Bijlage 1. Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Tekst van het document
INDICATOREN Omschrijving indicator
Landelijk*
Realisatie 2020
Het aantal niet sporters, uitgedrukt in een percentage
46,4 (2022)
52,7
2021 -
2022
2023
52,4
Nog niet bekend
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Beleidsplan Museum Het Markiezenhof 2018-2023
2017
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Beleidsregels Cultuur
2024
Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’
2014
Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed
2015
Visie Materieel erfgoed
2013
42
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2025
Sportbedrijf Bergen op Zoom B.V.
Het Sportbedrijf Bergen op Zoom is verantwoordelijk voor het beheer en de exploitatie van twee zwembaden en de gemeentelijke binnensportaccommodaties (3 gymzalen en 4 sporthallen). Het is een belangrijke partner bij de uitvoering van het sportbeleid.
€ 3.243.458
GR West-Brabants Archief (GR WBA)
Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen beheersbare kosten worden uitgevoerd.
€725.083
WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)
R 2023
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
B 2028
Baten
6.224
6.038
5.291
4.689
4.904
4.904
Lasten
22.196
21.767
20.875
20.062
20.140
20.038
Totaal saldo van baten en lasten programma 6
-15.972
-15.729
-15.584
-15.373
-15.236
-15.133
1.289
865
1.458
1.263
177
177
343
2.571
0
0
0
0
-15.026
-17.435
-14.125
-14.110
-15.059
-14.956
Onttrekkingen aan reserves Stortingen in reserves Resultaat programma 6
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
43
TOELICHTING Beginstand Programma 6
2025
2026
Baten
4.770
Lasten Saldo
2027
2028
4.595
4.987
4.987
-18.022
-17.514
-18.960
-18.956
-13.252
-12.919
-13.973
-13.969
Taakstelling
-1.292
-1.263
0
0
Personeelskosten
-604
-608
-612
-654
Groot onderhoud buitensport accommodaties
-374
-345
914
914
Aanpassing taakstelling
374
345
-1.038
-1.038
Indexeren van uitgaven en inkomsten
-179
-172
-199
-199
Groot onderhoud gebouwen
-161
-161
-161
-161
Kapitaallasten
74
-244
16
137
Lease auto's
-20
-20
-20
-20
Overhevelingen
-17
0
0
0
Overige mutaties
13
13
13
13
RVU voorziening
4
2
0
0
Overige opbrengsten
0
0
0
21
-15.434
-15.373
-15.059
-14.956
1.292
1.263
0
0
17
0
0
0
-14.125
-14.110
-15.059
-14.956
Subtotaal Dekking taakstelling tlv algemene reserve Overhevelingen uit algemene reserve Eindtotaal
BEGROTINGSMUTATIES Taakstelling In de begroting 2025 wordt de algemene taakstelling op programma 6 structureel ingevuld vanaf 2027. Voor de korte termijn (2025 en 2026) verwachten we de taakstelling niet op te kunnen vangen binnen programma 6. In zowel 2025 en 2026 wordt € 1,3 miljoen onttrokken aan de algemene reserve om ook in die jaren de taakstelling in te vullen. Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten in 2025 van € 604.000. Groot onderhoud buitensport accommodaties Vanaf 2025 willen we gaan werken met een voorziening voor het groot onderhoud van de buitensport accommodaties (niet zijnde de gebouwen/kleedlokalen). Hiervoor is een nieuw MJOP opgesteld. Tot nu waren de bedragen voor groot onderhoud die in een jaar nodig waren in de betreffende jaarschijf opgenomen. Hierdoor schommelde de omvang van deze post behoorlijk. Door vanaf 2025 met een voorziening te
44
gaan werken kunnen we jaarlijks een gelijke storting opnemen. Deze bedraagt € 730.000 per jaar. In 2025 zorgt dit voor een nadeel van € 374.000. In de jaren 2027 en 2028 hebben we een voordeel van € 914.000. Aanpassing taakstelling Door een voorziening voor groot onderhoud buitensport accommodaties in te stellen zorgt dit voor een egaliserende werking op de begroting. Met het voordeel van € 914.000 in 2027 kunnen we de taakstelling structureel invullen vanaf 2027, op een manier die de sportclubs geen pijn doet. Voor de korte termijn (2025 en 2026) verwachten we de taakstelling niet op te kunnen vangen binnen programma 6. Bij het 2e Concernbericht 2024 wordt voorgesteld om € 2,5 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve, zodat de algemene reserve benut kan worden om ook in die jaren de taakstelling in te vullen. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Groot onderhoud gebouwen Op basis van actualisatie van het MJOP dient de storting in de
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
voorziening groot onderhoud gebouwen met € 161.000 te worden verhoogd. Kapitaallasten De kapitaallasten in 2025 komen € 74.000 lager uit dan geraamd in de begroting 2024. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een structurele verlaging van de rekenrente. De rekenrente voor de kapitaallasten is per 1 januari 2024 teruggebracht van 2% naar 1,5%, hierdoor
vallen de rentelasten lager uit. Overheveling: kunst in openbare ruimte Voor kunst in Openbare Ruimte was voor 2024 een extra bedrag voor achterstallig onderhoud opgenomen. Niet alles hiervan wordt in 2024 al benut. Met de reeds beschikbare middelen in de begroting 2025 is in het 2e concernbericht voorgesteld een bedrag van € 17.000 over te hevelen naar 2025.
RESERVES In de begroting 2025 wordt de algemene taakstelling op programma 6 structureel ingevuld vanaf 2027. Voor de korte termijn (2025 en 2026) verwachten we de taakstelling niet op te kunnen vangen binnen programma 6. In zowel 2025 en
2026 wordt € 1,2 miljoen onttrokken aan de algemene reserve om ook in die jaren de taakstelling in te vullen.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
45
PROGRAMMA’S
PROGRAMMA 7 - WMO EN JEUGD
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. In 2024 wordt de Pijlervisie uitgewerkt in een uitvoeringsagenda waarmee we de transformatie van het sociaal domein verder vorm en inhoud geven. Naar verwachting zal dit een forse claim leggen op de uitvoeringskracht van de organisatie. De exacte uitwerking hiervan kan pas plaatsvinden nadat de uitvoeringsagenda is gemaakt. Ten tijde van het opstellen van deze tekst is deze niet beschikbaar. (Deze doelstelling raakt ook paragraaf 8)
46
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES
D.7.1 De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners
D.7.2 Niemand mag buiten de boot vallen
A.7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1 - Q4)
A.7.2.1 We voeren het plan van aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4)
A.7.1.2 We stellen een woonzorgvisie op (Q1)
A.7.2.2 We maken gebruik van het doorbraakfonds Sociaal Domein (Q1 - Q4)
A.7.1.3 We werken aan uitvoeringsnota's op basis van de Pijlervisie Sociaal en Veilig (Q1 - Q4)
A.7.2.3 We voeren de alliantie (financieel) veilig ouder worden uit (Q1 - Q4) A. 7.2.4 We werken aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1 - Q4)
D.7.3 De menselijke maat staat centraal
A.7.3.1 We werken met een omgekeerde verordening (een nieuwe manier van werken) (Q1-Q4) A.7.3.2 We realiseren een tussenvoorziening voor de opvang van Oekrainers en de huisvesting van vergunninghouders Q1-Q4 A.7.3.2 We werken mee aan het realiseren van lokale asielopvang Q1-Q4
D.7.4 De zorg blijft betaalbaar
A.7.4.1 We werken aan de transformatie van het sociaal domein (Q1 - Q4) A.7.4.2 We werken aan de doelstellingen vanuit het GALA akkoord. Q1 - Q4 A.7.4.3 We werken aan het thema normaliseren (Q1 - Q4) A.7.4.4 We voeren het subsidiebeleid Doen wat Nodig is uit (Q1 - Q4)
A.7.2.5 We ontwikkelen het meldpunt crisiszorg (Q1 - Q4) A.7.2.6 We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1 - Q4) A.7.2.7 We werken aan een soepele overgang 18-/18+ (Q1 - Q4) A.7.2.8 We werken aan toekomstbestendigheid van de huisartsenzorg (Q1 - Q4)
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
47
D.7.1 DE GEMEENTE BIEDT DE JUISTE ZORG EN ONDERSTEUNING AAN HAAR INWONERS A.7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4) Als gemeente hebben wij de taak om te zorgen dat alle inwoners naar vermogen meedoen in de samenleving. Voor inwoners die dat niet uit zichzelf kunnen, moeten we passende ondersteuning bieden. De vraag om ondersteuning in het sociaal domein neemt sinds een aantal jaar (substantieel) toe en wordt bovendien steeds complexer. Dit vraagt om een andere manier van werken en andere vormen van ondersteuning. We passen hier ook onze toegang op aan. In 2024 zijn we met een project hiervoor gestart. Dit zetten we in 2025 voort. Hiermee werken we ook aan de uitvoering van het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, waarin is opgenomen dat we sterke lokale teams moeten organiseren. De verbeterde toegang tot zorg en ondersteuning is ook onderdeel van de bredere transformatie van het sociaal domein. Hierbij kijken we op welke wijze het sociaal domein beter georganiseerd en gefinancierd kan worden. Zie hiervoor paragraaf A.7.4.1.
A.7.1.2 We stellen een woonzorgvisie op (Q1) In 2024 zijn we – samen met gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen en andere stakeholders – het traject gestart om te komen tot een Regionale Woonzorgvisie. Hiervoor is eerst een woonzorganalyse uitgevoerd om het aanbod, de vraag en de mismatch/ ontwikkelvraagstukken in kaart te brengen. Vervolgens is er in diverse sessies met de betrokken partijen gesproken over de uitdagingen en de visie hierop. Dit wordt verder uitgewerkt in een Regionale Woonzorgvisie, die we in het voorjaar 2025 aan de gemeenteraad willen aanbieden.
A.7.1.3 We werken aan uitvoeringsnota’s op basis van de Pijlervisie Sociaal en Veilig (Q1-Q4) Op basis van de vastgestelde Pijlervisie Sociaal en Veilig starten we met het opstellen van de uitvoeringsnota’s. Waar de Pijlervisie een document op tactisch niveau is, geven de uitvoeringsnota’s op thematische wijze weer, hoe we de doelstellingen vanuit de Pijlervisie omzetten in de uitvoering. Concern breed dient bepaald te worden hoe een dergelijke uitvoeringsnota eruit komt te zien.
D.7.2 NIEMAND MAG BUITEN DE BOOT VALLEN A.7.2.1 We voeren het plan van aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling uit (Q1-Q4)
A.7.2.4 We werken aan het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1-Q4)
In 2023 is het Plan van Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling vastgesteld. Dit evalueren we en voeren we in 2025 uit. We evalueren en monitoren de implementatie van de meldcode. Er wordt ingezet op deskundigheidsbevordering voor alle medewerkers die werken met de meldcode.
Als het thuis onveilig is, dan is er hulp, ondersteuning en bescherming nodig. Het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een nieuwe manier van werken waarbij hulp eerder komt en beter aansluit bij het gezin. In 2025 werken we aan het toekomstscenario kind en gezinsbescherming op zowel lokaal als regionaal niveau. Dit omvat onder andere de uitvoering van de pilot veiligheidsteams, waarin we de oprichting en werking van één regionaal veiligheidsteam beproeven, zoals voorgeschreven in het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en het realiseren van sterke lokale teams.
A.7.2.2 We maken gebruik van het doorbraakfonds sociaal domein (Q1-Q4) Sinds enkele jaren maken we gebruik van het Doorbaakfonds Sociaal Domein wanneer er binnen onze reguliere vormen van ondersteuning geen oplossing gevonden kan worden voor de problemen van een inwoner.
A.7.2.3 We voeren de alliantie (financieel) veilig ouder worden Brabantse-Wal uit (Q1-Q4) Het doel van de Brabantse Wal Alliantie is om bewustwording te vergroten van het financieel veilig ouder worden, zowel onder inwoners als onder mantelzorgers, (semi-) professionals en vrijwilligers die met ouderen werken. Daarnaast wordt de samenwerking tussen de deelnemende partijen versterkt en wordt samen verkend welke rol de diverse partijen kunnen vervullen bij preventie, vroeg signalering en de aanpak van financieel misbruik. Er worden vier keer per jaar themabijeenkomsten georganiseerd, waarbij aan de opgestelde doelen wordt gewerkt.
48
A.7.2.5 We ontwikkelen het Meldpunt crisiszorg (Q1-Q4) Het meldpuntcrisiszorg is in doorontwikkeling. In 2024 zijn diverse scenario’s onderzocht. In 2025 implementeren we het gekozen scenario in de regio.
A.7.2.6 We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4) Op 30 maart 2023 is de regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang door de gemeenteraad vastgesteld. Ter uitvoering daarvan is een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks geüpdatet en gedeeld. In 2025 continueren wij met de regiogemeenten de uitvoering
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
van het uitvoeringsprogramma van de regiovisie. Een van de pijlers in 2025 is de ontwikkeling van Skaeve Huse in de regio. Skaeve Huse zijn sobere eenpersoons vrijstaande wooneenheden gelegen op een locatie buiten een woonwijk waar ook ruimte is voor sociaal beheer door professionals. Naast de ontwikkelingen binnen het uitvoeringsprogramma hebben wij op dit moment te maken met inwoners die op straat verblijven waarbij sprake is van een huisvestingsproblematiek gecombineerd met verslaving en/of psychiatrie. Er is sprake van een ontbrekend/dekkend zorgaanbod in de regio voor deze groep. In samenwerking met betrokken partijen, zoals de zorgverzekeraars, zorgkantoor en zorgaanbieders zijn wij in gesprek met als doel om een passend domein overstijgend zorgaanbod te ontwikkelen. Rand-voorwaardelijk is dat alle partijen hierin samenwerken en hun verantwoordelijkheid nemen voor de aanpak van deze problematiek.
A.7.2.7 We werken aan een soepele overgang 18/18+ (Q1-Q4) We willen een soepelere overgang voor jongeren van 18- naar 18+ realiseren, zodat ze goed voorbereid en begeleid naar zelfstandigheid groeien. In 2025 brengen we de knelpunten in kaart en ontwikkelen we een actieplan om deze aan te pakken.
Daarnaast implementeren we in 2025 het toekomstplan voor jeugdigen die jeugdhulp ontvangen.
A.7.2.8 We werken aan toekomstbestendigheid van de huisartsenzorg (Q1-Q4) De huisartsenzorg is primair een verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraars. In onze regio zijn dit CZ en VGZ. Maar het zijn onze inwoners die er last van hebben wanneer de huisartsenzorg niet optimaal is. We hebben al jaren te maken met een tekort aan huisartsen in onze regio. Door het faillissement van CoMed is dit in een heel ander daglicht komen te staan, nu ca. 7.000 inwoners van Bergen op Zoom geen vaste huisarts (in onze gemeente) hebben. We voeren al enige tijd gesprekken met de verschillende huisartsencorporaties over dit probleem. Daarnaast hebben de zorgverzekeraars ons eveneens gevraagd om mee te denken over dit probleem. Wij blijven ons hier uiteraard hard voor inzetten en focussen ons niet alleen op lokaal niveau, maar vragen ook op regionaal en landelijk niveau aandacht voor deze problematiek. Tegelijkertijd blijven we wel benadrukken dat de oplossing primair een verantwoordelijkheid van de zorgverzekeraars is.
D.7.3 DE MENSELIJKE MAAT STAAT CENTRAAL A 7.3.1 We werken met een omgekeerde verordening (een nieuwe manier van werken) (Q1-Q4) Op basis van de in 2024 opgestelde omgekeerde verordening, starten we in 2025 met een traject gericht op houding en gedrag om de medewerkers mee te nemen en te ondersteunen in hun werkwijze. Het hebben van een integrale verordening is namelijk alleen zinvol als er ook gedacht en gewerkt wordt volgens de uitgangspunten van het integraal werken en de omgekeerde toets.
A 7.3.2 We realiseren een tussenvoorziening voor de opvang van Oekraïners en de huisvesting van vergunninghouders (Q1-Q4). Voor de opvang van Oekraïners en de huisvesting van vergunninghouders werken we in 2025 aan de realisatie van een of meerdere tussenvoorzieningen c.q. doorstroomlocaties.
De opgave om Oekraïners op te vangen neemt nog steeds in omvang toe, omdat de oorlog blijft voortduren en steeds meer mensen vluchten. De huidige Oekraïense opvanglocaties hebben een beperkte levensduur en zijn niet geschikt voor langdurige opvang. We zetten in 2025 ook in op het kunnen huisvesten van vergunninghouders in deze tussenvoorziening, conform de wettelijke taakstelling die de provincie monitort.
A 7.3.3 We werken mee aan het realiseren van lokale asielopvang (Q1-Q4). We geven daarmee invulling aan de bestuursovereenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA). Hierin is overeengekomen dat het COA in onze gemeente vijf jaar lang opvang mag verlenen, aan vergunninghouders en asielzoekers in afwachting van een verblijfsvergunning en/of huisvesting.
D.7.4 DE ZORG BLIJFT BETAALBAAR A.7.4.1 We werken aan de transformatie van het sociaal domein (Q1-Q4) Het adviesrapport uit 2024 van RadarAdvies over de organisatie- en bekostigingswijze van ons sociaal domein geeft ons concrete stappen die we kunnen zetten om het sociaal domein nog verder te transformeren. We weten dat dit een meerjarig proces is dat verdeeld is over verschillende onderdelen van
het sociaal domein en dat er veel bij komt kijken. De eerste stappen naar aanleiding van dit rapport zetten we in 2025. Dit doen we vanuit het project “Doorontwikkeling integrale toegang Sociaal Domein” waarbinnen verschillende deelprojecten vallen. We doen dit niet alleen, maar samen met onze maatschappelijke partners. Zij zijn de motor waar ons sociaal domein op draait. Dat betekent dat we hen in positie brengen
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
49
om het voortouw te nemen. En dit betekent ook dat er keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes over de manier waarop we het sociaal domein in de toekomst gaan organiseren en hoe we het sociaal domein gaan bekostigen. Keuzes over inkoop versus subsidiëring horen hier ook bij. Om geïndiceerde zorg te voorkomen, versterken we het voorliggend veld. De doorontwikkeling van de wijkcentra en het wijkgericht werken is hier onderdeel van, op basis van het plan dat eind 2024 is vastgesteld.
A.7.4.2 We werken aan de doelstellingen vanuit het GALA-akkoord (Q1-Q4) We zijn in 2023 gestart met het plan van aanpak GALA en geven hier uitvoering aan in 2024, 2025 en 2026. O.a. via een subsidieregeling GALA worden initiatieven ondersteund gericht op preventie door stimulering van een gezond en actief leven, het versterken van de sociale basis en het verstevigen van de verbinding tussen het zorg- en sociaal domein door uitvoering te geven aan de ketenaanpakken. Deze middelen zijn overwegend tijdelijk van aard en op enkele onderdelen (bijvoorbeeld voor Eenzaamheid en Mentale Gezondheid) maar tot en met 2025 beschikbaar. Voor initiatieven die met tijdelijke GALA-middelen worden ondersteund wordt in 2025 onderzocht of en hoe borging kan plaatsvinden, passend binnen de transformatie van zorg naar welzijn. Ook de IZA middelen (regionale middelen) zijn niet structureel. De regionale preventieve themalijnen zijn: • Kwetsbare ouderen nu en in de toekomst • Mentale gezondheid
• • • •
Kansrijk opgroeien Leefstijl/leefomgeving en kansengelijkheid Druk op de eerste lijn Spoedeisende zorg
A.7.4.3 We werken aan het thema normaliseren (Q1-Q4) In 2025 implementeren we de aanbevelingen uit het regionale adviesplan van de jeugdhulpregio West-Brabant West. Het plan adviseert om normaliseren mee te nemen in bestaande projecten, het voorliggend veld te versterken en een gedragsverandering bij alle betrokkenen te realiseren.
A.7.4.4 We voeren het subsidiebeleid Doen wat Nodig is uit (Q1-Q4) We voeren het subsidiebeleid ‘Doen wat Nodig is’ uit. Subsidies worden alleen verleend aan activiteiten die bijdragen aan de hierin genoemde maatschappelijke opgaven en speer- en uitgangspunten. De gepauzeerde bezuiniging van € 500.000 in 2024 vanuit het amendement Pauzeknop Voorliggend Veld voeren we in 2025 door. Dit zal naar verwachting veel druk leggen op onze partners in het voorliggend veld. Door een andere manier van werken verwachten we op termijn minder inzet op Wmo maatwerk, maar dit rendeert pas op langere termijn. Concreet betekent deze taakstelling dat we in 2025 € 1,5 miljoen minder kunnen besteden aan het voorliggend veld dan we in 2024 gedaan hebben, aangezien er in 2024 ruim €1 miljoen meer subsidie is verstrekt dan de hoogte van het subsidieplafond.
INDICATOREN Omschrijving indicator
Landelijk*
Realisatie 2020
2021
2022
2023
Jongeren met een delict voor de rechter (% van 12 t/m 21-jarigen)
1 (2022)
1
1
1
-
Kinderen in een uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar)
6 (2022)
9
9
9
-
Werkloze jongeren (% van 16 t/m 22-jarigen)
1 (2022)
2
2
1
-
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
13,5 (2023)
13,8
16,5
17,4
17,8
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)
1,1 (2023)
1,1
1,2
1,1
1,0
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
0,3 (2023)
0,4
0,4
0,3
0,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners)
700 (2023)
-
-
1050
1070
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Regiovisie jeugdhulp West Brabant West 2022-2025
2021
50
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
GROGZ West-Brabant
De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taken binnen de Wet Publieke Gezondheid, collectieve gezondheidspreventie (o.a. Gezond en Actief Leven Akkoord) en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
•
Bijdrage van de gemeente in 2025 € 1.865.477
Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg; Het regelen van het vervoer voor mensen vanuit de Wmo in West-Brabant. De begroting van het Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) maakt onderdeel uit van de begroting RWB. Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen; Verankeren van samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant.
€0
Kleinschalig Collectief Vervoer
Het regelen van het vervoer voor mensen vanuit de WMO in West-Brabant. De begroting van het Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) maakt onderdeel uit van de Begroting RWB.
€ 1.413.000
GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt crisiszorg West-Brabant (GIA)
Verankeren van samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant.
€ 976.589
• • • •
WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)
R 2023
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
B 2028
Baten
12.297
13.314
3.034
2.796
2.796
2.796
Lasten
84.452
100.878
93.571
91.877
91.913
91.609
Totaal saldo van baten en lasten programma 7
-72.155
-87.564
-90.538
-89.082
-89.118
-88.813
0
346
190
0
0
0
Stortingen in reserves
3.346
190
0
0
0
0
Resultaat programma 7
-75.501
-87.408
-90.348
-89.082
-89.118
-88.813
Onttrekkingen aan reserves
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
51
TOELICHTING
Beginstand Programma 7
2025
Baten
2026
2027
2028
2.906
2.674
2.674
2.674
Lasten
-83.713
-82.355
-82.386
-82.072
Saldo
-80.807
-79.681
-79.712
-79.398
Stijging kosten Jeugd en Wmo
-6.457
-6.457
-6.457
-6.457
Indexeren van uitgaven en inkomsten
-1.727
-1.700
-1.700
-1.693
Algemene uitkering
-1.274
-1.228
-1.231
-1.235
Personeelskosten
-352
-284
-285
-317
KCV taxi
260
260
260
260
Overhevelingen
-190
0
0
0
Kapitaallasten
10
10
9
27
MJOP Vastgoed Subtotaal Overhevelingen uit algemene reserve Eindtotaal
-1
-1
-1
-1
-90.538
-89.082
-89.118
-88.813
190
0
0
0
-90.348
-89.082
-89.118
-88.813
BEGROTINGSMUTATIES Stijging kosten Jeugd en Wmo Vanwege enerzijds demografische ontwikkelingen (o.a. vergrijzing) en anderzijds sociaal maatschappelijke ontwikkelingen (o.a. complexere problematieken in de samenleving, effecten corona) neemt de vraag om ondersteuning en de duur van de ondersteuning toe. Dit is een landelijk gegeven. De invloed die we als gemeenten hebben op de toename aan cliënten is beperkt en maatregelen, welke dan ook, leiden tot hooguit een demping van de toename in aantallen cliënten. Beheersmaatregelen om toename te beperken zijn het werken aan de transformatie sociaal domein, normaliseren, uitvoeren van de maatregelen Hervormingsagenda Jeugd en het versterken van de sociale/ pedagogische basis van inwoners. Op basis hiervan is bij het opstellen van de Begroting 2025 uitgegaan van ‘bevriezing’ van de aantallen cliënten op basis van de getallen van het eerste halfjaar 2024. Op basis van de kosten in 2024 zijn de budgetten in 2025 bijgesteld voor Wmo met € 2.338.000 en Jeugd met € 4.119.000. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Per saldo nemen de lasten in 2025 met € 1.727.000 toe. Algemene uitkering In de Meicirculaire 2024 zijn gelden toegevoegd aan de alge-
mene uitkering voor de uitvoering van taken zoals beschermd wonen, actieplan dakloosheid, Wmo en jeugd. De budgetten in dit programma zijn hiervoor met €1.274.000 verhoogd in 2025. De algemene uitkering in programma 1 is hiervoor ook verhoogd. Per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat. Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten in 2025 van € 352.000. Deeltaxi De kosten van deeltaxi vervoer vallen vanaf 2024 lager uit. Er is een nieuwe aanbesteding geweest waardoor dit een structurele doorwerking heeft in volgende jaren. Het voordeel bedraagt in 2025 € 260.000. Overhevelingen Het project “Versterken toegang sociaal domein en voorliggend veld” is in 2024 gestart en loopt ook in 2025. Een deel van het projectbudget wordt niet in 2024 uitgegeven, maar is nodig voor het project in 2025. De overheveling vanuit 2024 bedraagt €190.000.
RESERVES De algemene reserve wordt gemuteerd voor de overheveling toegang sociaal domein.
52
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
PROGRAMMA’S
PROGRAMMA 8 - WERK EN INKOMEN
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven.
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES
D.8.1 Alle inwoners doen mee
D.8.2 Bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners versterken
A.8.1.1 We bevorderen werken en meedoen naar vermogen (Q1 - Q4)
A.8.2.1 We verbeteren de aanpak vroegsignalering schulden (Q1 - Q4)
A.8.1.2 We intensiveren de ketensamenwerking tussen de ISD Brabantse Wal, de WVS en het Werkplein Hart van West Brabant (Q1 - Q4)
A.8.2.2 We stellen een nieuw Beleidsplan Schuldhulpverlening op (Q2)
A.8.2.3 We geven vorm aan de aanpak armoedeverzachting (Q1 - Q4) A.8.2.4 We zetten de aanpak energiearmoede voort (Q1 - Q4)
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
53
D.8.1 ALLE INWONERS DOEN MEE A.8.1.1 We bevorderen werken en meedoen naar vermogen (Q1-Q4) Elke inwoner die een beroep doet op de ISD Brabantse Wal krijgt een diagnosegesprek waarin we de behoeften op diverse leefgebieden beoordelen. De groep inwoners die niet gelijk door kan stromen naar werk, wordt steeds groter. Deze mensen stimuleren we om deel te nemen aan de maatschappij door de inzet van sociale activering. Voor mensen die ver van de arbeidsmarkt staan, vergroten we het aanbod van sociale activeringsmogelijkheden, in samenwerking met onze ketenpartners. De Gemeenschappelijke Regeling (GR) ISD Brabantse Wal zal nazorg bieden aan klanten die naar werk doorstromen, met name aan hen die een doelgroep verklaring hebben, om terugval in de bijstand te vermijden. De ISD Brabantse Wal blijft zich inzetten voor een goede inburgering en toeleiding van deze groep inwoners naar de arbeidsmarkt. Dit wordt gerealiseerd door een toegewijde klantmanager die zich richt op netwerkvorming en het adviseren van werkgevers. Daarnaast wordt er, waar mogelijk, gebruikgemaakt van voorzieningen zoals loonkostensubsidies en proefplaatsingen. De samenwerking binnen de regio is sterk. Waar mogelijk werken de gemeenten samen en delen ze informatie om effectief met deze doelgroep om te gaan.
A.8.1.2 We intensiveren de ketensamenwerking tussen de GR ISD, WVS en het Werkplein (Q1-Q4) De Participatiewet wordt in de regio West-Brabant West uitgevoerd door drie organisaties: de ISD Brabantse Wal (Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht), het Werkplein Hart van West-Brabant (Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert) en de WVS (alle negen
gemeenten). Onder de noemer ‘ketensamenwerking’ werken deze drie organisaties samen. Er zijn de nodige gezamenlijke initiatieven, bijvoorbeeld de ontwikkeltrajecten en een gedeeld diagnostisch centrum. De groep inwoners die van de gemeenten bijstand ontvangen is behoorlijk aan het veranderen. Het aantal inwoners dat snel doorgeleid kan worden naar werk neemt af. Er is een toename van inwoners met multi-problematiek en een migratieachtergrond en jongeren zonder startkwalificatie vragen meer aandacht. Deze inwoners helpen vraagt een consistente, intensieve en langdurige aanpak die vaak op meer onderdelen van het sociaal domein liggen. In 2024 is daarom besloten om de directeuren van de ISD Brabantse Wal, het Werkplein en de WVS opdracht te geven om de toekomst van de Participatiewet in West-Brabant West nader te laten onderzoeken. Dit onderzoek is in 2024 gestart. Het onderzoek bestaat uit vier fases: 1. Een onderzoek naar de toekomst van de arbeidsmarkt, economie en ontwikkeling van het bijstandsbestand in onze regio; 2. Een maatschappelijke kosten-batenanalyse die de meerwaarde van de optimale vorm van samenwerken gaat berekenen; 3. Een onderzoek naar de best passende organisatievorm, inclusief globale doorrekening en randvoorwaarden. Hierbij worden verschillende varianten verkend; 4.
Een voorstel voor een programma-architectuur om daadwerkelijk de optimale variant op te tuigen. Na uitvoering van het onderzoek, zullen de gemeenten een keuze moeten maken over de toekomst van de ketensamenwerking.
D.8.2 BESTAANSZEKERHEID VAN KWETSBARE INWONERS VERSTERKEN A.8.2.1 We verbeteren de aanpak vroeg-signalering schulden (Q1-Q4) Voor hulp en ondersteuning aan inwoners met schulden werken wij samen met vaste lasten partners vanuit de aanpak vroeg-signalering schulden. Onze aanpak heeft de motie Vroeg-signalering bij schulden (RMO22-0027) geïntegreerd. In 2025 werken we verder aan de aanbevelingen om het huidige bereik te vergroten. We streven naar een effectievere benadering van schuld- en armoedeproblemen door huisbezoeken af te leggen zodra de eerste signalen van vroeg-signalering binnenkomen. We maken hierbij gebruik van de bestaande middelen voor schuldhulpverlening en vroeg signalering. Bovendien doen we verslag van de voortgang van deze nieuwe methode. In de eerste drie maanden van onze huidige aanpak hebben we succesvol meer dan 50% van de doelgroep bereikt met gerichte belacties. In 2025 zullen we de verdere resultaten van deze aanpak evalueren en onderzoeken of er extra midde-
54
len beschikbaar zijn om de huisbezoeken te intensiveren.
A 8.2.2 We stellen een nieuw Beleidsplan Schuldhulpverlening op (Q2) In 2025 zullen we een nieuw beleidsplan voor schuldhulpverlening opstellen en door de raad laten vaststellen om voor de komende vier jaar als kader te dienen om uitvoering te geven aan schuldhulpverlening.
A. 8.2.3 We geven vorm aan de aanpak armoedeverzachting (Q1 t/m Q4) De samenleving wordt steeds complexer. Steeds meer mensen vallen op een of andere manier buiten de boot. Volgens de Tweede voortgangsrapportage aanpak geldzorgen, armoede en schulden is het percentage mensen dat in armoede leeft in 2023 gedaald naar 4,8%, conform de raming van het CPB. Uit dezelfde rapportage blijkt echter dat voor 2024 geen verdere
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
daling van het armoedepercentage wordt verwacht. Bovendien is er een kleine stijging waarneembaar in het aantal huishoudens met problematische schulden. Deze constatering vraagt om samenhangend beleid en actie. Wanneer het gaat om armoede en problematische schulden te verlagen, kan juist hier de gemeente het verschil maken voor haar inwoners samen met de ketenpartners, door de samenwerking naar een hoger niveau te tillen. Daarom zijn we in 2023 met voorbereidingen gestart om samen met partners tot een aanpak voor armoedeverzachting te komen. In 2024 is de uitvoering van het programma officieel van start gegaan. Inmiddels lopen er een aantal projecten zoals de oprichting van een Kledingbank bij Curio ISK. In het kader van Armoedeverzachting en het vergroten van de toegankelijkheid van onze regelingen is onder andere de Gemeentelijke Hulpwijzer geüpdatet, de Kwikstart-app gelanceerd en een nieuwe aanpak vroeg signalering gestart. In 2025 zullen deze initiatieven worden gemonitord en bijgestuurd met als uiteindelijk doel ze structureel te bestendigen. Daarnaast is er nog een aantal projecten in (door)ontwikkeling: • De aanpak van energiearmoede • Het omzetten van onze online ‘Hulpwijzer’ naar een fysieke hulpgids • Het organiseren van bijeenkomsten met professionals uit het sociale domein • De beoogde voortzetting van overeenkomsten gerelateerd aan babyspullen.
• Het zoeken naar nieuwe of structurele financiering voor het voortzetten van projecten na de programmaperiode • De bouw van een community waarin overheid, onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijk midden veld een bijdrage leveren aan het verbeteren van
de positie van inwoners met minder kansen. Met daarbij de oproep van de gemeenteraad om iets te doen met een pas voor minima. We gaan aan de slag met de aanbevelingen van de Rekenkamer West-Brabant. Het rapport “Evaluatie armoedebeleid en Schuldhulpverlening” benadrukt het belang van monitoring van het geïmplementeerde beleid. Dit vereist aandacht en investeringen in data en informatiemanagement door de uitvoerende partners. Vanaf medio 2025 beginnen we met het ontwikkelen van het dashboard voor armoede en schulden.
A.8.2.4 We zetten de aanpak energiearmoede voort (Q1-Q4) In 2025 blijven we aandacht houden voor de impact van energielasten en het voorkomen van schuldenproblematiek. Hiervoor hebben we medio 2024 een Europese aanbesteding in de markt gezet. Deze aanbesteding onderscheidt zich van bestaande duurzaamheidsinitiatieven door een nauwe koppeling te maken tussen de verduurzaming van woningen in Bergen op Zoom en de aanpak van (energie)armoede. Energie staat tussen haakjes omdat de gemeente, gezien de unieke kans die het installeren van energiemaatregelen thuis biedt, nadrukkelijk wil samenwerken met welzijnsorganisaties waar mogelijk en noodzakelijk. Deze integrale aanpak zorgt ervoor dat de ondersteuning beter wordt afgestemd op de behoeften van de inwoners, wat naar verwachting een positief effect zal hebben op het gehele armoedebeleid binnen de gemeente. We bieden ook kansen voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt door werkervaringsplekken aan te bieden. Tot slot willen we met deze aanpak samenwerken met andere welzijnsorganisaties om de participatie van inwoners in de samenleving te verbeteren.
INDICATOREN Omschrijving indicator
Landelijk*
Realisatie 2021
2022
2023
Banen (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)
836,6 (2023)
725,3
744,7
759,2
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking)
73,1 (2023)
67,6
69,5
70,3
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)
344,8 (2023)
505,3
426,4
407,4
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar)
191,5 (2023)
107,9
119,7
123,3
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
55
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2024
2020
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2025
Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS)
Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan.
Doorbetaling Rijksbijdrage wsw: €8.517.000. Aanvullende bijdrage: €1.605.000
Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (GR ISD)
De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van en gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening.
€8.999.000
R 2023
B 2024
B 2026
B 2027
B 2028
Baten
33.421
29.406
29.427
29.427
29.427
29.427
Lasten
63.958
58.274
59.808
59.038
59.126
59.215
Totaal saldo van baten en lasten programma 8
-30.537
-28.868
-30.381
-29.612
-29.700
-29.789
2.316
1.057
846
0
0
0
811
846
0
0
0
0
-29.032
-28.657
-29.535
-29.612
-29.700
-29.789
WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)
Onttrekkingen aan reserves Stortingen in reserves Resultaat programma 8
56
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
B 2025
TOELICHTING Beginstand Programma 8
2025
2026
Baten
29.286
29.286
29.286
29.286
Lasten
-57.022
-57.128
-57.226
-57.285
Saldo
-27.736
-27.843
-27.941
-27.999
Algemene uitkering
-948
-913
-904
-934
Overhevelingen
-846
0
0
0
Indexeren van uitgaven en inkomsten
-805
-811
-810
-810
Overige mutaties
-46
-46
-46
-46
-30.381
-29.612
-29.700
-29.789
Subtotaal Overhevelingen uit algemene reserve Eindtotaal
2027
2028
846
0
0
0
-29.535
-29.612
-29.700
-29.789
BEGROTINGSMUTATIES Algemene uitkering In de Meicirculaire 2024 zijn gelden toegevoegd aan de algemene uitkering voor de uitvoering van taken WVS. De budgetten in dit programma zijn hiervoor met €948.000 verhoogd in 2025. De algemene uitkering in programma 1 is hiervoor ook verhoogd. Per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat. Overhevelingen In het 2e Concernbericht 2024 is budget overgeheveld voor het actieplan armoedeverzachting. Dit budget van € 846.000 is in de begroting 2025 opgenomen. De aanpak Armoedeverzachting maakt onderdeel uit van het actieplan “Armoedeverzachting”. Dit actieplan heeft een loop- en ontwikkeltijd tot 2026.
Het totale budget voor de gehele looptijd was opgenomen in de begroting 2024. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Per saldo nemen nu de lasten met € 805.000 toe. Bijstand levensonderhoud In oktober 2024 ontvangen we de beschikking over 2025 en zal de rijksbijdrage voor 2025 bekend worden. Deze wijziging zal met een apart besluit worden voorgelegd.
RESERVES Er wordt € 846.000 onttrokken aan de algemene reserve voor het actieplan armoedeverzachting.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
57
PROGRAMMA’S
PROGRAMMA 9 - MILIEU
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het beleid. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld. Onze duurzaamheidsdoelen gaan wij bereiken door intensief samen te werken met onze inwoners, partners en leveranciers. (Deze doelstelling raakt ook de paragraaf duurzaamheid)
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES
D.9.1 Inwoners kunnen afval gescheiden aanbieden.
58
D.9.2 Inwoners leven in een gezonde leefomgeving.
A.9.1.1 1 We optimaliseren de dienstverlening bij afvalinzameling
A.9.2.1 We stellen lucht- en geurbeleid op
A.9.1.2 We maken afval scheiden ook mogelijk voor bewoners van hoogbouw.
A.9.2.2 We borgen de bodemkwaliteit en actualiseren bodembeleid
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
D.9.1 INWONERS KUNNEN AFVAL GESCHEIDEN AANBIEDEN A.9.1.1 We optimaliseren de dienstverlening bij afvalinzameling Op dit moment kan een bewoner in een hoogbouwwoning gebruik maken van één bepaalde ondergrondse container. Zit deze container vol, of staat hij in storing, dan moet men het afval weer mee naar huis nemen en via de website van Saver de ‘buddy container’ aanvragen. Dit vinden wij niet dienstverlenend en klantvriendelijk.Om deze reden passen we de ondergrondse containers zo aan dat men van alle ondergrondse containers gebruik kan maken. Tevens willen we proeven uitvoeren met schilderingen rondom ondergrondse containers en infoborden met daarop de afstand tot de eerst volgende
ondergrondse container om bijplaatsingen zoveel mogelijk te voorkomen.
A.9.1.2 We maken afval scheiden ook mogelijk voor bewoners van hoogbouw. In 2025 willen wij de hoogbouwlocaties waar mogelijk voorzien van een blauwe ondergrondse container voor papier en karton, een groene ondergrondse container voor GFT+e en een grijze ondergrondse container voor het restafval. Hierdoor kunnen mensen ook in hoogbouw makkelijker hun afval scheiden.
D.9.2 INWONERS LEVEN IN EEN GEZONDE LEEFOMGEVING. A.9.2.1 We stellen lucht- en geurbeleid op Op basis van de actuele lucht- en geursituatie gaan we in 2025 aan de slag met het ontwikkelen van lucht- en geurbeleid. Dit wordt opgenomen in het omgevingsplan.
A.9.2.2 We borgen de bodemkwaliteit en actualiseren bodembeleid. In 2025 bepalen we de actuele bodemkwaliteit in onze gemeente. Naast de algemene bodemkwaliteit (bodemkwaliteitskaart) kijken we ook naar (opkomende) stoffen zoals PFAS, diffuus lood en asbest. Dit geactualiseerde bodembeleid wordt opgenomen in het omgevingsplan.
INDICATOREN Omschrijving indicator
Landelijk*
Realisatie 2020
2021
2022
2023
Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)
148 (2022)
183
177
166
164
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit (%)
41,3 (2022)
5,2
6,4
8,0
-
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Actieplan Biobased Economy
2016
Actieplan MVI
2021
Afvalstoffenbeleidsplan
2016
Bergse Adaptatie Strategie (BAS)
Q4 2023
Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)
2019
Groenstructuurplan
2006
IBOR-Plan
2017
Regionale Energie Strategie 1.0
2021
Transitievisie Warmte Bergen op Zoom
2023
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
59
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
SAVER NV
De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten
Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)
De uitvoering van de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, de behandeling van bezwaar- en beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de deelnemende partijen. In de programma worden de kosten voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing verantwoord.
Brabant Water NV
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
Omgevingsdienst West Brabant
De uitvoering van onderzoek, toetsing en toezicht vanuit publiek belang.
Bijdrage van de gemeente in 2025 € 541.500
€ 1.761.100
WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)
R 2023
B 2024
B 2025
B 2026
B 2027
B 2028
Baten
24.967
26.998
29.758
29.065
28.781
28.835
Lasten
21.774
22.933
26.019
25.171
24.849
24.864
Totaal saldo van baten en lasten programma 9
3.193
4.065
3.739
3.894
3.932
3.971
Onttrekkingen aan reserves
25
179
127
77
52
52
Stortingen in reserves
257
0
0
0
0
0
Resultaat programma 9
2.961
4.244
3.866
3.971
3.984
4.023
TOELICHTING Beginstand Programma 9
2025
2026
2027
2028
Baten
26.996
26.921
26.871
26.871
Lasten
-23.255
-23.164
-23.143
-23.143
Saldo
3.741
3.757
3.728
3.728
Personeelskosten
-421
-427
-433
-453
Lagere kosten C-Doke gelden
313
317
321
325
Indexeren van uitgaven en inkomsten
307
309
310
310
Riolering
-257
59
104
363
Kapitaallasten
243
20
21
-182
Lease auto's
-61
-61
-61
-61
Afval
-22
-22
-22
-22
Overige mutaties
10
10
10
10
RVU voorziening
7
3
0
0
Overhead
5
5
5
5
Eindtotaal
3.866
3.971
3.984
4.023
60
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
BEGROTINGSMUTATIES Personeelskosten Op basis van het beleidskader 2025 zijn de personeelskosten met 4,4 procent geïndexeerd. Daarnaast is rekening gehouden met de uitwerking van de reguliere CAO-voorwaarden, waaronder salarisgroei en waardering binnen de functieschaal. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten in 2025 van € 421.000. Lagere kosten C-Doke gelden Vanuit het Rijk ontvangen we jaarlijks rijksmiddelen voor Klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen. De baten en lasten vallen tegen elkaar weg. In de begroting waren per abuis hogere lasten opgenomen dan de te ontvangen Rijksmiddelen en worden nu gecorrigeerd wat tot een voordeel van € 313.000 leidt vanaf 2025. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil bruto binnenlands product, dat in de meicirculaire 2024 is opgenomen, bedraagt 2,3 procent. De inkomsten en uitgaven zijn hiermee verhoogd. Riolering Riolering is, net als afval, een gesloten systeem. Er zijn in 2025 hogere salariskosten en kapitaallasten. Net als bij afval worden ook bij riolering aanvullende kosten in het tarief meegenomen.
De stijging van deze kosten ontstaat doordat de kosten van kwijtschelding toenemen en lagere kosten voor btw. Het totaal van de hogere kosten wordt gedekt door een toename van de opbrengst rioolheffing. Deze stijging wordt onder andere veroorzaakt door meer aansluitingen. Kapitaallasten De kapitaallasten in 2025 komen € 243.000 lager uit dan geraamd in de begroting 2024. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een structurele verlaging van de rekenrente. De rekenrente voor de kapitaallasten is per 1 januari 2024 teruggebracht van 2% naar 1,5%, hierdoor vallen de rentelasten lager uit. Lease auto’s In het beleidskader is aangegeven dat de gemeente vanaf 2024 haar voertuigen gaat leasen. Op termijn is leasen voordeliger dan het in eigendom hebben. Voor 2025 is bij het beleidskader € 291.000 beschikbaar gesteld voor het tekort in 2025. Deze als is stelpost op programma 1 opgenomen in het beleidskader. Bij de begroting zijn de kosten verdeelt naar de programma’s waar de voertuigen voor worden ingezet. Per saldo is het voor dit programma een nadeel van € 61.000, maar voor de gehele begroting betreft dit een budgettair neutrale mutatie.
RESERVES Voor de volledige toelichting op de reservemutaties wordt verwezen naar paragraaf 2.4.
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
61
PROGRAMMA’S
PROGRAMMA 10 - VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING EN STEDELIJKE VERNIEUWING
Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om een huis binnen hun mogelijkheden te kunnen vinden. In een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. We moeten wonen in Bergen op Zoom betaalbaar en toegankelijk maken en houden. Daarom zetten we vol in op het aanpakken van de woningnood. We werken samen met de Provincie en Regio. Daarmee maken we wonen in onze stad mogelijk én zorgen we voor extra investeringen vanuit het Rijk. (Deze doelstelling raakt ook programma 3)
62
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Wat gaan we daarvoor doen in 2025? DOELEN EN ACTIES
D.10.1 De woningnood wordt verkleind door de bouw van 500 nieuwe woningen per jaar
D10.2 Er is een passend woningbestand, afgestemd op de vraag van de verschillende doelgroepen
A.10.1.1 We geven prioriteit aan de uitvoering van de benoemde pilot projecten woningbouw (Q1-Q4)
A.10.2.1 We maken een nieuw volkhuisvestingprogramma (Q1)
A.10.1.2 Conform de prestatieafspraken met de woningbouwcorporatie stellen we ambachtelijke capaciteit beschikbaar voor de benoemde prio projecten (Q1-Q4)
A.10.1.3 We zetten in op stedelijke vernieuwing van de wijken Gagelddonk-Oost en Warande (Q1-Q4)
D.10.3 De gemeente geeft duidelijk aan welke ruimtelijke mogelijkheden er zijn per locatie
D.10.4 Iedereen kan zich (duurzaam) verplaatsen in onze gemeente en heeft voldoende parkeergelegenheid
A.10.3.1 We werken aan het opstellen van het omgevingsplan
A.10.4.1 We ontwikkelen een integrale duurzame mobiliteitsaanpak
(Q1-Q4)
A.10.2.2 We werken verder aan de Woonzorgvisie (Q2) A.10.2.3 We hebben speciale aandacht voor verschillende vormen van huisvesting voor senioren (Q1-Q4)
(Q1-Q4)
A.10.3.2 We verbeteren onze dienstverlening in de geest van de omgevingswet (Q1-Q4)
A. 10.2.4 We zetten ons regionaal in voor de huisvesting voor arbeidsmigranten (Q1-Q4) A.10.2.5 We komen wederzijds onze prestatieafspraken met Stadlander na
(Q1-Q4)
A.10.2.6 We helpen starters op de huizenmarkt op weg (Q1-Q4) A.10.2.7 We geven invulling aan de uitbreidingsopgave voor de woonwagenstandplaatsen (Q3)
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
63
D.10.1 DE WONINGNOOD WORDT VERKLEIND DOOR DE BOUW VAN 500 NIEUWE WONINGEN PER JAAR A.10.1.1 We geven prioriteit aan de uitvoering van de benoemde pilot projecten woningbouw (Q1-Q4) In 2025 werken we door aan de opgestarte pilotprojecten (Waterfront, Westersingel, Plein 13 en Vrederust) waarbij Stadlander (samen met eventueel andere organisaties) deelneemt voor het sociale programma. We bekijken de mogelijkheden tot woningbouwontwikkeling in Lepelstraat en zullen passende initiatieven voorrang geven. De gemeente implementeert het programma ‘Shinto Labs’ ten behoeve van monitoring van de woningbouwprojecten, zodat we in staat zijn de voortgang te bewaken en te delen.
A.10.1.2 We stellen capaciteit beschikbaar voor de zes focusprojecten met Stadlander (Q1-Q4) De gemeente en Stadlander zorgen voor voldoende ambtelijke
capaciteit om de uitbreidingsopgave ook te realiseren. Afgesproken is om deze ambtelijke capaciteit in te zetten op zes focusprojecten, die door de regiegroep (Stadlander en Gemeente) worden bepaald. Stadlander draagt per nieuw te bouwen woning, binnen deze focusprojecten, een extra bijdrage bij aan de planontwikkelkosten. De gemeente gebruikt deze extra bijdrage om snelle behandeling/ interne besluitvorming van de door Stadlander aan te leveren planologische documenten en de benodigde onderzoeken te garanderen.
A.10.1.3 We zetten in op stedelijke vernieuwing van de wijken Gageldonk- Oost en Warande (Q1-Q4) We stellen een gezamenlijk programma van eisen op (met een integrale aanpak in combinatie van ruimtelijk, sociaal en duurzaamheid) voor de toekomstige stedelijke vernieuwingsprojecten Gageldonk-Oost en Warande.
D.10.2 ER IS EEN PASSEND WONINGBESTAND, AFGESTEMD OP DE VRAAG VAN DE VERSCHILLENDE DOELGROEPEN A.10.2.1 We maken een nieuw Volkshuisvestingprogramma (Q1)
A.10.2.3 We geven voorrang aan huisvesting voor senioren (Q1-Q4)
Onze Woonvisie loopt eind 2024 af en wordt geactualiseerd naar een Volkshuisvestingsprogramma. In 2025 werken we het nieuwe programma Volkshuisvesting uit en leggen dat ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Dit programma is vanuit de nieuwe Wet versterking regie op de volkshuisvesting, Wet Betaalbare Huren, Wet Goed Verhuurderschap en de Omgevingswet verplicht. Het programma vervangt de Woonvisie 2020-2024. Doel van het Volkshuisvestingsprogramma is o. a. om gemeenten in staat te stellen gericht te sturen op de realisering van voldoende aantallen sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen voor het middensegment.
Om doorstroming te bevorderen en ouderen in staat te stellen zo lang mogelijk zelfstandig te wonen zullen we voorrang geven aan initiatieven die (gedeeltelijk) bijdragen aan levensloopgeschikte woonvormen. Zowel in de (sociale) huur als in de koopsector.
A.10.2.2 We werken verder aan de Woonzorgvisie (Q2) We hebben een tekort aan huisvesting voor ouderen en huisvesting voor bijzondere groepen. De woningvoorraad moet voldoende aansluiten bij de woonbehoeften van deze sterk groeiende groepen. Deze onderwerpen vragen om gerichte en op elkaar afgestemde acties op het gebied wonen, zorg en welzijn. Met behulp van de regionale woonzorgvisie worden de lokale opgaven en urgenties in kaart gebracht. Op basis hiervan kunnen ambities, keuzes en uitvoeringsprogramma’s gemaakt worden voor o.a. woningbouw en de aanpassing van de bestaande woningvoorraad. In 2024 wordt de woonzorgvisie met de regio verder uitgewerkt, deze zal begin 2025 gereed zijn.
64
A.10.2.4 We werken regionaal aan themagerichte aanpak arbeidsmigranten (Q1-Q4) De problematiek rondom arbeidsmigranten vraagt om een aanpak waarbij moet worden samengewerkt in de gehele keten rondom de arbeidsmigrant. Veelvoorkomend is dat arbeidsmigranten in een andere gemeente wonen dan waar zij werken. Dit betekent dat er regionale consensus moet zijn over de aanpak rondom arbeidsmigranten. Gerichte maatregelen in de ene gemeente kunnen voor waterbedeffecten zorgen in buurgemeenten. In een integrale aanpak maken we gezamenlijk afspraken met regiogemeenten en belangrijke ketenpartners op dit domein. Het is van belang dat de krachten gebundeld worden.
A.10.2.5 We geven wederzijds uitvoering aan onze prestatieafspraken met Stadlander (Q1-Q4) De Gemeente Bergen op Zoom, Stadlander, Huurdersbelangenvereniging Bergen op Zoom en Huurdersbelangenvereniging Halsteren/Lepelstraat willen dat mensen fijn kunnen wonen in de gemeente Bergen op Zoom. We werken daarom al jaren met elkaar en andere partners aan de volkshuisvestelijke
Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
opgaven. We hebben als doel om 30% van onze nieuwbouwwoningen beschikbaar te stellen voor de lagere inkomens. Stadlander is een belangrijke partner in het ontwikkelen van woningen in de sociale (huur)sector. Het vastleggen van deze prestatieafspraken tussen de gemeente en Stadlander is een belangrijke stap om ons doel voor 30% woningaanbod voor de lagere inkomens te kunnen behalen. A10.2.6 We helpen starters op de huizenmarkt op weg (Q1-4) Om starters een betere kans te geven op een koopwoning, verstrekt de gemeente in 2025 startersleningen. We besteden in 2025 speciale aandacht aan het promoten van de startersleningen. In 2025 zal er geëvalueerd worden.
A.10.2.7 We geven invulling aan de uitbreidingsopgave voor de woonwagenstandplaatsen (Q3) Naar aanleiding van de uitkomst uit het regionaal onderzoek naar de behoefte aan woonwagenstandplaatsen en woonwagens in de Regio West-Brabant-West, gaan de gemeenten en corporaties in 2025 afspraken maken over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan deze behoefte (onderdeel van regionale bestuursopdracht ‘Woonwagens en standplaatsen’). Ook worden regionaal gelijkluidende spelregels afgesproken over de wachtlijstsystematiek en toewijzingsprocedure, deze regels zullen in de gemeentelijke Huisvestingsverordeningen worden geborgd. Bovenstaande acties dragen bij aan normalisatie en bescherming van de woonwagencultuur.
D.10.3 DE GEMEENTE GEEFT DUIDELIJK AAN WELKE RUIMTELIJKE MOGELIJKHEDEN ER ZIJN PER LOCATIE A.10.3.1 We werken aan het opstellen van het omgevingsplan (Q1-Q4)
A.10.3.2 We verbeteren onze dienstverlening in de geest van de omgevingswet (Q1-Q4)
De Omgevingswet vraagt om een integrale benadering van de fysieke leefomgeving met alle daarbij behorende aspecten, zoals bouwen, milieu, water, landschap en mobiliteit, maar ook met gezondheid en veiligheid. Dit vraagt om andere werkwijzen van alle betrokkenen. De Omgevingswet kent nieuwe instrumenten, waaronder het omgevingsplan. Het omgevingsplan bevat alle gemeentelijke regels over de fysieke leefomgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet, worden alle bestemmingsplannen, enkele verordeningen en de bruidsschat (Rijksregels die worden overgedragen aan gemeenten) automatisch aangemerkt als het tijdelijke deel van het omgevingsplan. In 2025 wordt er gewerkt aan de eerste fase van het omgevingsplan voor de activiteit wonen. De omzetting van het tijdelijke naar het volwaardige omgevingsplan is een enorme klus die we in 2030 afgerond moeten hebben.
De komst van de omgevingswet vraagt een andere manier van werken. We werken meer samen, vanuit vertrouwen en met een integrale blik. In de nieuwe manier van werken is een wisseling van perspectief nodig, waarbij de burger veel meer centraal gaat staan. De Omgevingswet zegt ons op een andere manier initiatieven te benaderen, van de “nee, tenzij” naar de “ja, mits” benadering. De overgang van bestemmingsplannen naar één omgevingsplan vraagt van ons als gemeente een integrale benadering en afweging van de vele verschillende belangen. Dit vraagt om maatwerk waar nodig. Het creëren van één omgevingsplan draagt bij aan het toegankelijker beschikbaar maken van de relevante ruimtelijke informatie die initiatiefnemers nodig hebben bij mogelijke (ver)bouwplannen. Vanuit deze zelfde gedachten gaan we onze communicatie naar buiten toe op een toegankelijkere manier verwoorden, zodat dit voor eenieder leesbaar en begrijpelijk is.
D.10.4 IEDEREEN KAN ZICH (DUURZAAM) VERPLAATSEN IN ONZE GEMEENTE EN HEEFT VOLDOENDE PARKEERGELEGENHEID A.10.4.1 We ontwikkelen een integrale duurzame mobiliteitsaanpak (Q4) benadering van mobiliteit is vertrekpunt waarbij duurzame mobiliteit, zoals lopen en fietsen de basis vormt. Daarbij is er ook voldoende doorstroming voor gemotoriseerd verkeer. De nieuwe aanpak moet er ook voor zorgen dat balans is tussen het aanbod van voldoende beschikbare parkeerplaatsen en (nieuwe) toekomstbestendige infrastructuur.
Parallel aan het opstellen van de nieuwe mobiliteitsaanpak wordt ook de Nota Parkeernormering uit 2015 geactualiseerd. De basis voor de nieuwe parkeernormen zal voortkomen uit het beleid van de nieuwe mobiliteitsaanpak en informatie uit de nieuwe CROW-publicatie “Parkeerkencijfers 2024”. Deze geactualiseerde Nota Parkeernormeringen draagt eraan bij dat toekomstige plannen voor woningbouwontwikkelingen ook passen bij de huidige parkeerbehoefte. In 2025 hebben we 50.000 euro onderzoekkosten beschikbaar.