CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2023 Gewijzigd

Raadsvergadering 2 juli 2024, gemeente BerkellandBij agendapunt: Vaststellen Jaarstukken 202338.026 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Deze wetgeving over de huidige inkomensonafhankelijke eigen bijdrage heeft gezorgd voor een grote toename van zorggebruik bij Hulp bij het Huishouden. De voorgenomen wijziging maakt het mogelijk dat per 2025 een vorm van inkomensafhankelijke eigen bijdrage gevraagd kan worden voor de hulp bij het huishouden.

Wat gaan we daarvoor doen? We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer. (050.030.020) De provincie Gelderland bouwt de komende jaren de subsidie op het Wmo-vervoer af en ontwikkelt plannen die invloed hebben op de basisbereikbaarheid van de Achterhoek. Daarnaast is er ook een sterke relatie tussen het Wmo-vervoer en Inclusie en Duurzaamheid. Het nieuwe vervoerconcept moet borgen dat vervoer beschikbaar blijft voor iedereen die het nodig heeft. We onderzoeken welke maatregelen het beste aansluiten bij onze visie, zoals het stimuleren van het gebruik van openbaar vervoer en vrijwilligersvervoer, tarieven meer kostendekkend maken en de keuze van vervoer meer afstemmen op de mogelijkheden van de reiziger. Kwaliteit Een regionale werkgroep is aan de slag met het proces om te komen tot een nieuw concept. Geld De kosten voor vraagafhankelijk vervoer zijn moeilijk te sturen maar lopen redelijk binnen de begroting. Er is sprake van een nadeel dat deels gecompenseerd wordt door de bijdrage vanuit reizigers en provincie. We hebben in 2023 een totale overschrijding van € 55.000 (7% op de begroting). De kosten van het taxivervoer zijn in 2023 met name

gestegen doorindexatie (13,7%). Deze kosten zijn door een efficiencyslag beperkt gebleven. We verbinden waar nodig zorg, wonen en veiligheid voor passende ondersteuning van inwoners. (050.030.030) Voor de komende jaren zien we een nieuwe ontwikkeling op ons af komen: de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Hierbij komt de verantwoordelijkheid voor deze inwoners bij ons als lokale gemeente te liggen. Uitgangspunt bij deze transformatieopgave is dat mensen met een psychische kwetsbaarheid een zo normaal mogelijk leven moeten kunnen leiden, waarbij ondersteuning zoveel mogelijk in een eigen gekozen leefomgeving wordt geboden. Dit betekent dat zij veel meer (zelfstandig) wonen in een wijk en veel minder in een instelling voor beschermd wonen. We maken dit mogelijk door onze voorzieningen in de sociale basis door te ontwikkelen, aandacht te hebben voor geschikte

52

woningen en door onze toegang hierop in te richten. Daarnaast houden we oog voor de leefbaarheid in onze wijken. Kwaliteit De invoering van het woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen is wederom uitgesteld. De verwachte ingangsdatum is nu 1 januari 2025. Dit weerhoudt ons er niet van om ons lokaal voor te bereiden op de transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis. Uitstromen naar passende (reguliere) huisvesting kan alleen als deze beschikbaar is en voorzien wordt van lokale ‘leun- en steunmaatregelen’ zoals goede nazorg, terugvalpreventie of een laagdrempelige inloopvoorziening in de sociale basis zoals de dorpskamer. In 2023 zijn we in regionaal verband gestart met het opstellen van een woonzorg visie (inclusief welzijn). Daarin beschrijven we hoe we iedereen een thuis zouden willen bieden. Dit geldt voor alle doelgroepen met een (toekomstige) zorgvraag. In een huisvestingsverordening regelen we vervolgens hoe we dit willen realiseren. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om regulier wonen meer beschikbaar te maken voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, bijvoorbeeld in de vorm van flexwonen. Een andere manier is Housing First. Na een succesvolle pilot kunnen we deze vorm van ondersteuning structureel inzetten vanaf 1 januari 2024. Daarnaast werken we in de regio Achterhoek aan een actieplan dak- en thuislozen.

In 2021 zijn we gestart met een pilot bemoeizorg nieuwe stijl, waarin het doel is om mensen met een zorgmijdend karakter (weer) in beeld te hebben en te ondersteunen waar dat nodig is. De afgelopen jaren is de pilot in samenwerking met ervaringsdeskundigen doorontwikkeld tot een succesvolle vorm van ondersteuning. Geld Geen bijzonderheden. Wij bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning indien zij niet op eigen kracht en/of met hulp van hun omgeving voldoende zelfredzaam zijn of kunnen participeren in de samenleving. (050.030.010) Wij zijn er voor onze inwoners als zij ondersteuning nodig hebben. Wij vinden het belangrijk dat deze ondersteuning aansluit bij het individu. We kijken daarbij eerst naar oplossingen en mogelijkheden dichtbij huis in de vorm van voorliggende en/of algemene voorzieningen en met behulp van familie en naasten. Daar waar het echt niet kan of moeilijker gaat, bieden we passende ondersteuning in de vorm van een maatwerkvoorziening (hulp-op-maat). Uitgangspunten zijn: zo licht, zo kort en zo dichtbij mogelijk. Inwoners kunnen daarbij gebruikmaken van ingekochte zorg en ondersteuning (Zorg in Natura) of zij kopen deze zorg en ondersteuning zelf in (Persoonsgebonden budget). Wij zullen samen met de inwoner zorgvuldig afwegen wat het best passend is.

Verder gaan we met de volgende acties aan de slag: • Om vanuit de inzet op preventie de zelfredzaamheid te stimuleren, is het belangrijk dat we ons als gemeente ook gaan richten op andere manieren van ondersteunen van onze inwoners. De focus verschuift hiermee van symptoom of ziektebestrijding naar het bevorderen en herstellen van het zelfstandig functioneren van ouderen in hun eigen leefomgeving. Wij bieden daarvoor eerst zogenoemde herstelgerichte ondersteuning, ook wel reablement, in plaats van bijvoorbeeld huishoudelijke ondersteuning. • In Berkelland werken we met de omgekeerde verordening, waarin de hulpvragen van inwoners en de effecten van maatschappelijke ondersteuning voor inwoners centraal staan en niet de wetten en regels. De verordening biedt een goede basis voor integraal werken en is in begrijpelijke taal geschreven. We willen de beleidsregels zo goed mogelijk op deze omgekeerde verordening aan laten sluiten. • Niet alle hulpmiddelen worden door de gemeente vergoed. Soms vindt de gemeente een hulpmiddel 'algemeen gebruikelijk' en kent zij deze voorziening niet toe. Ook voorzieningen bij instellingen, zoals duo-fietsen, vallen niet onder de Wmo. Soms kunnen mensen dan een beroep doen op fondsen. We gaan inwoners daarom meer wijzen op de mogelijkheden van fondsenwerving.

53

•

Met Prowonen maken we samenwerkingsafspraken om de uitgaven voor woningaanpassingen te verlagen. We streven daarin onder andere naar een duurzamere inzet van reeds aangepaste woningen, afspraken over de verdeling van kosten bij het aanpassen van huurwoningen en de mogelijkheden van urgentie als iemand ongeschikt woont, ter voorkoming van woningaanpassingen.

Kwaliteit Op de vervoersvoorzieningen zien we ook een stijging van de kosten vanwege een wijziging in de cao en de oplopende brandstofprijzen. Daarnaast hebben we in 2022 steeds meer aanvragen gekregen voor woningaanpassingen, waardoor de kosten toenamen. Dit is in 2023 weer gestabiliseerd. Met Voormekaar en de woningcorporatie zijn afspraken gemaakt over woonvoorzieningen in huurwoningen en de toewijzing daarvan.

Informatie over de regionale inkoop Wmo en Jeugd is te lezen bij de activiteit 'Wij bieden jonge inwoners en hun ouders / verzorgers jeugdhulp'. Vanaf maart 2023 zetten we in op herstelgerichte ondersteuning. Deze ondersteuning richt zich op mensen van 60 jaar of ouder, met als doel om het explosief spiervermogen (weer) op te bouwen. We willen de zelfstandigheid van de inwoner verbeteren in plaats van een voorziening of ondersteuning toekennen, waarbij we overnemen. Halverwege het jaar 2023 zagen we een stagnatie van het aantal aanmeldingen, omdat er op dat moment weinig aanmeldingen werden gedaan voor huishoudelijke ondersteuning. Er is toen besloten om deze ondersteuning voor een bredere doelgroep in te zetten. Het gaat dan om mensen die zich melden voor huishoudelijke ondersteuning of daar een herindicatie voor krijgen en voor mensen die zich melden voor een scootmobiel of traplift. Geld Vanaf het boekjaar 2023 hanteren we het VNG voorspelmodel voor de Wmo voorzieningen. Aanleiding is dat het voorspelmodel rekening houdt met de demografische ontwikkelingen in onze gemeente. Vooralsnog lijkt dit goed uit te pakken. Zowel voor de huishoudelijke hulp als woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen is sprake van kleine voordelen ten opzichte van de begroting. Per 1 juli 2023 zijn de plekprijzen van de Regionale Inkoop herijkt.

In de raadsbrief is gecommuniceerd dat dit mogelijk tot hogere lasten leidt van ongeveer € 1.625.00. Dit bedrag is inclusief het verwachte nadeel Regionale Inkoop van de Jeugdzorg. Uit de realisatie blijkt dat deze lasten ook daadwerkelijk zijn gemaakt. Het daadwerkelijke nadeel van de WMO bedraagt €664.000. In de jaarrekening 2023 is de eenmalige baat uit de afrekening met Doetinchem beschermd wonen (aangaande 2022) opgenomen. Het gaat om een bedrag van € 247.000. Met betrekking tot deze activiteit is sprake van een stelpost van € 888.000. Deze stelpost is niet ingevuld, met name als gevolg van de herijking van de Regionale Inkoop. Omdat deze stelpost leidt tot een verlaging van de begrote lasten die we niet hebben kunnen invullen, ontstaat door deze stelpost een nadeel op deze activiteit van € 888.000.

Speerpunt Uitvoering van de Jeugdwet. (050.040) Wat willen we bereiken? We blijven werken aan de 3 doelstellingen die betrekking hebben op jongeren die jeugdhulp nodig hebben (vastgesteld door de gemeenteraad, december 2021): • Zoveel mogelijk jongeren met jeugdhulp wonen ‘zo thuis mogelijk’. • Alle jongeren met jeugdhulp (inclusief jeugdbescherming) krijgen de juiste zorg op de juiste plek. • Alle jongeren vanaf 16 jaar met jeugdhulp hebben perspectief op werk, onderwijs, eigen woonruimte, relatie.

54

Wat gaan we daarvoor doen? Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente. (050.040.030) Kwaliteit Geen bijzonderheden. Geld Ook voor de jeugdzorg en het leerlingenvervoer geldt dat de lasten voor vraagafhankelijk vervoer maar ten dele zijn te sturen. Met name door stijgende lasten voor brandstof en als gevolg van Cao ontwikkelingen ontstaat er een nadeel ten opzicht van de begroting. Dit nadeel wordt deels gecompenseerd door hogere inkomsten uit eigen bijdragen. Per saldo blijft een nadeel van € 55.000. Wij bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp. (050.040.010) We zetten de aanpak voort waarin de samenleving, onze partners, het eigen netwerk én de individuele inwoners een gezamenlijke rol en gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. Hulp en ondersteuning zijn hierin niet een doel, maar een middel voor inwoners die het (nog) niet lukt op eigen kracht volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Ondersteuning is nadrukkelijk gericht op versterking van de eigen kracht. Daarmee blijft onze focus gericht op onze integrale toegang (Voormekaar en Fijnder), het resultaatgerichte werken en de samenwerking tussen voorliggende voorzieningen en zorgaanbieders. Er komt nieuwe landelijke wetgeving op het gebied van de Jeugdwet (jeugdbescherming, hervormingsagenda) aan.

Dit betekent dat er voor de Jeugdwet een scherper kader komt waar we als gemeente voor verantwoordelijk zijn. Deze landelijke wetgeving is van grote invloed op het werk van het Voormekaar Team, hoe we inkopen en welke zorg onder de Jeugdwet blijft vallen. We volgen de landelijke ontwikkelingen op de voet, beïnvloeden deze waar het kan en anticiperen daarop. Als gemeente zijn we gedeeltelijk verantwoordelijk voor de zorg die jeugdigen nodig hebben op school. Wanneer meerdere leerlingen van dezelfde school jeugdzorg ontvangen kan dit wellicht effectiever georganiseerd worden met één hulpverlener op de school. Landelijk en regionaal zien we een ontwikkeling van individuele naar collectieve zorg, via het onderwijsjeugdarrangement (OJA). Door middel van een pilot in Achterhoeks verband en vaststelling van een kader voor collectieve zorg willen we een ontwikkelslag maken naar normaliseren en minder individuele ondersteuning. Kwaliteit De regionale inkoop jeugd en Wmo is vanaf 1 juli 2022 ingegaan. 59 (samenwerkingsverbanden van) aanbieders verzorgen nu de specialistische jeugdzorg die wordt ingezet via Voormekaar, huisartsen, gecertificeerde instellingen en medisch specialisten. Tevens zijn vanaf 2023 de nieuwe contracten ingegaan met aanbieders van hoogcomplexe jeugdzorg met verblijf. De herijking van de plekprijzen heeft plaatsgevonden per 1 juli 2023.

Dit had voor Wmo en jeugdhulp hogere kosten tot gevolg dan de kosten die waren begroot. In het najaar van 2023 is de nieuwe werkwijze geëvalueerd. Zowel op inhoudelijk als op juridisch, financieel en inkooptechnisch gebied. De algehele conclusie is: de inhoudelijke transformatie kan onvoldoende van de grond komen door weeffouten in de techniek (waaronder bijvoorbeeld de bekostigingssystematiek, de jaarlijkse herijking, de indeling naar segmenten, het resultaatgericht indiceren). En de weeffouten zijn onvoldoende te repareren in de huidige werkwijze. Eind januari 2024 is daarom op basis van de evaluaties besloten om een nieuw inkooptraject te starten voor jeugdhulp en Wmo. Er zijn ook resultaten geboekt met de nieuwe werkwijze. De aanbieders van verblijfvormen voor jeugdigen hebben een 'gezamenlijke voordeur' georganiseerd. Zo kan een verwijzer voortaan op 1 plek zijn/haar aanmelding doen voor een verblijfplek. Ook doen we positieve ervaringen op met

55

'kindgericht werven' voor een kind of meerdere kinderen uit één gezin waarvoor een pleeggezin de beste optie is. Geld De stijging van de kosten voor jeugdhulp (Gezins- en Woonvormen en Integrale Ambulante Jeugdhulp) is te verklaren door de herijking van de plekprijzen per 1 juli 2023. Deze herijking is niet in de begroting 2023 opgenomen. In de besluitvorming is rekening gehouden op hogere lasten in 2023 tot een bedrag van € 1.536.000 in samenhang met de de lasten voor ondersteuning in Wmo. In de realisatie zien we dit terug. Dit is de hoofdoorzaak van het nadeel op deze activiteit. De kosten voor hoog complexe jeugdzorg met verblijf vallen hoger uit dan is begroot. Dit komt deels door indexering en deels door een verdubbeling van het aantal jeugdigen (11 in 2023 ten opzichte van 6 in 2022). Er is een voordeel van € 132.000 op de kosten voor jeugdreclassering en -bescherming met name als doorlopend effect van de wijziging in het woonplaatsbeginsel. In de begroting 2023 is voor Jeugdzorg een taakstellende stelpost opgenomen van € 874.000. Deze stelpost is niet ingevuld. Wij verbeteren de samenwerking tussen ouders, school, politie en hulpverleners voor het veilig en ‘zo thuis mogelijk’ opgroeien van onze jeugd. (050.040.020) •

•

• •

Voor het realiseren van de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming richten we een lokale leergroep in van professionals van de Jeugdbescherming (GI), Raad voor de Kinderbescherming, Veilig Thuis en Voormekaar. Zo leert een vaste groep professionals elkaar goed kennen om gezamenlijk te werken aan het herstellen van veiligheid in Berkellandse gezinnen. We verkennen of Berkelland deelneemt aan de toekomsttuin (een verdergaande samenwerking in pilotvorm). Binnen Voormekaar onderzoeken we of we een kernoverstijgend team Zorg en veiligheid inrichten met medewerkers met verschillende expertises en competenties. Zij zijn in staat om met complexe casuïstiek om te gaan (denk aan de Wet Wvggz, beschermd wonen, jeugdbescherming) en hun collega’s daar zonodig bij te ondersteunen. Zij onderhouden actief het netwerk van partners die betrokken zijn in complexe casuïstiek. We zetten het Regieoverleg Jongeren Berkelland voort met politie, Boa’s, onderwijs, leerplicht, Voormekaar, jongerenwerk en zorg. We leggen de verbinding met de Woonzorgstrategie om zelfstandige woonruimte te realiseren voor 18-jarigen die in een pleeggezin, gezinshuis of residentiële jeugdinstelling wonen.

Kwaliteit De bedoeling is dat alle gemeenten vanaf 2030 volgens het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming werken. Daarom zijn we in 2023 gestart met het opgaveteam Zorg en Veiligheid. Dit team is een expertiseschil rond Voormekaar voor casuïstiek waarin veiligheid in het geding is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om huiselijk geweld en kindermishandeling en mensen met onbegrepen gedrag. Een evaluatie vond na een half jaar plaats. We zien dat de casusregisseurs van Voormekaar en partners om ons heen (zoals de woningcorporatie) dankbaar gebruik maken van de kennis, kunde en het netwerk van het opgaveteam. Dit integrale team is namelijk in staat om de medewerker die in contact staat met de inwoner te ondersteunen, zodat veiligheid kan worden hersteld of op tijd opgeschaald kan worden. Geld Met het maatwerkbudget worden oplossingen geboden die niet binnen de reguliere zorg geboden kunnen worden. Het maatwerk wordt niet begroot omdat vooraf niet is in te schatten voor welke situaties maatwerk een oplossing biedt.

56

Speerpunt Een robuuste uitvoering en toegang. (050.500) Wat willen we bereiken? Onze Voormekaar Teams zijn de kern van de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet. We vertrouwen op de bestendiging van de huidige aanpak en onze leidende principes over de eigen verantwoordelijkheid van inwoners enerzijds en formele zorg anderzijds. De nieuwe inkoop geeft een gewijzigde situatie waardoor we onze sturingsmaatregel ‘actieve casusregie’ (hoe we als gemeente zorg toewijzen en hier verder bij betrokken zijn) opnieuw gaan inrichten. Daarnaast investeren we nadrukkelijk in langdurige relaties en duurzaam partnerschap met zorgaanbieders.

Wat gaan we daarvoor doen? Voormekaar staat voor een robuuste toegang waarin de dienstverlening aansluit bij nieuwe ontwikkelingen. De afgelopen jaren is Voormekaar uitgegroeid tot een stevige partner in de toegang en dienstverlening van het sociaal domein. Na een periode waarin Voormekaar zich heeft gericht op de doorontwikkeling is het nu tijd voor bestendiging en verdieping van de werkwijze. De nieuwe inkoop vraagt om aanpassingen in de werkwijze, in zowel de relatie met inwoners als met zorgaanbieders. We evalueren deze aanbesteding medio 2023. Als accenten voor de komende periode zien we met name de ontwikkeling van de lichte hulpverlening, de bijstelling van de actieve casusregie en een stevige inzet door de sociale basis. We onderzoeken daarbij ook in hoeverre (beperkte) inzet van een gedragswetenschapper hierin helpt om in complexe casuïstiek te ondersteunen. Daarin is de samenwerking met Fijnder een belangrijk aspect om te komen tot een stevige integrale toegang. We willen bij Voormekaar datagedreven werken en de business intelligence-tool (BI-tool) gebruiken om het werk ook effectiever te doen. Om goed om te gaan met de toegenomen casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid, onderzoeken we de meerwaarde van een team zorg en veiligheid.

Dit team is ook helpend in de voorbereiding op de taken de we als lokale gemeente krijgen in de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis. Ten slotte zal nieuwe wetgeving, met name de hervormingsagenda, van grote invloed zijn op hoe Voormekaar zijn werk doet. Deze ontwikkelingen volgen we op de voet om ze in te bedden in de lokale praktijk. Kwaliteit De rol van de medewerkers van team toegang is steeds meer uitgebreid naar het voeren van een integrale telefonische intake. Ook voor vragen over de Participatiewet kan de inwoner bij VMK terecht en is de samenwerking met Fijnder dusdanig ingericht dat een inwoner zijn verhaal maar 1 keer hoeft te doen. We kijken eerst naar oplossingen en mogelijkheden dichtbij huis in de vorm van voorliggende en/of algemene voorzieningen en met behulp van familie en naasten. Mocht er meer nodig zijn dan wordt gekeken naar een passende maatwerkoplossing. Om goed om te kunnen gaan met de toegenomen casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid, is er vanaf half mei een opgaveteam zorg en veiligheid gevormd; er zijn 4 consulenten geworven, elk voor 9 uur. Zij vormen samen met de procesregisseur veiligheid, de adviseur Jeugd, Zorg en Veiligheid, en een van de 3 (team) coaches van VMK een team. Geld Geen bijzonderheden. We hebben oog voor de tevredenheid van onze inwoners.

We gaan aan de slag met de cliëntervaringsonderzoeken (continu) en we maken hierin ook de link met de participatiewet.

57

Kwaliteit We bevragen inwoners naar hun ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening na het (keukentafel)gesprek en na een periode van ondersteuning. Dit gebeurt met een continu onderzoek bij nieuwe- en herindicaties. Deze rapportages gebruiken wij als input voor het evalueren van ons beleid en onze uitvoering. De resultaten kunt u vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Geld Begin 2023 is er in de begroting een bedrag van €15.000 aan uitvoeringskosten voor clientervaringsonderzoek opgenomen. Deze raming was gebaseerd op historische gegevens. In oktober 2022 liep de overeenkomst af. We hebben de overeenkomst verlengd en de vragen in het onderzoek iets aangepast. Dat heeft extra lasten van €11.000 met zich mee gebracht. Wij versterken onze regionale samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert. De regionale samenwerking is binnen het sociaal domein van groot belang. Samen met de andere Achterhoekse gemeente zijn we een stevige gesprekspartner voor zorgaanbieders en andere samenwerkingsrelaties. Daarin werken we samen waarin dit van meerwaarde is, maar kiezen we voor lokale inkleuring wanneer dat beter past. Voorbeelden van deze regionale samenwerking zijn het meldpunt niet-acute zorg en de inzet van Zorg In Natura. Kwaliteit In 2023 zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een meer robuuste samenwerking.

De acht Achterhoekse gemeente hebben een samenwerkingsovereenkomst getekend ter overbrugging naar een gezamenlijk gedragen governance structuur. Deze werken we in 2024 verder uit. Geld Geen bijzonderheden.

Wat mag het kosten? Binnen dit programma heeft een herschikking van activiteiten plaats gevonden. Dit komt omdat we een aantal van de budgetten beter vinden passen bij deze activiteiten. Het verschil tussen de begroting 2023 en de gewijzigde begroting komt grotendeels voort uit aanpassingen vanuit de bestuursrapportage 2023. Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 Activiteit 050.010.020: Bij de bestuursrapportage 2023 is € 248.000 onttrokken aan de nog resterende middelen van de inburgering (reserve). Daarnaast is bij de slotwijziging 2023 de begroting bijgesteld op basis van de tweede bestuursrapportage van Fijnder. Activiteit 050.010.050: Bij de bestuursrapportage 2023 en de slotwijziging 2023 zijn extra lasten geraamd die worden gedekt door de rijksbijdrage voor de opvang van ontheemde Oekraïners.

58

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

2023 (vastgesteld)

Gewijzigde begroting

Realisatie 2023

Lasten 050.010.010 Flankerend beleid nieuwkomers

-24

-105

-154

-76

050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering

-520

-902

-1.223

-899

050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie

-442

-502

-489

-405

-2.133

0

-4.021

-4.249

-121

-123

-173

-44

050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd

-1.947

-2.059

-1.822

-1.910

050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners

-1.155

-1.051

-1.009

-1.012

050.030.010 We bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning

-11.662

-10.353

-10.993

-12.060

050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer

-767

-521

-882

-960

050.030.030 We verbinden waar nodig zorg en veiligheid voor passende ondersteuning van inwoners

-11

-76

-76

-35

050.040.010 We bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp

-11.628

-10.668

-10.688

-12.811

050.040.020 We verbeteren de samenwerking tussen ouders, school, politie en hulpverleners

-14

-47

-47

-109

050.040.030 Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente

-943

-812

-969

-1.004

0

0

0

-14

050.500.010 Loonkosten

-5.132

-5.309

-6.082

-6.082

050.500.020 We versterken onze region. samenwerking en zoeken verbanden wanneer dit onze effectiviteit verbetert

0

-271

-280

-293

050.500.030 We hebben oog voor de tevredenheid van onze inwoners

-15

-15

-15

-27

-36.515

-32.813

-38.921

-41.989

050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine 050.020.010 We ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers

050.050.010 covidregelingen

Totaal Lasten

59

Baten 050.010.020 Er is een integraal programma dat richting geeft aan de koers voor inburgering

188

601

623

439

050.010.030 Toegankelijkheid, kansengelijkheid en inclusie

402

333

333

388

050.010.050 Opvang vluchtelingen Oekraine

4.136

0

3.992

6.673

050.020.020 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze jeugd

281

0

0

111

050.020.030 We zetten in op het welzijn en de gezondheid van onze inwoners

32

0

0

769

050.030.010 We bieden onze inwoners maatschappelijke ondersteuning

755

465

465

659

050.030.020 We ontwikkelen met ZOOV een nieuw concept voor vraagafhankelijk vervoer

138

0

107

130

050.040.010 We bieden onze jonge inwoners en hun ouders/verzorgers jeugdhulp

61

0

0

0

050.040.030 Leerlingenvervoer en vraagafhankelijk jeugdvervoer zijn beschikbaar binnen onze gemeente

0

1

0

0

Totaal Baten

5.993

1.399

5.519

9.169

-30.522

-31.413

-33.402

-32.820

050.710.010 Reserves

1.108

45

1.129

221

Totaal Onttrekkingen

1.108

45

1.129

221

050.710.010 Reserves

-872

0

-609

0

Totaal Stortingen

-872

0

-609

0

Mutaties reserves

236

45

521

221

-30.286

-31.368

-32.881

-32.599

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Kaders die de raad heeft vastgesteld • • • • • • • • •

Visienota 'Meedoen naar vermogen' Beleidskader Participatiewet Koersdocument Doorontwikkeling Voormekaar Beleidskader volksgezondheid 2017-2020 'Positieve gezondheid en preventie' Regiovisie Opvang en Bescherming in de Achterhoek Beleidskader Samen Denken Samen Doen Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2018-2020 Beleidskader preventie 2021-2025 Lokale inclusie agenda 2020-2022

60

SPORT EN CULTUUR BEWEGEN JE! Wat speelt er? Speerpunt Sport en Cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis. (060.010) Wat willen we bereiken? We willen dat wat wij doen, bijdraagt aan een sterke sociale basis. Dat kunnen wij bereiken door: • Samen met het veld (extern) en samen met programma's (intern) activiteiten afstemmen en uitvoeren. • Partners en partijen bewust te maken van hun rol en bijdrage aan deze sociale basis en door hen in de gelegenheid te stellen die rol ook te pakken.

Wat gaan we daarvoor doen? Buitenkunst, Vormgeving en Architectuur in de openbare ruimte. • •

We onderhouden kunst in de openbare ruimte. Onderhoud van gemeentelijke kunst in de openbare ruimte wordt meegenomen in algemeen onderhoud van de openbare ruimte en gedekt vanuit het programma ‘Onze aantrekkelijke leefomgeving’. We inventariseren waardevolle architectuur uit de wederopbouwperiode en wijzen panden aan als monument. Dit proces willen we starten in 2023 of 2024.

Kwaliteit We zijn nog niet gestart met het aanwijzen van waardevolle architectuur uit de wederopbouwperiode. Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. Cultureel erfgoed. (060.010.040) • • •

• • • •

We subsidiëren het behoud van monumenten. Dit omvat bijvoorbeeld subsidie voor het onderhoud van molens of buitenschilderwerk aan gemeentelijke monumenten. De museumvisie wordt afgerond. We subsidiëren Museum De Scheper, het Brandweermuseum en De Lebbenbrugge. Museum de Scheper beheert een gemeentelijke collectie en ontvangt 94% van de gemeentelijke subsidie voor musea. In 2023/2024 herijken we, na afronding van de museumvisie, de subsidies voor musea. We actualiseren begin 2023 de visie op religieus erfgoed (‘kerkenvisie’). We actualiseren in 2023 de erfgoedverordening zodat deze ‘omgevingswetproof’ wordt. Dit moet leiden tot een invoering op 1 januari 2024. We gebruiken het model van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. De zeven erfgoedverenigingen doen onderzoek naar toekomstbestendigheid. Wanneer gewenst ondersteunen wij de verenigingen bij het reactiveren van de Erfgoedkoepel Berkelland. Hierbij volgen we de planning van de erfgoedverenigingen. We subsidiëren het Erfgoedcentrum Achterhoek-Liemers (ECAL).

Kwaliteit • • •

De museumvisie is opgesteld en vastgesteld. We zijn n.a.v. de visie gestart met het herijken van de museumsubsidies. De visie op religieus erfgoed is opgesteld en begin 2024 vastgesteld. Museum de Scheper in Eibergen, het Brandweermuseum in Borculo en Boerderijmuseum De Lebbenbrugge in Borculo hebben een subsidie ontvangen. 61

• • •

In 2023 zijn er minder aanvragen dan gemiddeld binnen gekomen voor monumentensubsidies. Stichting Eibergse Molens heeft een exploitatiebijdrage ontvangen. De erfgoedverordening is herijkt en vastgesteld door de raad. Wij dragen bij aan de ECAL: 256.000 per jaar. Dit is een wettelijke taak (Archief wet) die in regionaal verband wordt uitgevoerd.

Geld

Educatie en participatie. (060.010.030) • • • • •

We zetten Stichting Culturije in om in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs muziek-, kunst- en cultuureducatie vorm te geven. We evalueren en herijken het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs, inclusief basis-, voortgezet- en speciaal onderwijs. Dit proces is gestart in de tweede helft van 2022 en wordt naar verwachting in 2023 afgerond. We subsidiëren muziek onderwijs (lesgeld) via het Berkellands Muziek Overleg (BeMO). Deze subsidie herijken we naar aanleiding van onder andere het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs. We ondersteunen het jeugdfonds sport en cultuur (deze post is opgenomen onder de activiteit 'Heel Berkelland beweegt'). We nemen deel aan het cultuur- en erfgoedpact. Deelname aan het huidige pact is te danken aan de inzet van Culturije waardoor we kostenneutraal kunnen aanhaken. Het pact loopt tot en met 2024. In 2024 vormen we ons standpunt over een vervolg.

Kwaliteit • •

In 2023 zijn de gebruikelijke partners gesubsidieerd. De herijking van de subsidies is in afwachting van het rekenkameronderzoek en de sport- en beweegvisie nog niet opgestart. Het cultuur- en erfgoedpact is een regionaal samenwerkingsverband tussen 8 Achterhoekse gemeenten. Op voorwaarde dat alle gemeenten financieel bijdragen aan het pact matcht de Provincie Gelderland het totaal bedrag met meer dan het dubbele. Het Cultuur -en Erfgoedpact maakt het mogelijk regionale projecten te ontwikkelen en uit te voeren op het gebied van toerisme, innovatie, educatie en participatie.

Geld

Evenementen. • •

We subsidiëren evenementen en kleinschalige activiteiten die gericht zijn op de vergroting van de leefbaarheid in een plaats of buurtschap. We maken ruim baan voor onze 400+ evenementen. We willen nog meer mensen verbinden en helpen organisaties met een evenementenmakelaar. We komen met een invulling van de evenementenmakelaar.

Kwaliteit We zijn gestart met een kwartiermaker evenementenbeleid, met als opdracht om evenementenbeleid te ontwikkelen en beter verbinding te leggen tussen de gemeentelijke organisatie en (maatschappelijke)organisaties in de gemeente. We hebben evenementen ondersteund met een subsidie. Geld 62

Heel Berkelland beweegt. (060.010.020) •

• • • •

We subsidiëren sportverenigingen aan de hand van het aantal jeugdleden en we compenseren de OZB van verenigingen (deze laatste is opgenomen onder het speerpunt 'toekomstbestendige accommodaties'). We gaan deze bestuursperiode aan de hand van onder andere de op te stellen sportvisie en uitvoeringskader en het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs, aan de slag met een evaluatie en doorontwikkeling van de subsidie voor sport- en cultuurverenigingen. We subsidiëren de Sport Federatie Berkelland en zorgen voor doorontwikkeling en vernieuwing van de vereniging ondersteunende activiteiten. Samen met de Achterhoekse gemeenten en strategische partners participeren we in het regionaal sportakkoord en we subsidiëren ‘Achterhoek in beweging'. We ondersteunen de uitvoering van het lokale sportakkoord. We ondersteunen het jeugdfonds sport en cultuur.

Kwaliteit •

• •

•

•

Achterhoek in Beweging: In samenwerking met de de acht Achterhoekse gemeenten is er een nieuw Regionaal Sportakkoord opgesteld, zij hebben ook bijgedragen aan het herijkte Lokale Sportakkoord. De samenwerkingsovereenkomst tussen Achterhoek in Beweging en de acht Achterhoekse gemeenten is vernieuwd en bijbehorende prestatieafspraken zijn herijkt en vastgesteld. Subsidiëren sportverenigingen aan de hand van het aantal jeugdleden: Verenigingen hebben voor 31 maart deze subsidie aangevraagd, er zijn in 2023 geen nieuwe ontwikkelingen gaande in verband met de aankomende herijking van het subsidiebeleid. Subsidiëren Sport Federatie Berkelland: SFB heeft in de totstandkoming van de Sport- en beweegvisie 2033 actief geparticipeerd en is daarbij een belangenbehartiger geweest voor sportaanbieders in Berkelland. De SFB is ook projectleider geweest op de thema's die worden uitgevoerd onder het Lokaal Beweeg- en Sportakkoord: 'Heel Berkelland Beweegt!'. Lokaal Beweeg- en Sportakkoord: Het proces van de herijking van het Lokaal Beweeg en Sportakkoord is in 2023 in gang gezet, er is daartoe een bijeenkomst georganiseerd met de partners. De Gelderse Sport Federatie is procesbegeleider bij de herijking van het akkoord. De thema's van akkoord zijn: (1) Een gezonde generatie, (2) Begeleiden van 18+ inwoners naar passend beweegaanbod en (3) Toekomstbestendig sportlandschap.

Op al deze thema's zijn diverse activiteiten georganiseerd en gefinancierd door de betrokken partners. Jeugdfonds Sport en Cultuur: In 2023 zijn er 30 aanvragen goedgekeurd; van het totaal betreffen 2 aanvragen cultuur en de overige 28 sport. Voor 2024 is er een nieuwe eenjarige overeenkomst getekend. Het fonds functioneert naar wens. We zijn en enkele ontwikkelpunten, te weten: de verhouding tussen sport- en cultuuraanvragen en onduidelijkheid over of de aanvrager wel of geen recht heeft op het fonds. Deze punten zijn meegenomen in de nieuwe overeenkomst voor 2024.

Geld

Podia, muziekcultuur en amateurkunst. •

We subsidiëren verenigingen en het muziekonderwijs, dit wordt gedekt uit de activiteit ‘Educatie en participatie’.

Kwaliteit Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. 63

Project: Transformatiefonds cultuur en erfgoed. Op 1 juli 2022 is het transformatiefonds cultuur en erfgoed geopend. Kwaliteit Vanaf eind 2022 t/m 2023 zijn 9 aanvragen gehonoreerd, waarvan 3 aanvragen in 2 fases worden uitbetaald. Fase 1 is bedoeld voor onderzoek en advies. Fase 2 is bedoeld voor uitvoering van dat advies. Het budget voor fase 2 staat nog gereserveerd. 2024 is het laatste jaar dat het Transformatiefonds open staat. Budget dat over is uit 2023 gaat mee naar 2024. Begin van 2024 zijn weer 4 aanvragen binnen gekomen, als deze allemaal gehonoreerd worden zit er in Q2 2024 nog een kleine € 30.000 in het fonds. De aanvragende organisaties zijn verplicht om een intake gesprek te voeren met de cultuur -en erfgoedcoach voordat zij een aanvraag indienden. Dat werkt in alle gevallen bijzonder goed. De cultuur -en erfgoedcoach krijgt meer bekendheid en bouwt aan netwerk. En de aanvragende partijen krijgen hulp bij de aanvraag waardoor deze meestal bij binnenkomst bij het subsidiebureau van voldoende kwaliteit is. Geld Dit is projectgeld dat loopt over meerdere jaren. Strategie, Beleid en Innovatie. (060.010.010) •

•

•

• • •

We stellen een sport- en beweegvisie met uitvoeringskader. We nemen in ieder geval op: o de evaluatie en doorontwikkeling van subsidieregelingen o een visie en uitvoeringsprogramma op sportaccommodaties, inclusief zwembaden (zie volgende punt) o een actualisatie van het schoolzwemmen. We zijn in 2022 gestart met een inventarisatie op binnensportaccommodaties en zwembaden en de start van het proces om te komen tot een sportvisie en uitvoeringskader. We streven naar vaststelling eind 2023. Het budget voor dit project is opgenomen onder het speerpunt ‘toekomstbestendige accommodaties’. We komen met een ‘transformatiefonds op nieuwe leest’. We gaan experimenteren met pilots preventie om door middel van inzet van sport en cultuur tot een toekomstige besparing in de voorliggende zorg te kunnen komen. We starten met de uitwerking na afronding van de sportvisie en het uitvoeringskader, vermoedelijk in 2024 of 2025. Een belangrijk aandachtspunt is de meetbaarheid van het succes van de pilot. We voeren de uitvoeringsagenda van de cultuur- en erfgoedvisie uit. Wanneer er uit de samenleving projecten volgen die bijdragen uit de doelen van de cultuur- en erfgoedvisie en het uitvoeringsprogramma, kunnen we participeren. Er komt een uitvoeringsplan voor het verbeteren van de zichtbaarheid en beleefbaarheid cultuur en erfgoed. Dit plan willen we in het tweede kwartaal van 2023 opleveren.

We ondersteunen initiatieven uit de samenleving waar nodig en waar het bijdraagt aan de sociale basis.

Kwaliteit •

• •

De Sport- en Beweegvisie 2033, inclusief uitvoeringsagenda sportvastgoed, de Museumvisie Berkelland en visie op religieus erfgoed (kerkenvisie) zijn opgesteld in 2023. De sport- en beweegvisie en Museumvisie zijn vastgesteld door de raad in 2023. Deze visiedocumenten bieden concrete uitgangspunten voor de herijking van het subsidiekader voor sport en cultuur. De erfgoedverordening is herijkt en vastgesteld door de raad. Binnen de Sport- en Beweegvisie 2033 kijken we integraal naar de onderwerpen preventie, gezondheid en leefbaarheid. We hebben daarnaast het plan van aanpak GALA (Gezond- en Actief Leven Akkoord) vastgesteld, waarbij ook integraal wordt gekeken naar de opgave tot het realiseren van gezonde generatie inwoners. De financiële 64

middelen (Brede SPUK) worden ingezet om de nieuwe aanpak op deze thema's te realiseren. •

De uitwerking voor het verbeteren van de zichtbaarheid en beleefbaarheid van cultuur en erfgoed wordt na overleg met het veld opgenomen in het proces om te komen tot een cultuurakkoord en uitgevoerd door Culturije.

Geld

Taal en media. (060.010.050) •

• •

We subsidiëren de kernfuncties van de bibliotheek. Vanaf 2024 start de Bibliotheek Oost Achterhoek met een nieuw beleidsplan. Wij worden in 2023 betrokken bij het proces om tot een nieuw beleidsplan te komen. Het Rijk stelt budget voor jeugdlidmaatschap beschikbaar via de gemeenten via de algemene uitkering. Wij maken dit over naar de Bibliotheek Oost Achterhoek. We subsidiëren de (vrijwilligers van de) dorpsböke in alle kleine kernen. Het boekenaanbod is gericht op de lokale behoefte. De dorpsböke krijgen daarvoor een kleine financiële bijdrage. We subsidiëren de lokale omroep. De lokale omroep krijgt structurele subsidie. Bij de Perspectiefnota 2021 is gedurende 3 jaar extra geld gereserveerd (3 x € 30.000) voor het versterken van de journalistieke kwaliteit en een verbetering van de continuïteit van de berichtgeving. In 2023 krijgt de lokale omroep de laatste € 30.000.

Kwaliteit De bibliotheek schreef in 2023 een nieuw beleidsplan. In 2023 voerde de bibliotheek op basis van drie thema's activiteiten uit: • Basisvaardigheden, naar een verbreed Taalhuis • Jeugd en Onderwijs, partner voor scholen en kinderen • Fysieke en digitale bibliotheek 2.0, bruisende ontmoetingsplaatsen Bibliotheek ontving in 2023 extra inkomsten, via de gemeenten, van het Rijk: • Compensatie jeugdcontributie (€ 22.000 in 2022 en € 22.000 in 2023) • IDO's (Loket functie Informatie Digitale Overheid). Deze middelen komen via een SPUK bij de gemeente Berkelland binnen en moeten jaarlijks worden afgerekend aan het Rijk. Geld

We zetten combinatiefunctionarissen in (brede impuls) die verbindingen leggen tussen sport, cultuur en welzijn. (060.010.100) • •

We zetten combinatiefunctionarissen in (Brede Regeling Combinatiefunctionarissen) die verbindingen leggen tussen sport, cultuur en welzijn. De periode is gestart op 1 juli 2022 en loopt tot 1 juli 2026.

Kwaliteit De huidige aanbesteding (2022-2026) is verleend aan: Sport Federatie Berkelland (SFB), Stichting Culturije, Beweeg Wijs B.V. en Sportaccommodatie en zwembad ’t Timpke. Onderstaand is een selectie van activiteiten opgesomd. • Er zijn, met behulp van sportparkmanagement, nieuwe samenwerkingen tot stand gekomen en geformaliseerd tussen (sport)verenigingen en andere organisaties (e.g. onderwijs) in de Berkellandse kernen, te weten: Ruurlo, Haarlo, Neede, Borculo en Eibergen. 65

•

• • •

• • •

•

(Sport)verenigingen zijn ondersteund in hun organisatorische basis en het kader is geschoold via thema-avonden en cursussen (e.g. train de trainer, EHBSO). De inzet van de cultuur- en erfgoedcoach is gecontinueerd en de zichtbaarheid neemt toe; er komen meer doorverwijzingen binnen. De cultuur- en erfgoedcoach ondersteund culturele organisaties bij hun vraagstukken met advies- en begeleidingstrajecten. Het Berkelland Friends Festival heeft plaatsgevonden op 7 oktober 2023. Kreggel en Kwiek , een breed kunst- en cultuurmenu voor senioren is op 8 juli 2023 van start gegaan met een kunstproeverij. Max Vitaal, een programma dat beweeg-, cultuur- en ontmoetingsaanbod samenbrengt voor 55-plussers is uitgevoerd. Dit heeft er ook toe geleid dat Max Vitaal en Sjors Sportief/Creatief (identiek programma voor kinderen tot 18 jaar) nu samen te vinden zijn op het platform: berkellandactief.nl. Dit platform brengt al het beweeg-, cultuur- en ontmoetingsaanbod in de gemeente samen. De beweegmakelaar voert gesprekken met inwoners en begeleid hen naar een passend sport- en beweegaanbod. Er is veel aanbod voor volwassenen en ouderen ontwikkeld en uitgevoerd, denk hierbij aan beweeggroepen, gerichte leefstijl interventies (GLI), cursussen, wandeltochten en fietslessen. Er hebben veel activiteiten plaatsgevonden voor kinderen onder, en buiten schooltijd.

Het gaat hier onder andere om programma's ten behoeve van een gezonde leefstijl (e.g. bewegen, voeding), speel- en beweegprogramma's, motorische screenings en vaardigheidsprogramma's, sportclinics, intro- en oriëntatielessen en een onderzoek onder meer dan duizend leerlingen in het basisonderwijs. Verder heeft ook de zomertoer, een activiteitenprogramma voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar, wederom plaatsgevonden. Er heeft een ontwikkeltraject plaatsgevonden waarbij combinatiefunctionarissen samen met de gemeente hebben gewerkt aan een kwaliteitsimpuls, met als doel om samen de verbinding te zoeken ten behoeve van de sociale basis, dit omvat activiteiten en voorzieningen gericht op het elkaar ontmoeten en ondersteunen, ontplooien en ontspannen die zorgen dat mensen kunnen samenleven en meedoen.

Geld De stijging van de lasten wordt gecompenseerd door een bijdrage van het Rijk uit GALA.

Speerpunt Toekomstbestendige accommodaties. (060.020) Wat willen we bereiken? We willen dat maatschappelijke accommodaties toekomstbestendig worden. Daarvoor zijn activiteiten nodig die bedrijfsvoering verbeteren en zichtbaarheid van accommodaties vergroten. Deze activiteiten zijn genoemd onder het speerpunt ‘Sport en cultuur dragen bij aan een sterke sociale basis’. De accommodaties zelf, ‘de stenen’, dienen ook toekomstbestendig te zijn. Denk daarbij aan energiezuinig of geschikt gemaakt voor nieuwe invulling van de taken of meerjarig onderhoud. We willen bereiken dat we aan het eind van deze raadsperiode inzicht hebben in de staat van ons maatschappelijk vastgoed, dat we hier een visie en aanpak op hebben ontwikkeld en dat we een start hebben gemaakt met uitvoering.

Wat gaan we daarvoor doen? Culturele accommodaties. (060.020.010) • • • •

We subsidiëren dorpshuizen en kulturhusen. We actualiseren in 2023 het subsidiekader voor dorpshuizen en kulturhusen aan de hand van nieuwe meerjaren onderhouds plannen. We beheren en onderhouden musea en monumenten in eigendom van de gemeente. We subsidiëren OZB van verenigingen. We gaan deze bestuursperiode aan de hand van onder andere de op te stellen sportvisie en uitvoeringskader en het beleidskader muziek-, 66

kunst- en cultuuronderwijs, aan de slag met een evaluatie en doorontwikkeling van de subsidie voor sport- en cultuurverenigingen. Kwaliteit De gemeente is o.a. eigenaar van het pand van Het Brandweermuseum en van twee monumentale panden van Museum De Scheper (De Villa en De Vuurrever). Museum De Scheper betaalt huur voor deze panden aan de gemeente. Alle cultuur- en erfgoedverenigingen ontvangen jaarlijks een compensatie voor OZB. Bij de herijking van subsidies wordt opnieuw gekeken naar de subsidies aan verenigingen, de OZB wordt hierin meegenomen. Geld In 2023 waren verschillende (kostbare) onderhoudswerkzaamheden gepland aan de molen in Geesteren. Alleen zijn de bedrijven die dit werk kunnen uitvoeren zeer beperkt en is uitvoering in 2023 niet gelukt. Project: Aan de slag met sportaccommodaties inclusief zwembaden. •

We zijn in 2022 gestart met het inventariseren van binnensportaccommodaties, inclusief de zwembaden. In 2023 gaan we hiermee verder om te komen tot een visie en uitvoeringsprogramma op binnensportaccommodaties, inclusief zwembaden, als onderdeel van de nieuwe sportvisie en het uitvoeringskader.

Kwaliteit •

De 'Sport- en Beweegvisie 2033' is samen met het 'Uitvoeringsprogramma sportvastgoed 2033' in 2023 vastgesteld. De visie biedt concrete uitgangspunten voor de toekomst van sportvastgoed (zwembaden, sporthallen en gymzalen) en een afwegingskader, inclusief prioritering en fasering voor investeringen.

Geld

Sportaccommodaties. (060.020.020) • • •

We beheren gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties. We verhuren gemeentelijke (binnen)sportaccommodaties. We subsidiëren OZB van verenigingen. We gaan deze bestuursperiode aan de hand van onder andere de op te stellen sportvisie en uitvoeringskader en het beleidskader muziek-, kunst- en cultuuronderwijs, aan de slag met een evaluatie en doorontwikkeling van de subsidie voor sport- en cultuurverenigingen.

Kwaliteit In 2023 hebben we sport- en cultuurverenigingen en instellingen mét een eigen accommodatie via de Subsidieregeling compensatie OZB sport- en cultuurverenigingen Berkelland 2022-2023 gecompenseerd. Meer dan honderd sport- en cultuurorganisaties zijn tegemoetgekomen met de regeling. Via GBTwente hebben een deel van de partijen die in aanmerking kwamen, bericht van de gemeente gehad en hoefden hiervoor niet zelf actie te ondernemen. Verenigingen die niet in beeld waren bij de gemeente, maar wel in aanmerking dachten te komen, konden zich melden via een webformulier. Geld

67

Verduurzaming accommodaties. •

We subsidiëren buurten, wijken, verenigingen, stichtingen, maatschappelijke instellingen, netwerken, groepen inwoners en ondernemers voor concrete plannen die leiden tot 33% energiebesparing of duurzame energieopwekking op de project locatie. Dit valt onder het programma ‘Nieuwe energie’.

Kwaliteit •

•

We zijn gestart met een pilot verduurzaming sportverenigingen en maatschappelijke initiatieven. We faciliteren procesbegeleidingstrajecten aan maatschappelijke organisaties door een externe samenwerkingspartner. Er is plaats voor 25 aanvragen en 2023 zijn er 12 trajecten gestart. Het projectbudget blijft beschikbaar totdat er 25 trajecten zijn ingezet. Subsidie energiebesparing voor maatschappelijke organisaties is in 2023 gecontinueerd.

Geld Bij deze activiteit hoort geen budget. Zwembaden. (060.020.030) • •

We subsidiëren zwembaden. De wijze van subsidiering van zwembaden wordt meegenomen in de sportvisie. Zwembad ’t Timpke in Borculo voert een onderhoudsplan uit. Hiervoor wordt de gemeente om nieuwe investeringen gevraagd. We wachten op de uitvoering van de sportvisie voordat we hiermee verder gaan. Een van de uitgangspunten van de sportvisie zal zijn dat de gemeente geen (groot) onderhoud betaalt van gebouwen die niet in eigendom zijn van de gemeente.

Kwaliteit •

•

In het kader van de Sport- en Beweegvisie 2033 is er onderzoek gedaan naar het gebruik, de kwaliteit en de financiële situatie van zwembadexploitaties in Berkelland. Dit inzicht heeft tot concrete uitgangspunten geleid voor de eerstkomende jaren. We continueren de exploitatiebijdragen aan de huidige exploitanten en leggen dit in nieuwe overeenkomsten vast. Een aanvullend scenario-onderzoek naar de toekomst van zwembaden in Berkelland moet tot defintieve keuzes voor de lange termijn leiden.

Geld

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 • Activiteit 060.010.100: De stijging van de lasten wordt gecompenseerd door een bijdrage van het Rijk uit GALA. • Activiteit 060.020.010: Er is in totaal €155.000,- overgeheveld uit 2022. De overige begrotingswijzigingen zijn voor het onderhoud van gebouwen en de stijgende energiekosten. OZB-compensatie (€80.000) is vanuit 2022 overgeheveld naar 2023, in 2023 zijn deze bedragen voor zowel 2022 als 2023 beschikt. • Activiteit 060.020.020: Er is in totaal €100.000,- overgeheveld uit 2022. De overige begrotingswijzigingen zijn voor het onderhoud van gebouwen en de stijgende energiekosten. OZB-compensatie (€70.000) is vanuit 2022 overgeheveld naar 2023, in 2023 zijn deze bedragen voor zowel 2022 als 2023 beschikt. 68

•

Activiteit 060.020.030: De subsidie aan zwembaden stijgt als gevolg van de sterk gestegen energielasten. Dit wordt gecompenseerd door een bijdrage van het Rijk.

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

2023 (vastgesteld)

Gewijzigde begroting

Realisatie 2023

Lasten 060.010.010 Strategie, beleid en innovatie

-60

-44

-44

-44

060.010.020 Heel Berkelland beweegt

-322

-214

-214

-270

060.010.030 Educatie en participatie

-330

-400

-405

-381

060.010.040 Cultureel erfgoed

-457

-446

-446

-416

060.010.050 Taal en Media

-798

-744

-836

-873

060.010.060 Transformatiefonds cultuur

0

0

-364

-153

060.010.070 Transformatiefonds sport

-9

0

-43

-3

060.010.080 Buitenkunst, vormgeving en architectuur in de openbare ruimte

-12

0

0

0

060.010.090 Evenementen

-29

-45

-45

-38

060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in

-401

-267

-417

-481

060.020.010 Culturele accommodaties

-173

-268

-474

-374

060.020.020 Sportaccommodaties

-628

-599

-875

-828

060.020.025 Aan de slag met sportaccomodaties inclusief zwembaden

-8

0

-42

-40

060.020.030 Zwembaden

-1.736

-1.102

-1.735

-1.665

060.500.010 Loonkosten

-509

-576

-605

-605

060.700.010 Rente en afschrijving

-806

-1.257

-111

-98

-6.279

-5.963

-6.654

-6.266

124

0

0

0

060.010.030 Educatie en participatie

0

0

0

15

060.010.040 Cultureel erfgoed

28

28

28

28

060.010.050 Taal en Media

43

6

50

44

060.010.100 We zetten combinatiefunctionarissen in

50

-150

0

266

060.020.010 Culturele accommodaties

34

20

20

34

060.020.020 Sportaccommodaties

198

181

183

154 341

Totaal Lasten Baten 060.010.020 Heel Berkelland beweegt

060.020.030 Zwembaden Totaal Baten Gerealiseerd saldo van baten en lasten

0

0

633

477

85

913

882

-5.802

-5.878

-5.741

-5.384

69

Onttrekkingen 060.710.010 Reserves

863

1.032

741

435

Totaal Onttrekkingen

863

1.032

741

435

060.710.010 Reserves

-50

0

-26

-26

Totaal Stortingen

-50

0

-26

-26

Mutaties reserves

813

1.032

714

408

-4.989

-4.846

-5.026

-4.976

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Beleidskaders die de raad heeft vastgesteld • • • • • • •

Sportakkoord Achterhoek in Beweging 2016-2020 Cultuur- & Erfgoedvisie 'Cultuur & Erfgoed: de smeerolie van Berkelland Uitvoeringsprogramma 'Verder met Cultuur en Erfgoed 2022-2026' Sport- en Beweegvisie 2033 Uitvoeringsagenda sportvastgoed 2033 Museumvisie Erfgoedverordening gemeente Berkelland 2024

70

WERKEN EN LEREN Een warm welkom voor werk Wat speelt er? •

•

•

•

•

•

•

Onze winkelcentra verdienen speciale aandacht om deze ook voor de toekomst levendig te houden. Daarom zijn de afgelopen periode veel stappen gezet in de vitalisering van onze winkelcentra. We zijn in Eibergen (afronding), Neede, Borculo én Ruurlo aan de slag via zogenaamde taskforces waarin we samenwerken met ondernemers en inwoners. Als gemeente faciliteren zo mogelijk de gewenste ontwikkelingen. We doen actief mee bij herinrichting of herontwikkeling van ‘onaantrekkelijke’ locaties/panden. We maken daarbij gebruik van de extra middelen die we daarvoor beschikbaar hebben, zoals de herstructureringsreserve of extra impulsgelden voor vitale kernen. Aantrekkelijke bedrijventerreinen en voldoende ontwikkelingsmogelijkheden zijn voorwaardelijk om ondernemers te boeien en te binden. Dat betekent dat er voldoende ruimte moet zijn op (lokale en regionale) bedrijventerreinen. Op dit moment lopen we zowel regionaal als lokaal tegen de grenzen van de beschikbare ruimte aan. Daarbij speelt steeds meer een rol dat (medewerkers van) bedrijven de directe omgeving van de bedrijven (openbare ruimte) belangrijk vinden bij het kiezen van hun werkomgeving. Het is dus zaak om ervoor te zorgen dat de bedrijventerreinen er verzorgd en groen uitzien en er oog is voor circulariteit, duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Regionaal blijven we als Achterhoek de handen ineen slaan om onze gemeenschappelijke aantrekkelijkheid voor ondernemers en potentiële werknemers te vergroten. De Achterhoek profileert zich als smarthub Achterhoek (www.smarthub.nl) met kansen voor de Achterhoekse smart industry. Dit biedt niet alleen kansen voor de (hightech) maakindustrie, maar ook voor sectoren als agro/food, zorg en vrijetijdseconomie. Nieuwe onderwijsconcepten vragen andere scholen. Ook op het gebied van duurzaamheid is veel te winnen. De schoolbesturen gaan zelf over huisvesting en het daarbij gewenste kwaliteitsniveau van voorzieningen (zoals ventilatie en verduurzaming). Daar passen ook eigen bijdragen in. Het streven is dat er in elke kern minimaal een basisschool open blijft; mits een school het minimum aantal leerlingen heeft, zoals vastgesteld door het Rijk en daarmee de kwaliteit van onderwijs gegarandeerd kan blijven. Het aantal leerlingen in Berkelland is gedaald en veel onderwijshuisvesting is toe aan renovatie. De gemeente Berkelland heeft vooruitlopend op landelijke wetgeving zelf al een integraal huisvestingsplan (IHP) voor onderwijshuisvesting opgesteld. De eerste fase van het IHP is gedekt in de begroting. De voorbereidingen voor de tweede fase zijn in gang gezet. Niet alle scholen kunnen qua vernieuwing op hetzelfde moment worden gestart.

We blijven investeren en maken daarvoor ook gebruik van de reserve onderwijshuisvesting en vullen deze aan. Hierbij gebruiken we een flexibele planning: het geld is er, als het nodig is. Zo is duidelijk welk budget beschikbaar is. Resterende boekwaardes van vrijkomende scholen vormen vaak een kostenpost. Nu de woningmarkt aantrekt, kunnen locaties mogelijk ook geld opleveren. Dit draagt bij aan de financierbaarheid van de scholen. De economische vooruitzichten zijn door de coronapandemie flink verslechterd. Daardoor komen er meer mensen aan de zijlijn te staan. Toch is in verschillende sectoren de vraag naar goedgeschoolde medewerkers zo groot dat het niet lukt om vacatures te vervullen. Dat maakt extra inzet en creatief samenwerken van alle betrokken partijen noodzakelijk. De juiste mensen op de juiste plek en werk voor iedereen! Ook voor mensen die hierbij een extra steuntje nodig hebben. Om te komen tot een breed en samenhangend aanbod voor inwoners met een achterstand op de arbeidsmarkt, stelden we in 2019 de visie doorgaande ontwikkellijn vast. Hierin is met nadruk plaats voor lokale initiatieven (in 2019 geëvalueerd). In 2019 werden door een bestuursopdracht aan SDOA de contouren geschetst voor het traject ‘Samen aan het stuur’. Dit traject heeft grote gevolgen voor de verdere taakinvulling van de nieuwe organisatie Fijnder en de rol die we als gemeente hebben.

Meldingen van inwoners komen binnen bij de gemeente en wanneer het nodig is, vindt een 71

•

•

doorverwijzing plaats naar de tweedelijns uitvoeringsorganisatie werk en inkomen. De ondersteuning aan inwoners wordt integraal en zo veel mogelijk lokaal georganiseerd. Op het gebied van armoedebestrijding is een aantal projecten uit het uitvoeringsprogramma gaande. Er is een digitale financiële wegwijzer gelanceerd, er is een breed platform voor schuldhulpverlening en we starten in 2020 met een traject rondom de vroegsignalering van schulden. In het kader van Berkelland in Balans (BiB) gaan wij actief met inwoners, bedrijven, deurwaarders en bewindvoerders in gesprek om tot betere werkwijzen te komen op het gebied van schuldhulpverlening, armoede en kwijtschelding gemeentelijke belasting. We werken aan een goed vrijetijdsaanbod het hele jaar door op basis van het beleid ‘Beleef het in Berkelland’. We blijven aangesloten bij de regionale vrijetijdsagenda en zijn ervan overtuigd dan onze lokale ondernemers meeprofiteren van het sterke merk Achterhoek.

Speerpunt Goede onderwijshuisvesting en onderwijs dat aansluit op de lokale en regionale arbeidsmarkt. (070.010) Wat willen we bereiken? • Scholen beschikken over passende toekomstbestendige huisvesting zodat zij in staat zijn om optimaal onderwijs geven.

Wat gaan we daarvoor doen? Bewaken dat er goed onderwijs is dat aansluit op lokale en regionale arbeidsmarkt. Dit doen we onder andere via onze deelname aan de Bedrijvenkring Berkelland, Smarthub Achterhoek en werkgroep werkgelegenheid, bedrijf en school (PO, VO, MBO, HBO, WO). We zetten in op onderwijs voor en promotie van kansrijke sectoren zoals techniek en zorg en proberen samen met alle betrokkenen ons arbeidspotentieel (jong en oud) zo goed mogelijk te laten aansluiten op de (toekomstige) vraag vanuit de markt (bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties). Binnen Berkelland en de regio is er nu en in de toekomst veel vraag naar mensen met een technische opleiding of achtergrond. Dit past ook bij Berkelland als onderdeel van de smarthub regio. We werken bijvoorbeeld mee aan het Technieklokaal, de Techniekdag en de Open bedrijvendag. Kwaliteit Dit onderwerp is een vast agendapunt op de agenda van de Bedrijvenkring en ondernemers vinden steeds beter zelf de aansluiting op het onderwijs (Ze verzorgen zelf aanvullende leertrajecten). Geld

We investeren in passende toekomstbestendige huisvesting van scholen en houden rekening met onder andere demografische ontwikkelingen. (070.010.020) We investeren in adequate onderwijshuisvesting. Dit doen we op basis van overleggen daarover met de verschillende schoolbesturen en samen hebben hiervoor een Integraal Huisvestingsplan 2020-2036 (IHP) opgesteld waarmee is ingestemd door de gemeenteraad. In het IHP is de fasering van plannen opgenomen. Indien nieuwe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven dan wordt dit plan geactualiseerd. Kwaliteit

72

Geld Kosten onderwijshuisvesting Oekraine In het jaar 2023 hebben Oekrainse leerlingen onderwijs gevolgd aan de Julianastraat te Neede. De meeste kosten zijn gedekt vanuit een landelijke subsidie, maar dit geldt niet voor kosten die zijn gerelateerd aan het eigenaarschap. Een deel van deze kosten moeten nog in rekening worden gebracht bij de gebruikers volgens een staffel. Ook wordt er nog een aanvullende subsidie aangevraagd bij het Rijk, die een ander deel van de kosten kan compenseren. Door personeel verloop en administratieve uitdagingen is dit niet volledig afgerond in 2023. Huurkosten Lange Dreef en Willibrord Voor de scholen Willibrord en (deels) VSO Korte Dreef betalen wij huur aan de vastgoedeigenaar. Voor VSO Korte Dreef geldt dit voor de hal Octopus, waar één op één onderwijs en gymonderwijs wordt verzorgd. Er wordt gekeken naar een structurele en toekomstbestendige oplossing hiervoor, mede in relatie tot de ontwikkelingen voor inclusief onderwijs. Tot die tijd wordt gebruik gemaakt van deze locatie. Gymonderwijs De kosten voor het busvervoer voor o.a. het zwemonderwijs zijn gestegen. Ook zijn de kosten voor het verstrekken van een vergoeding voor het gymonderwijs voor basisscholen zijn toegenomen. Dit is een wettelijke verplichting.

Speerpunt Actieve deelname aan de arbeidsmarkt voor iedereen die dat kan. (070.020) Wat willen we bereiken? • Iedereen is van waarde en we willen dat iedereen een betekenisvol leven leidt. Deelname aan de samenleving via betaald werk is daarbij leidend en één van de meest effectieve manieren. In de uitvoering van de Participatiewet door Fijnder zien we opgaven, kansen en uitdagingen voor de lange termijn. Het matchen van vraag en aanbod, onder andere uitgevoerd door het Werkgeversservicepunt Achterhoek (WSPA), is hierbij een uitdaging. Er liggen kansen om verbindingen te leggen tussen deze ontwikkeling en zorg, bijvoorbeeld op het vlak van mantelzorg/vrijwilligers. Niet iedereen is in staat om betaalde arbeid te verrichten, bijvoorbeeld door ziekte of psychische problematiek. Dit is de zogenaamde ‘meedoengroep’, van wie betaald werk niet altijd verlangd kan worden. Deze inwoners willen we wel graag maximaal laten participeren in de samenleving. Dit kan op verschillende manieren, van dagbesteding tot onbetaald (vrijwilligers)werk. Deze doelgroep vraagt specifieke ondersteuning. Dit doen we zo lokaal mogelijk binnen onze gemeente. Fijnder is hiervoor een uitvoeringsorganisatie; een ‘trampoline’ die mensen moet helpen naar werk binnen onze gemeente.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=4e886566-ab6e-4453-8c57-c16cde74ca79