Bijlage 1. Jaarstukken 2020
Tekst van het document
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel Het ziekteverzuimpercentage voor 2020 ligt op het landelijk (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automati- gemiddelde. Ondanks Corona verbeterde het verzuimpercenseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische tage ten opzichte van 2019. taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet Financiële verordening ex artikel 213 Gemeentewet (Controleverordening) Nota Investeren en Afschrijven Nota Reserves en Voorzieningen
68
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
Vastgesteld 2017 2015 2018 2020
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Belastingsamenwerking West-Brabant
De uitvoering van de heffing en invordering waterschapsbelasting (zoals zuiveringsheffing, verontreinigingsheffing en diverse watersysteemheffingen) en van gemeentelijke belastingen (zoals de onroerende zaakbelastingen, rioolheffing, afvalstoffenheffing, honden- en toeristenbelasting), de behandeling van bezwaar- en beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de deelnemende partijen. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 1.442.060 (excl. btw)
Brabant Water NV
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
NV Bank Nederlandse Gemeenten
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
PZEM nv
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
Enexis Holding NV
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
Publiek belang Elektriciteitsproductie BV en Claim Staat Vennootschap BV
Deze 2 nv’s zijn opgericht voor het vertegenwoordigen van de 136 verkopende aandeelhouders (diverse gemeenten en provincies) bij het beheer en de uitoefening van rechten en verplichtingen als gevolg van het aandelenpakket Essent nv.
GR West-Brabants Archief (WBA)
Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen beheersbare kosten worden uitgevoerd. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 825.855
ICT Samenwerking West-Brabant West
Via de GR beschikken we over een uitvoeringsorganisatie die voorziet in IT-dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 1.923.702
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
69
Wat heeft het gekost? Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening x € 1.000
Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
V/N
Baten Lasten
-156.202 31.083
-160.519 29.837
-175.871 31.948
-168.477 32.068
-7.393 -120
N N
Totaalsaldo baten en lasten
-125.119
-130.682
-143.922
-136.409
-7.514
N
Onttrekking Storting
-11.554 276
-2.767 0
-672 970
0 970
-672 0
N -
Totaalsaldo reserves
-11.278
-2.767
298
970
-672
N
Gerealiseerde resultaat
-136.397
-133.449
-143.624
-135.439
-8.186
N
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
P503 Overhead 23.579
Lasten 33.038
Baten -168.477
70
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
P502 Gemeentelijke Belastingen en Dienstverlening -13.462
P501 Algemene Dekkingsmiddelen 145.555
Specificatie per productgroep Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Verschil 2020
V/N
Baten Lasten
-136.388 2.579
-140.549 2.045
-156.312 2.116
-148.840 2.315
-7.471 -199
N N
Totaalsaldo baten en lasten
-133.809
-138.504
-154.196
-146.525
-7.670
N
Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-10.762 276
-2.095 0
0 970
0 970
0 0
-
Totaalsaldo reserves
-10.486
-2.095
970
970
0
-
Gerealiseerde resultaat
-144.295
-140.599
-153.226
-145.555
-7.670
N
Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
V/N
Baten Lasten
-16.813 3.567
-17.022 2.970
-16.686 3.007
-16.397 2.935
-289 71
N V
Totaalsaldo baten en lasten
-13.246
-14.052
-13.680
-13.462
-217
N
Gerealiseerde resultaat
-13.246
-14.052
-13.680
-13.462
-217
N
Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
V/N
Baten Lasten
-3.000 24.937
-2.949 24.822
-2.873 26.826
-3.240 26.818
367 8
V V
Totaalsaldo baten en lasten
21.937
21.874
23.953
23.579
374
V
Onttrekkingen reserves
-792
-672
-672
0
-672
N
Totaalsaldo reserves
-792
-672
-672
0
-672
N
Gerealiseerde resultaat
21.144
21.202
23.281
23.579
-298
N
x € 1.000 Productgroep P501 Algemene Dekkingsmiddelen
x € 1.000 Productgroep P502 Gemeentelijke Belastingen en dienstverlening
x € 1.000 Productgroep P503 Overhead
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep P5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Omschrijving
Resultaat V / N Resultaat V / N Waarvan V / N Waarvan V / N baten 2020 lasten 2020 structurele structurele baten lasten
P0501 Algemene Dekkingsmiddelen
-7.471
N
-199
N
P0502 Gemeentelijke Belastingen en dienstverl.
-289
N
71
V
P0503 Overhead
367
V
8
V
-7.393
N
-120
N
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
71
Toelichting -7.670 N In 2020 hebben we € 4,3 miljoen incidenteel extra algemene uitkering ontvangen als compensatie voor de kosten van Deelnemingen 462 V Corona. Hier was voor het grootste gedeelte al rekening mee gehouden in het 2e Concernbericht. Saver keerde eind 2020 een extra dividend over 2018 uit van € 439.000. Dit was niet begroot. Incidentele baten en lasten -112 N P501 Algemene dekkingsmiddelen
De Europese Centrale Bank bepaalde in 2020 dat financiële instellingen geen dividend mogen uitkeren. In het 2e Concernbericht is op basis van dit bericht de dividenduitkering van de BNG over 2019 met € 50.000 verlaagd. De BNG besloot om 50% van de nettowinst over 2019 zijnde € 71 miljoen aan haar aandeelhouders uit te keren. Conform de aanbeveling van de Europese Centrale Bank vindt de uitbetaling van het dividend pas in 2021 plaats. Op basis van de BBV-voorschriften moet de dividenduitkering 2019 van € 52.000 wel in 2020 verantwoord te worden.
De belastingdienst is bezig met een controle van de belastingaangiften vanaf 2015. Eind 2020 heeft de belastingdienst nog een naheffingsaanslag over 2015 gestuurd van € 206.000. Bij het voorstel van de uitgavenstop half 2020 was ook een post onvoorzien van € 150.000 opgenomen. Dit budget is niet meer toebedeeld en hierdoor is dus een voordeel ontstaan. Resultaat van de jaarrekening
- 7.478 N
Bij de begroting wordt op deze post het saldo van de begroting geraamd. Na de raadsvergadering van december was Eigen financieringsmiddelen 94 N het saldo van de Begroting -/- € 7.478.000 (nadelig). Deze post wordt alleen bij de begroting gebruikt en levert dus bij de Het resultaat op de eigen financieringsmiddelen was € 94.000 jaarrekening altijd een saldo. negatief. Oorzaak van dit tekort was dat er minder rente aan grondexploitaties is toegerekend. De toe te rekenen rente op P502 Gemeentelijke belastingen en dienstverlening -217 N grondexploitaties is gebaseerd op de werkelijke rente die de gemeente over haar afgesloten financieringen betaald. Deze Salaris en inhuurkosten 84 V daalden waardoor er € 197.000 minder rente werd toegerekend aan grondexploitaties. Dit nadeel werd deels gecomDe salaris- en inhuurkosten binnen deze productgroep zijn penseerd door lagere te betalen rente van in totaal € 103.000. € 84.000 lager dan begroot. Dit voordeel is ontstaan doordat ontstane vacatures in 2020 niet gelijk zijn ingevuld. Algemene uitkering - 456 N Verkiezingen 103 V Het nadeel op de algemene uitkering is voor € 577.000 te verklaren door definitieve vaststelling van maatstaven over In 2020 is een vergoeding van het rijk ontvangen van € 103.000 voorgaande jaren.
We hebben geen invloed op de omvang voor hogere kosten voor het organiseren van de Tweede (betreft voornamelijk medicijngebruik) of op het moment van Kamerverkiezingen in maart 2021 door Covid-19. Deze hoger vaststellen. kosten worden voornamelijk in 2021 gemaakt. Hierdoor is er op dit product een voordeel ontstaan. De decembercirculaire is niet in de begroting verwerkt. De decembercirculaire kent een voordeel van € 85.000, wat voor Leges burgerzaken 79 V € 36.000 betrekking had op Beschermd Wonen. Bij het tweede concernbericht is een aanname gedaan voor te ontvangen Bij het 2e Concernbericht is op netto opbrengst leges burgercompensatie voor gederfde toeristenbelasting (€ 224.000) en zaken met € 356.000 verlaagd door de coronacrisis. Het aantal parkeergelden (€ 735.000). Deze compensatie ontvangen we aanvragen voor reisdocumenten en overige documenten (nog) niet. Daar tegenover staan compensatiemiddelen die lag in 2020 veel lager dan begroot. Uiteindelijk is de netto we wel ontvangen en waar nog niet mee gerekend was in het opbrengst € 79.000 minder negatief dan we bij het 2e Concern2e Concernbericht. Het voordeel valt weg tegen het nadeel bericht inschatten. van de compensatie toeristenbelasting en parkeergelden.
72
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
OZB
-423 N
De opbrengst OZB is € 265.000 lager dan het begrote bedrag van € 15,5 miljoen. Dit komt doordat de opbrengst gebruikers niet-woningen lager uitkomt dan begroot. Door een daling van het aantal niet-woningen (112 stuks) en een hogere leegstand is de opbrengst € 180.000 lager en door de afhandeling van bezwaarschriften is € 80.000 over voorgaande jaren terugbetaald. De bijdrage aan BWB is € 128.000 hoger dan begroot. De 2e begrotingswijziging van de BWB kon niet meer verwerkt worden in de begrotingscijfers. Wel is deze begrotingswijziging voor wensen en bedenkingen in december aan de raad voorgelegd. Daarnaast is het budget niet aangepast aan de afrekening 2019.
Bergen op Zoom. Hier staan onder andere het mobiliteitsbudget, vervangingsbudget bij langdurige ziekte en de opleidingsbudgetten. Hier is bewust op gestuurd en de kosten zijn zo laag mogelijk gehouden, zeker naar aanleiding van de vacaturestop. Ook zijn er door corona minder opleidingen gegeven, waardoor die kosten lager zijn. Daarnaast zijn er nog wat kleinere afwijkingen in verband met ontvangen UWV-uitkeringen voor langdurig zieke medewerkers en lagere reiskosten van medewerkers voor dienstreizen. Facilitaire services
279 V
Op de post facilitaire services behaalden we een voordeel van € 279.000. Dit komt omdat de vergoeding voor werkzaamheden voor de ISD (Service Level Agreement) in verband met de vergoeding beveiliging en werkcentrum niet was begroot Precario -92 N waardoor een voordeel ontstond van € 110.000. Deze SLA heeft onder andere betrekking op locatiehuur, schoonmaak, De motie om geen precariobelasting te heffen over de perio- beveiliging, koffievoorziening en klein onderhoud. de dat de terrassen niet open zijn geweest in 2020, verwerkten we al in deze jaarrekening. Hierdoor komt de opbrengst Daarnaast waren er door Covid-19 in 2020 minder uitgaven op € 92.000 lager uit dan begroot. Wij verwachten hier nog het vlak van papier, kantoorbenodigdheden, onderhoud, en compensatie van het rijk voor, omdat deze lagere opbrengst dranken en is er minder gebruik gemaakt van de repro. samenhangt met de coronacrisis (zie hiervoor de paragraaf corona). ICT 126 V 374 V De ICT-kosten zijn € 126.000 lager dan begroot. Op basis van de jaarrekening ICT WBW ontvingen we een teruggaaf Salaris- en inhuurkosten -137 N van € 240.000. Dit omdat ICT WBW minder diensten voor Bergen op Zoom leverde dan begroot. Per saldo zijn de Op de salaris- en inhuurkosten binnen deze productgroep software kosten € 90.000 hoger dan begroot. Dit komt mede, realiseerden we een nadeel van € 137.000.
Dit voordeel ontomdat wij al enkele contracten van ICT WBW hebben overstond door de volgende posten: genomen vooruitlopend op de uittreding. • Binnen de clusters van het aandachtgebied bedrijfsvoering is een nadeel op de salaris- en inhuurbudgetten P503 Overhead Reserves 672 N van € 315.000. Enerzijds zijn er hogere kosten doordat er personeel is uitgestroomd. Anderzijds is er een voordeel De Belastingsamenwerking voerde voor ons de werkzaamhegeweest op de post salarissen doordat niet alle vacatures den uit om het waarderen in het kader van de Wet WOZ om te (direct) zijn herbezet in 2020. zetten van inhoud (m3) naar oppervlakte (m2). Bij de Begroting • De salaris- en inhuurkosten in 2020 van het clusterma2020 was begroot dat deze kosten uit de algemene reserve nagement zijn € 561.000 hoger dan begroot. Op 1 januari zouden worden gedekt. Bij het 1e Concernbericht gaven we 2020 startten we met de nieuwe organisatiestructuur. aan gedurende het jaar zo min mogelijk onttrekkingen te doen Niet alle ‘oude’ leidinggevenden konden gelijk worden uit de algemene reserve en zoveel mogelijk via het jaarrekegeplaatst. Totdat zij zijn herplaatst, zijn hun salariskosten ning resultaat te laten lopen. Abusievelijk is dit administratief wel op deze post geboekt. Daarnaast huurden we in voor niet goed verwerkt.
Bij de jaarrekening hebben we de kosten de functies waarop op 1 januari 2020 nog geen definitieve wel ten laste van het resultaat laten komen en geen onttrekbezetting was. king uit de algemene reserve gedaan. • De concernbrede HR-budgetten laten een voordeel zien van € 741.000. De concernbrede budgetten zijn budgetten die gelden voor alle medewerkers van de gemeente P503 Overhead
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
73
P5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening) Soort Onttrekking
Nr
Omschrijving
R98000
Res Algemeen (risico)
Totaal Onttrekking Storting
R98000
Totaal Storting
74
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
Res Algemeen (risico)
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
672
0
-672
672
0
672
970
970
0
970
970
0
Programma 6
Duurzaamheid Wat hebben we in 2022 bereikt? Duurzaamheid Hoofddoelen 1. Duurzame gemeente
Subdoelen 1.1 Economisch aantrekkelijke gemeente voor bedrijven om zich te vestigen en te blijven en waar ze kunnen verduurzamen doordat we ze aan elkaar verbinden, de initiatieven mogelijk maken en we de koplopers waarderen. Door de biobased economy zijn we voorloper in de circulaire economie. 1.2 Ecologische aantrekkelijke gemeente waar het groen en natuurlijk is en prettig om te wonen, te werken en te leven. De biodiversiteit, dierenwelzijn en welzijn van de mens is merkbaar verbeterd. 1.3. Educatie en voorlichting Met een leidende rol moet de gemeente invulling geven aan het klimaatakkoord van Parijs en de nieuwe Klimaatwet haar inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden overtuigen van de urgentie en van het gezamenlijke publieke belang.
2. Klimaatbestendige gemeente
Continue 2.1 Met een lokaal uitvoeringsprogramma energietransitie geven we aan hoe de gemeente veilig droog en gezond is en blijft door maatregelen. 2.2 Energiebesparing 2.3 Energieopwekking 2.4 Efficiënt energiegebruik warmteplan
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
75
Doelstellingen en activiteiten voor 2020 Wat wilden we bereiken? Wat en hoe hebben we dat bereikt? We boden de concept Regionale EnergieStrategie (RES) aan aan de gemeenteraad en we werkten mee aan de verdere uitwerking van de definitieve versie RES 1.0. Hiermee geven we aan het Rijk aan hoeveel duurzame energie wij in onze regio kunnen opwekken tot 2030, met een doorkijk naar 2050. Dit draagt bij aan de doelstelling uit het Klimaatakkoord. Dit bod wordt onderbouwd door landschappelijk, technisch en financieel onderzoek naar de beste plaatsen voor installaties. Daarnaast geeft de RES 1.0 een eerste inzicht in de regionale strategie voor de warmtetransitie van de gebouwde omgeving. De inbreng van inwoners en stakeholders is belangrijk voor het draagvlak voor de plannen en besluiten. Veel van hun inbreng is daarom verwerkt in de RES. In de RES staat de volgende ambitie aan duurzame energie voor Bergen op Zoom in 2030: • 24 GWh aan windenergie. Deze doelstelling komt voor uit het ‘Regionale bod windenergie’ en gaat om de repowering van het bestaande windpark aan de Bandijk; • 47 GWh aan zonnepanelen op grootschalige industriële daken; • 48 GWh aan extra windenergie op de bestaande doelstelling. Als zoekgebied voor het invullen van de wind doelstelling is de Auvergnepolder aangewezen.
consumptie en productie, klimaatverandering aanpakken en fatsoenlijke banen en economische groei. Bedrijven die De Groene Pluim krijgen, worden elke drie jaar getoetst om te kijken of ze nog aan alle punten voldoen. Het heeft ons geïnspireerd voor de toekomstvisie en we willen op termijn SDG-gemeente worden. We beginnen bij de Groene Pluimdoelen. Het Bergse bedrijf Versteden maakt leidingsystemen die voornamelijk in de chemische industrie worden gebruikt. Die worden normaal gesproken van staal of beton gemaakt. Het eindproduct van Versteden is duurzaam, want zij gebruiken composiet. Materialen hebben allemaal een bepaalde carbon footprint, ofwel de mate van belasting op het milieu. Composiet is qua belasting de helft van de typische materialen. Het heeft een enorm lange levensduur en kan makkelijk honderd jaar meegaan. 1.2 Ecologisch aantrekkelijke gemeente Met de klimaatdialoog is een eerste opzet voorzien om hier in belangrijke mate aan bij te dragen. Door Covid-19 kwam de (start van de) klimaatdialoog echter pas later in 2020 op digitale wijze tot stand. Het vervolg, en daarmee klimaatbestendig en water robuust handelen, leggen we pas in 2021 in het beleid vast.
1.3 Educatie en voorlichting Door Covid-19 stelde het Natuurpodium een aangepast Er zijn twee initiatieven van zonneparken als pilots voorbereid aanbod samen voor scholen. We investeerden in het digiter besluitvorming. tale platform ‘duurzaam bergenopzoom’ om voorlichting via sociale media te versterken. Door het toekennen door het Rijk van de Regeling Reductie Energieverbruik (REE regeling) konden we samen met het Regionaal EnergieloDuurzame gemeente ket een programma met wijkacties energiebesparing, webinars, gezamenlijke inkoopacties zonnepanelen en isolatiemaatregelen voor woningeigenaren uitvoeren. 1.1 Economisch aantrekkelijke gemeente Ook is de actie energiecadeaubonnen uitgevoerd. Zie programma 3. In 2020 voerden we 15 wijkacties met online-informaIn het kader van stimulering koplopers duurzame bedrijtieavonden (webinars) uit waarbij 600 woningeigenaren ven reikten we de Groene Pluim uitgereikt aan Versteden aanwezig waren. We lieten 709 huisscans uitvoeren Fiberglass Piping Systems. De Groene Pluim beoordeelt en voor de gezamenlijke inkoopactie zonnepanelen bedrijven aan de hand van de Sustainable Development schreven 735 eigenaren zich in, voor de isolatieactie 255 Goals van de Verenigde Naties. De Groene Pluim heeft woningeigenaren. Ruim 2000 cadeaubonnen ter waarde vier kerndoelen gekozen waar bedrijven aan worden van 45 euro zijn verzilverd.
Door Covid-19 verlengden we getoetst: partnerschappen voor de doelen, duurzame de termijn tot 31 december 2021.
1
76
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
2
Klimaatbestendige gemeente
De klimaatdialoog voerden we door Covid-19 in 2020 via online bijeenkomsten. De uitvoeringsagenda krijgt verder vorm (zie ook 1.2). In 2020 troffen we verduurzamingsmaatregelen bij de werkplaats aan de Blankenweg, het Stadhuis en het Oude Raadhuis in Halsteren. Door het focusakkoord en de uitgavenstop zijn de verduurzamingsmaatregelen bij sporthal Tuinwijk on-hold gezet. Op basis van het focusakkoord en de verdere uitwerking van businesscases (mogelijke bezuinigingen) kunnen we in 2021 een nieuwe inventarisatie met keuzes maken. Dit is in 2020 niet gebeurd. 2.2 Energiebesparing Met het werkprogramma van de OMWB controleren we bedrijven en instellingen op de informatieplicht.
Voor inwoners organiseerden we via de RRE activiteiten om energie te besparen, zoals cadeaubonnen voor kleine energiebesparende maatregelen, gezamenlijke inkoopacties voor zonnepanelen en isolatie, wijkacties voor energieadvies voor woningen en online informatieavonden. 2.3 Energieopwekking Samen met Stichting Energietransitie Bergen op Zoom bereidden we de zonnecentrale Eventum verder voor volgens de principes van de postcoderoosregeling zoals op de gemeentewerf. Verder nam de raad een besluit over het zonnepark Dassenberg. We werkten de nota Duurzame Energie en de beleidsregels zonneparken verder uit en stuurden ze ter besluitvorming naar de raad. 2.4 Efficiënt energiegebruik warmteplan Samen met een coalitie van stakeholders deden we een aanvraag voor een proeftuin aardgasvrije wijk. Deze is niet toegekend door BZK maar het was een goede voorbereiding voor visievorming. De stakeholders blijven samen optrekken voor het warmteplan.
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Volksgezondheid en Milieu, hernieuwbare elektriciteit, in percentage
Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk 17,6
(2018)
{-}
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (Klimaatmonitor - Rijkswaterstaat)
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota Vastgesteld Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2019 Visie Duurzame Ontwikkeling 2014 Afvalstoffenbeleidsplan2016 IBOR-Plan2017 Groenstructuurplan 2006 Actieplan Biobased Economy 2016
Verbonden partijen Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente Geen
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
77
Wat heeft het gekost? Programma 6 Duurzaamheid x € 1.000
Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
V/N
Baten Lasten
-4 925
0 951
-342 1.468
-282 1.123
-60 345
N V
Totaalsaldo baten en lasten
921
951
1.126
842
285
V
Onttrekking
-137
0
0
0
0
-
Totaalsaldo reserves
-137
0
0
0
0
-
Gerealiseerde resultaat
783
951
1.126
842
285
V
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
Baten -282
Lasten 1.123
78
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
P601 Duurzaamheid 842
Specificatie per productgroep Rekening 2019
Begroting 2020 voor wijziging
Baten Lasten
-4 925
0 951
-342 1.468
Totaalsaldo baten en lasten
921
951
Onttrekkingen reserves
-137
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
x € 1.000 Productgroep P601 Duurzaamheid
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
V/N
-282 1.123
-60 345
N V
1.126
842
285
V
0
0
0
0
-
-137
0
0
0
0
-
783
951
1.126
842
285
V
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep P6 Duurzaamheid
Resultaat V / N baten 2020
Resultaat V / N lasten 2020
-60
N
345
V
-60
N
345
V
Omschrijving P601 Algemene Dekkingsmiddelen
Waarvan V / N structurele baten
Waarvan V / N structurele lasten
Toelichting P601 Duurzaamheid
285 V
Milieuzorg/duurzaamheid
259 V
In 1e en 2e Concernbericht zijn middelen toegevoegd voor wat betreft RRE subsidie (€ 342.000) en Warmteplannen (€ 250.000). De RRE -subsidie wendden we in belangrijke mate aan. Er resteert een bedrag van ruim € 60.000. Dit bedrag is nodig voor al aanbestede subsidiabele werkzaamheden in 2021. Het Ministerie BZK heeft in kader van RRE-subsidie besloten de regeling te verlengen tot eind 2021 waardoor dit subsidierestant ook in 2021 mag worden ingezet. Deze niet bestede subsidie is aan de baten kant dan ook als nadeel weergegeven. Per saldo zijn daarmee de lasten en baten van de subsidieregeling aan elkaar gelijk in de jaarrekening.
Voor de Visie warmtetransitie was € 259.000 via algemene middelen uitgekeerd aan de gemeente. In 2e Concernbericht is besloten € 250.000 hiervoor te begroten. Voor de realisatie van Warmteplannen geldt een periode van 2020 tot 2030. Voor 2020 is hiervan € 8.800 aangewend voor de proeftuin aardgasvrije wijk en resteert dus een voordelig saldo van € 241.200. Deze ontvangen gelden vanuit het Rijk zijn nog niet volledig vertaald in concrete bedragen. Voor de diverse op te stellen plannen is uiteraard wel geld nodig. Bij de vaststelling van deze jaarrekening nemen we dan ook een voorstel op om deze gelden over te hevelen naar 2021 en daarmee beschikbaar te houden voor de bekostiging van de warmtetransitieplannen.
Reserves P6 Duurzaamheid
Nr
Omschrijving
R98000
Res Algemeen (risico)
Soort Onttrekking Totaal Onttrekking
Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging
Verschil 2020
0
0
0
0
0
0
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
79
Paragraaf 3.1
Lokale heffingen Volgens artikel 10 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat de paragraaf over de lokale heffingen tenminste de volgende aspecten: a. De geraamde inkomsten b. Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen c. Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd d. Een aanduiding van de lokale lastendruk e. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
1 Inleiding Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die verkregen worden op grond van publiekrechtelijke regels, voornamelijk belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten wordt een onderscheid gemaakt tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies: • De zuivere belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen en dienen ter uitvoering van collectieve vormen van dienstverlening, maar ook individuele vormen van dienstverlening zonder een duidelijke relatie tussen dienstverlening en belasting. • Voorbeelden hiervan zijn in Bergen op Zoom de onroerendezaakbelasting (OZB), de hondenbelasting, de precariobelasting en de toeristenbelasting. • De heffingen dienen ter dekking van de kosten voor de uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Dat houdt in dat de burger ook moet betalen als hij de dienst niet wenst. • Voorbeelden van heffingen zijn afvalstoffenheffing en de rioolheffing. • De retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. • Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort en rijbewijs.
80
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
2 Totale heffingsinkomsten De begrote inkomsten van de bovengenoemde gemeentelijke heffingen in 2020 bedragen in totaal € 43,9 miljoen (exclusief BIZ-heffing). Aan het einde van deze paragraaf wordt dit overzichtelijk weergegeven in een tabel.
3 Ambities voor deze bestuursperiode 1. Beleidsuitgangspunten met betrekking tot de gemeentelijke fiscale heffingen zijn vastgelegd in het Focusakkoord. In dit akkoord is vastgelegd, dat de lastendruk voor de burger met niet meer toeneemt dan met de trendmatige inflatiecorrectie. 2. Bij het bepalen van het inflatiepercentage voor 2020 is uitgegaan van een inflatie van 1,7%. 3. Voor de leges en andere gemeentelijke retributies geldt de inflatie van 1,7% voor zover de kostenontwikkeling daartoe aanleiding geeft. In het coalitieakkoord is daarover vastgelegd dat de leges en de riool- en afvalstoffenheffing worden geheven naar kostendekkende tarieven (rekening houdend met kostentoerekening binnen de wettelijke kaders en/of door het Rijk vastgestelde tarieven). Waar in het akkoord ‘leges’ staat, geldt dat uitgangspunt ook voor de andere retributies. 4. Het tarief van de hondenbelasting wordt conform de aangenomen motie RM016-0010 voor het laatst in 2020 opgelegd. 5. De reclamebelasting is met ingang van 2020 komen te vervallen. 6. Ook de komende jaren werken de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) en de deelnemers daaraan gezamenlijk en nadrukkelijk aan het verkrijgen van meer inzicht in de opbouw en samenstelling van de diverse belastingen en belastingplichtigen, om zo tot nog betere ramingen van de opbrengsten te komen.
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota RVB19-0104 Belastingmaatregelen 2020
Vastgesteld 2019
4 Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen In 2020 legde de BWB in totaal 36.900 aanslagen met 140.800 aanslagregels op. Deze aanslagen en aanslagregels waren als volgt verdeeld: heffingsjaar
aantal aanslagen
2020 2019 2018 2017
35.884 923 52 2
Totaal
36.861
De BWB maakte daarnaast in 2020 voor Bergen op Zoom 37.089 waardebeschikkingen waarvan 44% digitaal via Mijn Overheid is verzonden. Dit is een toename is ten opzichte van 2019 met 41,3%. 56% wordt nog als papieren versie via de post verzonden.
aantal aanslagregels In 2020 is voor 65% van de vorderingen door de belastingplichtigen een automatische incasso afgegeven. Ook dit is 109.766 een toename ten opzichte van 2019 (61,5%). De overige 35% 30.906 wordt op een andere manier door de belastingplichtigen aan 108 de BWB betaald. 4 140.784
5 Belastingsoort / Belastbaar feit
Grondslag
Afvalstoffenheffing / Het gebruik van een perceel waar huishoudelijke afvalstoffen kunnen ontstaan
Perceel per jaar
Havengeld, kadegeld en liggeld / Gebruik van voorzieningen in of langs de Theodorushaven
Diversen
BIZ-heffing / Belasting gedurende 5 jaren over onroerend goed, niet zijnde woningen, binnen de bedrijven investeringszone
Vast bedrag afhankelijk van ligging
Hondenbelasting / Het houden van één of meer honden
Per hond (met toeslag voor extra hond)
Leges / Het in behandeling nemen van een aanvraag voor een administratieve dienst
Diversen
Grafrechten / Het gebruik van de algemene begraafplaats
Diversen
Marktgeld / Het hebben van een standplaats op de weekmarkt
Standplaats per jaar
OZB-eigenarenheffing / Het genot krachtens zakelijk recht van een woning / Het genot krachtens zakelijk recht van overige onroerende zaken
% van de WOZ-waarde
OZB-gebruikersheffing / Het gebruik van een ‘niet-woning’
% van de WOZ-waarde
Parkeerbelastingen / Diverse (uitgezonderd opbrengsten slagboom parkeren op Pastoor Joorenplein en parkeergarages)
Diversen
Precariobelasting / Het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond
Per m² terrasoppervlakte
Rioolheffing / Het gebruik van een perceel van waaruit direct of indirect afvalwater op de gemeentelijke riolering wordt geloosd
Per perceel en per 100 m³ ingenomen drinkwater boven de eerste 1000 m³
Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting / Het bieden van gelegenheid tot overnachten respectievelijk verblijf aan niet-ingezetenen
Persoon / overnachting
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
81
6 Regionale samenwerking De heffing en invordering van het merendeel van de fiscale heffingen van de gemeente Bergen op Zoom, inclusief het kwijtschelden ervan, evenals het vaststellen van waardebeschikkingen in het kader van de Wet WOZ, voert de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant uit. Het Waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht en Zundert maken deel uit van dat samenwerkingsverband. Het behoud van de gemeentelijke autonomie is daarbij het uitgangspunt. Daar staat tegenover dat juist harmonisatie van de uiteenlopende regelingen tot besparingen kan leiden. Daarbij moet vooral worden gedacht aan een gelijkluidende redactie van bepalingen uit de verschillende belastingverordeningen, aan het gebruik van uniforme documenten en aan het opstellen van zoveel mogelijk overeenkomende beleidsuitgangspunten met betrekking tot de uiteenlopende situaties die zich bij de uitvoering van de geldende regelgeving kunnen voordoen. Mocht zich daarbij een situatie voordoen waarbij de positie van de belastingplichtige inwoner uit Bergen op Zoom mogelijk nadelig dreigt te worden aangetast, dan zal het college niet nalaten daarover de gevoelens van de raad in te winnen dan wel, afhankelijk van het onderwerp,
82
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
dat ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. In dat kader is in de loop van 2019 gestart met een werkgroep die de diverse verordeningen tegen het licht gaat houden, voor de belastingverordeningen 2021 zijn de 1e geharmoniseerde verordeningen gereedgekomen. In verband met een wijziging van de grondslag voor de waardetaxaties in het kader van de WOZ is er door de BWB een projectplan ‘Transitie naar waarderen op gebruiksoppervlak’ opgesteld. De gevolgen hiervan voor de gemeente Bergen op Zoom zijn vertaald in RVB18-0061. De financiële consequenties zijn meegenomen in de meerjarenbegroting 2019-2022. Het project bevindt zich op schema.
7 Kosten overhead Bij wijziging van het BBV in 2017 is bepaald dat de overhead centraal moet worden verantwoord en niet meer mag worden doorverdeeld naar de diverse programma’s c.q. producten. De kosten van overhead verantwoorden we in onze begroting op programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening. Bij de berekening van de tarieven mogen de kosten van overhead wel worden meegenomen. In de Financiële verordening staat in artikel 212 dat we een vast bedrag aan overhead per FTE bepalen. Het bedrag voor de overhead is voor 2020 € 60.810,- per FTE (= 1.440 productieve uren).
De belastingen, heffingen en retributies van de gemeente 8 Onroerende-zaakbelastingen
woningen en een ‘eigenarenbelasting’ en ‘gebruikersbelasDe hoogte van de onroerende-zaakbelastingen is een ting’ voor niet-woningen. combinatie van de waarde in het economische verkeer van een pand en het vastgestelde tarief. De waarde van alle In 2020 is de verordening onroerendezaakbelasting in onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De onroerenBWB-verband geharmoniseerd. de-zaakbelastingen bestaan uit een ‘eigenarenbelasting’ voor Het percentage leegstand bedroeg per 31 december: Woningen 2020 2019 2018 2017
Totaal aantal 34.780 30.361 29.715 29.745
Waarvan leeg 1.064 1.045 980 1.227
% van het totaal 3,1% 3,4% 3,3% 4,1%
Niet-woningen 2020 2019 2018 2017
Totaal aantal 2.964 2.498 2.610 2.775
Waarvan leeg 454 367 365 383
% van het totaal 15,3% 14,7% 14,0% 13,8%
In totaal zijn er 39.563 aanslagregels OZB opgelegd (39.535 De uiteindelijke waardeontwikkelingscijfers op basis van de over 2020, 27 over 2019 en 1 over 2018) met een opbrengst van taxaties waren op 23 december 2019 bekend, voor woningen € 15.249.000. bedroeg de definitieve waardestijging 6,5%, voor niet woningen bedroeg de definitieve waardestijging 0,5%. Dit betrof in totaal 37.089 waardebeschikkingen (37.070 over 2020, 18 over 2019 en 1 over 2018). • OZB eigenarenheffing woningen (Jaarrekening 2020 € 7.183.149 Begroting 2020 € 7.167.887) De grondslag van de OZB voor het jaar 2020 is de waarde van Een meeropbrengst van € 15.000 wat een minimale afwijonroerende zaken op 1 januari van het peiljaar 2019. Op basis king van 0,2% is ten opzichte van de raming, dit komt met van het rapport van de Waarderingskamer met de waardename door het verloop in de waardeontwikkelingscijfers. ontwikkeling per medio juli 2019 per deelnemer van de BWB, Bij het vaststellen van het tarief voor 2020 werd uitgegaan bedraagt de waardestijging in Bergen op Zoom voor woninvan een stijging met 6%. Uiteindelijk kwam de definitieve gen 5,7% en voor niet woningen een waardedaling van -0,1%. waardestijging voor het taxatiejaar 2020 uit op 6,5%. Dit is meegenomen als uitgangspunt bij het opstellen van de • OZB eigenarenheffing niet woningen begroting 2020.
(Jaarrekening 2020 € 4.914.807 Begroting 2020 € 4.925.417) Een minderopbrengst van € 10.000. Dit is een geringe Bij RVB19-0104, belastingvoorstellen 2020 waarbij de tarieafwijking van 0,2% ten opzichte van de raming. We merken ven worden bepaald, was het waardeontwikkeling cijfer tot hierbij wel op dat een aantal bezwaren nog niet is afgeoktober 2019 bekend. Voor woningen was de stijging toen 6% rond. en voor niet woningen was dit een waardestijging van 0,4%, • OZB gebruikersheffing niet woningen deze zijn als correctie in het OZB-tarief voor 2020 opgeno(Jaarrekening 2020 € 3.150.743 Begroting 2020 € 3.419.579) men. Bij de tariefbepaling voor eigenaren niet woningen is Een minderopbrengst van € 269.000. Deze afwijking van tevens een correctie van het tarief doorgevoerd van 6,5% 7,9% wordt voornamelijk veroorzaakt doordat het aantal in verband met het afschaffen van de reclamebelasting per niet woningen van 1 januari 2019 tot 1 januari 2020 daalde 2020. met 112 objecten en daarnaast nam de leegstand ook nog toe van 14,0% naar 14,7%.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
83
Een voorstel om de OZB-gebruikersheffing in de komende jaren op te nemen in het OZB-tarief voor eigenaren van niet woningen wordt pas gedaan nadat de maatregelen rond Covid-19 zijn ingetrokken. Dit is aangegeven in brief U20-005146 van 10 april 2020. In totaliteit is de gerealiseerde opbrengst OZB € 264.000 lager (-1,7%) ten opzichte van de raming in de begroting.
9 Hondenbelasting
van de hond moet de belasting betalen en de opbrengst wordt gestort in de algemene middelen van de gemeente. Een deel van de opbrengst wordt ook gebruikt voor het bekostigen van de aanschaf, plaatsen en ledigen van de ondergrondse poepcontainers, de inzet hondenpoepscooter van Saver, reiniging openbare ruimte, handhaving, het beschikbaar stellen en onderhouden van honden losloopterreinen. Regelmatig houdt de BWB in de gemeente controleacties om het hondenregistratiebestand up-to-date te houden.
De hondenbelasting is één van de oudste belastingen die een gemeente mag heffen. Zij heeft onder andere tot doel het aantal honden in de gemeente te beperken, vandaar dat het tarief voor een tweede en volgende hond hoger is. De houder
Bij motie is bepaald dat de hondenbelasting in 5 jaar tijd wordt afgeschaft, daarom is 2020 het laatste jaar waarvoor aanslagen zijn opgelegd.
Aantallen honden/kennels per 31 december
Eerste honden
Tweede en volgende honden
Kennels
Totaal
4454 4474 4541 4320
419 445 450 481
18 18 19 16
4.891 4.937 5.010 4.817
2020 2019 2018 2017
Tarief
2016
2017
2018
2019
2020
1 hond
81,80
65,50
48,80
32,40
33,76
2 hond e.v.
128,70
103,00
78,40
52,65
54,82
kennel
248,73
199,00
151,35
101,50
105,67
e e
In totaal zijn er 5.838 aanslagregels hondenbelasting opgelegd (5.766 over 2020 en 72 over 2019) met een totaalopbrengst van € 192.000 (begroot € 170.900) De meeropbrengst van € 21.000 komt omdat het aantal honden in de loop van 2020 hoger uitkwam dan het aantal wat we gebruikten om de begroting 2020 op te stellen. In november 2020 waren er ruim 5.400 honden geregistreerd, daarna nam het aantal honden weer af. Ten opzichte van 31 december 2019 is het aantal honden per 31 december 2020 in totaal een kleine 200 honden kleiner.
Het verschil ten opzichte van de raming in de begroting 2020 is € 92.000, Dit verschil is te dekken uit de specifieke dan wel algemene corona compensatiemiddelen van het Rijk.
10 Precariobelasting
De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding door niet ingezetenen. De opbrengst van de toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente, zodat de opbrengst kan fluctueren. Economische ontwikkelingen kunnen zorgen voor een lagere of hogere opbrengst.
De precariobelasting is een belasting op het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. In totaal zijn er 94 aanslagregels precariobelasting opgelegd, waarvan 87 voor 2020, 5 voor 2019 en 2 voor 2018. In december 2020 zijn er aanslagen opgelegd voor een bedrag van € 154.000. Bij motie verzocht de raad om voor deze perioden een vrijstelling voor precariobelasting toe te passen. Met RVB21-0008 is dit in maart 2021 gerealiseerd waardoor er een vermindering is van € 65.000.
84
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
Voor de periode tot en met 1 juni is door het Rijk al een bedrag van € 31.000 toegezegd als compensatie voor precario, terrassen en marktgelden. Medio 2021 verwachten we duidelijkheid over welk aanvullend compensatiebedrag er nog komt.
11 Toeristen- en watertoeristenbelasting
In 2019 startte een traject om arbeidsmigranten meer te gaan betrekken in de heffing toeristenbelasting. Omdat in 2020 het proces om keuzes te maken waar de arbeidsmigranten te huisvesten is vertraagd, kan pas daarna echt blijken of dit tot een meeropbrengst leidt.
Door Covid-19 is in BWB-verband besloten om slechts 2/11e van het voorschot te innen. Dit geldt overigens niet voor de huisvesters van arbeidsmigranten. Voor het resterende deel moeten de ondernemers in 2021 aangifte doen van het aantal overnachtingen in 2020. Op basis hiervan legt de BWB medio 2021 de aanslag toeristenbelasting 2020 op. Voor de jaarrekening 2020 maakten we de inschatting dat de opbrengst toeristenbelasting over 2020 50% is van de opbrengst toeristenbelasting 2019. Het CBS verwacht dat het verblijfstoerisme in Nederland op 50% van 2019 uitkomt. De geraamde opbrengst voor 2020 komt uit op € 182.000. Dit is € 256.000 minder dan begroot. Het Rijk heeft toegezegd het gemis van deze opbrengsten volledig te compenseren. Een eerste compensatie van € 107.000 is al ontvangen. In totaal zijn er 330 aanslagregels toeristen- en watertoeristenbelasting opgelegd (107 over 2020 en 223 over 2019). De totale opbrengst toeristenbelasting (inclusief verminderingen) in de jaarrekening is € 165.000 (begroot € 438.000).
regionaal verband stemden we de kosten en uitgangspunten zoveel als mogelijk op elkaar af. Het geactualiseerde GRP is in de tarieven voor 2020 verwerkt waardoor deze met 2,9% stegen ten opzichte van 2019. In 2020 is de verordening rioolheffing in BWB verband geharmoniseerd. Tarieven Rioolheffing 2016
2017
2018
2019
2020
Tarief € 318,75
€ 308,75
€ 313,07
€ 320,58
€ 329,88
Aantal aansluitingen, exclusief vrijstelling/uitsluiting: - huishoudens 31.217 - grootverbruik 116 In totaal zijn er 32.798 aanslagregels riool woningen opgelegd, (32.695 over 2020, 102 over 2019 en 1 over 2018 inclusief leegstand en tussentijdse verhuizingen), als ook 328 aanslagregels voor bedrijven (107 over 2020, 120 over 2019, 97 over 2018 en 4 over 2017).
12 B ijdrage Bedrijven investeringszone (BIZ)
De totale opbrengst is € 353.000 of 3% hoger dan begroot. Dit heeft te maken met bezwaar procedures en kwijtschelHet Centrum van Bergen op Zoom is een Bedrijven Investedingen. Met name de inkomsten vanuit bedrijven is en blijft ringszone, waar een BIZ-bijdrage wordt geheven. De bijdrage een onstabiele factor. Het waterverbruik (m³) is zeer sterk heffen we van de gebruikers van in dit gebied gelegen afhankelijk van het productieproces. belastingobjecten. De hoogte van de bijdrage is een bij verordening vastgesteld bedrag per belastingobject. De totale Kosten: 2020 opbrengst, min de perceptiekosten en oninbaar en dergelijke, Kosten taakveld(en) € 8.384.000 wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK voor het Extra comptabele kosten € 3.752.000 ondernemersfonds, daarom wordt de BIZ verder niet in het Totale kosten € 12.099.000 overzicht opgenomen. Opbrengst heffing € 12.137.000 In totaal zijn er 347 aanslagregels BIZ opgelegd (343 over 2020, 2 over 2019 en 2 over 2018), daarbij gaat het om 257 aanslagen voor tariefzone 1 en 90 aanslagen tariefzone 2 met een bruto-opbrengst van € 134.000.
13 Rioolheffing
Storting in de voorziening riolering Dekkingspercentage
€
38.000 100%
14 Afvalstoffenheffing
De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderverwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. houd van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. UitUitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend kend zijn. De stijging of daling van de afvalstoffenheffing is zijn. De stijging van de rioolbelasting is dus afhankelijk van de mede afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Bij deze ontwikkeling van de kosten. Voor het beheer en onderhoud op heffing passen we voor het restafval een tariefdifferentiatie de lange termijn is een gemeentelijk rioleringsplan opgesteld toe (per inworp in de ondergrondse container, per lediging waarin onder andere de kosten zijn opgenomen die door de van een grote of van een kleine mini-container). rioolbelasting moeten worden gedekt. De kostenstijging voor het verwerken van het afval is opIn 2019 actualiseerden we, samen met de andere gemeenten gevangen door het vaste bedrag met de inflatiecorrectie te uit de Waterkring, het Gemeentelijk RioleringsPlan (GRP). In verhogen met 1,7%.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
85
2016
2017
2018
2019
2020
€ 209,00
€ 209,00
€ 211,93
€ 217,02
€ 220,71
Per lediging 240 liter container
€ 3,75
€ 4,23
€ 4,23
€ 4,29
€ 5,30
Per lediging 140 liter container
€ 2,20
€ 2,47
€ 2,47
€ 2,50
€ 3,09
Per inworp
€ 0,55
€ 0,55
€ 0,55
€ 0,61
€ 0,76
Tarief Afvalstoffenheffing Vast bedrag
Aantal aansluitingen: -huishoudens 29.679 In totaal zijn er 61.170 aanslagregels afvalstoffenheffing/ diftar opgelegd (31.126 over 2020 en 30.044 over 2019), dit is inclusief leegstand en tussentijdse verhuizingen. Zonder de component leegstand zijn er 28.305 huishoudens.
2020
Kosten taakveld(en)
€ 7.459.000
Extra comptabele kosten
€ 2.010.000
Totale kosten
€ 9.469.000
Opbrengst heffing
€ 9.307.000
Onttrekking uit de voorziening afval
€ 162.000 100%
Havengeld, kadegeld en liggeld Deze retributie heffen we van vaartuigen die gebruik maken van voorzieningen in of langs de Theodorushaven. In de regel heffen we het havengeld van de kapitein, de schipper, de reder of de eigenaar van het vaartuig. Kosten:
2020
Kosten taakveld(en)
€ 1.149.000
Overhead (3 fte)
€ 182.000
Totale kosten
€ 1.331.000
Opbrengst heffing
€ 418.000
Dekkingspercentage
86
Kosten taakveld(en)
31%
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
2020 € 24.000 €0
Totale kosten
€ 24.000
Opbrengst heffing
€ 15.000
Dekkingspercentage
Ten opzichte van 2019 nam bij alle categorieën huishoudens het gemiddeld aantal ledigingen/inworpen toe. Ook werden er in 2020 253 extra containers uitgegeven. De totale opbrengst afvalstoffenheffing is € 707.000 of 8,2% hoger dan begroot.
Dekkingspercentage
Kosten: Overhead (0 fte)
Aantal ledigingen gemiddeld: • 4.649 huishoudens met een 140 liter container en gemiddeld 11,6 keer (2019: 10,6) • 14.907 huishoudens met een 240 liter container en gemiddeld 15,7 keer (2019: 15,1) • 9.010 huishoudens met inworp in een ondergrondse container en gemiddeld 59,8 inworpen (2019: 55,4)
Kosten:
Marktgeld Deze retributie heffen we voor het recht voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. Dit heffen we van de vergunninghouder.
63%
Lijkbezorgingsrechten Deze retributie heffen we voor het gebruik van de begraafplaats en voor verleende diensten in verband met de begraafplaats. Kosten: Kosten taakveld(en) Overhead (0 fte)
2020 € 57.000 €0
Totale kosten
€ 57.000
Opbrengst heffing
€ 41.000
Dekkingspercentage
72%
Parkeerbelastingen Deze belasting heffen we voor het gedurende een aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen de gemeente op een aangewezen plaats, wijze en tijdstip. De belasting heffen we van degene die het voertuig laat staan of de houder van het voertuig of degene die de vergunning heeft aangevraagd. De parkeeropbrengsten kregen in de maanden april en mei de grootste klap. Vanaf juni noteerden we ongeveer € 100.000 minder opbrengsten dan begroot. De opbrengst kwam in 2020 uit op € 3.675.000. Ongeveer € 1 miljoen lager dan begroot. Van het Rijk ontvingen we een eerste corona compensatie van € 566.000. Opbrengsten € 3.675.000.
Leges Omgevingsvergunningen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een groot aantal taken. Een deel van deze taken wordt in de vorm van een dienst door bewoners of bedrijven individueel afgenomen. Om gemeenten tegemoet te komen in de kosten die zijn gerelateerd aan deze taken, betalen afnemers van gemeentelijke diensten leges. In de regel gaat het hierbij om het verstrekken van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges behoren tot de retributies en worden geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven van de aanvrager. Ook als de aanvraag niet leidt tot een positief resultaat moeten leges worden betaald. Kosten:
Kruissubsidiëring leges Net als bij alle andere retributies mogen de baten de lasten niet overstijgen, maar bij de leges gaat het om een groot aantal soorten van dienstverlening gebundeld in één belastingverordening. Omdat breed wordt gevoeld dat kruissubsidiëring tussen dienstverlening van volstrekt verschillende aard onwenselijk is, heeft de VNG de modelverordening onderverdeeld in drie titels. Algemene dienstverlening, dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving en dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. De legesverordening van Bergen op Zoom is naar dit model ingedeeld. Kruissubsidie tussen deze titels is ongewenst, maar niet verboden.
2020
Kosten taakveld(en)
€ 1.258.000
Overhead (9,2 fte)
€ 559.500
Totale kosten
€ 1.817.500
Opbrengst heffing
€ 1.394.900
Dekkingspercentage
77%
Kruissubsidie binnen een titel in de legesverordening is toegestaan Zolang het kruissubsidiëring tussen hoofdstukken betreft, blijkt de mate van kruissubsidiëring al uit de kostenopstelling. Ook hier geldt dat de gemeente de reden van de kruissubsidie moet vermelden. Het impliceert niet dat er sprake moet zijn van een rechtvaardigingsgrond. Kruissubsidiëring is en blijft toegestaan.
Leges Publiekszaken Kosten:
2020
Kosten taakveld(en)
€ 1.189.900
Overhead (12 fte)
€ 729.700
Totale kosten
€ 1.919.600
Opbrengst heffing
€ 870.000
Dekkingspercentage
Woonlasten / aanduiding lokale lastendruk Onder de woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in Bergen op Zoom betaalt aan OZB, rioolrecht en afvalstoffenheffing. Uit het overzicht blijkt het verloop van de belastingdruk per (eigen) woning in de gemeente Bergen op Zoom over een reeks van jaren:
45%
Woonlasten Bergen op Zoom
2016
2017
2018
2019
2020
Gemiddelde woningwaarde (incl. garageboxen)
172.388
174.639
183.819
193.470
205.078
OZB-tarief woningen %- WOZ-waarde
0,1103%
0,1094%
0,1073%
0,1041%
0,0999%
OZB per woning
€ 192,62
€ 194,67
€ 197,97
€ 201,40
€ 204,87
Afvalstoffenheffing
€ 287,50
€ 287,50
€ 291,50
€ 297,85
€ 302,99
Rioolheffing
€ 318,75
€ 308,75
€ 313,07
€ 320,58
€ 329,88
Woonlasten gemeentelijke heffingen
€ 798,87
€ 790,92
€ 795,90
€ 819,83
€ 837,74
900
OZB
Afvalstoffen
Rioolheffing
800 700 600 500 400 300 200 100 0
2016
2017
2018
2019
2020
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
87
15 Woonlasten (vergelijking met andere gemeenten en landelijk gemiddelde) Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de ‘Atlas van de lokale lasten’ inzicht in de woonlasten per gemeente en de posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen in Nederland. Hierbij geldt dat nummer 1 de goedkoopste gemeente is en nummer 377 de duurste. In de atlas 2020 neemt Bergen op Zoom de 280e plaats in op basis van de woonlasten zoals die in de tabel hierboven zijn berekend. In 2019 nam Bergen op Zoom de 296e plaats in. In 2020 zat Bergen op Zoom € 62 hoger dan de landelijk gemiddelde woonlasten. Overigens liggen de woonlasten van 72% van alle gemeenten tussen € 700 en € 900, terwijl de landelijk gemiddelde woonlasten € 776 bedragen.
Wat betreft de omringende gemeenten bedragen de woonlasten (op basis van Coelo gegevens 2020): Gemeente
Gemiddelde woonlasten
Rangnr. Coelo
Woensdrecht
€ 702
54
Tholen
€ 715
69
Moerdijk
€ 734
91
Breda
€ 764
132
Rucphen
€ 764
135
Oosterhout
€ 769
144
Halderberge
€ 769
145
Etten-Leur
€ 764
188
Steenbergen
€ 826
239
Roosendaal
€ 828
245
Bergen op Zoom
€ 838
280
Zundert
€ 880
306
De geraamde inkomsten (kerncijfers) Deze tabel geeft inzicht in de begrote en de gerealiseerde op- over het belastingjaar 2020 in de gemeente Bergen op Zoom brengsten van de fiscale heffingen, exclusief BIZ-heffing, die van toepassing zijn (bedragen x €1.000). Belastingsoort
Raming begroting
Gerealiseerde Opbrengst
Onroerende-zaakbelastingen: • Gebruikersheffing niet woningen
3.420
3.151
• Eigenarenheffing niet woningen
4.925
4.915
• Eigenarenheffing woningen
7.168
7.183 15.513
15.249
Toeristenbelastingen
438
165
Hondenbelasting
171
192
Precariorechten
180
87
Leges • Omgevingsvergunningen
1.249
1.395
• Publiekszaken
813
870
• Overig
46
14 2.108
2.279
Parkeerbelastingen (incl. leges en boetes excl. privaatrechtelijke vergoedingen)
4.612
3.675
Haven- en kadegelden
434
418
Marktgelden
26
15
Reinigingsrechten/afvalstoffenheffing
8.600
9.307
Rioolheffing
11.784
12.137
Grafrechten
31
41
43.897
43.689
Totaal
88
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
Omschrijving indicator Landelijk
Gemiddeld
BoZ 2019
BoZ 2020
Bron
0,1102%
0,1041%
0,0999%
Coelo
Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden
263,00
297,85
302,99
Coelo
Rioolheffing meerpersoonshuishouden
196,00
320,58
329,88
Coelo
Woonlasten meerpersoonshuishouden
776,00
819,83
837,74
Coelo
OZB-tarief woningen
16 Kwijtscheldingsbeleid Het kwijtscheldingsbeleid is een belangrijk instrument van de gemeente om armoede te bestrijden. Het beleid van het college is erop gericht om de laagste inkomens zoveel mogelijk te ontzien, waarbij wordt uitgegaan van zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid. Kwijtschelding van betaling van gemeentelijke heffingen verlenen we op dit moment uitsluitend voor onroerendezaakbelastingen, de rioolheffing, een deel van de afvalstoffenheffing en de hondenbelasting. In het kader van de harmonisatie van de regelingen binnen de BWB is ook kwijtschelding voor de gemeentelijke deelnemer voor 2015 zoveel mogelijk gelijkgetrokken. In 2015 vond er een uitgebreide evaluatie van het armoedebeleid, waar kwijtschelding onder valt, plaats. De resultaten van deze evaluatie maakten we aan de raad bekend (U15-010307). Bij het berekenen van de betalingscapaciteit gaat de gemeente uit van de zogenaamde 100% norm. In de praktijk betekent dit, dat huishoudens zonder eigen vermogen en een inkomen niet hoger dan de bijstandsnorm, voor volledige kwijtschelding in aanmerking komen. De invorderingsambtenaar beslist op een kwijtscheldingsverzoek. In een aantal situaties wordt de kwijtschelding ambtshalve verleend of kan worden volstaan met een verkorte procedure.
Omdat de uitvoering van de belastingwerkzaamheden is opgedragen aan de GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB), kan tegen de beslissing van de invorderingsambtenaar administratief beroep ingesteld worden bij het Dagelijks Bestuur van de BWB. Het totaalbedrag aan verleende kwijtscheldingen in 2020 bedraagt € 1.701.494 terwijl hiervoor in de begroting 2020 een bedrag ad € 1.500.000 was geraamd. De toename komt vooral door de hogere vaste tarieven voor riool- en afvalstoffenheffing, 2.820 x tariefstijging € 14,44 = € 41.000 afgerond. Het bedrag voor medische vrijstellingen komt neer op een bedrag van ongeveer € 6.500. Het restant zit met name in het aantal verleende kwijtscheldingen voor ledigingen/inworpen restafval.
Aantal kwijtscheldingen: 3.837 aanslagen, onderverdeeld in de volgende aanslagregels: Heffing
Aantal
Afvalstoffenheffing
2.820
Diftar
2.727
Rioolheffing
2.821
Hondenbelasting
333
OZB
8
Daarnaast pasten we in 76 gevallen een korting toe voor medische vrijstelling afvalstoffenheffing voor in totaal 3.391 ledigingen/inworpen, een duidelijke toename ten opzichte van 2019 toen er nog sprake was van 74 gevallen en 3.016 ledigingen/inworpen. In 2015 is de kostendelersnorm voor bijstandsgerechtigden voor meerpersoonshuishoudens ingevoerd. Vanaf 2018 heeft de kostendelersnorm effect op de kwijtschelding. In 2020 bracht de BWB het effect van deze wijziging in beeld. Deze evaluatie deelden we met de raad (brief U21-002766). Covid-19 Sinds maart 2020 houdt de Covid-19-pandemie de hele wereld in zijn greep. Er zijn vele maatregelen getroffen om de pandemie waar dat kan beheersbaar te houden. Die maatregelen hebben ook de nodige effecten op belastingaanslagen, gemeentelijke heffingen voor ondernemers en op de gemeentelijke opbrengsten uit belastingen en heffingen. In dat kader besloot de BWB in maart 2020 om de invordering van de diverse aanslagen tot 30 juni op te schorten. Vanaf 1 juli 2020 int de BWB weer waarbij belastingplichtigen als dat nodig is een maatwerkregeling met de BWB kunnen afspreken. Ook is de invorderingsrente verlaagd tot het niveau wat het Rijk hiervoor hanteert. Door het besluit tot tijdelijk opschorten van de invordering worden bedragen wel later ontvangen en loopt de ontvangst door in 2021. Ook is het niet uit te sluiten dat er bedragen,
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
89
door de effecten die de maatregelen op belastingplichtigen hebben, alsnog oninbaar worden, bijvoorbeeld in geval van een faillissement.
Overig De totale deelnemersbijdrage voor Bergen op Zoom, wat in 2020 is betaald, komt uit op € 1.378.772,50 inclusief btw en exclusief het projectplan waarderen op gebruiksoppervlakte.
De verwachting is dat de Covid-19-pandemie leidt tot een toename van het aantal belastingplichtigen dat in aanmerking In deze bijdrage zitten ook de extra bijdragen van de 1e en 2e komen voor kwijtschelding of Wet schuldsanering natuurlijke begrotingswijziging 2020 aan de BWB. personen (WSNP). Door de 1e begrotingswijziging 2020 van de BWB was er een Bij de voorschot aanslagen toeristenbelasting 2020 besloten extra bijdrage van € 66.000 inclusief btw. Deze werd veroorwe om deze met 9/11e deel te verlagen zodat slechts 2/11e zaakt door: deel betaald moest worden. Een uitzondering hierop zijn • een toename van bezwaren en proceskostenvergoeding de huisvesters van arbeidsmigranten die wel het volledige door no cure no pay bureaus bedrag moeten betalen. • een hogere loonstijging vanuit de afgesloten CAO dan was geraamd In december 2020 zijn de aanslagen precario terrassen opge- • een lagere opbrengst vervolgingskosten door corona legd waarbij in eerste instantie alleen het aantal vergunde m² in rekening is gebracht en niet de toegestane verruiming. We lichtten dit al toe aan de raad (brief U20-056940). Door het uitvoeren van een motie van de raad besloten we begin 2021 om voor 2020 en 2021 een vrijstelling van precario- Door de 2e begrotingswijziging 2020 van de BWB was er een belasting toe te passen voor de perioden waarin de terrassen extra bijdrage van € 44.000 inclusief btw.
Dit werd veroorzaakt door Covid-19 niet gebruikt mochten worden. door: • lagere opbrengst invorderingsrente door corona Vanuit het Rijk zijn er voor het jaar 2020 diverse compensa• later ontvangen opbrengst vervolgingskosten door corona, tiemiddelen toegezegd en soms ook al toegekend voor het in de jaarrekening 2021 blijkt welk bedrag hiervan alsnog is gemis aan opbrengsten door gemeenten. Denk hierbij aan ontvangen. toeristenbelasting, parkeerbelasting, precariobelasting en marktgelden. We lichtten dit al toe aan de raad (RVB20-0069). Hoeveel compensatie er precies voor 2020 beschikbaar komt, wordt in de loop van 2021 bekend.
90
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020
Voor het projectplan waarderen op gebruiksoppervlakte is in 2020 € 138.000 inclusief btw door de BWB in rekening gebracht.
Paragraaf 3.2
Weerstandsvermogen en risicovermogen In deze paragraaf brengen we de risico’s in beeld en relateren ze aan de weerstandscapaciteit. Het berekenen van de weerstandscapaciteit is gebaseerd op de methode van het bureau NAR (Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement). Periodiek zijn de afgelopen jaren de risico’s in kaart gebracht en ingevoerd in de database. Een aantal keren per jaar herhalen we deze exercitie waarbij al ingevoerde risico’s opnieuw beoordeeld c.q. bijgesteld worden en nieuwe risico’s eventueel toegevoegd worden. Deze paragraaf is een dwarsdoorsnede van de begroting op het aspect risicobeheersing. Risicomanagement is echter niet alleen een rekenkundige exercitie. Dat is de reden waarom we in deze paragraaf ook een aantal niet-financiële risico’s benoemen. Bij de actualisatie van de risico’s namen we per afdeling de lijst nog eens indringend door met als doel de risico’s, ook de niet-financiële, zo compleet mogelijk in beeld te krijgen. Covid-19 heeft hierbij ook tot aanvullende inzichten geleid. Het resultaat van deze exercitie is dat het aantal opgenomen risico’s toenam van 64 naar 165. Hoewel die toename van risico’s vooral in de niet-financiële risico’s gezocht moet worden, nam ook de totale omvang van de risico’s toe tot € 20.5 miljoen (was € 19.2 miljoen).
Grootste financiële risico’s Algemene Uitkering De omvang van de Algemene Uitkering (AU, gemeentefonds) is gekoppeld aan de rijksuitgaven (trap op, trap af). Daarmee lopen we het risico dat de Algemene Uitkering Gemeentefonds lager uitvalt dan geraamd. Daarbij speelt ook de onzekerheid van de herijking van het Gemeentefonds. Op 2 februari stuurde het ministerie van BZK het voorstel voor de nieuwe verdeelmodellen van het gemeentefonds ter consultatie aan de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB). Daarmee worden binnenkort ook de voorlopige uitkomsten per gemeente bekend. De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds is uitgesteld naar 1 januari 2023. Het risico op schommelingen in het lopende jaar (2021) is verminderd omdat het Rijk besloot het accres in het gemeentefonds voor 2020 en 2021 te bevriezen als gevolg van de coronacrisis. We concluderen dat er op dit moment veel speelt rond het gemeentefonds en het is afwachten hoe dit uitpakt. De extra rijksmiddelen voor jeugd zijn met een jaar verlengd tot en met 2022. Deze toekenning zorgt ervoor dat het risico zich voor kan doen dat deze extra middelen (voor Bergen op Zoom € 1,2 miljoen) lager kunnen zijn vanaf 2023.