CConstaterende datBerkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Jaarstukken 2023 Gewijzigd

Raadsvergadering 2 juli 2024, gemeente BerkellandBij agendapunt: Vaststellen Jaarstukken 202338.026 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

We zijn trots op onze lokale Berkellandse aanpak, welke wij zoveel mogelijk borgen in de uitvoering door en binnen de begroting van Fijnder.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk. (070.020.010) Het uitgangspunt bij onze ondersteuning rondom re-integratie en toeleiding naar werk is duurzame uitstroom naar betaald werk. Hierin kijken we naar het individu en houden we rekening met kansen en belemmeringen. Onze inzet op toeleiding naar werk heeft de afgelopen jaren zijn vruchten afgeworpen. Berkelland kende een hoge uitstroom naar betaald werk en veel inwoners werken naast hun uitkering, hetzij betaald, hetzij vrijwillig. Dit komt mede door onze bovengemiddelde inzet op loonkostensubsidie. Deze inzet continueren wij dan ook. Samen met onder andere Fijnder, het Werkgeversservicepunt, UWV en de Arbeidsmarktregio, werken wij aan innovatieve methoden en projecten die de uitstroom verder bevorderen en verduurzamen. Denk hierbij aan het Actieplan Achterhoekse Jongeren 2022-2025, de Rode Loper Aanpak en Opijver. Via Fijnder zal er uitvoering worden gegeven aan de uitvoering van de ontwikkelopdrachten in het 73

kader van de bestemmingsreserve re-integratie. Voorbeelden van deze ontwikkelopdrachten zijn het nader invullen van Simpel Switchen en de inzet van een taal/ jobcoach. Kwaliteit Dit speerpunt betreft de activiteiten en uitgaven die betrekking op de uitvoering van de Participatiewet. De uitvoering van de Participatiewet is voor het grootste gedeelte belegd bij uitvoeringsorganisatie Fijnder. Zij voeren de wettelijke taken uit namens de gemeente Berkelland. Hierbij gaat het in ieder geval om het verstrekken van bijstandsuitkeringen en ondersteuning bij re-integratie en arbeidsmarkttoeleiding. De uitgaven binnen de speerpunt worden voor een belangrijk deel bepaald door de bestandsontwikkelingen van het aantal bijstandsgerechtigden bij Fijnder. We zien in 2023 een trendbreuk met aantal bijstandsgerechtigden in vergelijking met de jaren er voor. Voor het eerst in jaren laat het bijstandsbestand bij Fijnder een stijging zien, waarin de gemeente Berkelland een kleine 7% meer aan bijstandsgerechtigden in het bestand terug ziet. Het is nog te vroeg om te concluderen dat er een kentering op de arbeidsmarkt heeft plaatsgevonden er minder vraag is naar personeel. De vraag naar personeel is nog steeds hoog.

Voor een deel zit de stijging in een 'mismatch' waarbij bijstandsgerechtigden een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben en voor een deel zit de stijging in een versnelde instroom van statushouders. Statushouders hebben, niet altijd, maar in de meeste gevallen wel tijd nodig om in te burgeren en een baan te verwerven waardoor zij langer afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Aangezien reeds gedurende 2023 duidelijk was dat het bijstandsbestand zou stijgen, hebben er aanpassingen plaatsgevonden binnen de begrotingen van Fijnder en de gemeente Berkelland. Verder zijn er gedurende het jaar extra middelen beschikbaar gekomen vanuit Rijk om de extra uitgaven voor uitvoering en trajecten te compenseren. Die zijn ook reeds verwerkt. Geld Voor deze activiteit geldt per saldo een onderschrijding van € 294.700. Deze onderschrijding wordt met name veroorzaakt doordat de uitvoerings- en trajectkosten € 226.000 lager bleven dan begroot. Er was weliswaar een bestandsstijging (de doelgroep binnen onze gemeente werd groter), maar naar aanleiding daarvan was de begroting tussentijds reeds gewijzigd. Daarnaast bleek dat er € 81.000 meer aan middelen voor de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening te zijn binnengekomen dan we op grond van eerdere landelijke berichtgeving mochten verwachten.

Verder gelden een aantal kleinere over- en onderschrijdingen die leiden tot een financieel voordeel van € 294.700. Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving. (070.020.020) Vanuit de Berkellandse visie dat iedereen kan participeren naar vermogen, zetten wij er op in dat alle inwoners hier zo goed mogelijk toe in staat worden gesteld. Daarbij is het streven dat kwetsbare inwoners zoveel mogelijk in hun eigen, lokale, omgeving kunnen werken. Hiertoe investeren wij al geruime tijd in lokale initiatieven, zoals Parlijn, Kringloop Warm en Darba Vieta (voormalig Martins Lijstenmakerij). De komende periode willen wij gebruiken om het aantal lokale initiatieven uit te breiden. Ten aanzien van de taakstelling Nieuw beschut werk, wordt bezien of het bestaande beleid nog steeds passend is en of er mogelijk andere oplossingen zijn om betreffende inwoners een geschikte werkplek te bieden. De meedoengroep kenmerkt zich door de afstand tot de arbeidsmarkt. Het is voor deze inwoners niet realistisch om te verwachten dat zij een duurzame arbeidsovereenkomst aangaan. Wij vragen deze doelgroep om, zover mogelijk, wel mee te doen aan de maatschappij door bijvoorbeeld laagdrempelig vrijwilligerswerk te doen of deel te nemen aan dagbesteding of zelfontplooiingsactiviteiten. We zetten er op in om dit met Fijnder te continueren.

Kwaliteit Onder dit speerpunt vallen de uitgaven en activiteiten in relatie tot het uitvoeren van een tweetal SW (Sociale Werkvoorziening) taken die voortvloeien uit de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). De eerste taak heeft betrekking op het organiseren van vervoer van de doelgroep met 74

een SW indicatie en de tweede heeft betrekking op het uitvoeren van Arbo werkzaamheden in relatie tot de doelgroep. Voor 2023 is afgesproken om zowel de uitvoering van SW-arbo-taken als de bekostiging volledig voor rekening van Fijnder te laten komen. De begroting is hierop aangepast en financiering van deze activiteit is in 2023 meegenomen in de totale financiering van Fijnder. Daarnaast is de begroting tussentijds gewijzigd voor wat betreft de vervoerskosten van medewerkers met een SW-indicatie, omdat het aantal medewerkers met een SW-indicatie steeds verder aan het afnemen is. Dit het gevolg van het 'bevriezen van de WSW in 2015, waarna geen nieuwe instroom meer heeft plaatsgevonden en gaat plaatsvinden. Uiteindelijk heeft dit tot gevolg dat er steeds minder SW-medewerkers zijn, waardoor er minder vervoer nodig is en waardoor minder vervoerskosten worden gemaakt. Geld Geen bijzonderheden.

Speerpunt Goed vestigingsklimaat voor ondernemers. (070.030) Wat willen we bereiken? • Een aantrekkelijk, toekomstbestendig vestigingsklimaat in Berkelland met voldoende, duurzame, innovatieve en toekomstbestendige lokale en regionale bedrijventerreinen.

Wat gaan we daarvoor doen? We creëren voldoende fysieke ontwikkelingsmogelijkheden voor nieuwe of bestaande ondernemers. We gaan op zoek naar lokale en regionale uitbreidingsmogelijkheden van bedrijventerreinen (onder andere via het Regionaal Programma Werklocaties) en zetten in op de ontwikkeling van groene, duurzame en innovatieve (van nieuwe en bestaande) bedrijventerreinen. Met ondernemers in kleine kernen en buurtschappen denken we mee in mogelijkheden en maatwerk. We willen dat zowel bestaande als nieuwe ondernemers zich zeer welkom en geholpen voelen en ‘direct’ weten wat de mogelijkheden (o.a. via Bedrijvenatlas) zijn en tot vestiging of uitbreiding kunnen overgaan. Kwaliteit We speelden ook in 2023 actief en succesvol in op wensen, ideeën, plannen en vragen van nieuwe en bestaande ondernemers binnen én buiten onze gemeente (nieuwvestiging). De uitgifte van bedrijfskavels liep in 2023 zeer goed. Het nieuwe RPW (Regionale Programmering Werklocaties) is in 2023 gereed gekomen en in januari 2024 door onze raad geaccordeerd. Hierin worden de afspraken (regionaal) vastgelegd voor de komende jaren v.w.b. de werklocaties. Er wordt niet alleen kwantitatief gekeken, maar ook kwalitatief. Intussen zijn we ook gestart met een verkenning naar uitbreiding nieuwe locaties (bedrijventerreinen). Geld

We voeren de economische agenda uit. De economische agenda is opgesteld en we voeren samen met de Bedrijvenkring Berkelland de agenda uit. We doen dit met zeer beperkt budget vanuit de gemeente, dus als er financiering nodig is zoeken we daar financierders bij. Vanuit het team Economische Zaken zoeken we

75

nadrukkelijk de verbinding op tussen onze organisatie en het bedrijfsleven, om zo bestaande en nieuwe bedrijven zo goed mogelijk te faciliteren. Kwaliteit Door veel ontwikkelingen, zoals onder andere het nieuwe RPW, de ontstane netcongestie etc. is besloten om de nieuwe / de update (van de) economische agenda in de eerste helft van 2024 op te pakken. De huidige agenda loopt nog door in het jaar 2024 en de activiteiten lopen vanzelfsprekend ook door. De update zal medio 2024 gereed zijn. Deze zal ook echt inzetten op het smarter maken van de activiteiten / doelen en termijnen. Geld De gemeente Berkelland voert in het kader van de economische agenda onderzoeken en activiteiten uit. Zo nemen we, (bijvoorbeeld) samen met de andere Achterhoekse gemeenten, deel aan het economisch onderzoek/koopstromenonderzoek in onze regio en stellen we samen het RPW op. Ook nemen we deel in verschillende lokale- en (eu)regionale werk- en pilotgroepen en werken we nauw samen en steunen de Bedrijvenkring Berkelland. Al met al proberen we de economische activiteit binnen Berkelland zo breed mogelijk te stimuleren.

Speerpunt Vitale winkelcentra. (070.040) Wat willen we bereiken? • Concentratie van winkels in het kernwinkelgebied. • Toekomstbestendige centra met aantrekkingskracht.

Wat gaan we daarvoor doen? Faciliteren van het ondernemersfonds. (070.040.010) Het ondernemersfonds is door de ondernemers zelf in het leven geroepen. Ondernemers willen met eigen middelen hun gezamenlijke slagkracht vergroten. Het fonds wordt gefaciliteerd door de gemeente Berkelland, want het wordt gevuld met gelden die geïnd worden via het gemeentelijke instrument ‘reclamebelasting’. Zo wordt voorkomen dat zogenaamde ‘freeriders’ meeliften op de inspanningen en investeringen van de rest. Kwaliteit Het ondernemersfonds loopt naar wens. Geld Het proces van heffen en innen van de reclamebelasting via het GBT is ook in 2023 naar wens verlopen. Na aftrek van de perceptiekosten zijn de middelen (in 3 termijnen) verstrekt aan de Bedrijvenkring Berkelland t.b.v. het Ondernemersfonds. De eindafrekening (2023) zal in april 2024 zijn. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties via zogenaamde taskforces voor elke kern (en centrum), gaan we aan de slag met de revitalisering van de centra. (070.040.020) Hiervoor zijn de ontwikkelagenda’s leidend. Deze zijn samen met inwoners en ondernemers in de kern gemaakt. Kwaliteit Eibergen : Het centrumplan Eibergen is gerealiseerd. Neede: We zijn met de realisering van de visie voor het centrum van Neede (via het Loket Oudestraat) de laatste jaren volop aan de slag geweest. Eind 2023 zijn de laatste 76

informatiebijeenkomsten georganiseerd en is de laatste input opgehaald. Dit jaar (2024) start de werkelijke (praktische) uitvoering van "Het Groene Hart van Neede" Borculo: De plannen vanuit de taskforce 'LEEF' voor het centrumplan Borculo zijn geprioriteerd en is gestart met de realisering van de plannen. Ruurlo: In Ruurlo is het Masterplan Ruurlo Centrum ter inzage gelegd. De n.a.v. dit plan ingebrachte zienswijzen zijn inmiddels beoordeeld. Verwachting is dat het plan in de eerste helft van 2024 ter vaststelling zal worden aangeboden. Geld Eibergen: geen opmerkingen / afgerond Neede: in 2023 geconstateerd dat er extra budget benodigd is. Aanvullend budget (€ 927.000) toegekend (Gemeenteraad 30.01.2024) Borculo: geen opmerkingen v.w.b. 2023 Ruurlo: aanvraag voor krediet volgt in 2024

Speerpunt Promotie van Berkelland (en de Achterhoek). (070.050) Wat willen we bereiken? • Beleving bij bewoners, bedrijven en bezoekers dat Berkelland aantrekkelijk is om te leven, ondernemen en recreëren.

Wat gaan we daarvoor doen? Plan maken en uitvoeren waarbij duidelijk is wat de strategie is, hoe promotie effectief kan worden ingezet en welke doelgroepen we daarmee bereiken. (070.050.010) In de vorige raadsperiode is de basis gelegd voor een goede profilering van de gemeente Berkelland. Het is nu zaak om deze profilering (door de gemeenteraad op 8 maart 2022 vastgesteld via het zogenaamde Merkpaspoort) verder uit te voeren in daadwerkelijke promotie van Berkelland. In het merkpaspoort zijn de identiteit en de positionering van Berkelland opgenomen. Op basis hiervan is voor de onderdelen Bewoners, Bedrijven en Bezoekers een Merkroute beschreven, inclusief mogelijke strategieën. We hebben een welwillende houding ten aanzien van nieuwe marktomstandigheden, zoals beoogd in de Omgevingswet. We gaan een strategisch actieplan opstellen via een hybride organisatie, waarin alle relevante stakeholders inclusief de gemeente - zijn vertegenwoordigd, die gezamenlijk de financiering dragen. Kwaliteit Voor het project 'Positionering van Berkelland' (promotie, branding, citymarketing) is een marsroute uitgezet met als onderdelen: Identiteit, Positionering, Strategie en Organisatie. De onderdelen 'Identiteit' en 'Positionering' zijn afgerond en opgenomen in het merkpaspoort van Berkelland, dat de raad op 8 maart 2021 heeft vastgesteld.

Het college van B&W heeft vervolgens 'Strategieën voor de profilering van Berkelland' vastgesteld. Het onderdeel strategie is daarmee afgesloten. Er komt nog een populaire versie van het merkpaspoort. Een strategisch actieplan met organisatieopzet ligt klaar om uitgevoerd te worden. Dit is een strategisch actieplan om Berkelland voor bewoners, bedrijven en bezoekers te profileren. Vanwege gebrek aan capaciteit / prioritering van de beschikbare ruimte om projecten op te kunnen pakken is in 2023 en wordt ook in 2024 niet gestart met de uitvoering van het strategisch actieplan om Berkelland voor Bewoners, Bedrijven en Bezoekers te profileren. Geld Het nog resterende projectgeld van 58.000 is niet uitgegeven om bovenstaande redenen.

77

Speerpunt Gerichte armoedebestrijding. (070.060) Wat willen we bereiken? • In de afgelopen jaren is het thema armoede op verschillende manieren meer op de agenda komen te staan. Er is in toenemende mate een kloof ontstaan in de inkomenspositie van inwoners, bijvoorbeeld ten gevolge van toegenomen huizenprijzen, de coronacrisis en de gevolgen van inflatie, meer specifiek de sterk gestegen energieprijzen. Dit vraagt om een andere zienswijze, een herbeoordeling van bestaande subsidierelaties en het maken van toekomstbestendige keuzes. Het voorzien in het wettelijk minimuminkomen, het hierop aanvullende minimabeleid en aanbieden van schuldhulpverlening is een taak van de gemeente en wordt door partners, zoals werkleerbedrijf Fijnder en de Stadsbank, uitgevoerd. In sommige gevallen blijken ondersteunende regelingen onvoldoende passend bij de individuele situatie van de inwoners. Om te voorkomen dat deze inwoners tussen wal en schip vallen, moeten nut, noodzaak en reden van de hulpvraag in ogenschouw worden genomen bij het verstrekken van bijstand. Het leveren van maatwerk, vanuit de bedoeling van de wet, is een werkmethode die binnen onze Voormekaar Teams steeds meer gemeengoed wordt. Dit wordt versterkt door Samen aan het stuur, waarbij de gemeente eerstelijnsorganisatie is geworden en er in de uitvoering een nauwere samenwerking bestaat tussen Voormekaar en Fijnder.

Op het gebied van schuldhulpverlening hebben we al de nodige stappen gezet. Vroegsignalering en de verbinding met onze vrijwillige- en professionele hulpverleners staan stevig in de schoenen. Er blijft ruimte voor verbetering, van de intake schuldhulpverlening en onze invulling van het adviesrecht bij schuldenbewind, tot het bieden van nazorg. Op de praktische invulling hiervan willen we ons de komende jaren, samen met onze partners, toeleggen.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners. (070.060.010) De gemeente Berkelland kent een breed scala aan regelingen, gericht op het voorkomen van armoede of het bestrijden van de effecten van armoede. Middels ons aanvullend minimabeleid zetten we bijvoorbeeld extra in om onze inwoners goed te verzekeren voor zorgkosten of bieden we financiële vergoedingen om kinderen mee te kunnen laten doen. Wij vinden het belangrijk dat alle inwoners die dit nodig hebben, gebruik maken van deze regelingen. Om die reden verbeteren en verduidelijken wij de vindbaarheid van, en communicatie over, ons minimabeleid. Specifiek de doelgroepen jongeren en ouderen hebben hierbij onze aandacht. Tegelijkertijd blijven wij scherp op de mogelijke verbeterpunten van de regelingen en bezien wij periodiek of deze het gewenste effect sorteren. De problemen geassocieerd met een laag inkomen zijn vaak complex en niet iedere voorziening is direct passend voor iedere situatie. Maatwerk is daarom een vereiste om onze inwoners juiste ondersteuning te kunnen bieden. Wij vertrouwen op onze professionals en stimuleren deze om te werken vanuit de bedoeling. Deze werkwijze werkt en willen wij verder uitbouwen. De komende periode verruimen wij de mogelijkheden tot het leveren van maatwerk.

Zo starten wij met een maatwerkbudget Participatiewet, dat inzetbaar is in situaties waarin inwoners wel ondersteuning krijgen, volgens de bedoeling, ondanks dat dit binnen de bestaande regels niet mogelijk is. Daarmee zijn wij in staat om nog beter maatwerk te leveren voor de inwoners. Onze aandacht gaat hierbij specifiek uit naar de gevolgen van inflatie, waaronder energie-armoede, en het bestendigen van de uitstroom uit de bijstand. Voor dit laatste aandachtspunt zien wij mogelijkheden voor nazorg door Fijnder wanneer een inwoner uit de bijstand stroomt. Regels rondom financiën, bijstand, schuldtrajecten en minimabeleid zijn voor veel inwoners lastig te begrijpen. Inwoners kunnen terecht op de Berkellandwijzer voor ons ondersteuningsaanbod en kunnen via de tool ‘Check waar je recht op hebt’ snel bekijken voor welke regelingen ze in aanmerking komen. Dit zijn belangrijke instrumenten die wij willen blijven continueren en doorontwikkelen. Daarnaast kunnen inwoners voor veel vragen terecht bij vrijwilligers en maatjes van Humanitas en Schuldhulp op Maat. 78

Het onderwerp belastingen en toeslagen vraagt om extra kennis en kan bovendien verstrekkende gevolgen hebben, getuige de toeslagenaffaire. Daarnaast laten de cijfers vanuit Vroegsignalering zien dat de Belastingdienst schuldeiser nummer 1 is. Om ernstige (schulden) problematiek te voorkomen en de inwoner de juiste informatie te geven, gaan wij een spreekuur voor belastingen en toeslagen opzetten. Wij moeten ook naar onszelf kijken en onze regelingen zo eenvoudig mogelijk houden. In veel gevallen is de aanvraagprocedure al versimpeld en worden een aantal regelingen ambtshalve toegekend. De kwijtschelding van gemeentelijke heffingen voor minimahuishoudens is echter een aandachtspunt, omdat dit nu niet ambtshalve wordt kwijtgescholden en daardoor mogelijk niet alle minimahuishoudens hier gebruik van maken. Wij verkennen of gegevensdeling tussen Fijnder en het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente kan bijdragen aan het ambtshalve toekennen van de kwijtschelding. Kwaliteit Ook in 2023 hebben we nadrukkelijk ingezet op het ondersteunen van kwetsbare inwoners, waaronder een groot aantal inwoners waarbij de bestaanszekerheid onder druk staat. De gemeente heeft deze inwoners in 2023 ondersteund via, onder andere, de energietoeslag, de stadsbank en de bijzondere bijstand. De meeste inwoners waarvan we verwachten dat ze gebruik kunnen maken van de energietoeslag zijn bereikt.

De verwachting is dat in totaal 90% bereikt wordt. Ook heeft er in 2023 een evaluatie plaatsgevonden van het armoede- en minimabeleid. Aan de hand van de uitkomsten in combinatie met bestuurlijke ambities wordt er in 2024 een start gemaakt met de totstandkoming van een nieuw beleidskader. Geld Er geldt in 2023 een onderscheiding van € 272.000 op dit speerpunt, waarbij verreweg het grootste aandeel zit in het, vooralsnog, onbenut laten van het Rijksbudget voor de energietoeslag, omdat we nog niet iedereen bereikt hebben. Het gaat om ruim € 200.000. Wij investeren in de lokale aanpak schuldhulpverlening. (070.060.030) De ontwikkelingen in de aanpak schuldhulpverlening volgen elkaar in rap tempo op. Zowel landelijk als lokaal speelt er veel. Een goed voorbeeld hiervan is de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de mogelijkheid om als gemeente gebruik te maken van ons adviesrecht bij de instelling van beschermingsbewind. Aan dit adviesrecht willen wij de komende periode invulling gaan geven. Hiermee pakken we meer de regie op de in-, door-, en uitstroom van inwoners die onder bewind staan. Een bijkomend voordeel is dat wij nauwer de samenwerking opzoeken met de Rechtbank Zutphen en bewindvoerders, om samen de best passende ondersteuning te vinden voor inwoners en kennis te delen.

Vanaf november 2020 zijn we begonnen met Vroeg Erop Af, vroegsignalering van betalingsachterstanden en beginnende schulden. Hieraan bouwen we, aan de hand van bestpractices van andere gemeenten en onze eigen ervaringen, de komende tijd verder. Zo zetten we meer in op het bieden van nazorg na afloop van schuldhulptrajecten en bij gevallen vanuit vroegsignalering waarin nazorg van belang is. Daarnaast positioneren wij de Voormekaar medewerkers vroegsignalering sterker binnen het Voormekaar Team, de Stadsbank, Fijnder en vrijwilligersorganisaties, met als doel de aansluiting naar bredere ondersteuning te stroomlijnen. Tenslotte zullen alle signalen van betalingsachterstanden direct bij onze vroegsignaleringsmedewerkers binnenkomen, in plaats van bij Fijnder, en gaan we gebruikmaken van een koppeling met de Basisregistratie Persoonsgegevens. Op deze manier kan er sneller gefilterd worden en kunnen casussen nog meer integraal opgepakt worden. Wanneer inwoners zich zelf melden voor, of worden doorverwezen naar schuldhulp, voert de Stadsbank Oost Nederland op dit moment de intake uit. Wij onderzoeken of we deze intake voor schuldhulpverlening in eigen hand kunnen nemen. Deze ontwikkeling past goed in de bredere ontwikkeling binnen het sociaal domein, waarin wij inzetten op een integrale intake en de rol van eerstelijns dienstverlener op ons nemen.

Ook past dit binnen de ambities uit het beleidskader schuldhulpverlening. Tegelijkertijd stellen wij onszelf hiermee in staat de regie te pakken op schuldhulptrajecten. Denk hierbij aan de combinatie van professionele schuldhulpverlening bij de Stadsbank en een laagdrempelige ondersteuning vanuit onze vrijwilligersorganisaties. Wij 79

verwachten dat bovenstaande maatregelen een positief effect kunnen sorteren op de dienstverlening aan onze inwoners. Daarnaast werkt de Stadsbank aan de ontwikkelopgave toekomstprofiel, waarin de dienstverlening wordt geoptimaliseerd. De extra kosten die dit met zich meebrengt zijn nog niet bekend. Kwaliteit De investering in de lokale aanpak schuldhulpverlening heeft positieve effecten op de toegankelijkheid van schuldhulpverlening voor inwoners van Berkelland. Dit leidt tot een groter beroep op de schuldhulpdienstverlening.. De inzet van vroegsignalering heeft een positief effect: het voorkomt problematische schulden, met alle gevolgen van dien voor burgers. Daarmee verminderen ook de maatschappelijke kosten voor schuldhulpverlening. De gemeente Berkelland heeft de loketfunctie voor schulden of de preventie van schulden georganiseerd via de Voormekaar teams en "Hulp bij geldzaken". Geld In 2023 is er binnen dit speerpunt sprake van onderschrijding van ongeveer € 75.000. In 2023 is het team "Hulp bij geldzaken" verder ontwikkeld een heeft € 85.000 minder aan uitgaven gedaan ter ondersteuning dan vooraf begroot. De verwachting is dat hier in 2024 een inhaalslag op wordt gemaakt.

Wij werken samen binnen een dekkend netwerk met externe ketenpartners. In Berkelland kennen wij een breed netwerk aan ketenpartners die onze inwoners op uiteenlopende inkomens- en werkvraagstukken ondersteuning bieden. Het is belangrijk dat dit aanbod op een heldere en laagdrempelige manier bij zowel inwoners als medewerkers onder de aandacht gebracht blijft worden. Wij streven ook naar nauwere samenwerking tussen ketenpartners om van elkaar te leren, om onze aanpak op elkaar af te stemmen en om te voorkomen dat wij zaken dubbel doen. Daarom werken wij aan een heldere en laagdrempelige informatievoorziening bij inkomensvraagstukken voor zowel inwoners als ketenpartners. De zorgen over inkomen, werk en schulden en de gevolgen daarvan mogen niet onderschat worden. De link is aangetoond tussen gezondheid, sociale problemen en financiële problemen. Om deze problematiek effectief het hoofd te bieden, hebben wij een nauwe samenwerking met diverse externe ketenpartners. Denk hierbij aan partijen als Sensire, Schuldhulp Op Maat, Humanitas en de Bibliotheek Oost Achterhoek. Alleen door samen te werken en verbinding te zoeken met onze ketenpartners kunnen wij werken aan een nog betere aanpak van de oorzaken en gevolgen van armoede. De bestaande subsidierelaties kennen in sommige gevallen een onderlinge overlap.

Daarom gaan wij deze subsidieovereenkomsten evalueren en afhankelijk van de uitkomst van de evaluatie nadere acties uitzetten. Kwaliteit Voor wat betreft leren werken we samen met taalscholen, zoals Interbeek en Toptaal voor wat betreft de inburgering. Verder is het Graafschap College als ROC op meerdere vlakken een samenwerkingspartner. Zo bieden zij taaltrajecten voor in Berkelland woonachtige Oekrainers, maar zetten ze samen met ons ook breed in op de aanpak laaggeletterdheid. Via Fijnder en het WSP hebben we weer contacten met verschillende brancheopleiders in de regio. Geld Dit speerpunt maakt geen onderdeel uit van de financiële begroting.

80

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 Activiteit 070.010.020: Bij de bestuursrapportage 2023 is €520.000 bijgeraamd als inkomsten voor verkoop van Driesprong. Activiteit 070.020.010: Bij de bestuursrapportage 2023 en de slotwijziging 2023 is de begroting met €303.000 bijgesteld op basis van de eerste en tweede bestuursrapportage van Fijnder. Activiteit 070.060.010: Bij de bestuursrapportage 2023 en de slotwijziging 2023 is €2.128.000 beschikbaar gesteld voor de energietoeslag. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

2023 (vastgesteld)

Gewijzigde begroting

Realisatie 2023

Lasten 070.010.020 Huisvesting

-1.054

-811

-1.166

-1.163

070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.

-13.465

-14.225

-15.326

-15.111

070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.

-146

-211

-131

-125

070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven

-1.374

-430

-444

-500

070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds

-219

-218

-218

-212

070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra

-47

-36

-74

-60

0

0

-58

0

-4.980

-2.259

-4.154

-3.890

070.060.030 We investeren in de lokale aanpak schuldhulpverlening

-59

-236

-170

-96

070.500.010 Loonkosten

-6.809

-6.579

-7.031

-7.152

070.700.010 Rente en afschrijving

-1.776

-3.875

-3.363

-1.980

Totaal Lasten

-29.928

-28.879

-32.134

-30.290

070.050.010 Effectief inzetten promotie 070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners

81

Baten 070.010.020 Huisvesting

93

7

707

404

070.020.010 Wij ondersteunen inwoners in re-integratie en toeleiding naar (betaald) werk.

9.617

9.962

10.760

10.748

070.020.020 Wij stimuleren inwoners om maximaal te participeren in de samenleving.

8

8

8

6

070.030.030 Stimuleren ontwikkelingen bedrijven

1.421

504

504

626

070.040.010 Faciliteren van ondernemersfonds

209

203

203

212

070.040.020 Aan de slag met de revitalisering van de centra

58

59

59

60

070.060.010 We bieden aanvullende inkomensondersteunende regelingen voor inwoners

767

68

0

8

070.500.010 Loonkosten

260

0

0

250

Totaal Baten

12.433

10.811

12.240

12.314

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-17.495

-18.068

-19.894

-17.976

070.710.010 Reserves

-3

2.632

3.814

2.133

Totaal Onttrekkingen

-3

2.632

3.814

2.133

070.710.010 Reserves

-506

0

-799

-738

Totaal Stortingen

-506

0

-799

-738

Mutaties reserves

-509

2.632

3.015

1.395

-18.004

-15.436

-16.880

-16.582

Onttrekkingen

Stortingen

Gerealiseerd resultaat

Kaders die de raad heeft vastgesteld • • •

Economische Agenda 2020 - 2024 Inrichtingsplan Samen aan het Stuur Integraal Huisvestingsplan

82

VEILIGHEID Veilig zijn in Berkelland? Daar zorgen we samen voor! Wat speelt er? • • •

•

Wij zien een versterking van de overlap tussen Zorg en Veiligheid. Ook zien wij een ontwikkeling waarin inwoners met problematiek langer thuis blijven wonen of juist opgevangen moeten worden. Het gebruik van (big) data begint een steeds grotere rol te spelen. Enerzijds om zicht te krijgen op de aard en omvang van problemen en risico’s. Anderzijds geeft data zicht op mogelijke oplossingen of preventieve maatregelen. We zien een toenemende trend in het juridiseren van onze samenleving. Evenementen zijn niet meer vanzelfsprekend. En met complexere landelijke wetgeving en rechterlijke uitspraken geeft dit onzekerheid bij organisatoren of ze hun evenement nog wel kunnen organiseren. Dit stelt hogere eisen aan de kwaliteit onze dienstverlening. Tot slot is ondermijning een actueel en groeiend probleem. Vrijkomende gebouwen in het buitengebied, verschillende bedrijfstakken met een verhoogd risicoprofiel, maar ook de financiering van bouwwerken vragen om scherpte en aandacht

Speerpunt Veiligheid, integraal en risicobewust. (080.020) Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening Buitengewoon Opsporingsambtenaren (Boa’s). Onze Boa's hebben een belangrijke signalerende en ondersteunende rol. Vanuit de drie speerpunten werken we aan een verdere positionering en profilering van onze Boa’s, zowel intern als extern. Kwaliteit Geld

Doorontwikkeling Zorg en veiligheid. De goede samenwerking de afgelopen jaren tussen Veiligheid en Sociaal Domein wordt verstevigd en geborgd door de vorming van een speciaal team Zorg en Veiligheid. Hierin wordt de aanwezige deskundigheid gebundeld, wordt de onderlinge afstemming versterkt en een integrale aanpak geborgd. Preventie is hierbij een belangrijk uitgangspunt samen met de betrokken ketenpartners. Kwaliteit Geld

We creëren en behouden een vertrouwensband. Aansluitend op de betrokkenheid zetten wij in op zichtbaarheid, herkenbaarheid, bereikbaarheid en bekendheid van de Boa’s. • De Boa’s zijn goed zichtbaar en herkenbaar door een uniform en opvallende auto’s. Daarnaast zijn de Boa’s minimaal driekwart van de tijd buiten op straat. 83

• •

•

De Boa’s zijn bereikbaar en toegankelijk door zelf een praatje aan te knopen, ook als er geen problemen zijn. Of door bijvoorbeeld belangstellend langs te gaan bij initiatieven van inwoners zoals buurtfeestjes. Via het algemene nummer van de gemeente of via het Operationeel Centrum van de politie, 0900-8844, zijn de Boa’s bereikbaar voor onze inwoners en ondernemers. Inwoners weten ons te vinden en nemen zelf contact met ons op. Doel van een melding is vaak dat er actie wordt ondernomen door de Boa's. Een indicator voor de kwaliteit van hun werk is het aantal herhaalmeldingen dat gedaan wordt over een zelfde situatie. Tot slot draagt het opbouwen van een goed netwerk bij aan de bekendheid. Het opbouwen van een goed netwerk duurt circa 2 jaar. Het team Boa’s is jong en we investeren in opleiding, training en coaching. Na een paar jaar zetten zij een logische vervolgstap in hun professionele carrière. Naast aandacht voor warme overdracht streven wij ernaar dat een Boa minimaal 3 jaar in een rayon blijft.

Kwaliteit We zijn begonnen met veilig Buitengebied. Zo kunnen we directer in verbinding staan met de inwoners van ons buitengebied. Daarnaast bezoeken we regelmatig locaties die gevoelig zijn voor ondermijning en gaan het gesprek aan om mensen bewust te maken. Geld

We richten ons op onveiligheidsgevoelens. Onderzoek toont aan dat inwoners zich veiliger voelen in een schone en nette omgeving. In de fysieke omgeving/openbare ruimte gaat het om kapotte objecten/vandalisme, de aanwezigheid van graffiti en de aanwezigheid van zwerfvuil. We zetten in op voorkomen en op het snel reageren op meldingen. Naast de fysieke omgeving speelt ook de sociale omgeving een rol bij het veiligheidsgevoel van inwoners. Daarbij gaat het om ervaren overlast door onbegrepen/onbetamelijk gedrag van anderen en om overlast door geluid, rook of stank. We richten ons hier op het snel reageren op meldingen en op het goed oplossen van problemen zodat herhaalmeldingen worden voorkomen. Kwaliteit Dit jaar wordt door Datalab GO een enquête van de veiligheidsmonitor gestart. Hiermee hopen we inzichtelijk te krijgen wat de veiligheidsgevoelens zijn van de inwoners. De eerste resultaten worden begin 2024 verwacht. Deze gegevens zijn nu nog niet beschikbaar. Geld

We stellen een risicoprofiel op en vertalen dit naar een integraal Veiligheidsplan. (080.020.010) Waar we voorgaande jaren vooral inzetten op het gevoel van veiligheid of onveiligheid bij onze inwoners, voegen we hier in deze bestuursperiode een meer integrale en risicobewuste benadering van veiligheid aan toe. Hierbij zetten we in op preventie, ontwikkelen we duidelijke kaders en zijn we van daaruit voorspelbaar voor onze ketenpartners. Onze keuzes en kaders onderbouwen en monitoren we met data. Integraal omdat wij zien dat veiligheid veel beleidsterreinen raakt. Inwoners met onbegrepen gedrag, jeugdproblematiek, huiselijk geweld, middelengebruik, ondermijning, ontwikkelingen in ons buitengebied, onze fysieke leefomgeving, digitale veiligheid; de komende jaren zetten we in op een meer gestructureerde en samenhangende aanpak. Risicobewust omdat we op basis van een onderbouwde risicoanalyse willen gaan inzetten op die veiligheidsrisico’s die het meest urgent zijn of het grootste risico vormen in onze gemeente. Om hier met u onderbouwde keuzes in te maken stellen wij in het najaar 2022 een gemeente 84

breed risicoprofiel op. Op basis van aanwezige data en gesprekken met onze ketenpartners in de verschillende beleidsvelden maken wij dit profiel. Het risicoprofiel wordt vervolgens vertaald in een Integraal Veiligheidsplan waarin keuzes en inzet van mensen en middelen worden vastgelegd. Kwaliteit Wij zijn gestart met het uitvoeren van het amendement op het IVP. De eerste twee van in totaal vijf informatiesessies zijn in 2023 gehouden. Per thema uit het Integraal Veiligheidsplan zijn deskundigen uitgenodigd om een toelichting te geven, kennis over te dragen en inzicht te geven in de rol en taken van de gemeente. Hiermee is de basis gelegd om in maart/april 2024 in gesprek te gaan over aanpassingen in het uitvoeringsprogramma 2024 en de opzet voor 2025. Ook worden in 2024 de overige in het amendement genoemde punten opgepakt. De in 2023 toegekende formatie beleidsmedewerker (0,5 fte) is gerealiseerd en ook de extra BOA is succesvol geworven. Geld

We zijn betrokken bij buurtbewoners en partners. Het hebben van een groot netwerk en goed contact met sleutelinformanten en -organisaties in een kern of wijk draagt bij aan het uitwisselen van kennis en informatie. Hierdoor kan iedere partner tot betere eindresultaten komen en kunnen problemen worden voorkomen of goed aangepakt. Naast het wekelijkse casusoverleg sluiten de Boa’s minimaal eens per jaar aan bij een overleg van de verschillende ketenpartners en buurt/belangenverenigingen in hun rayon. Kwaliteit Geld

Speerpunt Crisisbeheersing. (080.020) Wat gaan we daarvoor doen? Reductie kwetsbaarheid gemeentelijke crisisorganisatie. De afgelopen jaren is onze organisatie eigenlijk continu in een crisissituatie geweest. 2 jaar Corona werd opgevolgd door de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en asielzoekers. Vanuit de crisisorganisatie is hier veel ambtelijke inzet op geleverd wat betekende dat dit ten koste ging van de beleidsmatige inzet. Onze crisisorganisatie heeft in de praktijk goed gefunctioneerd. We zijn voldoende geëquipeerd voor kortdurende rampen en crisis. Bij een langdurige crisissituatie als nu lopen we nadrukkelijk tegen onze grenzen aan. We blijken kwetsbaar op verschillende rollen omdat de vervangbaarheid beperkt is. In Regionaal verband willen we kijken hoe we ons hier gezamenlijk op kunnen versterken. Binnen de huidige bezetting is sprake van dubbelfuncties en zijn we niet in staat crisis en beleid beide uit te voeren. We hebben de afgelopen jaren een beleidsmatige achterstand opgelopen. Bij een continuering van de crisissituatie zullen er keuzes gemaakt moeten worden en zal er waar nodig ingehuurd moeten worden om de noodzakelijke beleidsmatige stappen te zetten. Kwaliteit

85

Geld

We dragen bij aan de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland. (080.020.020) We maken onderdeel uit van de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland (VNOG). In 2023 zijn de geplande activiteiten zoals oefeningen of beleidsmatige ontwikkelingen weer opgestart. Op de beleidsmatige keuzes van de VNOG hadden en hebben wij maar een beperkte invloed. Door u, net als in voorgaande jaren, vroegtijdig te informeren over en betrekken bij beleidsmatige ontwikkelingen proberen wij onze beperkte invloed zo vroeg mogelijk aan te wenden. We zetten in op een versterking van de regionale samenwerking en de samenwerking met het Duitse grensgebied. Kwaliteit De bedragen voor de demarcatie van de kazernes is wel lager, maar het bedrag is nog steeds veel hoger dan de bedragen die wij in onze begroting hebben staan. Over 2023 krijgen we ruim € 20.000 terug voor de demarcatie brandweerkazernes Geld De komende 3 jaar gaat gekeken worden wat de daadwerkelijk bedragen zijn die uitgegeven worden aan de kazernes en dan kunnen de bedragen nog naar beneden bijgesteld worden voor de demarcatie van de kazernes

Speerpunt Vergunningverlening en Handhaving. (080.010) Wat gaan we daarvoor doen? Actualisering handhavingsbeleid. (080.010.010) De regels die wij als gemeente stellen hebben alleen zin als er ook daadwerkelijk op de naleving daarvan toegezien wordt. Ons Handhavingsbeleid zal, mede op basis van het risicoprofiel, worden geactualiseerd en in lijn gebracht met de landelijke en regionale standaarden. De gevolgen van de Wet Kwaliteitsborging, die gelijk met de Omgevingswet wordt ingevoerd, kunnen we nu nog lastig inschatten. De verwachting is dat er een zwaardere belasting/meer taken komen voor onze toezichthouders en handhavers. Kwaliteit Het opstellen van een geactualiseerde en meer integrale Vergunningverlening, Toezicht en handhavingsstrategie vraagt meer tijd dan verwacht. Dit is kort toegelicht op de informatieavond IVP op 27 februari 2024. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsprogramma 2024 opgesteld. Wij verwachten de geactualiseerde strategie en het eerste hierop gebaseerde uitvoeringsplan eind april 2024 gereed te hebben. Geld De lasten zijn € 530.000 lager dan begroot. Voor beveiligingsplannen resteert € 100.000 waarvoor een Europees aanbestedingstraject gestart is om dit in te zetten voor “Onbevoegd fysiek toegang gemeentehuis”. Daarnaast resteert € 388.985 voor een project voor asbestverwijdering.

Hiertegenover staat een bate voor hetzelfde bedrag (bijdrage provincie Gelderland). Deze functieverandering wordt in 2024 afgerond waarna dit bedrag uitbetaald wordt.

86

Verdere professionalisering en digitalisering vergunningverlening. (080.010.020) Met het vaststellen van regels voor evenementen begin 2021 is een eerste stap gezet richting de komst van de Omgevingswet, per 1 januari 2024. De Omgevingswet was aanleiding voor aanpassing van onze APV en voor aanpassing van verschillende vergunningsprocedures. Een deel van de APV gaat te op termijn over naar het omgevingsplan. Landelijke wetgeving en rechterlijke uitspraken maken het voor organisatoren van evenementen niet makkelijker. Wij bieden, vanuit het evenementenbeleid en de APV, zo maximaal mogelijk zekerheid aan organisatoren door tijdige en correcte vergunningverlening. Hierin maken we een verdere professionaliseringsslag en digitaliseren wij dienstverlening en procedures verder. De evaluatie van onze regels voor evenementen eind 2023 gebruiken we hiervoor als basis. Kwaliteit Het ICT pakket RXMission dat door de vergunningverleners en handhavers Bouw en Woningtoezicht/RO wordt gebruikt heeft zich nu in de praktijk bewezen. Om dit pakket ook voor de vergunningverleners DOOV en de BOA's te kunnen gaan gebruiken moet een aparte module worden aangeschaft die geïmplementeerd moet worden. Dit wordt in 2024 gepland. De aanpassingen in de APV worden meegenomen in het implementatie/transitietraject van het Omgevingsplan. dat tot eind 2029 loopt. Geld

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 Activiteit 080.010.010: Gemeentelijke handhaving Bij de slotwijziging 2023 is de begroting met € 388.985 verhoogd inzake afwikkeling van een project uit de Subsidieregeling Kwaliteitsimpuls Natuur- en Landschap van de provincie Gelderland. Dit betreft een functieverandering van een stuk landbouwgrond naar natuur. Hieronder viel ook een asbestsanering Hiertegenover staat een bate voor hetzelfde bedrag (bijdrage provincie Gelderland). Deze functieverandering wordt in 2024 afgerond waarna dit bedrag uitbetaald wordt. Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

2023 (vastgesteld)

Gewijzigde begroting

Realisatie 2023

Lasten 080.010.010 Gemeentelijke handhaving

-107

-44

-590

-60

-1.080

-1.472

-1.473

-1.462

080.020.010 Integrale veiligheid

-441

-409

-518

-565

080.020.020 Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland

-2.673

-2.775

-2.860

-2.852

080.500.010 Loonkosten

-540

-612

-665

-665

080.700.010 Rente en afschrijving

-53

-64

-55

-51

-4.894

-5.376

-6.161

-5.655

080.010.020 Omgevingsdienst Achterhoek

Totaal Lasten

87

Baten 080.010.010 Gemeentelijke handhaving

43

0

389

30

080.010.020 Omgevingsdienst Achterhoek

4

0

0

0

115

114

114

121

080.020.010 Integrale veiligheid Totaal Baten

162

114

502

151

-4.732

-5.263

-5.659

-5.504

080.710.010 Reserves

20

0

167

34

Totaal Onttrekkingen

20

0

167

34

Mutaties reserves

20

0

167

34

-4.712

-5.263

-5.492

-5.471

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Gerealiseerd resultaat

Kaders die de raad heeft vastgesteld • •

Integraal Veiligheidsplan Achterhoek Oost 2019-2022 Handhavingsplan Openbare ruimte 2016

Beleidsindicatoren Indicator

Geschikte data

Eenheid

Activiteit

Boa’s beschikken over De permanente her- en bijscholing (PHB), de RTGB % gevolgde vereiste de noodzakelijke (regionale toetsing geweldsbeheersing) zijn jaarlijks opleidingen kennis en kunde terugkomend en voorzien van een examen. Daarnaast zijn jaarlijks incidentele opleidingen in het kader van omgaan met jeugd, alcohol en drugs, ondermijning, verward gedrag, radicalisering, etc.

We richten ons op onveiligheidsgevoelens

Boa’s zijn zichtbaar voor de inwoners

We creëren en behouden een vertrouwensband

De Boa’s dragen het herkenbare uniform, rijden en fietsen met herkenbare voertuigen.

Boa’s zijn zichtbaar en Aanwezigheid op die plekken waar aandacht aanspreekbaar voor noodzakelijk is. Ook vanuit preventief oogpunt. de inwoners

JA-NEE

Aantal evenementen-, We creëren en behouden horeca-, overlast- en een vertrouwensband jeugdcontroles dat wordt uitgevoerd. (Kwantitatief en Kwalitatief)

Boa’s hebben een krachtig netwerk met partners

De Boa’s nemen structureel deel aan het sociaal Aantal (gekwalificeerde) We zijn betrokken bij overleg, het jeugdregie overleg, de overleggen van de multidisciplinaire overleggen buurtbewoners en gebiedsteams, kernen, wijkagenten, horeca, dat gevolgd wordt. partners ondermijning, ondernemers.

Meldingen worden snel afgehandeld

Registratie terugbelverzoeken via KCC en Operationeel Centrum Politie en zaken via zaaksysteem.

Het aantal dagen tussen het We creëren en behouden binnenkomen van een een vertrouwensband melding en de afhandeling, stijging/daling.

Herhaalmeldingen

Registratie via zaaksysteem van meldingen over al bestaande zaken.

% en trend

We creëren en behouden een vertrouwensband

88

ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING Wat speelt er? De basis voor de gemeente ligt in het algemeen bestuur en de bedrijfsvoering die nodig is om de doelen te realiseren.

Speerpunt Algemeen bestuur. (090.010) Wat willen we bereiken? •

We willen een stabiel, goed gefaciliteerd bestuur.

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bestuur. (090.010.010 en 090.010.020) De gemeente Berkelland gaat in 2023 de Provinciale Statenverkiezingen en de Waterschapsverkiezingen organiseren. Kwaliteit De gemeenteraad heeft in 2023 het eerst volle jaar na de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug. Er is veel vergaderd en we gingen aan de slag met de doorontwikkeling van het BOBvergadermodel en de uitvoering van het ambitiedocument. Vanuit de raad is afgelopen jaren samen met het college en collega’s gewerkt aan het initiatiefvoorstel Omgevingsvisie. Deze is in september vastgesteld. Daarnaast is onze Jongerenraad met zes nieuw geïnstalleerde leden weer actief. We werken inmiddels met een Lange Termijn Agenda, we stelden een gedragscode voor raadsleden, collegeleden en burgemeester vast en hebben aandacht voor omgangsvormen en agressie. Ook informatieveiligheid is onder de aandacht. Per 1 januari 2024 communiceren we via een pagina van de gemeenteraad op Facebook. Daarvoor zijn in 2023 de nodige voorbereidingen gedaan. Geld Het voordeel op deze activiteit is met name een lagere toevoeging aan de Voorziening wethouders pensioenen. Dit wordt met name veroorzaakt door een hogere rentestand.

Speerpunt Klantgerichte dienstverlening. (090.020) Wat willen we bereiken? De gemeente Berkelland groeit toe naar een netwerkorganisatie, waarin de toegevoegde waarde van ons werk plaatsvindt in de in- en externe netwerken waar wij onderdeel van zijn. We bevinden ons in de haarvaten van de samenleving en spelen in op de behoefte van onze inwoners, ondernemers en instellingen. De context verandert snel en wordt steeds complexer. De komende jaren gaan we stappen zetten op het gebied van dienstverlening en bedrijfsvoering. De ontwikkelingen in de samenleving vragen dat we steeds flexibeler en meer integraal gaan werken. We hebben daarbij vertrouwen in de professionaliteit en het eigenaarschap van onze medewerkers. We geven hen dan ook de ruimte om binnen de gestelde kaders hun werk te doen. De bedrijfsvoering is erop gericht om medewerkers te ondersteunen bij het leveren van Mooi Werk. De komende periode werken we aan het optimaliseren van processen en control en het versterken van resultaatgerichtheid in de organisatie. Zo wordt komend jaar de gesprekkencyclus verbeterd, werken we aan het versterken van opdrachtgever- en opdrachtnemerschap en wordt de cyclus van de teamplannen voortgezet. 89

Ook zien we verschillende ontwikkelingen binnen dienstverlening die de organisatie raken. De nieuwe Omgevingswet vraagt bijvoorbeeld van ons dat we integraal, maar met oog voor verschillende doelgroepen, werken. In 2023 is onze nieuwe moderne telefooncentrale operationeel. Dit geeft ons betere mogelijkheden om de bereikbaarheid te verhogen en prestaties te meten. We monitoren en sturen scherper op de tijdige afdoening van zaken. Door de krapte op de arbeidsmarkt worden we gedwongen na te denken over slimmer werken en zullen keuzes moeten maken welk serviceniveau daarbij haalbaar is. We gaan aan de slag om onze processen daar op aan te passen. Goede dienstverlening zit niet alleen in doelmatige werkprocessen en digitalisering, maar ook in houding en gedrag: een proactieve dienstverlening. Onze communicatie is doelgroepgericht. De communicatie bij vergunningaanvragen doen we duidelijk en snel. We werken vanuit ‘Ja, mits’ en niet ‘Nee, tenzij’, bekeken vanuit het algemeen belang. In 2023 gaan we een aansprekende, uitdagende op de toekomst gerichte visie op dienstverlening en een uitvoeringsprogramma opstellen. Met input van buiten en binnen. Integrerend met de extern gerichte doelstellingen vanuit alle gemeentelijke domeinen. Bij de uitwerking zijn bereikbaarheid, toegankelijkheid, inleving, aansluiting bij de klantwens en heldere communicatie aandachtspunten.

Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen visie op dienstverlening De gemeente Berkelland groeit toe naar een netwerkorganisatie, waarin de toegevoegde waarde van ons werk plaatsvindt in de in- en externe netwerken waar wij onderdeel van zijn. We bevinden ons in de haarvaten van de samenleving en spelen in op de behoefte van onze inwoners, ondernemers en instellingen. De context verandert snel en wordt steeds complexer. De komende jaren gaan we stappen zetten op het gebied van dienstverlening en bedrijfsvoering. De ontwikkelingen in de samenleving vragen dat we steeds flexibeler en meer integraal gaan werken. We hebben daarbij vertrouwen in de professionaliteit en het eigenaarschap van onze medewerkers. We geven hen dan ook de ruimte om binnen de gestelde kaders hun werk te doen. De bedrijfsvoering is erop gericht om medewerkers te ondersteunen bij het leveren van Mooi Werk. De komende periode werken we aan het optimaliseren van processen en control en het versterken van resultaatgerichtheid in de organisatie. Zo wordt komend jaar de gesprekkencyclus verbeterd, werken we aan het versterken van opdrachtgever- en opdrachtnemerschap en wordt de cyclus van de teamplannen voortgezet. Ook zien we verschillende ontwikkelingen binnen dienstverlening die de organisatie raken.

De nieuwe Omgevingswet vraagt bijvoorbeeld van ons dat we integraal, maar met oog voor verschillende doelgroepen, werken. In 2023 is onze nieuwe moderne telefooncentrale operationeel. Dit geeft ons betere mogelijkheden om de bereikbaarheid te verhogen en prestaties te meten. We monitoren en sturen scherper op de tijdige afdoening van zaken. Door de krapte op de arbeidsmarkt worden we gedwongen na te denken over slimmer werken en zullen keuzes moeten maken welk serviceniveau daarbij haalbaar is. We gaan aan de slag om onze processen daar op aan te passen. Goede dienstverlening zit niet alleen in doelmatige werkprocessen en digitalisering, maar ook in houding en gedrag: een proactieve dienstverlening. Onze communicatie is doelgroepgericht. De communicatie bij vergunningaanvragen doen we duidelijk en snel. We werken vanuit ‘Ja, mits’ en niet ‘Nee, tenzij’, bekeken vanuit het algemeen belang. In 2023 gaan we een aansprekende, uitdagende op de toekomst gerichte visie op dienstverlening en een uitvoeringsprogramma opstellen. Met input van buiten en binnen. Integrerend met de extern gerichte doelstellingen vanuit alle gemeentelijke domeinen. Bij de uitwerking zijn bereikbaarheid, toegankelijkheid, inleving, aansluiting bij de klantwens en heldere communicatie aandachtspunten. Kwaliteit Voor de uitvoering van de visie op dienstverlening zijn er in 2023 middelen beschikbaar gesteld.

Deze visie is vastgesteld en komen we bij de volgende stap, het uitvoeringsplan. 90

Keuzevrijheid voor de inwoner om op verschillende manieren met de gemeente in contact te komen, bellen, mailen, bezoek, post, whatsapp, etc. is een onderdeel van de huidig opgestelde visie. We zijn bereikbaar en betrouwbaar en we monitoren dat ook, dat betekent dat er op verschillende onderdelen nog wel een dashboard gemaakt moet worden. We gaan werken met vraaggeleiding, een vraag of verzoek is in beeld, vastgelegd op de juiste plek en wordt bewaakt dat deze tijdig wordt afgehandeld. Dit vraagt dus volledige digitalisering van werkprocessen. Voor al deze opdrachten is het noodzakelijk dat we met een projectorganisatie werken waar een projectleider nodig is en een stuurgroep en projectgroep. De stuurgroep en projectgroep worden gevuld door interne collega’s. De huidige projectleider is medio 2023 gestart. Het project loopt nog door in 2024. Geld

Speerpunt Moderne bedrijfsvoering. (090.030) Wat willen we bereiken? In de paragraaf Bedrijfsvoering is de inhoudelijke informatie over de bedrijfsvoering opgenomen.

Wat gaan we daarvoor doen? Bedrijfsvoering In de paragraaf Bedrijfsvoering is de inhoudelijke informatie over de bedrijfsvoering opgenomen. Kwaliteit Er ligt een actieplan om de ontwikkeling van bedrijfsvoering te laten aansluiten op de organisatie ontwikkeling. Geld •

•

Activiteit 090.030.010: Algemeen Het voordeel op deze activiteit bestaat enerzijds uit lagere lasten van € 370.000 en anderzijds uit hogere baten van € 513.000. De lagere lasten hebben vooral betrekking op lagere opleidingskosten (€ 132.000) en daarnaast een latere start van de werkzaamheden voor de Wet Open Overheid (€ 104.000). De hogere baten van € 513.000 bestaan vooral uit een hogere baste voor ziektekostenvergoeding personeel en hogere baten uit loonkostensubsidie. Activiteit 090.030.020: Personeel Het voordeel op deze activiteit bestaat vooral uit lagere lasten voor het project Hybride werken van € 564.000. Bij de bestuursrapportage 2023 is hiervoor € 658.000 beschikbaar gesteld voor o.a. het plaatsen van bel- en vergadercellen in het gemeentehuis in Borculo. Dit project wordt voortgezet in 2024. Daarnaast is er een voordeel op de personeelskosten van € 1.037.000. Dit heeft vooral te maken met lagere lasten voor inhuur van personeel.

•

Activiteit 090.030.040 Facilitair Het nadeel op deze activiteit bestaat enerzijds uit eenmalige lasten voor het bellen via teams en verhoging van de tarieven voor mobiele telefonie

•

Activiteit 090.030.050 ICT Het voordeel op deze activiteit ontstaat vooral door een hogere bijdrage van derden voor de verstrekt ICT dienstverlening.

91

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 Actitiviteit 090.010.020: Ondersteuning Bij de slotwijziging 2023 is € 100.000 beschikbaar gesteld voor een extra verkiezing voor de 2e kamer op 22 november 2023. Activiteit 090.020.020 DVO's Bij de bestuursrapportage 2023 zijn de geraamde baten voor de diverse dienstverleningsovereenkomsten met € 139.000 verhoogd op basis van gerealiseerde baten uit het verleden. Activiteit 090.030.010: Algemeen, 090.030.020: Personeel en 090.710.010 Reserves Bij deze activiteiten is er per saldo een voordeel van € 20.000. Bij de bestuursrapportage 2023 is € 658.000 beschikbaar gesteld voor het project Hybride werken. Deze middelen zijn o.a. voor het plaatsen van bel- en vergadercellen in het gemeentehuis in Borculo. Deze middelen zijn gedekt uit de reserve Bedrijfsvoering. De toename van de personeelskosten in activiteit 090.030.020 zijn eveneens gedekt uit de reserve bedrijfsvoering. Activiteit 090.030.030: Huisvesting Bij de bestuursrapportage 2023 is € 240.000 beschikbaar gesteld voor gestegen energielasten en onderhoudskosten. Activiteit 090.030.050: ICT Bij de bestuursrapportage 2023 is het ICT budget met € 435.000 verhoogd bestaande uit het restant projectbudget 2022 en hogere lasten voor licenties en onderhoud als gevolg van het gestegen aantal personen in de organisatie.

Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2022

2023 (vastgesteld)

Gewijzigde begroting

Realisatie 2023

Lasten 090.010.010 Bestuur

-1.124

-373

-378

-353

090.010.020 Ondersteuning

-436

-310

-448

-459

090.020.010 Burgerzaken

-201

-240

-232

-221

090.020.020 DVO's

0

0

0

0

090.020.030 Visie op dienstverlening

0

-150

-150

-108

090.030.010 Algemeen

-3.108

-1.511

-3.587

-3.217

090.030.020 Personeel

-1.053

-2.479

-3.102

-1.496

090.030.030 Huisvesting

-513

-461

-702

-750

090.030.040 Facilitair

-550

-391

-488

-574

090.030.050 ICT

-2.131

-2.160

-2.595

-2.570

090.500.010 Loonkosten

-10.437

-11.726

-12.292

-12.255

090.700.010 Rente en afschrijving

-1.646

-1.831

-1.657

-1.673

Totaal Lasten

-21.237

-21.623

-25.620

-23.657

92

Baten 090.020.010 Burgerzaken

569

537

526

513

090.020.020 DVO's

890

760

889

866

090.030.010 Algemeen

805

400

461

974

090.030.020 Personeel

1

0

0

14

090.030.040 Facilitair

1

37

4

0

350

143

132

356

090.030.050 ICT Totaal Baten

2.616

1.877

2.012

2.722

-18.621

-19.747

-23.609

-20.935

090.710.010 Reserves

2.393

474

3.132

1.101

Totaal Onttrekkingen

2.393

474

3.132

1.101

090.710.010 Reserves

-4.042

-192

-192

-245

Totaal Stortingen

-4.042

-192

-192

-245

Mutaties reserves

-1.649

282

2.940

855

Gerealiseerd resultaat

-20.270

-19.464

-20.669

-20.080

Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen

Stortingen

93

OVERZICHT VAN ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Wat speelt er? •

• •

Onze belangrijkste inkomstenbron, de algemene uitkering blijft vooralsnog afhankelijk van de ontwikkeling van (een gedeelte van) de Rijksuitgaven. Door de verschillende crises die op dit moment spelen is het lastig om de ontwikkeling van de algemene uitkering te voorspellen. De marktrente is laag. Overtollige liquide middelen leveren daardoor nauwelijks rendement op. Veranderde toezichtregels maken de inzet van reserves ingewikkelder.

Treasury. (100.010) Maatregelen We zorgen voor voldoende liquiditeit. Kwaliteit Geld Bij deze activiteit gaat het over de rente. Hoeveel rente betalen we, hoeveel rente ontvangen we en hoeveel rente verdelen we door naar de investeringen. Omdat we meer rente hebben ontvangen dan verwacht verdelen we minder rente door naar de investeringen. Per saldo is het resultaat op deze activiteit daardoor beperkt. We beheren onze financiële middelen. Kwaliteit Geld Deze activiteit bestaat uit twee onderdelen. De kosten en het dividend van onze deelnemingen en het beheer van onze leegstaande gebouwen. Er is sprake van een klein negatief resultaat op dit onderdeel doordat er iets minder inkomsten zijn gerealiseerd.

Dekkingsmiddelen. (100.020) Wat willen we bereiken? Een stabiele en reële (meerjaren)begroting met financiële ruimte voor nieuwe investeringen. Dit doen we door de wensen realistischer af te zetten tegen wat de mogelijkheden die er zijn om de zaken uit te voeren. Door fasering neemt de druk af en maken we op korte termijn ruimte vrij voor incidentele onderwerpen.

Maatregelen We innen belastingen. Kwaliteit Het GBTwente verzorgde ook in 2023 voor ons de belastinginning. 94

Geld De lasten voor de uitvoering van de WOZ vallen lager uit dan begroot met name doordat de proceskostenvergoeding lager uitkomt dan verwacht. Er zijn in 2023 ruim 1.700 bezwaren meer binngengekomen dan in 2022. De verwachting was dat dit tot meer procesckostenvergoedingen zou leiden. Het toekenningspercentage van de no cure no pay bezwaren valt lager uit dan in 2021 (40%) en 2022 (44%). In 2023 is dit percentage 17%. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 120.000. De opbrengst voor de toeristen belasting is sterk toegenomen ten opzichte van 2022. Dit komt omdat in 2023 voor het eerst met voorlopige aanslagen is gewerkt. In 2023 is daardoor zoals voorheen de opbrengst van 2022 verantwoord en daarnaast ook de voorlopige opbrengst van 2023. We ontvangen algemene uitkering. Kwaliteit Geld In 2023 hebben we € 1,5 miljoen meer algemene uitkering ontvangen dan begroot. Ongeveer € 700.000 hiervan komt uit de in december uitgekeerde bijdrage voor de energietoeslag en de omgevingswet. Ongeveer € 600.000 is het gevolg van wijzigingen in de aantallen en de bedragen op basis waarvan de algemene uitkering wordt berekend. Het restant van € 200.000 is het gevolg van nabetalingen over 2021 en 2022. We betalen vennnootschapsbelasting. Kwaliteit Geld Vennootschapsbelasting is een winstbelasting.

We betalen alleen vennootschapsbelasting over winst uit ondernemersactiviteiten, zoals het uitlenen van personeel, de verkoop van grond, en opbrengsten uit afvalstromen. De winst over 2023 is lager dan begroot. Hierdoor ontstaat een voordeel van ongeveer € 50.000.

Kaders die de raad heeft vastgesteld • •

Financiële verordening Treasurystatuut

Wat mag het kosten? Toelichting verschillen groter dan € 100.000 tussen vastgestelde en gewijzigde begroting 2023 • Activiteit 100.010.010 We zorgen voor voldoende liquiditeit In de bestuursrapportage 2023 is opgenomen dat de BNG de eeuwig lopende lening nog niet aflost., waardoor de gemeente extra rente ontvangt. De door te berekenen rente aan de investeringen is hierdoor lager. Dit leidt tot een nadeel op deze activiteit aan de lastenkant. Dit wordt versterkt doordat we voor het kortstondig lenen van geld ook weer rente moeten betalen • Activiteit 100.010.020: We beheren onze financiële middelen Bestuursrapportage 2023: Zowel de BNG als Twence hebben over 2022 meer dividend uitgekeerd. Het extra dividend van Twence gebruiken we als dekking voor de extra lasten in het kader van de energiearmoede 95

• • •

Activiteit 100.020.010: We innen belastingen Slotwijziging 2023: Verhoging bijdrage aan GBT Twente i.k.v. loon- en prijscompensatie en proceskosten WOZ Activiteit 100.020.020: We ontvangen algemene uitkering Bestuursrapportage 2023: We ontvangen meer algemene uitkering Activiteit 100.030.010: Onvoorzien Bestuursrapportage 2023: Hier vallen de loon- en prijscompensatie vrij

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Berkelland&id=4e886566-ab6e-4453-8c57-c16cde74ca79