CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 Jaarrekening 2020 Berkelland

Commissie Bestuur en Sociaal (tot 1 januari 2022) 10 juni 2021, gemeente BerkellandBij agendapunt: Voorstel bespreekstuk / Jaarstukken 2020 gemeente Berkelland35.213 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

(020.090) Zie ook de activiteit ‘We maken een plan hoe we ons eigen vastgoed verduurzamen en in welk tempo’ in het programma ‘Actief met duurzaamheid en energie’. Door de verkoop van panden (zie activiteit ‘We stoten gebouwen af die we niet zelf in gebruik hoeven te hebben', hebben we het budget voor de komende jaren met 50% (€ 65.000) verlaagd. Kwaliteit Door de Coronacrisis zijn er onderhoudswerkzaamheden naar voren gehaald (voor wat betreft sportaccommodaties). Verder verliep alles volgens planning. Geld De overschrijding (€ 100.000) op deze activiteit is voor € 23.000 het gevolg van de werkzaamheden om technische installaties te scheiden bij het verzamelgebouw aan de Haarloseweg en de huisvesting van de brandweer. De verwarming van het verhuurde deel 27

aan de politie en de brandweer zijn nu technisch gescheiden. Deze complexe werkzaamheden waren duurder dan gepland. Voor € 77.000 is het het gevolg van onderhoud waarvoor het budget is geraamd in het programma financiën. We stoten gebouwen af die we niet zelf in gebruik hoeven te hebben. Op basis van een aantal aspecten (zoals de verkoopbaarheid) bepalen we in welke volgorde we panden proberen af te stoten. Dit is bestaand beleid en we hebben ook al panden kunnen verkopen. We hopen onze vastgoedportefeuille verder te kunnen verkleinen. Kwaliteit In 2020 is een pand (bedrijfsruimte) aan de houtwal in Ruurlo verkocht zoals gemeld in de bestuursrapportage. Ook is het voormalig Brandspuythuisje aan de Korte Wal 11 verkocht. Geld Er is geen budget onder deze activiteit.

Wat mag het kosten? Hieronder volgt een overzicht van de begrotingswijzigingen op de primitieve begroting in 2020. Deze mutaties leiden tot de gewijzigde begroting per activiteit. 020.010 € 14.000 resultaat bestemming 2019 ecologisch bermbeheer, -€ 75.000 overgeheveld naar programma Vitaal Platteland. 020.020 -€ 100.000 dekkingsplan begroting 2020, € 210.000 bestuursrapportage (extra kosten groenonderhoud (€ 60. 000) en stormschade (€ 150.000), -€ 12.000 overgeheveld naar activiteit 020.090. 020.030 € 573.000 resultaat bestemming 2019 riolering, € 281.000 bestuursrapportage (saldo aanpassing lasten (€ 795.000) en baten riolering (€ 514.000) voor 2020). 020.040 € 647.400 resultaat bestemming 2019 inzet voor werkzaamheden aan de oude N18. 020.070 € 170.000 bestuursrapportage (saldo aanpassing lasten (-€ 80.000) en baten (€ 250.000) voor 2020). 020.080 € 30.000 resultaat bestemming 2019 incidentele middelen, € 35.000 kinderopvang van activiteit 040.040, € 76.000 bestuursrapportage (saldo aanpassing lasten (€ 56.000) en baten (€ 20.000) 2020). 020.090 -€ 20.000 dekkingsplan begroting 2020, € 12.000 overgeheveld van activiteit 020.020, € 183.000 bestuursrapportage (hogere baten uit verhuur en opbrengst verkoop gebouw). 020.500 € 80.000 aanpassing budget op basis van besluitvorming PPN 2019 (overboeking van Financiën).

020.700 -€ 19.000 kapitaallasten naar 050.700, -€ 586.000 bestuursrapportage (lagere kapitaalslasten voor met name wegen en riolering). 020.710 De toevoegingen en onttrekkingen reserves worden in de jaarrekening op het programma verantwoord. In de bestuursrapportage stonden de mutaties bij het programma financiën.

28

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2019

Primitieve Begroting 2020

Gewijzigde begroting 2020

Realisatie 2020

Lasten 020.010 Zaaien van kleurrijke zaadmengsels

-208

-264

-278

-166

020.020 Openbaar groen en begraafplaatsen

-1.043

-904

-1.002

-882

020.030 Beh onderh vern renov riolering

-2.007

-1.502

-2.870

-3.178

020.040 We onderhouden onze infrastructuur

-3.353

-2.890

-3.537

-2.962

-640

-653

-653

-693

020.050 Doelgroepenvervoer-openbaar verv 020.060 Zwerfafval

-73

-54

-54

-82

-2.582

-2.711

-2.631

-2.566

020.080 Onderwijs en huisvesting

-990

-835

-956

-1.027

020.090 Onderhoud gemeentelijke gebouwen

-431

-339

-331

-445

020.100 Ontwikkeling wijken, buurten en kernen

-132

-625

-625

-233

020.110 Onderhoud wegen en paden buitengebied

0

-500

-500

-811

020.120 Verbetering kwaliteit groen(onderhoud)

0

-375

-375

-262

020.500 Loonkosten programma Fijn leven

-5.177

-5.217

-5.217

-5.297

020.700 Rente en afschrijving programma Fijn leven

-3.188

-3.711

-3.106

-2.852

Totaal Lasten

-19.825

-20.579

-22.134

-21.455

020.010 Zaaien van kleurrijke zaadmengsels

0

0

0

10

020.020 Openbaar groen en begraafplaatsen

403

336

336

406

020.030 Beh onderh vern renov riolering

8.134

6.531

7.045

6.914

020.040 We onderhouden onze infrastructuur

1.041

205

205

339

020.050 Doelgroepenvervoer-openbaar verv

0

1

1

0

020.060 Zwerfafval

73

54

54

101

3.507

2.650

2.400

2.484

020.080 Onderwijs en huisvesting

130

143

121

209

020.090 Onderhoud gemeentelijke gebouwen

121

146

329

345

Totaal Baten

13.410

10.066

10.491

10.808

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-6.415

-10.513

-11.644

-10.647

020.710 Reserves

0

0

3.983

8.701

Totaal Onttrekkingen

0

0

3.983

8.701

020.710 Reserves

0

0

0

-5.900

Totaal Stortingen

0

0

0

-5.900

Mutaties reserves

0

0

3.983

2.801

-6.415

-10.513

-7.660

-7.846

020.070 Afval scheiden

Baten

020.070 Afval scheiden

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

29

Projecten Het project Ontwikkelen wijken, buurten en kernen sluit niet aan op het overzicht Samen investeren in Berkelland. Dit komt omdat hier de lasten voor de gemeente staan, terwijl het overzicht Samen investeren in Berkelland ook rekening houdt met de cofinanciering van derden. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Oorspronkelijk begroot

Uitgaven/Inkomsten tot begrotingsjaar

Realisatie 2020

Restant

Lasten

-2.000

0

-811

-1.189

Totaal 60210000 Onderhoud wegen en paden buitengebied

-2.000

0

-811

-1.189

Lasten

-1.500

0

-262

-1.238

Totaal 60570100 Verbeteren kwaliteit groen(onderhoud)

-1.500

0

-262

-1.238

Lasten

-2.500

-132

-233

-2.135

Totaal 60610100 Ontwikkelen wijken, buurten en kernen

-2.500

-132

-233

-2.135

Gerealiseerd resultaat

-6.000

-132

-1.305

-4.562

60210000 Onderhoud wegen en paden buitengebied

60570100 Verbeteren kwaliteit groen(onderhoud)

60610100 Ontwikkelen wijken, buurten en kernen

Kaders die de raad heeft vastgesteld • Rapportage groenbeheer • Speelruimteplan • Groenstructuurplan • Speelruimtebeleid • Aanpak zwerfafval • Van Afval naar Grondstof • Watertakenplan Berkelland 2019-2023

30

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Absoluut verzuim

per 1.000 leerlingen

Periode Berkelland Nederland Bron 2014

1,2

2,8 DUO/Ingrado

Beschrijving Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'.

Relatief verzuim

per 1.000 leerlingen

2015

0,7

2,3

2016

1

1,8

2017

0,6

1,8

2016

12

27 DUO/Ingrado

Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'.

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

%

2017

15

27

2018

19

23

2019

16

26

2016

0,7

1,7 DUO/Ingrado

Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018".

Omvang huishoudelijk restafval

kg per inwoner

2017

0,9

1,8

2018

1,1

1,9

2019

1,1

2016

252

189 CBS statistiek Huishoudelijk afval

2017

252

178

2018

268

172

2019

169

161

2 Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.

31

VITAAL PLATTELAND Een vitaal en innovatief buitengebied Wat speelt er? •

• •

• •

Het platteland is niet langer meer alleen van boeren, maar is gedeeld gebied met nieuwe inwoners en recreanten. Het platteland wordt multifunctioneel gebruikt. Dit levert spanning op, maakt het complexer maar biedt ook mooie kansen om ons platteland toekomstbestendig te maken. In de landbouw stoppen veel boeren, boerenbedrijven die er zijn worden vooral groter. Er vindt daarnaast ook verbreding van de landbouw plaats, doordat er meer natuur inclusieve landbouw, zorg, toerisme en energie als verdienmodellen worden toegevoegd. Het coulisselandschap is ons visitekaartje en krijgt een steeds belangrijkere plaats op het platteland. Wel staat het onder druk door schaalvergroting van de landbouw. Er is aandacht voor het behoud en versterking van het coulisselandschap als drager van ecologische en landschappelijke kwaliteit. Het grote aantal vrijkomende agrarische bebouwing vraagt om een grootschalige aanpak. Soms is sloop een optie, hierbij moet nagedacht worden over asbestverwijdering. Maar er is ook ruimte voor nieuwe economische dragers zoals startups. Het platteland kent veel verenigingen, buurtschappen enzovoort, deze voorzieningen worden zelf georganiseerd. Wel staan ze onder druk, door onder meer ontgroening, vergrijzing en de veranderingen in de maatschappij.

Speerpunt Toekomstgericht ondernemen in het buitengebied.

Wat gaan we daarvoor doen? We doorlopen een kavelruilproces om een betere landbouwstructuur te organiseren. (030.080) Kwaliteit In 2020 zijn meer dan 250 gesprekken gevoerd. Er zijn 4 ruilaktes bij de notaris gepasseerd met een totale oppervlakte van 128 hectare. Het project loopt redelijk volgens planning. Er is wel verlenging van de looptijd voor een half jaar gevraagd bij POP3 vanwege vertraging in de gesprekken die Covid-19 heeft veroorzaakt. Dit is toegekend. Geld Het kavelruilproces wordt volledig gefinancierd door POP3 gelden. We faciliteren initiatieven van nieuwe ondernemers in het buitengebied, we maken hierbij gebruik van een rode loper aanpak. Kwaliteit Initiatiefnemers worden geïnformeerd over de mogelijkheden voor hun locatie via de contactpersoon buitengebied en via algemene voorlichting (bewustwording via bijvoorbeeld een Berkellanddag). Diverse onderwerpen komen daarbij aan bod, zoals bijvoorbeeld informatie over mogelijkheden voor energieopwekking in het buitengebied, functieveranderingsbeleid of korte voedselketens. Geld Er is geen budget onder deze activiteit.

32

We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied dat binnen de wettelijke mogelijkheden zoveel mogelijk ruimte biedt aan duurzame ontwikkelingen. (030.070) Kwaliteit Er is een voorontwerpbestemmingsplan buitengebied in procedure gebracht. Dit liep tot 23 december 2020. Er is breed op gereageerd. Er waren ruim 320 inspraakreacties ingediend. Die worden in de eerste helft van 2021 samengevat en beoordeeld. Geld Er is nog € 139.000 beschikbaar op 31 december 2020. Dit geld is nog noodzakelijk om te komen tot de vaststelling van het bestemmingsplan buitengebied. We ondersteunen boeren en andere initiatiefnemers bij vragen over duurzaamheid. Kwaliteit We hebben agrariërs geholpen door ondersteuning te bieden voor Zon op dak initiatieven. We helpen waar gevraagd met DOE-scans voor de bedrijfsvoering. We ondersteunden met de asbesttrein. Daarin wordt met maatwerk geadviseerd over de mogelijkheden van financiering zoals SDE (rijks Subsidie Duurzame Energie). Dit doen we samen met onze partners Achterhoek onderneemt duurzaam en AGEM en LNagro. Circulaire landbouw initiatieven ondersteunden wij via de tafel circulaire economie en energietransitie. En wij hebben Liander gestimuleerd om te komen met oplossingen voor de netwerkcongestie die zon-op-(agrarische)-daken nu hindert. Geld Er is geen budget onder deze activiteit.

We onderzoeken samen met de Wageningen Universiteit de mogelijkheden van nieuwe verdienmodellen, waaronder verticale landbouw. (030.100) Kwaliteit Samen met de Wageningen Universiteit (WUR) is in 2020 het regionale project Korte Ketens opgestart. Hierin krijgen ondernemers onder begeleiding de kans om hun businessplan voor het vermarkten van voedsel op te stellen. In het najaar 2020 is het project in de regio gestart. Daarnaast heeft de WUR in 2020 het rapport 'Barometer Agrarische Sector' opgeleverd. Geld Het project Korte Ketens wordt volledig gefinancierd door POP3 geld. We organiseren netwerkbijeenkomsten, zoals de Berkellanddag, voor bewustwording en kennisdelen over verdienmodellen in het buitengebied. (030.010) Kwaliteit Netwerkbijeenkomsten waren in 2020 lastig in verband met Covid-19. De Berkellanddag is doorgeschoven naar het najaar van 2021. Wel zijn er in het kader van het project ondernemersbegeleiding meerdere cursussen gegeven aan agrariërs over bijvoorbeeld stoppen, omgaan met meningen uit de maatschappij en assertiviteit. Ook zijn we in 2020 aangesloten bij de Marke, die vanuit hun expertise veel aan kennisdeling doen over nieuwe verdienmodellen. Geld Uit het budget voor plattelandsvernieuwing is onder meer het WUR-rapport 'Barometer Agrarische Sector' en het lidmaatschap van de P10 betaald.

De subsidieregeling ´Breedband Buitengebied 2016-2022 liep tot 31 december 2020, er is nog een bedrag van € 218.000 over. De financiële afwikkeling van het project vindt plaats in 2021. Er is daarnaast nog € 23.000 over vanuit het project stimulering sanering asbest. Dit budget is nu onder deze activiteit geboekt en zal in 2021 onder 030.060 geboekt worden voor uitvoering van het plan van aanpak asbestsanering.

33

Speerpunt Mooi Landschap.

Wat gaan we daarvoor doen? Stimuleren van aanleg van nieuwe natuur en landschap. (030.020) Kwaliteit Er zijn 20 landschapsprojecten vanuit de landschapsregeling afgerond in 2020. Dit zijn vooral kleine projecten bij agrariërs, zoals houtsingels en houtwallen en hoogstamfruitboomgaarden. Er is 7 hectare akkerrand ingezaaid bij agrariërs en particulieren. Daarnaast is er ongeveer 10 strekkende kilometer berm van gemiddeld 3 meter breed uitgezet. De meeste projecten lopen prima. Alleen de natuur- en landschapseducatie ligt stil in verband met Covid-19. Dit loopt via het Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid (IVN). Zodra het weer kan start het weer. De verwachting is in het begin van het nieuwe schooljaar. Geld Onder het budget natuur- en landschapsbeheer is een kleine overschrijding van € 5.000 (€ 36.000 uitgifte in plaats van € 31.000 begroot). Dit komt doordat een natuureducatieproject van de Vereniging Agrarisch Natuurbeheer (VAN) niet meer meegenomen kon worden met de nieuwe landschapsregeling. De verwachting bij de start van het project was dat dit nog wel kon. In 2020 is de nieuwe landschapsregeling gestart, dit verklaart de toename van het budget €43.000 naar €278.000). Het project loopt budgettair prima. Het restant budget voor kadastrale uitzettingen (€ 46.812) willen we als resultaat bestemmen voor 2021. Zodat we met het project door kunnen gaan.

Voor meer informatie over ecologisch bermbeheer zie programma Fijn Leven. Kwaliteit Voor meer informatie zie programmalijn Fijn Leven Geld

We blijven ons vraag gestuurd inzetten voor asbestverwijdering en houden de ontwikkelingen hierover landelijk in de gaten. Kwaliteit In de raad van 15 december is het plan van aanpak voor stimulering van sanering van asbestdaken vastgesteld. Essentie van het plan van aanpak is een subsidieregeling voor de sanering van asbestdaken boven de 30m2, gratis sanering voor kleine daken (onder de 30m2) en vouchers voor asbestinventarisatierapporten en begeleiding bij sanering. Geld Er is in 2020 voor het plan van aanpak nog geen geld uitgegeven. De uitgaven zullen vanaf 2021 starten. We gaan aan de slag om knelpunten in bestaande wandel- en fietsroutes op te lossen. Kwaliteit In 2020 is bij de VVV's uitvraag gedaan naar knelpunten in de fiets- en wandelroutes in Berkelland. Er zijn geen noemenswaardige knelpunten naar voren gekomen. Wel hebben we in 2020 de Flamingoroute opgewaardeerd. Verder hebben we geïnventariseerd wat er nodig is om de Ruiterroute in Rekken te herstellen en de mountainbikeroute in Borculo is aangepast. Geld Er is geen geld beschikbaar voor. Het is vooral ureninzet en de flamingoroute wordt bijvoorbeeld betaald door Stichting Achterhoek Toerisme. 34

We maken een plan van aanpak voor aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing. (030.050) Kwaliteit In maart 2020 is de procesaanpak voor het plan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing in het buitengebied in het college vastgesteld. In 2020 is hiervoor onder meer gewerkt aan het in beeld brengen van de opgave en het onderzoek naar nieuwe instrumenten en regelingen. Er zijn daarnaast gesprekken gevoerd met belanghebbenden en de gemeenteraad. Er is wat vertraging opgelopen in de planning, verwachting is dat het voor de zomer van 2021 wordt opgeleverd. Vertraging kwam onder meer doordat het onderzoek naar de opgave in beeld meer tijd kostte dan verwacht. Geld In 2020 is het project ondernemersbegeleiding afgerond. De financiële afwikkeling zal plaatsvinden in 2021. Wel is er € 15.000 al van onze eigen bijdrage voor dit project teruggeboekt naar het projectplan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing. Het projectplan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing heeft nog € 83.000 restant. Ongeveer € 25.000 is gereserveerd voor het regionale project toekomstgerichte erven. Het overige deel zal mogelijk worden ingezet naar aanleiding van het plan van aanpak vrijkomende agrarische bebouwing dat in 2021 in de raad zal komen. In de sloopbonusregeling zien we dat er door derden € 16.000 is ontvangen en er is € 14.000 subsidie verleend vanuit de sloopbonusregeling.

De sloopbonusregeling heeft eind 2020 een restsaldo van € 483.000. We ondersteunen de mogelijkheid om een cursus Gastheer van het landschap te volgen. (030.020) Kwaliteit In 2020 is de cursus Gastheer van het Landschap niet doorgegaan in verband met Covid19. De cursus is in februari 2021 digitaal van start gegaan. Geld De kosten (€ 23.000) zijn gedekt vanuit de landschapsregeling. De ondernemers dragen zelf ook € 100 bij. We stellen een biodiversiteitsplan op voor het buitengebied van Berkelland. (030.020) Kwaliteit We zijn in september gestart met het schrijven van het biodiversiteitsplan. Dit doet het Staring Advies voor ons. Er zijn 40 tot 50 vrijwilligers werkgroepen aangehaakt bij het biodiversiteitsplan. Zij leveren onder meer ideeën aan voor projecten/beheer om de biodiversiteit in de gemeente te versterken. Door Covid-19 is er iets vertraging opgelopen, doordat er geen fysieke bijeenkomsten georganiseerd konden worden. Verwachting is dat het biodiversiteitsplan voor de zomer naar de raad gaat. Geld De kosten (€ 17.000) hiervoor worden in 2021 betaald vanuit de landschapsregeling. We zetten samen met het Waterschap en de Euregio in op concrete plannen voor de beleefbaarheid van het stroomgebied van de Berkel tussen Borculo en Lochem. Kwaliteit Het project ligt stil bij het Waterschap, omdat grondeigenaren niet aan de slag wilden met de toeristische ontwikkelpotentie.

Als gemeente zien wij wel kansen om de Berkel aantrekkelijker te maken. We blijven daarom aandacht vragen bij het Waterschap voor dit project. En buiten het project om gaan we als gemeente kijken welke kansen er nog meer zijn om de Berkel verder te ontwikkelen. Geld Er is geen budget onder deze activiteit.

35

Speerpunt Sociaal vitaal.

Wat gaan we daarvoor doen? De Voormekaar teams hebben extra oog voor de situatie bij agrariërs en stoppers. Kwaliteit Tijdens het project van de keukentafelgesprekken is een blijvende samenwerking opgezet tussen VMK, team Gebied en de agrarische coaches. Ook is voorlichting gegeven aan huisartsen zodat de mogelijkheid van het inzetten van agrarische coaches beter bekend is geworden. Geld Er is geen budget onder deze activiteit Voor meer informatie over maatregelen om onze inwoners zo lang mogelijk thuis te laten wonen zie programma Plezierig Wonen. Kwaliteit Voor meer informatie zie Programma Plezierig Wonen Geld Er is geen budget onder deze activiteit. We ondersteunen initiatieven en projecten in het kader van Leader. (030.090) Kwaliteit Na een aantal jaar waarin er binnen leader in onze gemeente niet veel gebeurde, waren er dit jaar veel leader projecten aanvragen. Hiervoor hebben wij een cofinancieringsverklaring afgegeven. Het zijn de volgende initiatieven: Herbestemming katholieke kerk in Rekken, Speel- en beweegpark Beltrum, Kruidenhof te Mallum, boerderij en slagerij de Hoeve, de Silo art tour, verbreding sport aanbod smash Neede, kansen voor Haarlo door playcourt en een aantal regionale projecten. Leader liep dus afgelopen jaar heel goed. Zo goed dat ons budget op dit moment op is en er geen cofinancieringsverklaring voor nieuwe leader aanvragen kan worden afgegeven.

De huidige looptijd van Leader is met 2 jaar verlengd en eindigt op 31 december 2023. Geld Er zijn in de loop van 2020 meerdere projecten in ontwikkeling gekomen. Hierdoor hebben we in 2020 zeer waarschijnlijk voldoende cofinancieringsverklaringen afgegeven om einde 2021 te kunnen voldoen aan de financieringsverplichting LEADER Achterhoek. Dit blijft wat onzeker, omdat de provincie nog beschikkingen moet afgeven. Naar schatting zal het gaan om € 484.500 aan LEADER gelden dat de gemeente Berkelland heeft besteed. Het budget dat we hebben gereserveerd voor LEADER is hiermee op. Dit betekent dat we voor projecten in 2021 geen cofinancieringsverklaringen meer af kunnen geven. Er zijn al nieuwe projecten in onze gemeente die nog mee willen doen. Hier komen wij bij u op terug in de bestuursrapportage van 2021. We ondersteunen initiatieven van inwoners uit de kleine kernen om de samenwerking tussen verenigingen te vergroten. (030.030) Kwaliteit In alle kleine kernen van Berkelland zijn in 2020 positieve ontwikkelingen op dit gebied. Het bewustzijn om met de toekomst bezig te zijn is sterk toegenomen. De manier waarop dit in de diverse kernen wordt opgepakt is erg divers en wordt in hoofdzaak bepaald door de lokaal aanwezige mogelijkheden en bestaande contacten. Er zijn kernen die vanuit de mogelijkheden voor sportverenigingen bezig zijn met de

36

sportfederatie. Er zijn ook kernen die al integraal (sport, cultuur belangenvereniging en dorpshuis) aan de slag zijn. Geld Uit deze budgetten worden jaarlijks de convenanten met de dorpsraden en de subsidie voor de ondersteuning van de meerjarenonderhoudsplannen van de dorpshuizen betaald.

Wat mag het kosten 030.010 betreft saldo overzetting project subsidieregeling breedband buitengebied en overzetten budget plattelandsvernieuwing naar project Landschapsregeling; 030.020 budgetwijzigingen, kadastrale uitzetting, landschapsregeling en natuur- en landschapsbeheer. 030.050 betreft saldo overzetting projecten Vrijkomende agrarische bebouwing, Ondernemersbegeleiding Berkelland en project Sloopbonusregeling; 030.070, 030.080, 030.090, 030.100 betreft saldo overzetting projecten

37

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2019

Primitieve Begroting 2020

Gewijzigde begroting 2020

Realisatie 2020

Lasten 030.010 Netwerkbijeenkomsten duurzame landbouw

-65

-43

-278

-39

030.020 Stimuleren nieuwe natuur en landschapsbeheer

-143

-71

-277

-128

030.030 Ondersteunen initiatieven samenwerking verenigingen

-91

-123

-123

-89

030.050 plan van aanpak VAB

-170

-391

-1.048

-29

030.060 Plan van aanpak asbestverwijdering

0

-250

-500

0

030.070 We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied

0

0

0

-72

030.080 Integrale kavelruil

-25

0

-336

-124

030.090 Leader project

0

0

-328

-17

030.100 we voeren het project korte ketens in de Achterhoek uit

0

0

-98

-19

030.700 Rente en afschrijving programma Vitaal platteland

0

-1

-1

0

-495

-879

-2.989

-518

030.010 Netwerkbijeenkomsten duurzame landbouw

0

0

0

8

030.020 Stimuleren nieuwe natuur en landschapsbeheer

73

0

200

31

030.030 Ondersteunen initiatieven samenwerking verenigingen

0

29

0

0

030.050 plan van aanpak VAB

85

0

607

103

030.080 Integrale kavelruil

25

0

336

124

030.100 we voeren het project korte ketens in de Achterhoek uit

0

0

98

19

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten

183

29

1.240

285

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-311

-849

-1.749

-233

030.710 Reserves

0

0

1.332

165

Totaal Onttrekkingen

0

0

1.332

165

030.710 Reserves

0

0

0

-131

Totaal Stortingen

0

0

0

-131

Mutaties reserves

0

0

1.332

33

-311

-849

-416

-199

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

38

Projecten Alle projecten zijn uitgelegd onder de activiteiten: Leader: onder de activiteit 'We ondersteunen initiatieven in het kader van Leader' • Subsidieregeling breedband buitengebied: onder activiteit 'We organiseren netwerkbijeenkomsten, zoals de Berkellanddag, voor bewustwording en kennisdelen over verdienmodellen in het buitengebied.' • Beleid asbestsanering: onder de activiteit 'We blijven ons vraaggestuurd inzetten voor asbestverwijdering en houden de ontwikkelingen hierover landelijk in de gaten.' • Vrijkomende agrarische bebouwing: onder de activiteit 'We maken een plan van aanpak voor aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing.' • Ondernemersbegeleiding: onder de activiteit 'We maken een plan van aanpak voor aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing.' • Regeling landschap gemeente Berkelland en landschapsregeling 2019-2023: onder de activiteit 'Stimuleren van aanleg van nieuwe natuur en landschapsbeheer.' • Sloopbonusregeling: onder de activiteit 'We maken een plan van aanpak voor aanpak van vrijkomende agrarische bebouwing.' • Bestemmingsplan buitengebied: onder de activiteit 'We maken een nieuw bestemmingsplan buitengebied dat zoveel mogelijk ruimte biedt aan duurzame ontwikkelingen.' • Integrale kavelruil: onder de activiteit 'We doorlopen een kavelruilproces om een betere landbouwstructuur te organiseren.'

39

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Oorspronkelijk Uitgaven/Inko begroot msten tot begrotingsjaar

Realisatie 2020

Restant

60310900 PRJCT Leader subsidie: plattelandsontwikkeling Lasten

-340

-13

-17

-310

Totaal 60310900 PRJCT Leader subsidie: plattelandsontwikkeling

-340

-13

-17

-310

Lasten

-98

-98

-19

19

Baten

98

0

19

79

Totaal 60310901 PRJCT korte ketens in de Achterhoek

0

-98

0

98

Lasten

-242

-23

-1

-218

Totaal 60330900 PRJCT Subs.reg. breedbnd buitengb Brklnd 2016-2020

-242

-23

-1

-218

Lasten

-1.000

0

0

-1.000

Totaal 60330901 PRJCT Beleid asbestsanering

-1.000

0

0

-1.000

Lasten

-100

-29

-2

-68

Totaal 60330902 PRJCT Vrijkomende agrarische bebouwing

-100

-29

-2

-68

Lasten

-333

-362

-13

42

Baten

250

0

87

163

Totaal 60330903 PRJCT Ondernemersbegeleiding Berkelland

-84

-362

74

205

Lasten

-351

-351

0

0

Baten

176

0

0

176

Totaal 60570900 PRJCT Regeling landschap gemeente Berkelland

-176

-351

0

176

-426

-379

-64

17

60310901 PRJCT korte ketens in de Achterhoek

60330900 PRJCT Subs.reg. breedbnd buitengb Brklnd 20162020

60330901 PRJCT Beleid asbestsanering

60330902 PRJCT Vrijkomende agrarische bebouwing

60330903 PRJCT Ondernemersbegeleiding Berkelland

60570900 PRJCT Regeling landschap gemeente Berkelland

60570901 PRJCT Landschapsregeling 2019-2023 Lasten Baten

239

0

31

208

Totaal 60570901 PRJCT Landschapsregeling 2019-2023

-187

-379

-33

224

Lasten

-600

-101

-14

-486

Baten

600

109

16

475

0

9

2

-11

Lasten

-212

0

-72

-140

Totaal 60810902 PRJCT Bestemmingsplan buitengebied 2016

-212

0

-72

-140

Lasten

-348

-25

-124

-199

Baten

348

25

124

199

0

0

0

0

-2.341

-1.247

-50

-1.044

60810901 PRJCT Sloopbonusregeling

Totaal 60810901 PRJCT Sloopbonusregeling 60810902 PRJCT Bestemmingsplan buitengebied 2016

60830905 PRJCT Integrale Kavelruil

Totaal 60830905 PRJCT Integrale Kavelruil Gerealiseerd resultaat

40

Kaders die de raad heeft vastgesteld • Structuurvisie Berkelland 2025 • Bestemmingsplan buitengebied 2016 • Plan van Aanpak bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2016 • Uitgangspuntennotitie bestemmingsplan Buitengebied Berkelland 2016 • Beleidsregel kleinschalige horeca in het buitengebied • Structuurvisie 2025 • Regeling Landschap 2015 • Uitvoeringsagenda 2.0 Achterhoek 2020 • Structuurvisie bovenplanse sloop-bonus regeling • Beleidsregels Ruimtelijke ordening en duurzame energie • Structuurvisie plussenbeleid • Structuurvisie woningsplitsing • Aanvulling uitgangspuntennotitie bestemmingsplan "Buitengebied Berkelland 2016" • Plan van aanpak stimulering sanering asbestdaken 2020

41

ZORG VOOR WIE DAT NODIG HEEFT Samen denken, samen doen Wat speelt er? • Het uitvoeringsprogramma ‘Samen denken, Samen doen’ is in 2018 gestart. Samen met maatschappelijke partners en inwoners werken wij aan ontwikkeling en vernieuwing van vraagstukken binnen het sociaal domein. Daarbij ligt het accent op preventie, vroegsignalering en transformatie. Het is van groot belang dat wij het eigen initiatief en de eigen verantwoordelijkheid van inwoners stimuleren binnen het beschikbare budget. We ondersteunen inwoners zelfredzaam en samen redzaam te zijn en te blijven, ook als zij zichzelf en samen met hun netwerk niet weten te redden. Wij stimuleren verbindingen met aanpalende beleidsterreinen zoals sport, gezondheid, cultuur en onderwijs, om zo veel mogelijk te voorkomen dat inwoners een beroep moeten doen op specialistische zorg. Wij richten ons op preventieve activiteiten die werken. • Daar waar de vraag naar professionele zorg groter wordt, groeit veelal ook het aantal mantelzorgers dat zorgdraagt voor een naaste. Hoewel de zorg vaak met liefde wordt gedaan, kan mantelzorg ook ervaren worden als een last. Erkenning en ondersteuning zijn nodig om deze last draaglijk te houden. • Het aantal nieuwkomers is afgelopen jaren fors toegenomen. Integratievraagstukken spelen onder andere op het gebied van taal – en in het verlengde daarvan – onderwijs en werk.

Om hier zorgvuldig en daadkrachtig mee om te gaan, wordt nauw met betrokken netwerkpartners (zoals Voormekaar teams, zorgaanbieders, vrijwilligersorganisaties, scholen, Werkgevers ServicePunt, vluchtelingenwerk en de Sociale Dienst Oost Achterhoek) samengewerkt. In 2021 zetten we in op de implementatie van de nieuwe Wet op Inburgering. • In Berkelland neemt de vraag naar individuele maatwerkvoorzieningen toe. Inwoners worden ouder, leven langer en maken daardoor een langere periode gebruik van voorzieningen. Het tekort aan zorgprofessionals wordt groter. Daarnaast is er sprake van ontgroening; het aantal jeugdigen wordt kleiner. Naast het aantal vragen, neemt ook de complexiteit van de vraag toe. We zien dat het een uitdaging is om meer gebruik te maken van algemene voorzieningen om te voorkomen dat er snel naar een (duurdere) maatwerkvoorziening wordt verwezen. • Grip op de financiën is een rode draad voor dit programma. De kosten voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet zijn de afgelopen jaren fors gestegen. Deze kostenstijging is er met name in de individuele maatwerkvoorziening. Elke bestaande maatwerkvoorziening kost na verloop van tijd steeds meer, zowel op volume als tarief. Deze stijgende lijn wordt – waar mogelijk – afgebogen met behoud van ondersteuning. Met inwoners en netwerkpartners onderzoeken we alternatieven en starten we experimenten.

Sturen op de financiën in het sociaal domein is een noodzakelijke voorwaarde om de nodige zorg te kunnen blijven leveren. In 2021 gaan we verder met de uitvoering van het plan Doorpakken in het Sociaal Domein, dat in 2020 is opgesteld

Speerpunt Zorg zoveel mogelijk voorkomen.

Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer een inwoner een wens heeft voor ondersteuning of begeleiding kijken we eerst wat deze inwoner zelf kan. Daarnaast organiseren we meer algemene voorzieningen als steunpunt in de kern/wijk. Met de Voormekaar teams continueren we een doorontwikkeling met als doel kwalitatief hogere en efficiëntere dienstverlening. Kwaliteit Het programma Zorg voor wie dat nodig heeft is erop gericht om te werken vanuit de bedoeling en in te zetten op preventie, normaliseren en de-medicaliseren. De uitvoeringsvisie van Voormekaar, die in 2020 is vastgesteld, bekrachtigd deze manier van 42

werken. Hierin staat duidelijk beschreven waar Voormekaar voor staat en voor is. Verder is de verordening sociaal domein vastgesteld, die het werken vanuit de bedoeling stimuleert. De verordening geeft in begrijpelijke taal weer hoe wij willen werken. Om de transformatie van zorg verder door te zetten, is in 2020 een implementatiemanager en een Businesss Controller sociaal domein aangesteld. Ondanks de coronacrisis is er in 2020 gewerkt aan een verdere invulling van algemene voorzieningen zoals het Knooppunt mantelzorg, het Platform vrijwilligers en de realisatie van een dorpskamer. Ook is de Berkellandwijzer nu actief, waarin de sociale kaart van Berkelland inzichtelijk is voor inwoners en professionals. We zien echter dat de prioriteit van zorgaanbieders het afgelopen jaar door het coronavirus elders lag, waardoor er minder grote stappen zijn gezet dan vooraf was ingeschat. Inzet van het knooppunt mantelzorg en het platform vrijwilligers is vaker digitaal vormgegeven. Dit zien we ook terug bij de GGD. De reguliere dienstverlening, zoals het Rijksvaccinatieprogramma, is zoveel als mogelijk doorgegaan, eventueel in aangepaste vorm. Geld Voor het plan 'doorpakken sturen in het sociaal domein' zijn middelen ingezet vanuit het uitvoeringsprogramma en het transformatiefonds. Deze middelen waren al beschikbaar gesteld (€ 462.000).

De bijdrage aan de regionale samenwerking wordt vanaf nu onder deze activiteit neergezet (€ 225.000). Eerder vielen deze onder de uitvoeringskosten van VMK. Dit is een overzetting die budgetneutraal is. We zien een stijging van de kosten van onafhankelijke cliëntondersteuning (€ 6.500). Het gaat hier om een openeinderegeling waarvoor geen plafond geldt: inwoners zijn vrij om deze ondersteuning in te zetten. We zien een stijging in de kosten voor tolken (€ 6.000). Wanneer iemand aan de voorwaarden voldoet om een tolk in te zetten, dan wordt deze ingezet (openeinderegeling). We stimuleren nieuwe vormen van ondersteuning, hulp en zorg. Vernieuwingen proberen wij kleinschalig uit en stellen deze bij in nauwe samenwerking met direct betrokkenen. Dit doen we in een experimentele aanpak met minder regels. Met het uitvoeringsprogramma geven we een impuls aan nieuwe initiatieven. Deze evalueren we in 2021 op resultaat en op de bijdrage aan onze visie om zo te bepalen welke plannen worden gecontinueerd. We richten ons op preventie, waarbij we zoveel mogelijk samenwerken met voorliggende voorzieningen en de zorgverzekeraar. Een aantal geplande projecten en voorzieningen zijn ingericht. Deze worden in 2021 gecontinueerd.

Het gaat dan om het knooppunt mantelzorg, het platform vrijwilligers, de doorontwikkeling van de Berkellandwijzer, informatievoorziening rondom armoede en schuldhulpverlening, de inzet van de sportkadercoach en de inzet vanuit de welzijnsmedewerkers. Bij een aantal projecten vindt het zwaartepunt in 2021 plaats, zoals Welzijn op Recept en de ontwikkeling van de dorpskamer. De multifunctionele ontmoetingsplekken worden verder in 2021 uitgewerkt met de gebiedswethouders. De verordening sociaal domein Berkelland 2021 treedt op 1 januari 2021 in werking. Hiermee werken we nog beter integraal, vanuit de bedoeling en zorgen we voor meer maatwerk voor inwoners. In de sturingsmaatregel arbeidsmatige dagbesteding bieden wij de doelgroep activiteiten aan waarin doorgroeimogelijkheden centraal staan. Dit streven zetten we extra kracht bij door een breder en passender aanbod in dagbesteding op te zetten. Kwaliteit We zijn gestart met de pilot arbeidsmatige dagbesteding met Werkbaan Oost. De coronamaatregelen hebben helaas een grote belemmerende werking op deze pilot. Er zijn minder beschikbare werkplaatsen als gevolg van terughoudend personeelsbeleid van werkgevers door de coronacrisis. Daarnaast is het gebrek aan fysieke ruimte door de 1,5

43

meter maatregel zeer beperkend voor deze pilot. Met Werkbaan Oost is de afspraak gemaakt dat de looptijd van de pilot is verlengd in afwachting van de definitieve start. In het kader van het realiseren van multifunctionele ontmoetingsplekken (MOPs) is het realiseren van de dorpskamer nog niet opgestart. Een voorname reden hiervan is de coronacrisis. Wel zijn voorbereidingen in gang gezet om te komen tot een dorpskamer. Verder zijn in het kader van de MOPs voorbereidingen getroffen om op De Wildbaan in Borculo ook te komen tot een MOP. Ook hier zijn mede door de coronacrisis concrete afspraken en gesprekken minder goed tot uitvoering gekomen dan vooraf gehoopt. Bij het tot stand komen van een MOP op De Wildbaan wordt verbinding gemaakt met het project tot realisering van het Staring College. Als vervolg op de vaststelling van de verordening sociaal domein zijn (en worden) de werkprocessen van VMK aangepast. Ook zijn de beschikkingen aangepast in lijn met de nieuwe verordening. Daarbij is veel aandacht voor heldere taal. Met het oog op de denken werkwijze is ook de eerste reeks trainingen gegeven om te werken met de verordening sociaal domein en de bijbehorende 'omgekeerde toets'. Geld Voor het uitvoeringsprogramma is het totale budget evenredig over de jaarschijven verdeeld. Het zwaartepunt voor de inzet van middelen ligt in 2020.

Daartoe worden er ook middelen uit voorgaande jaren en een gedeelte uit 2021 ingezet. Het restant uit 2018 en 2019 is overgeheveld naar 2020 (totaal € 1.079.967) en € 54.941 wordt in 2020 ingezet uit de middelen voor 2021. De middelen worden ingezet voor continuering van projecten en voor de middelen die nodig zijn om te sturen in het sociaal domein (incidentele formatie Voormekaar inzet aanjager/implementatiemanager Voormekaar). Wij bieden onze inwoners de mogelijkheid tot een persoonsgebonden budget om maatschappelijke ondersteuning zelf in te kopen (Wmo - pgb). (040.025) Kwaliteit Voor de inzet van zorg in het kader van Pgb geldt hetzelfde als voor de zorg in natura: ook deze zorg is veelal op andere manieren vormgegeven door corona. Geld In Berkelland gaan we zorgvuldig om met het inzetten van een Pgb, omdat het beheren van een Pgb ook wat van de inwoner vraagt. Er was de afgelopen jaren sprake van een gestaag dalende lijn voor wat betreft de lasten. In het jaar 2020 zien we echter een kleine stijging in de kosten van zo'n € 25.000. Wij bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning indien zij niet op eigen kracht en/of met hulp van hun omgeving voldoende zelfredzaam zijn of kunnen participeren (Wmo - zorg in natura). (040.010) Voorbeelden hiervan zijn: Hulp bij huishouding, begeleiding, woonvoorzieningen en vervoersvoorzieningen.

Inwoners worden gestimuleerd om de eigen regie en verantwoordelijkheid voor het leven te blijven organiseren. In de Verordening sociaal domein heeft dit ook een prominente rol gekregen. Bij het indiceren van Hulp bij huishouding wordt gebruik gemaakt van het HHM-normenkader. In dit kader worden de eigen mogelijkheden meegenomen in het toekennen van de indicatie. Voormekaar zorgt met actieve casusregie voor passende ondersteuning aan inwoners (zo licht, zo kort en zo dichtbij mogelijk). Dit is onder andere mogelijk doordat Voormekaar in elke kern onderdeel uitmaakt van een sterk netwerk van inwoners en professionals. En door het effect van ingezette zorg te evalueren met inwoner en zorgverlener. De voorbereidingen worden getroffen voor een nieuwe vorm van Inkoop voor de Wmo, Jeugd en de Hulp bij huishouding. Met de vernieuwde inkoop strategie wordt de benodigde transformatie van de zorg voor het deel inkoop vormgegeven. Hierbij is het voornemen om af te stappen van het Open House model. Meerjarige contracten worden afgesloten met een beperkt aantal aanbieders, aangevuld met mogelijkheden voor specifieke kortdurende afspraken en lokale ruimte voor verdere innovatie. Daarbij wordt de contractering ingericht op resultaten uitgaande 44

van wat de inwoners in de verschillende gemeenten nodig hebben om mee te doen in de samenleving. Met de inkoop wordt daarnaast beoogd meer grip op financiën te realiseren. Kwaliteit Voormekaar is verantwoordelijk voor de toewijzingen Wmo en Jeugd. In 2019 is gebleken dat de formatie van Voormekaar te krap is, deze is sinds de eerste helft van 2020 op sterkte gebracht. De Coronacrisis heeft grote invloed op de manier waarop ondersteuning is geleverd door aanbieders en door Voormekaar teams. Vanuit de regio is in goede afstemming met aanbieders invulling gegeven aan de opgave om ook in deze tijd de zorg te bieden die nodig is. Daarvoor is aangesloten bij de landelijke richtlijnen, zoals de meerkostenregeling. De dienstverlening van Voormekaar en van de aanbieders die zorg vanuit de Wmo leveren, is door de Coronacrisis op een andere manier geleverd. Niet noodzakelijke zorg is soms uitgesteld, noodzakelijke zorg is op een andere manier vormgegeven. Daar waar mogelijk is de zorg en ondersteuning in 2020, met inachtneming van de maatregelen, met terughoudendheid weer fysiek ingezet. Dat geldt ook voor de inzet van Voormekaar. Geld Er is in 2020 een voordeel van zo'n € 248.000 op de Wmo Zorg in Natura.

Naast een paar kleinere afwijkingen is het voordeel vooral te verklaren door een daling van de lasten voor de zogenaamde "oude Wmo voorzieningen" (woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen). Gezamenlijk is op deze onderdelen een voordeel bereikt van € 144.000. Binnen de Wmo Zorg in Natura zien we een stijging in de kosten voor huishoudelijke hulp van zo'n € 40.000. Deze stijging heeft met name te maken met de gevolgen van de invoering van het abonnementstarief. Tegelijkertijd zien we in 2020 een stijging in de kosten van zo'n € 60.000 bij individuele begeleiding. Naar verwachting heeft dit te maken met de coronacrisis. De invloed van de coronacrisis op de ingezette zorg wordt regionaal en lokaal gemonitord. Ook is een regionale regeling opgesteld om zorgaanbieders tegemoet te komen (zie voor meer informatie www.sociaaldomeinachterhoek.nl). Meerkosten worden door het Rijk vergoed en hebben in die zin geen invloed op deze bestuursrapportage. Wel verwachten we dat er mogelijk een verhoging in het gebruik van voorzieningen Wmo komt, nu hulp weer meer kan worden opgestart. Daarnaast is in de maanden april en mei geen eigen bijdrage door het CAK geïnd (€ 60.000).

Speerpunt De jeugd ontwikkelt zich positief. Wat willen we bereiken? • Jongeren ontwikkelen zich op positieve wijze. Zo nodig ontvangen zij passende ondersteuning.

Wat gaan we daarvoor doen? We organiseren algemene voorzieningen en preventieve activiteiten voor jeugd en/of hun ouders/verzorgers. We zetten de samenwerking met huisartsen voort met een Praktijkondersteuner Huisarts jeugd (POH-jeugd). Zorgverzekeraar Menzis deelt vanaf 2021 in de kosten. We gaan door met Jimmy’s als talentenbroedplaats voor alle Berkellandse jongeren (11 tot en met 26 jaar). We versterken de verbinding met Voormekaar, zodat Voormekaar jongeren in contact brengt met Jimmy’s. Jimmy’s en de POH-jeugd zijn stuurmaatregelen die bijdragen aan ombuiging van de oplopende kosten van jeugdzorg. We gaan door met In Huis Steungezinnen en de activiteiten van het Preventie Platform Jeugd Oost Achterhoek, zoals het Scheidingsloket en de weerbaarheidstrainingen. Net zoals bij Jimmy’s geldt voor deze activiteiten dat we extra investeren in de verbinding met Voormekaar, zodat Voormekaar ouders en kinderen hiervoor aanmeldt. Daarmee stimuleren we 45

de beweging van zorg naar algemene voorzieningen en preventie. Deze beweging krijgt een extra impuls met een netwerkmarkt voor en door professionals in het brede veld van algemene voorzieningen tot specialistische jeugdzorg. Kwaliteit De jeugdgezondheidszorg en andere preventieve activiteiten voor jeugd zijn tijdens de corona-maatregelen zoveel mogelijk door gegaan. Yunio (Jeugdgezondheidszorg 0-4) ging door met de consulten waarbij gevaccineerd wordt, want dat is niet-uitstelbare zorg. Ook de consulten voor kinderen waar zorgen over zijn, al dan niet in aangepaste vorm via telefonisch consult of beeldbellen. De overige consulten zijn tijdelijk opgeschort of via beeldbellen vormgegeven, en inmiddels weer ingehaald. De inzet van vrijwilligers bij Home Start- en Inhuis Steungezinnen is ook tijdelijk opgeschort. De jeugdgezondheidszorg op school die de GGD verzorgt, heeft minder plaatsgevonden, omdat de GGD-menskracht moest verschuiven naar de corona-organisatie en omdat scholen dicht waren en (later) minder externen in school mochten toelaten. De activiteiten van het Preventie platform jeugd zijn zoveel mogelijk online doorgegaan. En er is al in maart 2020 op de website een pagina gemaakt met informatie voor ouders en kinderen over hoe om te gaan met de maatregelen. Jimmy's hebben zich snel aangepast aan de maatregelen en zijn zoveel mogelijk in contact gebleven met jongeren.

Daarnaast hebben zij zich sterk gemaakt voor andere inwoners die een luisterend oor of praktische hulp nodig hadden. Geld

Wij bieden de ouders/verzorgers de mogelijkheid tot een persoonsgebonden budget om jeugdhulp en ondersteuning zelf in te kopen (Jeugdwet - pgb). (040.020) Kwaliteit Het is voor inwoners mogelijk een persoonsgebonden budget in te zetten. Ook voor deze zorg geldt dat deze door corona vaak op andere manieren is ingezet. Geld De middelen die voor de post Pgb begroot waren, zijn naar beneden bijgesteld. In Berkelland gaan we zorgvuldig om met het inzetten van een Pgb, waardoor er sprake is van een gestaag dalende lijn voor wat betreft de lasten. Wij bieden onze jonge inwoners en/of hun ouders/verzorgers jeugdhulp en ondersteuning (Jeugdwet - zorg in natura). (040.030) Voormekaar zorgt met actieve casusregie voor passende ondersteuning aan kinderen en ouders (zo licht, zo kort en zo dichtbij mogelijk). Dit is onder andere mogelijk doordat Voormekaar in elke kern onderdeel uitmaakt van een sterk netwerk van inwoners en professionals. En door het effect van ingezette zorg te evalueren met inwoner en zorgverlener. We geven in regionaal verband de inkoop jeugdzorg anders vorm. Daarmee beogen we dat kinderen zo thuis mogelijk opgroeien, een dekkend zorgaanbod, passende ondersteuning (zo licht als mogelijk en zo intensief als nodig) en kostenbeheersing. Nu maken we gebruik van het Open House Model: iedere aanbieder die aan de eisen voldoet, kan gecontracteerd worden.

We willen een aantal aanbieders meer ruimte geven om te doen wat nodig is binnen een financieel kader ('lump sum financiering'). Van afstemming tussen aanbieder en gemeente over product en looptijd naar afstemming over doel en resultaat. Als gemeente vinden wij het belangrijk daarbij goed de balans te bewaken tussen wat grote en kleine aanbieders onze inwoners kunnen bieden. Daarnaast bereiden we ons voor op het nieuwe woonplaatsbeginsel dat vanaf 1 januari 2022 ingaat. Dit zorgt ervoor dat de gemeente niet meer financieel verantwoordelijk is voor voogdijkinderen die niet afkomstig zijn uit Berkelland. Dit komt ten goede aan de sturingsmaatregel waarbij we investeren in korte lijnen met de jeugdbescherming, de zogenaamde Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Samen met de GI’s voorkomen we maatregelen in het gedwongen kader en bouwen we eerder af naar het vrijwillig kader.

46

Kwaliteit Jeugdigen krijgen de zorg die zij nodig hebben. De capaciteit bij Voormekaar is verruimd, zodat jeugdigen en ouders op tijd bij hun hulpvraag ondersteund kunnen worden. Daarvoor blijft Voormekaar ook goed aangesloten bij partners waar jeugdigen en ouders ook met hun hulpvraag komen. Zoals de scholen, het jongerenwerk en de huisarts. In 2020 is extra inzet gepleegd voor zo'n verbinding met de jeugdbeschermers die de maatregelen uitvoeren die door de kinderrechter zijn opgelegd. Samen zetten wij ons voor passende ondersteuning voor Berkellandse jeugdigen en hun ouders die te maken hebben met dit gedwongen kader. Voormekaar organiseert ook andere ondersteuning dan Zorg In Natura, zoals schuldhulpverlening. Dit is afhankelijk van de ondersteuningsbehoefte. Er zijn verschillende verblijfplekken voor jeugd in de gemeente bij gekomen. Daarmee kunnen jongeren uit de eigen gemeente en de regio Achterhoek dichtbij hun eigen leefomgeving blijven. Het betekent ook een toename van jongeren van buiten de gemeente en de regio. We zetten ons in om meer pleegouders te werven én bestaande pleegouders te ondersteunen. Geld Op basis van 2019 en de eerste maanden van 2020 valt er voor 2020 een overschrijding te verwachten van € 1.170.000.

Dit is een combinatie van een indexering van de subsidie aan Veilig Thuis NOG (€ 2.000); verhoging van de tarieven ZIN (€ 290.000); verhoging inzet Zorg In Natura (€ 830.000) en meer maatregelen Gecertificeerde Instellingen (€ 48.000). Er is sprake van een toename van het aantal en de duur van maatregelen die worden uitgevoerd door Gecertificeerde instellingen. Dit is in de gehele Achterhoek het geval. Verschillende factoren zijn daarop van invloed (aangescherpte Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, een betere samenwerking tussen Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen, Voormekaar en de beschikbaarheid van passende jeugdhulp). Daarnaast is de toename van de lasten te verklaren door een toename van het aantal cliënten met ambulante jeugdhulp. Ook op het gebied van GGz, dyslexie en LVB (licht verstandelijke beperking) stijgen de lasten. Al snel na ingang van de Coronamaatregelen is op Achterhoeks niveau een regeling getroffen voor zorgaanbieders met omzetverlies als gevolg van deze maatregelen. Voor de continuïteit van zorg op korte en langere termijn. Eventuele meerkosten worden door het Rijk vergoed. We breiden de praktijkondersteuners Jeugd bij huisartsen uit. Kwaliteit In 2020 is met alle Borculose huisartsen een samenwerking tot stand gekomen met Voormekaar.

Het gaat om een light versie van de POH-jeugd, namelijk een vaste contactpersoon van Voormekaar voor de huisartsen om mee te overleggen en patiënten aan door te verwijzen. Eerder liep al bij de huisartsen in Beltrum, Ruurlo en Eibergen een samenwerking met een praktijkondersteuner huisarts (POH) jeugd. In 2020 zijn 164 jeugdigen gezien door een contactpersoon of POH-jeugd ten opzichte van 71 in 2019. Uit onderzoek van Proscoop op sub regionaal niveau blijkt dat zo’n 60% van de trajecten is afgerond door de POH Jeugd zonder dat een verwijzing nodig was. De ondersteuning en begeleiding van de POH Jeugd was bij deze trajecten dus toereikend. Zowel in Eibergen als in Beltrum is eind 2020 door uitdiensttreding van de medewerkers een vacature vrijgekomen. Deze worden in samenspraak met de huisartsen opnieuw ingevuld. Menzis is enthousiast over de meerwaarde van de POH-jeugd en zal vanaf 2021 co financieren. Geld In 2019 is er € 274.000 gereserveerd voor de projectperiode (tot 1 april 2021). De dekking hiervoor is voldoende en komt uit het uitvoeringsprogramma Samen Denken, Samen Doen.

47

Integrale jeugdregie, overleg en afstemming met de maatschappelijke partners. Kwaliteit Binnen de gemeente Berkelland zijn er diverse overleggen, waarvan een aantal in regionaal verband: • De partners binnen de 'integrale aanpak jongeren' hebben een beweging tot stand gebracht van repressie naar preventie. Door corona zijn deze overleggen online voortgezet. Het is een belangrijke plek gebleken om uit te wisselen hoe het met jongeren in coronatijd gaat en waarop extra actie moet komen. Er is een verbinding tot stand gebracht met initiatieven van het Preventie Platform Jeugd, zodat lokale en regionale partners elkaar versterken. Bijvoorbeeld in het terugdringen van alcoholgebruik onder minderjarigen. • Het preventie platform jeugd (PPJ) zorgt voor regionale samenwerking op preventieve activiteiten. Er zijn diverse laagdrempelige workshops voor ouders en kinderen ingezet, zoals een weerbaarheidstraining op de locatie van Jimmy's. Veel is online voortgezet, zoals het Scheidingsloket waar inwoners die een echtscheiding overwegen de juiste informatie kunnen krijgen. • De jeugdbeschermingstafel verloopt zoals is beoogd. Er zijn in 2020 3 Berkellandse casussen ingebracht waarbij is verzocht om een onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming.

• De expertisetafel jeugd is bedoeld om voor jongeren met complexe problematiek waarvoor ondersteuning moeilijk te organiseren is toch tot passende ondersteuning te komen. Er is sinds de oprichting in 2019 nog geen Berkellandse casus ingebracht. In regionaal verband zijn er in 2020 15 casussen ingebracht (ten opzichte van 8 in 2019). Geld

Speerpunt Iedereen doet mee in Berkelland.

Wat gaan we daarvoor doen? We bieden ruimte aan inwoners en professionals om in te zetten op innovatieve oplossingen voor een gezonde leefstijl. Voorbeeldinitiatieven van buurten, scholen en verenigingen krijgen extra aandacht. Kwaliteit Via het Lokaal Sportakkoord ‘Heel Berkelland Beweegt’ hebben ruim 80 verenigingen organisaties de handen ineengeslagen om samen te werken aan gezondere en sportievere Berkellandse samenleving. Samen wordt er gekeken naar nieuwe oplossingen en projecten om de ambities uit dit akkoord te realiseren. Daarnaast hebben we met behulp van de subsidieregeling ‘Transformatiefonds Sport’ diverse ontwikkelplannen van verenigingen gefaciliteerd. Deze plannen hebben mede als doel onze inwoners via nieuwe activiteiten en wegen te stimuleren tot meer sport- en beweegdeelname. Geld

We geven samen invulling aan de Lokaal Inclusie Agenda. In een inclusieve samenleving kunnen mensen met een beperking precies dezelfde dingen doen als mensen zonder een beperking. In 2020 is een nieuwe Lokale Inclusie Agenda opgesteld. Deze gaan we in 2021 verder uitvoeren. 48

Kwaliteit Voor de inclusie agenda geldt dat een aantal actiepunten doorgang hebben kunnen vinden, omdat ze al onderdeel zijn van staand beleid of projecten, of in aangepaste vorm zijn opgepakt. Een voorbeeld is de bijeenkomst tijdens de Mooi Wark Week die in het kader van bewustwording is georganiseerd (B-Young+ over inclusie). In plaats van een ervaringparcours heeft er een inspirerende digitale sessie plaatsgevonden. Het contact met het Gehandicaptenplatform is ook gebleven; cartoons zijn gemaakt (o.a. over de 1,5 meter samenleving voor rolstoelgebruikers). Het Lokaal Sportakkoord is ondertekend en de 3 projectgroepen zijn van start, met daarbij ook aandacht voor de vraag en behoefte van mensen met een beperking. Specifieke actiepunten voor de inclusie agenda zijn het organiseren van een schouw en aanpassingen van gemeentelijke gebouwen. Hierbij hebben we wel last van de pandemie. Bij de schouw worden dorpscentra getest op toegankelijkheid en winkels ook meegenomen. Die zijn vanwege de lockdown gesloten. Ook na opening van de winkels zal dit nog niet de volle aandacht hebben van ondernemers en moeten we goed nadenken wanneer en op welke manier we inclusie onder de aandacht brengen, in afstemming met het team economie. Vanwege de pandemie maken minder mensen gebruik van gemeentelijke gebouwen, zeker ook kwetsbare mensen.

Hierdoor zijn er minder vragen binnengekomen over aanpassing van deze gebouwen. De stemlokalen – waarvan een aantal in gemeentelijk beheer – zijn allemaal toegankelijk. Geld Vanuit de algemene middelen is een bedrag van € 150.000 overgeheveld naar het programma 'Zorg voor wie dat nodig heeft'. Dit betreft een technische wijziging die budgetneutraal is, omdat dit al ging om middelen die structureel beschikbaar zijn voor de Lokale Inclusie Agenda. Wij verbeteren de toegang tot onze regelingen die zich richten op meedoen aan de samenleving, vroegsignalering van schulden en schuldhulpverlening. Wij vinden het belangrijk dat onze minimaregelingen goed vindbaar en gemakkelijk aan te vragen zijn. Dit realiseren wij met een online tool waarin de inwoner snel kan nagaan voor welke regelingen hij in aanmerking komt. In de campagne ‘Rondkomen in Berkelland’ geven we een impuls aan de bekendheid van onze minimaregelingen. Op deze manier brengen we onze minimaregelingen voor zowel digitaal vaardige als niet-digitaal vaardige inwoners onder de aandacht. Het tijdig signaleren van betalingsachterstanden via vroegsignalering kan problematische schulden voorkomen. Wij geven uitvoering aan de methodiek van 'Vroeg Eropaf’. Wij gaan hierin verder dan de regelingen toegankelijk maken en benaderen de inwoners met geldproblemen proactief.

Ook willen wij dat de inwoner sneller de stap maakt zich te melden. Door een bewustwordingscampagne rondom het hebben van geldproblemen en schulden, doorbreken we het taboe hierop. Tenslotte leidt een overzichtelijke ketenaanpak tot een betere dienstverlening voor onze inwoners. Wij optimaliseren de samenwerking met onze partners in de schuldhulpverlening. Meedoen komt het best tot zijn recht door deelname aan de samenleving. Bij voorkeur door betaald werk. Wij optimaliseren de dienstverlening die door de gemeenschappelijke regeling SDOA wordt uitgevoerd en moet leiden tot (on)betaald werk van onze inwoners. Meer informatie gericht op het thema participatie en meedoen staan in het programma 'Werken en ondernemen in een sterke regio'. Kwaliteit De medewerker vroegsignalering is gestart vanaf september 2020 en de aanpak Vroeg Eropaf is operationeel vanaf november 2020 (middels het regie- en matchingssysteem van Inforing). Vanaf 1 januari 2021 is de gewijzigde Wet schuldhulpverlening van kracht

49

en zijn wij aangesloten bij het landelijk convenant Vroegsignalering. De uitvoering van schuldhulpverlening is opgenomen in de verordening Sociaal Domein. De online tool 'check waar je recht op hebt' is gestart en er hebben 551 inwoners gebruik van gemaakt. De voorbereiding van de meedoenregeling voor volwassenen is in 2020 gestart. De leverancierswerving en de implementatie vindt plaats in 2021. Het platform Financieel gezond Berkelland is 2 keer bij elkaar gekomen om input op te halen voor het beleidskader schuldhulpverlening en om een vinger aan de pols te houden over de schuldensituatie van inwoners in relatie tot de coronacrisis. Het beleidskader schuldhulpverlening is vastgesteld. De Stadsbank Oost Nederland (SON) heeft zijn dienstverlening voor wat betreft schuldhulp, bewindvoering, budgetbeheer en het verstrekken van krediet grotendeels op peil kunnen houden, ondanks dat de fysieke loketten in de gemeenten vrijwel het hele jaar gesloten waren. Geld Binnen budget gebleven.

Speerpunt Nieuwkomers burgeren in.

Wat gaan we daarvoor doen? Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering. (040.050) Op 1 juli 2021 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Gemeenten krijgen de regie bij de invoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. We richten ons op een goede implementatie van nieuwe taken en inbedding in de lokale structuur. We doen dit onder andere door uitvoering van onze pilot ‘powervrouwen’, die door het Rijk is geselecteerd voor het landelijk pilotprogramma. Er zijn 9 processen te onderscheiden die gemeenten moeten uitvoeren: 1. Brede intake en PIP: Omvat de eerste stappen in het inburgeringstraject onder regie van de gemeente, waaronder het persoonlijk Participatie- en Inburgering Plan (PIP). 2. Voortgang en handhaving: Omvat het monitoren en samen met de inburgeraar bespreken van de uitvoering van het PIP en eventuele handhaving hiervan. 3. Aanbieden leerroutes: Omvat de activiteiten die een gemeente onderneemt om taaltrajecten aan te bieden, doorgaans door die bij externe partijen in te kopen. 4. Ontzorgen: Omvat trajecten om bijstandsgerechtigde inburgeringsplichtigen zelfredzaam te maken op het gebied van financiën. 5. Participatieverklaringen: Omvat een cursus over de kernwaarden van Nederlandse samenleving, een excursie en ondertekening van de verklaring. 6.

Module arbeid en participatie: Omvat een cursus en een of meerdere praktische activiteiten gericht op de arbeidskansen van de inburgeraar. 7. Maatschappelijke begeleiding: Omvat in het nieuwe stelsel begeleiding bij praktische zaken en voorlichting over leefgebieden en maatschappelijke instituties. 8. Beleid en sturing: Omvat de processen die nodig zijn om de bovenstaande primaire processen richting te geven. 9. Ondersteunende processen: Omvat de zogeheten ‘PIOFACH’ (Personeel, ICT, Organisatie, Financiën, Administratie, Communicatie en Huisvesting) processen, activiteiten die nodig zijn om de primaire processen bedrijfsmatig mogelijk te maken. We kijken samen met onze vrijwilligers (maatjes), sleutelpersonen en cultuurverbinders hoe zij een bijdrage kunnen leveren aan de nieuwe integrale aanpak van inburgering, integratie en participatie van vluchtelingen. We betrekken hierbij hoe de Weggeefwinkel een bredere functie kan vervullen voor geheel Berkelland. Ook dragen we bij aan het onderzoek van het Graafschap College om het ‘Samen Achterhoek’concept uit te rollen in Berkelland. In de meicirculaire 2020 is aangegeven hoeveel Berkelland ontvangt voor de invoering van de Wet inburgering: 50

2020

2021

2022

2023 en verder

87.403

56.404

125.360

137.911

De middelen die Berkelland ontvangt voor de uitvoering van de inburgering worden bekend gemaakt in de septembercirculaire 2020. Volgens het onderzoek van AEF is voor gemeenten in de grootte van Berkelland een uitbreiding van de formatie met totaal 2,5 fte te voorzien. Op basis van het projectplan wordt berekend hoeveel formatie en budget exact nodig is om de nieuwe taak uit de Wet Inburgering 2021 uit te voeren. Kwaliteit Door de Coronacrisis moesten activiteiten omgezet worden (beeldbellen, onderwijs op afstand, enzovoort). Dit geldt voor de maatschappelijke begeleiding, inloopspreekuur en de trainingen. Door de Coronacrisis werden activiteiten ook uitgesteld en later aangepast ingehaald. Door het voor de tweede keer uitstellen van de nieuwe inburgeringswet tot 1 januari 20212 moesten voorbereidende activiteiten ook worden opgeschoven. Wel zijn we als gemeente verantwoordelijk voor de groep die tot invoering van de wet binnenkomt, de zogenoemde ondertussengroep. Deze mensen worden zoveel mogelijk in lijn met de nieuwe inburgeringswet ondersteund. Vestiging in de gemeente werd tijdelijk uitgesteld en wordt nu op 1,5 meter afstand uitgevoerd. Geld De uitgaven lopen wat achter op de begroting. Dat heeft de volgende oorzaken: - Door de coronacrisis is een aantal activiteiten vertraagd. We verwachten in de loop van 2021 een inhaalslag.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=622522b4-f48f-4814-90e7-2474cc1a3c7b