CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2023

Raadsvergadering 9 november 2022, gemeente BerkellandBij agendapunt: Besluitvorming over Programmabegroting 2023 en de meerjarenbegroting 2024-2026 gemeente Berkelland39.535 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Taal en Media. (060.010.050) •

• •

We subsidiëren de kernfuncties van de bibliotheek. Vanaf 2024 start de Bibliotheek Oost Achterhoek met een nieuw beleidsplan. Wij worden in 2023 betrokken bij het proces om tot een nieuw beleidsplan te komen. Het Rijk stelt budget voor jeugdlidmaatschap beschikbaar via de gemeenten via de algemene uitkering. Wij maken dit over naar de Bibliotheek Oost Achterhoek. We subsidiëren de (vrijwilligers van de) dorpsböke in alle kleine kernen. Het boekenaanbod is gericht op de lokale behoefte. De dorpsböke krijgen daarvoor een kleine financiële bijdrage. We subsidiëren de lokale omroep. De lokale omroep krijgt structurele subsidie. Bij de Perspectiefnota 2021 is gedurende 3 jaar extra geld gereserveerd (3 x € 30.000) voor het versterken van de journalistieke kwaliteit en een verbetering van de continuïteit van de berichtgeving. In 2023 krijgt de lokale omroep de laatste € 30.000.

Podia, Muziekcultuur en Amateurkunst. •

We subsidiëren verenigingen en het muziekonderwijs, dit wordt gedekt uit de activiteit ‘Educatie en participatie’.

Buitenkunst, Vormgeving en Architectuur in de openbare ruimte. • •

We onderhouden kunst in de openbare ruimte. Onderhoud van gemeentelijke kunst in de openbare ruimte wordt meegenomen in algemeen onderhoud van de openbare ruimte en gedekt vanuit het programma ‘Onze aantrekkelijke leefomgeving’. We inventariseren waardevolle architectuur uit de wederopbouwperiode en wijzen panden aan als monument. Dit proces willen we starten in 2023 of 2024. 47

Evenementen. • •

We subsidiëren evenementen en kleinschalige activiteiten die gericht zijn op de vergroting van de leefbaarheid in een plaats of buurtschap. We maken ruim baan voor onze 400+ evenementen. We willen nog meer mensen verbinden en helpen organisaties met een evenementenmakelaar. We komen met een invulling van de evenementenmakelaar.

Project: Transformatiefonds cultuur en erfgoed. •

Op 1 juli 2022 is het transformatiefonds cultuur en erfgoed geopend. We gaan hiermee door totdat het geld op is.

Speerpunt Toekomstbestendige accommodaties. (060.020) Wat willen we bereiken? We willen dat maatschappelijke accommodaties toekomstbestendig worden. Daarvoor zijn activiteiten nodig die bedrijfsvoering verbeteren en zichtbaarheid van accommodaties vergroten. Deze activiteiten zijn genoemd onder het speerpunt ‘Sport en cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis’. De accommodaties zelf, ‘de stenen’, dienen ook toekomstbestendig te zijn. Denk daarbij aan energiezuinig of geschikt gemaakt voor nieuwe invulling van de taken of meerjarig onderhoud. We willen bereiken dat we aan het eind van deze raadsperiode inzicht hebben in de staat van ons maatschappelijk vastgoed, dat we hier een visie en aanpak op hebben ontwikkeld en dat we een start hebben gemaakt met uitvoering.

Wat gaan we daarvoor doen? Project: Aan de slag met sportaccommodaties inclusief zwembaden. •

We zijn in 2022 gestart met het inventariseren van binnensportaccommodaties, inclusief de zwembaden. In 2023 gaan we hiermee verder om te komen tot een visie en uitvoeringsprogramma op binnensportaccommodaties, inclusief zwembaden, als onderdeel van de nieuwe sportvisie en het uitvoeringskader.

Sportaccommodaties. (060.020.020) • • •

We beheren gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties. We verhuren gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties. We subsidiëren OZB van verenigingen. We gaan deze bestuursperiode aan de hand van onder andere de op te stellen sportvisie en uitvoeringskader en het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs, aan de slag met een evaluatie en doorontwikkeling van de subsidie voor sport- en cultuurverenigingen.

Zwembaden. (060.020.030) • •

We subsidiëren zwembaden. De wijze van subsidiering van zwembaden wordt meegenomen in de sportvisie. Zwembad ’t Timpke in Borculo voert een onderhoudsplan uit. Hiervoor wordt de gemeente om nieuwe investeringen gevraagd. We wachten op de uitvoering van de sportvisie voordat we hiermee verder gaan. Een van de uitgangspunten van de sportvisie zal zijn dat de gemeente geen (groot) onderhoud betaalt van gebouwen die niet in eigendom zijn van de gemeente.

48

Culturele accommodaties. (060.020.010) • • • •

We subsidiëren dorpshuizen en kulturhusen. We actualiseren in 2023 het subsidiekader voor dorpshuizen en kulturhusen aan de hand van nieuwe meerjaren onderhouds plannen. We beheren en onderhouden musea en monumenten in eigendom van de gemeente. We subsidiëren OZB van verenigingen. We gaan deze bestuursperiode aan de hand van onder andere de op te stellen sportvisie en uitvoeringskader en het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs, aan de slag met een evaluatie en doorontwikkeling van de subsidie voor sport- en cultuurverenigingen.

Verduurzaming accommodaties. •

We subsidiëren buurten, wijken, verenigingen, stichtingen, maatschappelijke instellingen, netwerken, groepen inwoners en ondernemers voor concrete plannen die leiden tot 33% energiebesparing of duurzame energieopwekking op de project locatie. Dit valt onder het programma ‘Nieuwe energie’.

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2022 (na bestuursrapportage) en 2023 (primitief) • Activiteit 060.010.010: In 2022 is sprake van eenmalige subsidieregeling voor cultuur die over verschillende jaren loopt. Het restant budget wordt bij de jaarrekening overgezet naar 2023. • Activiteit 060.010.030: In 2023 zijn de lasten voor de combinatiefunctionarissen lager doordat er meer dekking is uit NPO gelden. • Activiteit 060.020.020: In 2022 is er voor € 100.000 geraamd voor onderzoeken naar binnensportaccommodaties. Het restant van de budgetten wordt bij de jaarrekening overgezet naar 2023. Daarnaast zijn in 2023 de onderhoudskosten voor onze gemeentelijke gebouwen nog niet verdeeld naar de verschillende gebouwen. Hierdoor is de raming voor onderhoud in 2023 lager dan in 2022. • Activiteit 060.020.030: In 2022 is er een eenmalige subsidie verstrekt aan 't Timpke. Deze raming vervalt in 2023. • Activiteit 060.700.010: In 2023 is rekening gehouden met extra afschrijvingslasten voor kunstgrasvelden van Reünie en Olympia '22. Ook is rekening gehouden met de afschrijvingslasten voor de sporthal Ruurlo. • Activiteit 060.710.010: In 2023 worden de extra lasten voor de kunstgrasvelden gedekt uit de reserves. Toelichting 1e Begrotingswijziging Activiteiten 060.010.010, 060.020.020 en 060.020.030 • De taakstelling op sport en cultuur vervalt.

Activiteit 060.010.020 • We blijven deelnemen aan het Jeugdfonds sport en cultuur. Activiteit 060.010.030 • De personeelslasten voor de ketenregisseur Combinatiefunctionarissen zijn jarenlang incidenteel gedekt. Deze zijn in vervolg structureel opgenomen. Na het vaststellen van het kader op sportvastgoed, inclusief zwembaden, kunnen de nu nog niet gealloceerde incidentele overschotten en delen van vrije reserves als dekking worden bestemd.

49

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022 2022 (na 2023 1e 2023 2021 (vastgesteld) bestuursrapportage) (primitief) Begrotingswijziging

2024

2025

2026

Lasten 060.010.010 Strategie, beleid en innovatie

-6

-28

-451

-44

0

-44

-49

-49

197

060.010.020 Heel Berkelland beweegt

-311

-216

-290

-208

-6

-214

-214

-214

-214

060.010.030 Educatie en participatie

-388

-400

-445

-400

0

-400

-400

-400

-400

060.010.040 Cultureel erfgoed

-453

-446

-446

-446

0

-446

-446

-446

-446

060.010.050 Taal en Media

-728

-744

-744

-744

0

-744

-714

-714

-714

060.010.070 Transformatiefonds sport

-68

0

-52

0

0

0

0

0

0

060.010.080 Buitenkunst, vormgeving en architectuur in de openbare ruimte

-6

-10

-10

0

0

0

0

0

0

060.010.090 Evenementen

0

-45

-45

-45

0

-45

-33

-33

-33

060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in

-361

-354

-404

-204

-63

-267

-267

-267

-267

060.020.010 Culturele accommodaties

-153

-182

-404

-268

0

-268

-268

-268

-268

060.020.020 Sportaccommodaties

-662

-702

-895

-599

0

-599

-599

-599

-599

060.020.030 Zwembaden

-1.061

-1.117

-1.734

-1.102

0

1.102 1.102 1.102 1.102

060.500.010 Loonkosten

-454

-509

-509

-576

0

-576

-576

-576

-576

060.700.010 Rente en afschrijving

-224

-141

-83

-1.257

0

1.257

-336

-496

-751

-4.874

-4.892

-6.510

-5.894

-69

060.010.020 Heel Berkelland beweegt

90

0

68

0

0

0

0

0

0

060.010.030 Educatie en participatie

15

0

45

0

0

0

0

0

0

060.010.040 Cultureel erfgoed

31

28

28

28

0

28

28

28

28

060.010.050 Taal en Media

6

5

6

6

0

6

6

6

6

060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in

0

0

50

-150

0

-150

-150

-150

-150

060.020.010 Culturele accommodaties

18

38

20

20

0

20

20

20

20

060.020.020 Sportaccommodaties

194

141

183

181

0

181

181

181

181

85

85

85

85

Totaal Lasten

5.963 5.004 5.164 5.174

Baten

Totaal Baten

354

212

399

85

0

-4.521

-4.680

-6.111

-5.809

-69

060.710.010 Reserves

386

30

558

1.032

0 1.032

0

0

0

Totaal Onttrekkingen

386

30

558

1.032

0 1.032

0

0

0

060.710.010 Reserves

-30

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal Stortingen

-30

0

0

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

356

30

558

1.032

0 1.032

0

0

0

-4.164

-4.650

-5.553

-4.777

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

5.878 4.920 5.080 5.089

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

-69

4.846 4.920 5.080 5.089

50

Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld • • •

Sportakkoord Achterhoek in Beweging 2016-2020 Cultuur- & Erfgoedvisie 'Cultuur & Erfgoed: de smeerolie van Berkelland Uitvoeringsprogramma 'Verder met Cultuur en Erfgoed 2022-2026'

51

WERKEN EN LEREN Een warm welkom voor werk Wat speelt er? •

•

•

•

•

•

•

Onze winkelcentra verdienen speciale aandacht om deze ook voor de toekomst levendig te houden. Daarom zijn de afgelopen periode veel stappen gezet in de vitalisering van onze winkelcentra. We zijn in Eibergen (afronding), Neede, Borculo én Ruurlo aan de slag via zogenaamde taskforces waarin we samenwerken met ondernemers en inwoners. Als gemeente faciliteren zo mogelijk de gewenste ontwikkelingen. We doen actief mee bij herinrichting of herontwikkeling van ‘onaantrekkelijke’ locaties/panden. We maken daarbij gebruik van de extra middelen die we daarvoor beschikbaar hebben, zoals de herstructureringsreserve of extra impulsgelden voor vitale kernen. Aantrekkelijke bedrijventerreinen en voldoende ontwikkelingsmogelijkheden zijn voorwaardelijk om ondernemers te boeien en te binden. Dat betekent dat er voldoende ruimte moet zijn op (lokale en regionale) bedrijventerreinen. Op dit moment lopen we zowel regionaal als lokaal tegen de grenzen van de beschikbare ruimte aan. Daarbij speelt steeds meer een rol dat (medewerkers van) bedrijven de directe omgeving van de bedrijven (openbare ruimte) belangrijk vinden bij het kiezen van hun werkomgeving. Het is dus zaak om ervoor te zorgen dat de bedrijventerreinen er verzorgd en groen uitzien en er oog is voor circulariteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Regionaal blijven we als Achterhoek de handen ineen slaan om onze gemeenschappelijke aantrekkelijkheid voor ondernemers en potentiële werknemers te vergroten. De Achterhoek profileert zich als smarthub Achterhoek (www.smarthub.nl) met kansen voor de Achterhoekse smart industry. Dit biedt niet alleen kansen voor de (hightech) maakindustrie, maar ook voor sectoren als agro/food, zorg en vrijetijdseconomie. Nieuwe onderwijsconcepten vragen andere scholen. Ook op het gebied van duurzaamheid is veel te winnen. De schoolbesturen gaan zelf over huisvesting en het daarbij gewenste kwaliteitsniveau van voorzieningen (zoals ventilatie en verduurzaming). Daar passen ook eigen bijdragen in. Het streven is dat er in elke kern minimaal een basisschool open blijft; mits een school het minimum aantal leerlingen heeft, zoals vastgesteld door het Rijk en daarmee de kwaliteit van onderwijs gegarandeerd kan blijven. Het aantal leerlingen in Berkelland is gedaald en veel onderwijshuisvesting is toe aan renovatie. De gemeente Berkelland heeft vooruitlopend op landelijke wetgeving zelf al een integraal huisvestingsplan (IHP) voor onderwijshuisvesting opgesteld. De eerste fase van het IHP is gedekt in de begroting. De voorbereidingen voor de tweede fase zijn in gang gezet. Niet alle scholen kunnen qua vernieuwing op hetzelfde moment worden gestart.

We blijven investeren en maken daarvoor ook gebruik van de reserve onderwijshuisvesting en vullen deze aan. Hierbij gebruiken we een flexibele planning: het geld is er, als het nodig is. Zo is duidelijk welk budget beschikbaar is. Resterende boekwaardes van vrijkomende scholen vormen vaak een kostenpost. Nu de woningmarkt aantrekt, kunnen locaties mogelijk ook geld opleveren. Dit draagt bij aan de financierbaarheid van de scholen. De economische vooruitzichten zijn door de coronapandemie flink verslechterd. Daardoor komen er meer mensen aan de zijlijn te staan. Toch is in verschillende sectoren de vraag naar goedgeschoolde medewerkers zo groot dat het niet lukt om vacatures te vervullen. Dat maakt extra inzet en creatief samenwerken van alle betrokken partijen noodzakelijk. De juiste mensen op de juiste plek en werk voor iedereen! Ook voor mensen die hierbij een extra steuntje nodig hebben. Om te komen tot een breed en samenhangend aanbod voor inwoners met een achterstand op de arbeidsmarkt, stelden we in 2019 de visie doorgaande ontwikkellijn vast. Hierin is met nadruk plaats voor lokale initiatieven (in 2019 geëvalueerd). In 2019 werden door een bestuursopdracht aan SDOA de contouren geschetst voor het traject ‘Samen aan het stuur’. Dit traject heeft grote gevolgen voor de verdere taakinvulling van de nieuwe organisatie Fijnder en de rol die we als gemeente hebben.

Meldingen van inwoners komen binnen bij de gemeente en wanneer het nodig is, vindt een 52

•

•

doorverwijzing plaats naar de tweedelijns uitvoeringsorganisatie werk en inkomen. De ondersteuning aan inwoners wordt integraal en zo veel mogelijk lokaal georganiseerd. Op het gebied van armoedebestrijding is een aantal projecten uit het uitvoeringsprogramma gaande. Er is een digitale financiële wegwijzer gelanceerd, er is een breed platform voor schuldhulpverlening en we starten in 2020 met een traject rondom de vroegsignalering van schulden. In het kader van Berkelland in Balans (BiB) gaan wij actief met inwoners, bedrijven, deurwaarders en bewindvoerders in gesprek om tot betere werkwijzen te komen op het gebied van schuldhulpverlening, armoede en kwijtschelding gemeentelijke belasting. We werken aan een goed vrijetijdsaanbod het hele jaar door op basis van het beleid ‘Beleef het in Berkelland’. We blijven aangesloten bij de regionale vrijetijdsagenda en zijn ervan overtuigd dan onze lokale ondernemers meeprofiteren van het sterke merk Achterhoek.

Speerpunt Goede onderwijshuisvesting en onderwijs dat aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt. (070.010) Wat willen we bereiken? • Scholen beschikken over passende toekomstbestendige huisvesting zodat zij in staat zijn om optimaal onderwijs geven.

Wat gaan we daarvoor doen? Bewaken dat er goed onderwijs is dat aansluit op lokale en regionale arbeidsmarkt. Dit doen we onder andere via onze deelname aan de Bedrijvenkring Berkelland, Smarthub Achterhoek en werkgroep werkgelegenheid, bedrijf en school (PO, VO, MBO, HBO, WO). We zetten in op onderwijs voor en promotie van kansrijke sectoren zoals techniek en zorg en proberen samen met alle betrokkenen ons arbeidspotentieel (jong en oud) zo goed mogelijk te laten aansluiten op de (toekomstige) vraag vanuit de markt (bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties). Binnen Berkelland en de regio is er nu en in de toekomst veel vraag naar mensen met een technische opleiding of achtergrond. Dit past ook bij Berkelland als onderdeel van de smarthub regio. We werken bijvoorbeeld mee aan het Technieklokaal, de Techniekdag en de Open bedrijvendag. We investeren in passende toekomstbestendige huisvesting van scholen en houden rekening met onder andere demografische ontwikkelingen. (070.010.010) We investeren in adequate onderwijshuisvesting. Dit doen we op basis van overleggen daarover met de verschillende schoolbesturen en samen hebben hiervoor een Integraal Huisvestingsplan 2020-2036 (IHP) opgesteld waarmee is ingestemd door de gemeenteraad. In het IHP is de fasering van plannen opgenomen. Indien nieuwe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven dan wordt dit plan geactualiseerd.

Speerpunt Actieve deelname aan de arbeidsmarkt voor iedereen die dat kan. (070.020) Wat willen we bereiken? • Iedereen is van waarde en we willen dat iedereen een betekenisvol leven leidt. Deelname aan de samenleving via betaald werk is daarbij leidend en één van de meest effectieve manieren. In de uitvoering van de Participatiewet door Fijnder zien we opgaven, kansen en uitdagingen voor de lange termijn. Het matchen van vraag en aanbod, onder andere uitgevoerd door het Werkgeversservicepunt Achterhoek (WSPA), is hierbij een uitdaging. Er liggen kansen om verbindingen te leggen tussen deze ontwikkeling en zorg, 53

bijvoorbeeld op het vlak van mantelzorg/vrijwilligers. Niet iedereen is in staat om betaalde arbeid te verrichten, bijvoorbeeld door ziekte of psychische problematiek. Dit is de zogenaamde ‘meedoengroep’, van wie betaald werk niet altijd verlangd kan worden. Deze inwoners willen we wel graag maximaal laten participeren in de samenleving. Dit kan op verschillende manieren, van dagbesteding tot onbetaald (vrijwilligers)werk. Deze doelgroep vraagt specifieke ondersteuning. Dit doen we zo lokaal mogelijk binnen onze gemeente. Fijnder is hiervoor een uitvoeringsorganisatie; een ‘trampoline’ die mensen moet helpen naar werk binnen onze gemeente. We zijn trots op onze lokale Berkellandse aanpak, welke wij zoveel mogelijk borgen in de uitvoering door en binnen de begroting van Fijnder.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk. (070.020.010) Het uitgangspunt bij onze ondersteuning rondom re-integratie en toeleiding naar werk is duurzame uitstroom naar betaald werk. Hierin kijken we naar het individu en houden we rekening met kansen en belemmeringen. Onze inzet op toeleiding naar werk heeft de afgelopen jaren zijn vruchten afgeworpen. Berkelland kende een hoge uitstroom naar betaald werk en veel inwoners werken naast hun uitkering, hetzij betaald, hetzij vrijwillig. Dit komt mede door onze bovengemiddelde inzet op loonkostensubsidie. Deze inzet continueren wij dan ook. Samen met onder andere Fijnder, het Werkgeversservicepunt, UWV en de Arbeidsmarktregio, werken wij aan innovatieve methoden en projecten die de uitstroom verder bevorderen en verduurzamen. Denk hierbij aan het Actieplan Achterhoekse Jongeren 2022-2025, de Rode Loper Aanpak en Opijver. Via Fijnder zal er uitvoering worden gegeven aan de uitvoering van de ontwikkelopdrachten in het kader van de bestemmingsreserve re-integratie. Voorbeelden van deze ontwikkelopdrachten zijn het nader invullen van Simpel Switchen en de inzet van een taal/ jobcoach. Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.

(070.020.020) Vanuit de Berkellandse visie dat iedereen kan participeren naar vermogen, zetten wij er op in dat alle inwoners hier zo goed mogelijk toe in staat worden gesteld. Daarbij is het streven dat kwetsbare inwoners zoveel mogelijk in hun eigen, lokale, omgeving kunnen werken. Hiertoe investeren wij al geruime tijd in lokale initiatieven, zoals Parlijn, Kringloop Warm en Darba Vieta (voormalig Martins Lijstenmakerij). De komende periode willen wij gebruiken om het aantal lokale initiatieven uit te breiden. Ten aanzien van de taakstelling Nieuw beschut werk, wordt bezien of het bestaande beleid nog steeds passend is en of er mogelijk andere oplossingen zijn om betreffende inwoners een geschikte werkplek te bieden. De meedoengroep kenmerkt zich door de afstand tot de arbeidsmarkt. Het is voor deze inwoners niet realistisch om te verwachten dat zij een duurzame arbeidsovereenkomst aangaan. Wij vragen deze doelgroep om, zover mogelijk, wel mee te doen aan de maatschappij door bijvoorbeeld laagdrempelig vrijwilligerswerk te doen of deel te nemen aan dagbesteding of zelfontplooiingsactiviteiten. We zetten er op in om dit met Fijnder te continueren.

Speerpunt Goed vestigingsklimaat voor ondernemers. (070.030) Wat willen we bereiken? • Een aantrekkelijk, toekomstbestendig vestigingsklimaat in Berkelland met voldoende, duurzame, innovatieve en toekomstbestendige lokale en regionale bedrijventerreinen.

54

Wat gaan we daarvoor doen? We creëren voldoende fysieke ontwikkelingsmogelijkheden voor nieuwe of bestaande ondernemers. We gaan op zoek naar lokale en regionale uitbreidingsmogelijkheden van bedrijventerreinen (onder andere via het Regionaal Programma Werklocaties) en zetten in op de ontwikkeling van groene, duurzame en innovatieve (van nieuwe en bestaande) bedrijventerreinen. Met ondernemers in kleine kernen en buurtschappen denken we mee in mogelijkheden en maatwerk. We willen dat zowel bestaande als nieuwe ondernemers zich zeer welkom en geholpen voelen en ‘direct’ weten wat de mogelijkheden (o.a. via Bedrijvenatlas) zijn en tot vestiging of uitbreiding kunnen overgaan. We voeren de economische agenda 2020-2024 uit. (070.030.020 en 070.030.030) De economische agenda is opgesteld en we voeren samen met de Bedrijvenkring Berkelland de agenda uit. We doen dit met zeer beperkt budget vanuit de gemeente, dus als er financiering nodig is zoeken we daar financierders bij. Vanuit het team Economische Zaken zoeken we nadrukkelijk de verbinding op tussen onze organisatie en het bedrijfsleven, om zo bestaande en nieuwe bedrijven zo goed mogelijk te faciliteren.

Speerpunt Vitale winkelcentra. (070.040) Wat willen we bereiken? • Concentratie van winkels in het kernwinkelgebied. • Toekomstbestendige centra met aantrekkingskracht.

Wat gaan we daarvoor doen? Faciliteren van het ondernemersfonds. (070.030.010) Het ondernemersfonds is door de ondernemers zelf in het leven geroepen. Ondernemers willen met eigen middelen hun gezamenlijke slagkracht vergroten. Het fonds wordt gefaciliteerd door de gemeente Berkelland, want het wordt gevuld met gelden die geïnd worden via het gemeentelijke instrument ‘reclamebelasting’. Zo wordt voorkomen dat zogenaamde ‘freeriders’ meeliften op de inspanningen en investeringen van de rest. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties via zogenaamde taskforces voor elke kern (en centrum), gaan we aan de slag met de revitalisering van de centra. (070.040.020) Hiervoor zijn de ontwikkelagenda’s leidend. Deze zijn samen met inwoners en ondernemers in de kern gemaakt.

Speerpunt Promotie van Berkelland (en de Achterhoek). (070.050) Wat willen we bereiken? • Beleving bij bewoners, bedrijven en bezoekers dat Berkelland aantrekkelijk is om te leven, ondernemen en recreëren.

55

Wat gaan we daarvoor doen? Plan maken en uitvoeren waarbij duidelijk is wat de strategie is, hoe promotie effectief kan worden ingezet en welke doelgroepen we daarmee bereiken. (070.050.010) In de vorige raadsperiode is de basis gelegd voor een goede profilering van de gemeente Berkelland. Het is nu zaak om deze profilering (door de gemeenteraad op 8 maart 2022 vastgesteld via het zogenaamde Merkpaspoort) verder uit te voeren in daadwerkelijke promotie van Berkelland. In het merkpaspoort zijn de identiteit en de positionering van Berkelland opgenomen. Op basis hiervan is voor de onderdelen Bewoners, Bedrijven en Bezoekers een Merkroute beschreven, inclusief mogelijke strategieën. We hebben een welwillende houding ten aanzien van nieuwe marktomstandigheden, zoals beoogd in de Omgevingswet. We gaan een strategisch actieplan opstellen via een hybride organisatie, waarin alle relevante stakeholders inclusief de gemeente - zijn vertegenwoordigd, die gezamenlijk de financiering dragen.

Speerpunt Gerichte armoedebestrijding. (070.060) Wat willen we bereiken? • In de afgelopen jaren is het thema armoede op verschillende manieren meer op de agenda komen te staan. Er is in toenemende mate een kloof ontstaan in de inkomenspositie van inwoners, bijvoorbeeld ten gevolge van toegenomen huizenprijzen, de coronacrisis en de gevolgen van inflatie, meer specifiek de sterk gestegen energieprijzen. Dit vraagt om een andere zienswijze, een herbeoordeling van bestaande subsidierelaties en het maken van toekomstbestendige keuzes. Het voorzien in het wettelijk minimuminkomen, het hierop aanvullende minimabeleid en aanbieden van schuldhulpverlening is een taak van de gemeente en wordt door partners, zoals werkleerbedrijf Fijnder en de Stadsbank, uitgevoerd. In sommige gevallen blijken ondersteunende regelingen onvoldoende passend bij de individuele situatie van de inwoners. Om te voorkomen dat deze inwoners tussen wal en schip vallen, moeten nut, noodzaak en reden van de hulpvraag in ogenschouw worden genomen bij het verstrekken van bijstand. Het leveren van maatwerk, vanuit de bedoeling van de wet, is een werkmethode die binnen onze Voormekaar Teams steeds meer gemeengoed wordt. Dit wordt versterkt door Samen aan het stuur, waarbij de gemeente eerstelijnsorganisatie is geworden en er in de uitvoering een nauwere samenwerking bestaat tussen Voormekaar en Fijnder.

Op het gebied van schuldhulpverlening hebben we al de nodige stappen gezet. Vroegsignalering en de verbinding met onze vrijwillige- en professionele hulpverleners staan stevig in de schoenen. Er blijft ruimte voor verbetering, van de intake schuldhulpverlening en onze invulling van het adviesrecht bij schuldenbewind, tot het bieden van nazorg. Op de praktische invulling hiervan willen we ons de komende jaren, samen met onze partners, toeleggen.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners. (070.060.010) De gemeente Berkelland kent een breed scala aan regelingen, gericht op het voorkomen van armoede of het bestrijden van de effecten van armoede. Middels ons aanvullend minimabeleid zetten we bijvoorbeeld extra in om onze inwoners goed te verzekeren voor zorgkosten of bieden we financiële vergoedingen om kinderen mee te kunnen laten doen. Wij vinden het belangrijk dat alle inwoners die dit nodig hebben, gebruik maken van deze regelingen. Om die reden verbeteren en verduidelijken wij de vindbaarheid van, en communicatie over, ons minimabeleid. Specifiek de doelgroepen jongeren en ouderen hebben hierbij onze aandacht. Tegelijkertijd blijven wij scherp op de mogelijke verbeterpunten van de regelingen en bezien wij periodiek of deze het gewenste effect sorteren. De problemen geassocieerd met een laag inkomen zijn vaak complex en niet iedere voorziening is direct passend voor iedere situatie. Maatwerk is daarom een vereiste om onze inwoners juiste 56

ondersteuning te kunnen bieden. Wij vertrouwen op onze professionals en stimuleren deze om te werken vanuit de bedoeling. Deze werkwijze werkt en willen wij verder uitbouwen. De komende periode verruimen wij de mogelijkheden tot het leveren van maatwerk. Zo starten wij met een maatwerkbudget Participatiewet, dat inzetbaar is in situaties waarin inwoners wel ondersteuning krijgen, volgens de bedoeling, ondanks dat dit binnen de bestaande regels niet mogelijk is. Daarmee zijn wij in staat om nog beter maatwerk te leveren voor de inwoners. Onze aandacht gaat hierbij specifiek uit naar de gevolgen van inflatie, waaronder energie-armoede, en het bestendigen van de uitstroom uit de bijstand. Voor dit laatste aandachtspunt zien wij mogelijkheden voor nazorg door Fijnder wanneer een inwoner uit de bijstand stroomt. Regels rondom financiën, bijstand, schuldtrajecten en minimabeleid zijn voor veel inwoners lastig te begrijpen. Inwoners kunnen terecht op de Berkellandwijzer voor ons ondersteuningsaanbod en kunnen via de tool ‘Check waar je recht op hebt’ snel bekijken voor welke regelingen ze in aanmerking komen. Dit zijn belangrijke instrumenten die wij willen blijven continueren en doorontwikkelen. Daarnaast kunnen inwoners voor veel vragen terecht bij vrijwilligers en maatjes van Humanitas en Schuldhulp op Maat.

Het onderwerp belastingen en toeslagen vraagt om extra kennis en kan bovendien verstrekkende gevolgen hebben, getuige de toeslagenaffaire. Daarnaast laten de cijfers vanuit Vroegsignalering zien dat de Belastingdienst schuldeiser nummer 1 is. Om ernstige (schulden) problematiek te voorkomen en de inwoner de juiste informatie te geven, gaan wij een spreekuur voor belastingen en toeslagen opzetten. Wij moeten ook naar onszelf kijken en onze regelingen zo eenvoudig mogelijk houden. In veel gevallen is de aanvraagprocedure al versimpeld en worden een aantal regelingen ambtshalve toegekend. De kwijtschelding van gemeentelijke heffingen voor minimahuishoudens is echter een aandachtspunt, omdat dit nu niet ambtshalve wordt kwijtgescholden en daardoor mogelijk niet alle minimahuishoudens hier gebruik van maken. Wij verkennen of gegevensdeling tussen Fijnder en het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente kan bijdragen aan het ambtshalve toekennen van de kwijtschelding. Wij investeren in de lokale aanpak schuldhulpverlening. (070.060.030) De ontwikkelingen in de aanpak schuldhulpverlening volgen elkaar in rap tempo op. Zowel landelijk als lokaal speelt er veel. Een goed voorbeeld hiervan is de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de mogelijkheid om als gemeente gebruik te maken van ons adviesrecht bij de instelling van beschermingsbewind.

Aan dit adviesrecht willen wij de komende periode invulling gaan geven. Hiermee pakken we meer de regie op de in-, door-, en uitstroom van inwoners die onder bewind staan. Een bijkomend voordeel is dat wij nauwer de samenwerking opzoeken met de Rechtbank Zutphen en bewindvoerders, om samen de best passende ondersteuning te vinden voor inwoners en kennis te delen. Vanaf november 2020 zijn we begonnen met Vroeg Erop Af, vroegsignalering van betalingsachterstanden en beginnende schulden. Hieraan bouwen we, aan de hand van bestpractices van andere gemeenten en onze eigen ervaringen, de komende tijd verder. Zo zetten we meer in op het bieden van nazorg na afloop van schuldhulptrajecten en bij gevallen vanuit vroegsignalering waarin nazorg van belang is. Daarnaast positioneren wij de Voormekaar medewerkers vroegsignalering sterker binnen het Voormekaar Team, de Stadsbank, Fijnder en vrijwilligersorganisaties, met als doel de aansluiting naar bredere ondersteuning te stroomlijnen. Tenslotte zullen alle signalen van betalingsachterstanden direct bij onze vroegsignaleringsmedewerkers binnenkomen, in plaats van bij Fijnder, en gaan we gebruikmaken van een koppeling met de Basisregistratie Persoonsgegevens. Op deze manier kan er sneller gefilterd worden en kunnen casussen nog meer integraal opgepakt worden.

Wanneer inwoners zich zelf melden voor, of worden doorverwezen naar schuldhulp, voert de Stadsbank Oost Nederland op dit moment de intake uit. Wij onderzoeken of we deze intake voor schuldhulpverlening in eigen hand kunnen nemen. Deze ontwikkeling past goed in de bredere ontwikkeling binnen het sociaal domein, waarin wij inzetten op een integrale intake en de rol van eerstelijns dienstverlener op ons nemen. Ook past dit binnen de ambities uit het beleidskader schuldhulpverlening. Tegelijkertijd stellen wij onszelf hiermee in staat de regie te pakken op schuldhulptrajecten. Denk hierbij aan de combinatie van professionele schuldhulpverlening bij de Stadsbank en een laagdrempelige ondersteuning vanuit onze vrijwilligersorganisaties. Wij verwachten dat bovenstaande maatregelen een positief effect kunnen sorteren op de 57

dienstverlening aan onze inwoners. Daarnaast werkt de Stadsbank aan de ontwikkelopgave toekomstprofiel, waarin de dienstverlening wordt geoptimaliseerd. De extra kosten die dit met zich meebrengt zijn nog niet bekend. Wij werken samen binnen een dekkend netwerk met externe ketenpartners. In Berkelland kennen wij een breed netwerk aan ketenpartners die onze inwoners op uiteenlopende inkomens- en werkvraagstukken ondersteuning bieden. Het is belangrijk dat dit aanbod op een heldere en laagdrempelige manier bij zowel inwoners als medewerkers onder de aandacht gebracht blijft worden. Wij streven ook naar nauwere samenwerking tussen ketenpartners om van elkaar te leren, om onze aanpak op elkaar af te stemmen en om te voorkomen dat wij zaken dubbel doen. Daarom werken wij aan een heldere en laagdrempelige informatievoorziening bij inkomensvraagstukken voor zowel inwoners als ketenpartners. De zorgen over inkomen, werk en schulden en de gevolgen daarvan mogen niet onderschat worden. De link is aangetoond tussen gezondheid, sociale problemen en financiële problemen. Om deze problematiek effectief het hoofd te bieden, hebben wij een nauwe samenwerking met diverse externe ketenpartners. Denk hierbij aan partijen als Sensire, Schuldhulp Op Maat, Humanitas en de Bibliotheek Oost Achterhoek.

Alleen door samen te werken en verbinding te zoeken met onze ketenpartners kunnen wij werken aan een nog betere aanpak van de oorzaken en gevolgen van armoede. De bestaande subsidierelaties kennen in sommige gevallen een onderlinge overlap. Daarom gaan wij deze subsidieovereenkomsten evalueren en afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie nadere acties uitzetten.

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2022 (na bestuursrapportage) en 2023 (primitief) • Activiteit 070.010.020: In 2022 zijn er voorbereidingskosten geraamd voor enkele scholen. Het restant bedrag wordt bij de jaarrekening 2022 overgeheveld naar 2023. • Activiteit 070.060.010: In 2022 zijn de eenmalige lasten voor de energietoeslag geraamd. Deze lasten en baten vervallen in 2023. • Activiteit 070.700.010: In 2023 zijn de lasten hoger door het afboeken van boekwaarden van 't Simmelink en Staring. En de extra kapitaallasten die voortvloeien uit de nieuwbouw. • Activiteit 070.710.010: In 2023 worden de eenmalige lasten van het Staring gedekt uit de reserves. Toelichting 1e Begrotingswijziging Activiteit 070.030.030: • Voor het organiseren van bijeenkomsten en het stimuleren van activiteiten uit de economische agenda ramen we € 25.000. Activiteit 070.060.030: • De verplichting tot vroegsignalering vloeit voort uit de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (ingangsdatum 1-1-2021). Na onderzoek en evaluatie blijkt de huidige inzet structureel nodig te zijn. Zeker gelet op een sterke toename van het aantal aanmeldingen/signalen, alsmede de diversiteit en complexiteit van de casussen, is deze inzet noodzakelijk. • De intake schuldhulpverlening komt bij de gemeente te liggen, waardoor de gemeente de regie kan voeren.

Hierdoor leveren we beter maatwerk, is de schuldhulpverlening dichterbij huis, laagdrempelig en toegankelijker. Het geeft de mogelijkheid meer te sturen op kosten. Bovendien zorgt dit voor een efficiëntere dienstverlening door korte overdracht van vroegsignalering naar intake.

58

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022 2022 (na 2023 1e 2023 2021 (vastgesteld) bestuursrapportage) (primitief) Begrotingswijziging

2024

2025

2026

-811

-811

-811

Lasten 070.010.020 Huisvesting

-768

-745

-1.072

-811

0

070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.

-12.539

-15.758

-14.170

-14.225

0

070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.

-762

-289

-181

-211

0

-211

-211

-211

-211

070.020.030 We helpen statushouders gericht instromen op de lokale arbeidsmarkt

-191

0

0

0

0

0

0

0

0

070.030.010 Ondernemersfonds

0

-11

0

0

0

0

0

0

0

070.030.020 Stimuleren maakindustrie

0

-5

0

0

0

0

0

0

0

070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven

-315

-395

-406

-405

-25

-430

-430

-430

-430

070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds

-210

-187

-218

-218

0

-218

-218

-218

-218

070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra

-59

-1.021

-89

-36

0

-36

-36

-36

-36

070.050.010 Effectief inzetten promotie

-6

-35

-64

0

0

0

0

0

0

-3.548

-2.043

-3.736

-2.259

0

0

-157

-51

070.500.010 Loonkosten

-8.142

-6.803

-6.621

-6.579

0 -6.579 -6.432 -6.296 -6.296

070.700.010 Rente en afschrijving

-2.371

-2.521

-1.781

-3.875

0 -3.875 -1.644 -1.644 -1.644

Totaal Lasten

-28.911

-29.812

-28.495

-28.669

-210

0

070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners 070.060.030 We investeren in de lokale aanpak schuldhulpverlening

-811

14.225 14.225 14.225 14.225

0 -2.259 -2.259 -2.259 -2.259

-185

-236

-236

-236

-236

28.879 26.500 26.364 26.364

Baten 070.010.020 Huisvesting

36

20

7

7

070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.

7.619

10.774

9.733

9.962

7

7

7

7

070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.

1.304

0

8

8

0

8

8

8

8

070.020.030 We helpen statushouders gericht instromen op de lokale arbeidsmarkt

0

0

0

0

0

0

0

0

0

070.030.010 Ondernemersfonds

0

0

0

0

0

0

0

0

0

070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven

780

501

504

504

0

504

504

504

504

070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds

202

170

203

203

0

203

203

203

203

070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra

54

59

59

59

0

59

59

59

59

0 9.962 9.962 9.962 9.962

59

Exploitatie

Realisatie 2022 2022 (na 2023 1e 2023 2021 (vastgesteld) bestuursrapportage) (primitief) Begrotingswijziging 1.471

-150

145

2024

2025

2026

68

0

68

68

68

68

0

0

0

0

0

070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners 070.500.010 Loonkosten

283

0

0

0

Totaal Baten

11.750

11.375

10.659

10.811

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-17.161

-18.437

-17.836

-17.858

-210

070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven

113

0

0

0

0

070.710.010 Reserves

646

1.174

345

Totaal Onttrekkingen

758

1.174

070.710.010 Reserves

-1.500

Totaal Stortingen

-1.500

Mutaties reserves

0 10.811 10.811 10.811 10.811 18.068 15.689 15.553 15.553

Onttrekkingen 0

0

0

0

2.632

0 2.632

0

0

0

345

2.632

0 2.632

0

0

0

0

-456

0

0

0

0

0

0

0

-456

0

0

0

0

0

0

-742

1.174

-111

2.632

0 2.632

0

0

0

-17.903

-17.263

-17.947

-15.226

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

-210

15.436 15.689 15.553 15.553

Kaders die de raad heeft vastgesteld • • •

Economische Agenda 2020 - 2024 Inrichtingsplan Samen aan het Stuur Integraal Huisvestingsplan

60

VEILIGHEID Veilig zijn in Berkelland? Daar zorgen we samen voor! Wat speelt er? •

• • •

•

Sinds maart 2020 zitten we in een crisissituatie. Corona, de opvang van Oekraïense vluchtelingen, de asielzoekerscrisis en recent de stikstof crisis/acties van agrariërs. Deze crises hebben grote impact op onze samenleving en onze inwoners. En daarmee ook op onze organisatie en medewerkers. Er is sprake van een verharding van maatschappelijke verhoudingen en omgangsvormen. Met de Coronacrisis zien wij een versterking van de overlap tussen Zorg en Veiligheid. Ook zien wij een ontwikkeling waarin inwoners met problematiek langer thuis blijven wonen of juist opgevangen moeten worden. Het gebruik van (big) data begint een steeds grotere rol te spelen. Enerzijds om zicht te krijgen op de aard en omvang van problemen en risico’s. Anderzijds geeft data zicht op mogelijke oplossingen of preventieve maatregelen. We zien een toenemende trend in het juridiseren van onze samenleving. Evenementen zijn niet meer vanzelfsprekend. En met complexere landelijke wetgeving en rechterlijke uitspraken geeft dit onzekerheid bij organisatoren of ze hun evenement nog wel kunnen organiseren. Dit stelt hogere eisen aan de kwaliteit onze dienstverlening. Tot slot is ondermijning een actueel en groeiend probleem. Vrijkomende gebouwen in het buitengebied, verschillende bedrijfstakken met een verhoogd risicoprofiel, maar ook de financiering van bouwwerken vragen om scherpte en aandacht

Speerpunt Veiligheid, integraal en risicobewust. (080.020) Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een risicoprofiel op en vertalen dit naar een integraal Veiligheidsplan. (080.020.010) Waar we voorgaande jaren vooral inzetten op het gevoel van veiligheid of onveiligheid bij onze inwoners, voegen we hier in deze bestuursperiode een meer integrale en risicobewuste benadering van veiligheid aan toe. Hierbij zetten we in op preventie, ontwikkelen we duidelijke kaders en zijn we van daaruit voorspelbaar voor onze ketenpartners. Onze keuzes en kaders onderbouwen en monitoren we met data. Integraal omdat wij zien dat veiligheid veel beleidsterreinen raakt. Inwoners met onbegrepen gedrag, jeugdproblematiek, huiselijk geweld, middelengebruik, ondermijning, ontwikkelingen in ons buitengebied, onze fysieke leefomgeving, digitale veiligheid; de komende jaren zetten we in op een meer gestructureerde en samenhangende aanpak. Risicobewust omdat we op basis van een onderbouwde risicoanalyse willen gaan inzetten op die veiligheidsrisico’s die het meest urgent zijn of het grootste risico vormen in onze gemeente. Om hier met u onderbouwde keuzes in te maken stellen wij in het najaar 2022 een gemeente breed risicoprofiel op. Op basis van aanwezige data en gesprekken met onze ketenpartners in de verschillende beleidsvelden maken wij dit profiel.

Het risicoprofiel wordt vervolgens vertaald in een Integraal Veiligheidsplan waarin keuzes en inzet van mensen en middelen worden vastgelegd. Doorontwikkeling Zorg en veiligheid. De goede samenwerking de afgelopen jaren tussen Veiligheid en Sociaal Domein wordt verstevigd en geborgd door de vorming van een speciaal team Zorg en Veiligheid. Hierin wordt de aanwezige deskundigheid gebundeld, wordt de onderlinge afstemming versterkt en een integrale aanpak geborgd. Preventie is hierbij een belangrijk uitgangspunt samen met de betrokken ketenpartners. 61

Dienstverlening Buitengewoon Opsporingsambtenaren (Boa’s). Onze Boa's hebben een belangrijke signalerende en ondersteunende rol. Vanuit de drie speerpunten werken we aan een verdere positionering en profilering van onze Boa’s, zowel intern als extern. We richten ons op onveiligheidsgevoelens. Onderzoek toont aan dat inwoners zich veiliger voelen in een schone en nette omgeving. In de fysieke omgeving/openbare ruimte gaat het om kapotte objecten/vandalisme, de aanwezigheid van graffiti en de aanwezigheid van zwerfvuil. We zetten in op voorkomen en op het snel reageren op meldingen. Naast de fysieke omgeving speelt ook de sociale omgeving een rol bij het veiligheidsgevoel van inwoners. Daarbij gaat het om ervaren overlast door onbegrepen/onbetamelijk gedrag van anderen en om overlast door geluid, rook of stank. We richten ons hier op het snel reageren op meldingen en op het goed oplossen van problemen zodat herhaalmeldingen worden voorkomen. We zijn betrokken bij buurtbewoners en partners. Het hebben van een groot netwerk en goed contact met sleutelinformanten en -organisaties in een kern of wijk draagt bij aan het uitwisselen van kennis en informatie. Hierdoor kan iedere partner tot betere eindresultaten komen en kunnen problemen worden voorkomen of goed aangepakt.

Naast het wekelijkse casusoverleg sluiten de Boa’s minimaal eens per jaar aan bij een overleg van de verschillende ketenpartners en buurt/belangenverenigingen in hun rayon. We creëren en behouden een vertrouwensband. Aansluitend op de betrokkenheid zetten wij in op zichtbaarheid, herkenbaarheid, bereikbaarheid en bekendheid van de Boa’s. • De Boa’s zijn goed zichtbaar en herkenbaar door een uniform en opvallende auto’s. Daarnaast zijn de Boa’s minimaal driekwart van de tijd buiten op straat. • De Boa’s zijn bereikbaar en toegankelijk door zelf een praatje aan te knopen, ook als er geen problemen zijn. Of door bijvoorbeeld belangstellend langs te gaan bij initiatieven van inwoners zoals buurtfeestjes. • Via het algemene nummer van de gemeente of via het Operationeel Centrum van de politie, 0900-8844, zijn de Boa’s bereikbaar voor onze inwoners en ondernemers. Inwoners weten ons te vinden en nemen zelf contact met ons op. Doel van een melding is vaak dat er actie wordt ondernomen door de Boa’s. Een indicator voor de kwaliteit van hun werk is het aantal herhaalmeldingen dat gedaan wordt over een zelfde situatie. • Tot slot draagt het opbouwen van een goed netwerk bij aan de bekendheid. Het opbouwen van een goed netwerk duurt circa 2 jaar. Het team Boa’s is jong en we investeren in opleiding, training en coaching.

Na een paar jaar zetten zij een logische vervolgstap in hun professionele carrière. Naast aandacht voor warme overdracht streven wij ernaar dat een Boa minimaal 3 jaar in een rayon blijft.

62

Speerpunt Crisisbeheersing. (080.020) Wat gaan we daarvoor doen? We dragen bij aan de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland. (080.020.020) We maken onderdeel uit van de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland (VNOG). Sinds de uitbraak Corona, is de VNOG continu in crisismodus. Geplande activiteiten zoals oefeningen of beleidsmatige ontwikkelingen zijn naar de achtergrond gedrongen. Het einde van deze situatie is nog niet in zicht. Een (groot) van de crisis inzet wordt vergoed door het Rijk, maar het is op dit moment niet aan te geven welke begrotingstechnische effecten dit heeft voor de VNOG en onze bijdrage. Op de beleidsmatige keuzes van de VNOG hadden en hebben wij maar een beperkte invloed. Door u, net als in voorgaande jaren, vroegtijdig te informeren over en betrekken bij beleidsmatige ontwikkelingen proberen wij onze beperkte invloed zo vroeg mogelijk aan te wenden. We zetten in op een versterking van de Regionale samenwerking en de samenwerking met het Duitse grensgebied. Reductie kwetsbaarheid gemeentelijke crisisorganisatie. De afgelopen jaren is onze organisatie eigenlijk continu in een crisissituatie geweest. 2 jaar Corona werd opgevolgd door de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. Vanuit de crisisorganisatie is hier veel ambtelijke inzet op geleverd wat betekende dat dit ten koste ging van de beleidsmatige inzet.

Onze crisisorganisatie heeft in de praktijk goed gefunctioneerd. We zijn voldoende geëquipeerd voor kortdurende rampen en crisis. Bij een langdurige crisissituatie als nu lopen we nadrukkelijk tegen onze grenzen aan. We blijken kwetsbaar op verschillende rollen omdat de vervangbaarheid beperkt is. In Regionaal verband willen we kijken hoe we ons hier gezamenlijk op kunnen versterken. Binnen de huidige bezetting is sprake van dubbelfuncties en zijn we niet in staat crisis en beleid beide uit te voeren. We hebben de afgelopen jaren een beleidsmatige achterstand opgelopen. Bij een continuering van de crisissituatie zullen er keuzes gemaakt moeten worden en zal er waar nodig ingehuurd moeten worden om de noodzakelijke beleidsmatige stappen te zetten.

Speerpunt Vergunningverlening en Handhaving. (080.010) Wat gaan we daarvoor doen? Verdere professionalisering en digitalisering vergunningverlening. (080.010.020) Met het vaststellen van het evenementenbeleid begin 2021 is een eerste stap gezet richting de komst van de Omgevingswet, per 1 januari 2023. De Omgevingswet vraagt om aanpassing van onze APV en om aanpassing van verschillende vergunningsprocedures. Een deel van de APV gaat over naar het Omgevingsplan. Landelijke wetgeving en rechterlijke uitspraken maken het voor organisatoren van evenementen niet makkelijker. Wij bieden, vanuit het evenementenbeleid en de APV, zo maximaal mogelijk zekerheid aan organisatoren door tijdige en correcte vergunningverlening. Hierin maken we een verdere professionaliseringsslag en digitaliseren wij dienstverlening en procedures verder. Actualisering Handhavingsbeleid. (080.010.010) De regels die wij als gemeente stellen hebben alleen zin als er ook daadwerkelijk op de naleving daarvan toegezien wordt. Ons Handhavingsbeleid zal, mede op basis van het risicoprofiel, worden geactualiseerd en in lijn gebracht met de landelijke en regionale standaarden. De gevolgen van de Wet Kwaliteitsborging, die gelijk met de Omgevingswet wordt ingevoerd, 63

kunnen we nu nog lastig inschatten. De verwachting is dat er een zwaardere belasting/meer taken komen voor onze toezichthouders en handhavers.

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2022 (na bestuursrapportage) en 2023 (primitief) • Activiteit 080.010.010: In 2022 zijn lasten opgenomen voor het project Integrale Veiligheidsplannen. Deze lasten vervallen in 2023. Toelichting 1e Begrotingswijziging Activiteit 080.010.010: • Voor het opstellen van het integrale veiligheidsplan ramen we eens in de vier jaar € 35.000. Activiteit 080.500.010 • We zetten de uitbreiding van de formatie van de Boa's voort. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2021

2022 2022 (na 2023 1e (vastgesteld) bestuursrapportage) (primitief) Begrotingswijziging

2023

2024

2025

2026

Lasten 080.010.010 Gemeentelijke handhaving

-89

-84

-236

-9

-35

-44

-9

-9

-9

-1.188

-1.361

-1.361

-1.472

0

-1.472

-1.472

-1.472

-1.472

-420

-406

-479

-409

0

-409

-409

-409

-409

-2.434

-2.729

-2.696

-2.775

0

-2.775

-2.775

-2.775

-2.775

080.500.010 Loonkosten

-199

-540

-540

-581

-31

-612

-612

-612

-612

080.700.010 Rente en afschrijving

-55

-58

-58

-64

0

-64

-64

-64

-64

Totaal Lasten

-4.385

-5.178

-5.369

-5.310

-66

-5.376

-5.341

-5.341

-5.341

080.010.010 Gemeentelijke handhaving

23

0

20

0

0

0

0

0

0

080.020.010 Integrale veiligheid

110

108

114

114

0

114

114

114

114

080.010.020 Omgevingsdienst Achterhoek 080.020.010 Integrale veiligheid 080.020.020 Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland

Baten

Totaal Baten

133

108

134

114

0

114

114

114

114

-4.252

-5.069

-5.236

-5.197

-66

-5.263

-5.228

-5.228

-5.228

080.710.010 Reserves

0

80

187

0

0

0

0

0

0

Totaal Onttrekkingen

0

80

187

0

0

0

0

0

0

Mutaties reserves

0

80

187

0

0

0

0

0

0

-4.252

-4.989

-5.049

-5.197

-66

-5.263

-5.228

-5.228

-5.228

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Gerealiseerd resultaat

64

Kaders die de raad heeft vastgesteld • •

Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2019-2022 Handhavingsplan Openbare ruimte 2016

Beleidsindicatoren Indicator

Geschikte data

Eenheid

Activiteit

Boa’s beschikken over De permanente her- en bijscholing (PHB), de RTGB % gevolgde vereiste de noodzakelijke (regionale toetsing geweldsbeheersing) zijn jaarlijks opleidingen kennis en kunde terugkomend en voorzien van een examen. Daarnaast zijn jaarlijks incidentele opleidingen in het kader van omgaan met jeugd, alcohol en drugs, ondermijning, verward gedrag, radicalisering, etc.

We richten ons op onveiligheidsgevoelens

Boa’s zijn zichtbaar voor de inwoners

We creëren en behouden een vertrouwensband

De Boa’s dragen het herkenbare uniform, rijden en fietsen met herkenbare voertuigen.

JA-NEE

Boa’s zijn zichtbaar en Aanwezigheid op die plekken waar aandacht aanspreekbaar voor de noodzakelijk is. Ook vanuit preventief oogpunt. inwoners

Aantal evenementen-, We creëren en behouden horeca-, overlast- en een vertrouwensband jeugdcontroles dat wordt uitgevoerd. (Kwantitatief en Kwalitatief)

Boa’s hebben een krachtig netwerk met partners

Aantal (gekwalificeerde) We zijn betrokken bij multidisciplinaire overleggen buurtbewoners en dat gevolgd wordt. partners

De Boa’s nemen structureel deel aan het sociaal overleg, het jeugdregie overleg, de overleggen van de gebiedsteams, kernen, wijkagenten, horeca, ondermijning, ondernemers.

Meldingen worden snel Registratie terugbelverzoeken via KCC en afgehandeld Operationeel Centrum Politie en zaken via zaaksysteem.

Het aantal dagen tussen het We creëren en behouden binnenkomen van een een vertrouwensband melding en de afhandeling, stijging/daling.

Herhaalmeldingen

% en trend

Registratie via zaaksysteem van meldingen over al bestaande zaken.

We creëren en behouden een vertrouwensband

65

ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING Wat speelt er? De basis voor de gemeente ligt in het algemeen bestuur en de bedrijfsvoering die nodig is om de doelen te realiseren.

Speerpunt Algemeen bestuur. (090.010) Wat willen we bereiken? •

We willen een stabiel, goed gefaciliteerd bestuur.

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen Bestuur. (090.010.010 en 090.010.020) De gemeente Berkelland gaat in 2023 de Provinciale Statenverkiezingen en de Waterschapsverkiezingen organiseren.

Speerpunt Klantgerichte dienstverlening. (090.020) Wat willen we bereiken? De gemeente Berkelland groeit toe naar een netwerkorganisatie, waarin de toegevoegde waarde van ons werk plaatsvindt in de in- en externe netwerken waar wij onderdeel van zijn. We bevinden ons in de haarvaten van de samenleving en spelen in op de behoefte van onze inwoners, ondernemers en instellingen. De context verandert snel en wordt steeds complexer. De komende jaren gaan we stappen zetten op het gebied van dienstverlening en bedrijfsvoering. De ontwikkelingen in de samenleving vragen dat we steeds flexibeler en meer integraal gaan werken. We hebben daarbij vertrouwen in de professionaliteit en het eigenaarschap van onze medewerkers. We geven hen dan ook de ruimte om binnen de gestelde kaders hun werk te doen. De bedrijfsvoering is erop gericht om medewerkers te ondersteunen bij het leveren van Mooi Werk. De komende periode werken we aan het optimaliseren van processen en control en het versterken van resultaatgerichtheid in de organisatie. Zo wordt komend jaar de gesprekkencyclus verbeterd, werken we aan het versterken van opdrachtgever- en opdrachtnemerschap en wordt de cyclus van de teamplannen voortgezet. Ook zien we verschillende ontwikkelingen binnen dienstverlening die de organisatie raken.

De nieuwe Omgevingswet vraagt bijvoorbeeld van ons dat we integraal, maar met oog voor verschillende doelgroepen, werken. In 2023 is onze nieuwe moderne telefooncentrale operationeel. Dit geeft ons betere mogelijkheden om de bereikbaarheid te verhogen en prestaties te meten. We monitoren en sturen scherper op de tijdige afdoening van zaken. Door de krapte op de arbeidsmarkt worden we gedwongen na te denken over slimmer werken en zullen keuzes moeten maken welk serviceniveau daarbij haalbaar is. We gaan aan de slag om onze processen daar op aan te passen. Goede dienstverlening zit niet alleen in doelmatige werkprocessen en digitalisering, maar ook in houding en gedrag: een proactieve dienstverlening. Onze communicatie is doelgroepgericht. De communicatie bij vergunningaanvragen doen we duidelijk en snel. We werken vanuit ‘Ja, mits’ en niet ‘Nee, tenzij’, bekeken vanuit het algemeen belang. In 2023 gaan we een aansprekende, uitdagende op de toekomst gerichte visie op dienstverlening en een uitvoeringsprogramma opstellen. Met input van buiten en binnen. Integrerend met de extern gerichte doelstellingen vanuit alle gemeentelijke domeinen. Bij de uitwerking zijn

66

bereikbaarheid, toegankelijkheid, inleving, aansluiting bij de klantwens en heldere communicatie aandachtspunten.

Speerpunt Moderne bedrijfsvoering. (090.030) Wat willen we bereiken? In de paragraaf Bedrijfsvoering is de inhoudelijke informatie over de bedrijfsvoering opgenomen.

Wat gaan we daarvoor doen? Bedrijfsvoeringskosten

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2022 (na bestuursrapportage) en 2023 (primitief) • Activiteit 090.010.010: In 2022 is een toevoeging aan de voorziening wachtgeld wethouders geraamd. Deze lasten vervallen in 2023. • Activiteit 090.030.010: In 2022 is door verschuiving van vacatureruimte de raming voor inhuur verhoogt. In 2023 is de vacatureruimte vooralsnog geraamd bij de loonkosten op de programma's. • Activiteit 090.030.020: In 2022 is in de Bestuursrapportage eenmalig extra geld geraamd voor personeel. Het restant bedrag wordt bij de jaarrekening 2022 overgeheveld naar 2023. • Activiteit 090.030.050: In 2022 zijn investeringen in ICT gedaan. Een gedeelte van deze investeringen was eenmalig, Deze lasten komen in 2023 niet terug. Een gedeelte is structureel. Dit heeft geleid van een verschuiving van de lasten van deze activiteit naar activiteit 090.700.010. • Activiteit 090.500.010: In 2022 worden er meer loonkosten toegerekend aan dit programma die eerder aan andere programma's werden toegerekend. • Activiteit 090.700.010: In 2023 stijgen de kosten als gevolg van investeringen in de ICT. • Activiteit 090.710.010: In 2022 zijn incidentele lasten gedekt uit de reserves. Deze lasten hoeven in 2023 niet meer gedekt te worden uit de reserves.

In 2022 zijn toevoegingen geraamd als gevolg van het gunstige resultaat van de septembercirculaire 2021. Toelichting 1e Begrotingswijziging Activiteit 090.010.020: • Voor de vervanging van de verkiezingsborden ramen we € 35.000. Activiteit 090.020.030: • Voor het opstellen van een visie op onze dienstverlening ramen we eenmalig € 150.000. Activiteit 090.030.020: • Om ondanks de krapte op de arbeidsmarkt toch mensen binnen te halen zetten we twee jaar lang € 50.000 extra in op werving en selectie. • We zetten eenmalig € 100.000 in op het vitaal houden van onze medewerkers en de organisatie. • Er is € 8.000 nodig voor het onderhoud van ons functiegebouw. Activiteit 090.030.050: • We zetten € 200.000 in om de ontwikkelingen uit de i-visie te kunnen realiseren. • We zetten eenmalig € 400.000 in om de ontwikkeling naar de cloud te realiseren. Activiteit 090.500.010 • We zetten de functie van junior raadsadviseur voort. • Om de bezetting aan de telefoon en de balie waar te kunnen maken is uitbreiding van de formatie van de klantadviseurs noodzakelijk.

67

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022 2022 (na 2023 1e 2021 (vastgesteld) bestuursrapportage) (primitief) Begrotingswijziging

2023

2024

2025

2026

Lasten 090.010.010 Bestuur

-128

-354

-825

-373

0

-373

-373

-373

-373

090.010.020 Ondersteuning

-418

-245

-390

-275

-35

-310

-310

-310

-310

090.020.010 Burgerzaken

-228

-232

-232

-232

0

-232

-232

-232

-232

090.020.020 DVO's

-25

-24

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

-150

-150

0

0

0

090.030.010 Algemeen

-3.756

-2.063

-3.547

-1.511

0

-1.511

-1.510

-1.510

-1.510

090.030.020 Personeel

-1.058

-2.290

-2.840

-2.321

-158

-2.479

-2.424

-2.374

-2.374

090.030.030 Huisvesting

-493

-436

-530

-461

0

-461

-461

-461

-461

090.030.040 Facilitair

-413

-405

-391

-391

0

-391

-391

-391

-391

090.030.050 ICT

-1.831

-1.657

-2.293

-1.560

-600

-2.160

-1.760

-1.760

-1.760

090.500.010 Loonkosten

-11.957

-11.345

-10.561

-11.598

-128 -11.726 -11.726 -11.726 -11.726

090.700.010 Rente en afschrijving

-1.361

-1.612

-1.580

-1.831

Totaal Lasten

-21.669

-20.663

-23.190

-20.552

090.020.010 Burgerzaken

525

537

537

537

0

537

537

537

537

090.020.020 DVO's

1.646

1.508

760

760

0

760

760

760

760

090.030.010 Algemeen

1.141

400

400

400

0

400

401

401

401

090.030.020 Personeel

0

0

0

0

0

0

0

0

0

090.030.040 Facilitair

4

54

37

37

0

37

37

37

37

090.030.050 ICT

197

106

160

143

0

143

143

143

143

0

1.877

1.878

1.878

1.878

090.020.030 Visie op dienstverlening

0

-1.831

-1.869

-1.869

-1.869

-1.071 -21.623 -21.056 -21.006 -21.006

Baten

Totaal Baten

3.514

2.605

1.893

1.877

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-18.155

-18.058

-21.297

-18.676

090.710.010 Reserves

1.182

2.798

3.721

474

0

474

342

342

282

Totaal Onttrekkingen

1.182

2.798

3.721

474

0

474

342

342

282

090.710.010 Reserves

-1.674

-2.759

-4.382

-192

0

-192

-60

-60

0

Totaal Stortingen

-1.674

-2.759

-4.382

-192

0

-192

-60

-60

0

Mutaties reserves

-492

39

-661

282

0

282

282

282

282

-18.648

-18.019

-21.958

-18.393

-1.071 -19.747 -19.178 -19.128 -19.128

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

-1.071 -19.464 -18.896 -18.846 -18.846

68

OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Wat speelt er? •

• •

Onze belangrijkste inkomstenbron, de algemene uitkering blijft vooralsnog afhankelijk van de ontwikkeling van (een gedeelte van) de Rijksuitgaven. Door de verschillende crises die op dit moment spelen is het lastig om de ontwikkeling van de algemene uitkering te voorspellen. De marktrente is laag. Overtollige liquide middelen leveren daardoor nauwelijks rendement op. Veranderde toezichtregels maken de inzet van reserves ingewikkelder.

Treasury. (100.010) Maatregelen Beheer financiële middelen

Dekkingsmiddelen. (100.020) Wat willen we bereiken? Een stabiele en reële (meerjaren)begroting met financiële ruimte voor nieuwe investeringen. Dit doen we door de wensen realistischer af te zetten tegen wat de mogelijkheden die er zijn om de zaken uit te voeren. Door fasering neemt de druk af en maken we op korte termijn ruimte vrij voor incidentele onderwerpen.

Maatregelen Belastingen en leges

Heffen OZB

Algemene uitkering

Overige baten en lasten

Kaders die de raad heeft vastgesteld • •

Financiële verordening Treasurystatuut

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2022 (na bestuursrapportage) en 2023 (primitief) • Activiteit 100.010.010: In 2023 wordt meer rente toegerekend aan investeringen. Daarnaast verwachten we dat de lening aan de BNG vrijvalt waardoor we minder rente ontvangen. 69

• • • •

Activiteit 100.010.020: In 2023 is de verwachting dat het dividend lager zal uitvallen dan in 2022 als gevolg van grote investeringen van onze deelnemingen. Activiteit 100.020.010: In 2022 is de teruggave van de OZB geraamd op dit onderdeel. In 2023 vervallen deze lasten. Aan de batenkant is de stijging van de OZB verwerkt. Activiteit 100.020.020: In 2023 ontvangen we meer algemene uitker ing dan in 2022. Activiteit 100.030.010: In 2022 is de stelpost algemene baten en lasten en onvoorzien zoveel mogelijk verdeeld (zoals prijscompensatie en taakoverdrachten van het rijk) en in het resultaat opgenomen. In 2023 zijn hier lasten geraamd die in de loop van 2023 verdeeld zullen worden.

Toelichting 1e Begrotingswijziging Activiteit 100.030.010: • Voor de ondersteuning van het vergadermodel van de raad is € 40.000 nodig. • Om de medewerkers die we willen aanstellen te kunnen laten werken zijn faciliteiten en licenties nodig. Om dit te kunnen bekostigen ramen we € 120.000 vanaf 2024 neemt het aantal medewerkers af en gaat dit bedrag terug naar € 30.000. • De hoge energieprijzen lijken wel iets langer te duren dan 2022. Voor 2023 houden we daarom rekening met een extra prijsstijging van € 600.000, niet alleen van energie, maar ook van andere prijzen. • In de algemene uitkering zit vanaf september geld voor gemeentelijke handhaving € 39.000 en extra inzet voor asielzoekers € 104.000. Deze toekomstige lasten ramen we in afwachting van de invulling bij algemene baten en lasten. • Activiteit 100.020.020: • De septembercirculaire laat een positief beeld zien. Voor 2023 is dat € 1.450.000. Voor de 2024 en 2025 is het voordeel ongeveer € 650.000. In 2026 is het voordeel € 2,2 miljoen. Dit is het gevolg van een eenmalige bijdrage van het rijk in 2026. Deze bijdrage verdwijnt in 2027 waarmee de algemene uitkering terugvalt naar het niveau van 2026 in de meicirculaire. Bedragen x €1.000 Exploitatie

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=fe59e8dc-6be8-46b0-b2b3-b06cd3b0478d