CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Jaarstukken 2020

Raadsvergadering 24 juni 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarstukken 202042.292 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven

Het aantal niet sporters

Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk 48,7

uitgedrukt in een percentage

(2016)

Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen)

(2019)

als percentage

Economie: Vestigingen (van bedrijven)

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

Relatief verzuim

50,9 (2016)

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM)

53,2

50,0

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research)

152

131,3

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (Rapport werkgelegenheids-register, LISA)

2,4

4,4

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)

26

19

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)

2,0

2,4

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)

(2019)

per 1.000 leerlingen

(2019)

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (percentage)

(2019)

Kijk voor een uitgebreide toelichting en opmerkingen bij de indicatoren in het indicatorenoverzicht in programma 1.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

45

Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Detailhandelstructuurvisie2016 Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 2013 Meerjarenplan 2014-2017 NV Aangenaam in Bergen op Zoom 2014 Actieplan economische structuurversterking 2015 Startfoto lokale economie 2016 Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011-2016 2011 en verlengd in 2016 Sport is (in) Beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’ 2013 en verlengd in 2016 Cultuurvisie Bergen op Zoom 2013 Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’ 2014 Visie Materieel erfgoed  2013 Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed 2015 Verordening leerlingenvervoer 2014 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Onderwijskansenbeleid2019 Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022 2019

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Zwembad de Schelp en De Melanen BV

De exploitatie van twee zwembaden.

Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten

Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdig schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidpartners. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 35.759.

Regio West-Brabant (RWB)

De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van zestien gemeenten met als doel de regio te versterken en te stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs en ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 1.530.225.

Rewin NV

Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.

46

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

47

Wat heeft het gekost? Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs x € 1.000

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-9.404 36.940

-9.377 33.500

-10.784 34.251

-8.502 30.968

-2.282 3.283

N V

Totaalsaldo baten en lasten

27.536

24.122

23.467

22.466

1.001

V

Onttrekking

-624

-60

-60

-60

0

-

Totaalsaldo reserves

-624

-60

-60

-60

0

-

Gerealiseerde resultaat

26.912

24.062

23.407

22.406

1.001

V

V = voordeel N = nadeel

Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)

Baten -8.562

Lasten 30.968

48

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)

P301 Economie en P303 Werkgelegenheid 1.520 Onderwijs 6.146 P302 Vrijetijdseconomie 14.741

Specificatie per productgroep Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-1.198 3.610

-835 3.546

-1.884 3.393

-922 2.442

-962 951

N V

Totaalsaldo baten en lasten

2.412

2.711

1.509

1.520

-11

N

Onttrekkingen reserves

-59

0

0

0

0

-

Totaalsaldo reserves

-59

0

0

0

0

-

Gerealiseerde resultaat

2.354

2.711

1.509

1.520

-11

N

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-5.174 23.875

-6.177 21.919

-5.656 21.606

-4.361 19.162

-1.295 2.444

N V

Totaalsaldo baten en lasten

18.701

15.742

15.950

14.801

1.149

V

Onttrekkingen reserves

-565

-60

-60

-60

0

-

Totaalsaldo reserves

-565

-60

-60

-60

0

-

Gerealiseerde resultaat

18.136

15.682

15.890

14.741

1.149

V

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-3.033 9.455

-2.365 8.034

-3.244 9.252

-3.219 9.364

-25 -112

N N

Totaalsaldo baten en lasten

6.423

5.670

6.008

6.146

-137

N

Gerealiseerde resultaat

6.423

5.670

6.008

6.146

-137

N

x € 1.000 Productgroep P301 Economie en werkgelegenheid

x € 1.000 Productgroep P302 Vrijetijdseconomie

x € 1.000 Productgroep P303 Onderwijs

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

V = voordeel N = nadeel

Resultaten per productgroep P3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Omschrijving

Resultaat V / N baten 2020

Resultaat V / N lasten 2020

P301 Economie en werkgelegenheid

-962

N

951

V

P302 Vrijetijdseconomie

-1.295

N

2.444

V

-25

N

-112

N

-2.282

N

3.283

V

P303 Onderwijs

Waarvan V / N structurele baten

Waarvan V / N structurele lasten

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

49

Toelichting P301 Economie en werkgelegenheid

-11 N Binnensport

-199 N

Salaris- en inhuurkosten

- 326 N De huuropbrengsten zijn € 154.000 lager dan begroot. Dit is volledig aan Covid-19 toe te schrijven: Op dit onderdeel was in de Begroting 2020 nog een taakstel• De opbrengst voor schoolgebruik is € 56.000 lager. Hierling opgenomen van € 237.000. Deze taakstelling is, net als voor ontvangen we geen compensatie van het rijk in voorgaande jaren, ook in 2020 niet gerealiseerd. Vanaf de • De opbrengsten vanuit verenigingen is per saldo € 79.000 Begroting 2021 is deze taakstelling niet meer opgenomen. lager. Hierin is al verwerkt de corona compensatie tot en Daarnaast zijn de inhuurkosten op dit onderdeel hoger dan met het derde kwartaal. De compensatie over het vierde begroot. kwartaal ontvangen we in 2021. • Daarnaast zijn de overige huuropbrengsten van de sportloEconomische ontwikkeling 326 V kalen en sporthallen lager door de sluiting door Covid-19. In het kader van de Stimuleringsregeling Biobased Economy, die per 1 september 2020 in werking trad, verstrekt de gemeente stimuleringsbijdragen aan bedrijven die biobased innovaties onderzoeken of opschalen. We voeren deze regeling uit met een 100%-subsidie van de provincie Noord-Brabant. In 2020 begrootten we daar een bedrag van € 750.000 aan lasten om stimuleringsbijdragen aan bedrijven te verstrekken. Ook begrootten we een ontvangst van de Provincie voor hetzelfde bedrag.

In 2020 bereidden verschillende bedrijven een aanvraag voor, wat in 2020 leidde tot een aanvraag. Deze is in 2021 toegekend. Feitelijk verstrekten we in 2020 geen stimuleringsbijdragen. Deze € 750.000 verklaart voor het belangrijkste deel de mindere opbrengsten. Aan de lastenkant is dezelfde € 750.000 een verklaring.

Door diverse oorzaken zijn de onderhoudskosten aan de sporthallen en gymnastieklokalen iets hoger dan begroot. Cultuurstimulering

519 V

Door het faillissement van het Facilitair Bedrijf zijn de kosten aan het FB € 371.000 lager dan geraamd, omdat er geen subsidie meer verstrekt wordt aan het FB. Vanuit het Rijk zijn compensatiegelden voor Covid-19 ontvangen van € 185.000 als compensatie voor lokale culturele voorzieningen. Hiervoor zijn in 2020 nog geen uitgaven gedaan. Momenteel is een voorstel in voorbereiding om spelregels op te stellen voor het aanvragen van compensatie.

We deden geen uitgaven voor de business cases Erfgoed en Cultuurbedrijf 277 V Sport (zoals eerder wel in het Concernbericht opgenomen € 120.000) en door de uitgavenstop waren de uitgaven lager Het Cultuurbedrijf bestaat uit de onderdelen CKB, theater de dan begroot. Met name de business case Sport vraagt in 2021 Maagd en het Markiezenhof. de nodige inzet. Het CKB heeft een nadeel op de baten van € 171.000 en een P302 Vrijetijdseconomie 1.149 V voordeel op de lasten van € 337.000. Er waren minder lessen en activiteiten, maar de flexibele schil van docenten hoefde Salaris- en inhuurkosten 161 V hierdoor ook niet ingezet te worden. Bij het onderdeel sport zijn de inhuurkosten ruim € 100.000 lager dan de beschikbare vacatureruimte. Dit is mede een gevolg van corona waardoor de sporthallen minder open waren. Bij de VVV ontstond een voordeel van € 90.000, omdat de vacatureruimte in 2020 niet is ingevuld en er minder is ingehuurd. Buitensport

Theater de Maagd, inclusief horeca & verhuur, heeft een nadeel op de baten van € 760.000 en een voordeel op de lasten van € 850.000. Vanaf begin maart lagen de voorstellingen stil en vonden er geen verhuringen plaats. De lasten zijn beduidend minder dan begroot omdat we voorstellingen konden verzetten, we de flexibele schil van horecamedewerkers niet 235 V inzetten en er minder inkoop was.

Door Covid-19 pleegden we minder onderhoud aan de sport- Het Markiezenhof komt € 72.000 tekort op de baten en laat parken. Daarnaast waren we door de uitgavenstop in 2020 een voordeel op de lasten zien van € 92.000. terughoudend met uitgaven. Per saldo zijn de kosten € 210.000 lager dan begroot.

50

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Door sluiting van het museum zijn er minder inkomsten. Door minder inzet van de flexibele schil service-medewerkers zijn er minder lasten.

P303 Onderwijs

- 137 N

Salaris- en inhuurkosten

-125 N

In totaal heeft het Cultuurbedrijf een batig saldo van € 277.000. Hierin zit de aframing van opbrengsten van € 280.000 uit het 2e Concernbericht. Deze aframing bleek niet nodig, omdat we bijstuurden op de lasten. Het Cultuurbedrijf (exclusief het resultaat op vastgoed van€ 25.000) komt dan aan een nadelig resultaat van € 30.000. Hierbij merken we nog op dat in 2021 de provincie een tegemoetkoming toekende voor theater de Maagd van € 51.500 ter compensatie voor de geleden tekorten in 2020-2021 door de coronacrisis.

In 2020 huurden we in voor het opstellen van het beleidsrijk IHP. Hierdoor zijn de inhuurkosten € 154.000 hoger dan begroot. Daarnaast was er een klein voordeel door het niet gelijk invullen van een vacature.

Toeristenbelasting

Basis- en voortgezet onderwijs

-96 N

De gemeente moet de OZB voor de basisscholen voldoen. Het nadeel op dit product ontstond doordat de raming hiervoor te laag is opgenomen.

56 V Leerlingenvervoer

Door Covid-19 besloten we om in 2020 nog geen aanslagen toeristenbelasting te versturen, maar dit in 2021 te doen op basis van een aangifte van de ondernemers. We schatten in dat de opbrengst toeristenbelasting 2020 50% zal bedragen van de opbrengst in 2019. De opbrengst komt dan € 275.000 lager uit dan begroot. Van het Rijk hebben we over de periode t/m mei € 107.000 compensatie ontvangen. Bij het 2e Concernbericht schatten we in dat we over de resterende periode € 224.000 zouden ontvangen. Inmiddels gaf de commissie BBV aan dat de Rijkscompensatie over de periode juni t/m december niet in de jaarrekening 2020 mag worden verwerkt. Bij het 2e Concernbericht verlaagden we de raming van de opbrengst toeristenbelasting met € 331.000. Nu is er bij de jaarrekening een positief saldo op deze post van € 56.000. Het niet mogen opnemen van de compensatie voor de periode juni t/m december leidt tot een nadeel van € 224.000 bij de algemene uitkering op programma 5.

-72 N

Het leerlingenvervoer is € 72.000 duurder dan geraamd. Vanaf het schooljaar 2020/2021 geldt een nieuwe aanbesteding. Deze aanbesteding is hoger, voornamelijk omdat vanaf 2022 al het vervoer duurzaam is. Bovendien moeten de taxibedrijven vanaf 2020 BPM betalen. Dit werkt kostenverhogend. Onderwijskansenbeleid

142 V

Zoals ook in de 1e Begrotingswijziging 2021 stond, kunnen we de salariskosten van een beleidsadviseur ten laste van de subsidie onderwijskansenbeleid brengen. Dit levert per saldo een voordeel op van € 103.000. Bij het 2e Concernbericht zijn de kosten voor het onderwijskansenbeleid met € 60.000 verhoogd (wegvallen van de eigen bijdrage, noodopvang en extra huurlasten). Uiteindelijk zijn deze kosten slechts met € 21.000 toegenomen. Van het rijk hebben we een vergoeding voor deze extra kosten ontvangen.

Reserves P3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Soort Onttrekking Totaal Onttrekking

Nr

Omschrijving

R98000

Res Algemeen (risico)

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

60

60

0

60

60

0

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

51

Programma 4

Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Wat hebben we in 2022 bereikt? Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Hoofddoelen 1. Realiseren aantrekkelijk woonen leefklimaat

Subdoelen 1.1 Opzetten stedelijke programmering. 1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen. 1.3 Een vitaal buitengebied. 1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing. 1.5 Aanpakken leegstand en transformatie. 1.6 Verbeteren omgevingskwaliteit. 1.7 Toegankelijk maken en verbinden van groene en blauwe omgeving.

2. Realiseren goed werkende woningmarkt

2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt. 2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom. (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn). 2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod. 2.4 Een flexibel woningbouwprogramma.

3. Duurzame economische ontwikkeling

3.1 Leegstand naar frictieniveau 4-6%. 3.2 Behouden en vergroten werkgelegenheid bedrijventerreinen -zie programma 3.

4. Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig

4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto. 4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s. 4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer • Voorbereid op MaaS (Mobility as a Service). 4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorzieningen bij de haltes. 4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen • Voorbereid op MaaS (Mobility as a Service). 4.6 Goede fietspaden in asfalt en verlicht en voldoende fietsparkeerplaatsen. 4.7 Kwaliteitsverbetering in de openbare ruimte bij groot onderhoud (bijvoorbeeld riolering). 4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren. In de stad meer ruimte voor fietser en voetganger. 4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en De Markiezaten. 4.10 Verkeersveiligheid verbeteren door aanpak van knelpunten. 4.11 Meer elektrische laadpalen in garages en op straat en meer ruimte voor deelauto’s.

5. Vitale binnenstad

Zie programma 3

52

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

6.1 Antwoord geven op complexe vraagstukken op het gebied van omgevingskwaliteit. 6. Omgevingswet De leefomgeving benaderen we samenhangend (integraal en gebiedsgericht). We We omarmen de omgevingswet, geven antwoord op de complexe maatschappelijk vraagstukken energietransitie, omdat de geest van de wet zo goed aansluit bij de ambities van duurzaamheid, klimaatadaptatie, gezondheid, veiligheid. 6.2 Bergen op Zoom is volop in beweging. Grote betrokkenheid van inwoners, maatBergen op Zoom. We bereiden de invoering goed voor. Hierdoor schappelijke partners, bedrijven. • Grotere en nieuwe betrokkenheid van inwoners bij de leefomgeving; dragen we bij aan: • Het bereiken en in stand • Meer ruimte voor initiatieven (Ja, mits); houden van een veilige en • Betere vertrouwensrelatie en samenspel samenleving en overheid; gezonde leefomgeving en • Overheid als aantrekkelijke partner, tevreden inwoners, ketenpartner, bedrijven een goede omgevingskwakiezen Bergen op Zoom; liteit; • Goed samenspel in de regio, met provincie en regiogemeenten; • Het doelmatig beheren, • Duidelijke verwachtingen en spelregels; gebruiken en ontwikkelen • Vormgeven aan participatie van de leefomgeving om er – beginspraak, participatiebesluit, adviesraden sociaal domein.

maatschappelijke behoeften 6.3 Voorbereid op complexe stelselherziening mee te vervullen; • Digitalisering op orde; • Een integrale benadering, • Juridisch/instrumenteel op orde; waarbij sociale en fysieke • Grote inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het omgevingsvraagstukken optimaal worrecht; den verbonden; • Verbeteren en versnellen besluitvorming over projecten in de fysieke • Het aanscherpen van een leefomgeving; duidelijk profiel voor de • Verminderen regeldruk (o.a. welstandsregels); gemeente/regio (omgevings• In nauwe verbinding met de organisatieontwikkelingsopgave en de opgave visie). dienstverlening. 7. Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig

7.1 Onderhouden van openbare ruimte tegen vooraf vastgestelde kwaliteit passend binnen financiële kaders. 7.2 Uitvoeren van vervangingsprojecten op basis van reconstructie. 7.3 Bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting. Bij herinrichting werken we aan doelen coalitieprogramma zoals duurzame en verkeersveilige stad, creëren / in stand houden van een aantrekkelijke kernwinkelgebied met een hoge belevingswaarde. 7.4 Realiseren van een surplus met inzet van derden bij gelijkblijvende kosten. 7.5 Actieve participatie in de totstandkoming Omgevingswet in Bergen op Zoom. 7.6 Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Realisatie & Beheer (Beheer & Advies, Projecten en Regie). 7.7 Bevorderen integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Realisatie & Beheer/Stedelijke Ontwikkeling. 7.8 Klant/burger centraal stellen en zo verdiepen van co-creatie. 7.9 Activiteiten Beheer en Realisatie toespitsen op hoofddoelen. 7.10 Invulling geven aan ambitie duurzame en verkeersveilige stad.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

53

Doelstellingen en activiteiten 2020 Wat wilden we bereiken? Wat en hoe hebben we dat bereikt?

1

Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat

2

Realiseren goed werkende woningmarkt

In 2020 zijn 131 woningen gerealiseerd. In 2017, 2018 en 2019 waren de aantallen gerealiseerde woningen ruim boven het streefaantal van 275. Voor 2021 is de verwachting dat het bouwtempo weer hoog ligt. Gemiddeld genomen ligt de afgelopen jaren het bouwtempo goed. De meeste nieuwe woningen willen we in 2021 opnieuw realiseren binnen de uitleggebieden ScheldeVesting en De Markiezaten.

Op 30 april 2020 stelde de raad de Woonvisie 2020 – 2024 ‘Aangenaam wonen in Bergen op Zoom’ vast. Implementatie vindt plaats door de uitvoeringsagenda van de woonvisie. Nieuwbouwplannen zoals De Markiezaten en ScheldeVesting ontwikkelen we gefaseerd met kleine deelplannen. Als dat nodig is, kunnen we bijsturen en nog beter aansluiten op de behoefte en de ambitie.

In 2021 lopen de stedelijke vernieuwings-opgaven door in Gageldonk-West, ’t Fort-Zeekant en Vogelenzang (Halsteren). Voor Gageldonk West sloten we in 2020 aanvullende contracten met Stadlander voor het wijkcentrum en Vijverberg Zuid. Contractvorming loopt voor herontwikkeling van de kerk en de Action. In de openbare ruimte is de Platanenbuurt verder uitgevoerd en ook de omgeving Zilverschoonplein. Voor 2021 starten de bouwwerkzaamheden rondom het wijkcentrum en Vijverberg Zuid na het doorlopen van de bestemmingsplanprocedures. Vervolgens volgt de verdere herstructurering van de openbare ruimte. Uitvoering loopt door tot circa 2024.

De woonbarometer is sinds begin 2021 operationeel. Met de woonbarometer kunnen we de woningmarkt nog beter monitoren. Dit doen we per kwartaal. Ook deed de subregio WestBrabant-West in het kader van de Regionale InvesteringsAgenda (RIA) het aanbod om tot 2040 15.000 extra woningen te bouwen. Dit om naast Breda-Tilburg als overloopgebied te dienen voor de woningbouwopgave in de zuidelijke randstad.

3

Duurzame economische ontwikkeling

In Fort Zeekant startten we in 2020 met de aanleg van het eerste deel van Park Belvedère en met de voorbereidingen voor De ontwikkelingen op dit onderdeel staan in programma 3. het bouwrijp maken van de eerste fase. In 2021 ronden we het eerste deel van Park Belvedère af en starten we met het bouwrijp maken van de tweede fase. Dit betreft 125 woningen Bergen op Zoom is goed bereikbaar, en de bijbehorende openbare ruimte. toegankelijk en verkeersveilig

4

In Vogelenzang rondden we in 2020 de aanleg van het dorpsplein verder af. In 2021/22 ronden we de laatste fase rondom het gebouw Leeuwerik af. Het vervolg stedelijke vernieuwing kwam stil te liggen na het vertrek van de behandelend ambtenaar en het besluit in het Focusakkoord. Door Covid-19 zijn er geen wijkgesprekken gevoerd in 2020.

We zouden drie kruisingen in het centrum van Bergen op Zoom aanpakken, echter door de uitgavenstop is dit project doorgeschoven naar 2021. Uitvoering staat voor dit jaar op de planning. We werkten het juridische kader voor een nieuw verkeersregime in de binnenstad verder uit (inclusief advies politie), maar ook dit project schuift door de uitgavenstop door naar 2021. Het nieuwe verkeersregime is met name gericht op verdere stimulering van de fiets en is hiermee een duurzaamheidsmaatregel. In 2020 implementeerden we de concepten voor kleinschalig openbaar vervoer in wijken en kernen. De belangrijkste aanleiding hiervoor was de OV-concessie 2020 en de verande-

54

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

rende behoefte. Als onderdeel van de OV-concessie zijn op 9 locaties deelfietsen geplaatst.

opbouw van het netwerk (o.m. Gideons Bende en Design Team Raad), organisatie ontwerpateliers en oplevering van Omgevingsvisie Canvas (fundament voor Omgevingsvisie).

In kader van fietsstimulering contracteerden we voor de snelfietsroute F58 een ingenieursbureau dat ons verder begeleid Regelgeving & Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) om in 2021 over te gaan tot realisatie. Voorbereidende werkzaamheden en activiteiten voor de regelgeving en digitalisering Omgevingswet op basis van Om betere doorstroming en verkeersveiligheid op de knoopminimale actielijst VNG (o.m. keuzenotitie en basisopzet punten Zoomland en Markiezaat te krijgen, onderzoeken Omgevingsplan, procesbeschrijvingen vergunningverlening, we in samenwerking met de regio en provincie, hoe we een data op orde, update/aanschaf en implementatie softwareapMeerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport plicaties RO + VTH, implementatie van nieuwe bevoegdheden verkenning A4 op de agenda krijgen. Dit is extra nodig door en taken). de mogelijke categoriewijziging van de Heinenoordtunnel. Hierbij willen wij aansluiting zoeken bij de MIRT-verkenning Werkprocessen (Initiatieven Mogelijk Maken) Noord-Zuid corridor ten behoeve van goederenvervoer. Herinrichting en implementatie van het proces van de Binnen het project Parkeergarage Grote Markt is de nieuontvangst en afhandeling van een initiatief in de fysieke we in-/uitgang in gebruik genomen. Hiermee verbeterde de leefomgeving in de geest van de Omgevingswet (o.m. procesrelatie naar het centrum.

Het regionale project Vrachtwagen ontwerp, rolbeschrijvingen en toolbox opstellen, proefjaar parkeren Brabantse Wal leverde een rapportage op met mo- ingericht en implementatieplan opgesteld). gelijke ontwikkellocaties. Op TNP hebben wij gezamenlijk met de bedrijvenvereniging het vrachtwagen parkeren gereguAcademie & Proeftuinen leerd. In het kader van MaaS vond verdere digitalisering rond Kennisverwerving, vaardigheidstrainingen en de begeleiding verkeersveiligheidsdata plaats. Hiermee kwam een nieuwe van proeftuinen, o.m. vakinhoudelijke cursussen voor vakverkeersveiligheidstool tot stand met uniforme output. We groepen en diverse participatieprojecten in samenwerking maakten een start met de actualisatie van het laadpalenbemet Studio Stadslab. leid. Er zijn deelautoprojecten en -initiatieven binnen ScheldeVesting en in Halsteren dorp. Raadstraject Opzet en uitvoering van raadsprogramma Omgevingswet in samenwerking met Design Team Raad.

5

Vitale binnenstad

De ontwikkelingen op dit onderdeel staan in programma 3 (zorgen voor een aantrekkelijke binnenstad).

6

Omgevingswet

De inwerkingtreding van de Omgevingswet is voorzien op 1 januari 2022. Het invoeringstraject van de Omgevingswet binnen de gemeente Bergen op Zoom verloopt via drie werkstromen: 1) Juridisch instrumentarium Omgevingswet, 2) Werkprocessen en digitaliseringstoepassingen en 3) Ontwikkeling van vaardigheden en werkwijzen. Binnen deze werkstromen zijn diverse deelprojecten ondergebracht. In 2020 is het volgende gedaan: Omgevingsvisie Co-creatieve aanpak opgesteld en in uitvoering gebracht,

Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Tegelijkertijd met de Omgevingswet treedt de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) in werking. Beide hebben consequenties voor de legesopbrengsten. Met de Wkb verschuift de bouwtechnische toetsing voor enkele gebouwtypologieën naar de markt. Hierdoor vervallen de legesopbrengsten voor deze specifieke taken. Wat exact de consequenties zijn, moet nog verder inzichtelijk worden gemaakt. Wel is zeker dat we vanaf 1 januari 2022 met aangepaste legestarieven moeten rekenen. De consequentie hiervan is een teruggang van de legesopbrengsten.

7

Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig

Met het integraal beheer van de openbare ruimte geven we invulling aan de hoofddoelstellingen ‘Realiseren van een aantrekkelijk woon- en leefklimaat’ en ‘Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig’. Dit geven we vorm door enerzijds een goed dagelijks beheer en onderhoud

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

55

van de openbare ruimte, maar ook door een juiste programmering van groot onderhoud (GO) waarbij zoveel als mogelijk integraal geprogrammeerd wordt. Daarnaast is sprake van een integrale aanpak van multidisciplinaire (vervangings-) projecten, zowel integraal qua discipline als qua clusters. Dit gebeurt mede op basis van een conceptprogrammering met een horizon van tien jaar voor de multidisciplinaire (vervanging)projecten en een horizon van drie jaar voor groot onderhoud opgaven. We werken aan een optimale afstemming met andere partners in de openbare ruimte. Op die manier kunnen we projecten zo veel als mogelijk in gezamenlijkheid met onze partners, zoals nutsbedrijven en de woningcorporatie, uitvoeren. Voor een juiste lange termijn afstemming met de nutsbedrijven gebruiken we het platform SynergieNL. Een volgende stap is dat mogelijk op termijn gekozen kan worden voor één gezamenlijke aannemer voor alle uit te voeren werkzaamheden (nutsbedrijven en gemeente) met daarbij één uitvoeringsperiode waardoor ook de maatschappelijke overlast tot een minimum kan worden beperkt. Binnen het project Scheldebalkon doen we de eerste ervaringen op met een pilot voor een gezamenlijke opdracht van nutsbedrijven en de gemeente Bergen op Zoom. Maar ook groot onderhoudsplanningen van onze beheerders zetten wij in SynergieNL om intern de juiste afstemming te bewerkstelligen.

Bij een integrale aanpak van projecten kijken we niet alleen naar de vervanging van wat aanwezig was, maar spelen we ook in op veranderende eisen vanuit de maatschappij, duurzaamheid, sociaal domein, klimaat, economie en wet- en regelgeving. Met name de nieuwe omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie met de omgeving over de te maken keuzes.

Het integraal gedachtegoed intern en extern komt het verminderen van maatschappelijke overlast en financiële efficiency ten goede maar levert ook een onderhoudsniveau en inrichting van de openbare ruimte op die gedragen worden door alle partijen. Voor wat betreft het dagelijks beheer en onderhoud werkten we in 2020 hard aan de hoofddoelstellingen ‘Realiseren van een aantrekkelijk woon- en leefklimaat’ en ‘Bergen op Zoom is goed bereikbaar’, toegankelijk en verkeersveilig’. En dat ondanks Covid-19, de uitgaven- en inhuurstop en het Focusakkoord. We volgden daarbij de afspraken over beeldkwaliteit die zijn vastgelegd in het IBOR-plan 2018-2022. Behalve op de thema’s groen en reiniging in het functionele gebied ‘Bijzondere gebieden’ behaalden we de ambitie ruimschoots. Als we inzoomen op de resultaten per beeldmeetlat valt op dat er ook een aantal onder de ambitie scoren. Dit gaat met name om de ‘onkruid in groen’ gerelateerde beeldmeetlatten, natuurlijk afval in groen en op verharding, vervuiling van meubilair, snoeibeeld van hagen en beplakking en graffiti. Deels ligt de oorzaak van deze negatieve scores in de verminderde inzet door de uitgaven- en inhuurstop, maar een deel is ook toe te wijzen aan de gevolgen van Covid-19.

Dit komt door de toename van het gebruik van de openbare ruimte en de toename van zwerfvuil in specifieke gebieden (bijvoorbeeld de Heide en de Boulevard), maar ook door dat er minder aanwezig personeel beschikbaar was door bijvoorbeeld afwezigheid door ziekte of de quarantaine verplichting.

Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven

Gemiddelde WOZ-waarde per € 1.000,-

Aantal nieuwgebouwde woningen aantal per 1.000 woningen

Demografische druk in percentage

56

270 8,9 (2019)

70 (2019)

Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner

Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk

163 (2019)

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

218

231

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken)

15

3,6

Waarstaatjegemeente.nl (ABF - Systeem Woningvoorraad)

72,9

73,4

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - bevolkingsstatistiek)

173

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Huishoudelijk afval)

Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota  Vastgesteld Visie Verkeer en Parkeren 2012 Verkeersplan2014 Strategische visie Theodorushaven 2009 Ruimtelijke Visie West-Brabant 2009 Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost 2010 Structuurvisie Bergen op Zoom 2030 2011 Beleidsvisie Materieel erfgoed 2013 Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014 2010 Beleidsplan Wonen 2014-2018 2014 Detailhandelsvisie2016 Integrale aanpak leegstand 2016 Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad 2016 Startfoto lokale economie 2016 Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom 2015 Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2017 Nota gemeentelijk Vastgoed 2012

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)

De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant werkt in opdracht van de deelnemende gemeenten en de provincie aan een leefbare en duurzame regio. Ze maakt omgevingsvergunningen voor de deelactiviteit milieu en controleert of bedrijven zich aan de regels houden. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 1.236.814

SAVER NV

De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten.

Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV

Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van abonnementen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke.

NV Aangenaam Bergen op Zoom

• Het kopen, verkopen, in erfpacht uitgeven, verhuren of in huurkoop geven van gronden geschikt voor industrievestiging; • Het bouwen, kopen, of huren enerzijds en het verkopen, verhuren of in huurkoop geven anderzijds, van bedrijfsgebouwen; • De promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

57

Wat heeft het gekost? Programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) x € 1.000

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-51.061 61.344

-47.744 58.011

-49.212 63.971

-43.640 51.453

-5.572 12.518

N V

Totaalsaldo baten en lasten

10.283

10.267

14.759

7.813

6.946

V

Onttrekking Storting

-4.977 3.813

-659 1.976

-2.636 45

-1.314 4.597

-1.323 -4.552

N N

Totaalsaldo reserves

-1.163

1.317

-2.591

3.283

-5.874

N

Gerealiseerde resultaat

9.120

11.585

12.168

11.097

1.071

V

V = voordeel N = nadeel

Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)

Lasten 56.050

58

Baten -44.954

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)

P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling 4.043 P401 P402 Beheer Afval en Riolen Openbare 5.762 Ruimte 12.816

Specificatie per productgroep Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-645 13.144

-403 13.400

-454 13.688

-923 13.816

468 -128

V N

Totaalsaldo baten en lasten

12.500

12.997

13.234

12.893

341

V

Onttrekkingen reserves

-349

-77

-77

-77

0

N

Totaalsaldo reserves

-349

-77

-77

-77

0

N

Gerealiseerde resultaat

12.151

12.920

13.157

12.816

341

V

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-20.767 14.583

-20.721 14.940

-20.844 15.057

-21.462 15.699

618 -642

V N

Totaalsaldo baten en lasten

-6.184

-5.781

-5.787

-5.762

-24

N

Gerealiseerde resultaat

-6.184

-5.781

-5.787

-5.762

-24

N

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

-29.650 33.617

-26.620 29.672

-27.913 35.225

-21.255 21.938

-6.658 13.287

N V

Totaalsaldo baten en lasten

3.967

3.051

7.312

683

6.629

V

Onttrekkingen reserves

-4.628

-582

-2.559

-1.237

-1.323

N

Stortingen reserves

3.813

1.976

45

4.597

-4.552

N

Totaalsaldo reserves

-814

1.394

-2.514

3.360

-5.874

N

Gerealiseerde resultaat

3.153

4.445

4.798

4.043

755

V

x € 1.000 Productgroep P401 Beheer openbare ruimte

x € 1.000 Productgroep P402 Afval en riolen

x € 1.000 Productgroep P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling Baten Lasten

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

V = voordeel N = nadeel

Resultaten per productgroep P4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Omschrijving

Resultaat V / N Resultaat V / N baten 2020 lasten 2020

P401 Beheer openbare ruimte

468

V

-128

N

P402 Afval en riolen

618

V

-642

N

-6.658

N

13.287

V

-5.572

N

12.518

V

P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling

Waarvan V / N structurele baten

Waarvan V / N structurele lasten

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

59

Toelichting P401 Beheer openbare ruimte

341 V P402 Afval en riool

-24 N

Salaris- en inhuurkosten

84 V De producten afval en riool zijn gesloten producten en het resultaat op deze producten wordt verrekend met de voorzieVoor het openbaar groen huurden we meer in dan begroot ning. Er is toch een klein saldo, omdat er vanuit het product (€ 280.000), maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd door riolen een bijdrage is in de rentekosten. Deze bijdrage was de niet ingevulde vacatures die voor het onderdeel wegen lager (€ 70.000) dan begroot omdat de boekwaarde van de openstonden. Per saldo zijn de salaris- en inhuurkosten investeringen per 1 januari 2020 lager waren dan begroot. € 84.000 lager dan begroot. Daar stond tegenover dat de kosten van kwijtschelding hoger waren dan begroot. Civieltechnische kunstwerken 86 V Hieronder volgt nog een toelichting op de hogere/lagere Door de uitgavenstop voerden we minder intensief onderstorting in de voorziening voor afval en riool. houd uit, wat tot een voordeel leidde van € 86.000. Afval 162 N (onttrekking aan de voorziening) Kabels en leidingen 178 V Per 1 april 2020 is er een nieuwe overeenkomst met Nedvang Door de aanleg van glasvezel binnen onze gemeente ontvinin verband met PlasticBlikDrankenkartons. Daarmee worden gen we er een hogere degeneratievergoeding dan begroot. overslagkosten niet meer in rekening gebracht bij gemeenten en zijn de kosten € 113.000 lager uitgekomen.

Openbare verlichting - 287 N Er waren aanzienlijk meer illegale stortingen en bijplaatsingen. De extra kosten hiervan bedroegen € 81.000. De belangrijkste oorzaak van deze overschrijding is dat De verwerkingskosten voor afvalstromen op de milieustraat door de langdurige uitval van de beheerder OV, uitgevoerde stegen aanzienlijk. Dit leidde in combinatie met veel meer maar niet afgeronde werkzaamheden in 2019 pas in 2020 zijn aanbod door het vele thuisklussen (Corona) tot een kostengefactureerd. Daarnaast zijn de energiekosten € 81.000 hoger stijging van € 356.000. dan begroot. Door het meer thuiszijn en thuiswerken door Corona is er thuis ook meer afvalaanbod. Dat vertaalt zich in een hoger Door de schades aan de openbare verlichting zijn voor het aanbod en hogere opbrengst reststromen (€ 24.000) en ook herstel hiervan extra kosten gemaakt. Hier staan echter ook meer belastingopbrengsten (€ 201.000) voor het variabele hogere baten van de gedeclareerde schades tegenover. deel van de afvalstoffenheffing (bedrag per lediging). De kosten van kwijtschelding kwamen € 39.000 hoger uit. Recreatieve voorzieningen 46 V Per saldo is er € 162.000 onttrokken aan de voorziening afval. De voorziening bedraagt per 31 december 2020 nog Door de uitgavenstop pleegden we minder onderhoud aan de € 1.174.000. recreatieve voorzieningen.

Riolen 1.360 V (minder onttrokken aan de voorziening) Openbaar groen 215 V De kapitaallasten zijn in 2020 € 327.000 lager dan begroot door Door de uitgavenstop behandelde de buitendienst minder een lagere boekwaarde per 1 januari 2020. Door de uitgavenMOR-meldingen, werkten we minder aan het vuil in het groen stop voerden we alleen het strikt noodzakelijke dagelijks en en kwamen de kosten van onderhoud van gras lager uit. Dit groot onderhoud uit. Hierdoor zijn de kosten van onderhoud laatste werd ook veroorzaakt door het minder groeizame € 679.000 lager dan begroot. Het uitgestelde (groot) onderweer waardoor de maai-intensiteit omlaag kon. houd moet later ingehaald worden. De opbrengst rioolheffing is € 489.000 hoger dan begroot. Met name vanuit bedrijven is er meer ontvangen. Het afhandelen van bezwaren en het verbruik van water (waarop voor bedrijven de aanslag wordt gebaseerd) is moeilijk in te schatten.

60

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling  755 V Milieuzorg/OMWB

74 V

Salaris- en inhuurkosten

309 N Het voordeel op de baten (€ 62.000) betreft de positieve afrekening van het OMWB resultaat 2019 en een ontvangen Voor het onderdeel volkshuisvesting en ruimtelijke plannen subsidie voor energiecontrole kantoorpanden. De lasten huurden we voor € 80.000 meer in dan het beschikbare (€ 12.000) zijn gering lager, een aantal controles hoefde in budget. Dekking komt deels uit de meeropbrengst op deze verband met Corona niet uitgevoerd te worden. producten. Woonwagens 92 V We huurden voor € 40.000 meer in dan het beschikbare budget in verband met het controleren van omgevingsvergun- In 2020 verkochten we 5 woonwagenstandplaatsen. In het 2e ningen. Concernbericht maakten we al melding van de verkoop van 3 woonwagenstandplaatsen en dat er nog gesprekken gaanDe doorbelasting van personele kosten naar het grondbede waren voor verkoop van meer standplaatsen. De extra drijf was op basis van de werkelijke inzet € 80.000 lager dan opbrengst bedraagt € 72.000. begroot. Daarnaast waren er door de verkoop van standplaatsen Op het onderdeel vastgoed waren de inhuurkosten € 100.000 lagere onderhoudskosten. hoger dan begroot. Omgevingsvergunning/leges 168 V Parkeren -85 N Mede door Corona zijn er in 2020 meer vergunningen aanIn 2020 is het resultaat op de exploitatie van parkeren € 85.000 gevraagd en verleend. Incidenteel leidt dit tot een meeropnadelig.

Dit wordt enerzijds veroorzaakt door de noodzakebrengst. lijke aanpassingen van de parkeermeters voor de overgang van het 3G naar het 4G netwerk (€ 40.000). Daarnaast waren Grondbedrijf 891 V er wat kosten als gevolg van schades en waren de lasten van de gebouwen € 36.000 hoger door hogere belastingen/OZB. Het verschil op zowel baten als lasten houdt verband met de herzieningen van de grondexploitaties, inclusief de wijziginParkeerbelasting 363 V gen op de verliesvoorzieningen en de tussentijdse winst­ nemingen op diverse projecten. Dit veroorzaakt met name de De parkeeropbrengsten waren door Covid-19 in totaal grote afwijkingen op P403. Deze voor- en nadelen gaan over € 937.000 lager dan begroot. Het straatparkeren was € 525.000 onderhanden werk mutaties die in de exploitatie worden oplager en de opbrengst bij de parkeergarages € 312.000 lager. genomen. Per saldo leidt het tot een storting in de Algemene Reserve van € 4,6 miljoen vanuit de grondexploitaties. Van het Rijk ontvingen we over de periode tot en met mei € 565.000 compensatie. Bij het 2e Concernbericht schatten we Naast de resultaten bij de grondexploitaties is er ook een in dat we over de resterende periode een compensatie van resultaat op het algemene product van het grondbedrijf van € 735.000 zouden ontvangen. Inmiddels gaf de commissie BBV € 891.000.

Dit valt uiteen in een tweetal voordelen: hogere aan dat de Rijkscompensatie over de periode juni tot en met huurinkomsten van € 526.000 doordat er een herziening december niet in de jaarrekening 2020 mag worden verwerkt. plaatsvond van de huur van de containerterminal vanaf 1 juli Bij het 2e Concernbericht verlaagden we de raming van de 2019 en onder andere per saldo door eenmalige boekwinsten opbrengst parkeerbelasting met € 1.300.000. Nu is er bij de op verkoop van gronden. jaarrekening een positief saldo op deze post van € 363.000. Het niet mogen opnemen van de compensatie voor de perio- Voor een toelichting op het grondbedrijf verwijzen wij naar de de juni t/m december leidt tot een nadeel van € 735.000 bij de paragraaf grondbeleid en het separaat toegezonden raadsalgemene uitkering op programma 5. voorstel over de jaarafsluiting 2020 van het grondbedrijf.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

61

Vastgoed

-417 N

Er is een nadeel op de huuropbrengsten van € 334.000. Door het faillissement van het Facilitair Bedrijf is er geen huur ontvangen voor het Eventum (€ 280.000). Tegenover de lagere huuropbrengsten FB staat een niet uitgegeven subsidie aan het FB over 2020 (zie hiervoor programma 3).

Daarnaast namen we bij het voorstel voor de uitgavenstop in juli een stelpost op van € 50.000 voor verkoop van een pand. Dit is niet gerealiseerd. Aan de uitgavenkant is er op dit product een overschrijding van € 82.000. Dit ontstond onder andere door hogere lasten belastingen/OZB (€ 36.000) en een lagere doorverdeling naar projecten van de salariskosten dan was begroot (€ 32.000).

Reserves P4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein)

Nr

Omschrijving

Onttrekking

R21017

Res kapitaallasten OBR 2017

28

28

0

Onttrekking

R21018

Res kapitaallasten OBR 2018

45

45

0

Onttrekking

R21019

Res kapitaallasten OBR 2019

4

4

0

Onttrekking

R98000

Res Algemeen (risico)

2.559

1.237

-1.323

2.636

1.314

1.323

45

4.597

-4.552

45

4.597

-4.552

Soort

Totaal Onttrekking Storting

R98000

Totaal Storting

62

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Res Algemeen (risico)

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

Programma 5

Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Wat hebben we in 2022 bereikt? Bedrijfsvoering Hoofddoelen 1. Een moderne servicegerichte organisatie: Dienstbaar, wendbaar, innovatief, effectief en efficiënt.

Subdoelen 1.1 De organisatieontwikkeling staat ten dienste van de organisatiedoelen en wordt gefaciliteerd. 1.2 Duurzame inzetbaarheid van alle medewerkers. 1.3 Aantrekkelijk werkgeverschap met marktconforme arbeidsvoorwaarden en eigentijds HR-beleid en organisatieontwikkeling. 1.4 Een huisvestingconcept en (verduurzaamde) gebouwen die passen bij een moderne werkgever. 1.5 Moderne facilitaire ondersteuning van de organisatie. 1.6 Aansluiten op technologische ontwikkelingen uit de Digitale Agenda 2020. 1.7 Actief social mediagebruik en actuele eigentijdse website. 1.8 Onderhouden en verbeteren van ingerichte processen. 1.9 De informatiehuishouding op orde en grip op informatie- en applicatie architectuur. 1.10 Informatie is toegankelijk, betrouwbaar, volledig en beveiligd conform Europese privacywetgeving (AVG), de Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten (BIG), de verplichte onderdelen van het Forum Standaardisatie. 1.11 Goed werkende Planning & Controlcyclus. 1.12 Een excellente inkoop- en contractmanagementorganisatie.

Financiën Hoofddoelen 2. Verlagen van schuldenlast naar 90% van onze inkomsten de komende 8 jaar

Subdoelen 2.1 Monitoren schuldenlast. 2.2 Over de gehele collegeperiode is niet meer investeren dan afschrijving. 2.3 Netto schuldquote van 90% in 2026. Dit betekent een terughoudend beleid in zake investeringen en grondbeleid.

Dienstverlening Hoofddoelen 3. Verhogen van de klanttevredenheid met minimaal 5% in de komende 4 jaar

Subdoelen 3.1 Meten van klanttevredenheid in 2019. 3.2 Verslag geven van de acties welke gericht zijn op het verhogen van de klant­ gerichtheid. 3.3 Klantgerichtheid als thema opnemen in de jaargesprekken/functionerings­ gesprekken.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

63

Doelstellingen en activiteiten 2020 Wat wilden we bereiken? Wat en hoe hebben we dat bereikt? Bedrijfsvoering

1

Corona Een moderne servicegerichte 2020 was een heel uitzonderlijk jaar voor het functioneren van organisatie: Dienstbaar, wendbaar, de organisatie als geheel en bedrijfsvoering in het bijzonder. innovatief, effectief en efficiënt Covid-19 zorgde dat vanaf medio maart zoveel mogelijk medewerkers zoveel mogelijk thuis moesten werken om besmetting te voorkomen. Het vergde in een heel korte tijd een om1.1 Organisatieontwikkeling slag van met elkaar samenwerken in een fysieke omgeving In 2019 stelden we de organisatievisie vast: naar volledig digitaal vergaderen, verwerken van gegevens, De gemeente Bergen op Zoom is een actieve, betrouwsamenwerken in thema’s en projecten etc. Dit vereist veel bare en dienstverlenende organisatie. We zetten de van medewerkers en we intensiveerden de digitale ondervraag van de burger centraal, doen wat we beloven en steuning van de organisatie fors. Dankzij de digitalisering in realiseren met focus de bestuurlijke opdrachten. Samen voorgaande periode, het Bring Your Own Device beleid en zo zetten we resultaten neer waar de Bergenaren trots op voort verliep de ‘technische’ transformatie van een fysieke zijn. omgeving naar een digitale omgeving succesvol en konden veel werkzaamheden doorgang vinden.

Om de organisatie ook werkelijke deze ontwikkeling te laten doormaken, maakten we per aandachtsgebied Het digitaal werken kent echter ook een menselijke kant. transformatieplannen (sociaal, fysiek en bedrijfsvoering). Gesprekken ‘op afstand’ gaan vooral over inhoud. Het samenMet de komst van het Focusakkoord zijn de transformaspel tussen groepen medewerkers in cross-overs is minder tieplannen in lijn gebracht met de doelen en resultaten gemakkelijk te organiseren en onderstroom en bovenstroom zoals vermeld in het Focusakkoord. We vertaalden zijn moeilijker te beïnvloeden. Digitaal werken vraagt om bestuursopdracht 2: ‘Verbeteren kwaliteit organisatieanders organiseren en sturen van management en college. breed’ voor de ambtelijke organisatie en namen dit in de De zichtbaarheid in de organisatie is beperkter. De forse transformatieplannen op. opgaven vanuit het focusakkoord, met dito bezuinigingen op personeel leiden tot onrust en onzekerheid binnen de orgaWe namen de volgende thema’s voor de kwaliteitsontnisatie. Het onvoldoende met elkaar in contact en gesprek wikkeling hierin op: kunnen zijn vanwege coronamaatregelen doen hier geen • Politiek/bestuurlijke besluitvorming goed aan en versterken dit effect zelfs.

• Dienstverlening aan de burger en bedrijven • BoZ als netwerkpartner Naast deze ontwikkeling bleef het van belang om onze • Participatie in beleidsvorming fysieke taken zoals de baliefuncties, handhaving, het KCC etc. • Sturing/beheersing en interne dienstverlening te blijven uitvoeren om onze inwoners, partners en ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen en van dienst te De organisatievisie kunnen zijn. Dit vroeg om bijzondere beveiligingsmaatregelen Volgend op de organisatievisie wijzigden we de organisazodat we ook hier besmettingsgevaar zoveel mogelijk konden tiestructuur begin 2020 van teams naar clusters die beter voorkomen. Hiervan kunnen we nu stellen dat dit zorgvuldig aansluiten bij de integrale benadering van producten en voldoende plaatsvond. en programma’s. Ook is het management op de nieuwe rollen geplaatst en is de nieuwe structuur in mandaat- en Ondanks Corona bereikten we veel doelen, voerden we veel administratieve systemen verwerkt. werkzaamheden (toch) uit en realiseerden we veel plannen zoals voorgenomen in de begroting van 2020.

64

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

1.2 en 1.3 Duurzame inzetbaarheid en aantrekkelijk werkgeverschap Strategische Personeelsplanning We zetten de eerste stappen op het gebied van Strategische PersoneelsPlanning (SPP). Met dit project willen we komen tot een gestuurde en meerjarige ontwikkeling van de personele inzet. Voor dit project analyseerden we eerst de personele organisatie kwantitatief en kwalitatief en vergeleken onze organisatie met andere gemeentelijke organisaties in diverse benchmarks (‘Vensters voor Bedrijfsvoering’ en A&O-fonds). Deze informatie is ook van waarde voor de taakstellende bezuiniging op personeel die de raad eind 2020 in het amendement bij de eerste uitwerking Focusakkoord vaststelde. Het is input voor het plan van Aanpak Personele Ombuiging en Verbetering en Vernieuwing van de organisatie in 2021.

We dringen actief het ziekteverzuim terug In het verslagjaar leverden we voor het vierde jaar een HR-trendrapportage op en een verbeterde verzuimmonitor. We werkten aan een Personeelsmonitor. Het ziekteverzuim binnen de gemeente Bergen op Zoom ontwikkelt zich in de afgelopen jaren als volgt:

2017

Bergen op Zoom 6,5

Gemeente 50.000- 100.000 5,2

2018

6,4

5,8

2019

5,8

5,8

2020

5,4

nnb

Het Arbobeleid is op orde, rollen zijn belegd en uitvoering is geborgd. De Personeels- en Salarisadministratie (PSA) Deze is voor 95% op orde, maar verbetering is mogelijk. Met de methode van Lean six sigma worden deelprocessen verbeterd, zoals het in-, door- en uitstroomproces (IDU) in 2019 en de personeelsbegroting in 2020. Verdergaande digitalisering en beperking van de administratieve last vraagt in 2021 nadere aandacht. Veertien gemeenten in de regio werken met ADPworkforce 2.0. Onderlinge vervanging is daardoor eenvoudiger.

Sturing, ontwikkeling en mobiliteit We stelden het strategisch opleidingsplan op en voerden het uit. Waar wenselijk werkten we met talentprofielen, assessments en loopbaantrajecten. In 2020 zijn 32 medewerkers intern naar een andere functie begeleid. Waar deze salariskosten voorheen zwaar drukten op personele budgetten en in voorgaande jaren tot overschrijding leidden in de salarispost, stuurden we in 2020 fors bij. Samen met de ontwikkeling van de P-lastenmonitor leidde dit tot een voordeel van € 921.000 op salariskosten en inhuur van personeel (zie onderstaand). 1.4 en 1.5 Facilitaire dienstverlening In 2020 kwamen 55 medewerkers in dienst en gingen 45 Een efficiënte bedrijfsvoering vraagt om herkenbare, promedewerkers uit dienst. We constateren een groeiende fessionele en servicegerichte facilitaire dienstverlening. krapte op de arbeidsmarkt in veel beleids- en uitvoeDeze dienstverlening is flexibel, toegankelijk en op maat, ringssectoren van de gemeentelijke organisatie. In de waarbij goede kwaliteit en realistische kosten met elkaar laatste maanden van 2020 en de eerste maanden van in evenwicht zijn. Facilitaire dienstverlening zorgt ervoor 2021 ontstond een verhoogde uitstroom en we constadat gemeentelijke gebouwen en faciliteiten op orde zijn.

teren dat we functies steeds moeilijker (of niet) (intern) Naast het zorgdragen voor de ‘dagelijkse’ facilitaire kunnen invullen. Het werving- en selectiebeleid zoals dienstverlening richtte Facilitair zich in 2020 specifiek op: geïmplementeerd begin 2020 vraagt om herziening en • Het huisvestingsplan ontwikkeling van aantrekkelijk werkgeverschap met Dit plan was in maart 2020 gereed, inclusief plattemarktconforme arbeidsvoorwaarden en beter imago. gronden voor de nieuwe indeling en offertes voor aanschaf van het meubilair. Dit huisvestingsplan zetten we als gevolg van het Focusakkoord on hold. Er is een nieuwe opdracht gegeven voor het uitwerken van een aantal scenario’s gericht op beperking van kosten en meer passend bij fluide vorm van online en op locatie werken. Deze uitwerking komt in het 2e kwartaal van 2021.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

65

• Coronaproof 1.8, 1.9 en 1.10 De prioriteiten lagen in 2020 volledig op het CoronaDocumentaire Informatievoorziening proof maken en houden van de organisatie. Toegankelijke, volledige en betrouwbare informatie is • Facilitaire ondersteuning essentieel voor de hele organisatie. De informatie gebruiWe maakten een start met het verbeteren van de faciken we als geheugen of als bewijs en verantwoording litaire ondersteuning. Dit geven we o.a. vorm door het van ons handelen. Daarnaast is de informatie de basis sluiten van Service Level Agreements met onze dislovoor communicatie met inwoners, bedrijven en raad en caties, denk hierbij o.a. aan het Zorg en Veilgheidshuis het is een randvoorwaarde voor de uitvoering van onze en het Werkcentrum. Daarnaast maken we Topdesk taken en het invulling geven aan actieve openbaarheid (ons interne reserveringssysteem) gebruiksvriendelijen transparant bestuur. ker en toegankelijker voor onze collega’s. • De inrichting van de informatiehuishouding op basis 1.6 en 1.7 van processen en standaarden realiseerden we eind Digitale agenda en website 2019. Vervolgens implementeerden we het procesgeAls gemeente volgen we de landelijke (technologische) richt werken in de organisatie. In 2020 begonnen we ontwikkelingen die onder andere vanuit de rijksoverheid met de benodigde optimalisering en doorontwikkeling en de VNG (programma VNG-realisatie) komen.

Als deze van deze inrichting en de bewustwording voor de ontwikkelingen een verplicht karakter hebben of bijdranieuwe manier van werken. gen aan onze gemeentelijke doelstellingen, voeren we ze • In 2020 gebruikten we het metadataschema bij de uit. optimalisatie en kwaliteitsverbetering van een aantal processen. Daarnaast zetten we in het kader van de In 2020 ging dit onder andere over: aansluiting op het e-depot stappen om de inrichting • Het bijhouden ontwikkelingen rondom de Wet Open van onze systemen af te stemmen op de eisen ten Overheid (verwachte invoering per 2022). aanzien van metadata. Het deelproject ‘digitalisering • Het traject voor de invoering van de omgevingswet. bouwvergunningen’ loopt volgens planning en dat Applicaties zijn of worden dit jaar aangepast aan de ronden we in het voorjaar van 2021 af. eisen van de wet en de nieuwe wijze van werken. • Door de technologische ontwikkelingen en de snelle • We voerden de aanpassing in de applicaties voor de wisselingen van social media is het een continu proomzetting van de Wet kenbaarheid publieke beperkinces om de gemeentelijke social mediakanalen te borgen door. gen. Bij de overgang naar de nieuwe website regelden • In het kader van het programma voor de opbouw van we de archivering van de geluids- en videopnamen de gemeenschappelijke gemeentelijke infrastructuur van de raads- en commissievergaderingen.

(GGI) door de VNG ondernamen we de volgende acties: 1.11 Financiën – De uitvoering van de gezamenlijke inkoop voor vaste In 2020 overlegden we vaak met de raad over de wijze van verbindingslijnen (GT vast); aanbieding/opstelling van de P&C-producten en met name – De voorbereiding van de gezamenlijke inkoop voor de begroting en hoe we de uitwerking van het Focusaktelefonie diensten (GT connect). koord op zouden pakken. Daarbij leverden we veel meer • In april 2020 ging de nieuwe website live. informatie dan u van ons gewend was aan aan de raad. • Eerste inzicht in alle applicaties. Zoals het raadsvoorstel ‘Bijsturing exploitatietekort 2020’ • Ontwikkeling van sturingsdashboards en onderzoeksen de verantwoording van de Corona compensatie in het projecten waaronder de personeelslastenmonitor. 2e Concernbericht. We leverden daarmee een bijdrage aan het beter inzichtelijk maken van de financiële positie van onze gemeente. Het management, het college en de raad waren zo beter in positie om daarin te kunnen sturen. Door het ontbreken van capaciteit voor de implementatie van het P&C-systeem is dit systeem niet aangeschaft in 2020. Voorlopig is de aanschaf uitgesteld.

66

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

1.12 Inkoop Dienstverlening Inkoop & Contractmanagement De Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement zette Verhogen van de klanttevredenheid in 2020 stappen in de doorontwikkeling. met minimaal 5% in de komende • Contractbeheer en contractmanagement 4 jaar In 2020 rondden we de centrale registratie van overeenkomsten af. Er volgt een doorontwikkeling op contractmanagement en on-going contractregistratie. 3.1 Meten van klanttevredenheid We gaven in 2020 trainingen en presentaties en gaan In 2020 hadden bezoekers aan onze publieksbalies de gedaarmee verder in 2021. legenheid om online onze dienstverlening te beoordelen. • Aanbestedingskalender De resultaten, conclusies en aanbevelingen delen we in Aanbestedingen zijn conform kalender doorlopen. We het 2e kwartaal 2021 met de raad. verwerkten eventuele wijzigingen en aanvullingen. • Inkoop startmelding 3.2 Verbeteren online dienstverlening onder andere door de Inkoopstartmelding implementeren we stapsgewijs. gemeentelijke website te vernieuwen Dit proces volgt verder in 2021. Sinds 7 april 2020 hebben we een nieuwe website. • Accountgerichte/ domeingerichte advisering Deze voldoet aan de wettelijke eisen op het gebied van In 2020 investeerden we verder op relatiebeheer / toegankelijkheid. Ook werken we sindsdien met het accountbeheer.

We vullen dit aan met een spendanahulpmiddel Siteimprove om de kwaliteit van de website lyse per cluster. te monitoren en verbeteren. Dit systeem geeft aan dat • Inkoopbeleid de kwaliteit van de inhoud, actualiteit, beveiliging, en geWe leverden nieuw inkoop- en aanbestedingsbeleid bruiksvriendelijkheid gemiddeld 98,7% is, uitgaande van op. Dit beleid ging in per 1 januari 2021. Het werd de benchmark Overheid. Daarnaast kunnen inwoners op aangevuld met nieuwe Algemene Inkoopvoorwaarden iedere pagina verbetersuggesties geven of vragen stelen een klachtenregeling aanbesteden. len. Van 7 april t/m 31 december gebeurde dat 160 keer • Samenwerking en synergie met verbeteringen of vraagbeantwoording als gevolg. We doorliepen een gezamenlijke aanbestedingsproceTenslotte vond in oktober overleg plaats met Stichting dure in het sociaal domein met omliggende gemeenToegankelijk Bergen op Zoom. Dit leidde tot verbeterinten. gen aan de website voor mensen met een beperking.

3

Een toelichting op de deze elementen en meer resultaten van de Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement staan in §3.7 bedrijfsvoering.

Financiën

2

3.3 Klantgerichtheid als thema opnemen in jaargesprekken/ functioneringsgesprekken van medewerkers Het thema klantgerichtheid namen we mee in de organisatieontwikkeling, in de transformatieplannen en in de gesprekkencyclus.

Verlagen van schuldenlast naar 90% van onze inkomsten de komende 8 jaar

Ook in 2020 was het volgen van de ontwikkeling van de schuldenlast een belangrijk item binnen onze gemeente. Bij de aanbieding van de 1e Begrotingswijziging 2021 rapporteerden we hier uitgebreid over. Voor het verloop van de schuldenlast in 2020 verwijzen wij u naar paragraaf 3.3 financiering.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

67

Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven

Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden,

700

797

823

Waarstaatjegemeente.nl (COELO – Groningen)

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden,

772

830

859

Waarstaatjegemeente.nl (COELO – Groningen)

in €

in €

Wettelijke indicatoren Omschrijving indicator

Jaarrekening 2019

Begroting 2020

Jaarrekening 2020

7,8 7,5 646

7,7 7,4 696

8,1 7,4 667

18,55%

7,37%

15,45%

8,19% 5,8%

8,96%

9,9% 5,4%

Formatie* fte per 1.000 inwoners Bezetting* fte per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen Overhead % van totale lasten Verzuim percentage

Zoals we hiervoor, maar ook in de paragraaf bedrijfsvoering toelichtten, besteedden we in 2020 meer aandacht aan de sturing op de personele lasten. Dat is niet direct terug te zien in het aantal fte per 1.000 inwoners. Daarin is een lichte stijging te zien door bijvoorbeeld de uitzetting van de formatie op WMO.

kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. In 2020 maakten we door de vacaturestop ook minder gebruik van inhuur ten opzichte van 2019. Maar bij het ontstaan van vacatures kozen we soms voor inhuur, waardoor het percentage ten opzichte van de begroting 2020 hoger is.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=45c5b82c-1c73-4fe3-9c2e-2a9c3ac776fd