000,lager zijn uitgevallen.

5.3 Cultuurpresentatie, Cultuurproductie Voor de realisatie van het monument ter ere van de KNIL-militairen is een budget beschikbaar gesteld van € 30.000,-. De uitvoering heeft vertraging opgelopen. De organisatie ligt in handen van de Molukse vertegenwoordigers. Daarnaast heeft de bijdrage van € 17.500,- aan de ondernemersvereniging voor het kunstproject aan de Cereslaan nog niet plaatsgevonden. Ook is er in het budget rekening gehouden met de inhuur van vervanging medewerker kunst en cultuur voor € 37.000,-. Deze inhuur heeft niet plaats gevonden.

6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie Als gevolg van vacatures heeft er in 2024 tijdelijke inhuur plaatsgevonden om de continuïteit van de bedrijfsvoering te waarborgen. De kosten van tijdelijke inhuur zijn € 115.000,- hoger dan de reguliere salariskosten. Vanaf 2023 ontvangen we middelen via de brede specifieke uitkering GALA. We hebben hier bestaande activiteiten uit bekostigd waardoor dit leidt tot een voordeel. Deze middelen reserveren we voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld.

Voor de diverse locaties voor de opvang Oekraïners ontvangen we in 2024 een normbedrag van € 61 per beschikbaar bed in een opvanglocatie. Daarnaast ontvangen we een volledige vergoeding voor de verbouwing van de locatie Meerstraat 45 en 45a te Heeswijk-Dinther. De ontvangen rijksvergoeding is € 1,7 mln. hoger dan de werkelijke locatiekosten. Dit overschot reserveren we in een bestemmingsreserve zoals door uw raad is vastgesteld in de 2de tussentijdse rapportage 2024. De kosten voor de noodopvang aan de Zandkant in Heeswijk-Dinther worden volledig vergoed.

6.2 Wijkteams We hielden rekening met tijdelijke externe inhuur voor het sociaal domein. De kosten vallen € 238.000 lager uit. De onderbenutting wordt voornamelijk veroorzaakt door het niet inhuren van een maatschappelijk ondersteuner voor beschermd wonen. In november hebben we van gemeente Den Bosch als centrumgemeente voor de uitvoering van de SPUK IZA nog een budget ontvangen waar begrotingstechnisch geen rekening mee is gehouden van € 125.000,-. Via de specifieke uitkering Hulp gedupeerde ouder kinderopvangtoeslagaffaire kunnen gemeenten de kosten die zij maken achteraf declareren voor de hersteloperatie. De specifieke uitkering speelt geen rol bij het bepalen van de hulp die ouders/kinderen nodig hebben. De te declareren kosten zijn gebaseerd op een combinatie van werkelijke kosten en normbedragen. Ultimo 2024 bleek de werkelijke kosten € 20.582 hoger en het te declareren bedrag € 149.183,- hoger dan ingeschat.

6.3 Inkomensregelingen De kosten voor de dienstverlening van gemeente Meierijstad zijn lager €170.000,- uitgevallen dan begroot als gevolg van lager tarief. De kosten voor de dienstverleningsovereenkomst schommelen, omdat deze afhankelijk zijn van het cliëntenbestand. De kosten voor de loonkostensubsidie participatiewet zijn hoger € 103.000,- uitgevallen dan geraamd. Daarnaast hebben we de voorziening dubieuze debiteuren moeten ophogen met €105.000,- op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording. De kosten voor het minimabeleid is een openeindregeling. Het beschikbare budget is gebaseerd op gemiddelde historische uitgaven. Dit betekent dat de uitgaven kunnen schommelen. Met als resultaat een onderschrijding van € 79.000,- in 2024.

6.5 Arbeidsparticipatie In de 2de tussentijdse rapportage 2024 stelden we het budget naar boven bij op basis van de extrapolatie van de werkelijke uitgaven over het 1ste halfjaar 2024. De werkelijke kosten vallen € 42.000 lager uit. De kosten van het project PIM Werk(t) vallen € 38.000,- lager uit dan begroot.

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) De geraamde kosten voor de maatwerkvoorziening Huishoudelijke hulp hebben we in de tweede tussentijdse rapportage 2024 bijgesteld op basis van extrapolatie van de kosten over het 1ste halfjaar 2024. De werkelijke kosten zijn € 35.848,- lager uitgevallen. Daarnaast is voor hulp bij het huishouden een verrekening systematiek van toepassing. Indien een aanbieder in een gemeente voor een aaneengesloten periode van drie kalendermaanden de norm van 1 uur voor de Algemene voorziening en 2 uur voor de Maatwerkvoorziening met 10% of meer onderschrijdt geldt een terugvordering. De eerste terugvorderingsbedragen zijn pas in het 4e kwartaal duidelijk geworden. We houden rekening met een terugvordering van € 330.633,-

6.71B / 6.71C Begeleiding en dagbesteding (WMO) De geraamde kosten voor de ondersteuning/begeleiding hebben we in de tweede tussentijdse rapportage 2024 bijgesteld op basis van extrapolatie van de kosten over het 1ste halfjaar 2024. De werkelijke kosten zijn € 234.000,- hoger uitgevallen dan we hebben ingeschat.

6.72C / 6.72D / 6.73C / 6.74A Jeugdhulp De jeugdzorg is een openeindregeling en blijven moeilijk in te schatten. We hebben in de tweede tussentijdse rapportage de geraamde kosten bijgesteld op basis van extrapolatie van de kosten over het 1ste halfjaar. De werkelijke kosten zijn ongeveer € 235.000,- hoger dan verwacht. In 2023 lieten de maatwerkkosten jeugdhulp een substantiële stijging zien t.o.v. 2022 (36%). De kosten voor 2024 ten opzichte van 2023 laten een stijging zien van 6,8%. Daarnaast zijn de kosten voor de lumpsumfinanciering vanuit de regio € 152.000,- lager dan verwacht.

6.81A Beschermd wonen (WMO) In 2024 hebben we van de centrumgemeente middelen ontvangen vanuit de overschotten beschermd wonen. Hierover informeerden wij u in de 2de tussentijdse rapportage. Deze middelen hebben we echter niet besteed in 2024 en voegen we toe aan de reserve Transities omdat we regionaal hebben afgesproken de middelen beschikbaar te houden voor het doel waarvoor ze beschikbaar zijn gesteld.

7.1 Volksgezondheid De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant zijn lager dan geraamd vanwege lagere kosten plustaken. Een gedeelte van de kosten van plustaken hebben we in 2024 ten laste gebracht van de specifieke uitkering GALA.

Programma 3: Klimaatbestendig, biodivers en circulair Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie. Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal. Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast.

Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. Ook de gemeente Bernheze pakt een rol in deze uitdaging. We maken werk van de versterking van de biodiversiteit. Dat doen we met de vergroening van de kernen én, waar mogelijk, in het buitengebied. Aan klimaatverandering is sinds onze vorige begroting geen eind gekomen. Het klimaat verandert nog steeds. En met de grote veranderingen, van afname van biodiversiteit en een stijging van de zeespiegel tot een grotere kans op langdurende hittegolven en verdroging, zullen de verwachtingen en eisen vanuit het Rijk óók toenemen. In het kader van duurzaamheid moeten we op een andere manier onze huizen bouwen: beter bestand tegen extreme weersomstandigheden, zonder gasaansluiting en gebouwd met duurzame materialen en bouwmethoden. In 2050 hebben we een circulaire economie.

Er ligt een opdracht om zuiniger om te gaan met energie en duurzame energie op te wekken (energie- en warmtetransitie). We voorkomen en bestrijden energiearmoede. De afweging tot plaatsing van windturbines of zonneparken horen bij die opdracht. In 2050 zijn we energieneutraal.

Verduurzaming pakken we ook op met het klimaatadaptief inrichten van onze openbare ruimte. Wateropvang, hitte en droogte worden een steeds groter vraagstuk. Hoe voeren we water af in tijden dat er meer neerslag valt? En tegelijkertijd: hoe houden we het langer vast voor periodes van droogte? Onze dorpen worden groener en beter bestand tegen bijvoorbeeld, enerzijds, droogte en, anderzijds, juist meer wateroverlast. Leefbaarheid en gezondheid lopen als een rode draad door deze thema’s heen. Waar mogelijk faciliteren wij een andere manier van ondernemen door agrariërs. We denken mee met onze ondernemers en werken samen met diverse partijen in en aan de Transitie Landbouw. Ook kijken wij naar onze eigen openbare ruimte en de tuinen van onze inwoners die sterk versteend zijn. De biodiversiteit loopt mondiaal terug. Aangezien insecten onze voedselgewassen bestuiven is dat een probleem dat nog veel verder reikt dan alleen het verliezen van de intrinsieke waarden van natuur. Ook de gemeente Bernheze pakt een rol in deze uitdaging. We maken werk van de versterking van de biodiversiteit. Dat doen we met de vergroening van de kernen én, waar mogelijk, in het buitengebied.

Wat hebben we bereikt -

Verbetering van de klimaatadaptatie en het vermindering van hittestress. Verstevigen van de biodiversiteit en vergroten van de groenstructuren. Een vooruitgang in energie-efficiëntie, duurzame energieopwekking en ondersteuning van huishoudens met energiebesparing. Samen met derde partijen gewerkt aan verbetering van de lucht-, bodem- en waterkwaliteit.

Wat hebben we daarvoor gedaan Verminderen van de hittestress Vanuit klimaatadaptatie hebben we het thema hittestress geagendeerd bij andere sectoren. Kwetsbare locaties zijn veelal centra, versteende pleinen/wijken, de leefomgeving van kwetsbare inwoners, en industrieterreinen. We brengen knelpunten in beeld via klimaateffectatlassen, en realiseren via de projecten in het Groenstructuurplan koelteplekken op korte loopafstand. We pasten in 2024 groennormen toe op nieuwbouwplannen en leggen meer groen aan in de bestaande omgeving. De projecten die dit jaar zijn uitgevoerd zoals benoemd in het Groenstructuurplan dragen bij aan het tegengaan van hittestress.

Voorkomen wateroverlast We werkten samen met buurgemeenten, Waterschap Aa en Maas, en Brabant Water (Watersamenwerking As50+) en RNOB (regio Noordoost-Brabant) om wateroverlast in stedelijk 28

gebied te voorkomen en afvalwater op een doelmatige en efficiënte manier in te zamelen, te transporteren en te zuiveren. Lokaal water op straat accepteren we tijdelijk, en we nemen maatregelen om schade te voorkomen. Dit is van belang voor de gezondheid van onze inwoners. Op www.as50.klimaatmonitor.net kunnen inwoners en bedrijven ook zelf onderzoeken of een locatie/adres gevoelig is voor wateroverlast. Concreet uitgevoerde projecten zijn omschreven in het onlangs vastgestelde Programma Water en Riolering, waarin per jaarschijf de activiteiten zijn benoemd.

Voorkomen overstromingen Met Waterschap Aa en Maas werkten we samen om maatregelen te nemen om overstromingen uit het regionale watersysteem van de rivier de Aa te voorkomen. In zogenaamde gebiedsvisies zijn kansen en kwetsbaarheden in beeld gebracht, zo ook in gebiedsvisie Aa-dal.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Bernheze&id=aa60a7e4-9720-42c4-82ec-b389828c5142