Bijlage 2 Jaarrekening 2020 Berkelland
Tekst van het document
- De daadwerkelijke taakstelling van het aantal personen is lager (36) dan begroot (50). - Door uitstel van de wet worden er minder kosten gemaakt voor de voorbereiding van deze wet. Binnen deze activiteit is € 30.000 begroot voor kamerverhuur. Hier tegenover staan middelen voor huuropbrengsten. Deze wordt echter niet meer door de gemeente gefinancierd. Daarom worden deze kosten uit de begroting verwijderd, dit is een budgetneutrale wijziging.
Speerpunt Voldoende en krachtige vrijwilligers en mantelzorgers die worden gesteund waar het nodig is.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij realiseren een steunpunt voor mantelzorgers waar informatie, advies en ondersteuning samen komen. Het gedachtegoed van een Knooppunt Mantelzorg draagt bij aan bewustwording en bekendheid van mantelzorg, ontlast de mantelzorger en versterkt het (bestaande) netwerk van formele en informele zorg. Kwaliteit In 2020 is veel aandacht besteed aan bewustwording rondom mantelzorg. Verhalen van mantelzorgers zijn verspreid via BerkelBericht en social media. We zijn aangehaakt op de landelijke campagne 'Deel je zorg' en hebben de materialen aangepast aan de lokale situatie. Ook rondom de Dag van de Mantelzorg en de week van de Jonge Mantelzorger is er lokaal veel aandacht gegeven aan dit thema. Voor mentoren en docenten is een signalenkaart ontwikkeld, zodat zij tijdig signalen van jonge mantelzorgers herkennen en zo nodig kunnen verwijzen naar ondersteuning. Om mantelzorgers beter in beeld te krijgen is de aanvraag en de werkwijze rondom de mantelzorgwaardering vanaf 1 januari 2021 aangepast. 51
Geld Het budget voor het knooppunt mantelzorg is toereikend. Wij realiseren een vrijwilligerspunt Berkelland waar vraag en aanbod elkaar bereiken. Met het realiseren van een platform Vrijwilligers geeft de gemeente Berkelland een stimulans aan het vrijwilligerswerk en het oplossen van vrijwilligersvraagstukken. Wij willen daarmee bereiken dat iedereen die met vrijwilligerswerk te maken heeft, straks het platform weet te vinden. Het platform zorgt ervoor dat vrijwilligers leuker, makkelijker en beter hun werk kunnen doen. Het platform is een online vacaturebank waar vraag en aanbod samen komen en heeft het de functie van een lokale makelaar voor het vinden, binden en verbinden van organisaties, stichtingen en verenigingen. Kwaliteit In 2020 is een projectgroep geformeerd met organisaties die actief meedenken in het vormgeven van het Platform. Bij het platform zijn ruim 60 organisaties aangesloten. Zij worden actief geïnformeerd en haken aan bij de landelijke wervingscampagne Mensen maken Nederland. Het Platform is in ontwikkeling en de betrokken organisaties zien de meerwaarde van samenwerking en uitwisseling en willen daaraan bijdragen.
We zetten in op groei van het aantal betrokken maatschappelijke organisaties en verenigingen, waarbij de verwachting is dat het digitale platform (gekoppeld aan de Berkellandwijzer) hieraan een belangrijke bijdrage zal leveren, doordat het maatschappelijke organisaties en verenigingen faciliteert en ondersteunt bij de werving en het behoud van vrijwilligers. Het Platform is de ingang voor alle vormen van vrijwilligerswerk (georganiseerd en ongeorganiseerd, incidenteel en structureel) en zal naast een matchingsplatform ook een platform zijn voor kennisdeling en inspiratie. Geld Het budget is toereikend.
Wat mag het kosten? Ten opzichte van de vastgestelde begroting heeft er binnen dit programma een verschuiving plaatsgevonden. Er is € 590.000 verschoven van 040.010 naar activiteit 040.025, € 192.000 van activiteit 040.010 naar activiteit 040.030 en € 84.000 van activiteit 040.010 naar activiteit 040.070. Daarnaast is de taakstelling van € 791.000 die verwerkt zat in activiteit 040.070 apart zichtbaar gemaakt op activiteit 040.900. Tot slot is € 35.000 overgeheveld van activiteit 040.040 naar de activiteit 020.080 van het programma Fijn Leven omdat de subsidie kinderopvang daar beter past.
52
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Primitieve Begroting 2020
Gewijzigde begroting 2020
Realisatie 2020
Lasten 040.010 Maatschappelijke ondersteuning
-10.818
-11.157
-11.086
-10.839
040.020 PGB
-318
-410
-318
-309
040.025 PGB WMO en Begeleiding
-478
0
-467
-493
040.030 Jeugd
-10.842
-9.094
-10.720
-11.015
040.040 Algemene voorzieningen
-2.024
-2.297
-2.203
-1.852
040.050 Inburgering
-218
-415
-540
-395
040.070 Stimuleren nieuwe vormen van zorg
-522
0
-1.658
-717
040.090 regelingen Covid-19
0
0
0
-55
040.500 Loonkosten programma Zorg voor wie dat nodig heeft
-3.570
-3.789
-4.251
-4.120
040.700 Rente en afschrijving programma Zorg voor wie dat nodig heeft
-4
-3
-3
-4
040.900 Taakstelling sociaal domein
0
0
791
0
-28.794
-27.165
-30.455
-29.799
040.010 Maatschappelijke ondersteuning
484
120
385
1.078
040.030 Jeugd
62
0
0
0
040.040 Algemene voorzieningen
11
2
86
97
040.050 Inburgering
-1
30
0
2
040.070 Stimuleren nieuwe vormen van zorg
46
0
110
7
Totaal Baten
602
152
581
1.184
-28.192
-27.013
-29.874
-28.615
040.710 Reserves
0
0
3.747
2.778
Totaal Onttrekkingen
0
0
3.747
2.778
040.710 Reserves
0
0
0
-267
Totaal Stortingen
0
0
0
-267
Totaal Lasten Baten
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen
Stortingen
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
0
0
3.747
2.511
-28.192
-27.013
-26.127
-26.104
Kaders die de raad heeft vastgesteld • Visienota 'Meedoen naar vermogen' • Beleidskader Participatiewet • Koersdocument Doorontwikkeling Voormekaar • Beleidskader volksgezondheid 2017-2020 'Positieve gezondheid en preventie' 53
• Regiovisie Opvang en Bescherming in de Achterhoek • Beleidskader Samen Denken Samen Doen • Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2018-2020
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Jongeren met een delict voor de rechter
%
Achterstand onder jeugd Kinderen in uitkeringsgezin
Achterstand onder jeugd Werkloze jongeren
Lopende reintegratievoorzieningen
%
%
per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
Periode Berkelland Nederland Bron
Beschrijving
2016
1
1 CBS Jeugd
Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
2017
1
1
2018
0
1
2019
1
1
2016
4
7 CBS Jeugd
2017
4
7
2018
4
7
2019
3
6
2016
2
2 CBS Jeugd
2017
2
2
2018
2
2
2019
1
2
1e halfjaar 2016
398,9
255,5 CBS Het aantal reintegratievoorzieningen, per Participatiewet 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
2e halfjaar 2016
402,5
259,7
1e halfjaar 2017
438,6
271,3
2e halfjaar 2017
453,3
290
1e halfjaar 2018
453,5
305,2
2019
466,1
207
2020
552,4
202
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polis administratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het VerweyJonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
54
Indicator
Eenheid
Periode Berkelland Nederland Bron
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
1e halfjaar 2016
7,6
8,9 CBS Jeugd
2e halfjaar 2016
7,9
9,5
1e halfjaar 2017
7,9
9,5
2e halfjaar 2017
8,3
9,9
1e halfjaar 2018
8,5
9,7
2e halfjaar 2018
8,8
10,4
2019
10,9
12,3
1e halfjaar 2016
1
Jongeren met % jeugdbescherming
Beschrijving
1 CBS Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren Jeugd tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.
2e halfjaar 2016
0,8
1
1e halfjaar 2017
0,8
1
2e halfjaar 2017
0,9
1
1e halfjaar 2018
0,9
1
2e halfjaar 2018
0,9
1,1
2019
0,9
1,2
55
Indicator
Eenheid Periode Berkelland Nederland Bron
Beschrijving
Jongeren met jeugdreclassering
%
Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt.
Cliënten met een per maatwerk10.000 arrangement Wmo inwoners
1e halfjaar 2016
0,3
0,4 CBS Jeugd
2e halfjaar 2016
0,3
0,4
1e halfjaar 2017
0,2
0,4
2e halfjaar 2017
0,2
0,4
1e halfjaar 2018
0,3
0,4
2e halfjaar 2018
0,3
0,3
2019
0,3
0,4
1e halfjaar 2016
440
570 CBS Monitor Sociaal Domein WMO
2e halfjaar 2016
440
560
1e halfjaar 2017
440
570
2e halfjaar 2017
440
570
1e halfjaar 2018
450
590
2e halfjaar 2018
470
600
1e halfjaar 2019
600
610
2e halfjaar 2019
620
630
2020
640
640
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmogegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeen
56
WERKEN EN ONDERNEMEN IN EEN STERKE REGIO Een warm welkom voor werk Wat speelt er? • •
•
In Berkelland is het goed werken en ondernemen. Dat is echter geen vanzelfsprekendheid en vraagt permanente aandacht. Zo maakt de nieuwe N18 het nog aantrekkelijker om te ondernemen en te werken in Berkelland. Regionaal slaat de Achterhoek de handen ineen om zijn aantrekkelijkheid voor ondernemers en potentiële werknemers te vergroten. De Achterhoek profileert zich als smarthub Achterhoek (www.smarthub.nl) met kansen voor de Achterhoekse smart industry. Dit biedt niet alleen kansen voor de (hightech) maakindustrie, maar ook voor sectoren als agro/food, zorg en vrijetijdseconomie. De economische vooruitzichten zijn nog steeds goed. In verschillende sectoren is de vraag naar goedgeschoolde medewerkers zo groot dat het soms niet meer lukt om vacatures te vervullen. Toch staan er ook nog mensen aan de zijlijn zonder werk. Dat maakt extra inzet en creatief samenwerken van alle betrokken partijen noodzakelijk. De juiste mensen op de juiste plek en werk voor iedereen! Ook voor mensen die hierbij een extra steuntje nodig hebben.
Speerpunt Promotie van Berkelland (en de Achterhoek).
Wat gaan we daarvoor doen? Plan maken en uitvoeren waarbij duidelijk is wat de strategie is, hoe promotie effectief kan worden ingezet en welke doelgroepen we daarmee bereiken. We hebben een projectplan gemaakt met een marsroute. Via het inwonerpanel hebben we onderzoek gedaan naar de identiteit en het profiel van Berkelland en een concept ‘Merkpaspoort’ gemaakt. Deze is getoetst in workshops voor B&W, Raad en Jongerenraad en interviews met ondernemers. We zijn nu halverwege de marsroute van het projectplan en werken nu aan een het strategisch actieplan voor de profilering van Berkelland (promotie, marketing, branding). Er is tot en met 2021 budget voor deze activiteit begroot. Daarna niet meer. Kwaliteit We hebben een projectplan met een marsroute. Via het inwonerpanel hebben we onderzoek gedaan naar de identiteit en het profiel van Berkelland. Na toetsing in workshops voor panelleden, B&W, Raad, Jongerenraad en ondernemers is een ‘Merkpaspoort’ gemaakt en vastgesteld door B&W. Daarna hebben we ons gericht op de ‘Merkroute’ voor Berkelland. Hierin wordt gekeken naar de onderdelen strategie, positionering en organisatie. Hiervoor hebben deskresearch gedaan voor beleid, ontwikkelingen en invloed van de coronacrisis. We hebben gekeken welk effect dit heeft op de SWOT’s (sterkte/zwakte, kansen/bedreigingen) van de deelmarkten Bewoners, Bedrijven, Bezoekers.
Er is afstemming geweest met de processen voor de omgevingsvisie, cultuurvisie en het toeristisch beleidsplan. Tevens is er weer een reeks interviews gehouden met stakeholders. We werken aan een strategie die past bij onze identiteit en formuleren daarvoor doelstellingen en scenario’s. Merkpaspoort en Merkroute vormen gezamenlijk het strategisch actieplan voor de profilering van Berkelland (promotie, marketing, branding). Externe toetsing in workshops met inwoners en ondernemers heeft door de coronacrisis vertraging opgelopen. Het strategisch actieplan wordt in de loop van 2021 ter vaststelling voorgelegd. Geld Er is tot en met 2021 budget voor deze activiteit begroot. Daarna niet meer. 57
Speerpunt Goed vestigingsklimaat voor ondernemers. Wat willen we bereiken? • Een aantrekkelijk, toekomstbestendig vestigingsklimaat in Berkelland en de regio.
Wat gaan we daarvoor doen? We creëren voldoende fysieke ontwikkelingsmogelijkheden voor nieuwe of bestaande ondernemers. We zetten in op voldoende en kwalitatief goede bedrijventerreinen voor Berkelland, onder andere via het Regionaal Programma Werklocaties. Kwaliteit Geld
We voeren de economische agenda 2020-2024 uit. We hebben het budget voor het stimuleren van de maakindustrie met 75% (€ 15.000) verlaagd. We blijven alleen het lidmaatschap betalen voor deelname aan Smarthub Achterhoek. We zien dat de maakindustrie de ontwikkeling (in regionaal verband) oppakt. We hebben ook het budget voor het stimuleren van bestaande en nieuwe bedrijven verlaagd met 50% (€ 50.000). Dat betekent dat wij als gemeente geen bijdragen meer doen aan het Keurmerk Veilig Ondernemen en dit overdragen aan de ondernemers zelf die dit bijvoorbeeld zouden kunnen financieren uit het ondernemersfonds. Ook zijn er vanuit dit budget zaken gefinancierd die nodig waren voor het op gang brengen van de ontwikkeling van het centrum Neede. Deze ontwikkeling loopt nu via het loket Oudestraat. Vanuit het team Economische Zaken blijven we nadrukkelijk de verbinding zoeken tussen organisatie en bedrijfsleven. Om zo bestaande en nieuwe bedrijven te blijven begeleiden, ondersteunen en stimuleren. Kwaliteit De Economische Agenda 2020-2024 is gereed. Op dit moment worden de doelstellingen/activiteiten uit de Economische agenda gekoppeld aan en uitgezet in projecten. Dit in samenspraak met het Platform Berkelland en de daaronder vallende projectgroepen. Per 1 januari 2021 zijn de Industriële Kring Berkelland en het Platform Berkelland samengegaan in de Bedrijvenkring Berkelland.
De aandacht voor en uitvoering van activiteiten uit de Economische Agenda blijft het doorlopende aandachtspunt in de samenwerking tussen Bedrijvenkring en gemeente/Team EZ. Maandelijks wordt er tijdens het 4-wekelijks overleg tussen Bedrijvenkring en Team EZ/Portefeuillehouder een thema uit de Economische Agenda besproken/behandeld. De Economische Agenda is leidend in onze activiteiten. Het jaar 2020 was echter een zeer bijzonder jaar, vanwege Corona. Prioriteit was en is nog steeds onze Berkellandse ondernemers, samen met de Bedrijvenkring, zo goed mogelijk door deze periode te helpen. Eigenlijk kunnen we stellen dat vooral 'De Rode Loper" dit jaar erg belangrijk is geweest. Dit is het altijd, maar nu had het en blijft het een extra dimensie (behouden). Projecten uit de Economische Agenda hebben ook in 2020 'gewoon' plaatsgevonden. Geld
58
We denken snel en actief mee met ondernemers. (We leggen de rode loper uit.) Bijvoorbeeld bij ondernemers die willen uitbreiden of zich nieuw willen vestigen. We scheppen randvoorwaarden zodat zij zich welkom voelen en ‘direct’ weten wat de mogelijkheden (bedrijvenatlas) zijn en tot vestiging of uitbreiding kunnen overgaan. Kwaliteit We zijn echt een partner van de ondernemer en denken snel en (pro)actief met de ondernemer mee. Dit doen we bij vragen omtrent vestiging, uitbreiding, vergunningen maar ook om "over de schouder" mee te kijken met plannen. Ook kunnen de ondernemers gebruik maken van onze 'Bedrijvenatlas'. Daarnaast ook afstemming met en hulp aan startende en (door)groeiende ondernemers. Vanaf afgelopen medio maart zeer veel ondernemers geadviseerd inzake de steunmaatregelen aangaande de Coronacrisis. Dit bij zowel de regelingen en samenwerking met de ROZ-groep, maar ook nu bij de versoepelingen en verlengingen van regelingen. Het afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan van Corona. Zoals eerder aangegeven is er zeer veel contact met onze Berkellandse ondernemers. Vooral de begeleiding naar/richting de steunmaatregelen en uitleg van 'nieuwe regels' is een belangrijke hierin. Vanaf half maart 2020 zijn er naar schatting zeker 3.000 extra ondernemerscontacten geweest.
Ook de samenwerking met en binnen de Bedrijvenkring Berkelland wordt vanuit beide kanten als uitstekend ervaren. Ondanks de grote impact van corona zijn er ook veel andere contacten geweest over kavelaankoop op onze lokale bedrijventerreinen en natuurlijk de ontwikkelingen/revitaliseringen in onze Berkellandse kernen. Ook is het project "Bedrijvenpark van de Toekomst" gestart (Bedrijvenpark Borculo). Eigenlijk zijn alle werkzaamheden 'gewoon' doorgegaan. De Rode Loper - benadering is zeer zeker van toepassing en heeft in het corona-tijdperk nog een extra dimensie gekregen. Geld
We willen een goede en veilige wegverbinding tussen bedrijventerrein ‘De Laarberg’ en de snelweg A1. Een rechtstreekse snelle en geschikte verbinding vanuit de Laarberg via het tracé Deventer Kunstweg is niet opportuun. We blijven ons inzetten op verbeteringen op de tracés via de N315 en N319. Kwaliteit Geld We zetten in op meer samenwerking met Duitsland, om kansen voor ondernemers en inwoners te benutten. (050.020) Er is geen specifiek budget meer voor deze activiteit (besparing € 12.000). We blijven echter betrokken bij onze oosterburen en zoeken ook het overleg op. We blijven ook actief deelnemen aan de Euregio. Voor concrete grensoverschrijdende activiteiten of evenementen (zoals een grensoverschrijdende bijeenkomst voor ondernemers) hebben we dus geen vast budget meer. We vertrouwen erop dat gewenste projecten in dit kader alternatieve financieringsbronnen, bijvoorbeeld via Euregio, weten te vinden.
59
Kwaliteit Ook in 2020 is er, ondanks Corona, veel aandacht geweest voor Euregionale samenwerking. Hierbij valt te denken aan: - Bestuurlijk Euregionaal overleg. Deze hebben (digitaal) doorgang gevonden; - Grenzhoppers. Er zijn meerdere (digitale) themabijeenkomsten geweest. Voor 2021 zijn er maandelijkse bijeenkomsten gepland op elke laatste vrijdag van de maand - AIW Unternehemensverband. De contacten zijn verder geïntensiveerd en de geplande 'stagedagen' (EZ) zijn verschoven naar 2021; - Euregionale Ondernemersbijeenkomst met als thema 'Waterstof'. De fysieke bijeenkomst kon door Corona niet plaatsvinden. Er is op 8 oktober 2020 een interactief webinar gehouden, waaraan 135 ondernemers, bestuurders en specialisten deel hebben genomen. Bedoeling is wel een fysieke bijeenkomst als vervolg in 2021. Een en ander afhankelijk van corona. Geld
Speerpunt Vitale winkelcentra. Wat willen we bereiken? • Concentratie van winkels in het kernwinkelgebied. • Toekomstbestendige centra met aantrekkingskracht.
Wat gaan we daarvoor doen? Samen met inwoners, ondernemers en organisaties via zogenaamde task forces voor elke kern (en centrum), gaan we aan de slag met de revitalisering van de centra. Hiervoor zijn de ontwikkelagenda’s leidend. Deze zijn en worden samen met inwoners en ondernemers in de kern gemaakt. Kwaliteit - Neede: De pilot Oudestraat is volop in uitvoering. - Eibergen: De voorbereidingen voor de laatste fase (IV) hebben plaatsgevonden. Uitvoering is gestart in 2020 en loopt door in 2021. - Borculo: Er is gewerkt aan een revitaliseringsplan voor het centrum van Borculo samen met de taskforce Leef! Het raadsbesluit voor de uitvoering van dit plan is genomen op 15 december 2020. - Ruurlo: Er is een initiatief gestart om samen met stakeholders te komen tot een nieuw centrumplan. Deze ontwikkeling bevindt zich nog in de beginfase. Ook hier zal worden ingezet op zo veel mogelijk cofinanciering. Daarnaast is en wordt er gewerkt aan het realiseren van een aantrekkelijke verbinding (pad) tussen museum More en centrum van Ruurlo om bezoekers van museum te verleiden ook het centrum van Ruurlo te bezoeken. Geld
We blijven inzetten op compacte centra waarin het fijn verblijven is, onder andere door het creëren van groen/blauwe parels (zie ook programma ‘Fijn leven’). (050.035) Er is blijvende aandacht voor de aantrekkelijkheid van de centra in de 4 grote kernen. Kwaliteit Groen/blauwe parels zijn onderdeel van het project. Compacte centra zijn altijd het uitgangspunt bij de projecten. Geld
60
We spelen in op ontwikkelingen en kansen die voorbijkomen, bijvoorbeeld Museum More en de ontwikkeling van de Hambroekplas, en maken waar mogelijk verbindingen met de centra. Kwaliteit Geld
We sluiten aan op ‘natuurlijke’ momenten van verandering. Bijvoorbeeld wanneer een ondernemer wil verhuizen naar een plek die voor alle betrokkenen beter is. We proberen op die momenten net die ondersteuning te geven, zodat deze en mogelijke aansluitende veranderingen doorzetten. Kwaliteit We sluiten daar, waar maar enigszins mogelijk, aan bij 'natuurlijke' momenten. De afgelopen 12 maanden met name op hulp en advisering tijden de Coronacrisis. In het afgelopen jaar zijn er meer dan (extra) 3.000 ondernemers (Zelfstandigen, MKB etc.) contacten geweest inzake alle mogelijke (steun)maatregelen. Dit zal ook voor een groot deel van 2021 nog van toepassing zijn. Daarnaast blijven we (pro)actief ondernemers helpen. Denk hierbij aan ondernemers met bijvoorbeeld de wens tot verhuizen naar nieuwe locatie of uitbreiding op een bestaande locatie. De lokale bedrijventerreinen van Berkelland zijn in trek. Of de doorlopende activiteiten/revitalisering in/van de verschillende centra van Berkelland. Ook bij de 'natuurlijk' momenten is onze 'Rode Loper - benadering' sterk van toepassing en is de samenwerking met de Bedrijvenkring Berkelland van toegevoegde waarde. Geld
Faciliteren van het ondernemersfonds. (050.030) Het ondernemersfonds is door de ondernemers zelf in het leven geroepen. Ondernemers willen met eigen middelen hun gezamenlijke slagkracht vergroten. Het fonds wordt gefaciliteerd door de gemeente Berkelland, want het wordt gevuld met gelden die geïnd worden via het gemeentelijke instrument ‘reclamebelasting’. Zo wordt voorkomen dat zogenaamde ‘freeriders’ meeliften op de inspanningen en investeringen van de rest. Kwaliteit Het jaar 2020 is een bijzonder jaar in verband met de Coronacrisis. Het GBT (college) heeft uitstel van belasting gegeven voor belastingen daardoor is de inkomensstroom ongewis. Normaal gesproken bekijken we het ondernemersfonds voor een heel jaar. Gezien de Coronacrisis bekijken we dit per kwartaal. In 2020 heeft de evaluatie plaatsgevonden. Het college is akkoord met het continueren van het ondernemersfonds in de huidige vorm. Dit is op 10 november 2020 in de commissie besproken. Voorafgaand daaraan is er op 29 oktober 2020 een vragenuur georganiseerd waar de commissieleden vragen konden stellen. Geld Zie ook kwaliteit. De inkomensstroom voor 2020 is een vraagteken. In goed overleg met de stichting ondernemersfonds wordt hier een oplossing voor gezocht.
61
Speerpunt Iedereen doet mee met werk, betaald of onbetaald.
Wat gaan we daarvoor doen? Samen met SDOA en onderwijs laten we het aanbod van werkzoekenden beter aansluiten op de vraag. Kwaliteit JouwUnit is een afdeling van de Sociale Dienst Oost Achterhoek en richt zich op jongeren van 18 tot 27 jaar. Voor deze groep zijn er namelijk andere voorwaarden verbonden aan een bijstandsuitkering dan voor personen van 27 jaar en ouder. JouwUnit heeft nauwe contacten met scholen in de regio, het RMC Achterhoek, UWV, de gemeentelijke wijkteams en het Werkgeverservicepunt Achterhoek. Dankzij het grote netwerk en de korte lijnen binnen dit netwerk, kan JouwUnit integraal werken. Door de Coronacrisis zijn er jongeren die hun stage of BBL-plaats niet kunnen voortzetten, bijvoorbeeld binnen de horeca. Deze jongeren zijn door Werkgeversservicepunt Achterhoek en SDOA bemiddeld naar andere organisaties waar ze vergelijkbare werkzaamheden konden uitvoeren (bijvoorbeeld in een kantine van een zorginstelling). Het Werkgeversservicepunt Achterhoek is creatief in haar oplossingen om jongeren toch aan het werk te helpen en/of te houden. In de regio Achterhoek worden in samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs (MBO, PRO, VSO), RMC, UWV, uitvoeringsorganisaties en gemeenten jongeren begeleid naar betaald werk. Deze samenwerking heeft geresulteerd in verschillende acties die zijn vastgelegd in het actieplan Achterhoekse jongeren.
Zo werkt het Graafschap College Loopbaanplein samen met een jobcoach vanuit SDOA en Laborijn om de studenten te ondersteunen tijdens stage en de stap naar werk te maken. Het gaat hierbij om jongeren met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de Coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de Coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de Coronacrisis op te vangen. Geld Er is een derving van de detacheringsopbrengsten als gevolg van Covid-19. Gedetacheerde medewerkers met verkoudheidsklachten zijn uitgesloten van werkzaamheden en medewerkers met een verhoogd risico krijgen buitengewoon verlof. Sommige inleners hebben noodgedwongen (tijdelijk) onderdelen van het productieproces beëindigd of het bedrijf of de organisatie geheel gesloten. Dit betekent dat de gedetacheerden op economische gronden hun werkzaamheden binnen deze organisatie (tijdelijk) niet kunnen voortzetten. Een ander direct gevolg is dat de bestandsdaling onder druk is komen te staan en omgeslagen is in een stijging van 2,6%.
Ondanks deze ontwikkelingen is er op de totaal begroting van SDOA geen tekort.
Voor de doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt zorgen we voor een doorgaande ontwikkellijn, waarin zij integraal ondersteund worden. Ontschotten van regelingen stimuleert de ontwikkeling van de doelgroep met een afstand tot de arbeidsmarkt maximaal. Onze ideeën hebben wij neergelegd in de visie doorgaande ontwikkellijn. Deze visie realiseert het traploos op- en afschalen tussen (arbeidsmatige) dagbesteding, beschut werk en betaald werk van de doelgroep. Daarnaast werken we in 2021 verder aan ‘Samen aan het stuur, één uitvoeringsorganisatie werk en inkomen voor het sociaal domein’. In deze bestuursopdracht aan SDOA positioneren we deze 62
als tweedelijns organisatie, waarbij de gemeente verantwoordelijk is voor de integrale toegang en regie op de dienstverlening aan onze inwoners. Meer informatie over activiteiten op het gebied van schulden en armoede zijn te vinden in het programma 'Zorg voor wie dat nodig heeft'. Kwaliteit In de bestuursopdracht ‘Samen aan het stuur’ vormt 'Simpel Switchen in de Participatieketen' het uitgangspunt van de dienstverlening. Dit maakt dat de SDOA voor de doelgroepen die zij bedient een eenduidige financieringsstructuur wil opzetten voor werkgevers. 'Simpel Switchen' beoogt overgangen in de participatieketen te versoepelen. Daarbij kan het gaan om inkomensonzekerheid bij het aanvaarden van werk, of overgangen tussen dagbesteding, beschut werk, de banenafspraak en regulier werk. In juli is de gemeenteraad geïnformeerd over de stand van zaken en in oktober heeft de raad de tussenresultaten van 'samen aan het stuur' vastgesteld. Besluitvorming over het totale inrichtingsplan vindt volgens planning plaats in de gemeenteraad van juni 2021. De gemeenteraad is diverse malen betrokken bij en geïnformeerd over Samen aan het stuur. We zijn gestart met de pilot arbeidsmatige dagbesteding met Werkbaan Oost. De coronamaatregelen hebben helaas een grote belemmerende werking op deze pilot.
Er zijn minder beschikbare werkplaatsen als gevolg van terughoudend personeelsbeleid van werkgevers door de coronacrisis. Daarnaast is het gebrek aan fysieke ruimte door de 1,5 meter maatregel zeer beperkend voor deze pilot. Met Werkbaan Oost is de afspraak gemaakt dat de looptijd van de pilot is verlengd in afwachting van de definitieve start. Geld Uit de pilot met Werkbaan Oost wordt een besparing op onze begroting verwacht. Doordat de definitieve start is uitgesteld in verband met de coronacrisis, was deze besparing niet mogelijk in 2020.
Voortdurend koppelen van werkgevers aan werkzoekenden (werkgeversbenadering). (050.040) De gemeente maakt hierbij gebruik van het Werkgevers ServicePunt Achterhoek (Oost) bij de Sociale Dienst Oost Achterhoek (SDOA). Voor de brede doelgroep van werkzoekenden benaderen we rechtstreeks de ondernemers en maatschappelijke organisaties om werkplekken te vinden voor (kwetsbare) mensen. Kwaliteit Binnen het Werkgeversservicepunt Achterhoek kennen we een vraag- en een aanbodgerichte benadering. De accountmanagers zoeken naar ‘allianties’ met het bedrijfsleven, omwille van een gemeenschappelijk voordeel; het vervullen van capaciteitsvragen door werkzoekenden uit onze bestanden. Zo wordt enerzijds voorzien in de capaciteitsvragen die werkgevers hebben en anderzijds vinden we de baanopeningen voor onze doelgroepen. Om die discrepantie te slechten worden vaak technieken als ‘functiecreatie door functiedifferentiatie’ en ‘jobcarving’ toegepast en worden samen met werkgevers arbeidsmarkt-toeleidende trajecten bedacht. Vaak zijn hier ook de ROC’s bij betrokken. Het doel is dat onze werkzoekenden zo snel mogelijk naar betaald werk gaan. Soms is het daarvoor nodig om eerst te starten in deeltijd en/of op onbetaalde basis (werkervaringsplekken of proefplaatsingen) om de kloof naar loonvormende arbeid te dichten.
In het afgelopen jaar is, vanwege de Coronacrisis, door het Werkgeversservicepunt Achterhoek extra geïnvesteerd in de contacten met werkgevers om hen ook te helpen met de noodmaatregelen van het Rijk. Het WSPA heeft de samenwerking met het Leerwerkloket geïntensiveerd. Het Leerwerkloket heeft een laagdrempelige adviesfunctie voor werkzoekenden, werknemers, werkgevers en professionals. Daarnaast bevordert zij de omscholing naar kansrijke sectoren. Sinds 17 maart 2020 is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) van kracht. De Tozo is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regionale organisatie zelfstandigen (ROZ) toetst alle aanvragen en heeft voorrang gegeven aan ondernemers die aangaven niet over 63
voldoende middelen te beschikken voor dagelijks levensonderhoud. Tozo 1: vanaf 1 maart tot 31 mei 2020 Doel van Tozo 1 was het zo snel als mogelijk verstrekken van gelden en kredieten aan ondernemers die geen inkomsten meer hadden door overheidsmaatregelen. Door de ROZ zijn tijdens de Tozo 1-periode 651 aanvragen inkomensondersteuning toegekend en 69 bedrijfskredieten - na toetsing - in een zeer korte tijd verstrekt. Tozo 2: vanaf 1 juni t/m 31 augustus 2020 Vanaf 1 juni is Tozo 2 van kracht. In Tozo 2 zijn aanvullende striktere toelatingseisen opgenomen zoals de partnertoets die geldt bij de aanvraag levensonderhoud. In de Tozo 2 periode zijn 148 aanvragen inkomensondersteuning en 11 bedrijfskredieten toegekend. Tozo 3: vanaf 1 oktober 2020 t/m maart 2021 Vanaf 1 oktober is Tozo 3 van kracht. In Tozo 3 zijn dezelfde striktere toelatingseisen opgenomen zoals de partnertoets die geldt bij de uitkering levensonderhoud. Per eind 2020 zijn door de ROZ voor Tozo 3 er 147 aanvragen inkomensondersteuning toegekend en 10 bedrijfskredieten verstrekt. Bij Tozo 3 wordt tevens aan ondernemers ondersteuning aangeboden om zich nader voor te bereiden op de toekomst. De behoeften zullen in kaart gebracht worden en welke ondersteuning daarbij nodig is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om coaching, advies, bij- of herscholing en heroriëntatie.
Geld De activiteiten vallen binnen de begroting van SDOA en zijn binnen die totaal begroting uitgevoerd. We gaan meer inzetten op ‘social return’: beter gebruik maken van de mogelijkheden om bij aanbestedingen bedrijven en organisaties een sociale bijdrage te laten leveren. Social Return On Investment (SROI) is het stellen van sociale voorwaarden bij aanbestedingen met als doel werkgelegenheid te bevorderen en/of doelgroepen met afstand tot de arbeidsmarkt aan een werkplek te helpen. Hierbij trekken we ook regionaal op. We werken daarom aan een uniform beleid en uitvoeringsproces. Kwaliteit Binnen het Werkgeversservicepunt Achterhoek is een coördinator SROI aangetrokken die een initiërende rol vervult in de realisatie van een regionaal SROI-beleid en aanspreekpunt is voor werkgevers en gemeenten omtrent dit onderwerp. In het voortraject van aanbestedingen (en bij het concrete plan van aanpak) adviseert deze coördinator over mogelijkheden voor SROI richting gemeenten en werkgevers. De bemiddeling van werkzoekenden in het kader van zo’n plan van aanpak van aanbieders met een SROIverplichting en de daadwerkelijke realisering van plaatsingen, is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de SDOA en het WSPA. De gemeenten in de Achterhoek hebben zich aangesloten bij Convenant Uniformering Sociale Return Oost Nederland.
Door het ondertekenen van dit convenant conformeren de gemeenten zich aan een eenduidige werkwijze voor toepassing van Social return bij inkoop- en aanbestedingstrajecten. Door meer regionaal samen te werken komt de gemeente Berkelland tot een betere invulling van geboden leerwerk- en arbeidsplaatsen. Door een eenduidige werkwijze van monitoring kunnen prestaties en rapportages beter vergeleken worden en krijgen we meer inzicht om methodieken te verbeteren en toe te passen. Kennis en ervaring samenbrengen en delen leidt tot meer kwaliteit en efficiëntie. Geld Activiteiten zijn binnen het budget uitgevoerd. We maken duurzame verbindingen met ondernemers en organisaties gericht op de inzet van kwetsbare medewerkers onder de Participatiewet. (050.050) We zoeken onder andere samen met andere partijen naar werkplekken liefst in de eigen woonomgeving voor medewerkers van Werkbaan Oost. We kijken naar wat werkt en wat niet. We blijven onverminderd zoeken naar mogelijkheden.
64
Kwaliteit Medewerkers nieuw Beschut Werk worden op een zo regulier mogelijke werksetting geplaatst. De klantmanager van de SDOA en de accountmanagers van het Werkgeversservicepunt werken nauw samen met de geïndiceerde persoon om dit te bewerkstelligen. Wanneer de geïndiceerde ondersteuning ontvangt, dan wordt ook het zorgnetwerk nauw betrokken. Er wordt gekeken naar passende werkplekken en werkzaamheden. Ook voor gedetacheerde Wsw’ers heeft het Werkgeversservicepunt een intensieve samenwerking met sociale ondernemingen. Wsw-medewerkers die niet (meer) gedetacheerd kunnen worden, worden zo lokaal mogelijk geplaatst. Werkgevers en ondernemers binnen de gemeente Berkelland zetten zich in om sociaal te ondernemen. Het Werkgeversservicepunt probeert dan ook nog meer werkgevers te motiveren om mee te werken aan de inclusieve arbeidsmarkt, vanuit de gedachte dat er voor iedereen een passende werkplek is te vinden. De gemeente Berkelland biedt ondernemers die zich inzetten voor deze specifieke doelgroep reeds een vergoeding in de begeleidingskosten. De coronamaatregelen hebben wel een belemmerende werking gehad op het werk van klantmanagers, accountmanagers, etc. Enerzijds zijn er minder beschikbare vacatures en/of werkervaringsplaatsen beschikbaar als gevolg van een terughoudend personeelsbeleid van werkgevers.
Anderzijds is het op afstand begeleiden van werkzoekenden lastig gebleken. Het krijgen van contact verloopt in sommige gevallen stroef. Wanneer er contact is, is dit contact ééndimensionaal, waardoor het motiveren en maatwerk leveren uitdagend is. Een opvallend effect van de coronacrisis is dan ook een afname in de kosten voor begeleiding naar werk. Ondanks deze belemmeringen, moet wel opgemerkt worden dat de medewerkers van SDOA, WSPA en Wbo zich goed hebben aangepast aan de veranderende werkomgeving. In januari 2020 is Werkbaan Oost gestart met de uitvoering van het Marktplan zoals vastgesteld in de Algemene vergadering van Aandeelhouders van 20 december 2019. Vanuit het marktplan is Werkbaan Oost op zoek gegaan naar het werven van nieuwe klanten en is onderzocht of de contacten met de bestaande klanten geïntensiveerd kon worden. Concreet heeft 2020 opgeleverd (status 1 februari 2021): 8 nieuwe klanten, waarvan er 5 óf een kortdurend éénmalige klus hadden, óf een pilot hebben gedraaid die nog geen opvolging heeft gehad en 3 structurele klanten. Geld Door het afnemen van het aantal SW-medewerkers neemt de ondersteuning aan deze groep medewerkers af. Voor 2020 zijn de begrote lasten met € 90.000 neerwaarts bijgesteld.
Speerpunt Goed onderwijs dat aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt.
Wat gaan we daarvoor doen? Bewaken dat er goed onderwijs is dat aansluit op lokale en regionale arbeidsmarkt. Dit doen we onder andere via onze deelname aan Platform BV Berkelland, werkgroep werkgelegenheid, bedrijf en school (PO, VO, MBO, HBO, WO). Kwaliteit Per 1 januari 2021 is de Bedrijvenkring Berkelland ontstaan vanuit de samenvoeging van Platform Berkelland en de Industriële Kring Berkelland. Vanuit de gemeente blijven wij deelnemen in de nieuwe opzet. Vanuit de bedrijvenkring wordt er ook gewerkt aan thema's, waaronder de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt. De werkgroep "Werkgelegenheid, School en Bedrijf" zal blijven bestaan in deze nieuwe opzet. Daarnaast is er een vertegenwoordiger vanuit de bedrijvenkring aangesloten bij het VO (Voortgezet Onderwijs) en neemt deel in de werkgroep bij het Assink Lyceum. Ook is een
65
vertegenwoordiger vanuit de bedrijvenkring/gemeentebestuurslid bij het Technieklokaal Berkelstreek. Geld
Promoten van technische beroepen. Binnen Berkelland en de regio is er nu en in de toekomst veel vraag naar mensen met een technische opleiding of achtergrond. Dit past ook bij Berkelland als onderdeel van de smarthub regio. We werken bijvoorbeeld mee aan het Technieklokaal, de Techniekdag en de Open bedrijvendag. Kwaliteit Jaarlijkse Techniekdag (Achterhoek) dit jaar in Berkelland. Oorspronkelijk zou deze plaatsvinden in maart, maar vanwege de Coronacrisis verplaatst naar zaterdag 3 oktober 2020. Samenwerking vanuit (subsidie)regeling 'Sterk Techniekonderwijs' wordt nu opgepakt. Betreft samenwerking tussen VO, bedrijfsleven, maar ook samen met PO (en wellicht ook rol voor het Technieklokaal). Vanwege corona is de Techniekdag ook in oktober 2020 niet doorgegaan. De bedoeling was om deze nu in maart 2021 te houden, maar ook deze zal, vanwege corona, geen doorgang vinden. Gedacht is nu om in het najaar van 2021 de Techniekdag in Berkelland te houden. De regeling 'Sterk Techniekonderwijs' loopt nu, maar vanwege corona zijn er minder overlegmomenten. Wel is de samenwerking tussen het VO en het bedrijfsleven op gang gekomen, maar wordt nog gekeken naar de rol van het PO. Om een doorlopende leerlijn in de techniek te verkrijgen is deelname van het PO (en de Technieklokalen) een logische stap. Het Technieklokaal Berkelstreek heeft door de Corona een moeilijk jaar achter de rug.
De onderwijsinstellingen (PO) hebben geen lessen kunnen volgen en de financiële bijdrages bleven derhalve achterwege. De instellingen hebben echter wel, op verzoek van het bestuur, de bijdragen voldaan en ook het bedrijfsleven (Industriële Kringen Berkelland en Lochem) hebben het Technieklokaal goed ondersteund. Het geeft het belang van het onderwijs en ook de samenwerking aan. Vanuit het Technieklokaal Berkelstreek is het initiatief in 2020 ontstaan om samen met de overige technieklokalen in de regio samen te gaan werken. Dit om een goed (techniek/technologie) programma te waarborgen en om samen verder te ontwikkelen en daarvoor ook een beroep te kunnen doen op provinciale subsidie. Geld
Speerpunt Vrijetijdsaanbod het hele jaar door.
Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen (lokale en regionale) projecten onder andere voor productontwikkeling op het gebied van verblijfs- en dagrecreatie. (050.070) Kwaliteit Op regionaal vlak is in juli 2020 de nieuwe Vrijetijdsagenda 2020-2030 met bijbehorend uitvoeringsagenda vastgesteld door 8 samenwerkende gemeenten. Na de zomer is gestart met de uitvoer van diverse regionale projecten uit deze agenda. Op lokaal niveau zijn door de regiocoördinator diverse projecten afgerond in 2020 (onder andere promotie Berkelland via Geluksgids, oplevering plattegronden Neede en ontwikkeling route Gastheren van het Landschap). Daarnaast is er gewerkt aan het updaten geologisch 66
natuurpad Needse Berg en zijn gesprekken gevoerd over updaten Woudy Route (Needse Berg). Ook is de mountainbike route Ruurlo opgeleverd. Het Berkelfestival is vanwege covid-19 een jaar verplaatst. Door corona zijn er echter ook leuke initiatieven ontstaan waar de gemeente aan mee heeft gewerkt (o.a. pop-up glamping en activiteiten 'Kern Gezond Eibergen'). Vanwege de bezuinigingen hebben het college en de raad halverwege 2020 besloten om per 01-01-2021 te stoppen met de regiocoördinator vanuit Achterhoek Toerisme. Hierdoor is het niet mogelijk om alle lopende projecten van de regiocoördinator voor eind 2020 af te ronden. Dit zal intern worden opgepakt. Daarnaast heeft covid-19 een aantal projecten doen vertragen. Deze worden in de loop van 2021 afgerond. Verder is er op beleidsmatig niveau in 2020 een hoop advies gegeven aan initiatiefnemers m.b.t. verblijfsrecreatie (B&B's, camperplaatsen/parken, campings etc.). Tot slot heeft de gemeente in het najaar een bedrag ontvangen als gevolg van de liquidatie Recreatieschap Achterhoek Liemers. Dit geld is bestemd voor ontwikkelingen in de toeristisch-recreatieve sector van Berkelland en is inmiddels ook al gekoppeld aan uit te voeren activiteiten en projecten in 2021. Geld Het beschikbare budget is niet allemaal uitgegeven.
Dit komt omdat sommige activiteiten door covid-19 niet uitgevoerd konden worden of omdat ze een langere doorlooptijd hadden dan vooraf ingeschat (o.a. updaten/vernieuwen routes). Het geld was al wel begroot voor verschillende activiteiten. Het verzoek daarom is om het restantbedrag dat bestaat uit het geld dat is ontvangen als gevolg van de liquidatie Recreatieschap Achterhoek Liemers en het restant op het reguliere budget over te hevelen naar 2021 € 68.785. De geplande activiteiten en projecten kunnen dan alsnog doorgang vinden en gefinancierd worden. In 2020 heeft de gemeente Berkelland, als penvoerder van het portefeuillehoudersoverleg Vrijetijdseconomie, een subsidie verleend gekregen van € 145.000 van de provincie Gelderland. Dit bedrag is uitgekeerd als gevolg van de Covid-19 uitbraak en is bedoeld om projecten uit te voeren vanuit de regionale Vrijetijdsagenda.
Wat mag het kosten? Ten opzichte van de vastgestelde begroting is er € 19.000 toegevoegd aan de activiteit 050.700 vanuit de activiteit 020.700 van het programma Fijn Leven omdat de kapitaallasten bij dit programma thuishoren.
67
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2019
Primitieve Begroting 2020
Gewijzigde begroting 2020
Realisatie 2020
Lasten 050.010 Onderzoek en ontwikkeling duurz. en innovatieve bedr.terr.
-444
-390
-390
-263
050.020 Samenwerken met Duitsland
0
-12
-12
-11
050.026 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven
-52
-50
-50
-17
050.028 Stimuleren maakindustrie
0
-20
-5
-2
050.029 stimuleren onderzoek/ontwikkeling duurzame bedrijven
0
0
0
0
050.030 Ondernemersfonds
-198
-185
-185
-210
050.035 Compact centra (groen/blauwe parels)
-44
-21
-21
-41
-14.491
-15.929
-23.451
-22.348
-637
-968
-1.694
-1.543
050.040 Participatie en werkgeversbenadering 050.050 Verbindingen ondernemers voor participatiewet 050.060 Onderwijs en arbeidsmarkt
-9
-11
-11
-8
050.070 Vrije tijdseconomie
-478
-249
-369
-348
050.120 Effectief inzetten promotie
-28
-35
-35
-6
0
-1.000
-1.000
0
050.500 Loonkosten programma Werken en ondernemen in de regio
-7.916
-7.265
-7.265
-7.419
050.700 Rente en afschrijving programma Werken en ondernemen in de regio
-1.462
-1.391
-1.367
-1.289
Totaal Lasten
-25.759
-27.526
-35.856
-33.504
050.010 Onderzoek en ontwikkeling duurz. en innovatieve bedr.terr.
438
501
501
513
050.030 Ondernemersfonds
161
170
170
195
050.035 Compact centra (groen/blauwe parels)
60
54
54
57
050.040 Participatie en werkgeversbenadering
8.030
8.560
16.935
16.514
050.050 Verbindingen ondernemers voor participatiewet
1.471
1.527
1.140
1.318
050.060 Onderwijs en arbeidsmarkt
0
0
0
0
050.070 Vrije tijdseconomie
271
2
147
199
050.500 Loonkosten programma Werken en ondernemen in de regio
233
0
0
840
0
0
0
0
Totaal Baten
10.663
10.814
18.947
19.638
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-15.095
-16.712
-16.909
-13.866
050.710 Reserves
0
0
1.155
186
Totaal Onttrekkingen
0
0
1.155
186
050.130 Revitalisering Centra
Baten
050.700 Rente en afschrijving programma Werken en ondernemen in de regio
Onttrekkingen
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
0
0
1.155
186
-15.095
-16.712
-15.754
-13.680
68
Kaders die de raad heeft vastgesteld • Economische Agenda 2020-2024
69
Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Functiemenging
%
Vestigingen (van per 1.000 bedrijven) inw.15 t/m 64jr
Banen
Netto arbeidsparticipatie
Personen met een bijstandsuitkering
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
%
per 10.000 inwoners
Periode Berkelland Nederland Bron 2016
45,6
52,2 CBS BAG/LISA bewerking ABF Research
2017
46,1
52,5
2018
46,1
52,8
Beschrijving De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2019
46,7
53,2
2016
140,9
136,5 LISA
2017
142,6
139,7
2018
148,3
145,5
2019
152
151,6
2016
596,8
752,3 CBS Onder een baan wordt een Bevolkingsstatistiek/LISA - vervulde positie verstaan. Dit bewerking ABF Research betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.
2017
613,3
761,1
2018
619,4
775,8
2019
641,7
792,1
2016
65,3
65,8 CBS - Arbeidsdeelname
2017
66,9
66,7
2018
67,5
67,8
2019
67,2
68,8
1e halfjaar 2016
205,3
412,8 CBS - Participatiewet
2e halfjaar 2016
219,4
418,1
1e halfjaar 2017
224,4
418,6
2e halfjaar 2017
218,8
411,3
1e halfjaar 2018
207,5
401,1
2e halfjaar 2018
201,9
390,4
1e halfjaar 2019
198,5
381,7
2e halfjaar 2019
187,3
373,9
2020
259,5
459,7
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
70
ACTIEF MET DUURZAAMHEID EN ENERGIE Alle hens aan dek! Wat speelt er? •
• • • • • •
Om de doelstelling ‘Berkelland energieneutraal’ in 2030 te halen, moeten er nog veel (extra) stappen worden gezet. Ook op het gebied van duurzaamheid: de manier waarop we in de toekomst willen wonen, leven en werken met zorg voor onze aarde. Dit betekent voor ons als gemeente een actievere rol; nog meer aanjagen en stimuleren dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties investeren in duurzaamheid en energie. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen met de energietransitie (voorkomen ‘energiearmoede’). We vragen veel van inwoners en ondernemers als het gaat om duurzaamheid en energietransitie. Als gemeente moeten we daarin het goede voorbeeld geven. We worden bij deze opgave geholpen door de afspraken die gemaakt zijn (en nog worden gemaakt) in het kader van het Nationaal Klimaat Akkoord en de Regionale Energie-Strategie. We hebben tot 2050 om onze woningvoorraad te verduurzamen. Voor het aardgasvrij maken van wijken moeten we in 2021 een transitievisie met tijdpad vastleggen. Zo weten inwoners wanneer ze aan de beurt komen. Mei 2019 heeft de gemeenteraad een nieuw Energie Uitvoeringsprogramma (EUP) 20192022 vastgesteld. In 2020 zijn veel initiatieven voor duurzame opwek gestart. Vooral voor zonneparken, maar ook de eerste initiatieven voor windmolens. Windmolens leveren veel stof voor discussie. Daarom is besloten die initiatieven ‘on hold’ te zetten.
Dit in afwachting van de uitkomst van een discussie over de herijking van het beleidskader RODE met name voor wind.
Speerpunt 40% energieneutraal in 2022 en in de kopgroep van de Achterhoek. Wat willen we bereiken? • Er wordt geïnvesteerd in duurzaamheid en energie. • Opwekinstallaties zijn ingepast in het landschap. • Inwoners en ondernemers zijn betrokken en profiteren mee. • Een helder en soepel begeleidingsproces voor energie-initiatieven. • De randvoorwaarden op orde om energieneutraal in 2030 te zijn.
Wat gaan we daarvoor doen? We gaan door met 'Achterhoek Bespaart' en de SVn duurzaamheidslening. Met deze regelingen stimuleren we particulieren om te investeren in (meervoudige) besparingsmaatregelen. ‘Stapelen’ met de landelijke subsidieregeling voor isolatie is mogelijk. Kwaliteit Al onze SVn leningen zijn getransformeerd naar de 'Toekomstbestendig Woning Lening, vastgesteld in de gemeenteraad van 26 mei 2020. Toegekend zijn aanvragen voor een budget van in totaal € 480.799. We kunnen hierin geen onderscheid maken naar soort maatregelen. Er zijn 265 'Achterhoek bespaart' subsidies verstrekt. Zij dragen bij aan € 869.000 besparingsinvesteringen. Geld
71
We doen mee met de Achterhoekse pilot gebouw gebonden financiering. (060.011) We hebben van de rijksoverheid en de VNG-geld gekregen voor het uitwerken van een oplossing voor inwoners met een kleine beurs. Kwaliteit In de nieuwe SVn Toekomstbestendig Wonen Lening is een maatwerklening opgenomen die speciaal bedoeld is voor inwoners met een kleine beurs. Het project gebouw gebonden financiering is afgerond. Het resultaat wordt meegenomen bij de ontwikkeling van het landelijk warmtefonds. Geld
We doen onderzoek naar een subsidieregeling asbestdakbeschot en dakisolatie. (060.011) Woningcorporatie ProWonen is trekker. Doel is om het verwijderen van asbestdakbeschot te combineren met dakisolatie, zodanig dat huiseigenaren mee kunnen doen. Kwaliteit De eerste gesprekken hebben eind 2020 plaatsgevonden met Pro Wonen. Geld
We blijven meedoen met en versterken de dienstverlening van het Achterhoekse energieloket. (060.011) Het energieloket heeft de opdracht om te adviseren, interesse te wekken bij inwoners voor energiebesparing of opwekmogelijkheden en buurtinitiatieven te stimuleren. Kwaliteit In 2020 is een aanwijzingsbesluit genomen voor een DEAB (Dienst Algemeen Economisch Belang) voor uitvoering van een gemeentelijk energieloket door de Achterhoeks Energieloket B.V.. Hiermee blijven de opgebouwde kennis en het netwerk van het energieloket overeind. En wordt bereikt dat de acht regiogemeenten gezamenlijk en op een rechtmatige en efficiënte wijze de diensten en producten in het basispakket van het Energieloket borgen. Bij het energieloket lopen de aanvragen voor subsidies en verduurzaming van woningen gewoon door. Dat betekent dus dat de investeringsbereidheid van woningeigenaren in coronatijd niet afneemt. Corona heeft wel gevolgen voor de buurtbijeenkomsten en -processen voor collectieve acties als warmtefoto’s en isolatiemaatregelen. Deze verlopen met beperkter bereik, trager en suboptimaal. Waar nodig en zodra mogelijk vindt een inhaalslag plaats. Geld
We controleren met steekproeven de getroffen maatregelen. (060.011) We voerden tot nu toe alleen een administratieve controle uit omdat er weinig aanleiding is om misbruik te veronderstellen. Met een kleine steekproef (3%) checken we of dat zo is. Kwaliteit We hebben in verband met de doronamaatregelen niet bij mensen in huis kunnen controleren. Geld
We faciliteren Energie-initiatieven op basis van de beleidsuitgangspunten RODE (Ruimtelijke Ordening en Duurzame energie). (060.014) Het RODE-beleid draagt bij aan het realiseren van grootschalige opwekinitiatieven, landschappelijk ingepast en met (financiële) participatie van omwonenden.
72
Kwaliteit Op 26 mei 2020 heeft de gemeenteraad het beleid aangepast naar aanleiding van de eerste evaluatie van het RODE-beleidskader. Het aantal hectare zonneparken is gemaximeerd op 140 hectare en toegevoegd zijn een streven om minimaal 50 % lokale eigendom te realiseren en een inspanningsverplichting om te storten in een gebiedsfonds. Ondanks de belemmeringen die de netcongestie (Liander) met zich meebrengt zijn er veel initiatieven onderweg. De begeleiding van die initiatieven kost veel tijd en legt een forse claim op de beschikbare menskracht. Er zijn tot en met 2020 11 initiatieven vergund (zonneparken). Het gaat om 109 ha met een verwachte opbrengst van 99,8 miljoen kWh. De eerste initiatieven voor Windmolens leveren veel stof voor discussie. Daarom is besloten die initiatieven ‘on hold’ te zetten. Dit in afwachting van de uitkomst van een discussie over de herijking van het beleidskader RODE met name voor wind. Geld
We werken met andere overheden aan de regionale energiestrategie (RES). (060.015) RES 1.0 moet juli 2021 door de gemeenteraad worden vastgesteld. Het RES biedt inzicht in de (aanvullende) taakstelling op het gebied van de energietransitie voor onze gemeente en bevat basisinformatie voor de op te stellen transitievisie warmte. Er is een regionale projectorganisatie die zorgt voor de input, het participatieproces en het opstellen van de strategie. Voor informatie: www.resachterhoek.nl. Kwaliteit De concept -RES Achterhoek is vastgesteld. Door de coronacrisis is het niet gelukt om het concept met participatie van betrokkenen en gemeenteraden tot stand te brengen. Dat moet wél gebeuren bij de voorbereiding van de RES 1.0. Dat proces is gestart na de zomer. Nog steeds is minder interactie mogelijk, het creatieve ontwerpproces lukt niet zoals dat was bedacht. Geld
We bieden DOE scans aan voor het MKB. (060.012) Met een DOE-scan krijgt een bedrijf zicht op de maatregelen die getroffen kunnen worden om het bedrijf te verduurzamen. Kwaliteit We hebben in 2020 beperkte tijd besteed aan DOE-scans, vooral als gevolg van corona. Voorlichtingscampagnes hebben online plaatsgevonden. Geld
We zorgen ervoor dat de Omgevingsdienst bedrijven controleert (EML controles). (060.012) Bedrijven zijn verplicht energiemaatregelen te nemen die binnen 5 jaar terug te verdienen zijn. De Omgevingsdienst Achterhoek controleert bedrijven hierop. Kwaliteit Controles op gebouwniveau hebben niet plaatsgevonden in verband met de doronamaatregelen. Geld
We stimuleren technische innovaties. Doel is om te stimuleren dat nieuwe technieken worden toegepast in Berkelland. We onderzoeken of er behoefte is aan een bepaalde rol van de gemeente. 73
Kwaliteit We wilden met de koplopers van de DOE-scans in gesprek. In verband met de coronacrisis is dat niet gelukt. Geld
We bedenken oplossingen voor de door het bedrijfsleven ervaren drempels voor de energietransitie. (060.012) In 2019 hebben we onderzoek gedaan naar de ervaren drempels. Conclusies: de grootste drempel om te verduurzamen blijkt een gebrek aan focus en prioriteit voor duurzaamheid, vooral bij de kleine ondernemers en detailhandel. Klanten, omzet, drukte, de energierekening krijgt weinig aandacht. Inzetten op bewustwording en het beschikbaar stellen van (nog meer) informatie is niet de oplossing gebleken. We moeten letterlijk met de ondernemer aan tafel. Kwaliteit In dit corona-jaar hebben dit soort contacten met ondernemers op een laag pitje gestaan. Geld
We doen mee met het project ‘Zonnige bedrijven in de Achterhoek’. (060.012) Doel is meer zonne-energie op grote daken (> 500 m2). De actie is medio 2018 gestart. Kwaliteit De eerste ronde is succesvol afgerond. We moesten afhaken bij de volgende ronden vanwege de netcongestie op het middenspanningsnet in Berkelland. Samen met Liander en Agem wordt waar mogelijk gezocht naar maatwerkoplossingen. De motie M20-03 van 26 mei 2020 over het stimuleren van zonnedaken is nog niet uitgevoerd als het gaat om de grote daken en het onderzoeken van een subsidieregeling voor het geschikt maken van grote daken. Geld
We stimuleren het gezamenlijk optrekken van bedrijven bij de energietransitie. (060.012) Hierbij sluiten we aan bij het programma Werken en ondernemen in een sterke regio en het provinciale beleid voor de Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Ook doen wij mee in het regiodealproject 'Circulaire bedrijvenparken' met het bedrijvenpark Borculo. Kwaliteit Veel activiteiten met en voor Berkellandse ondernemers hebben vertraging opgelopen of schuiven door tot ‘na corona’. De prioriteit bij ondernemers ligt niet bij energie. Wel zijn de voorbereidingen gestart om het bedrijvenpark Borculo toekomstbestendiger te maken. Geld
We gaan door met de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven. De beschikbare SVn stimuleringslening en de subsidieregeling worden nog weinig gebruikt. We gaan deze actief promoten.
74
Kwaliteit In 2020 zijn 3 projecten voor subsidie uit de regeling Maatschappelijke initiatieven gehonoreerd: - Postcoderoosproject Rietmolen. Op 2 bedrijfsdaken zijn in totaal 520 panelen geplaatst met een opbrengst van 140.000 kWh per jaar, te vergelijken met het gemiddelde jaarverbruik van bijna 50 huishoudens. Het project is afgerond. - De ZONders in Beltrum voor een postcoderoosproject op 3 bedrijfsdaken. De verwachte opbrengst is 169.360 kWh. Het project is afgerond. - Voetbalvereniging GSV in Geesteren voor maatregelen op het complex. De verwachte elektriciteitsopbrengst is 17.739 kWh en de besparing op gas 1.120 m3. Geld
We promoten DOE-scans bij maatschappelijke organisaties. (060.013) Daarmee krijgen zij inzicht in energiebesparingsmogelijkheden. Wij verwachten dat daarmee investeringen worden gestimuleerd. Kwaliteit Het blijkt dat instellingen te weinig energie gebruiken voor de DOE-scan. In plaats daarvan gaan we kijken of de MKB energy-check-up passender is. Geld
We zorgen voor communicatie en bewustwording. (060.016) Het blijft belangrijk om mensen bewust(er) te maken van de noodzaak om te verduurzamen. Achter een speciale ‘knop’ op de gemeentelijke website (Berkelland energieneutraal 2030) staat informatie over vraagstukken die met de energietransitie te maken hebben. En waar mensen terecht kunnen met vragen. In BerkelBericht verschijnen regelmatig artikelen. In opdracht van de gemeente voert Agem de campagne 'Heerlijk thuis in huis' uit. In die campagne komt ook energie(kosten)besparing en wooncomfort aan de orde. Kwaliteit Per april 2020 is er een speciale webpagina ingericht met informatie en links over duurzaamheid en energie. Deze ‘hangt’ aan de gemeentelijke website en is te bereiken via de knop 'Berkelland energieneutraal'. Er is een infographic gemaakt en gepubliceerd voor grootschalige opwek. Ook is er een lijst opgenomen met de meest gestelde vragen en antwoorden. Geld
We monitoren de voortgang van onze energiedoelstelling. (060.016) Jaarlijks, in het eerste kwartaal wordt gerapporteerd over de monitoringscijfers. De cijfers geven inzicht in relatie tot onze doelstelling Berkelland energieneutraal in 2030 in de gebouwde omgeving (particulieren, bedrijven en instellingen) zoals opgenomen in het Energie Uitvoeringsprogramma 2019-2022 (EUP2). De monitoringscijfers worden sinds 2018 bijgehouden door de nationale klimaatmonitor www.klimaatmonitor/dashboard door het CBS en Rijkswaterstaat. De cijfers van de klimaatmonitor worden ook als bron gebruikt voor het EnergieTransitie model (ETM) die het rijk, de provincies en de regio’s gebruiken in het kader van de Regionale Energie Transitie (RES). De klimaatmonitor heeft helaas nog geen gevalideerde data over het jaar 2020 beschikbaar. Deze zijn pas in het 4e kwartaal van het opvolgende jaar beschikbaar. Jaarlijks, in het eerste kwartaal, wordt gerapporteerd over de behaalde resultaten als het gaat om energieverbruik en energie opwek. Sinds 2020 maken we daarbij gebruik van de klimaatmonitor.