CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Raadsvergadering 7 november 2024, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Begroting 2025 en Meerjarenraming 2026-202843.877 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

In 2016 heeft de Europese Unie mede namens Nederland het Klimaatakkoord van Parijs ondertekend. Doel van het akkoord is om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius. In wijken met veel verharding en weinig openbaar groen en water kan de temperatuur op een zomerse dag ruim 5 graden hoger zijn dan wijken met veel groen en water.

In 2025 willen we graag voor de vierde keer meedoen met het NK tegelwippen. Tevens willen we hier samen met het Natuurpodium nog meer aandacht aan schenken bij onze inwoners. Door middel van het inventariseren van overbodige verhardingen, zie A.3.1.1. , zijn we beter in staat om samen met onze inwoners de openbare ruimte te vergroenen. De gemeente Bergen op Zoom heeft samen met haar inwoners de afgelopen 3 jaar circa 35.000 tegels verwijderd in de openbare Ruimte. Het doel is om eind 2025 dit totaal te verhogen naar 50.000 tegels. Dit doen we mede door een subsidie te verstrekken voor waterbergende maatregelen bij mensen thuis. Sinds 1 mei 2024 is het mogelijk voor onze inwoners om subsidie aan te vragen om groendaken en geveltuinen aan te leggen.

Daarnaast stelt het waterschap steeds strengere eisen als het gaat om waterbergingsopgave en dient het regenwater zoveel als mogelijk te infiltreren in de ondergrond. Door een teveel aan verharding kan het regenwater niet in de bodem infiltreren en wordt het riool overbelast. Echter is het ook belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken. In de tweede helft in 2024 hebben we een pilot gedraaid in de wijk de Bergse Plaat om op een systematische wijze de openbare ruimte te vergroenen. Tijdens de inventarisatie van deze wijk kwam naar voren dat in alle boomspiegels veel overbodige bestrating lag. In de gehele wijk zijn daarom de boomspiegels vergroot. In totaal ging het om 375 boomspiegels met een totale grootte van 994 m2, goed voor 10.931 tegels. Door vooraf te inventariseren kunnen we op een effectievere manier de openbare ruimte ontharden. Daarom gaan we in 2025 alle wijken inventariseren op overbodige verharding en deze in een arc-gis kaart weergeven.

A.3.1.3 We verhogen de biodiversiteit van het openbaar Groen Q1 – Q4 We breiden ons bestaande biodivers IBOR-beleid “maai me niet” en “schoffel mij niet” uitmet “maai me niet” in “maai tot en met mei niet” en vullen we stelselmatig locaties aan met inheemse bolgewassen. Wij borgen dit in de uitvoering, inclusief aandacht voor verkeerstechnische maairondes en inrichting. Daarnaast zorgen we ervoor dat bij de aanplant van nieuwe bomen 75% van de bomen inheems zijn. Bij inheemse boomsoorten leven meer flora en fauna dan op uitheemse bomen. Uitheemse bomen zullen alleen worden toegepast in parken of parkachtige structuren.

D.3.2 DE GEMEENTE ZORGT VOOR EEN VERDERE OPTIMALISATIE VAN DE OPENBARE RUIMTE A.3.2.1 We verbeteren de kwaliteit van gemeentelijke nuts/schakelkasten (Q2-Q4) Op dit moment voldoet 50% van de gemeentelijke nuts- en schakelkasten niet aan de vastgestelde IBOR kwaliteit. In 2025 willen we dit terugbrengen naar 25% om in 2026 te voldoen aan de 90% normering. In een verdere optimalisatie van de Interne Taakopdracht (ITO) van de buitendienst hebben we de werkzaamheden rondom de nuts- en schakelkasten aangepast en hier een nieuw werkpakket voor gemaakt Verder blijven we met de nutsbedrijven in gesprek om het ook mogelijk te maken om NIET gemeentelijke nuts en schakelkasten te verfraaien en schoon te maken.

A.3.2.2 We pakken ongewenste graffiti aan op onder andere tunnels en viaducten (Q2-Q3) In 2024 zijn er vijf zogeheten graffitigalerijen geopend. Op deze galerijen kan iedereen zijn of haar talent tonen. Diegene die de mooiste kunstuitingen schildert op een van deze galerijen, wordt geselecteerd en krijgt een officiële opdracht.

24

Zij mogen een ontwerp maken om een tunnel of viaduct te beschilderen met graffitikunst.

A.3.2.3 We optimaliseren het gebruik van sierheesters en vaste planten (Q1 en Q4) In het verleden heeft de gemeente gekozen om uit het oogpunt van kostenbesparingen sierheester vakken te ‘scheren’. Door deze ingreep worden deze vakken namelijk dichter qua begroeiing en hoeven we minder aan onkruidbeheersing te doen. Echter zorgt deze maatregel ervoor dat sierheesters niet, of minder uitbundig kunnen bloeien, daarnaast is het voor de sierwaarde van de beplantingen niet wenselijk om te scheren. Daarom gaan we deze plantvakken de komende jaren verjongen door deze terug te snoeien en zo hun natuurlijk silhouet weer terug te krijgen, alsmede de uitbundige bloeiwijze. Om niet alles in een jaar te doen, pakken we in 2025 1/3 van het areaal aan.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

In 2024 hebben we met succes proeven uitgevoerd met de nieuwe vaste planten concepten. De gemeente heeft veel positieve reacties gekregen op deze nieuwe plantvakken die te vinden zijn op het Vogelenzangplein, Churchilllaan, van Heelulaan en Matthijsenplantsoen. We kiezen ervoor om deze plant-

vakken alleen toe te passen in de bijzondere gebieden en de historische binnenstad. De oude versleten vaste plantenvakken die niet in deze gebieden liggen zullen worden omgevormd naar heesters en gazons.

D.3.3 DE GEMEENTE LEVERT EEN GOEDE DIENSTVERLENING NAAR DE INWONER A.3.3.1 We handelen 60% van de terugbelnotities af binnen de gestelde termijn Q4 De gemeente heeft als doelstelling om inwoners binnen een vastgestelde termijn terug te bellen. In 2023 lukte dit bij de afdeling Beheer Openbare Ruimte in 40% van de gevallen. In 2024 is dit percentage gestegen naar 50%. Het doel is om 2025 dit percentage op te hogen naar 60%. Het uiteindelijke doel is om 90% van de terugbelnotities binnen de gestelde periode af te handelen.

A.3.3.2 We verbeteren de communicatie over het beheer in de openbare ruimte Q1-Q4 Onze gemeentelijke website wordt nog niet altijd goed gevonden als het gaat om het beheer van de openbare ruimte, terwijl op onze site veel informatie staat. In 2024 zijn we begonnen met het meer en meer aanbrengen van QR-codes op bijvoorbeeld onze zwerfafvalbakken en onze dienstauto’s. Dit zorgt voor betere stroomlijning van meldingen en zorgt

voor een groter bezoekersaantal van onze website. Daarnaast weten inwoners sneller wat er gaande is in de openbare ruimte en wat de regels binnen onze gemeente zijn. In 2025 willen we daarom ook QR codes gebruiken bij parkborden, hondenlosloopgebieden, te kappen bomen en streetart. De QR codes zorgen voor een link naar de website waar meer informatie en achtergronden te vinden zijn.

A.3.3.3 We optimaliseren de BOR-gegevens op de website Q1 Uit een verdiepende analyse van vragen en wensen vanuit ons meldingen-systeem komen veel vragen terug met een beleidsmatige invalshoek. Deze vragen kunnen vanuit beleidsstukken beantwoord worden. Daarom optimaliseren we onze beleidsstukken en zetten we deze op onze website. Hierdoor kunnen we onze inwoners sneller voorzien van antwoorden en kunnen zij nalezen waarom we bepaalde zaken wel en niet uit kunnen voeren.

INDICATOREN In 2018 zijn we na het vaststellen van de beeldkwaliteit begonnen met het meten van de beeldkwaliteit door een extern bureau. In de tabel hieronder zijn de resultaten van 2023 terug te vinden. De A staat voor de door de gemeenteraad vastgestelde Ambitie. De S is de daadwerkelijke score die we in 2023 hebben behaald. Wat opvalt zijn de hoge scores op meubilair en water. Thema’s

De civieltechnische kunstwerken scoren daarentegen beduidend slechter dan de vastgestelde beeldkwaliteit. Dit komt mede doordat de civieltechnische kunstwerken later zijn toegevoegd aan de IBOR-systematiek. Daardoor is de focus hier pas later op gekomen. Er is achterstand op het onderhoud van houten bruggen, trappen en de oude kademuren.

Binnenstad

Bijzondere gebieden

Invalswegen

Woongebieden

Industriegebieden

Parken

Recreatiegebieden

Buitengebied

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

Groen

B

B

B

B

B

B

B

C

C

C

B

C

C

C

C

C

Verharding

B

B

B

B

B

C

B

B

C

C

B

B

C

B

C

C

Water

B

B

B

B

B

A

B

A

C

A

B

B

C

A

C

A

Riolering

B

B

B

B

B

B

B

B

B

C

B

A

B

B

B

A

CVK*

B

C

B

C

B

C

B

C

B

C

B

C

B

B

B

C

Meubilair

B

A

B

B

B

A

B

B

C

A

B

B

C

C

C

A

Reiniging

A

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

Bron: De gebruikte bron is www.bergenopzoom.apptimizeplatform.nl CVK* staat voor Civieltechnische Kunstwerken

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

25

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Actieplan Biobased Economy

2016

Afvalstoffenbeleidsplan

2016

Beleidsvisie Materieel erfgoed

2013

Beleidsnota Parkeren

2013

Detailhandelsstructuurvisie

2016

Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost

2010

Gemeentelijk Waterplan 2024-2027

2023

Groenstructuurplan

2006

Grondprijzenbrief 2024

2024

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2023-2027

2022

Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014

2010

Nota Gemeentelijk Vastgoed

2012

Nota Grondbeleid

2017

Nota Kostenverhaal

2024

Nota Parkeernormering

2015

Nota Ruimtelijke kwaliteit

2023

Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom

2015

Ruimtelijke Visie West-Brabant

2009

Startfoto lokale economie

2016

Strategische visie Theodorushaven

2009

Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030

2011

Toekomstbeeld binnenstad

2023

Verkeersplan

2014

Visie Duurzame Ontwikkeling

2014

Visie Verkeer en Parkeren

2012

Woonvisie

2020

26

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

VERBONDEN PARTIJEN Niet van toepassing op dit programma.

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000) Baten

R 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

B 2028

1.710

883

948

914

914

914

Lasten

27.951

24.244

23.171

23.801

23.991

24.215

Totaal saldo van baten en lasten programma 3

-26.241

-23.361

-22.223

-22.888

-23.078

-23.301

4.731

4.792

77

77

77

77

Onttrekkingen aan reserves Stortingen in reserves Resultaat programma 3

0

0

0

0

0

0

-21.510

-18.569

-22.146

-22.811

-23.001

-23.224

TOELICHTING Beginstand Programma 3

2025

2026

2027

2028

Baten

915

915

915

915

Lasten

-22.447

-22.667

-22.831

-22.831

Saldo

-21.532

-21.752

-21.916

-21.916

Kapitaallasten

367

-37

-51

13

Areaalaccres openbare ruimte

-323

-323

-323

-323

Lease auto's

-292

-293

-293

-293

Indexeren van uitgaven en inkomsten

-226

-232

-238

-238

Personeelskosten

-225

-226

-226

-263

60

60

60

60

Europanelen (digitaal reclamebord) RVU voorziening

39

6

0

0

Voorziening groen

-21

-21

-21

-21

Overhead

6

6

6

6

Areaaluitbreiding

0

0

0

-250

-22.146

-22.811

-23.001

-23.224

Eindtotaal

BEGROTINGSMUTATIES Kapitaallasten De kapitaallasten in 2025 komen € 367.000 lager uit dan geraamd in de begroting 2024. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een structurele verlaging van de rekenrente. De rekenrente voor de kapitaallasten is per 1 januari 2024 teruggebracht van 2% naar 1,5%, hierdoor vallen de rentelasten lager uit. Areaalaccres openbare ruimte Bij het 2e concernbericht 2024 worden de budgetten voor dagelijks onderhoud en groot onderhoud groen structureel

verhoogd met € 772.000. Dekking heeft deels plaatsgevonden vanuit de jaarlijkse stelpost areaalaccres van € 250.000 en de ruimte op energiekosten op openbare verlichting van € 200.000. Het restantbedrag van € 322.000 komt uit de stelpost voor indexering 2024 (programma 1). Lease auto’s In het beleidskader is aangegeven dat de gemeente vanaf 2024 haar voertuigen gaat leasen. Op termijn is leasen voordeliger dan het in eigendom hebben. Voor 2025 is bij het beleidskader € 291.000 beschikbaar gesteld voor het tekort in 2025. Deze

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

27

als is stelpost op programma 1 opgenomen in het beleidskader en nu bij de begroting verdeelt naar de programma’s waar de voertuigen voor worden ingezet. Daarnaast zijn een aantal voertuigen nu rechtstreeks toebedeeld aan de programma’s waar ze voor worden ingezet. Per saldo is het voor dit programma een nadeel van circa € 293.000, maar voor de gehele begroting betreft dit een budgettair neutrale mutatie. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Per saldo nemen nu de lasten met € 226.000 toe in 2025. Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten van € 225.000.

Europanelen (digitaal reclamebord) Er is een overeenkomst gesloten om 5 Europanelen (vrijstaand digitaal reclamebord) te plaatsen binnen de gemeente. Dit levert een extra opbrengst van € 60.000 per jaar op. RVU voorziening Sinds 2023 kunnen werknemers gebruikmaken van de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU). Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor de AOW-leeftijd vervroegd met pensioen te gaan. Om de financiële verplichtingen die hieruit voortvloeien te dekken, is een voorziening opgenomen in de begroting. Hierdoor zijn de uitkeringen aan werknemers die gebruikmaken van de regeling goed afgedekt. In 2025 verwachten we een onttrekking van € 39.000. Areaaluitbreiding In 2028 is een stelpost opgenomen voor het jaarlijkse areaalaccres voor het onderhoud van de openbare ruimte, overeenkomstig de afgesproken beeldkwaliteit. Het accres is gemiddeld, maar kan jaarlijks sterk fluctueren afhankelijk van de te realiseren beeldkwaliteit, de areaalmutaties in de openbare ruimte en prijsontwikkelingen als gevolg van marktontwikkelingen.

RESERVES Voor de volledige toelichting op de reservemutaties wordt verwezen naar paragraaf 2.4.

28

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 4 - ECONOMIE

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad met recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agro- economie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES

D.4.1 De gemeente creëert ruimte voor Economie

A.4.1.1 We ontwikkelen bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ (Q1-Q4) A.4.1.2 We ontwikkelen het bedrijventerrein Ster van Lepelstraat (Q1-Q4) A.4.1.3 We stellen gebiedspaspoorten op voor de werklocaties (Q3-Q4)

D.4.2 De gemeente faciliteert de transitie naar een nieuwe economie

D.4.3 De gemeente zet in op een beleefbare binnenstad, dorpskernen en wijkcentra

D.4.4. De gemeente faciliteert een veelzijdige en duurzame vrijetijdsbesteding

A.4.2.1 We verduurzamen bedrijventerreinen (Q1-Q4)

A.4.3.1 We geven uitvoering aan programma Binnenstad (Q1-Q4)

A.4.4.1 We werken aan positionering (Q3)

A.4.2.2 We verkennen de invoering van een ondernemersfonds/parkmanagement 2.0 (Q1-Q4) A 4.2.3 We werken aan de doorontwikkeling van een duurzame haven (Theodorushaven) (Q1-Q4)

A.4.3.2 We geven uitvoering aan de winkelimpulsaanvraag (Q1-Q4) A.4.3.3 We stellen een afweegkader horeca, retail en supermarkten op (Q1-Q4)

A.4.4.2 We voeren de businesscase VVV uit (Q2-Q4) A.4.4.3 We implementeren het evenementenbeleid (Q3) A.4.4.4 We implementeren het erfgoedbeleid (Q1-Q4)

A.4.2.4 We stellen een ontwikkelingsperspectief op voor campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen (Q1-Q4)

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

29

PIJLERVISIE ECONOMIE In 2024 wordt de Pijlervisie economie ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. In de Pijlervisie economie is het toekomstbeeld 2035 geschetst. Binnen het nieuwe economische verhaal van Bergen op Zoom zijn strategische keuzes gemaakt, die voortvloeien uit het DNA van de gemeente: Bergen op Zoom Beleefstad: Richting de toekomst toe wordt met Bergen op Zoom BeLeefstad een duidelijke verbinding gezocht tussen werken wonen en verblijven. Het voorzieningenniveau (commercieel, recreatief, cultureel en qua doelgroep) moet daarbij aansluiten. Hierbij is cultuur een belangrijke drager voor de identiteit van Bergen op Zoom en haar bezoekers. Naar een ‘Nieuwe Economie’: Richting de toekomst toe zet Bergen op Zoom in op economische verandering gepaard gaande met creatie van welvaart en welzijn. De gemeente stimuleert om deze reden de ontwikkeling van de ‘Nieuwe Economie’. Door ruimte te geven aan de bedrijven en organisaties die zich inzetten op het gebied van plantbased economy en de circulaire economie ontstaan er nieuwe ideeën, business cases en ontwikkelingen die de economie en leefomgeving van Bergen op Zoom ten goede komen.

Om de strategische keuzes meer vorm te geven zijn in de Pijlervisie 7 speerpunten opgenomen: 1. Massa rondom Plantbased Economy vergroten 2. Het bieden van ontwikkelruimte aan ondernemers 3. Doorontwikkeling van de Theodorushaven 4. Het ontwikkelen van een veelzijdige en duurzame vrijetijdsbesteding 5. Innovatief, divers en duurzaam aanbod van retail & horeca 6. Veerkrachtige arbeidsmarkt 7. Triple helix samenwerking als basis voor innovatie en arbeidsmarktgericht onderwijs Economische agenda. Om invulling te kunnen geven aan de gestelde ambities wordt er separaat een economische agenda opgesteld waarin de speerpunten nader worden geconcretiseerd. Hierin wordt duidelijk welke projecten worden uitgevoerd, wat het verwachte resultaat is, wie wat gaat doen en welke begroting daarbij hoort. Vooruitlopend op de vaststelling van de economische agenda in Q1 van 2025 is op de volgende pagina een doelenboom met bijbehorende projecten gemaakt.

D.4.1 DE GEMEENTE CREËERT RUIMTE VOOR ECONOMIE Het programma Ruimte voor Economie geeft uitvoering aan de Pijlervisie economie en gaat over het creëren van ontwikkelmogelijkheden voor bestaande en nieuwe bedrijven (in de breedste zin van het woord). Voldoende ontwikkelruimte is essentieel voor bedrijven om door te kunnen groeien, verder te kunnen innoveren en daarmee van grotere meerwaarde te kunnen zijn voor de stad. De afgelopen jaren is gebleken dat er weinig ruimte is voor bedrijven om zich te vestigen, te verplaatsen of om uit te breiden. Het aantal beschikbare kavels om uit te geven is in rap tempo afgenomen, terwijl de vraag ernaar alleen maar toeneemt. Door een gebrek aan beschikbare kavels is sprake van een negatief effect op de langere termijn als het gaat om een vitaal ondernemers- & vestigingsklimaat. Het is daarom van belang om te (blijven) werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

A.4.1.1 We ontwikkelen bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ Bedrijventerreinen zijn belangrijk voor onze regionale en lokale economie. Het bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ maakt deel uit van de grotere gebiedsontwikkeling Schans VI. Naast de ontwikkeling van een bedrijventerrein, gaat het om de toevoeging van woningen. Het aantal woningen zal voortvloeien uit overleg met de regio en de omgeving. Het bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ heeft een opper-

30

vlakte van circa 15 ha, waarvan 10 ha netto uitgeefbaar is. Het bedrijventerrein wordt specifiek voor het lokale MKB ontwikkeld. Dit betekent dat de kavels maximaal 0,5 ha zijn. In 2024 zijn we gestart met de eerste werkzaamheden. Zo heeft een grondruil plaatsgevonden, waardoor de gemeente na levering bij de notaris eigenaar is van tweederde van het beoogde bedrijventerrein. In juni 2024 is op het overige gedeelte een voorkeursrecht gevestigd. Dat betekent dat de huidige eigenaren bij verkoop van de gronden een aanbiedingsplicht aan de gemeente hebben. Voor de ontwikkeling van Schans VI (o.a. de ontwikkeling van bedrijventerrein) worden in 2025 de volgende werkzaamheden verricht: 1. Nadere verkenning van de haalbaarheid. We stellen een ontwikkelstrategie op, waarin onder andere in wordt gegaan op eigendomssituatie, grondbeleid & regie/sturing op ontwikkeling, potentiële risico’s en belemmeringen. Maar we starten ook met de eerste onderzoeken, zoals water en bodem, flora en fauna en stikstof. 2. Het opstellen van een Gebiedspaspoort, waarin de concrete uitwerking van de gewenste situatie en functies in het plangebied worden vastgelegd, maar ook de toetsing daarvan bij stakeholders en de omgeving.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

A.4.1.2 We ontwikkelen het bedrijventerrein St van Lepelstraat Het bedrijventerrein Ster van Lepelstraat is in de Omgevingsvisie aangemerkt als strategische reserve voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein. In 2024 heeft een ontwikkelaar zich gemeld bij de gemeente om de Ster van Lepelstraat te ontwikkelen. Deze ontwikkelaar heeft een dominante grondpositie verworven in het gebied. Het streven is om het bedrijventerrein te ontwikkelen waardoor regionale meerwaarde en versterking van het ecosysteem wordt bereikt. Die versterking wordt bijvoorbeeld bereikt door het creëren van schuifruimte, waardoor locaties elders binnen de gemeente worden vrijgespeeld voor andere functies. Voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het vrijspelen van kavels op de Theodorushaven, waardoor watergebonden bedrijvigheid en/of bedrijven met een hoge milieucategorie zich hier kunnen vestigen. Hierbij wordt uitgegaan van het bereiken van regionale meerwaarde voor Bergen op Zoom en de regio West-Brabant-West. De ontwikkeling staat nog in de kinderschoenen. De meeste aandacht zal uitgaan naar het aanscherpen van het profiel en het programma voor het gebied. Dit is noodzakelijk om uiteindelijk groen licht van de regio en van de Provincie Noord-Brabant te krijgen. Daarnaast zal ook participatie met omgeving & stakeholders een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden vormen.

Voor de ontwikkeling van de Ster van Lepelstraat worden in 2025 de volgende werkzaamheden verricht: 1. Het opstellen van een Integraal Programma van Eisen (IPvE). De verantwoordelijkheid voor de haalbaarheidsstudie ligt grotendeels bij initiatiefnemer. Echter, voor wat betreft het profiel en het programma voor de locatie ligt de verantwoordelijkheid grotendeels bij de gemeente. Aan het IPvE worden de plannen van initiatiefnemer beoordeeld, maar ook is het IPvE de basis voor de regionale afstemming. 2. Regionale afstemming ter verkrijging van programmastatus. Op basis van profiel, prognoses & programma wordt de ontwikkeling van de Ster van Lepelstraat afgestemd met de ‘bedrijventerrein-tafel’ als onderdeel van de Ste-

3.

delijke Regio West-Brabant-West. Hiervoor dient vanuit de gemeente, waar nodig in overleg met initiatiefnemer, een onderbouwing te worden gemaakt. Het maken van samenwerkingsafspraken met de initiatiefnemer. De ontwikkeling van Ster van Lepelstraat is een wisselwerking tussen gemeente en initiatiefnemer. Dit kan niet zonder nadere afspraken. We stemmen dit af met initiatiefnemer. Het is voorstelbaar dat bijvoorbeeld een intentieovereenkomst wordt gesloten.

A.4.1.3 We stellen gebiedspaspoorten op voor de werklocaties In 2025 gaan we aan de slag met gebiedspaspoorten voor onze werklocaties. In een gebiedspaspoort wordt inzichtelijk gemaakt welke specifieke kenmerken en ontwikkelingen voor een specifieke werklocatie spelen. Hierdoor ontstaat het beeld welke kansen, uitdagingen en mogelijkheden voor een werklocatie aanwezig zijn. Zo kunnen we een toekomstbestendig profiel per werklocatie maken. Werklocaties zijn plekken waar mensen werken, waar bedrijven zijn en waar bedrijvigheid plaatsvindt. Het gaat dus niet alleen om bedrijventerreinen, maar ook om kantoorlocaties en/of retail. Het zijn dynamische plekken die van belang zijn voor de lokale en regionale economie. Per werklocatie maken we een gebiedspaspoort met een profiel voor de toekomst. We kijken naar kansen en knelpunten. Zo bekijken we per bedrijventerrein of beter benutten van het terrein door bijvoorbeeld efficiënter ruimtegebruik een optie is. Indien gewenst zetten we in op transformatie van bestaande bedrijfskavels. We stellen ook gebiedspaspoorten op voor de bedrijventerreinen die nu als zachte plancapaciteit zijn aangemerkt. Voor de ontwikkeling van Schans VI en Ster van Lepelstraat maakt de ontwikkeling van een gebiedspaspoort deel uit van het proces. Voor de Auvergnepolder starten we ook met het opstellen van een gebiedspaspoort.

Geheel in lijn met de Pijlervisie economie wordt hierbij een bedrijventerrein met een plantbased profiel onderzocht. De gebiedspaspoorten komen tot stand door andere alle relevante stakeholders te betrekken bij het proces.

D.4.2 DE GEMEENTE FACILITEERT DE TRANSITIE NAAR EEN NIEUWE ECONOMIE A.4.2.1 We verduurzamen bedrijventerreinen Het project Grote Oogst is een continu proces dat zich richt op het verduurzamen en toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein Theodorushaven/Noordland/De Poort (TNP). De aanpak richt zich op drie deelopgaven: Energie, Klimaatadaptatie en Circulaire Economie. In samenwerking met het bedrijfsleven, de regio, provincie Noord-Brabant en gemeente werken we doorlopend aan initiatieven en onderzoeken voor de haalbaarheid voor grote duurzame opgaven: energieopwerking en energiehub, open(rest)warmtenet, materialenbank voor grondstoffen, klimaat-risicoscan en vergroeningsscan. In 2025 geven we een vervolg aan (de resultaten van) onder-

zoeken en oplossingen voor energiecongestie, circulaire economie en klimaatadaptatie op TNP. Voor circulaire economie gaan we 5 kansen (“matches”) voor uitwisseling van circulaire oplossingen tussen bedrijven verder uitwerken. Voor klimaatadaptatie gaan we de openbare ruimte verder vergroenen en voeren we klimaatscans voor bedrijven op TNP uit. Voor energiecongestie werken we concreet toe naar een energiehub op TNP. Daarnaast onderzoeken we hoe we restwarmte van bedrijven op TNP kunnen laten aansluiten op het bestaande warmtenet voor woningen en historische panden. Tenslotte zoeken we voor waterstof samen met de Regionale Energie Strategie (RES) naar mogelijkheden van waterstof voor het energiesysteem van onze regio.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

31

Het Werklandschap van de Toekomst is een nieuw perspectief op werken, wonen en circulariteit. Vanuit Rijksoverheid tekenen we in op een Publiek-private samenwerking met het Nationaal Groeifonds, de Provincie Noord-Brabant en bedrijventerrein Lage Meren Meilust (LMM). Eind 2024 zal er vanuit de samenwerking tussen de Rabobank, DKG, bedrijfsbelangenvereniging LMM en de gemeente een verzoek en plan worden ingediend om aanspraak te maken op een subsidie die wordt toegekend door de provincie Noord-Brabant. Werkzaamheden in 2025 zijn afhankelijk van de mogelijke toewijzing hiervan. Een voorbeeld hiervan kan zijn om een business game (via REWIN) te organiseren om de circulaire kansen binnen Lage Meren Meilust (en daarbuiten) te ontdekken én te stimuleren. Het Werklandschap van de Toekomst is een nieuw perspectief op werken, wonen en circulariteit. Vanuit Rijksoverheid tekenen we in op een Publiek-private samenwerking met het Nationaal Groeifonds, de Provincie Noord-Brabant en bedrijventerrein Lage Meren Meilust (LMM).

A.4.2.2 We verkennen de invoering van een ondernemersfonds/parkmanagement 2.0 Er zijn veel urgente en strategische opgaven op bedrijventerreinen. Opgaven op het vlak van o.a. duurzaamheid, ruimte, mobiliteit, veiligheid waarvoor een krachtige gebiedssamenwerking een belangrijke voorwaarde is. De basis van het huidige parkmanagement ligt er. Voor het verder benutten en versterken van de organisatiegraad is parkmanagement 2.0 van belang. In 2024 is een plan van aanpak opgesteld en is de verwachting in het najaar een visie ondernemersfonds op te stellen en te laten vaststellen. Afhankelijk van de besluitvorming in het najaar 2024 door het college worden in 2025 gesprekken gevoerd met stakeholders voor het verkennen en werken naar een gemeente breed ondernemersfonds, bij positieve uitkomst gericht op invoering per 1 januari 2026. Bij het proces is draagvlak bij de gemeenteraad, ondernemers en andere stakeholders een voorwaarde voor het verkennen en vervolgens doen slagen van een ondernemersfonds.

A 4.2.3 We werken aan de doorontwikkeling van een duurzame haven (Theodorushaven) Samen met de gemeente Roosendaal geven we verder vervolg aan het innovatieproject ‘Samen digitaal op weg!’. In een triple

helix samenwerking met de kennisstellingen betrokken bij LCB (Logistics Community Brabant) en innovatiebedrijf Argaleo (DIGITWIN) wordt het komende jaar verder gezocht naar nieuwe inzichten en antwoorden op de goederencorridor gerelateerde opgaven. Dit initiatief heeft als doel de transportbewegingen in de regio West-Brabant West inzichtelijker, efficiënter en duurzamer te maken. Daarnaast blijven we een bijdrage leveren aan Brabants Ports, de coöperatieve samenwerking tussen aangesloten binnenhavens in Brabant. Doel is kennisdeling en samenwerking op specifieke thema’s zoals bijvoorbeeld beheerstaken, veiligheid en havengelden. In 2025 starten we het proces op om te komen tot walstroom.

A.4.2.4 We stellen een ontwikkelingsperspectief op voor campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen In het nieuwe economische verhaal van Bergen op Zoom neemt de ‘Nieuwe economie’ een belangrijke plaats in. Daarbinnen zijn de plantbased economy en circulaire economie kernwoorden en spelen de campussen Green Chemistry Campus (GCC) en Delta Agrifood Business (DAB) een rol. Op basis van besluitvorming in 2024 over de ontwikkelingsperspectieven van GCC en DAB wordt aan deze perspectieven in 2025 vorm en inhoud gegeven. Ten aanzien van de GCC hebben de drie aandeelhouders Provincie Noord-Brabant, BV REWIN West-Brabant en gemeente Bergen op Zoom het voornemen uitgesproken uiterlijk per 1-1-2025 hun belangen (lees: aandeelhouderschap) in de GCC te willen beëindigen. Het DAB heeft inmiddels een stevige positie in de regio als innovatiecentrum plantbased regio en wordt er verder ingezet op versteviging van het concept. Dit betekent concreet dat in 4e kwartaal 2024 een voorstel aan de Raad worden voorgelegd om naast de verschillende governance scenario’s ook de uitbreiding voor lab- praktijk- en demoruimtes voor te leggen. In de regio is een tekort aan specifieke onderzoeksruimtes zowel voor kennisinstellingen als potentieel nieuwe huurders (bedrijven).

Met deze twee ontwikkelingen wil DAB zich nog nadrukkelijker in het centrum positioneren van de plantbased regio West-Brabant.

D.4.3 DE GEMEENTE HEEFT EEN BELEEFBARE BINNENSTAD, DORPSKERNEN EN WIJKCENTRA A.4.3.1 We geven uitvoering aan programma binnenstad In 2023 is de Visie Binnenstad 2030 vastgesteld. In de Visie zijn er 5 ambities/ontwikkelprincipes beschreven om van de binnenstad een beleefstad te maken; een place to be. Om de Visie te kunnen realiseren, is er in 2024 gewerkt aan een programma Binnenstad met daarbij een planning voor de komende 6 jaar. Eén van de prioriteiten van de uitvoering Visie Binnenstad

32

is de Aanpak Leegstand. Met de opzet beoogt de gemeente structurele leegstand in de binnenstad aan te pakken met als doel een strategische invulling van de binnenstad op de lange termijn. In 2024 zijn we gestart met ‘Volle straatjes’. Met ‘Volle Straatjes’ bouwen we aan een uitgebreid netwerk, informatie en kennisdeling en het initiëren van projecten om leegstand aan te pakken. Hiermee gaan we in 2025 verder.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

A.4.3.2 We geven uitvoering aan de winkelimpulsaanvraag

A.4.3.3 We stellen een afweegkader horeca, retail en supermarkten op

Onder voorbehoud van gunning. In juni 2024 is er een subsidie aangevraagd bij het programma Impulsaanpak winkelgebieden (IW). Het programma richt zich op de herstructurering/transformatie van (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden tot toekomstbestendige gebieden met een stevige sociale en economische basis. Door middel van de subsidie kunnen we in 2025 starten met de uitvoering van fysieke onderdelen in de openbare ruimte uit de Visie Binnenstad en ontwikkeling van gemeentelijk vastgoed. Concrete onderdelen zijn: vergroening van de straten, het verbeteren van de toegankelijkheid van Parkeergarage de Parade en het faciliteren van fietsparkeren door een overdekte stalling.

De afgelopen jaren zijn de beoordelingen van initiatieven op het gebied van horeca, retail en supermarkten gedaan op onder andere kwantitatieve criteria (vierkante meters). Een aantal concrete casussen hebben duidelijk gemaakt dat de kwantitatieve beoordelingscriteria niet in alle gevallen voor wenselijke uitkomsten zorgt. De insteek is om een afweegkader te maken op basis vanM kwalitatieve criteria. Het doel is dat initiatieven die van toegevoegde waarde zijn voor onze gemeente doorgang kunnen vinden. Op deze manier willen we ook bewerkstelligen dat initiatieven die niet wenselijk zijn, bijvoorbeeld vanuit oogpunt van mobiliteit, kunnen worden geweerd. In 2025 starten we met het in beeld brengen van de verschillende verzorgingsgebieden binnen de gemeente. Ook brengen we de verschillende doelgroepen in kaart. Daarnaast stellen we het Afweegkader op. We onderzoeken tenslotte in hoeverre aanpassing van het Omgevingsplan wenselijk en of nodig is.

D.4.4 DE GEMEENTE FACILITEERT EEN VEELZIJDIGE EN DUURZAME VRIJETIJDSBESTEDINGEN A.4.4.1 We werken aan positionering

implementeren.

De Gemeente Bergen op Zoom wil haar unieke positie als historische en culturele stad verder versterken. Dit betekent dat we onze sterke punten (USP’s) meer willen benutten om aantrekkelijker te worden voor de buitenwereld. We willen dat zowel bewoners, werknemers als toeristen aangetrokken worden door alles wat Bergen op Zoom te bieden heeft. Dit jaar moet het project in ieder geval leiden tot een duidelijke en onderscheidende positionering, een merkstrategie en een visuele identiteit. Het doel is om van Bergen op Zoom een sterk nieuw “merk” te maken.

A.4.4.2 We voeren de businesscase VVV uit In 2024 is een businesscase opgesteld om te komen tot een efficiëntere VVV. Na een breed participatieproces met vele stakeholders is deze businesscase tot stand gekomen waarbij het doel is om tot een efficiëntere marketing uitvoeringsorganisatie te komen, die later ingezet kan worden bij de nieuwe merkstrategie. Om deze efficiency slag daadwerkelijk te maken wordt in 2025 uitvoering gegeven aan deze businesscase. Afhankelijk van de uitslag van de businesscase en eventuele complexiteit in de uitvoering zal een nieuw projectplan worden opgesteld. De wens is er om in Q4 2025 dit proces te hebben afgerond.

A.4.4.3 We implementeren het evenementenbeleid Het nieuwe evenementenbeleid van Bergen op Zoom zal gericht zijn op het faciliteren van een breed scala aan evenementen die de stad levendig en aantrekkelijk maken. Het beleid zal erop gericht zijn om evenementen veilig te organiseren waarbij voorzien wordt in de (facilitaire) behoeften van evenementenorganisatoren. In 2025 willen wij dit beleid gaan

A.4.4.4 We implementeren het erfgoedbeleid De nieuwe erfgoednota (onderlegger omgevingsvisie) bevat een integrale kijk op de strategische hoofdkeuzes van beleid voor erfgoed met een tijdhorizon van tien jaar. Het betreft drie hoofdcategorieën namelijk monumentenzorg, archeologie en cultuurhistorie. De erfgoednota omvat een omschrijving van a) de hoofdlijnen van de (huidige) kwaliteit, b) de voorgenomen ontwikkelingen en c) de instandhouding (en restauratie) van het erfgoed. Ook het beleid omtrent kunstwerken in de openbare ruimte (Kidor) wordt hierin opgenomen. De focus ligt op het (be)leefbaar maken van erfgoed, met een focus op economische meerwaarde en strategische keuzes ten aanzien van de verhouding kwaliteit/kwantiteit. Oplevering Q1 2025. sen makkelijker maken, locatieprofielen (planologisch) in te richten en ondernemers mee te nemen naar een duurzaam evenementenklimaat.

A.4.4.6 We implementeren erfgoedbeleid De nieuwe erfgoednota (onderlegger Omgevingsvisie) bevat een integrale kijk op de strategische hoofdkeuzes van beleid voor erfgoed met een tijdhorizon van tien jaar. Het betreft drie hoofdcategorieën namelijk monumentenzorg, archeologie en cultuurhistorie. De erfgoednota omvat een omschrijving van a) de hoofdlijnen van de (huidige) kwaliteit, b) de voorgenomen ontwikkelingen en c) de instandhouding (en restauratie) van het erfgoed. Ook het beleid omtrent kunstwerken in de openbare ruimte (Kidor) wordt hierin opgenomen. De focus ligt op het (be)leefbaar maken van erfgoed, met een focus op economische meerwaarde en strategische keuzes ten aanzien van de verhouding kwaliteit/kwantiteit. Oplevering Q1 2025.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

33

INDICATOREN Omschrijving indicator

Landelijk*

Realisatie 2020

2021

2022

2023

Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen), als percentage

54,2 (2023)

49,4

50,0

50,4

50,9

Economie: Vestigingen (van bedrijven), aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

181,8 (2023)

137,6

145,3

151,6

163,3

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Toekomstbeeld binnenstad

2023

Pijlervisie economie

2024

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2025

Regio West-Brabant (RWB)

De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van zestien € 327.700 gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen.

Rewin NV

Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren. De begroting van het Rewin maakt onderdeel uit van de Begroting RWB.

€ 263.800

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)

R 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

B 2028

4.422

10.011

3.929

3.021

1.859

1.859

Lasten

7.244

12.957

8.397

7.247

6.393

6.387

Totaal saldo van baten en lasten programma 4

-2.822

-2.946

-4.468

-4.226

-4.534

-4.528

Onttrekkingen aan reserves

367

857

0

0

0

0

Stortingen in reserves

1.129

1.605

321

328

0

0

Resultaat programma 4

-3.584

-3.694

-4.789

-4.554

-4.534

-4.528

Baten

34

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

TOELICHTING Beginstand Programma 4

2025

2026

2027

2028

Baten

2.502

1.810

1.810

1.810

Lasten

-7.632

-6.714

-6.692

-6.692

Saldo

-5.130

-4.904

-4.882

-4.882

Grondbedrijf

321

328

0

0

Kapitaallasten

208

203

197

226

Overhead

151

151

151

151

Personeelskosten

-14

-12

-11

-33

Indexeren van uitgaven en inkomsten

-7

7

8

8

MJOP Vastgoed

-4

-4

-4

-4

Lease auto's

-1

-1

-1

-1

Overige opbrengsten Subtotaal Reservemutaties grondexploitaties Eindtotaal

8

8

8

8

-4.468

-4.226

-4.534

-4.528

-321

-328

0

0

-4.789

-4.554

-4.534

-4.528

BEGROTINGSMUTATIES Grondbedrijf De winstnemingen op bedrijventerrein Oude Molen worden in 2025 (€ 321.000) en 2026 (€ 328.000) in de Algemene Reserve gestort. Kapitaallasten De kapitaallasten in 2025 komen € 208.000 lager uit dan geraamd in de begroting 2024. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een structurele verlaging van de rekenrente. De rekenrente voor de kapitaallasten is per 1 januari 2024 teruggebracht van 2% naar 1,5%, hierdoor vallen de rentelasten lager uit. Overhead Voor 2025 wordt begroot dat 10,5 FTE werkzaam zal zijn aan de grondexploitaties. Dit is 1,1 FTE meer dan in 2024. Dit levert dit een voordeel op van € 208.000, omdat meer salaris- en

overheadkosten doorbelast kunnen worden naar de grondexploitaties. Van dit voordeel komt € 151.000 op dit programma terecht. Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten in 2025 van € 54.000. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd.

RESERVES De winstnemingen op bedrijventerrein Oude Molen worden in 2025 (€ 321.000) en 2026 (€ 328.000) in de Algemene Reserve gestort.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

35

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 5 - ONDERWIJS

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Bergen op Zoom is een gemeente waar de kinderen, maar ook de kinderen van de omliggende gemeenten, goed onderwijs kunnen volgen. Het aanbod van het onderwijs is divers; van voorschoolse educatie, primair onderwijs, voortgezet onderwijs tot het MBO. Binnen het onderwijs willen we dat alle kinderen dezelfde kansen krijgen. Het onderwijs is op elkaar afgestemd in een doorlopende leerlijn en afgestemd op de behoeften van de lokale en regionale arbeidsmarkt. De scholen zijn goed onderhouden, veilig en duurzaam. Het onderwijs moet inclusief zijn en toegankelijk voor alle kinderen, passend bij hun mogelijkheden. Daarnaast wordt via volwassenenonderwijs ingezet op digitale vaardigheden en de ontwikkeling van taalvaardigheid van inwoners die de Nederlandse taal willen leren en/of verbeteren. De gemeente heeft extra aandacht voor overheidscommunicatie, om deze begrijpelijker te maken voor de inwoners.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES

D.5.1 In Bergen op Zoom zijn scholen heel, veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam

D.5.2 In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod

D.5.3 In Bergen op Zoom is zo min mogelijk sprake van laaggeletterdheid bij ouders/volwassenen

A.5.1.1 We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4)

A.5.2.1 We stimuleren en versterken het MBO in Bergen op Zoom (Q1-Q4)

A.5.3.1 We herijken het regioplan laaggeletterdheid (Q1-Q4)

A.5.1.2 We voeren het meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) uit (Q1-Q4)

A.5.1.3 We voeren het IHP uit ((Q1-Q4)

36

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

A.5.3.2 Voor de gezinsaanpak Geletterdheid ontwikkelen we een samenhangende lokale aanpak (Q1-Q4)

A.5.3.1 We gebruiken begrijpelijke taal (Q1-Q4)

D.5.1 IN BERGEN OP ZOOM ZIJN SCHOLEN HEEL, VEILIG, INCLUSIEF, TOEGANKELIJK EN DUURZAAM A.5.1.1 We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4) De verantwoordelijkheid voor de inclusieve en toegankelijke school ligt in de eerste plaats bij de schoolbesturen. De samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor het bieden van onderwijskundige ondersteuning in het kader van passend onderwijs. Ook in 2025 trekken de jeugdprofessionals en leerplichtambtenaren samen op in de schoolondersteuningsteams (SOT) om (complexe) casuïstiek te bespreken. In 2025 implementeren we de herziene uitwerking van het Thuiszitterspact. Dit document vormt de rode draad met afspraken over hoe we met de samenwerkingspartners in West-Brabant willen omgaan met thuiszitten; allereerst om dit te voorkomen en ook om thuiszitten te bestrijden.

A.5.1.2 We voeren het meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) uit (Q1-Q4) Voor de beleidsperiode 2024-2026 zijn nieuwe accenten gelegd voor het uitvoeren van het landelijk Onderwijskansenbeleid (OKB). De gemeente ontvangt voor het OKB jaarlijks een specifieke doeluitkering. Het grootste deel daarvan gaat naar aanbieders van voorschoolse educatie. De aanbieders krijgen een subsidiebedrag gebaseerd op de kinderopvangtoeslag en een aanvullende gemeentelijke vergoeding. Ouders betalen een eigen bijdrage die naar draagkracht wordt vastgesteld. Jaarlijks wordt de subsidie vastgesteld op basis van de werkelijk aangeboden uren voorschoolse educatie. We realiseren peuterplaatsen en plaatsen Voor- en vroegschoolse educatie (VVE).

Het resterende deel van het budget wordt besteed aan activiteiten die ten goede komen aan onderwijskansscholen. We ontwerpen en passen nieuwe criteria toe voor de subsidie die aan scholen wordt verleend ten behoeve van schakelklassen/ onderwijstijdverlenging. Daarnaast verlenen we subsidies aan de Bibliotheek West-Brabant, WijZijn, Thuiszorg West-Brabant en nieuwkomersonderwijs PO.

A.5.1.3 We voeren het IHP uit (Q1-Q4) In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) is de toekomstige behoefte aan uitbreiding en of nieuwbouw geïnventariseerd en vastgelegd in een meerjarenplanning. De geïnventariseerde projecten worden jaarlijks geactualiseerd op basis van de nieuwste leerlingenprognoses, bouwtechnische eisen, onderwijskundige eisen, de actuele normvergoeding en aangevuld met een nieuwe jaarschijf. De totale kosten worden geïndexeerd en vastgelegd in het investeringsprogramma IHP. Om de aanpassingen van het IHP te kunnen beoordelen moet ieder jaar diverse informatie worden opgevraagd en uitgezocht. Voor nieuwe aanvragen is onderzoek nodig over de beschikbare en gewenste capaciteit van onderwijsgebouwen. Te denken valt aan bouwkundige inspecties, taxaties, onderzoek naar alternatieve huisvestingsmogelijkheden en uitwerking van de financiële consequenties hiervan. Tweemaal per jaar vindt er een breed bestuurlijk overleg plaats over de onderwijshuisvesting en de daarbij van toepassing zijnde ontwikkelingen (het zogenaamde voorjaar- en najaarsoverleg) waarin ook informatie wordt verstrekt over de voortgang van de projecten.

D.5.2 IN BERGEN OP ZOOM HEBBEN WE EEN ROBUUST ONDERWIJSAANBOD A.5.2.1 We stimuleren en versterken het MBO in Bergen op Zoom (Q1-Q4) In 2025 voeren we de aangenomen motie “Bergen op Zoom onderwijsstad” uit door o.a. in samenwerking met de onderwijsinstelling Curio het MBO in Bergen op Zoom te versterken.

In 2025 faciliteren we Curio om samen met het bedrijfsleven pilots te ontwikkelen ter versterking van de MBO-opleidingen in Bergen op Zoom. In dit kader wordt uitvoering gegeven aan hetgeen ten aanzien van deze ambitie is opgenomen in de Pijlervisie Economie.

D.5.3 IN BERGEN OP ZOOM IS ZO MIN MOGELIJK SPRAKE VAN LAAGGELETTERDHEID BIJ OUDERS/VOLWASSENEN A.5.3.1 We herijken het regioplan laaggeletterdheid (Q1-Q4) Binnen de arbeidsmarktregio West-Brabant gaan we in 2025 toewerken naar een nieuw regioplan. In dit plan beschrijven we, de gemeenten binnen de arbeidsmarktregio, hoe wij de

komende vier jaar volwasseneducatie willen inzetten bij de aanpak van laaggeletterdheid in onze regio. Aanvullend zullen we een lokaal uitvoeringsplan opstellen.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

37

A.5.3.2 Voor de gezinsaanpak Geletterdheid ontwikkelen we een samenhangende lokale aanpak (Q1-Q4) Vanaf 2025 hebben gemeenten de regierol in de Gemeentelijke Gezinsaanpak Geletterdheid, een onderdeel van de aanpak Laaggeletterdheid. Dat gemeenten deze rol pakken is belangrijk, want de Gezinsaanpak vraagt om een goed aangestuurde netwerksamenwerking van alle betrokken partners. Daarom zijn we in 2024 met voorbereidingen gestart om samen met de verschillende partners (18- en 18+) tot een samenhangende lokale aanpak te komen. In 2025 werken we verder aan deze aanpak.

A.5.3.3 We gebruiken begrijpelijke taal (Q1-Q4) In 2025 blijven we aandacht vragen voor duidelijke taal. Hiervoor hebben we in september 2023 een actieweek georganiseerd om meer bewustwording te creëren binnen onze organisatie. In 2025 wordt weer een actieweek uitgevoerd. Inmiddels zijn diverse instrumenten en methodes ontwikkeld voor onze medewerkers om hen te helpen bij het vereenvoudigen van taal. Wat maakt dat sinds september 2023 verschillende brieven, beschikkingen en folders herschreven zijn in begrijpelijke taal. We gaan ook in 2025 deze hulpmiddelen regelmatig onder de aandacht brengen.

INDICATOREN Omschrijving indicator

Landelijk*

Realisatie 2020

2021

2022

2023

Absoluut verzuim, per 1.000 leerlingen

4,2 (2022)

2,6

1,6

5,3

8,4

Relatief verzuim, per 1.000 leerlingen

24 (2022)

-

16

21

25

Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie (vsv’ers) (percentage)

1,9 (2021)

2,0

2,1

3,2

2,2

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website: www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022

2019

Onderwijskansenplan 2024-2026

2023

Verordening bekostiging leerlingenvervoer

2022

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs

2015

LMC Uitvoeringsplan West-Brabant West 2021-2025

2021

Herziene Uitwerkingspact

2024

Beleidsregels last onder dwangsom bij handhaving van de Leerplicht 1969

2024

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2025

Leerplicht regionaal bureau

Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners.

€69.026

38

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)

R 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

B 2028

Baten

4.498

4.810

4.885

4.200

4.200

4.200

Lasten

12.824

13.282

14.470

14.045

14.389

14.576

Totaal saldo van baten en lasten programma 5

-8.326

-8.472

-9.585

-9.845

-10.189

-10.376

0

90

0

0

0

0

Onttrekkingen aan reserves Stortingen in reserves

90

0

0

0

0

0

-8.416

-8.382

-9.585

-9.845

-10.189

-10.376

Beginstand Programma 5

2025

2026

2027

2028

Baten

3.760

3.762

3.762

3.762

Lasten

-13.176

-13.443

-13.635

-13.635

Saldo

-9.416

-9.681

-9.872

-9.872

Resultaat programma 5

TOELICHTING

Kapitaallasten

247

256

103

-78

Indexeren van uitgaven en inkomsten

-346

-349

-347

-347

Personeelskosten

-47

-48

-49

-55

Overige mutaties

-23

-23

-23

-23

-9.585

-9.845

-10.189

-10.376

Eindtotaal

BEGROTINGSMUTATIES Kapitaallasten De kapitaallasten in 2025 komen € 247.000 lager uit dan geraamd in de begroting 2024. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een structurele verlaging van de rekenrente. De rekenrente voor de kapitaallasten is per 1 januari 2024 teruggebracht van 2% naar 1,5%, hierdoor vallen de rentelasten lager uit. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en

uitgaven zijn hiermee verhoogd. Per saldo nemen nu de lasten met € 346.000 toe in 2025. Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten in 2025 van € 47.000.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

39

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 6 - SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur tot Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad. Bij sport en cultuur blijven de huidige financiële kaders leidend. Op de inhoudelijke kaders is bijsturing mogelijk. Daarbij betrekken we sportclubs, sportverenigingen, culturele verenigingen- en makers om tot een goede en gelijkwaardige samenwerkingsrelatie en aanpak te komen. Met als uitgangspunt gezond leven, het stimuleren van bewegen, cultuurdeelname en cultuureducatie.

Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES

D.6.1 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sport infrastructuur

A.6.1.1 We implementeren de maatregelen die voortkomen uit de Businesscase Sport (Q1-Q4)

A.6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een leven lang) zoveel mogelijk toegankelijk is (Q1-Q4)

A.6.1.3. Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (Q1-Q4)

A.6.1.4 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)

D.6.2 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur

A.6.2.1 Uitvoering businesscases CKB en Markiezenhof (Q1-Q4) A.6.2.2 We realiseren het (ver)bouwen van de bouwkoten en formaliseren de subsidierelatie met de bouwclubs (Q1-Q4) A.6.2.3 We herijken het uitvoerend cultuurbeleid op basis van de vastgestelde pijlervisies (Q1-Q4) A.6.2.4 We stimuleren cultuurdeelname en cultuureducatie via o.a. Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en cultuursubsidies (going concern) (Q1-Q4) A.6.2.5 We zorgen ervoor dat de bibliotheek toegankelijk blijft voor alle inwoners (Q1-Q4)

A.6.1.5. We herijken het uitvoerend sportbeleid op basis van de vastgestelde Pijlervisie (Q1-Q4)

40

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

D.6.1 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN TOEKOMSTBESTENDIGE SPORT INFRASTRUCTUUR A.6.1.1 We implementeren de maatregelen die voortkomen uit de Businesscase Sport (Q1-Q4) Met de uitvoering van de businesscase sport zijn we erin geslaagd de uitgaven per inwoner aan sport terug te brengen naar het landelijk gemiddelde. Onderdeel van de businesscase was het toekomstbestendiger maken van het beheer en de exploitatie van de buitensportaccommodaties. In het derde kwartaal van 2024 is het besluit genomen de taken en verantwoordelijkheden ten aanzien van het beheer en onderhoud te normaliseren. We houden ons aan de rol van eigenaar en verhuurder en handelen hiernaar. Om tot deze situatie te komen moet er een aantal maatregelen genomen worden zoals: het realiseren van Led-veldverlichting, afbouwen van vergoedingen voor verantwoordelijkheden die des huurders zijn, het opstellen van huurovereenkomsten en het vaststellen van bijbehorende demarcatielijsten tussen huurder en eigenaar. Deze gaan we vanaf 1 januari 2025 implementeren waarbij rekening gehouden wordt met overgangstermijnen. Toekomstbestendigheid, veiligheid en duurzaamheid zijn hierbij belangrijke thema’s. Bij de uitvoering van de businesscase is geconstateerd dat vraag en aanbod naar (buiten)sportaccommodaties in balans is. We plegen inzet om dit aanbod kwantitatief en kwalitatief op orde te houden.

A.6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een leven lang) zoveel mogelijk toegankelijk is (Q1-Q4) Naast het traditionele sportaanbod, hebben we ook aandacht voor de ongeorganiseerde sport. Vanuit het perspectief van een gezonde leefomgeving, gaan we aan de slag met een beweegvriendelijke omgeving en wordt onderzocht welke plekken en verbindingsroutes in de openbare ruimte beweegvriendelijker ingericht kunnen worden. Hiervoor sluiten we in een vroeg(er) stadium aan bij ruimtelijke plannen en de woningbouwopgave.

A.6.1.3. Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) (Q1-Q4) Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het GALA. We zetten in op het bevorderen van sport- en beweegactiviteiten en programma’s die bijdragen aan persoonlijke ontwikkeling, sociale verbondenheid en fysieke en geestelijke gezondheid. Samenwerking tussen de domeinen sport, cultuur, zorg en welzijn biedt daarbij veel kansen. Op deze manier bereiken we samen een breder publiek met aandacht voor kwetsbare doelgroepen. We leveren daarmee een bijdrage aan maatschappelijke vraagstukken, zoals het terugdringen van gezondheidsachterstanden, armoede en eenzaamheid.

A.6.1.4 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) leveren we een bijdrage aan de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) Middels de BRC geven we uitvoering aan het sportbeleid. De combinatiefunctionarissen dragen zorg voor wijkgericht (naschools) sportaanbod. Zij leggen verbindingen tussen sport, onderwijs, cultuur en andere maatschappelijke organisaties. Daarnaast richten zij zich op het ondersteunen van het verder professionaliseren van verenigingen. Met deze activiteiten zorgen zij ervoor dat meer kinderen, jongeren en volwassenen deelnemen aan sport en bewegen. Daarbij wordt gewerkt aan sterke (sport)aanbieders waarbij kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid geregeld is.

A.6.1.5. We herijken het uitvoerend sportbeleid op basis van de vastgestelde Pijlervisie (Q1-Q4) Met de pijlervisie hebben wij een strategisch en tactisch kader ontwikkeld dat de richting geeft aan toekomstige acties en beleidsmaatregelen op o.a. bewegen en sport. In 2025 maken wij een verdere vertaling van de pijlervisies naar beleid en uitvoering.

D.6.2 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN TOEKOMSTBESTENDIGE CULTURELE INFRASTRUCTUUR A.6.2.1 Uitvoering businesscases CKB en Markiezenhof (Q1-Q4) De taakstelling van 1,9 miljoen euro op cultuur moet leiden tot een duurzame en toekomstbestendige culturele infrastructuur. In 2023 hebben we daarvan 0,5 miljoen euro gerealiseerd door de ontvlechting van Theater de Maagd in een nieuwe zelfstandige organisatie. In 2024 is binnen de businesscases CKB en Markiezenhof gewerkt aan de ondernemings- en verzelfstandigingplannen voor beide organisaties. In 2025 richten wij ons op de verdere implementatie en invulling van de resterende

taakstelling van 1,4 miljoen euro voor het CKB en het Markiezenhof.

A.6.2.2 We realiseren het (ver)bouwen van de bouwkoten en formaliseren de subsidierelatie met de bouwclubs (Q1-Q4) Op het moment wordt gewerkt aan de realisatie van de veren nieuwbouw van de Bouwkoten op locatie Konterscherp, Halwana, Loods III en Stadsschuur in Bergen op Zoom. Het gebruik van de bouwkoten in de nieuwe situatie moet worden

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

41

geformaliseerd. Voor de nieuwe situatie is het uitgangspunt dat er huur wordt gerekend en dat er subsidie verleend kan worden op basis van geleverde prestaties of activiteiten. Het is de bedoeling dat dit in Q3/Q4 2024 wordt geformaliseerd. Realisatie van de nieuw/verbouw is vanaf Q4 2024 tot en met Q4 2025.

A.6.2.3 We herijken het uitvoerend cultuurbeleid op basis van de vastgestelde pijlervisies (Q1-Q4) Met de pijlervisies hebben wij een strategisch en tactisch kader ontwikkeld dat de richting geeft aan toekomstige acties en beleidsmaatregelen op o.a. cultuur. In 2025 maken wij een verdere vertaling van de pijlervisies naar beleid & uitvoering.

A.6.2.4 We stimuleren cultuurdeelname en cultuureducatie via o.a. Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) en cultuursubsidies (going concern) (Q1Q4) Ook in 2025 bevorderen we cultuurdeelname en cultuureducatie via o.a. het GALA en cultuursubsidies. Het GALA helpt ons de gezondheid en het welzijn van inwoners te verbeteren door hen te betrekken bij culturele activiteiten. Daarbij zorgen wij o.a. via de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC) voor wijkgericht (naschools) cultuuraanbod. De BRC legt verbindingen tussen sport, onderwijs, cultuur en andere (maatschappelijke) organisaties. Daarnaast richt de regeling zich op het ondersteunen van het verder professionaliseren van verenigingen. Verder blijven onze cultuursubsidies een essentieel instrument om lokale culturele en cultuurhistorische initiatieven te onder-

steunen. Hierdoor kunnen we een breed scala aan culturele en cultuurhistorische activiteiten aanbieden en cultuurdeelname bevorderen.

A.6.2.5 We zorgen ervoor dat de bibliotheek toegankelijk blijft voor alle inwoners (Q1-Q4) Bibliotheken zijn er niet alleen om boeken uit te lenen. Volgens de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen (Wsob) bekleedt de bibliotheek de volgende 5 maatschappelijke functies: kennis & informatie beschikbaar stellen, mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie, het stimuleren van lezen voor jong, oud en anderstaligen, het organiseren van ontmoetingen en debatten en als laatste het kennis laten maken met kunst en cultuur. Vanaf 2026 gaat de gewijzigde Wsob in, die stelt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor voldoende en volwaardige bibliotheken. De Bibliotheek West-Brabant is in verband met inflatie en stijging van de CAO-lonen voor een financiële uitdaging komen te staan. De Bibliotheek West-Brabant heeft een conceptbegroting voor 2025 aangeleverd waarin staat opgenomen wat er aan middelen nodig is om de huidige activiteiten voort te zetten. Op 21 mei 2024 heeft het college de opdracht gegeven tot het uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijke verhuizing van de bibliotheek. Het onderzoek moet uitwijzen of een (deels) maatschappelijke/culturele invulling zoals de bibliotheek tot de mogelijkheden behoort.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=4765c7c0-095a-459a-acf1-33b87fc3e290