CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2025

Politieke Avond - Sessie 5 (Raadzaal) 26 mei 2026, gemeente BerkellandBij agendapunt: Jaarstukken 202537.468 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Wat gaan we daarvoor doen? We werken data geïnformeerd en verbeteren daarmee ons vermogen om de voortgang in de aanpak van de opgave te monitoren. (040.010.070) Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We ondernemen onderzoekende proefprojecten ter verrijking van onze dienstverlening. (040.010.040) In 2025 zijn we in Gelselaar gestart met een pilotproject. Dit pilotproject is een indirect resultaat van de serie participatieavonden rondom het thema Aardgasvrij Platteland. We financieren deze pilot met de nadien opgezette maatwerk subsidie voor maatschappelijke initiatieven en het onderzoeksbudget voor het Warmte-/Koudeprogramma. We lichten dit project verder toe in de factsheets. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We gebruiken strategische communicatie- en participatie instrumenten om ons beleid te klankborden met als doel het draagvlak te vergroten. (040.010.060) Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We faciliteren pilots, innovatie en andere nieuwe ontwikkelingen. (040.010.040) Mensen zoeken elkaar steeds meer op in de energietransitie. Inwoners en bedrijven komen samen tot eigen ideeën en initiatieven zoals biogas- en smarthubs of postcoderozen. Daarnaast zijn er steeds meer gezamenlijke acties op een bedrijventerrein, of met een branche. Dit eigen initiatief juichen wij toe en willen we faciliteren.

We gaan onderzoeken wat dit soort initiatieven nodig heeft en hoe andere gemeenten dit aanpakken. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget.

29

We ontwikkelen een formule voor lokaal eigenaarschap van grootschalige opwek. (040.010.010) We hebben de verordening Lokaal zeggenschap en eigendom en de handleiding voor windinitiatieven in zoekgebied K ontwikkeld. De raad heeft geborgd dan de lokale gemeenschap het zeggenschap krijgt en hebben middelen beschikbaar om dit mogelijk te maken. De formule van Berkelland (en Oost-Gelre) geldt landelijk als hoogste vorm van borging van lokaal zeggenschap. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We onderzoeken slimme oplossingen die de door netcongestie beperkte vestigingsmogelijkheden voor bedrijven op de bedrijventerreinen verruimen. (040.010.090) Het Rijk, de ACM en de netbeheerders zijn aan zet. Het handelingsperspectief voor ons bedrijfsleven en onszelf is beperkt. Wat we wel kunnen doen we. We faciliteren grote accu’s achter de meter bij zonneparken, omdat dit de lokale levering van stroom verschuift naar de momenten van lokale stroomvraag. Samen met de bedrijvenkring Berkelland organiseerden we kennissessies hoe lokale ondernemers om kunnen gaan met netcongestie. En met het faciliteren van windenergie verruimen we de lokale energielevering aan bedrijven. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We gaan aan de slag met de transitievisie warmte/koude.

(040.010.100) Met de inwerkingtreding van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie zijn wij verplicht de transitievisie warmte te vervangen met een warmteprogramma. Omdat gebouwkoeling een integraal onderdeel is van een comfortabel woon- en werkklimaat in een gebouw werken we aan een warmte- én koude-programma. We ontwikkelen dit beleid in samenhang met een regionale uitvoeringsagenda. Los van deze beleidsvorming blijven we in de uitvoering vol inzetten op isolatie en energiebesparing. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We werken richting een integrale aanpak die bijdraagt aan de verduurzaming van de buitengebieden. In 2025 zijn wij verdergegaan de drempels voor de verduurzaming van woningen in het buitengebied in kaart te brengen. Aanvullend hebben we gezocht naar goede voorbeelden in andere regio's. Op basis van deze resultaten is er gewerkt aan een projectplan voor een toekomstige pilot. Het doel van deze pilot is om te leren welk aanvullend beleid nodig is voor perspectief voor woningbezitters in het buitengebied. Kwaliteit

30

Geld

Speerpunt Verduurzaming woningen. (040.060) Wat willen we bereiken? • Wij willen energieverbruik betaalbaar houden voor onze inwoners. • Door vermindering van aardgasverbruik stoten we minder CO2 uit.

Wat gaan we daarvoor doen? We bieden gunstige financiële producten (leningen) aan om verduurzaming voor iedereen mogelijk te maken. (040.060.040) Kwaliteit Geld Deze gedekt vanuit een verkeerde bron. Is gecorrigeerd en uit de SPUK Energiearmoede gehaald. We ondersteunen inwoners door de inzet van financieel- en energieadvies. (040.060.030) Kwaliteit Geld De via de begroting van 2023 toegezegde jaarlijkse structurele dekking voor de dienstverlening van het Energieloket namens de gemeente is met de organisatie brede bezuiniging van 2025 aangedragen als bezuiniging op het programma Nieuwe Energie. Voorwaardelijk aan de bezuiniging is afgesproken dat wanneer in de toekomst financiering met Rijksgelden zou komen te vervallen, financiering voor het Energieloket uit de algemene middelen zou worden hervat. We stimuleren het nemen van concrete energiemaatregelen door de uitgifte van subsidies (040.060.020) Wij zetten de gelden die beschikbaar komen uit Rijksbeleid (bv. lokale aanpak isolatie en energiearmoede) zoveel mogelijk in om aan te sluiten bij structureel geborgde regelingen. ‘Stapelen’ met de landelijke subsidieregeling voor isolatie is mogelijk. Kwaliteit Geld We informeren inwoners bij het maken van de juiste keuzes in de verduurzaming van woningen.

(040.060.050) We maken huiseigenaren bewust van de urgentie om te verduurzamen, informeren hen over de mogelijkheden en ondersteunen hen bij het nemen van concrete maatregelen. We versterken de bestaande aanpakken via de dienstverlening van het Energieloket Achterhoek. Naast de ondersteuning binnen de bestaande regelingen voert het Energieloket isolatiecampagnes ter promotie van de isolatiesubsidie Achterhoek; worden er informatieavonden georganiseerd over de isolatieaanpak; en vinden er wekelijks energieloketten op locatie plaats binnen de gemeente waar inwoners vrijblijvend en gratis informatie kunnen inwinnen. Kwaliteit

31

Geld

Speerpunt Verduurzaming bedrijven. (040.020) Wat willen we bereiken? • Wij stimuleren een toekomstbestendig bedrijfsleven. • Door vermindering van aardgasverbruik stoten we minder CO2 uit.

Wat gaan we daarvoor doen? We zorgen ervoor dat de Omgevingsdienst bedrijven controleert. (040.020.022) We willen onze bedrijven positief benaderen door hen te adviseren en te stimuleren. Maar we zien ook een groep die daarmee niet in beweging komt. We hebben de Omgevingsdienst Achterhoek de opdracht gegeven om toezicht te houden op het nemen van de verplichte maatregelen bij bedrijven. Eerst door te informeren, maar als het moet ook via handhaving. Kwaliteit Geld We bieden gunstige financiële producten (leningen) aan om verduurzaming voor iedereen mogelijk te maken. (040.060.040) Kwaliteit Geld Deze gedekt vanuit een verkeerde bron. Is gecorrigeerd en uit de SPUK Energiearmoede gehaald. We stimuleren het nemen van concrete energiemaatregelen door het beschikbaar stellen van energie-adviezen. (040.020.024) Het duurzaam ondernemerscentrum (DOA) is opgestart, gefaciliteerd door de regionale samenwerking binnen het akkoord van Groenlo. Dit ‘energieloket voor bedrijven’ voert deze taak uit. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We zetten in op informatievoorziening en advies om bedrijven te helpen de juiste keuzes te maken in de verduurzaming. (040.020.024) Het duurzaam ondernemerscentrum (DOA) is opgestart, gefaciliteerd door de regionale samenwerking binnen het akkoord van Groenlo. Dit ‘energieloket voor bedrijven’ voert deze taak uit.

Samen met de bedrijvenkring Berkelland organiseerden we kennissessies hoe lokale ondernemers om kunnen gaan met netcongestie. En met het faciliteren van windenergie verruimen we de lokale energielevering aan bedrijven. Kwaliteit

32

Geld

Speerpunt Verduurzaming maatschappelijke instellingen. (040.040) Wat willen we bereiken? • Wij willen een toekomstbestendig verenigingsleven stimuleren. • Door vermindering van aardgasverbruik stoten we minder CO2 uit.

Wat gaan we daarvoor doen? We gaan door met de subsidieregeling maatschappelijke initiatieven. (040.040.040) Kwaliteit Geld We ondersteunen maatschappelijke instellingen en sportvereniging bij de verduurzaming van de eigen accommodatie door middel van procesbegeleiding. (040.040.010) De pilot procesbegeleiding is afgerond. De inzet van Sportenergie B.V. heeft organisaties geholpen bij technische keuzes, businesscases en subsidieaanvragen. Deelnemers hebben breder advies ontvangen. Vanuit de evaluatie onderzoeken wij nu hoe we een soortgelijk dienstverlening voor de lange termijn kunnen borgen. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. We bieden gunstige financiële producten aan om verduurzaming voor iedereen mogelijk te maken. (040.020.020) Kwaliteit Geld

Speerpunt Regionale samenwerking in de Achterhoek. (040.050) Wat willen we bereiken? • Maximale bijdrage aan de regionale doelstelling van 0,35 TWh zon-op-dak. • Akkoord van Groenlo • RES 1.0.

Wat gaan we daarvoor doen? We werken met andere overheden aan de regionale samenwerking voor de energietransitie. (040.050.010 en 040.050.020) We gaan door met het regionaal samenwerken in de Achterhoek volgens de afspraken uit het Akkoord van Groenlo, het regionale uitvoeringsprogramma Energietransitie en de RES Achterhoek. Ons lokale en regionale beleid zijn aan elkaar verbonden. De opgave voor zon op dak staat onder druk door de netcongestie, zoals ook aangegeven in de Voortgangsrapportage RES 2025.

33

Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget.

Speerpunt Grootschalige Opwek en Energie infrastructuur (040.070) Wat willen we bereiken? • Maximale bijdrage aan de regionale doelstelling van 0,35 TWh zon-op-dak. • Handhaven van het max van 12 vergunningen voor zonneparken. • Wind.

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen het herijkte RODE (Ruimtelijke Ordening en Duurzame Energie) beleidskader vast en begeleiden initiatiefnemers voor energie opwek. (040.070.010) Met de vaststelling van het beleidskader grote windmolens en de verordening lokaal eigendom is het raadsdeel van de herijking van RODE volbracht, conform de opdracht van de raad van 16 februari 2022. De aanstaande vaststelling van de handleiding voor zoekgebied K is het sluitstuk van het herijkte beleidskader voor windparken. De raad heeft al in 2021 vastgesteld niet meer te willen meewerken aan grootschalige zonneparken op landbouwgrond. Kwaliteit Geld

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2025(primitief) en 2025(gewijzigd) Activiteit 040.010.040 A.: Bij deze activiteit is sprake van een projectbudget, gedekt uit rijksmiddelen. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting geen raming zichtbaar. Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met de resterende Rijksmiddelen. Activiteit 040.060.040 B: Bij deze activiteit is sprake van een projectbudget. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting geen raming zichtbaar. Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met het restantbudget van vorig jaar en de nog beschikbare Rijksmiddelen. Activiteit 040.070.010 E: Bij deze activiteit is sprake van een projectbudget. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting geen raming zichtbaar. Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met het restantbudget van vorig jaar. Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit

Realisatie 2024

2025 (primitief)

2025 (gewijzigd)

Realisatie 2025

Lasten 040.010.040 A. Pilots en innovatie

-22

0

-600

0

040.010.050 A. Extra uitvoeringsmiddelen ETD

-74

-820

-820

-412

040.010.060 A. Bewustwording en Promotie

-42

0

0

0

0

0

0

0

040.010.070 A. Datagedreven werken

34

Overzicht van baten en lasten per activiteit

Realisatie 2024

040.030.020 G. Verduurzaming eigen vastgoed

2025 (primitief)

2025 (gewijzigd)

Realisatie 2025

-17

0

-14

0

0

0

-100

-86

040.050.010 F. Regionale samenwerking Achterhoek

-10

0

0

0

040.060.020 B. Informeren Wonen

-175

0

0

30

040.060.030 B. Adviseren Wonen (KVH)

-191

-105

-109

-19

040.060.040 B. Subsidiëren Wonen

-340

0

-864

-906

040.070.010 E. vaststellen RODE

-11

0

-250

-1

040.500.010 Loonkosten

-315

-235

-235

-235

-7

-7

-7

-7

-1.204

-1.167

-3.000

-1.636

040.010.040 A. Pilots en innovatie

0

0

600

0

040.010.050 A. Extra uitvoeringsmiddelen ETD

0

820

820

407

040.020.022 C. Controleren bedrijven

0

0

0

13

040.040.040 D. Subsidiëren maatschappelijke initiatieven

0

0

0

0

040.060.020 B. Informeren Wonen

22

0

0

0

040.060.030 B. Adviseren Wonen (KVH)

582

0

0

139

040.060.040 B. Subsidiëren Wonen

263

0

532

905

040.070.010 E. vaststellen RODE

17

0

0

0

040.040.040 D. Subsidiëren maatschappelijke initiatieven

040.700.010 Rente en afschrijving Totaal Lasten Baten

Totaal Baten

884

820

1.952

1.463

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-320

-347

-1.047

-172

040.060.030 B. Adviseren Wonen (KVH)

0

0

0

0

040.710.010 Reserves

76

0

701

112

Totaal Onttrekkingen

76

0

701

112

040.710.010 Reserves

-48

0

0

0

Totaal Stortingen

-48

0

0

0

Mutaties reserves

29

0

701

112

-291

-347

-347

-60

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld • • •

EUP 2023-2030 Akkoord van Groenlo 3.0 RES Achterhoek 1.0

35

• •

RODE beleidskader Beleidsdocument grote windmolens (Gemeente Oost Gelre en Gemeente Berkelland) Verordening lokaal zeggenschap en eigendom bij grootschalige windenergieprojecten Berkelland 2026

36

EEN TOEKOMSTBESTENDIG SOCIAAL DOMEIN Speerpunt Gelijke kansen en toegankelijkheid. (050.010) Wat willen we bereiken? We ondersteunen inwoners die dit nodig hebben en zorgen voor optimale afstemming tussen regelingen vanuit verschillende wetten. We stimuleren inwoners de regie over hun leven en gezondheid te houden of te herwinnen als dat nodig is. In plaats van voor iedere afwijking van het ‘normale’ een aparte (en veelal duurdere) oplossing te bedenken, willen we naar een inclusieve samenleving waarin dat niet nodig is. We gebruiken actief ervaringsdeskundigheid van inwoners. We willen dat nieuwkomers, zowel mensen die inburgeren als vluchtelingen, zo goed mogelijk ondersteund worden in onze gemeente.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij richten ons op toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie. (050.010.030) Kansengelijkheid komt in elk domein naar voren en we willen bewustwording creëren over welk effect ons beleid op gelijke kansen heeft. Daarbij richten we ons met name op jonge kinderen, omdat deze inzet bijdraagt aan een cultuur- en gedragsverandering op de langere termijn. Wij bouwen daarom verder aan onze lokale/regionale coalitie Kansrijke Start. De eerste 1000 dagen van een kind (- 9 maanden tot ± 2,5 jaar) zijn cruciaal voor de ontwikkeling van een kind. Wij zetten in op acties die zijn gericht op het terugdringen van gezondheidsverschillen in deze 1000 dagen. In de Lokale Inclusie Agenda hebben we specifiek aandacht voor het feit dat we inclusief willen zijn op alle vlakken van diversiteit, bijvoorbeeld LHBTIQ+-emancipatie. Hier denken we domeinoverstijgend zodat onze acties erop gericht zijn dat we inclusie kunnen bevorderen. We geven toegankelijkheid op verschillende manieren een impuls. Ten eerste geven we cliëntondersteuning een nieuwe vorm, bijvoorbeeld voor mensen met een beperking, waardoor deze levensbreed, lokaal en laagdrempelig kan worden ingezet. Ten tweede zorgen we voor toegankelijke informatie, onder andere door aandacht voor de communicatie bij nieuw beleid.

Ten derde pakken we binnen de regio Achterhoek gezamenlijk beperkte basisvaardigheden (taal, rekenen en digitale vaardigheden) aan. We willen meer samenwerken met inwoners als ervaringsdeskundigen en zien hiervoor kansen binnen de dienstverlening van Voormekaar. Kwaliteit We hebben in 2025 een update van het uitvoeringsplan bij de lokale inclusie agenda vastgesteld. Geld Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering. (050.010.020) We zorgen voor een goede uitvoering van de Wet inburgering 2021. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een passend inburgeringstraject. Samen met onze partners, ProWonen (huisvesting), Fijnder (begeleiding en aanspreekpunt voor het gehele inburgeringstraject), Interbeek Support (maatschappelijke begeleiding) en de inburgeringsaanbieders zorgen we ervoor dat statushouders zich welkom voelen in onze gemeente en mee kunnen doen. Als gemeente houden we regie op de kwaliteit van het aanbod, ontwikkelingen en de voortgang van de trajecten. Kwaliteit De lagere afrekening van Fijnder kan verklaard worden doordat de instroom van inburgering gekoppeld is aan onze taakstelling huisvesting statushouders. Hierin lopen wij in 2025 achter. 37

Geld De onderschrijding van € 58.000 bestaat grotendeels uit de lagere eindafrekening van Fijnder, een onderschrijding bij de Ondertussen Groep en Opvang Rekken (AMV). Verder betreft dit het niet-benutte deel van de decentralisatie-uitkering Project Overlastgevende Asielzoekers, dat bij de jaarrekening 2025 wordt toegevoegd aan de daarvoor bestemde reserve en in 2026 wordt ingezet. Hiertegenover staat een overschrijding binnen de Jeugd-GGZ voor AMV’ers in Rekken, veroorzaakt door een hogere instroom en daarmee samenhangende zorgkosten. We ondersteunen nieuwkomers binnen een brede sociale basis. (050.010.010) Er zijn diverse maatschappelijke initiatieven, waaronder zwem- en fietslessen en taalmaatjes die zich inzetten voor nieuwkomers. Daarnaast betrekken we nieuwkomers naar eigen behoefte zoveel mogelijk bij het verenigingsleven. We zetten cultuurverbinders in die de brug slaan tussen de verschillende culturen en gebruiken. Kwaliteit Geld We dragen zorg voor vluchtelingen uit de regio. De gemeente begeleidt en faciliteert de opvang van Oekraïense ontheemden, verdeeld over 7 opvanglocaties met als belangrijke pijlers leefbaarheid, veiligheid en zelfredzaamheid. Dat doen wij samen met interne collega’s en externe netwerkpartners. Op dit moment hebben wij 265 opvangplekken gerealiseerd voor vluchtelingen uit Oekraïne.

Tot 31 december 2024 moet de Gemeente Berkelland 79 statushouders huisvesten. In Rekken vangen wij 44 alleenstaande minderjarige asielzoekers op. Daarnaast hebben wij vanuit de spreidingswet de verplichting om 255 asielplekken te realiseren. De tijdelijke bescherming voor ontheemden op grond van Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne (RTB) is verlengd tot 4 maart 2026. Vanaf 1 januari 2025 gaan we een eigen bijdrage innen bij meerderjarige ontheemden die inkomsten hebben. Kwaliteit In 2025 is het aantal ontheemden dat we op opvangen binnen Berkelland opgelopen naar 303. Ook dit jaar hebben we nog extra inzet gepleegd voor een snelle deelname op de arbeidsmarkt van de Oekraïense ontheemden. Er is geïnvesteerd in verdere professionalisering van het team en op een goede samenwerking met Zorg en Veiligheid en het Voormekaarteam. Geld

38

Speerpunt Een sterke sociale basis gericht op preventie en gezondheid. (050.020) Wat willen we bereiken? Het huidige systeem van hulp en ondersteuning loopt vast. Zorgvragen nemen toe, de beroepsbevolking en dus ook het zorgpersoneel neemt af, informele hulp en naoberschap staan onder druk en de wachtlijsten nemen toe. We kunnen niet alles met (meer) ondersteuning oplossen en dat is ook niet noodzakelijk. Door meer te investeren in preventie kunnen we voorkomen dat problemen ontstaan of erger worden. Door in te zetten op wat mensen wél kunnen en hoe ze zelf regie houden op het leven in plaats van ons te richten op wat de problemen zijn, kunnen we toe met minder hulp en ondersteuning. De afgelopen jaren hebben we ons geconcentreerd op het uitvoeren van de wettelijke (zorg)taken. De focus is daarmee sterk gericht op individuele hulpverlening. Hierdoor is de collectieve benadering en het besef wat inwoners met elkaar en voor elkaar kunnen doen wat naar de achtergrond verschoven. Daarbij willen we een sociale basis die niet op zichzelf staat, maar nadrukkelijk een actieve rol heeft bij het voorkomen van zwaardere inzet binnen het gehele sociaal domein. Hierbij is het van belang om de rol van de gemeente binnen de sociale basis te beschrijven. Preventie staat daarin centraal. GALA en IZA zetten in op de verschuiving van zorg naar preventie.

In Berkelland wordt, in samenwerking met regiopartners uit zorg en welzijn, invulling gegeven aan het versterken van de sociale basis. We willen daarbij een bijdrage leveren aan het beschikbaar en betaalbaar houden van de zorg.

Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers. (050.020.010) We benutten, ondersteunen en coördineren de inzet van mensen die in Berkelland maatschappelijk betrokken en actief zijn. De netwerkcoördinator draagt bij aan onze ambities om een samenhangend mantelzorgbeleid te voeren en om vrijwilligersorganisaties structureel met elkaar te verbinden. We willen een vrijwilligersbeleid opstellen voor vrijwilligers die de gemeente helpen om taken voor de samenleving uit te voeren. Kwaliteit Geld We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd. (050.020.020) We willen dat kinderen en jongeren gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen en een gezonde leefstijl hebben. Dit zijn de drie preventieve doelstellingen voor jeugd, zoals in december 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. De omgeving van een kind is hierin bepalend. Daarom wakkeren we de dialoog tussen ouders, verzorgers, kinderopvang, onderwijs en huisartsen verder aan over hoe wij kinderen optimaal tot hun recht kunnen laten komen. We maken ontmoeting tussen ouders en hun bredere netwerk mogelijk door bijvoorbeeld thema avonden over drugs en alcohol voor jongeren en ouders te organiseren. Zo brengen we de gewenste cultuurverandering van normaliseren verder.

De focus ligt verder op de volgende activiteiten: • Het Preventie Platform Jeugd (PPJ) wordt doorontwikkeld, met een nieuwe organisatiestructuur. Waarbij de nadruk ligt op het vergroten van het lokale aanbod in samenwerking met het onderwijs en de kinderopvang. • Het jongerenwerk wordt herijkt en vindt daar plaats waar de jongeren zijn. Na een succesvolle pilot van het jongerenwerk op school binnen twee middelbare scholen, wordt deze verder uitgebreid naar een derde middelbare school binnen Berkelland. • Humanitas zet vrijwilligers in bij het (herstellen van) contact tussen kind(eren) en de uitwonende ouder na een scheiding. Dit is belangrijk voor een evenwichtige ontwikkeling en het welzijn van het kind. 39

•

•

•

Om een gezonde leefstijl van leerlingen te bevorderen, maken we jaarlijks voor scholen het preventief aanbod inzichtelijk, door middel van de gezonde school menukaart. Waarop scholen jaarlijks kunnen kiezen uit diverse thema's en trainingen voor leerlingen en ouders. Met de Praktijkondersteuner Jeugd (POH Jeugd) in de huisartspraktijk zorgen we voor laagdrempelige ondersteuning voor jongeren die zich met psychische klachten bij de huisarts melden. In twee kernen zijn POH’s jeugd actief en in twee kernen zijn vaste contactpersonen vanuit Voormekaar gekoppeld aan praktijken. We streven ernaar, in samenwerking met de kaderhuisarts POH Jeugd (huisarts met aandachtsgebied POH Jeugd), Menzis en de HOOG (regio-organisatie van en voor huisartsen in onder andere Oost-Achterhoek) om alle huisartsenpraktijken in Berkelland te voorzien van een POH Jeugd. Daarnaast willen we toewerken naar collectieve inzet binnen de POH Jeugd, welke vanuit GALA gelden wordt gefinancierd. We zetten tijdelijk praktische opvoedondersteuning in bij gezinnen ter voorkoming van grotere problemen. De thuisbegeleiders van Yunio voeren dit uit. Dit is een veel ingezette laagdrempelige vorm van begeleiding en wordt gecontinueerd in 2025.

Kwaliteit De onderschrijdingen van Yunio, Graafschap College en Zone College zijn te verklaren doordat ze in 2025 gedeeltelijk bekostigd zijn vanuit NPO gelden. Dit leidt ertoe dat de structureel begrote subsidiekosten voor het Graafschap College en het Zone College in 2025 eenmalig lager uitvallen. Ten aanzien van Yunio hebben wij over het boekjaar 2024 subsidie terugontvangen. De kosten voor de uitvoering van zowel het Basispakket als het Rijksvaccinatie-programma zijn lager uitgevallen dan begroot. Geld De onderschrijding is ontstaan door meerdere kleine onderschrijdingen, de vaststelling van de subsidie 2024 van Yunio en het onderbrengen van een deel van de subsidie van het Graafschap College en Zone College onder de specifieke uitkering Nationaal Programma Onderwijs. Het budget van Kinderdagopvang heeft een overschrijding van € 20.000, met name veroorzaakt door een factuur die betrekking heeft op 2024. We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. (050.020.030) Steeds meer (kwetsbare) inwoners blijven zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Dit vraagt onder andere om investering in de bewustwording van inwoners van de noodzaak om zich voor te bereiden op het ouder worden. Gemeente Berkelland neemt samen met de regio Achterhoek deel aan de ‘Praat vandaag over morgen’-campagne.

Daarnaast streven we ernaar om zorg en ondersteuning zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving van de inwoner te organiseren: dichtbij huis en met behulp van familie en vrienden. We zijn zichtbaar, dichtbij en laagdrempelig bereikbaar in de kernen en zoeken locaties die een sociaal-culturele functie hebben en die bijdragen aan de sociale cohesie. Dit kan per kern verschillen van een dorpskamer, dorpshuis of bibliotheek. We vinden het belangrijk dat de inzet van ondersteuning zo licht als mogelijk is, bij voorkeur in de vorm van algemene voorzieningen of andere generieke oplossingen. Dit vraagt om doorontwikkeling van voorzieningen in de sociale basis. Er wordt hierin samengewerkt met vrijwilligersinitiatieven, maatschappelijke organisaties in de sociale basis, de gecontracteerde zorgaanbieders en de 1e lijn zorg (fysiotherapeuten, huisartsen, maatschappelijk werk en wijkverpleegkundigen). Door middel van het GALA werken we toe naar een gezonde leefomgeving met een sterk sociaal netwerk. Met als doel om de gezondheid en het welbevinden van de inwoners te verbeteren. Kwaliteit Eind 2025 is een collegebesluit genomen om de Dorpskamer structureel te verankeren in de begroting. Daarnaast is aan hen de opdracht gegeven om uit te breiden in 2026 naar Borculo.

40

Geld Een deel van de onderschrijding komt doordat de (gedeeltelijke) subsidie voor de Dorpskamer dit jaar onder een SPUK is verantwoord, waardoor lasten niet ten laste van het reguliere budget zijn gekomen. Omgekeerd zijn er ook subsidies wel op het reguliere budget geboekt maar alleen onder een SPUK verantwoord, wat leidt tot een onderschrijding binnen het SPUK-budget.

Speerpunt Uitvoering van de WMO. (050.030) Wat willen we bereiken? We willen een zorg- en hulpverleningsstelsel waarin inwoners geholpen worden met kwalitatief goede en effectieve hulp, dat -ook op langere termijn- betaalbaar is. Daarbij staat de bedoeling centraal. Met andere woorden, het gaat om wat inwoners echt nodig hebben en niet om de regels. We realiseren ons dat onze directe invloed beperkt is, doordat we te maken hebben met landelijke wet- en regelgeving. We zetten de aanpak voort waarin de samenleving, onze partners, het eigen netwerk én de individuele inwoners een gezamenlijke rol en gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. Hulp en ondersteuning zijn hierin niet een doel, maar een middel voor inwoners die het (nog) niet lukt op eigen kracht volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Ondersteuning is nadrukkelijk gericht op versterking van de eigen kracht. Daarmee blijft onze focus gericht op onze integrale toegang (Voormekaar en Fijnder), het behalen van doelen en resultaten en de samenwerking tussen voorliggende voorzieningen en zorgaanbieders. Daarnaast verwachten we gewijzigde landelijke wetgeving voor het abonnementstarief (het tarief dat inwoners betalen voor Wmo voorzieningen). Deze wetgeving over de huidige inkomensonafhankelijke eigen bijdrage heeft gezorgd voor een grote toename van zorggebruik bij Hulp bij het Huishouden.

De voorgenomen wijziging maakt het mogelijk dat per 2026 een vorm van inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage gevraagd kan worden voor de hulp bij het huishouden. In 2025 bereiden we dit voor. We willen tot een beheersbaar Sociaal Domein komen en zo reëel mogelijk begroten. We gebruiken hiervoor een combinatie van onze eigen historische gegevens en het voorspelmodel van de VNG, waarin demografische ontwikkelingen worden meegenomen.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning indien zij niet op eigen kracht en/of met hulp van hun omgeving voldoende zelfredzaam zijn of kunnen participeren in de samenleving. (050.030.010) Omschrijving (toelichting) Wij zijn er voor onze inwoners als zij ondersteuning nodig hebben. Wij vinden het belangrijk dat deze ondersteuning aansluit bij het individu. We kijken daarbij eerst naar oplossingen en mogelijkheden dichtbij huis in de vorm van voorliggende en/of algemene voorzieningen en met behulp van familie en naasten. Daar waar het echt niet kan of moeilijker gaat, bieden we passende ondersteuning in de vorm van een maatwerkvoorziening (hulp-op-maat). Uitgangspunten zijn: zo licht, zo kort en zo dichtbij mogelijk. Inwoners kunnen daarbij gebruikmaken van ingekochte zorg en ondersteuning (Zorg in Natura) of zij kopen deze zorg en ondersteuning zelf in (Persoonsgebonden budget). Wij zullen samen met de inwoner zorgvuldig afwegen wat het best passend is. Verder gaan we met de volgende acties aan de slag: • Om vanuit de inzet op preventie de zelfredzaamheid te stimuleren, is het belangrijk dat we ons als gemeente ook gaan richten op andere manieren van ondersteunen van onze inwoners.

De focus verschuift hiermee van symptoom- of ziektebestrijding naar het bevorderen en herstellen van het zelfstandig functioneren van ouderen in hun eigen leefomgeving. Wij bieden daarvoor eerst zogenoemde herstelgerichte ondersteuning, een vorm van reablement. Waar mogelijk bieden we dit als oplossing in plaats van huishoudelijke ondersteuning, vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen.

41

•

•

•

•

•

In Berkelland werken we met de omgekeerde verordening, waarin de hulpvragen van inwoners en de effecten van maatschappelijke ondersteuning voor inwoners centraal staan en niet de wetten en regels. De oplossing wordt eerst gezocht in eigen kracht, het netwerk, de omgeving en algemene voorzieningen. De verordening biedt een goede basis voor integraal werken en is in begrijpelijke taal geschreven. We willen de beleidsregels zo goed mogelijk op deze omgekeerde verordening laten aansluiten. Niet alle ondersteuning wordt door de gemeente vergoed. Als een passende voorziening ‘algemeen gebruikelijk’ is, bijvoorbeeld een fiets of een wasdroger, of als een passende voorziening beschikbaar is als een ‘algemene voorziening’, bijvoorbeeld bij zorglocaties voor bewoners of hun netwerk kennen wij deze voorziening niet toe. Ook zijn er particuliere fondsen, waaruit voorzieningen worden betaald. Als het mogelijk is hierop een beroep te doen is ondersteuning vanuit de Wmo 2015 ook niet nodig. Dit betekent dat er in deze situaties geen maatwerkvoorziening wordt verstrekt. Wij gaan inwoners meer wijzen op de mogelijkheden van fondsenwerving. Met Prowonen hebben we samenwerkingsafspraken om de uitgaven voor woningaanpassingen zo laag mogelijk te houden.

We streven daarin onder andere naar een duurzamere inzet van reeds aangepaste woningen, afspraken over de verdeling van kosten bij het aanpassen van huurwoningen en de mogelijkheden van een verhuisurgentie als iemand ongeschikt woont, ter voorkoming van woningaanpassingen. In onze gemeente ontstaan steeds meer woon-zorg locaties waar mensen met een zorgbehoefte zelfstandig kunnen blijven wonen. Dit voorkomt opname in een verpleeghuis, maar vergroot ook de druk op de Wmo budgetten. We streven ernaar om al vroegtijdig in gesprek te gaan met deze locaties over de inzet van hulpmiddelen. Daarnaast gaan we tussenvormen in wonen onderzoeken en ontwikkelen we beleid omtrent pre-mantelzorgwoningen (zie programma Een passende woning). Met de Achterhoekse gemeenten is besloten om de huidige inkoop niet te verlengen i.v.m. de weeffouten in de huidige inkoop. Er wordt een nieuwe aanbesteding opgestart. In 2025 wordt deze voorbereid. Ingangsdatum staat gepland op 1-1-2026.

Kwaliteit De kosten voor de gehele Wmo zijn in het afgelopen jaar min of meer gelijk gebleven. Het aantal inwoners in zorg en individuele ondersteuning is ook min of meer gelijk gebleven, terwijl het aantal ouderen juist toeneemt. Preventieve maatregelen zijn hierop van invloed geweest. We leiden steeds meer inwoners toe naar algemene voorzieningen i.p.v. naar individuele zorg en ondersteuning uit de Wmo. Geld Ten opzichte van de aannames (VNG-voorspelmodel) die ten grondslag liggen aan de begroting, zijn de lasten voor Wmo met name op het vlak van ondersteuning veel minder gestegen, zowel in aantal als intensiteit, dan voorspeld. Bovendien pakt dit jaar de afrekening en verrekening (bandbreedte) relatief voordelig uit. Dit is niet vooraf te bepalen. De bestedingen vallen hierdoor lager uit. We verbinden waar nodig zorg, wonen en veiligheid voor passende ondersteuning van inwoners. (050.030.030) Voor de komende jaren zien we een nieuwe ontwikkeling op ons afkomen: de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Hierbij komt de verantwoordelijkheid voor deze inwoners bij ons als lokale gemeente te liggen. Uitgangspunt bij deze transformatieopgave is dat mensen met een psychische kwetsbaarheid een zo normaal mogelijk leven moeten kunnen leiden, waarbij ondersteuning zoveel mogelijk in een eigen gekozen leefomgeving wordt geboden.

Dit betekent dat zij veel meer (zelfstandig) wonen in een wijk en veel minder in een instelling voor beschermd wonen. We maken dit mogelijk door onze voorzieningen in de sociale basis door te ontwikkelen en aandacht te hebben voor geschikte woningen. In voorbereiding op de doordecentralisatie voeren we de toegang tot beschermd wonen zelf uit. Daarnaast houden we oog voor de leefbaarheid in onze wijken. Tot slot werken we in regionaal verband aan een visie op toekomstbestendige huisvesting van de maatschappelijke opvang, waarbij ‘Eerst een Thuis’ het uitgangspunt is. 42

Kwaliteit Geen bijzonderheden Geld Geen bijzonderheden We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer. (050.030.020) De provincie Gelderland bouwt de komende jaren de subsidie op het Wmo-vervoer af en ontwikkelt plannen die invloed hebben op de basisbereikbaarheid van de Achterhoek. Daarnaast is er ook een sterke relatie tussen het Wmo-vervoer en Inclusie en Duurzaamheid. Het nieuwe vervoerconcept moet borgen dat vervoer beschikbaar blijft voor iedereen die het nodig heeft. We onderzoeken welke maatregelen het beste aansluiten bij onze visie, zoals het stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer en vrijwilligersvervoer, tarieven meer kostendekkend maken en de keuze van vervoer meer afstemmen op de mogelijkheden van de reiziger. We onderzoeken de mogelijkheden van een meer geïntegreerd systeem op regionaal niveau, waar binnen al het (vraaggestuurd) vervoer geoptimaliseerd gepland en uitgevoerd wordt. Kwaliteit Geld De kosten van ZOOV zijn € 128.000 lager uitgevallen dan begroot. Deze onderschrijding is ontstaan door een afname van het aantal ritten, reizigers en gereserveerde kilometers, in combinatie met een beperkte stijging van de gemiddelde ritlengte en een daling van ritten met kostprijsverhogende indicaties.

Daarnaast zijn zowel de kosten per kilometer als de kosten per reiziger gedaald, als gevolg van de efficiency van de Vervoercentrale bij het zo doelmatig mogelijk plannen van het vervoer.

Speerpunt Uitvoering van de Jeugdwet. (050.040) Wat willen we bereiken? We blijven werken aan de 3 doelstellingen die betrekking hebben op jongeren die jeugdhulp nodig hebben (vastgesteld door de gemeenteraad, december 2021): • Zoveel mogelijk jongeren met jeugdhulp wonen ‘zo thuis mogelijk’. • Alle jongeren met jeugdhulp (inclusief jeugdbescherming) krijgen de juiste zorg op de juiste plek. • Alle jongeren vanaf 16 jaar met jeugdhulp hebben perspectief op werk, onderwijs, eigen woonruimte, relatie.

43

Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp. (050.040.010) •

We zetten de aanpak voort waarin de samenleving, onze partners, het eigen netwerk én de individuele inwoners een gezamenlijke rol en gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. Hulp en ondersteuning zijn hierin niet een doel, maar een middel voor inwoners die het (nog) niet lukt om op eigen kracht volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Ondersteuning is nadrukkelijk gericht op versterking van de eigen kracht. Daarmee blijft onze focus gericht op onze integrale toegang (Voormekaar en Fijnder), het resultaatgerichte werken en de samenwerking tussen voorliggende voorzieningen en zorgaanbieders. Landelijk, regionaal en lokaal wordt er gewerkt aan de uitwerking en implementatie van de Hervormingsagenda. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Gemeenten en het Rijk gaan structureel investeren in de landelijke kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp. Daarnaast wordt de Jeugdwet aangepast, waardoor duidelijker wordt waarvoor kinderen en ouders hulp kunnen krijgen. Deze landelijke wetgeving is van invloed op het werk van het Voormekaar Team en hoe we inkopen. Daarbij legt de Hervormingsagenda de nadruk op preventie. We volgen de landelijke ontwikkelingen op de voet, beïnvloeden deze waar het kan en anticiperen daarop.

De gemeente Berkelland heeft zich samen met het SDA aangesloten bij de G7 Gelderse jeugdhulpregio's om de beschikbaarheid en bereikbaarheid van hoog specialistische jeugdhulp (ook wel essentiële functies genoemd) te verbeteren. Deze samenwerking, met gemeentes, zorgaanbieders, ervaringsdeskundigen, onderwijs en verwijzers heeft als doel om op 'essentiële functies’ de zorg te transformeren. Zodat deze van betere kwaliteit en dicht bij huis is. Kwaliteit Het percentage jongeren dat zorg ontvangt binnen de gemeente Berkelland is in het afgelopen jaar nagenoeg stabiel gebleven. In het eerste kwartaal van 2023 waren 662 jeugdigen in zorg; in het vierde kwartaal van 2025 bedroeg dit aantal 656. Desondanks is er sprake van een lichte daling van de zorgkosten. Deze daling is rechtstreeks toe te schrijven aan een afname van het aantal plaatsingsdagen binnen de HVC. Door de invoering van een nieuwe vorm van regionale zorginkoop in 2026, waarbij wordt overgestapt van een lumpsum-financiering naar een PxQsystematiek, is het op dit moment lastig om een betrouwbare doorrekening te maken van de verwachte jeugdhulpkosten voor 2026. Door middel van monitoring van de sturingsmaatregelen wordt voortdurend gewerkt aan het versterken van het preventieve, collectieve voorveld.

Het doel hiervan is het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van jeugdzorg te verminderen, zodat deze zorg beschikbaar blijft voor de meest kwetsbare jeugdigen binnen de samenleving. Geld De gemiddelde lasten per jeugdige met hoog complexe jeugdzorg met verblijf is relatief hoog, het is daarom direct zichtbaar wanneer er een lager aantal cliënten gebruik maakt van deze zorg. Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente. (050.040.030) De komende jaren staan we voor de uitdaging om leerlingenvervoer beschikbaar en betrouwbaar te houden, ondanks toenemende logistieke complexiteit en een gebrek aan chauffeurs. Het beheersen van stijgende kosten zonder in te boeten op veiligheid en comfort is cruciaal. Deze uitdagingen vragen om een integrale aanpak en samenwerking tussen scholen, ouders, en vervoerders om toekomstbestendige en efficiënte oplossingen te realiseren. Een eerste stap is genomen om op VSO-scholen door Arriva vervoerslessen aan te bieden, om jongeren kennis te laten maken met het openbaar vervoer. Om de zelfstandigheid van jongeren in het openbaar vervoer en het gebruik van het openbaar vervoer door jongeren te vergroten. Kwaliteit Geen bijzonderheden, tot nu toe valt het binnen de begroting.

44

Geld Wij verbeteren de samenwerking tussen ouders, school, politie en hulpverleners voor het veilig en ‘zo thuis mogelijk’ opgroeien van onze jeugd. (050.040.020) • •

We zetten het Regieoverleg Jongeren Berkelland voort met politie, Boa’s, onderwijs, leerplicht, Voormekaar, jongerenwerk en zorg. We leggen de verbinding met de Woonzorgstrategie om zelfstandige woonruimte te realiseren voor 18-jarigen die in een pleeggezin, gezinshuis of residentiële jeugdinstelling wonen

Kwaliteit Het regieoverleg jongeren Berkelland met politie, Boa’s, onderwijs, leerplicht, Voormekaar, jongerenwerk en zorg is in 2025 voortgezet. Op regionaal niveau wordt binnen de Achterhoek gewerkt aan een sterke veiligheidsketen, waarbij de expertise van verschillende partners wordt benut in het belang van jeugdigen. In dat kader zijn regionale samenwerkingsafspraken opgesteld met Veilig Thuis Noord Oost Gelderland, die op lokaal niveau worden geïmplementeerd. Momenteel vindt op NOG-niveau een herijking van de governance op het gebied van zorg en veiligheid plaats, met als doel de besluitvorming rondom zorg- en veiligheidsvraagstukken te verbeteren. Geld

Speerpunt Een robuuste uitvoering en toegang. (050.500) Wat willen we bereiken? Onze Voormekaar Teams zijn de kern van de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet. We vertrouwen op de bestendiging van de huidige aanpak en onze leidende principes over de eigen verantwoordelijkheid van inwoners enerzijds en formele zorg anderzijds. Elke inwoner kan contact opnemen met Voormekaar (VMK). Uitgangspunt is en blijft: laagdrempelig, toegankelijk en klantvriendelijk. De inwoner hoeft zijn verhaal maar één keer te vertellen. We zijn ook de toegangspoort voor vragen op het gebied van werk en inkomen; we werken hierin nauw samen met Fijnder. Er vindt een integrale intake plaats, zodat we een goed beeld krijgen van de leefwereld van de inwoner. We zetten in op preventie: via de Toegang wijzen we de weg en stimuleren we inwoners om hun eigen mogelijkheden te benutten, gebruik te maken van hun eigen netwerk en van voorliggende voorzieningen. We signaleren schulden in een vroeg stadium en bieden ondersteuning om erger te voorkomen. We zijn aanwezig binnen het onderwijs en in de kernen (inloop). Vanuit VMK is er in 2 kernen een praktijkondersteuner jeugd (POH-jeugd) ingezet om lichte ondersteuning te bieden aan jongeren.

Doel is om de eerstelijns jeugdzorg vanuit de huisartsenpraktijk te versterken en te verbinden met het brede veld van de jeugdhulpverlening, waardoor de jeugdige laagdrempelig passende zorg krijgt, de huisarts wordt ontlast en onnodige dure zorg wordt voorkomen. Voor volwassen inwoners kunnen we Welzijn op Recept aanbieden. In het geval er uit de integrale intake blijkt dat er meer nodig is, dan vindt er een onderzoek plaats door een casusregisseur. De casusregisseur kan hulp op maat inzetten als dit noodzakelijk is, en voert daarna regie op de voortgang van het zorgtraject en volgt of de resultaten behaald worden. Uitgangspunt is: zo licht, kort en dichtbij als mogelijk, zwaarder en specialistisch waar noodzakelijk. De nieuwe aanbesteding geeft ons de mogelijkheid om een deel van de inzet die we nu in regionaal verband inkopen, op termijn vanuit een sterke lokale sociale basis in te zetten.

45

Wat gaan we daarvoor doen? Voormekaar staat voor een robuuste toegang waarin de dienstverlening aansluit bij nieuwe ontwikkelingen. De afgelopen jaren is Voormekaar uitgegroeid tot een stevige partner in de toegang en dienstverlening van het sociaal domein. Als accenten voor de komende periode zien we met name de ontwikkeling van de lichte hulpverlening, de versterking van de actieve casusregie en een stevige inzet door de sociale basis. Concrete maatregelen om kwalitatief goede en betaalbare zorg en ondersteuning te kunnen (blijven) bieden: • Nadrukkelijker inzetten op verwijzing naar de dorpskamer en de arbeidsmatige dagbesteding • We streven naar beschikkingen met een passende beschikkingsduur, waarbij we een onderscheid maken tussen trajecten waarin we ontwikkeling verwachten en trajecten die langdurend en/of laagfrequent zijn. We richten onze aandacht op het voorkomen dat zorg onnodig lang duurt. • Meer sturen op Wet Langdurige Zorg (WLZ) als de inwoner hiervoor in aanmerking komt (en de duur van de toewijzing hierop aanpassen) • Duidelijke afspraken maken met de zorgaanbieder bij start traject: datum voortgangsgesprek plannen, sturen op het maken van een evaluatieverslag (in de huidige inkoop is het samenspel tussen inwoner, zorgaanbieder en casusregisseur niet goed vastgelegd).

• Lichte hulpverlening zelf uitvoeren: in samenwerking met de POH-jeugd, een collectief aanbod ontwikkelen voor individuele vragen (jeugd) die vaak voorkomen en die gebundeld kunnen worden tot een groepsaanbod, bijvoorbeeld in de vorm van trainingen. We gaan zelf 2 KIES-trainingen (kinderen in een echtscheiding) geven. We gaan het aantal trajecten Welzijn op Recept uitbreiden. • Bestaande samenwerking versterken: na een succesvolle pilot van het jongerenwerk binnen twee middelbare scholen, wordt deze verder uitgebreid naar een derde middelbare school binnen Berkelland. We streven ernaar om in elke kern een POH-jeugd in te zetten Voormekaar en team Dienst openbare orde en veiligheid (team DOOV) worden geconfronteerd met steeds complexere casuïstiek van inwoners. Door de Hervormingsagenda jeugd - en dan specifiek het Toekomstscenario Jeugd- en Gezinsbescherming – neemt de verantwoordelijkheid van VMK in complexe jeugdcasuïstiek verder toe. Om goed om te gaan met de toegenomen casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid (zowel voor jeugd als voor volwassenen), is er een opgave-team zorg en veiligheid gestart per 1-6-2023, voor de duur van 2 jaar. Dit team is ook helpend in de voorbereiding op de taken de we als lokale gemeente krijgen in de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Dit team ondersteunt casusregisseurs bij complexe casuïstiek.

Daarnaast onderhoudt dit team actief het netwerk van partners die betrokken zijn in complexe casuïstiek. Gezien de positieve resultaten (tussenevaluatie begin 2024) is de ambitie om dit opgaveteam om te zetten in een structureel team per 1-6-2025. Ten slotte zal nieuwe wetgeving op het gebied van de Jeugdwet, met name de hervormingsagenda, van grote invloed zijn op hoe Voormekaar zijn werk doet. Er komt voor de Jeugdwet een scherper kader waar we als gemeente verantwoordelijk voor zijn (afbakening reikwijdte jeugdhulpplicht). Deze ontwikkelingen volgen we op de voet om ze in te bedden in de lokale praktijk. Kwaliteit Afgelopen jaar is verder gewerkt aan het versterken van de casusregie en de implementatie van de maatregelen uit de Sturingsagenda. De VMK-teams zijn gestart met het werken met een teamleider in de tweede helft van 2025. De tweede teamleider is in 2026 gestart. In 2025 is het rapport van de Rekenkamer over het functioneren van VMK met de Raad besproken. De rekenkamer was overwegend positief over de ontwikkeling van VMK. Een aandachtspunt was de monitoring. Hierover is een toezegging gedaan door het College aan de Raad. 46

In 2025 zijn we gestart met een projectleider voor de implementatie van de Hervormingsagenda, onderdeel Sterke lokale teams. Geld Wij versterken onze regionale samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert. In de Achterhoek werken we nauw samen op het gebied van Wmo, Jeugd en Gezondheid. (De regionale samenwerking is binnen het sociaal domein van groot belang). De regionale samenwerking behelst de inkoop, maar ook het Portefeuillehoudersoverleg en diverse werkgroepen. Samen met de andere Achterhoekse gemeenten zijn we een stevige gesprekspartner voor zorgaanbieders en andere samenwerkingsrelaties. Daarin werken we samen wanneer dit van meerwaarde is, maar kiezen we voor lokale inkleuring wanneer dat beter past. Een voorbeeld van deze regionale samenwerking is het Meldpunt niet-acute zorg. Door landelijke wetgeving, met name de Hervormingsagenda Jeugd, is het een verplichting om regionaal samen te werken bij intensieve en complexe zorg. Momenteel is de governance van deze regionale samenwerking nog niet goed ingeregeld en wordt onderzocht hoe deze robuuster vormgegeven kan worden. De uitwerking volgt in 2025. Kwaliteit We hebben afgelopen jaar gewerkt aan de implementatie van de nieuwe inkoop.

Er is een algehele nieuwe aanbesteding gedaan, er is een nieuwe systematiek (PxQ) uitgerold en er is een voorbereiding gedaan voor de governance van de uitvoeringsorganisatie Sda (Sociaal domein Achterhoek). Geld We hebben oog voor de tevredenheid van onze inwoners. We nemen een (continu) cliëntervaringsonderzoek af bij onze inwoners. We doen dit voor Jeugd en Wmo door het versturen van vragenlijsten over hoe de toegang tot Voormekaar wordt ervaren en over de kwaliteit en effecten van de hulp. Kwaliteit geen bijzonderheden. Geld geen bijzonderheden.

47

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 250.000 tussen 2025(primitief) en 2025(gewijzigd) • Activiteit 050.010.020: Bij de Bestuursrapportage zijn de lasten verhoogd met € 138.000 en de baten vanuit de Rijksbijdragen met € 11.000. In het kader van de rechtmatigheid is hier bij de slotwijziging is hier € 260.000 aan lasten bij gekomen en € 193.000 aan baten. Tot slot leidde het raadsbesluit over de 2e Berap van Fijnder tot een stijging van de lasten op dit onderdeel met € 88.000. • Activiteit 050.010.050: Bij deze activiteit is sprake van een projectbudget, gedekt uit rijksmiddelen. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting sprake van een lagere raming. Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met de resterende Rijksmiddelen, bij de slotwijziging vindt in het kader van de rechtmatigheid nog een aanpassing plaats om dicht in de buurt van de werkelijke lasten en baten te komen. • Activiteit 050.020.020: Bij deze activiteit is sprake van een projectbudget, gedekt uit rijksmiddelen. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting sprake van een lagere raming.

Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met de resterende Rijksmiddelen, bij de slotwijziging vindt in het kader van de rechtmatigheid nog een aanpassing plaats om dicht in de buurt van de werkelijke lasten en baten te komen. • Activiteit 050.020.030: Bij deze activiteit is voor een groot gedeelte sprake van een projectbudget, gedekt uit rijksmiddelen. Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting sprake van een lagere raming. Bij de Bestuursrapportage wordt de begroting verhoogd met de resterende Rijksmiddelen, bij de slotwijziging vindt in het kader van de rechtmatigheid nog een aanpassing plaats om dicht in de buurt van de werkelijke lasten en baten te komen. Daarnaast is in de Bestuursrapportage een verlaging van de lasten opgenomen vanwege minder subsidies (€ 44.000) en een lagere bijdrage aan de GGD (€ 32.000). • Activiteit 050.030.010: Bij de bestuursrapportage is € 561.000 aan lasten bijgeraamd. In de slotwijziging is dit bedrag met € 52.000 naar beneden bijgesteld. • Activiteit 050.040.010: Bij de bestuursrapportage is € 715.000 aan lasten bijgeraamd. In de slotwijziging is dit bedrag met € 1.789.000 naar verhoogd in verband met de rechtmatigheid. • Activiteit 050.500.020: Bij deze activiteit is gedeeltelijk sprake van een projectbudget.

Het restant projectbudget wordt bij de jaarrekening doorgeschoven naar het volgende jaar. Hierdoor is in de primitieve begroting sprake van een lagere raming. Bij de Bestuursrapportage is de begroting verhoogd met het restant budget. Bij de slotwijziging is het budget verhoogd met € 33.000 . Bedragen x €1.000 Overzicht van baten en lasten per activiteit

Realisatie 2024

2025 (primitief)

2025 (gewijzigd)

Realisatie 2025

Lasten 050.010.010 Flankerend beleid nieuwkomers

-41

-149

-92

-60

050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering

-1.273

-974

-1.460

-1.574

-483

-488

-595

-552

-5.030

-568

-5.526

-5.391

-47

-123

-59

-49

050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie 050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine 050.020.010 We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers

48

Overzicht van baten en lasten per activiteit

Realisatie 2024

2025 (primitief)

2025 (gewijzigd)

Realisatie 2025

050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd

-1.959

-1.921

-2.221

-2.095

050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners

-1.401

-1.194

-1.896

-1.656

050.030.010 We bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning

-13.058

-13.473

-13.982

-13.391

050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer

-1.021

-982

-1.021

-882

050.030.030 We verbinden waar nodig zorg en veiligheid voor passende ondersteuning van inwoners

-39

-146

-43

-43

050.040.010 We bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp

-17.017

-13.846

-16.351

-16.258

050.040.020 We verbeteren de samenwerking tussen ouders, school, politie en hulpverleners

-114

-47

-64

-62

050.040.030 Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente

-983

-1.147

-995

-958

050.500.010 Loonkosten

-5.740

-6.155

-6.320

-6.290

050.500.020 We versterken onze region. samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert

-348

-361

-853

-657

050.500.030 We hebben oog voor de tevredenheid van onze inwoners

-63

-15

-25

-13

-48.618

-41.590

-51.503

-49.931

050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering

787

601

805

961

050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie

419

333

488

488

050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine

6.487

68

4.954

4.816

050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd

111

0

126

114

050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners

737

0

780

771

050.030.010 We bieden onze inwoners

1.079

500

1.091

1.064

Totaal Lasten Baten

49

Overzicht van baten en lasten per activiteit

Realisatie 2024

2025 (primitief)

2025 (gewijzigd)

Realisatie 2025

maatschappelijke ondersteuning 050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer

133

74

93

81

050.500.020 We versterken onze region. samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert

40

0

0

-37

Totaal Baten

9.792

1.575

8.337

8.257

-38.826

-40.016

-43.166

-41.674

050.710.010 Reserves

308

748

1.292

980

Totaal Onttrekkingen

308

748

1.292

980

050.710.010 Reserves

-118

0

0

-25

Totaal Stortingen

-118

0

0

-25

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Stortingen

Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

190

748

1.292

955

-38.637

-39.268

-41.874

-40.719

Kaders die de raad heeft vastgesteld • • • • • • • • •

Visienota 'Meedoen naar vermogen' Beleidskader Participatiewet Koersdocument Doorontwikkeling Voormekaar Beleidskader volksgezondheid 2017-2020 'Positieve gezondheid en preventie' Regiovisie Opvang en Bescherming in de Achterhoek Beleidskader Samen Denken Samen Doen Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2018-2020 Beleidskader preventie 2021-2025 Lokale inclusie agenda 2020-2022

50

SPORT EN CULTUUR BEWEGEN JE! Speerpunt Sport en Cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis. (060.010) Wat willen we bereiken? We willen dat wat wij doen, bijdraagt aan een levendig sport- en cultuurlandschap en daarmee een sterke sociale basis. Dat kunnen wij bereiken door partners en partijen bewust te maken van hun rol en bijdrage aan deze sociale basis en door hen in de gelegenheid te stellen die rol ook te pakken. We helpen deze partijen bij, bijvoorbeeld door mee te denken, subsidie te verstrekken of partijen bij elkaar te brengen.

Wat gaan we daarvoor doen? Buitenkunst, Vormgeving en Architectuur in de openbare ruimte. •

We onderhouden kunst in de openbare ruimte. Onderhoud van gemeentelijke kunst in de openbare ruimte wordt meegenomen in algemeen onderhoud van de openbare ruimte en gedekt vanuit het programma ‘Onze aantrekkelijke leefomgeving’.

Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget Cultureel erfgoed. (060.010.040) •

• • •

We subsidiëren het behoud van monumenten. Dit omvat bijvoorbeeld subsidie voor het onderhoud van molens of buitenschilderwerk aan gemeentelijke monumenten. We verwachten dat in 2025 de provincie Gelderland vanwege bezuinigingen stopt met de provinciale cofinanciering. Wanneer nodig, passen we onze subsidieregeling aan. We voeren de museumvisie uit. We subsidiëren Museum de Scheper, het Brandweermuseum en de Lebbenbrugge. We herijken de museum subsidies (onder activiteit 'Strategie, beleid en innovatie'). We subsidiëren het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers (ECAL). Op basis van de begroting van het Erfgoedcentrum stijgen de lasten voor 2025 met € 5.000.

Kwaliteit Er zijn 7 subsidies verleend voor het onderhoud van monumenten. De provinciale cofinanciering is voor 2025 ontvangen. Er is nog niet gestart met de herijking van de subsidies van de musea, zoals in de museumvisie beschreven. Andere onderdelen zijn al wel gestart. Culturije ondersteunt de musea op het gebied van educatie en denkt, op verzoek, mee over cultuureducatief aanbod dat aansluit bij de wensen van de scholen, bijvoorbeeld bij museum de Scheper in Eibergen. Wij hebben het ECAL een jaarlijkse bijdrage van € 296.099,25 verstrekt. Via de regionale samenwerking heeft het ECAL hiermee onze wettelijke archieftaken uitgevoerd, waaronder openbaarmaking, beheer van het archief en archiefinspectie conform de Archiefwet 1995. Geld Educatie en participatie. (060.010.030) • •

Stichting Culturije geeft vorm aan muziek-, kunst- en cultuureducatie in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs. We ondersteunen Culturije. Het Berkellands Muziek Overleg (BeMO) is gestopt. We herijken de muziek subsidies (zie activiteit 'Strategie, beleid en innovatie').

51

•

We ondersteunen het Jeugdfonds Sport en Cultuur (deze post is opgenomen onder de activiteit 'Heel Berkelland beweegt').

Kwaliteit We nemen deel aan de nieuwe pactperiode van het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek (CEPA) dat van 2025–2027 loopt. De samenwerking tussen de Achterhoekse gemeenten is verder versterkt met het opstellen van een Regionaal Cultuurakkoord, dat in juni 2025 is ondertekend. Dit akkoord geeft richting aan de gezamenlijke ambitie om de regionale samenwerking te intensiveren en de positie van de Cultuurregio Achterhoek te versterken. Ter ondersteuning van deze ambitie is binnen de 8RHK ambassadeurs een kwartiermaker aangesteld. Diens opdracht is: de impact en zichtbaarheid van cultuur en erfgoed in de regio te vergroten en daarmee educatie en participatie verder te stimuleren. Geld Evenementen. • •

We subsidiëren evenementen en kleinschalige activiteiten die gericht zijn op het vergroten van de leefbaarheid in een plaats of buurtschap. We helpen organisaties met een evenementenmakelaar.

Kwaliteit De evenementenmakelaar stopte vanaf november 2025. Voordat de raad de informatieve raadsbrief over de afronding van de evenementenmakelaar heeft ontvangen, heeft de raad op 4 november 2025 amendement A-25-27 Evenementenmakelaar aangenomen. Hierin besloot de raad voor het jaar 2026 opnieuw een bedrag van € 88.000 beschikbaar te stellen voor de voortzetting van de functie van de evenementenmakelaar. In het eerste kwartaal van 2026 wordt een uitvraag geformuleerd naar aanleiding van aangenomen amendement, naar verwachting volgt in het tweede kwartaal 2026 evenementenbeleid. Geld Heel Berkelland beweegt. (060.010.020) •

•

• • •

Achterhoek in Beweging is het regionale samenwerkingsverband tussen gemeenten waarmee we sport en bewegen centraal stellen. Thema gericht wordt er samengewerkt onder het mom van: ‘Regionaal aanjagen, lokaal uitvoeren!’. We ondersteunen Achterhoek in Beweging met een jaarlijkse bijdrage. We subsidiëren sportverenigingen aan de hand van het aantal jeugdleden en we compenseren de OZB van verenigingen (deze laatste is opgenomen onder het speerpunt Toekomstbestendige accommodaties). We herijken deze subsidies (zie activiteit Strategie, beleid en Innovatie). We subsidiëren de Sport Federatie Berkelland (SFB) en zorgen voor doorontwikkeling en vernieuwing van de vereniging ondersteunende activiteiten. We ondersteunen de uitvoering van het lokale sportakkoord, dit akkoord is in 2024 herijkt. We ondersteunen het Jeugdfonds Sport en Cultuur.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=9c82db6e-a26e-45cd-b354-271b00d4f180