CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Jaarstukken 2020

Raadsvergadering 24 juni 2021, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarstukken 202042.292 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het bieden van zorg en ondersteuning. Het beoogd maatschappelijke effect is dat alle inwoners participeren naar vermogen en behoefte: iedereen doet zoveel mogelijk mee in de maatschapEr zijn 4 beleidsdoelen met de volgende aandachtspunten: pij. Het is aan de gemeente om de zorg en ondersteuning voor 1. Inwoners zijn gelukkig en gezond. haar inwoners zo efficiënt en effectief mogelijk te organise2. Inwoners wonen in een vitale straat/buurt. ren. De gemeente zet hiervoor zowel preventieve voorzieAandachtspunten ten aanzien van dit beleidsdoel zijn: ningen als maatwerkwerkvoorzieningen in. Een belangrijk • De toenemende complexiteit bij inwoners. Dit vraagt speerpunt is ‘de beweging naar voren’: Een grotere inzet van om een andere manier van coaching en begeleiding het voorliggend veld om (duurdere) maatwerk indicaties te van de vrijwilligers van WZTG; voorkomen of sneller af te kunnen schalen naar het voorlig• Het verbreden van bestaande initiatieven met vragen uit gend veld. andere wijken. 3. Inwoners krijgen passende zorg en ondersteuning op tijd Voor deze transformatie stelden we in 2020 de Bestuursopen dichtbij. dracht Transformatie Voorliggend Veld vast. Deze opdracht 4. Professionals werken samen, integraal en innovatief.

is onderdeel van het transformatieplan en bevat de volgende Aandachtspunten: deelopdrachten die momenteel in uitvoering zijn: • de begeleiding van en regels voor kwetsbare inwoners 1. Creëer een passend en toereikend vrij toegankelijk voorbij Stadlander; liggend veld (indicatieloos). • de behoefte aan vaste contactpersonen bij de gemeen2. Professionals in het voorliggend veld zijn verantwoordete (met name bij de ISD, Jeugd en Wmo); lijk voor het vroegtijdig signaleren van een ondersteu• de samenwerking met de FitFabriek; ningsbehoefte en het zorgvuldig toeleiden naar de meest • de overgang van klanten van Jeugd naar Wmo; passende ondersteuning. • de overlap in het aanbod van beweegactiviteiten voor 3. Inzet van nieuw aanbod op basis van aantoonbaar finanouderen (BAS en WijZijn). cieel rendement (aan de hand van een business case).

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

27

In februari 2020 verscheen het conceptwetsvoorstel resultaatgericht beschikken. Het college reageerde via de internetconsultatie positief op het voorstel. Er kwam geen reactie vanuit het Ministerie over de internetconsultatie en het verdere proces van het wetsvoorstel. We zetten deze vraag uit bij het ministerie, maar kregen tot op heden nog geen reactie op. De aanpassing van de Wmo-verordening valt in 2021.

• Algemeen gebruikelijke voorzieningen Het college besloot dat de voorzieningen douchestoelen, wandbeugels en drempelhulpen (<10 cm) voortaan algemeen gebruikelijk zijn en niet meer door de gemeente worden verstrekt. • Nieuwe producten In 2020 startten de voorbereidingen voor de ontwikkeling van nieuwe producten, namelijk Huishoudelijke OnderDe toegangen van de regiogemeenten gaan in februari 2021 steuning Light en Individuele Begeleiding Waakvlam. Dit van start. We troffen voorbereidingen voor een leerjaar zijn lichtere zorgvormen die leiden tot lagere kosten en hier omtrent. Daarnaast is er een werkgroep om de nieuwe eerdere uitstroom uit duurdere voorzieningen. samenwerkingsafspraken verder uit te werken. Ook formu• Cliëntopvolging leerden we de uitgangspunten voor de inkoop van beschermd Er werd onvoldoende gestuurd op het behalen van resultawonen per 2022. ten door zorgaanbieders, de inzet van de juiste ondersteuning en de uitstroom van cliënten. Daarom ontwikkelden Met een korte intensieve lobby stelden we de compensatie we in 2020 een nieuwe werkwijze voor cliëntopvolging. De vanuit het Rijk voor beschermd wonen voor 2021 veilig. Wmo-adviseurs volgen hierdoor actiever of zorgaanbieders met cliënten aan de juiste doelen werken, of cliënten De organisatie Juzt is ontmanteld.

Diverse zorgaanbieders de juiste ondersteuning ontvangen en of cliënten kunnen binnen ons zorglandschap namen al de zorgvormen van Juzt uitstromen. Deze werkwijze voeren we vanaf het 1e kwar(inclusief personeel) over. De zorgcontinuïteit van de jeugdigen taal 2021 in. waarborgden we deels door het overplaatsen van jeugdigen • Juiste ondersteuning op de juiste plek naar andere aanbieders, deels door het mee laten ‘verhuizen’ In de eerste fase van het project ‘de juiste ondersteuning van jeugdigen naar de overnamepartij. Er zijn geen verplichtinop de juiste plek’ brachten we in kaart wat de huidige en gen meer tussen de gemeenten en Juzt. Conform het raadsbe(in de nabije toekomst) benodigde capaciteit is op het sluit in oktober 2019 droeg Bergen op Zoom financieel bij om gebied van voorzieningen voor beschermd wonen en de gecontroleerde zorgoverdracht en de continuïteit van zorg maatschappelijke opvang. Hierdoor kunnen we nu gerichte kunnen realiseren. In december 2019 is de eerste tranche ter doorontwikkelen. uitbetaald en in maart 2020 de tweede tranche. In fase twee van het project brachten we, samen met zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en woningcorporaDe transformatie van het Sociaal Domein is in volle gang.

ties, de benodigde elementen in kaart voor het duurzaam Er lopen meerdere businesscases om dit te bewerkstelligen huisvesten en begeleiden van mensen die uitstromen uit namelijk: de maatschappelijke opvang of het beschermd wonen. In 2021 werken we dit verder uit in een convenant, werkafWmo: spraken en prestatieafspraken. We werkten aan diverse business cases en projecten om de Wmo effectiever en efficiënter uit te voeren: Jeugd: • Dagbesteding naar voorliggend veld • Effectievere en efficiëntere werkwijze in de toegang Op 1 oktober 2020 startte in Residentie Meilust de pilot Op basis van data sturen we op verbetering van de inzet Café Entree. Café Entree is een dagbesteding waar oudevan zorg en het op de juiste wijze hanteren van het stelsel. ren uit de wijken Meilust en Noordgeest naar toe kunnen, Dit houdt in dat we resultaatgestuurd werken versterken, zonder dat zij hiervoor een indicatie hebben. Doel is om uitstroom bevorderen, zorgen voor verkorten van trajecten meer mensen met dezelfde middelen te kunnen ondersteuen de inzet van ambulante zorg door jeugdprofessionals en nen, dichter bij inwoners met zorgvragen te zijn en eerder voorliggend veld verhogen. te kunnen signaleren of zwaardere zorg nodig is.

De pilot • Samenwerking met de huisartsen wordt tussentijds meerdere keren geëvalueerd en na een Jeugdprofessionals ondersteunen huisartsen om te komen jaar bekijken we of dit aanbod structureel kan worden. tot de juiste verwijzingen en om onnodige inzet en mismatDaarnaast is in het project Matchmaking met alle zorgaanches te voorkomen. bieders van dagbesteding gesproken om meer inzicht te • Ziekenhuis-CJG krijgen in het aanbod en de doelgroep. Aan hen vroegen Jeugdverpleegkundigen ondersteunen regionaal kinderwe zich te oriënteren op het organiseren van indicatieloze artsen om te komen tot juiste verwijzingen en om onnodige dagbesteding. inzet en mismatches te voorkomen.

28

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

• Zorg en onderwijs Jeugdprofessionals sluiten aan bij de schoolondersteuningsteams gericht op de combinatie van onderwijs en zorgondersteuning. • Strategie Veiligheid Regionale inzet op het verbeteren en verkorten van de Veiligheidsketen voor jeugdigen met extra middelen van het Rijk. De gemeentelijke toegang, medewerkers van Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de gecertificeerde instellingen werken samen d.m.v. een integrale aanpak, zodat kwetsbare jeugdigen tijdige en passende bescherming krijgen. De resultaten vanuit de eerste fase van de ontwikkeling van de Veiligheidsteams zijn positief. De ketensamenwerking is verbeterd; professionals weten elkaar sneller te vinden en er wordt meer eenduidig gewerkt met één plan. • Ondersteuning nieuwkomers bij internationale schakelklas en Entree In samenwerking met het onderwijs regelen we voor 2 jaar ondersteuning om te zorgen dat deze jongeren de juiste ondersteuning ontvangen bij hun problematiek. Zo voorkomen we dat deze jongeren afhaken in het onderwijs en afglijden waardoor zij onvoldoende kunnen participeren in de maatschappij (werkloosheid, criminaliteit, verslaving).

2

Een gezonde samenleving

Vooral door het uitvoeren van de Wet Publieke gezondheid bevorderden we het werken aan een gezonde leefstijl en daarmee een gezonde leefstijl. Verder is bevordering van een gezonde leefstijl een belangrijk onderwerp bij de uitvoering van de activiteiten van de F!Tfabriek en het project JOGG (Jongeren op gezond gewicht). Door deze activiteiten maken we de jeugd op laagdrempelige wijze bewust van de noodzaak van bewegen en gezonde voeding. Uit gegevens blijkt dat het aantal kinderen met overgewicht zich, na jaren van groei, nu stabiliseert. De uitvoering loopt, weliswaar aangepast op de RIVM maatregelen, volgens planning. Vanaf dit schooljaar startten we met 16 basisscholen die de gecombineerde leefstijlinterventie B-Fit volgen. Dit is een combinatie tussen voeding en bewegen. Voor volwassen zijn we nu samen met een leefstijlcoach bezig om ook de 18+ doelgroep met overgewicht te bereiken en ondersteunen.

We werkten (preventief) aan de bestrijding van infectieziekten en hielden toezicht op kinderopvang en onderhielden relaties met kinderopvangorganisaties. De inspecties van de kinderopvang voerden we ondanks Covid-19 zo volledig als mogelijk uit. Bestrijding van infectieziekten is actueler dan ooit en waar maar mogelijk schonk de GGD aandacht aan maatregelen ter voorkoming en bescherming van infectieziekten in het algemeen en Covid-19 in het bijzonder. Ook gaven we informatie en advies op het gebied van gezondheid. We deden dit in samenwerking met Novadic Kentron en WijZijn. Voor zover mogelijk gaven we voorlichting op scholen. Na de zomer pakten we de activiteiten in het kader van het tegengaan van roken, alcohol en overgewicht weer op. In 2020 stelden we het uitvoeringsplan volksgezondheid (inclusief jeugdgezondheid) op. Door corona liep 2020 anders dan verwacht. Met de partners pleegden we een grote inzet om de nodige contacten met de ouderen en de mensen met dementie en hun mantelzorgers te onderhouden. De Alzheimercafés konden fysiek niet plaatsvinden, vandaar dat er verschillende digitale bijeenkomsten plaatsvonden. In september zond ZuidWest TV een drieluik over dementie uit. Verder vonden er diverse tuingesprekken plaats. De ‘Coronalijn’ was actief. Hier konden mensen hun hulpvraag kwijt en was er de mogelijkheid tot chatten.

Verschillende organisaties namen het initiatief om telefonisch contact op te nemen met ouderen. Het beeldbellen is versneld opgepakt. Vele mensen maakten hiervan gebruik en willen dit blijven gebruiken. Tot slot startte in 2020 het Odensehuis in ontmoetingscentrum Korenaere in 2020. Dit is een onderdeel van de doorontwikkeling van de wijkcentra als voorliggende voorziening waar ook kwetsbare inwoners terecht kunnen. 2.8 We bestrijden eenzaamheid Dit is een van de uitgangspunten voor het werk dat we doen samen met onze partners. Onder andere bij de activiteiten van WijZijn, Ontmoeten in de wijk en wijkgesprekken. In 2020 vonden er vanwege Covid-19 geen wijkgesprekken plaats. Als gevolg van de Coronamaatregelen zien we een groei van eenzaamheid onder jongeren. In samenwerking met de GGZ en Wijzijn wordt hierop actie ondernomen.

Op het gebied van jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar voerden wij het basistakenpakket van de TWB/GGD uit waarbij de gezondheid van jongeren wordt bewaakt, beschermd en bevorderd.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

29

3

Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem

In 2019 en de 1e helft van 2020 werkten binnen de gemeente Bergen op Zoom medewerkers van de teams Wmo en Jeugd en de ISD Brabantse Wal in de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein. Dit gebeurde in 2019 in de vorm van een werkorganisatie. Hierbij werkten we op een nieuwe manier, maar bleef de bestaande organisatiestructuur behouden. Er is gestart met een leerjaar, zodat we gedurende het leerjaar konden toetsen of dat, wat in het organisatieplan en het proces is opgenomen, goed werkt en bijdraagt aan de volgende doelen: • Inwoners hebben een eenduidig aanspreekpunt bij hulpvragen • De vragen van inwoners staan centraal • Er wordt gezocht naar samenhangende oplossingen • De eigen kracht van inwoners en hun sociaal netwerk wordt meegenomen in de oplossing • Het versterken van de eigen kracht van inwoners en van het sociaal netwerk, waardoor de vraag naar professionele zorg- en dienstverlening afneemt • Meer samenhang in de zorg- en dienstverlening waardoor interventies effectiever en efficiënter worden. Tijdens het leerjaar voerden we evaluaties uit en monitorden we of de doelen werden behaald. Eind 2019 besloten we om het leerjaar te verlengen tot 1 augustus 2020. In januari 2020 is een eerste evaluatie opgesteld. In 2019 was al het nodige bereikt. Echter om de doelen van het leerjaar te behalen, was het nodig de huidige manier van werken nog een half jaar voort te zetten.

Daarom stemde het college in februari in met de afronding van het leerjaar van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein op 1 augustus 2020. Door te blijven werken in de huidige structuur van het leerjaar kon dit nog een half jaar worden ondersteund door de projectleiders, twee kwaliteitsadviseurs en een adviseur. In de zomer van 2020 is een eindevaluatie opgesteld. Helaas is door de coronacrisis niet alles uitgevoerd wat we in februari 2020 van plan waren. Toch realiseerden we in het leerjaar al veel en was de conclusie dat de Uitvoeringsorganisatie bijdraagt aan het behalen van de doelen. Maar een verandertraject kost tijd en daarom zijn er ook aanbevelingen opgenomen in de evaluatie. De managers van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein voeren de aanbevelingen uit de evaluatie in de komende jaren uit. Aandacht is er vooral voor het steeds beter integraal werken.

30

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Bij de start van de Uitvoeringsorganisatie was afgesproken dat op basis van de evaluatie van het leerjaar aan het college een voorstel zou worden gedaan om de definitieve organisatievorm te organiseren en te formaliseren. Echter, dit onderdeel is versneld om aan te kunnen sluiten bij de gemeentebrede organisatieontwikkeling. Hierop hoefde dus in 2020 geen actie meer plaats te vinden.

4

Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder

De kwantitatieve resultaten staan in de jaarrekening 2020 ISD Brabantse Wal die in april naar de gemeenteraad wordt gestuurd. ‘Kennis van de klant’ was een van de acties die de ISD uitvoerde als onderdeel van de uitvoeringsagenda ISD. Daarbij ging het om het sturen op verminderen van de instroom en verbeteren van de door- en uitstroom en toeleiding naar passende trajecten door meer kennis van de cliënten. In 2020 implementeerden we een nieuwe diagnose- en matchingstool. In 2020 zetten we deze tool in – waar dat mogelijk was door de beperkingen van Covid-19 – bij mensen die in dit jaar in aanmerking kwamen voor een uitkering. Werkplicht Om vraag en aanbod met elkaar te matchen, zetten we in 2020 het Werkcentrum Brabantse Wal in voor alle werkzoekenden en werkgevers. We deden dit om mensen vanuit de uitkering aan het werk te helpen, maar ook om te voorkomen dat mensen gebruik moesten maken van een uitkering. Als we kijken naar de het totaal aantal plaatsingen van 175 mensen, zien we dat het Werkcentrum positief bijdroeg aan de hoeveelheid mensen die uitstroomden naar werk of waarbij werd voorkomen dat ze gebruik moesten maken van een uitkering. We werkten aan de leerplicht en de meedoenplicht (participeren) via (re-integratie)trajecten vanuit de WVS, of sociale activering van Stichting Samenwerken, de stichting Vrouwen Integreren Vandaag of vrijwilligerswerk.

Er is ingezet op re-integratietrajecten en sociale activering, maar met inachtneming van de geldende RIVM maatregelen. Dit betekent dat er wel trajecten voor re-integratie en sociale activering zijn uitgevoerd, maar dat niet alles heeft kunnen plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen. De regeling Tozo had een ingrijpende impact op de ISD omdat deze regeling zorgde voor veel extra werkzaamheden die – zoveel mogelijk – opgevangen zijn door eigen personeel.

In 2020 heeft het bestuur van Stichting Samenwerken (SSW) besloten om de stichting in 2021 te ontbinden. Enerzijds vanwege de wens om de trajecten voor de cliënten door te ontwikkelen naar meer passende activiteiten in samenwerking met lokale partijen en de ISD Brabantse Wal. Anderzijds omdat dat het in stand houden van SSW in de huidige vorm financieel gezien geen reële optie meer was.

spreekvaardigheid te helpen. Dit gaf hen zelfvertrouwen dat zij voor een ander van betekenis konden zijn op het gebied van taal, terwijl ze zelf ook taallessen volgen. 70% van de kandidaten realiseerden een substantiële stijging op de participatieladder (een instrument om de mate van participatie van de kandidaten te meten). Het taalniveau en zelfvertrouwen nam toe. Dit project is inmiddels afgerond.

Omdat gesprekken en trajecten door corona niet of nauwelijks door konden gaan, vond handhaving door de klantmanagers beperkt plaats.

Wij blijven Social Return On Investment (SROI) toepassen bij onze aanbestedingen en zijn nog steeds in overleg in de regio om de harmonisatie te bewaken.

Jongeren De genoemde wettelijke taken voerden we uit. Hierdoor kregen we meer zicht op jongeren die voortijdig uitvallen tijdens hun school/opleiding (tot 23 jaar). Er is een nauwe samenwerking tussen het RMC en de ISD, zodat we deze jongeren gezamenlijk oppakken.

5

Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren we om iets terug te doen

We zetten in op sociale activering, maar wel met inachtneDaarbij begeleidden we jongeren zonder startkwalificatie ming van de geldende RIVM maatregelen. Dit betekent dat naar werk/studie in samenwerking met het onderwijs. Ook niet alles voor sociale activering kon plaatsvinden. Tot maart hier geldt dat begeleiding door corona onder druk stond. 2020 waren er 50 uitkeringsgerechtigden actief als vrijwilligers via het Vrijwilligersinformatiepunt. Door de beperkingen We rondden het project Bleckmann succesvol af. Tijdens die de overheid vanaf maart 2020 had opgelegd hebben alle dit project heeft de gemeente Bergen op Zoom, samen met vrijwilligersorganisaties hun deuren gesloten en konden werkgever Bleckmann en Taleninstituut EBC zich gezamenlijk mensen niet meer als vrijwilliger geactiveerd worden. Rond ingezet om statushouders duurzaam aan het werk te krijgen juni 2020 zijn er juist vanwege de corona-situatie bij bewoen op de werkvloer te laten inburgeren. Het doel was een ners nieuwe behoeften ontstaan. Aan de hand daarvan zijn effectieve en duurzame re-integratie en inburgering voor in verschillende buurten initiatieven ontstaan. Voorbeelden de statushouders. Inzet was dat zij betaald werk verrichtten hiervan zijn het Soepproject (een soepmaaltijd bestemd voor en voldeden aan de eisen die door de Wet Inburgering zijn ouderen die niet meer zelf naar buiten konden om boodgesteld.

Dit draagt bij aan hun integratie, doordat zij meedoen schappen te doen) en de boodschappenhulp. Ook de voedin de samenleving. In totaal hebben 9 statushouders met selbank kreeg behoefte aan nieuwe vrijwilligers. Aan deze verschillende achtergronden een proefplaatsing gekregen projecten hebben 10 uitkeringsgerechtigden meegedaan. De bij het logistieke bedrijf met daarbij 3 keer in de week 3 uur verdere kwantitatieve resultaten staan in de jaarrekening inburgeringslessen van Taleninstituut EBC. 2020 ISD Brabantse Wal die in april naar de gemeenteraad wordt gestuurd. Bij beëindiging van het traject hadden 6 kandidaten een contract bij Bleckmann gekregen, 2 kandidaten zijn eerst een opleiding gaan volgen en 1 deelnemer moest wegens ziekte Tijdelijke ondersteuning bieden aan stoppen met de werkzaamheden. mensen met inkomensproblematiek

6

Het project ‘Bergse Toolz’ was een goed voorbeeld van hoe kandidaten kunnen groeien als zij voldoende aandacht krijgen. In dit project werden 30 laaggeletterde uitkeringsgerechtigden (C-cliënten) intensief ondergedompeld in taal, talig vrijwilligerswerk en talige kennismakingsactiviteiten met de Bergse samenleving via een 4/5 daags weekprogramma van minimaal 1 jaar. Autochtone laaggeletterde deelnemers werden ook ingezet om allochtone deelnemers met hun

We pasten de beleidsregels bijzondere bijstand aan in 2020. Dit kwam door nieuwe gemeentelijke zorgtrajecten, de opname van parkeerkosten naast reiskosten bij ziekenhuisbezoek en de ophoging van bedragen aan het huidige prijsniveau, zijn. Door de aanpassingen boden we een bredere ondersteuning aan mensen die een beroep moeten doen op maatschappelijke opvang, beschermd wonen of begeleid wonen.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

31

7

Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening

In 2020 gingen we, vooruitlopend op de nieuwe wetswijziging van de wet gemeentelijke schuldhulpverlening, aan de slag met het uitvoeren van het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2024 en met het opstellen van het uitvoeringsplan

schuldhulpverlening. Dit deden we omdat we problematische schulden willen voorkomen en schuldsituaties willen oplossen. Er is besloten om dat niet te doen via de Regeling Uitstroom Bronheffing, maar juist in de vorm van integrale schuldhulpverlening. De reden hiervoor is dat dan alle schulden worden meegenomen in plaats van alleen de zorgverzekering.

Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven

Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk 794,1

Banen

aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 65 jaar

Jongeren met een delict voor de rechter percentage 12 t/m 21-jarigen

Kinderen in een uitkeringsgezin percentage kinderen tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

Werkloze jongeren

percentage 16 t/m 22-jarigen

(2019)

1% (2019)

6% (2019)

68.8

(2019)

2% (2019)

712,5

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (Rapport werkgelegenheidsregister, LISA)

1%

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)

9%

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)

66,6

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS- Arbeidsdeelname)

2%

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)

Personen met een bijstandsuitkering

459,7

440,3

542,2

Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatie wet)

Lopende re-integratievoorzieningen

202

131,5

102,8

Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatie wet)

14,2

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)

1,2

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)

0,5

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)

{-}

1.010

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Monitor Sociaal Domein WMO)

aantal per 1.000 inwoners

aantal per 1.000 inwoners van 15 – 65 jaar

Jongeren met jeugdhulp

12,3

percentage van alle jongeren tot 18 jaar

(2019)

Jongeren met jeugdbescherming percentage van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering

(2019)

percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO, aantal per 1.000 inwoners

1,2 0,4 (2019)

640

Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota  Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021 Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018 – 2021 De Script Aanpak: de Bergse aanpak van de transformatie in het Sociaal Domein

32

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Vastgesteld 2018 2018 2015

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

GROGZ West-Brabant

De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 1.447.654.

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)

• Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord; • Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 0

Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS)

Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan. Bijdrage gemeente 2020: € 1.294.204.

Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (ISD)

De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van een gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2020: € 7.295.915.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

33

Wat heeft het gekost? Programma 2 Samen leven, samen doen

x € 1.000

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-33.197 126.571

-32.305 120.530

-39.153 136.578

-43.088 135.371

3.935 1.208

V V

Totaalsaldo baten en lasten

93.373

88.226

97.426

92.283

5.143

V

Onttrekking

-700

0

0

0

0

-

Totaalsaldo reserves

-700

0

0

0

0

-

Gerealiseerde resultaat

92.673

88.226

97.426

92.283

5.143

V

V = voordeel N = nadeel

Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)

Baten -43.088 Lasten 135.371

34

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)

P204 Volksgezondheid 2.516 P203 Jeugd P201 18.767 WMO P202 49.475 Werk en Inkomen 21.524

Specificatie per productgroep Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-3.156 50.980

-2.468 47.942

-2.440 53.229

-2.637 52.112

196 1.117

V V

Totaalsaldo baten en lasten

47.825

45.473

50.788

49.475

1.313

V

Onttrekkingen reserves

-700

0

0

0

0

-

Totaalsaldo reserves

-700

0

0

0

0

-

Gerealiseerde resultaat

47.124

45.473

50.788

49.475

1.313

V

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-30.032 52.727

-29.824 53.001

-36.429 60.695

-40.175 61.699

3.746 -1.004

V N

Totaalsaldo baten en lasten

22.696

23.177

24.266

21.524

2.742

V

Gerealiseerde resultaat

22.696

23.177

24.266

21.524

2.742

V

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

0 20.394

-12 17.084

-283 20.140

-276 19.043

-7 1.097

N V

Totaalsaldo baten en lasten

20.394

17.072

19.857

18.767

1.090

V

Gerealiseerde resultaat

20.394

17.072

19.857

18.767

1.090

V

Rekening 2019

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

Verschil 2020

V/N

Baten Lasten

-10 2.469

0 2.504

0 2.514

0 2.516

0 -2

N

Totaalsaldo baten en lasten

2.459

2.504

2.514

2.516

-2

N

Gerealiseerde resultaat

2.459

2.504

2.514

2.516

-2

N

x € 1.000 Productgroep P201 WMO

x € 1.000 Productgroep P202 Werk en Inkomen

x € 1.000 Productgroep P203 Jeugd

x € 1.000 Productgroep P204 Volksgezondheid

Begroting Realisatie 2020 na 2020 wijziging

V = voordeel N = nadeel

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

35

Resultaten per productgroep P1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid Omschrijving

Resultaat V / N baten 2020

Resultaat V / N lasten 2020

P201 Wmo

196

V

1.117

V

P202 Werk en inkomen

3.746

V

-1.004

N

P203 Jeugd

-7

N

1.097

V

P204 Volksgezondheid

0

-

-2

N

3.935

V

1.208

V

Waarvan V / N structurele baten

Waarvan V / N structurele lasten

Toelichting 1.313 V houdelijke ondersteuning en de persoonsgebonden budgetten. Voor begeleiding is meer uitgegeven dan verwacht. Dit Salaris- en inhuurkosten 94 V samen leidt tot het voordeel van € 621.000. Dit is een afwijking van 3% ten opzichte van wat begroot was. Hoewel dit een De salaris- en inhuurkosten zijn € 94.000 lager dan begroot. zeer kleine afwijking is, lijken de maatregelen die we nemen Dit door vacaturevoordeel en doordat de inhuurkosten lager om de Wmo efficiënter en effectiever uit te voeren dus een zijn dan begroot. voorzichtig effect te hebben. P201 WMO

Wet inburgering

133 V Beschermd wonen

De invoering van de nieuwe Wet inburgering was voorzien in 2021. Voor de implementatie van deze wet stelde het Rijk € 133.000 beschikbaar. De invoering van de wet is uitgesteld naar 2022. Het implementatiebudget is in 2020 niet uitgegeven, maar wordt in 2021 besteed.

242 V

Beschermd wonen is een taak die Bergen op Zoom als centrumgemeente uitvoert voor de regio West-Brabant West. De voor- en nadelen worden via de voorziening verrekend en leidt normaal gesproken niet tot een exploitatiesaldo.

Het voordeel op dit product van € 242.000 wordt veroorzaakt Gehandicaptenvervoer 34 V doordat er in het 1e Concernbericht € 282.000 extra beschikbaar is gesteld. Deze extra middelen zijn in 2020 niet nodig Door de Coronacrisis vond er minder deeltaxivervoer plaats. geweest en vallen vrij bij de jaarrekening. Er wordt momenGedeeltelijk betaalden we de kosten door aan de vervoerder. teel nog een gat ervaren in de beschermd wonen voorzieninEr is € 140.000 minder betaald voor de deeltaxi. Daarnaast zijn gen in onze regio voor cliënten met complexe multi-problede eigen bijdragen € 106.000 lager. matiek. Hierover wordt momenteel gesproken. Maatwerkvoorzieningen

621 V Eénmalige ruimtevrager 2019

Op de maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke ondersteuning, begeleiding, hulpmiddelen, de persoonsgebonden budgetten gesaldeerd met de inkomsten van de eigen bijdragen) is een voordeel van € 621.000 ontstaan. Met het 1e Concernbericht 2020 stelden we de budgetten voor de Wmo voor het jaar 2020 bij. Deze budgetten waren gebaseerd op de jaarrekening 2019, waarbij er rekening is gehouden met een stijging van de tarieven voor de dienstverlening in 2020. De uitgaven voor de Wmo maatwerkvoorzieningen zijn in 2020 dus binnen de uitgaven gebleven die we op basis van de jaarrekening 2019 op de maatwerkvoorzieningen Wmo verwachtten. Bij de rolstoel-, woon- en vervoersvoorzieningen is sprake van een overschot. Hetzelfde geldt voor de huis-

36

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

134 V

Met de eenmalige ruimtevrager van € 1,5 miljoen voor innovatie in het sociaal domein voerden we in 2019 en 2020 een groot aantal projecten uit. De projecten Zorgfraude (€ 50.000) en demografisch onderzoek (€ 40.000) voeren we in 2021 uit. Het restant, € 44.000, is niet benut. P202 Werk en inkomen

2.742 V

Bijstand levensonderhoud

1.262 V

De uitkeringen kwamen in 2020 € 359.000 lager uit dan begroot. Ondanks Covid-19 bleek de ISD in staat om ten opzichte van het Berenschot-scenario ‘matig herstel’ een

positief resultaat te laten zien voor wat betreft de instroom en P203 Jeugd 1.090 V uitstroom in 2020. Daarnaast was de BUIG-uitkering € 263.000 hoger dan begroot. De correctie op debiteuren sociale zaken Salaris- en inhuurkosten 66 V levert een voordeel op van € 636.000. Vanwege openstaande vacatures zijn de salariskosten in 2020 Bijdrage ISD 442 V lager dan begroot. De organisatiekosten van de ISD waren lager dan begroot en dit leidde ertoe dat de bijdrage van Bergen op Zoom aan de ISD € 442.000 lager was dan begroot. Het voordeel bij de ISD ontstond door een ontvangen subsidie voor het Grensinformatie Punt en een voordeel op de personeelskosten ten opzichte van de begrote personeelskosten. Bijzondere bijstand 246 N Niet alle onverschuldigd verstrekte voorschotten Tozo zijn terugontvangen ultimo 2020. Hierdoor zijn de kosten € 246.000 hoger.

Uitvoeringskosten Jeugd

319 V

Het overschot op de uitvoeringskosten Jeugd wordt voor € 27.000 veroorzaakt doordat er coronamiddelen beschikbaar zijn gesteld die (nog) niet volledig zijn benut. Het deel dat is benut, is besteed aan meerkosten (de directe kosten om de gewenste zorg volgens de RIVM-richtlijnen te continueren) en inhaalzorg (de extra uitgaven vanwege de uitstel van noodzakelijke zorg). Het resterende uitvoeringsbudget is in 2020 niet gebruikt. Vanaf 2021 is besloten deze middelen te benutten voor de inzet van extra jeugdprofessionals. Veiligheid jeugd en Niet vrij toegankelijke zorg

Bijstandsbesluit Zelfstandigen

843 V

568 V

De uitgaven voor Veiligheid jeugd en niet vrij toegankelijk Veel ondernemers deden een beroep op de Tozo en niet op de zorg zijn lager dan geraamd. Dit wordt veroorzaakt doordat Bbz. Tozo functioneerde in die gevallen als een voorliggende er na het laatste concernbericht incidenteel € 170.000 van voorziening. De uitgaven waren hierdoor € 1.762.000 hoger centrumgemeente Breda is ontvangen vanwege een overdan begroot. De inkomsten zijn € 2.329.000 hoger dan begroot schot op Veilig Thuis. Van deze middelen is slechts € 10.000 doordat er na het samenstellen van het 2e Concernbericht uitgegeven in oktober 2020. nieuwe Tozo-middelen zijn ontvangen. In 2020 bleek dat er door een fout in het registratiesysteem Schuldhulpverlening 151 V € 306.000 teveel in de jaarrekening 2019 is opgenomen. Dit leidt tot een incidenteel voordeel in 2020. De kosten van schuldhulp zijn € 151.000 lager dan begroot. Er zijn door corona minder aanvragen ingediend en ook het inten- Van de door het Rijk beschikbaar gestelde coronamiddelen is sieve overleg met Stadlander leidde tot minder aanvragen. € 36.000 (nog) niet gebruikt. De aanvragen worden vanaf 2020 afgehandeld door Kredietbank Nederland. Zij factureren een lager bedrag dan voorheen Het resterende voordeel op de zorgkosten (NVTZ en VeiligKredietbank West-Brabant en daarnaast zijn er wel aanvragen heid) is € 341.000.

De prognoses voor jeugd zijn als gevolg van in behandeling genomen maar nog niet gefactureerd. de financieringssystematiek uitermate lastig te maken. De huidige afwijking is ten opzichte van de totale raming Participatiebudget/projecten 279 V 2,5%. Meer ervaringscijfers en continue verbetering van de monitoring maken de prognoses steeds betrouwbaarder. Het Het voordeel is met name ontstaan doordat door corona de voordeel van € 606.000 is mede het gevolg van de inzet van start van de proeftuinen is uitgesteld en nieuwe leerwerktra- businesscases en voorliggend veld. Dit kunnen we als strucjecten niet zijn opgestart. tureel voordeel beschouwen.

Reserves P2 Samen leven, samen doen Soort Onttrekking Totaal Onttrekking

Nr

Omschrijving

R98000

Res Algemeen (risico)

Begroting Realisatie 2020 2020

Verschil 2020

0

0

0

0

0

0

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

37

Programma 3

Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Wat hebben we in 2022 bereikt? Economie Hoofddoelen 1. De economische structuurversterking een verdere impuls geven door te zorgen voor een duurzaam gezonde werkgelegenheids-(infra)structuur Daarmee dragen we bij aan: - een goed leef-, werk-, en vestigingsklimaat, - economische weerbaarheid, - een lager werkloosheidspercentage, - meer arbeidsparticipatie en - succesvolle regionale samenwerkingen op dit gebied.

Subdoelen 1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid. 1.2 Zorgen voor een levendige en aantrekkelijke Binnenstad. 1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden. 1.4 Marketing inzetten op de domeinen Bewoners, Bezoekers en Bedrijven. 1.5 Arbeidsmarkt in control met goed werkend WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt. 1.6 Versterken regionale economie.

Vrijetijdseconomie Hoofddoelen 2. Hoogwaardige toeristische en recreatieve voorzieningen en een samenhangend cultuur en sport- en beweegaanbod Dit doen wij voor bewoners, maatschappelijke instellingen, bedrijven en bezoekers. Daarmee dragen we bij aan: - een goed leef-, werk-, en vestigingsklimaat, - sociale veerkracht, cohesie en duurzaamheid.

38

Subdoelen 2.1 Cultuur is één van de dragers van moderne economie (samen met erfgoed, toerisme en recreatie) en draagt daar nationaal en internationaal actief aan bij. 2.2 Bergen op Zoom heeft goede recreatieve voorzieningen en is verbonden met sportrecreatie. 2.3 Er is een breed aanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten. 2.4 Er is een volwaardig cultuuraanbod met kunst en cultuur. 2.5 Diverse vormen van burgerparticipatie betrekken inwoners, er is aandacht voor vrijwilligers, vroegsignalisering en preventie (gemeenschapszin). - Sociaal domein programma 2. 2.6 Bergen op Zoom is aantrekkelijk. Historische binnenstad en de ligging aan het water kent prima voorzieningen. - Fysiek domein programma 4

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Onderwijs Hoofddoelen 3. Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad

Subdoelen 3.1 Zeer ruim aanbod van verschillend onderwijs. 3.2. Sterke verbinding van het onderwijs met economische ontwikkelingen. 3.3. Samenwerking met onderwijspartners en partnersteden.

4. Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken

4.1 Bereikbaar onderwijs. 4.2. Een goede bezetting van de lokalen en andere ruimtes in de scholen. 4.3. Scholen worden een ontmoetingsplek in de wijk. 4.4. Scholen zijn schoon, heel, veilig en duurzaam.

5. Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten

5.1 Eren van toppers op onderwijsgebied. 5.2. Voorkomen ongeoorloofd schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten. 5.3. Bestrijden leerachterstanden.

6. Een leven lang leren

6.1 Voorkomen en terugdringen laaggeletterdheid.

Doelstellingen en activiteiten 2020 Wat wilden we bereiken? Wat en hoe hebben we dat bereikt? Economie

1

De economische structuurversterking een verdere impuls geven door te zorgen voor een duurzaam gezonde werkgelegenheids-(infra)structuur

Daarmee dragen we bij aan: • een goed leef-, werk-, en vestigingsklimaat, • economische weerbaarheid, • een lager werkloosheidspercentage, • meer arbeidsparticipatie en succesvolle regionale samenwerkingen op dit gebied. 1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid Door Covid-19 trof het college op 31 maart 2020 diverse maatregelen om de negatieve gevolgen van de coronacrisis voor ondernemers te verzachten (BW20-00171). Die maatregelen waren gericht op het terugbrengen van vaste lasten van ondernemers om zoveel mogelijk werkgelegenheid in de gemeente en de continuïteit van bedrijvigheid te behouden. Er was vanuit accountmanagement specifieke aandacht om ondernemers te informeren en adviseren over alle gevolgen rondom Covid-19.

Als gevolg van de algemene uitgavenstop is er geen opdracht verstrekt om de Economische Barometer 2020 uit te voeren. Bedrijfsbelangenvereniging Lage Meren Meilust (LMM) organiseerde eind 2020 een draagvlakmeting om te komen tot een Bedrijveninvesteringszone (Wet BIZ). De vereniging deed dit naar aanleiding van een in 2020 door het college genomen besluit dit traject in gang te zetten. Het besluit werd later geaccordeerd door de raad. Uit deze meting werd duidelijk dat er onvoldoende animo onder ondernemers/eigenaren was om een BIZ per 1-12021 te starten. NV Aangenaam voert haar taken conform het meerjarenplan en de uitvoeringsopdracht vanuit het college uit. In 2020 zijn er diverse bedrijfsgronden in Bergen op Zoom en Halsteren verkocht aan verschillende MKB-bedrijven. In relatie tot het Focusakkoord is in 2020 een pas op de plaats gemaakt. Het college heeft een voorstel met betrekking tot de toekomst voorbereid.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

39

In 2020 organiseerden we samen met MKB-Nederland en VNO-NCW online de ‘dag van de ondernemer’.

2021. Het retailgebied compacter maken werken we hierbij nader uit.

Accountmanagement richt zich op het proactief en reacOm meer ruimte te bieden aan ondernemerschap op het tief bezoeken van bedrijven, ondernemers/bedrijventergebied van horeca in het publieksgerichte gebied, stellen reinverenigingen. In deze rol stimuleren we onder andere we in 2021 nieuwe beleidsregels op. crossovers op bestaande campussen/ broedplaatsen, zoals de Green Chemistry Campus en Delta Agrifood We faciliteerden ondernemersvereniging Sterck in het Business. Daarnaast heeft accountmanagement ook een opstellen van de BIZ (binnenstad). Het college ging akrol in de ontwikkeling van het verduurzamen van bedrijkoord met de nieuwe BIZ-periode. Vervolgens keurde de venterreinen: vanuit het Rewin-programma ‘Symbiosisraad dit in december goed. 4Growth’ ondertekenden we een Letter of intent voor de haalbaarheidsstudie naar het inzetten van restwarmte 1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden vanuit de industrie in de bebouwde (woon)omgeving. • Volgens afspraak oefent de NV Aangenaam het Hierbij krijgen opgaven zoals circulaire economie en de mede-aandeelhouderschap in de Green Chemistry regionale energiestrategie concreet handen en voeten. Campus uit.

De eind 2019 door de gemeente verworven 100%-subsidie van de provincie Noord-Brabant Voor startende ondernemers faciliteren we kennisbijter stimulering van biobased bedrijvigheid is in 2020 eenkomsten, leergangen en dienstverlening. Ook in 2020 vertaald in de gemeentelijke Stimuleringsregeling ging Start2Grow hiermee door en is net als bij accountBiobased Economy-Green Chemistry Campus. Bedrijmanagement de focus verlegd naar de gevolgen van Coven kunnen een aanvraag stimuleringsbijdrage bij de vid-19 in advisering en ondersteuning van ondernemers. gemeente indienen. • De 2e ronde van het Biovoice-programma resulteerde Momenteel wordt een onderhoudsbeheersplan voor de in 8 innovatiecontracten voor het MKB. diverse kunstwerken in de Theodorushaven opgesteld, • De uitbreiding van de GCC-demoruimte (fase 3) is door zodat de beoogde levensduur op de gedane investede GCC in voorbereiding. ringen behouden kan blijven. We verwachten na de • De BioBest Trofee is in 2020 voor de tweede maal afronding van de nog lopende projecten (vernieuwing uitgereikt tijdens de Vastenavendoptocht 2020 waarc.q. renovatie brug) het onderhoudsbeheerplan gereed te mee bouwclubs worden gestimuleerd duurzame en hebben. biobased materialen in hun creaties te gebruiken en kennis te delen.

1.2 Zorgen voor een levendige en aantrekkelijke • We ondertekenden op 3 februari 2020 het landelijke Binnenstad Manifest MVI. Dit was de aanzet voor het opstellen In 2020 kwam de economie in de binnenstad door de van het gemeentelijk Actieplan MVI dat in het eerste coronacrisis extra onder druk te staan. We hebben kwartaal van 2021 aan het college wordt aangeboden aandacht voor de impact van deze crisis voor diverse ter vaststelling. partijen. We gingen vooral met hen in gesprek en faciliteerden in verschillende aanpassingen (zoals uitbreiding GCC en DAB overlegden intensief met elkaar en werkten terrassen) om hen zo goed mogelijk te (onder)steunen in onder anderen samen op het gebied van acquisitie en deze economisch onzekere tijd. lobby. Deze samenwerking formaliseren we in de loop van 2021 door het ondertekenen van een LOI. De winkelleegstand in het kernwinkelgebied (publieksgerichte gebied) was op 1 januari 2020 gestegen naar 20%. 1.4 Marketing inzetten op de domeinen Bewoners, BezoeHet effect van de coronacrisis op de leegstand wordt in kers en Bedrijven 2021 duidelijker. Vanaf eind maart 2020 pasten we door Covid-19 de activiteiten van Citymarketing aan omdat het werven van Per 1 januari 2021 is het Binnenstadslab gesloten. bezoekers niet gepast was. We pasten ook onze contentstrategie en communicatie-uitingen hierop aan.

In april In samenwerking met de provincie stelden we een plan 2020 is het resterende citymarketingbudget voor 2020 van aanpak op voor de transformatie en revitalisatie van vanwege de uitgavenstop stopgezet. de binnenstad. In november 2020 ondertekenden we de intentieovereenkomst. De uitvoering is gepland voor

40

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Contentstrategie: 25.680 volgers op Facebook en 5380 volgers op Instagram.

De Human Capital Agenda sec is nog niet vastgesteld. Door het Focusakkoord en de bestuurlijke vertaling krijgt de samenwerking economie, onderwijs en arbeidsmarkt in 2021 verder vorm.

In januari 2020 is het wervende magazine Best of BoZ uitgebracht met een oplage van 25.000. Het magazine laat het beste zien van de drie domeinen: wonen, werken en 1.6 Versterken regionale economie recreëren. Met de Brabantse Walgemeenten formuleerden we in het regionale proces van programmeringsafspraken In met name Vlaanderen en Zeeland adverteerden we in over bedrijventerreinen en in het kader van Veerkrachtig diverse bladen. Bestuur een visie om samen te komen tot een regionale bedrijventerreinontwikkeling. Samen met Woensdrecht Op de A58-mast bij Heinkenszand stond promotie voor en Steenbergen stelden we een Notitie strategische Bergen op Zoom. uitgangspunten bedrijventerreinen Brabantse Wal (Buck Consultants International, 23 april 2020) op over We brachten diverse redactionele specials uit in Vlaande behoefte aan bedrijventerreinontwikkeling in deze deren (de Zondag, Steps). gemeenten voor de komende 10 jaar. Samen brachten we een sub-regionaal bod uit aan de RWB en provincie In februari 2020 bezochten influencers en journalisten Noord-Brabant. De verwachting is dat de provincie in het Bergen op Zoom en omgeving in samenwerking met Visit eerste kwartaal 2021 dit vaststelt. Brabant. Vanuit de regio West-Brabant (RWB), in samenwerking We faciliteerden het gitaarevenement SEGA.

met Rewin, waren er verschillende overleggen om de huidige dienstverlening voor start ups en scale ups in Met ingang van 1-1-2021 zijn de activiteiten van citymardeze regio vanaf later in 2021 verder vorm te geven, te keting afgebouwd / gestopt. continueren en mogelijk uit te breiden. Besluitvorming hierover vindt in 2021 plaats. 1.5 Arbeidsmarkt in control met goed werkend WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt Er vond door Covid-19 een verschuiving plaats in taken. Vrijetijdseconomie De focus lag, naast het matchen van vraag en aanbod in werk, ook op het (financieel) ondersteunen van onderneHoogwaardige toeristische en mers in nood (Tijdelijke ondersteuningsregeling zelfstanrecreatieve voorzieningen en een dig ondernemers). samenhangend cultuur en sport-

2

De verbinding tussen het Werkcentrum en het GrensInformatiePunt kreeg verder vorm. Er wordt meer en beter samengewerkt. Door deze verbinding biedt het Werkcentrum een bredere dienstverlening. Het regionale onderzoek voor grensoverschrijdende samenwerking is wat later dan gepland in 2020 afgerond. De implementatie volgt in 2021 op de elementen die meerwaarde hebben. We zetten in op regionale samenwerking, onder andere door de Covid-19 crisis. Samen gaven we vorm aan een regionaal mobiliteitscentrum. Daarnaast werkten we aan het regionale project Perspectief op Werk. Juist door de Covid-19 crisis zochten we samenwerking met Werkcentrum Brabantse Wal, Samen in de Regio en VNO-NCW. De manier was anders dan vooraf voor bedacht, maar paste bij de ontwikkelingen.

en beweegaanbod

Algemeen De vrijetijds-, sport- en cultuursector hebben een zwaar jaar achter de rug. Covid-19 en de financiële situatie van de gemeente Bergen op Zoom hebben zijn effect gehad op verenigingen, stichtingen en ondernemers. Voorzieningen moesten noodgedwongen sluiten en verenigingen, stichtingen en ondernemers mochten hun activiteiten niet langer (volwaardig) uitoefenen. In 2020 moesten we ons, samen met partners en de rijksoverheid, focussen op het in standhouden van het aanbod in plaats van het ontwikkelen van nieuw aanbod en daarmee het effect van de inzet te vergroten.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

41

Sport Het beleidsveld sport is altijd in beweging. Een ontwikkeling is dat sport meer als middel wordt ingezet voor het bereiken van allerlei andere maatschappelijke doelen: aanpak overgewicht, motorische ontwikkeling en bestrijding eenzaamheid. Om in te zetten op lokale problematieken trachtten we een nieuwe sport- en beweegvisie op te stellen. De interactieve sessies met inwoners en verenigingen leverden een veelvoud aan waardevolle gesprekken/ ideeën en initiatieven op. Het focusakkoord gaf echter een nieuwe blik op sporten in Bergen op Zoom. We gaan terug naar de basis en de verbinding met sportrecreatie vervalt. Dit betekent dat in het lopende jaar 2020 parallel aan de uitwerking van het focusakkoord is gewerkt aan de instandhouding van sportfaciliteiten. In de basis is voorzien, maar bijvoorbeeld project- en evenementensubsidies zijn vanaf medio mei niet meer uitgekeerd. Wel zijn de reguliere activiteiten vanuit de Fitfabriek voortgezet. Een ander belangrijk thema was uiteraard de bestrijding van Covid-19. Dit zorgde ervoor dat veel sportaccommodaties (herhaaldelijk) tijdelijk sloten. Sportverenigingen zijn financieel getroffen, maar we compenseerden wel voor huurverplichtingen. De verwachting is dat dit tot in 2021 duurt, net als de sluiting van onze zwembaden.

Het Markiezenhof is wel deels afgewerkt. Fort de Roovere wordt nu, dankzij de steun en enthousiasme van vrijwilligers, deels ontsloten. Het uitvoeringsprogramma van de Vestingvisie kreeg vorm in de openbare ruime in de nieuwbouwwijk ScheldeVesting, Fort de Roovere, Linie van de Eendracht en de Verborgen Vesting. Dit programma heeft als insteek ‘werk met werk maken’ en sluit goed aan bij het kennis- en belevingsaspect binnen de Zuiderwaterlinie. Het aantal bezoekers wat in deze tijd van Corona gebruik maakte van de routes en bezienswaardigheden van de Zuiderwaterlinie, bleek overweldigend. In 2020 is de Verborgen Vesting opgeleverd. Door middel van animatie wordt het vestingverhaal verteld waarbij onder andere de inname van 1747 wordt herbeleefd te midden van het vestingrelict. Dit project in de vestingkelder onder het wooncomplex Hof van Asselbergs voegt kennis en beleving toe. Het kennis&beleving aspect – en dan met name de basis van het verhaal – kwam tot stand met expertise binnen de gemeente, maar ook van betrokken vrijwilligers en Stichting Bezichtiging Monumenten. De financiering is afgedekt vanuit de provincie en moederkrediet.

We zetten de samenwerking met de stichting Groene Grachten voort waarbij de pagina van Bergen op Zoom een update Met de uitwerking van de business cases op sport blijft kreeg. Groene Grachten zet zich in voor het verduurzamen aandacht bestaan voor de toekomstbestendigheid van sport van monumenten. Dankzij deze stichting kunnen sinds 2020 & beweging in onze gemeente. In de business cases werken monumenteneigenaren gratis een online duurzaamheidsscan we verschillende scenario’s om dit te realiseren uit. De afron- doen. ding is echter pas in 2021. De gemeente hielp monumenteneigenaren ook via subsidies Erfgoed om samen het erfgoed in stand te houden. In 2020 werden er Het materieel erfgoed is in 2015 voorzien van een uitvoerings- 9 subsidieaanvragen gehonoreerd. programma dat tot in 2021 wordt uitgevoerd. Tot slot verdwijnen de slechte gemeentelijke monumenten Onderdelen uit het programma zijn de Erfgoedlocaties en (die de stad zeer beperkt rijk was) steeds meer uit het straatToerismepoort. Deze trajecten hebben ook raakvlakken met beeld. Voorbeelden zijn Bosstraat 18, 20 en 25, Wattweg 3 en het project Zuiderwaterlinie en de Vestingvisie. Rembrandtstraat 71. Inclusief het Markiezenhof telt de gemeente 10 erfgoedlocaties waar toeristen kunnen worden ontvangen, maar de koppelingen onderling zijn beperkt of ontbreken grotendeels.

Het businesscase-onderzoek van ZKA bevestigt dit ook. Als reactie hierop stemden wij – onder voorwaarden – in met het document Toeristenpoort. Het betreft hier de Gertrudiskerk, het, Ravelijn, de Verborgen Vesting en het Markiezenhof. Door de financiële situatie van de gemeente en de daarmee gepaarde bezuinigingsopgave, is dit traject maar deels uitgevoerd en wordt dit voor onbepaalde tijd stopgezet.

42

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

Toerisme/recreatie In 2020 zijn de samenwerkingsverbanden versterkt. Met de Regio West-Brabant (RWB) startten we in 2020 een verkenning naar de kansen en ambities voor Vrijetijdseconomie in West-Brabant (Opgave VTE). Er is een notitie opgesteld met de focus voor de komende tijd. We zijn verbonden met Geopark, ondernemersvereniging Brabantse Wal, samenwerking Waterpoort, de Riviercruisemarkt en de Zuiderwaterlinie. Een aantal activiteiten (programma herdenken) kreeg door Covid-19 een aangepaste invulling.

In 2020 is op bestuurlijk niveau afgesproken de samenwerkingsovereenkomst en het toeristisch beleid Brabantse Wal te actualiseren en in 2021 uit te werken. VVV Brabantse Wal was verantwoordelijk voor de uitvoering van het toeristisch beleid. Door corona en de uitgavenstop zijn een aantal activiteiten aangepast. In december 2020 lanceerde de VVV voor de Brabantse Wal een nieuwe wervende en informatieve website. Cultuur De gemeente Bergen op Zoom kent van oudsher een breed cultuuraanbod. Vanuit diverse invalshoeken kan dit (nog) breder worden getrokken om de te realiseren effecten te bereiken. Helaas zorgen de Coronacrisis, de financiële situatie van onze gemeente, de daarmee gemoeide uitgavenstop en het focusakkoord ervoor dat we daar geen (directe) inzet op pleegden. De focus was gedurende driekwart van het jaar gericht op het in stand houden van de culturele voorzieningen. Dit deden we door actieve inzet en communicatie over de (steun)maatregelen en de bezuinigingen. Vaststellen van het evenementenbeleid paste niet in de tijd waar we als organisatie in zaten. De raad stemde daarom in 2020 niet in met dit beleidsstuk. De opdracht in het Focusakkoord om (commerciële) evenementen kostendekkend te maken en de kosten voor de uitvoering van het beleid te beperken, vraagt om aanpassing van de conceptstukken.

In 2021 voeren we deze exercitie uit en leggen we het beleid ter vaststelling voor aan de Raad. Toekomstbestendige bibliotheek Het in 2019 in gang gezette fusieproces tussen de bibliotheken Het Markiezaat en Bibliotheek VANnU is eind 2019 afgerond en resulteerde in een nieuwe organisatie Bibliotheek West-Brabant. Per januari 2020 is deze nieuwe organisatie gestart en was het bijbehorende convenant van kracht. • In 2020 resulteerden de fusie en het convenant in een proces voor een nieuwe invulling voor de 5 kernfuncties (Wet Stelsel openbare bibliotheken). Voor de nieuwe invulling was en is de insteek een innovatie van collectie naar connectie en van uitleenbibliotheek naar maatschappelijke bibliotheek. • Er is in 2020 een slag gemaakt voor focus op jeugd, een leven lang leren en op de aanpak laaggeletterdheid en samenwerking in netwerken. • Er is in 2020 een methodiek ontwikkeld voor het meten van maatschappelijke effecten. Dit levert inzicht in inspanningen en zorgt voor een basis om dienstverlening te verbeteren, zodat de impact maximaal is. Deze methodiek biedt de komende jaren stapsgewijs een doeltreffende en doelmatige manier van subsidieaanvragen, verlenen en verantwoorden voor de komende jaren.

Passende faciliteiten Na het faillissement van het Facilitair Bedrijf was een nieuwe beheersituatie voor de beschikbare voorzieningen noodzakelijk waarbij we ook keken naar de mate van dienstverlening door de gemeente en/of marktpartijen. Deze werkzaamheden zijn door het focusakkoord en de takendiscussie onhold gezet. Daarbij komt dat medio oktober is beslist om de blokstallen 3 te verkopen. Dit gaf een nieuw kader voor een toekomstige beheersituatie. Door de grote bezuinigingsopgave van de gemeente en het structurele exploitatietekort van het poppodium onderzoeken we, op basis van de uitgangspunten van het Focusakkoord, vanaf het 3e kwartaal 2020 of Gebouw-T en Theater de Maagd kunnen fuseren in één nieuw op te zetten zelfstandige, financieel gezonde en op haar taak toegeruste organisatie. Stichting Regionaal Podium voor Popcultuur Bergen op Zoom geeft constructief en volledige medewerking aan het onderzoek. De resultaten van dit onderzoek zijn het eerste kwartaal 2021 beschikbaar, waarna verdere besluitvorming plaatsvindt. Gebouw-T voerde, door Covid-19, alleen in het eerste kwartaal 2020 haar activiteitenprogramma uit. Daar waar mogelijk maakt Gebouw-T gebruik van de steunmaatregelen die er zijn. De gemeente stelde € 35.064 uit de compensatiemiddelen beschikbaar als gemeentelijk matchgeld voor het fonds podiumkunsten.

Opzetten nieuw subsidiebeleid De vele ambities die we hadden op het gebied van vrijetijdseconomie stelden we naar beneden bij. Dit vraagt om een herijking van het subsidiebeleid. Ondanks dat leveren cultuur, sport, recreatie en toerisme belangrijke bijdragen aan de te realiseren maatschappelijke effecten. Het cluster werken en recreëren haakte aan bij de bestuursopdracht ‘herijking subsidies voorliggend veld’. We richten ons hierbij op de doelmatigheid van subsidiering en de crossovers tussen de verschillende beleidsafdelingen. De culturele infrastructuurpartners en het cultuurbedrijf hebben een eigen aanbod aan culturele activiteiten die passen binnen de kaders van de cultuurvisie. Ondanks de (beperkte) mogelijkheden door Covid-19 organiseerden onze partners diverse activiteiten of brachten ze het aanbod bij de mensen thuis bijvoorbeeld met digitale voorstelling en cursussen.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2020

43

Onderwijs

1

Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad

Ons beroepsonderwijs is gericht op de topsectoren en past bij de personeelsbehoeften van bedrijven in West-Brabant. Dit komt ook terug in de toekomstvisie. Over dit onderwerp voert de gemeente overleg met Curio en de middelbare scholen, onder andere tijdens bijeenkomsten van de Regionale Educatieve Agenda (REA). De dialoogtafels zijn in het kader van de bezuinigingsoperaties geschrapt. Daarnaast konden we de geplande fysieke dialoogtafels in 2020 door Covid-19 niet organiseren. De uitvoering van de Onderwijsagenda kreeg door Covid-19 minder prioriteit dan voorzien. Dit onderwerp stellen we in 2021 tijdens de bijeenkomsten van de REA opnieuw aan de orde.

4

Een goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken

Eind 2020 stelde de raad het beleidsrijke Integrale huisvestingsplan vast. Dit betekent een doordecentralisatie van de onderwijshuisvesting over de scholen die in de komende tien jaar aan vervanging of verbouwing toe zijn. Er zijn geen signalen die wijzen op het verdwijnen van scholen uit dorpen en wijken. Het aanbod aan primair onderwijs is uitgebreid met de vestiging van Vrije School de Zeeridder. Met de afspraken op basis van het IHP over de verhuur van schoollokalen aan de kinderopvang komt er voor kinderopvanginstellingen meer zekerheid over de vestiging in de scholen en borgen we de realisatie en de instandhouding van Integrale kindcentra’s.

5

Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten

De SOT’s (SchoolOndersteuningsTeam) zijn op elke school opgestart en inmiddels geëvalueerd. Met de verbeterpunten uit de evaluatie wordt de aansluiting tussen onderwijs jeugdzorg versterkt. Het project Dynamo is voortgezet onder een nieuwe naam: ‘On My Way; begeleiding van jongeren van 18-23 jaar zonder startkwalificatie naar werken of leren of een combinatie hiervan. Door Covid-19 kon de aanpak niet op dezelfde wijze plaatsvinden als in voorgaande jaren. De groepsaanpak wordt voor de komende jaren vanuit rijksmiddelen gewaarborgd. De samenwerkingsverbanden en de gemeenten maakten nadere afspraken over de aanpak van thuiszitters. Het verzuim daalde in het schooljaar 2019-2020. Voor het project onderwijsambassadeurs ontvingen we in het kader van de Gelijke Kansen Alliantie voor 2020 en 2021 rijkssubsidie. Door Covid-19 zijn de onderwijsambassadeurs minder ingezet en begeleid dan in 2019. De begeleiding van de onderwijsambassadeurs zetten we in om kinderen met onderwijsachterstanden in wijkhuis De Kastanje extra ondersteuning te bieden bij het thuisonderwijs. De nieuwkomersvoorziening bereidden we voor in 2020 en en deze voorziening startte op 25 januari 2021. De doorgaande leerlijn is onderdeel van de Onderwijsagenda. In dit kader maakten we met name afspraken over de doorgaande leerlijn van voorschool (peuteropvang) naar vroegschool (kleutergroepen).

We zetten in 2020 de subsidiëring van schakelklassen/ onderwijstijdverlenging voort, waarmee kinderen een betere start maken naar voortgezet onderwijs.

6

Een leven lang leren

De Veilige school kreeg een opvolging in het project Safe and Sound. De activiteiten zijn uitgevoerd volgens plan. We subsidieerden de Bibliotheek en WijZijn om respectievelijk de biblioIn 2021 gaat Het Juvenaat over van het SKVOB naar OMO. theek op school en de Voorleesexpress te kunnen blijven Hiermee kan het onderwijsaanbod van zowel het Mollerlyondersteunen. In 2019 en 2020 zetten we, naast de ingezette ceum als het Juvenaat in stand blijven. rijksmiddelen voor de volwasseneneducatie, extra gemeentelijke middelen in om autochtone laaggeletterden de weg naar de taalaanbieders te laten vinden. Deze middelen vervallen per 2021 door het focusakkoord. De Stichting Samen in de Regio bracht in de contacten met werkgevers het taalaanbod aan medewerkers onder de aandacht. 44

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=45c5b82c-1c73-4fe3-9c2e-2a9c3ac776fd