CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

Raadsvergadering 9 november 2023, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Begroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027, RVB23-006843.203 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

A.3.2.2 We pakken overlast van zwerfvuil aan door belonen, preventie en handhaving De aanpak van overlast van zwerfvuil gaan we aanpakken middels educatie, communicatie, gamification, belonen en projectmatig handhaven. We gaan samen met het natuurpodium scholen activeren om kinderen bij te brengen wat de negatieve effecten zijn van zwerfafval zijn. Uiteraard is het niet allemaal kommer en kwel, er zijn ook heel veel inwoners die zich inzetten voor een schone leefomgeving, zij ruimen zwerfafval dag in en dag uit op. Deze mensen willen we belonen middels het geven van een nieuwjaarsborrel om onze dankbaarheid te tonen. Tevens willen we ook hier net als bij de overlast van hondenpoep projectmatig gaan handhaven. Speciale weken stellen we hiervoor samen om mensen te attenderen op het juiste gebruik van de afvalbakken.

A.3.2.3 We gaan ongewenste graffiti & stickers tegen door preventie en gamification Graffiti is al jarenlang een probleem. Ieder jaar krijgen wij het advies van de externe keuringsinstantie om in gesprek te gaan met onder andere nutsbedrijven om illegale graffiti tegen te gaan. Ongewenste graffiti gaan we aanpakken met nudging,

preventie en communicatie. Het simpelweg verwijderen van graffiti werkt niet, snel na het verwijderen ontstaan nieuwe tags. Met omdenken willen we de illegale graffiti hotspots aanpakken door deze om te vormen tot ware kunstwerken. Het doel is om drie hotspots in de gemeente om te vormen naar een kunstuiting. Er wordt gekeken hoeveel illegale graffiti voor de actie er stond, en hoeveel tags er een jaar na het opbrengen van de kunst erop staan. De gemeente zorgt dat eigendommen in de openbare ruimte voldoende onderhouden worden

A.3.2.4 We voltooien de vervanging van de zwerfafvalbakken In Lepelstraat, Halsteren, het centrum en de noordelijke wijken zijn de zwerfafvalbakken al omgevormd naar de nieuwe kleur. In 2024 willen we dit complementeren. Tevens willen we middels nudging mensen stimuleren om hun peuk niet meer zomaar op straat te gooien. In 2024 willen we minimaal twee plekken hebben waar de PeukenPoll gaat hangen. Naast de zwerfafvalbakken hebben we ook de bigbelly’s. Samen met scholen willen we de big belly’s een nieuw uiterlijk geven. Middels een competitie willen we het winnende ontwerp op de afvalbakken laten drukken.

A.3.2.5 We stimuleren de beleving openbare ruimte d.m.v. samenwerking met inwoners en bedrijven Via educatie, communicatie, gamification en belonen willen we de openbare ruimte aantrekkelijker maken. Dit type gedragsverandering komt voort uit de motie gr oene buurbewoners aan de macht. Bewoners, bedrijven en scholen kunnen een positieve toevoeging hebben op de openbare ruimte. In 2024 willen we met minimaal één school en één ondernemersvereniging de openbare ruimte aanpakken. Daarnaast willen we de inwoners die al hun stinkende best doen om de openbare ruimte te verfraaien in het zonnetje te zetten door een nieuwjaarsborrel te organiseren.

D.3.3 DE GEMEENTE LEVERT EEN GOEDE DIENSTVERLENING NAAR DE INWONER A.3.3.1 We onderzoeken het functioneren van het huidige meldingensysteem Sinds juli 2022 zijn we overgestapt op een nieuw meldingensysteem. Dit systeem, genaamd Signalen, heeft meer functionaliteiten dan het oude systeem. Echter is het goed om na verloop van tijd het systeem te evalueren. Tijdens de evaluatie kijken we naar het gebruik door de medewerkers en de beoordeling door onze inwoners.

A.3.3.2 We optimaliseren de dienstverlening n.a.v. het onderzoek onder A.3.3.1 Door het gebruik van het meldingensysteem willen we procesverbeteringen herkennen en doorvoeren.

A.3.3.3 We onderzoeken het fonds “groene inwoners” Via ons beheersysteem kijken we hoeveel areaal er wordt onderhouden door onze inwoners en welke werkzaamheden zij uitvoeren. Daartegenover zetten we het aantal begeleidingsuren en kijken we wat de netto ‘opbrengsten’ zijn. Deze besparingen storten we in een fonds om groene buurtbewoners te faciliteren en te belonen voor hun inzet.

A.3.3.4 We reduceren het aantal terugbelnotities en openstaande meldingen Op dit moment staan er veel terugbelverzoeken open. Om het teveel aan telefoontjes terug te dringen instrueren wij het Klant Contact Centrum of bepaalde zaken niet via het Meldingssysteem kunnen lopen. Daarnaast gaan we actief met de medewerkers van Beheer Openbare Ruimte in gesprek om het aantal meldingen omlaag te krijgen.

22 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

D.3.4 DE GEMEENTE ZORGT DAT EIGENDOMMEN IN DE OPENBARE RUIMTE VOLDOENDE ONDERHOUDEN WORDEN A.3.4.1 We verbeteren het inzicht in voldoende middelen voor dagelijks- en groot onderhoud Ieder jaar herijken wij het IBOR-plan, kijken we of alle functionele gebieden nog kloppen, kijken wij naar de toename van het te onderhouden areaal door stadsontwikkelingen en kijken wij naar de landelijke gemiddelde prijsstijgingen als het gaat om het onderhoud. Daarnaast kijken we naar de nieuwe standaard van het CROW als het gaat om de onderdelen die wij als gemeente in eigendom hebben. Deze nieuwe standaard heet IMBOR. Voordeel van het nieuwe IMBOR is dat in alle beheeronderdelen dezelfde beheernamen gaan krijgen in de verschillende beheerpakketten. Dit voorkomt fouten met het toekennen van budgetten en daarnaast zorgt de nieuwe lijst voor een nog completer beheerpakket.

3

op te pakken, hetgeen gaat leiden tot meer maatschappelijke kosten en overlast, Het is niet meer mogelijk om als betrouwbare partner invulling te kunnen geven aan de afstemming met de nuts- en telecombedrijven en Stadlander opgestelde 10-jaren planning.

Het is vanwege bovenstaande risico’s niet wenselijk om structureel te weinig vervangingsinvesteringen te kunnen doen. Daarom zal het vervangingsbeleid en de structurele middelen daarvoor in balans gebracht moeten worden. Dit doet het college bij het beleidskader 2025. Daarbij behoort ook dan de structurele capaciteit voor de project uitvoering.

Ook op de onderhoudstoestand van de wegen is een inhaalslag nodig. Op basis van de meest recente inspectiegegevens is een programma vastgesteld voor groot onderhoud aan asfalten elementenverharding en belijning en markeringen. Bij de Jaarstukken 2022 is €9,3 miljoen gestort in de voorziening voor groot onderhoud van wegen om de benodigde werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Enkele voorbeelden zijn De Boulevard, Randweg Noord en Kruisberg. Uiteraard streven wij ook bij deze werken naar synergiemogelijkheden met andere activiteiten in de openbare ruimte (werk met werk maken).

A.3.4.2 We zoeken naar voldoende middelen voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen op langere termijn Bij de vaststelling van de begroting is geconstateerd dat voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen conform ons beheer beleid in de openbare ruimte een budget nodig is van circa 7,7 miljoen. Euro (excl. Haven en riolering). Ook is geconstateerd dat in de afgelopen jaren de aangevraagde budgetten voor vervangingsinvesteringen niet geheel zijn uitgegeven. Op basis van de uitgangpunten van de systematiek van de moederkredieten is voor de openbare ruimte een budget “beschikbaar van circa 4,5 miljoen Euro. Vooralsnog is aangegeven dat dit de beschikbare financiële ruimte is. Vasthouden aan de kaders van het moederkrediet heeft tot gevolg dat er op langere termijn structureel te weinig investeringsvolume beschikbaar is voor de noodzakelijke vervangingen van onze kapitaalgoederen conform ons beleid. Risico: 1 Het te weinig investeren in vervanging gaat leiden tot het oplopen van de kosten voor dagelijks en grootonderhoud om te voorkomen dat er mogelijk aansprakelijkstellingen volgen bij opgelopen schade 2 Het is niet meer mogelijk om alle werken waarbij de riolering wordt vervangen de openbare ruimte integraal

A.3.4.3. We starten de reparatie van de kademuren Vanwege de veiligheid (voor bijvoorbeeld parkeren langs het water) zijn twee jaar geleden bigbags tegen de kademuren geplaatst. Dit is een tijdelijke (nood)maatregel. De gemeenteraad heeft in juni 2023 opdracht gegeven tot het nader uitwerken van deelscenario’s. Verwachting is dat voor het zomerreces 2024 de resultaten hiervan aangeboden zullen worden. Doelstelling is start werkzaamheden in Q4-2024. Hiervoor is in het Uitvoeringsprogramma (Moederkredieten) een investeringsbudget van in totaal €4 miljoen beschikbaar. Mogelijk leidt het nog vast te stellen scenario tot bijstelling van de benodigde investeringsomvang.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 23

INDICATOREN Niet van toepassing op dit programma.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Actieplan Biobased Economy

2016

Afvalstoffenbeleidsplan

2016

Gemeentelijk Rioleringsplan (Gemeentelijk Waterplan 2024-2027 nog vast te stellen in 2023)

2019

Groenstructuurplan

2006

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2023-2027

2022

Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014

2010

Nota Ruimtelijke kwaliteit

2019

Toekomstbeeld binnenstad

2023

Verkeersplan

2014

Visie Duurzame Ontwikkeling

2014

VERBONDEN PARTIJEN Niet van toepassing op dit programma.

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000) Baten

R 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

980

573

849

838

838

838

Lasten

16.234

26.141

26.882

22.453

22.673

22.837

Totaal saldo van baten en lasten programma 3

-15.254

-25.568

-26.033

-21.615

-21.835

-21.999

Onttrekkingen aan reserves

77

4.731

4.792

77

77

77

Stortingen in reserves

0

0

0

0

0

0

-15.177

-20.837

-21.241

-21.538

-21.758

-21.922

Resultaat programma 3

24 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

TOELICHTING Beginstand Programma 3

B 2024

Baten

B 2025

547

547

B 2026 547

B 2027 547

Lasten

26.554

21.941

22.162

22.162

Saldo

-26.007

-21.394

-21.615

-21.615

Personeelslasten

-146

-144

-147

-150

Kapitaallasten

-290

-476

-472

-472

21

21

21

21

Indexeren Energiebudget

191

191

191

191

Degeneratievergoeding

200

200

200

200

-2

-13

-13

-174

-26.033

-21.615

-21.835

-21.999

Overige mutatie Eindtotaal

BEGROTINGSMUTATIES Personeelskosten Op basis van het Beleidskader 2024 zijn de salariskosten met 5,2 procent geïndexeerd. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten van €146.000. Kapitaallasten De kapitaallasten in programma 3 nemen in 2024 toe met €290.000 en de jaren daarna met €475.000. De toename wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op programma 1. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet beschikbaar worden gesteld, worden deze kapitaallasten begroot op het product waar ze betrekking op hebben (verschuiving). De toename in 2024 is lager dan in latere jaren, omdat in 2023 is gebleken dat een aantal kredieten later wordt afgesloten dan verwacht bij het opstellen van de Begroting 2023. Dit levert

een éénmalig voordeel op in 2024. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil materiële overheidsconsumptie, dat in de Meicirculaire 2023 is opgenomen, bedraagt 3,9 procent. De inkomsten zijn hiermee verhoogd, de uitgaven niet. De indexatie van de uitgavenbudgetten is verwerkt in de stelpost op programma 1. Per saldo zijn de inkomsten met €21.000 verhoogd. Energiekosten Op basis van het huidige contract, de verwachte prijsontwikkeling voor 2024 en de afrekening over 2022 is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas en elektra in 2024. Voor dit programma betekent dit dat de lasten van circa €1,5 miljoen met €191.000 verlaagd worden vanwege lager verbruik dan was ingeschat.

RESERVES Bij de jaarrekening 2022 is besloten om de voorziening groot onderhoud wegen op peil te brengen voor de jaren 2023 en 2024 uit het voordelige rekeningresultaat. Daarom wordt vanuit de algemene reserve in 2024 €4.715.000 gestort in deze voorziening.

Voor een gedeelte van de IBOR-investeringen uit 2017, 2018 en 2019 is een kapitaallastenreserve gevormd. Hieruit wordt jaarlijks €77.000 onttrokken ter dekking van de afschrijvingskosten (ook wel kapitaallasten) van deze investeringen.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 25

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 4 - ECONOMIE

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als BeLeefstad met recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agro- economie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken.

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES We stellen de Pijlervisie Economie op

D.4.1 Bergen op Zoom heeft voldoende en duurzame werklocaties

D.4.2 Bergen op Zoom heeft een BeLeefbare binnenstad

D.4.3 Bergen op Zoom heeft een toonaangevende binnenhaven

D.4.4 Bergen op Zoom zet in op plantbased en circulair ondernemen

A.4.1.1 We geven opvolging aan werklocaties uit de locatiestudie

A.4.2.1 We gaan de Visie op Binnenstad uitvoeren

A.4.3.1 We intensiveren de samenwerking binnen Brabant Ports

A.4.4.1 We geven uitvoering aan de agenda RWB / Economic Board West-Brabant

A.4.1.2 We realiseren de uitbreiding van de werklocatie Oude Molen

A.4.2.2 We gaan uitvoering geven aan de BIZ Binnenstad

A.4.3.2 We faciliteren bedrijven aan het water

A.4.4.2 We versterken campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen

A.4.1.3 We onderzoeken de haalbaarheid van het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III

A.4.1.4 We zetten het project Grote Oogst voort

26 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

PIJLERVISIE ECONOMIE In 2023 zijn we gestart met het opstellen van de pijlervisie Economie. Deze pijlervisie is een visie op hoofdlijnen en dient als kapstok voor nader op te stellen uitvoeringsbeleid. Besluitvorming door de gemeenteraad is voorzien in het twee-

de kwartaal van 2024. Aan de hand van de prioritering van thema’s in de pijlervisie volgt een uitvoeringsplan. In dit plan wordt bijvoorbeeld het detailhandelsbeleid of bedrijventerreinenbeleid opgenomen.

D.4.1 BERGEN OP ZOOM HEEFT VOLDOENDE EN DUURZAME WERKLOCATIES A.4.1.1 We geven opvolging aan werklocaties uit de locatiestudie In het kader van de woningbouwversnelling is onderzoek gedaan naar potentiële woningbouwlocaties, die in de toekomst kunnen worden ontwikkeld. In dit kader is ook onderzoek gedaan naar potentiële werklocaties, omdat de samenhang tussen wonen en werken niet los van elkaar kan worden gezien. De uitkomst van de locatiestudie ten aanzien van de werklocaties (ruimtelijke benadering) vormen samen met de Pijlervisie economie de basis om nieuwe werklocaties in de toekomst vorm te geven. De ontwikkelstrategie maakt deel uit van het uitvoeringsplan wat volgt op de Pijlervisie economie. Bedrijventerreinen zijn belangrijk voor onze regionale en lokale economie. De afgelopen jaren is gebleken dat er weinig ruimte is voor bedrijven om zich te vestigen, te verplaatsen of om uit te breiden. Het aantal beschikbare kavels om uit te geven is in rap tempo afgenomen, terwijl de vraag ernaar alleen maar toeneemt. Door een gebrek aan beschikbare kavels is sprake van een negatief effect op de langere termijn als het gaat om de concurrentiepositie van Bergen op Zoom in de regio. Het is daarom belangrijk om te (blijven) werken aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. In 2022 en 2023 is ingezet op de Programmering Bedrijventerreinen Brabantse Wal.

Een samenwerking tussen de Brabantse Wal gemeenten om binnen de sub regio op de middellange termijn te komen tot de ontwikkeling van een viertal bedrijventerreinen.

A.4.1.2 We realiseren de uitbreiding van de werklocatie Oude Molen Het bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ maakt deel uit van de grotere gebiedsontwikkeling Schans VI. Naast de ontwikkeling van een bedrijventerrein, gaat het om de toevoeging van woningen. Het bedrijventerrein ‘Uitbreiding Oude Molen’ heeft een oppervlakte van circa 15 ha, waarvan 10 ha netto uitgeefbaar is. Het bedrijventerrein wordt specifiek voor het MKB ontwikkeld. Dit betekent dat de kavels maximaal 0,5 ha zijn.Voor de ontwikkeling van Schans VI (uitbreiding bedrijventerrein Oude Molen) worden in 2024 de volgende werkzaamheden verricht: 1. Nadere verkenning van de haalbaarheid, zoals de eigendomssituatie, verkaveling, grondexploitatie, planologische belemmeringenkaart, quickscans flora & fauna,

2.

stikstof, en bodem en water. Het opstellen van het stedenbouwkundig plan en de toetsing daarvan bij stakeholders en de omgeving.

A.4.1.3 We onderzoeken de haalbaarheid van het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III Het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III is gelegen in Steenbergen. Het betreft een bedrijventerrein van circa 20 ha groot en richt zich specifiek op de topsectoren van de Brabantse Wal: Biobased economy, agrofood en aerospace maintenance. Voor deze topsectoren bestaat op dit moment onvoldoende ruimte om zich (door) te ontwikkelen in de toekomst. Medio 2023 is door de provincie de programmastatus toegekend voor Reinierpolder III, waarmee de eerste stap voor de ontwikkeling van het regionaal strategisch bedrijventerrein is gezet. Voor de ontwikkeling van het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III is de volgende stap het opstellen van een stedenbouwkundig plan, verkaveling, financiële haalbaarheid (het opstellen van een business case) en de uitwerking van de samenwerking tussen de Brabantse Wal gemeenten. In de loop van 2024 leggen wij voor welke investering hiermee is gemoeid.

A.4.1.4 We zetten het project Grote Oogst voort Het project Grote Oogst is een integrale aanpak van de Provincie Noord-Brabant voor het verduurzamen en toekomstbestendig maken van bedrijventerrein TNP. De aanpak richt zich op drie deelopgaven: Energie, Klimaatadaptatie en Circulaire Economie. Grote Oogst is een continue proces waarbij bedrijven, regio, provincie en gemeente samen doorlopend werken aan haalbaarheidsonderzoeken voor de grote icoonopgaven. Dit zijn duurzame energieopwerking en energiehub, open(rest) warmtenet, materialenbank voor grondstoffen, klimaat-risicoscan en vergroeningsscan. Gezien de omvang, impact en interesse vanuit de bedrijven is in 2023 eerst gestart met de deelopgave Energie en zijn er voorbereidingen gedaan voor een haalbaarheidsstudie voor een energiehub. In 2024 wordt dit haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en afgerond. Op basis van het resultaat van het haalbaarheidsonderzoek energiehub volgen in 2024 verdere uitvoeringsstappen. In 2024 worden ook de opgaven Klimaatadaptatie en Circulaire Economie verder uitgewerkt.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 27

D.4.2 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN BELEEFBARE BINNENSTAD A.4.2.1 We gaan de Visie op Binnenstad uitvoeren De afgelopen jaren is er veel veranderd in de binnenstad van Bergen op Zoom. Zo is de leegstand van panden toegenomen en is de levendigheid in de binnenstad achteruitgegaan. Om deze problematiek aan te pakken is de Visie Gebiedsprofielen Binnenstad Bergen op Zoom (2017) opgesteld en de intentieovereenkomst met de provincie Noord-Brabant (2020) ondertekend. Om een volgende stap te zetten naar een compacte en aantrekkelijke binnenstad is een actuele en integrale visie “Het Toekomstbeeld Binnenstad” begin 2023 vastgesteld. In navolging op deze visie zijn de beleidsregels Binnenstad vastgesteld. Hiermee zijn de mogelijkheden tot transformatie in de binnenstad publiekrechtelijk in lijn gebracht met de visie. We werken aan een vitaal, levendig en toekomstbestendig winkelgebied, met minder leegstand. Daartoe onderzoeken we in samenwerking met pandeigenaren en overige stakeholders de transformatie naar andere functies en de inzet van de Impulsregeling Winkelgebieden. IIn mei 2023 heeft het college (vooruitlopend op het uitvoeringsplan voor 2024) besloten tot het opstarten van twee fysieke projecten, namelijk de herinrichting van het Gouvernementsplein en het verbeteren van de bereikbaarheid en beleving van parkeergarage De Parade.

Het onderzoeken van de haalbaarheid van een (betaalde) bewaakte fietsenstalling is onderdeel van het project De Parade. Ten behoeve van de ontwikkeling en BeLeefbaarheid van de binnenstad wordt verder gestimuleerd dat moderne winkelpuien – waar kan – weer een historische, authentieke invulling krijgen, onder de noemer van het (historische) winkelpuien-

beleid en opgenomen als onderdeel bij deelprogrammering ‘historische identiteit is BeLeefbaar’ van de Visie Binnenstad.

A.4.2.2 We gaan uitvoering geven aan de BIZ Binnenstad Het centrum van Bergen op Zoom is aangewezen als Bedrijven Investeringszone (BIZ). Voor de periode 2023 tot en met 2025 is een BIZ ingesteld. Het centrum van Bergen op Zoom is aangewezen als Bedrijven Investeringszone (BIZ). Voor de periode 2023 tot en met 2025 is een BIZ ingesteld. Dit is bedoeld voor activiteiten ter ondersteuning van de horeca, de detailhandel en de dienstverlening in het centrum, zoals onder andere: Bergen op Zoom promoten als aangename binnenstad (website bergenopzoom.nu). Extra inzet op een schoon, heel en veilige binnenstad. Organiseren van activiteiten, evenementen en aansluiten bij andere thema’s in de binnenstad. Bestickering leegstaande panden. Zomeraankleding binnenstad, ophangen vlaggen en sfeerverlichting tijdens de winterperiode. De bijdrage wordt geheven van de gebruikers over de in het aangewezen gebied gelegen belastingobjecten. De hoogte van de bijdrage is een vastgesteld bedrag per belastingobject en vastgelegd in de verordening. De totale opbrengst, minus de perceptiekosten en oninbare vorderingen, wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK ten behoeve van het ondernemersfonds.

D.4.3 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN TOONAANGEVENDE BINNENHAVEN A.4.3.1 We intensiveren de samenwerking binnen Brabant Ports Bergen op Zoom is strategisch gelegen tussen Rotterdam en Antwerpen en centraal gelegen in de Vlaams-Nederlandse Delta. Deze ligging geeft kansen om ons verder te ontwikkelen als belangrijke binnenhaven waarmee de economische structuur versterkt en de werkgelegenheid bevorderd wordt. In 2024 tekent onze gemeente de intentieverklaring Brabant Ports. We intensiveren zo de onderlinge samenwerking met acht Brabantse binnenhavens om gezamenlijk te professionaliseren op het gebied van onder meer digitalisering (slimme

logistieke stromen), veiligheid (aanpakken criminaliteit) en verduurzaming. In 2024 worden onder andere de volgende werkzaamheden gezamenlijk opgepakt: eenduidige havenverordening, walstroom en de digitale atlas.

A.4.3.2 We faciliteren bedrijven aan het water De combinatie van congestie, duurzaamheidsdoelstellingen en kostenstijgingen stuwt de vraag naar alternatieven voor wegvervoer. Om het vervoer over water te stimuleren is het wenselijk om op kavels gelegen aan het havenkanaal water gerelateerde bedrijvigheid te ontwikkelen en dit als toevoeging in het bestemmingsplan op te nemen.

28 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

D.4.4 BERGEN OP ZOOM ZET IN OP PLANTBASED EN CIRCULAIR ONDERNEMEN A.4.4.1 We geven uitvoering aan de agenda RWB / Economic Board West-Brabant In West-Brabant werken we als overheden samen met het bedrijfsleven en onderwijs. Deze samenwerking krijgt vorm in de Economic Board West-Brabant (EBWB) en is gericht op het omzetten van uitdagingen in kansen. De EBWB heeft een scherpe ambitie geformuleerd voor West-Brabant in 2030 door te stellen dat: ‘West-Brabant in Nederland dé voorloper is in de transitie naar een nieuwe economie en dé plek is voor innovatieve ondernemers die daaraan bijdragen’. Deze ambitie wil de EBWB bereiken via de thema’s duurzame economie en innovatief ondernemen.

A.4.4.2 We versterken campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen Campusontwikkeling en -versterking vormen een belangrijke drager van de toekomstige economie binnen de gemeente Bergen op Zoom. Plantbased en circulair ondernemen zijn expliciet

genoemd als onderdelen op de agenda van de Economic Board West-Brabant (EBWB). De grondstoffen- en de eiwittransitie worden als één van de maatschappelijke opgaven voor de toekomst geduid. We geven vorm aan de nauwere samenwerking met overheden, ondernemers en onderzoeks- en kennisinstellingen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen. Voor de Green Chemistry Campus (GCC) vertaalt dat zich in een nieuw en realistisch businessplan, in samenspraak met mede-aandeelhouders provincie Noord-Brabant en NV REWIN. Het nader uit te werken businessplan kent een aantal programmalijnen, waaronder bio-aromaten, biobased bouwen en de eiwittransitie. Daarmee willen we plantbased en circulaire economie versterken. Ook een nauwere samenwerking met het Delta Agrifood Business (DAB) wordt meegenomen en gewogen. De uitwerking van dit businessplan is voorzien voor het tweede kwartaal 2024 en wordt met de raad besproken.

INDICATOREN Omschrijving indicator

Landelijk*

Realisatie 2019

2020

2021

2022

Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen), als percentage

53,8 (2022)

50,0

49,4

50,0

50,4

Economie: Vestigingen (van bedrijven), aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

174,1 (2022)

131,3

137,6

145,3

151,6

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Actieplan economische structuurversterking

2015

Detailhandel structuurvisie

2016

Nota integraal bedrijventerreinenbeleid

2013

Startfoto lokale economie

2016

Toekomstbeeld binnenstad

2023

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 29

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2024

Regio West-Brabant (RWB)

€308.700 De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van zestien gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen.

Rewin NV

Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren. De begroting van het Rewin maakt onderdeel uit van de Begroting RWB.

€252.725

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)

R 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

Baten

8.520

5.631

5.034

2.035

1.735

1.735

Lasten

4.275

9.715

7.641

6.510

6.208

6.204

Totaal saldo van baten en lasten programma 4

4.245

-4.084

-2.607

-4.475

-4.472

-4.469

Onttrekkingen aan reserves

15

367

337

0

0

0

Stortingen in reserves

0

0

1.153

0

0

0

4.260

-3.717

-3.423

-4.475

-4.472

-4.469

Resultaat programma 4

TOELICHTING Beginstand Programma 4 Baten

B 2024

B 2025

1.983

B 2026

1.843

B 2027

1.662

1.662

Lasten

6.784

6.004

5.848

5.848

Saldo

-4.801

-4.161

-4.186

-4.186

Personeelslasten

-337

-337

-340

-343

Grondbedrijf

753

-31

0

0

NV Aangenaam

2.000

0

0

0

Indexering

71

56

56

56

Overheveling

-337

0

0

0

44

-2

-2

4

-2.607

-4.475

-4.472

-4.469

Overige mutaties Eindtotaal

30 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

BEGROTINGSMUTATIES Personeelskosten Op basis van het Beleidskader 2024 zijn de salariskosten met 5,2 procent geïndexeerd. Daarnaast is er formatie geschoven van programma 6 (cultuur) naar programma 4 (recreatie). In totaal leidt tot een stijging van de personeelskosten van €337.000. Indexeren Het prijspeil materiële overheidsconsumptie, dat in de Meicirculaire 2023 is opgenomen, bedraagt 3,9 procent. De inkomsten zijn hiermee verhoogd, de uitgaven niet. De indexatie van de uitgavenbudgetten is verwerkt in de stelpost op programma 1. De leges en belastingen, waaronder de toeristenbelasting, zijn op basis van het beleidskader met 3,0 procent verhoogd. Per saldo zorgt dit voor €71.000 hogere opbrengsten.

Grondbedrijf In het grondbedrijf is op het onderdeel niet-woningen een winstneming begroot van €753.000. Deze winstneming wordt in de algemene reserve gestort en heeft daardoor geen invloed op het begrotingssaldo. NV Aangenaam In 2024 wordt de ontbinding van de NV Aangenaam voltooid. Dit leidt tot een eenmalig voordeel van ongeveer 2 miljoen euro. Daarvan draagt 1,05 miljoen euro bij aan het begrotingssaldo, wordt 500.000 euro ingezet voor de plantbased campusontwikkeling en 50.000 euro voor de doorontwikkeling van VVV Brabantse Wal. Het restant wordt geoormerkt voor economische doeleinden en gestort in de algemene reserve. Overhevelingen In het 2e Concernbericht 2023 is €337.000 overgeheveld vanwege herstelwerkzaamheden van de containerterminal.

RESERVES De tussentijdse winstneming van de grondexploitaties bedrijventerrein Oude Molen en (€476.000) en Stationsgebied (€277.000) worden in de algemene reserve gestort. Daarnaast

wordt €367.000 aan de algemene reserve onttrokken vanwege de overheveling van budget van 2023 naar 2024.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 31

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 5 - ONDERWIJS

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Bergen op Zoom is een gemeente waar de kinderen, maar ook de kinderen van de omliggende gemeenten, goed onderwijs kunnen volgen. Het aanbod van het onderwijs is divers; van voorschoolse educatie, primair onderwijs, voortgezet onderwijs tot het MBO. Binnen het onderwijs moeten alle kinderen dezelfde kansen krijgen. Het onderwijs is op elkaar afgestemd in een doorlopende leerlijn en afgestemd op de behoeften van de lokale en regionale arbeidsmarkt. De scholen zijn goed onderhouden, veilig en duurzaam. Het onderwijs moet inclusief zijn en toegankelijk voor alle kinderen, passend bij hun mogelijkheden. Daarnaast

wordt via volwassenenonderwijs ingezet op digitale vaardigheden en de ontwikkeling van taalvaardigheid van inwoners die de Nederlandse taal willen leren en/of verbeteren. De gemeente heeft extra aandacht voor overheidscommunicatie, om deze begrijpelijker te maken voor de inwoners.

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES (1/2)

D.5.1 In Bergen op Zoom zijn scholen heel, veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam

D.5.2 In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod

D.5.3 We bestrijden en voorkomen laaggeletterdheid bij ouders/ volwassenen

A.5.1.1 We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4)

A.5.2.1 We ondersteunen het ambassadeurschap voor de Agenda Beroepsonderwijs West-Brabant (Q1 - Q4)

A.5.3.1 Met de gezinsaanpak willen we de taalontwikkeling van kinderen verbeteren en daarmee de kansengelijkheid voor kinderen bevorderen (Q1-Q4)

A.5.1.2 We implementeren het nieuwe meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) (Q1)

A.5.1.3 We herijken het IHP eind 2024 (Q4)

32 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

A.5.3.2 We gebruiken begrijpelijke taal (Q1)

D.5.1 IN BERGEN OP ZOOM ZIJN SCHOLEN HEEL, VEILIG, INCLUSIEF, TOEGANKELIJK EN DUURZAAM A.5.1.1 We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4) De verantwoordelijkheid voor de inclusieve en toegankelijke school ligt in de eerste plaats bij de schoolbesturen. De samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor het bieden van onderwijskundige ondersteuning in het kader van passend onderwijs. In 2024 geven we ondersteuning op het gebied van jeugdzorg waarbij verbinding wordt gezocht met het zorgaanbod op de scholen vanuit het Samenwerkingsverband Brabantse Wal passend onderwijs om via onderwijs zorg arrangementen (OZA’s) synergie te krijgen in het gezamenlijk zorgaanbod.

A.5.1.2 We implementeren het nieuwe meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) (Q1) Voor de beleidsperiode 2024-2026 zijn nieuwe accenten gelegd voor het uitvoeren van het landelijk Onderwijskansenbeleid (OKB). De gemeente ontvangt voor het OKB jaarlijks een specifieke doeluitkering. Het grootste deel daarvan gaat naar aanbieders van voorschoolse educatie. De aanbieders krijgen een subsidiebedrag gebaseerd op de kinderopvangtoeslag en

een aanvullende gemeentelijke vergoeding. Ouders betalen een eigen bijdrage die naar draagkracht wordt vastgesteld. Jaarlijks wordt de subsidie vastgesteld op basis van de werkelijk aangeboden uren voorschoolse educatie. Daarnaast wordt vanuit het onderwijskansenbudget aan scholen subsidie verleend ten behoeve van schakelklassen/onderwijstijdverlenging, de Bibliotheek West-Brabant en nieuwkomersonderwijs PO. In dit kader worden voorschoolse educatie, onderwijstijdverlenging, schakelklassen, de bibliotheek op school en de nieuwkomerslocatie wereldwijs gesubsidieerd. We realiseren peuterplaatsen en plaatsen Voor- en vroegschoolse educatie (VVE).

A.5.1.3 We herijken het IHP eind 2024 (Q4) In het Beleidsrijk Integraal Huisvestingsplan is afgesproken dat jaarlijks onderzoeken worden uitgevoerd. Ook zal aan de hand van een schouw bepaald worden in hoeverre vernieuwbouw een optie is, wanneer de school in aanmerking komt voor renovatie of vernieuwing. Het aangepaste IHP wordt jaarlijks in het vierde kwartaal ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Eind 2024 vindt de ‘grote’ 4 jaarlijkse herijking van het IHP plaats.

D.5.2 IN BERGEN OP ZOOM HEBBEN WE EEN BREED EN ROBUUST ONDERWIJSAANBOD A.5.2.1 We ondersteunen het ambassadeurschap voor de Agenda Beroepsonderwijs West-Brabant (Q1-Q4) We faciliteren deze samenwerking voor zover dit binnen de taken van de gemeente ligt. Het samenwerkingsverband wordt aangestuurd via een vastgestelde agenda 2022-2026. Ambassadeurs zijn Avans hogeschool, Breda University, Curio, Markland college, VNONCW Brabant Zeeland en de gemeenten Breda, Roosendaal en Bergen op Zoom. Thema’s zijn: aansluiting economische en maatschappelijke uitdagingen en transities, Leven Lang Ontwikkelen en Versterken samenwerking.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 33

D.5.3 WE BESTRIJDEN EN VOORKOMEN LAAGGELETTERDHEID BIJ OUDERS/ VOLWASSENEN A.5.3.1 Met de gezinsaanpak willen we de taalontwikkeling van kinderen verbeteren en daarmee de kansengelijkheid voor kinderen bevorderen (Q1-Q4) Een onderdeel van de algemene aanpak van laaggeletterdheid is de gezinsaanpak. Eind 2024 moeten we hierin de regierol vervullen om te voorkomen dat er een nieuwe generatie laaggeletterden opgroeit. Hierdoor ontstaat de cyclus van laaggeletterdheid. Om ons op de regierol goed voor te bereiden nemen we deel aan de pilot Uitrolfase GGG. Daarnaast sluiten we aan bij een van de initiatieven van de Gelijke Kansen Alliantie, de aanpak Thuis in Taal. De aanpak Thuis in Taal helpt leraren en pedagogisch medewerkers die werken met jonge kinderen om de wereld van

school en thuis te verbinden, door een samenwerkingsrelatie op te bouwen met de ouders die bijdraagt aan een rijkere taalomgeving voor kinderen.

A.5.3.2 We gebruiken begrijpelijke taal (Q1) Eind 2023 start de pilot ‘Ondertekening Direct Duidelijk deal’ om medewerkers bewuster te maken van het thema van laaggeletterdheid. Zij worden getraind om de schrijfvaardigheid te verbeteren waardoor de stukken van de gemeente leesbaarder worden. Hiervoor is een breed en centraal opleidings- en ontwikkelprogramma opgesteld. In het bijzonder is aandacht voor ‘begrijpelijk schrijven’. Daarnaast zetten we, met ondersteuning van de bibliotheek West-Brabant, het Taalpanel in om medewerkers te helpen aan bewustwording van laaggeletterdheid.

INDICATOREN Omschrijving indicator

Landelijk*

Realisatie 2019

2020

2021

2022

Absoluut verzuim, per 1.000 leerlingen

4,2 (2022)

4,4

2,6

1,6

5,3

Relatief verzuim, per 1.000 leerlingen

24 (2022)

19

-

16

21

Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie (vsv’ers) (percentage)

1,9 (2021)

2,4

2,0

2,1

-

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022

2019

Onderwijskansenbeleid

2019

Verordening leerlingenvervoer

2014

Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs

2015

34 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2024

Leerplicht regionaal bureau

Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners.

€46.003

WAT MAG HET KOSTEN? Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)

R 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

Baten

5.454

5.427

3.758

3.760

3.762

3.762

Lasten

12.183

12.738

12.476

12.534

12.801

12.992

Totaal saldo van baten en lasten programma 5

-6.729

-7.311

-8.718

-8.773

-9.038

-9.230

Onttrekkingen aan reserves

0

0

90

0

0

0

Stortingen in reserves

0

0

0

0

0

0

-6.729

-7.311

-8.628

-8.773

-9.038

-9.230

Resultaat programma 5

TOELICHTING Beginstand Programma 5

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

Baten

3.747

3.749

3.751

3.751

Lasten

11.916

11.831

12.043

12.043

Saldo

-8.169

-8.082

-8.292

-8.292

Personeelslasten

-128

-125

-126

-127

Kapitaallasten

-16

-184

-240

-240

Indexeren

-170

-170

-170

-170

Energiekosten

-116

-116

-116

-116

Overheveling

-90

0

0

0

IHP

-17

-84

-81

-33

Overige mutaties

-12

-12

-13

-252

-8.718

-8.773

-9.038

-9.230

Eindtotaal

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 35

BEGROTINGSMUTATIES Personeelskosten Op basis van het Beleidskader 2024 zijn de salariskosten met 5,2 procent geïndexeerd. Dit leidt tot een stijging van de personeelskosten van €128.000. Kapitaallasten De kapitaallasten nemen in 2024 toe met €16.000 en vanaf 2025 met gemiddeld €200.000. De toename van de kapitaallasten komt door de actualisering van de investeringen op basis van het IHP. De toename van de lasten is in 2024 lager, omdat er minder investeringen in 2023 worden afgesloten dan waar we bij het opstellen van het eerdere IHP vanuit zijn gegaan. Deze lasten komen nu vanaf 2025 in de begroting. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil materiële overheidsconsumptie, dat in de Meicirculaire 2023 is opgenomen, bedraagt 3,9 procent. De inkomsten zijn hiermee verhoogd, de uitgaven niet. De indexatie van de uitgavenbudgetten is verwerkt in de stelpost op programma 1.

Per saldo is er nog een toename van €170.000. Energiekosten Op basis van het huidige contract, de verwachte prijsontwikkeling voor 2024 en de afrekening over 2022 is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas en elektra in 2024. Voor dit programma betekent dit dat de lasten met €116.000 verhoogd moeten worden. Overheveling budgetten Vanuit het 2e Concernbericht 2023 is €90.000 overgeheveld voor advieskosten onderwijshuisvesting. IHP Er is een inschatting gemaakt van de huur voor de Zeeridder. Ook zijn de huurkosten voor de noodlokalen bijgesteld. Voor 2024 levert dit per saldo een voordeel op van €50.000 en voor de latere jaren een kleine toename van de kosten. Daarnaast is er per jaar €50.000 aan advieskosten voor het IHP toegevoegd.

RESERVES Dit betreft de onttrekking uit de algemene reserve vanwege de overheveling van budgetten.

36 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 6 - SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur tot Bergen op Zoom op de kaart zetten als BeLeefstad. Bij sport en cultuur blijven de huidige financiële kaders leidend. Op de inhoudelijke kaders is bijsturing mogelijk. Daarbij betrekken we sportclubs, sportverenigingen, culturele verenigingen- en makers om tot een goede en gelijkwaardige samenwerkingsrelatie en aanpak te komen. Met als uitgangspunt gezond leven, het stimuleren van bewegen, cultuurdeelname en cultuureducatie.

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES

D.6.1 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sport infrastructuur

A.6.1.1 We realiseren de bezuiniging voortkomend uit de businesscase Sport (Q4) A.6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een levenlang) toegankelijk is (going concern) A.6.1.3 We herijken het sportbeleid (Q2 – herijken uitvoeringsnota Q4) A.6.1.4 Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)

A.6.1.5 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)

D.6.2 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur

A.6.2.1 We realiseren de businesscase Cultuur inclusief verzelfstandigen van het Markiezenhof en CKB A.6.2.2 We stimuleren de oprichting van creatieve hubs als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling inclusief herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs A.6.2.3 We streven ernaar om het cultureel erfgoed te behouden en te herbestemmen

D.6.3 Bergen op Zoom staat op de kaart als BeLeefstad

A.6.3.1 We stellen een toeristisch-recreatief actieplan op vanuit de Brabantse Wal

A.6.3.2 We realiseren de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal

A.6.3.3 We starten met de implementatie van het nieuwe evenementenbeleid

A.6.2.4 We herijken het cultuurbeleid (2025) A.6.2.5 We versterken de culturele sector onder andere vanuit de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur en leveren met de Brede Regeling combinatiefuncties een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 37

Sportieve, recreatieve en culturele voorzieningen fungeren als belangrijke basis voor het hebben van een prettig woon- werk- en leefklimaat. In 2024 gaan we daarvoor het volgende doen:

D.6.1 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN TOEKOMSTBESTENDIGE SPORT INFRASTRUCTUUR A.6.1.1 We realiseren de bezuiniging voortkomend uit de businesscase Sport (Q4) Het doel van de businesscase Sport is om de lasten per inwoner terug te brengen naar het landelijk gemiddelde. In 2023 is de businesscase Sport afgerond. In 2024 starten we met de implementatie van een nieuw beheer en exploitatiemodel voor de buitensportaccommodaties. Het model dat we voorstaan gaat uit van ‘normaliseren’ waarbij het voor huurder en eigenaar duidelijk is welke afspraken er zijn en wie waarvoor verantwoordelijk is. Toekomstbestendigheid, veiligheid en duurzaamheid zijn hierbij belangrijke thema’s. Bij de uitvoering van de businesscase is geconstateerd dat vraag en aanbod naar (buiten)sportaccommodaties in balans is. De komende jaren gaan we inzetten om dit aanbod kwalitatief op orde te krijgen en houden. De gemeentelijke kosten voor sport zijn teruggebracht tot het niveau van het gemiddelde van referentiegemeenten. Twee maatregelen binnen de businesscase zorgen echter wél voor een afname op de sportbegroting, maar niet op de gemeentelijke begroting. De resterende taakstelling op sport brengen we elders onder binnen programma 6.

A.6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een leven lang) toegankelijk is (going concern) Naast de traditionele sportaccommodaties hebben we aandacht voor de ongeorganiseerde sport. Men sport vaker individueel of in zelfgevormde groepen waarbij gebruik wordt gemaakt van de openbare ruimte. Vanuit het perspectief een gezonde leefomgeving, gaan we aan de slag met de beweegvriendelijke omgeving en wordt onderzocht welke plekken en verbindingsroutes beweegvriendelijker ingericht kunnen worden. Hiervoor sluiten we in een vroeg(er) stadium aan bij

ruimtelijke plannen en de woningbouwopgave.

A.6.1.3 We herijken het sportbeleid (Q2 – herijken uitvoeringsnota Q4) De gemeente Bergen op Zoom gaat in 2024 in navolging van de pijlervisies aan de slag met het herijken van het sporten cultuurbeleid. In 2024 willen we in samenwerking met sportverenigingen, cultuurverenigingen, makers, inwoners en maatschappelijke instellingen (op het gebied van sport, cultuur, zorg en welzijn) het beleid actualiseren.

A.6.1.4 Met het Sportakkoord leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) We willen inzetten op het bevorderen van sport en culturele activiteiten en programma’s die bijdragen aan persoonlijke expressie, sociale verbondenheid en fysieke en geestelijke gezondheid. Samenwerking tussen sport, cultuur, zorg en/of welzijn biedt daarbij veel kansen. Zo bereiken we samen - via onder andere de Brede Spuk - een breder publiek inclusief kwetsbare doelgroepen. We leveren daarmee een bijdrage aan maatschappelijke problemen als eenzaamheid en armoede.

A.6.1.5 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) Via de BRC geven we uitvoering aan onder meer het sport- en cultuurbeleid in onze gemeente. De Bergse combinatiefunctionarissen dragen zorg voor wijkgericht (naschools) sport- en cultuuraanbod. Zij leggen verbindingen tussen sport, onderwijs, cultuur en andere (maatschappelijke) organisaties. Daarnaast richten zij zich op het ondersteunen van het verder professionaliseren van verenigingen. De focus ligt steeds meer op de gezonde leefstijl en er is meer aandacht voor speciale en kwetsbare groepen

D.6.2 BERGEN OP ZOOM HEEFT EEN TOEKOMSTBESTENDIGE CULTURELE INFRASTRUCTUUR A.6.2.1 We realiseren de businesscase Cultuur inclusief verzelfstandiging van het Markiezenhof en CKB De taakstelling van 1,9 miljoen euro op cultuur moet leiden tot een duurzaam- en toekomstbestendige culturele infrastructuur. In 2023 is daarvan 0,5 miljoen euro gerealiseerd met de ontvlechting van Theater de Maagd in een nieuwe zelfstandige organisatie. In 2024 werken we verder aan het anders inrichten van de culturele infrastructuur met de invulling van de resterende taakstelling van 1,4 miljoen euro op het CKB en het Museum Markiezenhof.

A.6.2.2 We stimuleren de oprichting van creatieve hubs als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling inclusief herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs We stimuleren de oprichting van creatieve hubs en artistieke broedplaatsen als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling. Ze fungeren als bron voor creativiteit, innovatie en economische groei en dragen bij aan een levendige culturele scene in de stad. Concreet wordt gewerkt aan de opgaven van de herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs. Hiervoor ontvangt u een apart raadsvoorstel nog ter behandeling in 2023.

38 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

A.6.2.3 We streven ernaar om het cultureel erfgoed te behouden en te herbestemmen We streven ernaar om het cultureel erfgoed – de historische component in de gemeente Bergen op Zoom - te behouden en te herbestemmen als onderdeel van stedelijke ontwikkelingsprojecten. Dit behoud en gebruik van cultureel erfgoed draagt bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van onze gemeente. We integreren cultuur in onze ruimtelijke ontwikkeling met oog voor duurzaamheid en leefbaarheid. Er wordt onderzocht hoe onze in eigendom zijnde monumenten beter kunnen worden geëxploiteerd en beter tot zijn recht komen voor de bezoekers, middels het project Overdragen/Borgen Monumenten. Eigendomsoverdracht, verhuren, exploitatie aan derden zijn opties die worden onderzocht, echter is eigendomsoverdracht geen doel op zich.

A.6.2.4 We herijken het cultuurbeleid (2025) De gemeente Bergen op Zoom gaat in 2024 op navolging van de pijlervisies aan de slag met het herijken van het sport en cultuurbeleid. In 2024 willen we in samenwerking met sportverenigingen, cultuurverenigingen, makers, inwoners en

maatschappelijke instellingen (op het gebied van sport, cultuur, zorg en welzijn) het beleid actualiseren.

A.6.2.5 We versterken de culturele sector onder andere vanuit de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur en leveren met de Brede Regeling combinatiefuncties een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4) Conform motie RMD022-02 besteding coronagelden willen we de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur, vanuit het herijkte cultuurbeleid, ten goede laten komen aan de culturele sector. Via de Brede Regeling Combinatiefuncties geven we uitvoering aan onder meer het sport- en cultuurbeleid in onze gemeente. De Bergse combinatiefunctionarissen dragen zorg voor wijkgericht (naschools) sport- en cultuuraanbod. Zij leggen verbindingen tussen sport, onderwijs, cultuur en andere (maatschappelijke) organisaties. Daarnaast richten zij zich op het ondersteunen van het verder professionaliseren van verenigingen. De focus ligt steeds meer op de gezonde leefstijl en er is meer aandacht voor speciale en kwetsbare groepen.

D.6.3 BERGEN OP ZOOM STAAT OP DE KAART ALS BELEEFSTAD A.6.3.1 We stellen een toeristisch-recreatief actieplan op vanuit de Brabantse Wal In 2023 is besloten de samenwerking op het Vrijetijdsdomein voor de Brabantse Wal te hernieuwen. Gezamenlijk met de Brabantse Wal gemeenten wordt een actieagenda voor het Vrijetijdsdomein opgesteld. Deze actieagenda wordt begin 2024 opgeleverd.

A.6.3.2 We realiseren de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal In 2023 is gestart met de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal. In 2024 ronden we dit proces af door een businessplan op te stellen en daarmee te komen tot een verzelfstandiging. Hierbij wordt gezocht naar een intensievere

samenwerking met ondernemers in de vrijetijdsbranche.

A.6.3.3. We starten met de implementatie van het nieuwe evenementenbeleid Onder voorbehoud van vaststelling van het herijkte evenementenbeleid wordt in 2024 gestart met de uitvoering van dit beleid. Afhankelijk van welk scenario gekozen wordt kunnen hier nog financiële ruimtevragers uit voort komen. Door middel van digitalisering en vereenvoudiging van vergunningstrajecten zullen we dienstverlening verbeteren en voeren we duurzaamheidsmaatregelen in. Daarnaast maken we een start met het aanwijzen en professionaliseren planologisch borgen van evenemententerreinen en locatieprofielen.

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 39

INDICATOREN Omschrijving indicator

Landelijk*

Realisatie 2019

Het aantal niet sporters, uitgedrukt in een percentage

49,2 (2020)

2020 -

2021

52,7

2022 -

-

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente. nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Beleidsplan Museum Het Markiezenhof 2018-2023

2017

Cultuurvisie Bergen op Zoom

2013

Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’

2014

Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011-2016

2011 en verlengd in 2016

Sport is (in) Beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’

2013 en verlengd in 2016

Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed

2015

Visie Materieel erfgoed

2013

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2024

Sportbedrijf Bergen op Zoom

Het sportbedrijf Bergen op Zoom is verantwoordelijk voor de exploitatie van twee zwembaden en is een belangrijke partner bij de uitvoering van het sportbeleid.

GR West-Brabants Archief (GR WBA)

Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen beheersbare kosten worden uitgevoerd.

€725.083

WAT MAG HET KOSTEN? R 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

B 2027

Baten

Baten/Lasten (Bedragen *€1.000)

5.566

5.027

4.925

4.620

4.595

4.810

Lasten

21.049

21.246

18.887

18.013

17.549

18.729

Totaal saldo van baten en lasten programma 6

-15.482

-16.219

-13.962

-13.393

-12.954

-13.919

Onttrekkingen aan reserves

617

1.680

491

150

0

0

Stortingen in reserves

77

0

0

0

0

0

-14.943

-14.538

-13.471

-13.243

-12.954

-13.919

Resultaat programma 6

40 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

TOELICHTING Beginstand Programma 6

B 2024

Baten

B 2025

4.040

B 2026

4.024

B 2027

4.024

4.024

Lasten

18.046

17.491

17.362

17.362

Saldo

-14.006

-13.468

-13.338

-13.338

Personeelslasten

250

265

277

285

Kapitaallasten

-34

-32

-22

-22

Indexeren

83

83

83

83

Grootonderhoud buitensportaccomodaties

0

-165

-66

-1.081

Grootonderhoud gebouwen

-137

-137

-137

-137

Taakmutatie algemene uitkering

276

276

276

276

Verkoop vastgoed

305

0

0

0

Bijdrage WBA

-136

-87

-50

-50

Overheveling

-491

-150

0

0

Overige mutaties Eindtotaal

-72

22

23

65

-13.962

-13.393

-12.954

-13.919

BEGROTINGSMUTATIES Personeelskosten Er is formatie van programma 6 (taakveld cultuur) verschoven naar programma 4 (taakveld recreatie). Voor het begrotingssaldo heeft dit geen consequenties. Daarnaast zijn op basis van het Beleidskader 2024 de personeelskosten met 5,2 procent geïndexeerd. Per saldo (verschuiving en indexering) zijn de personeelskosten op dit programma met €250.000 afgenomen. Kapitaallasten De toename wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op programma 1. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet beschikbaar worden gesteld, worden deze kapitaallasten begroot op het product waar ze betrekking op hebben. Indexeren van uitgaven en inkomsten Het prijspeil materiële overheidsconsumptie, dat in de Meicirculaire 2023 is opgenomen, bedraagt 3,9 procent. De inkomsten zijn hiermee verhoogd, de uitgaven niet. De indexatie van de uitgavenbudgetten is verwerkt in de stelpost op programma 1. Per saldo zorgt dit voor een toename in de baten van €83.000. Grootonderhoud buitensportaccommodaties Voor het grootonderhoud op de buitensportaccommodaties (velden e.d.) hebben we nog geen onderhoudsvoorziening gevormd. Zodra de uitkomsten van de BC Buitensport bekend zijn (Beleidskader 2025) zullen we hiervoor wel een voorstel gaan doen. Nu wordt nog in de begroting in elke jaarschijf het noodzakelijk grootonderhoud opgenomen.

2025 en 2026 met respectie-

velijk €165.000 en €66.000 toe. In 2027 is er veel grootonderhoud gepland op sportpark Rozenoord. Hierdoor is er in 2027 een veel hoger bedrag opgenomen. In 2024 komen we met de reeds begrote middelen uit. Grootonderhoud gebouwen Alle panden waarvan de gemeente eigenaar is zijn opnieuw geïnspecteerd en op basis van deze inspecties is het MJOP gebouwen geactualiseerd. Dit heeft ertoe geleid dat de storting in de voorziening groot onderhoud gebouwen voor de panden in dit programma met €154.000 verhoogd moet worden. Taakmutatie algemene uitkering In de meicirculaire is aangegeven dat de regeling combinatiefunctionaris komt te vervallen. Hierdoor is de algemene uitkering op programma 1 met €276.000 verlaagd en is het budget voor de combinatie functionarissen op programma 6 ook met €276.000 verlaagd. In plaats van bekostiging van de combinatiefunctionarissen via de algemene uitkering ontvangen wij nu een SPUK (specifieke uitkering). Deze uitkering wordt verantwoord op dit programma. Verkoop vastgoed In 2023 hadden we de verkoop van een perceel aan de Beeklaan opgenomen. Verkoop zal niet in 2023 plaatsvinden maar in 2024. De opbrengst wordt daarom afgeraamd in de Begroting 2023 en opgenomen in de Begroting 2024. Bijdrage West-Brabants Archief Bij de vaststelling van de Begroting 2024 van het West-Bra-

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 41

bants Archief (WBA) is besloten om de nieuwe verdeelsleutel niet gelijk in te voeren maar een ingroeiperiode van 3 jaar hiervoor te hanteren. De nieuwe verdeelsleutel levert Bergen op Zoom een voordeel op van €153.000. Daarnaast zijn bij de vaststelling nog enkele andere kleine aanpassingen verwerkt. Per saldo is hierdoor de bijdrage van Bergen op Zoom aan het WBA in 2024 €136.000 hoger uitgekomen.

Overheveling budgetten In het 2e Concernbericht 2023 is €343.000 overgeheveld naar 2024. Daarnaast is van de coronamiddelen die we in 2021 hebben ontvangen nog €148.000 toegevoegd aan het budget van 2024 en €150.000 aan het budget van 2025.

RESERVES Vanuit 2023 zijn de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur van €172.000 overgeheveld naar 2023, is het nog niet uitgevoerde groot onderhoud buitensport ad € 150.000 overgeheveld en is € 21.000 voor de BC CKB overgeheveld. Naar 2025 is het budget voor toekomstig beheer cultureel

vastgoed van €100.000 overgeheveld. Van de coronamiddelen die we in 2021 hebben ontvangen voor cultuur is € 298.000 nog niet uitgegeven. Hiervan wordt € 148.000 uitgegeven in 2024 en het restant in 2025.

42 Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

PROGRAMMA’S

PROGRAMMA 7 - WMO EN JEUGD

Wat willen we bereiken in deze bestuursperiode? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. (Deze doelstelling raakt ook programma 8)

Wat gaan we daarvoor doen in 2024? DOELEN EN ACTIES We stellen de Pijlervisie Economie op

D.7.1 De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners

A.7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4)

A.7.1.2 We maken een toekomstplan voor maatschappelijke zorg en gezondheidszorg "na" Bravis

D.7.2 Niemand mag buiten de boot vallen

D.7.3 De menselijke maat staat centraal

A.7.2.1 We voeren het plan van aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4)

A.7.3.1 We stellen een omgekeerde verordening sociaal domein op (Q4)

A.7.2.2 We maken gebruik van het Doorbraakfonds Sociaal Domein (Q1-Q4)

A.7.3.2 We bevorderen het integraal werken binnen de eigen organisatie (Q1-Q4)

A.7.2.3 We vervolgen de pilot ‘basisteam en veiligheidsteam’ voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1-Q4) A.7.2.4 We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4)

D.7.4 De zorg blijft betaalbaar

A.7.4.1 We intensiveren de transformatie van het sociaal domein A.7.4.2 We werken aan het thema Normaliseren (Q1-Q4) A.7.4.3 We werken verder aan het versterken van het voorliggend veld (Q2) A.7.4.4 We voeren het subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’ uit en pauzeren de geplande bezuiniging in 2024 (Q1-Q4) A.7.4.5 We werken aan de doorontwikkeling van de wijkcentra en het wijkgericht werken

Gemeente Bergen op Zoom – Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 43

D.7.1 DE GEMEENTE BIEDT DE JUISTE ZORG EN ONDERSTEUNING AAN HAAR INWONERS A.7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4)

A.7.1.2 We maken een toekomstplan voor maatschappelijke zorg en gezondheidszorg “na” Bravis

In vervolg op de stappen die gezet zijn in 2023, werken we in 2024 verder aan de doorontwikkeling van de integrale toegang tot het Sociaal Domein met als doel één integrale toegang in het voorliggend veld. Hierdoor kunnen inwoners op één plek hun vragen stellen en wordt er optimaler gebruik gemaakt van het aanbod in het voorliggend veld. Dit doen we in nauwe samenwerking met WijZijn Traversegroep. Daarnaast maken we de publieksinformatie over de toegang tot ondersteuning begrijpelijker.

Op 13 juli 2023 heeft de gemeenteraad een amendement aangenomen, waarmee aan het Beleidskader 2024-2027 is toegevoegd dat er een toekomstplan wordt opgesteld voor maatschappelijke zorg en gezondheidszorg na Bravis. In 2024 wordt uitgewerkt hoe dit wordt aangepakt.

D.7.2 NIEMAND MAG BUITEN DE BOOT VALLEN A.7.2.1 We voeren het plan van aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4) In 2023 is het Plan van Aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling vastgesteld. Dit voeren we in 2024 uit. In het Beleidskader is hiervoor een klein extra budget van €5.000 euro beschikbaar gesteld.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=1811da82-899e-499a-aad5-48e0f829bcac