Bijlage 1. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.
Tekst van het document
64
het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. Onderstaande tekst moet volledig in samenhang worden gelezen met de tekst onder programma 7 – WMO en Jeugd. Werk en inkomen maakt namelijk integraal onderdeel uit van het beleidsproces binnen het Sociaal Domein. De tekst onder programma 8 moet daarom gelezen worden in het verlengde van programma 7.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. Als een inwoner of een gezin met meerdere soorten problemen (inkomen, schulden, wonen, gezondheid, veiligheid) kampt, dan pakken we dit samen met andere partijen in samenhang aan. Voor hulp en ondersteuning aan inwoners met schulden zorgen wij voor een integrale aanpak op het Sociaal Domein met WMO en Jeugd en door in overleg te treden met de vaste lasten partners vanuit de aanpak vroegsignalering schulden. Inwoners met (dreigende) problematische schulden kunnen bij de ISD Brabantse Wal terecht voor onder meer advies, schuldbemiddeling of een saneringskrediet.
3. We gaan verder met het werken met maatschappelijke businesscases. We leren van de ervaringen van onze inwoners, professionals, buur- en samenwerkingsgemeenten en bewezen goede voorbeelden. We zetten in op ketensamenwerking tussen de ISD Brabantse Wal, WVS en het Werkplein Hart van WestBrabant. Daarbij werken we als een gezamenlijk ontwikkelbedrijf, waar inwoners vanuit de Participatiewet optimaal worden ondersteund bij hun ontwikkeling naar een betaalde baan of als dat niet haalbaar is betaalde detachering óf vrijwilligerswerk.
Binnen deze ketensamenwerking voeren we de proeftuinen uit. Deze zijn gericht op het komen tot een gezamen2. We richten onze processen in op basis van vertrouwen lijke verbetering van de werkwijze, om de inwoners die dit in onze inwoners en professionals (minder controle nodig hebben zo optimaal mogelijk te ontwikkelen richting en bureaucratie). (betaald) werk. Het kabinet is voornemens om de Participatiewet aan te passen. In het coalitieakkoord van het kabinet is opgenomen dat wetten beoordeeld worden op eenvoud, mense- 4. We streven naar nul uithuisplaatsingen van kinderen, lijke maat en uitvoerbaarheid. Waar nodig worden wetten nul schadelijke wachttijden, nul uithuiszettingen door verbeterd. In de uitvoering moet ruimte zijn als de gevol(huur)schuld en nul daklozen. We willen zoveel mogelijk gen voor mensen onevenredig groot zijn en waar mogelijk inwoners onafhankelijk maken van onze bijstandsuitkemeer eigen beslisruimte voor professionals. De processen ringen en andere inkomensregelingen en in hun eigen en het beleid van de ISD Brabantse Wal volgen deze lijn kracht zetten. door middel van het voorbereiden van een aanpak hierop. We zetten in op uitstroom naar werk en de ontwikkeling die daarvoor nodig is. Naast onze reguliere inzet om mensen met een uitkering naar werk toe te leiden, voeren wij via de ISD het Uitvoeringsplan Impuls Uitstroom uit.
Dit is een aanpak om meer mensen met een garantiebaan en mensen die nu nog niet geheel arbeidsfit zijn (de zogenoemde doelgroep B) te ontwikkelen en naar werk toe te leiden.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
65
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
805,5 (2021)
694,4
712,5
705,4
725,3
70,4 (2021)
65,3
66,6
66,2
67,6
431,2 (2021)
44,0
440,3
542,2
505,3
202,0 (2020)
31,8
131,5
102,8
-
Banen (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking)
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021 2018 Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018 – 2021 2018
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Werkvoorzieningsschap WestBrabant (WVS)
Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan. Bijdrage voor de gemeente in 2023: doorbetaling Rijksbijdrage wsw €9.931.655 en aanvullende bijdrage van de gemeente van €1.478.512.
Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (GR ISD)
De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van en gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €7.710.566.
66
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
67
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 8 Werk en inkomen Baten Lasten
35.284 57.932
31.262 58.886
29.588 56.399
29.588 55.768
29.588 55.420
29.588 55.414
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-22.648 0 0
-27.624 0 0
-26.811 473 0
-26.180 0 0
-25.832 0 0
-25.826 0 0
Resultaat Programma 8
-22.648
-27.624
-26.338
-26.180
-25.832
-25.826
Toelichting Beginstand Programma 8 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
31.262 57.346
31.262 57.012
31.262 56.695
31.262 56.695
Saldo Indexeren 1e Concernbericht 2022 Verbonden Partijen Bijstand levensonderhoud Bijzondere bijstand Overheveling budgetten Overige mutaties
-26.084 -1.132 104 -332 774 137 -473 195
-25.750 -1.136 104 -308 774 137 0 -1
-25.433 -1.134 104 -242 774 137 0 -38
-25.433 -1.136 104 -196 774 137 0 -76
Eindtotaal
-26.811
-26.180
-25.832
-25.826
68
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de lasten hierdoor met € 1.132.000 toe. Structurele doorwerking 1e Concernbericht 2022 Normaal worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht meegenomen in het Beleidskader. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben aangeboden, worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 nu in de begroting verwerkt. In het 1e Concernbericht zijn de budgetten m.b.t. bijstand levensonderhoud verlaagd.
Bijstand levensonderhoud Het aantal bijstandsuitkeringen is nog verder gedaald dan begroot als gevolg van de grote vraag naar arbeidskrachten. De gebundelde uitkering (BUIG) vanuit het Rijk valt ook lager uit dan is begroot. In mei 2022 is het Nader Voorlopig BUIG door het Rijk medegedeeld waaruit blijkt dat rijksbijdrage €1.554.000 lager is. De neerwaartse bijstelling is het gevolg van de verwerking van de realisatiecijfers over 2021 en de nieuwe werkloosheidsverwachtingen van het CPB (CEP) in het landelijke BUIG-budget. In oktober 2022 ontvangen we de definitieve beschikking en zal de exacte rijksbijdrage bekend worden. Per saldo betekenen deze twee bijstellingen een voordeel van €774.000. Bijzondere bijstand Doordat het aantal mensen in de bijstand daalt zien we ook de kosten voor bijzondere bijstand dalen, met name de kosten voor de aanvullende ziektekostenverzekering. Overheveling Het budget voor participatietrajecten en schuldhulpverlening is in het 2e Concernbericht 2022 overgeheveld naar 2023.
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
08.01
6.3 Inkomensregelingen
41.837
42.666
39.550
39.316
39.341
39.366
08.02
6.4 WSW en beschut werk
12.073
11.273
11.629
11.368
10.916
10.870
08.03
6.5 Arbeidsparticipatie
4.022
4.947
5.220
5.084
5.164
5.178
Totaal lasten
57.932
58.886
56.399
55.768
55.420
55.414
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
08.01
6.3 Inkomensregelingen
35.284
31.262
29.588
29.588
29.588
29.588
08.02
6.4 WSW en beschut werk
0
0
0
0
0
0
08.03
6.5 Arbeidsparticipatie
0
0
0
0
0
0
35.284
31.262
29.588
29.588
29.588
29.588
Baten
Totaal baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
69
Programma 9
Milieu Wat willen we bereiken in 2026? Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het beleid. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld. Onze duurzaamheidsdoelen gaan wij bereiken door intensief samen te werken met onze inwoners, partners en leveranciers. (Deze doelstelling raakt ook de paragraaf duurzaamheid).
70
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. Om de energietransitie mogelijk te maken werken we vanuit het Klimaatakkoord regionaal samen binnen de Regionale Energie Strategie (RES). Het halen van de RES- doelen heeft impact op de beperkte ruimte die we hebben. We stellen daarom ook voor onze gemeente de zonneladder vast. We voeren de doelstellingen van de Regionale Energiestrategie (RES) uit die vastgesteld zijn door de raad. We volgen deze ontwikkelingen in de rapportage programma duurzaamheid.
Naast dat er een strategie opgesteld wordt om klimaatadaptief handelen beleidsmatig te kunnen vastleggen, wordt er in de tussentijd ook al gewerkt aan klimaatadaptieve acties zoals de acties van Stichting Steenbreek en het NK Tegelwippen. Bij deze acties wordt er samengewerkt met Stadlander, Natuurpodium, buurtcommissies, ‘guerrilla gardeners’ en actieve bewoners. Deze acties zijn erop gericht om tegels uit de buitenruimte en tuinen in te ruilen voor plantjes.
3. Het afvalbeleid vraagt om een herziening. De hoeveelheid restafval in Bergen op Zoom moet verder naar beneden. We willen de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke afvalstromen verhogen en daarmee de recycling verbeteren. Het afvalbeleid wordt in lijn gebracht met het nieuwe uitvoeringsprogramma VANG2. Klimaatverandering vraagt om aanpassing van onze HHA en de Europese Kaderrichtlijn Afvalstoffen. Hierbij leefomgeving. We zetten in op meer groen om hittestress, kijken wij naar diverse vormen van inzamelen. droogte en wateroverlast te verminderen. We streven De gemeenteraad wordt betrokken bij het opstelnaar zo weinig mogelijk verharding, we nemen inwolen van het Grondstoffenbeleidsplan en de ners hierin mee en activeren hen om oog te hebben voor Afvalstoffenverordening voor de komende vijf jaar met klimaatadaptatie in hun leefomgeving. We zien water als geplande oplevering in het 1e halfjaar van 2023. het ordenend principe voor ruimtelijke ordening. Om de buitenruimte aan te passen aan de klimaatveranderingen wordt een klimaatadaptatie strategie opgesteld. Overige Naar verwachting zal deze in Q1 van 2023 worden vastge- We voeren het schone lucht akkoord uit en werken daarvoor steld. samen met de OMWB. De Warmte transitievisie waarmee we beschrijven hoe Bergen op Zoom van het aardgas gaan, stellen we in 2023 vast.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
71
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
170 (2020)
-
173
183
-
26,9 (2020)
-
3,4
5,2
-
Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner)
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit (%)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2019 Visie Duurzame Ontwikkeling 2014 Afvalstoffenbeleidsplan2016 IBOR-Plan2017 Groenstructuurplan2006 Actieplan Biobased Economy 2016
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
SAVER NV Brabant Water NV Omgevingsdienst West Brabant
De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging De uitvoering van onderzoek, toetsing en toezicht vanuit publiek belang. De bijdrage van de gemeente voor 2023 is €1.312.982
72
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
73
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 9 Milieu Baten Lasten
22.723 19.527
23.540 20.286
25.225 22.369
24.558 21.952
24.560 21.895
24.562 21.824
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
3.195 0 218
3.254 211 0
2.856 75 0
2.606 125 0
2.665 100 0
2.738 50 0
Resultaat Programma 9
2.977
3.465
2.931
2.731
2.765
2.788
Toelichting Beginstand Programma 9 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
23.697 20.500
24.198 21.293
24.199 21.266
24.199 21.266
Saldo Personeelskosten Verbonden partijen Afval Riool Overheveling Overige mutaties
3.196 -93 -91 -17 0 -75 -64
2.905 -94 -91 -17 100 -125 -72
2.933 -95 -91 -17 100 -100 -65
2.933 -96 -91 -17 100 -50 -41
Eindtotaal
2.856
2.606
2.665
2.738
74
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid
Riolering Ook riolering is, net als afval, een gesloten systeem.
Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd. Daarnaast heeft Een belangrijk bestanddeel van de kosten van riolering zijn in de personeelsformatie mbt duurzaamheid heeft een uitbrei- de kapitaallasten van de investeringen in riolering. In het tarief rioolheffing worden de rentekosten van de langlopende ding van 1 FTE plaatsgevonden. geldleningen meegenomen. De gemiddelde rentekosten voor de langlopende geldleningen zijn in de Begroting 2023 iets Verbonden partijen De bijdrage van de OMWB is conform de begroting 2023 van hoger dan in de Begroting 2022, waardoor er een voordeel op dit product ontstaat. de OMWB opgenomen. Afval Het product afval is een gesloten systeem. De lasten dienen daarbij gedekt te worden uit de afvalstoffenheffing. Het verschil komt van de voorziening.
Overheveling In het 2e Concernbericht 2022 worden de middelen van het uitvoeringsbudget Klimaatakkoord doorgeschoven naar 2023 t/m 2026.
Er is een klein saldo omdat in het tarief ook aanvullende Reserves kosten meegenomen mogen worden zoals BTW en een Dit betreft de onttrekking uit de algemene reserve vanwege vergoeding voor overhead. Dit veroorzaakt een klein voordeel de overheveling van budgetten van 2022. voor het begrotingssaldo.
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
09.01
7.2 Riolering
9.109
9.598
10.436
11.088
11.064
11.029
09.02
7.3 Afval
8.289
7.820
8.206
8.208
8.209
8.211
09.03
7.4 Milieubeheer
2.082
2.798
3.655
2.585
2.550
2.512
09.04
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
47
70
72
72
72
72
Totaal lasten
19.527
20.286
22.369
21.952
21.895
21.824
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
09.01
7.2 Riolering
12.323
13.339
13.858
14.331
14.331
14.331
09.02
7.3 Afval
10.224
9.824
10.192
10.194
10.196
10.198
09.03
7.4 Milieubeheer
134
345
1.141
0
0
0
09.04
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
42
32
33
33
33
33
22.723
23.540
25.225
24.558
24.560
24.562
Baten
Totaal baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
75
Programma 10
Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Wat willen we bereiken in 2026? Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om een huis binnen hun mogelijkheden te kunnen vinden. In een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. We moeten wonen in Bergen op Zoom betaalbaar en toegankelijk maken en houden. Daarom zetten we vol in op het
76
aanpakken van de woningnood. We werken samen met de Provincie en Regio. Daarmee maken we wonen in onze stad mogelijk én zorgen we voor extra investeringen vanuit het Rijk. (Deze doelstelling raakt ook programma 3).
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? te voldoen aan de woningbouwopgave. Het is nodig 1. We zetten in op een groei naar 500 nieuwe woningen om zorgvuldige afwegingen te maken voor binnensteper jaar. Dat doen we met inachtneming van de omgedelijke ontwikkelingen en/of uitleggebieden (uitbreivingsvisie. Uiteindelijk willen we 7000 nieuwgebouwde ding). Inbreidinglocaties zijn gebiedsontwikkelingen met woningen in 2040. Hiermee voldoen we aan de eisen hogere plankosten. van de Regionale Investeringsagenda (RIA). En we houden rekening met de Woonvisie en de Regionale Verstedelijkingsstrategie (RVS). We herijken de woning- 4. Om urgente doelgroepen te huisvesten, werken wij mee bouwprogrammering jaarlijks. aan tijdelijke oplossingen. In Q1 2023 gaan we de woningbouwprogrammering actuEr zijn verschillende urgente doelgroepen die moeten aliseren. We zetten in op het versnellen van de huidige worden gehuisvest. Er is een bestuursopdracht in Q3 programmering. De huidige programmering is gebaseerd 2022 opgesteld om voor deze groepen mensen passende op de prognose van de provincie. Deze gaat uit van 2.000 huisvesting te regelen. Daarbij wordt gekeken naar tijwoningen tot 2030 en 1.000 woningen voor de periode delijke tussenoplossingen en tussenvoorzieningen voor tussen 2030 en 2040. In de RVS is nog geen toedeling langere periode in samenwerking met woningcorporatie gedaan per gemeente.
Het regiobod is 16.000 woningen Stadlander. en 4.000 flexwoningen voor de gehele regio West-Brabant West. De RIA is nog in opstelling. 5. We benaderen mobiliteit op een integrale wijze met ruimte voor de fietser, wandelaar en auto. De huidige programmering is daarmee anders dan de Verkeersveiligheid heeft hierbij prioriteit. genoemde ambitie van 7.000 woningen. We onderzoeken Het verkeersplan 2014 zet in op duurzame verplaatsinwelke locaties in aanmerking kunnen komen om deze gen. Verkeersveiligheid voor wandelaars en fietsers staat ambitie mogelijk te maken. Ook zal worden onderzocht centraal. Pas daarna richten wij ons op gemotoriseerd welke andere strategieën mogelijk zijn zoals bijvoorbeeld verkeer. Ketenpartner Fietsersbond heeft hier een belanghet splitsen van grote woningen om deze ambitie waar te rijke rol in. maken. 6. We gaan lobbyen voor goede lokale en (inter)nationale mobiliteit. 2. We bouwen en ontwikkelen voor alle (huidige en toeDeze lobby is opgebouwd uit de volgende onderdelen: komstige) doelgroepen. We gaan bij elk nieuw groot Openbaar Vervoer (OV), Rijkswegen, Spoor (goederen), project uit van een verdeling in prijsklasse van 30% fiets en multimodaal vervoer. laag inclusief sociale huur, 40% midden en 30% hoog. We zorgen voor een evenwichtige verdeling over onze OV dorpen en wijken.
Op de provinciale en regionale bespreektafels (RWB) vindt We zullen een werkwijze opstellen hoe dit kan worden ambtelijke en bestuurlijke afstemming en lobby plaats voor geïmplementeerd richting projectontwikkelaars. We bereikbaarheid met openbaar vervoer. Zo ook over onze zoeken daarbij naar een evenwichtige verdeling van provincie- en landsgrens heen. Doel is dat de provincie, sociale woningbouw over heel de gemeente. Met die 100% concessieverlener is van busvervoer, zorgt dat de Stadlander zullen hierover afspraken worden gemaakt. concessiehouder deze wens voor goede lokale en (inter) nationale mobiliteit zo goed als mogelijk inpast. De nieuwe 3. Extra ambtelijke capaciteit voor het opschroeven van de concessie start medio 2025. Dan is het momentum dat wij woningbouwambities betalen we vanuit de opbrengst deze wens werkelijkheid willen zien worden. Wij doen dit van de nieuwe grondexploitaties. gezamenlijk met onze ketenpartners provincie en regio. Bij nieuw te openen grondexploitaties wordt rekening Voor spoorvervoer, waar het Rijk 100% concessieverlener gehouden met hogere plankosten om capaciteit uit te is, geldt dezelfde werkwijze als voor busvervoer. betalen. De opbrengsten nemen dan af.
We monitoren de marktontwikkeling zoals de stikstof problematiek en het Rijkswegen toenemen van hoge bouwkosten waardoor grondprijzen Door de komst van een tweede inland containerterminal en bouwproductie mogelijk onder druk komen te staan. op de Theodorushaven neemt de druk op de A4 en de We maken een strategische afweging of we een actieve, knelpunten op deze route verder toe. Op de provinciale passieve of publiek-private samenwerking aangaan om
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
77
verkeer volgend is. Internationaal bezien wordt een onderzoekstudie gestart naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een snelfietsroute richting Antwerpen.
en regionale bespreektafels (RWB) vindt ambtelijke en bestuurlijke afstemming en lobby plaats voor bereikbaarheid via het rijkswegennet. Doel is dat er besef komt dat de verkeersdruk op de A4 verder toeneemt en de knelpunten op de corridor A4 ook bij het Rijk geagendeerd worden ter aanpak. Wij doen dit gezamenlijk met onze ketenpartners Rijkswaterstaat, provincie en regio.
Multimodaal Door de tweede inland-containerterminal vestiging, in de Theodorushaven, neemt de druk op de haven en de toeleidende waterwegen verder toe. Ambitie om deze watervervoersstroom adequaat te ontvangen en begeleiden zorgt voor nieuwe uitdagingen. Doel is een haven die toekomstbestendig is voor deze ontwikkelingen. Dit op het gebied van veiligheid, energievoorziening, bereikbaarheid en omgeving. Wij hebben nog geen inzicht in de hiervoor benodigde middelen. Begin 2023 hopen we deze duidelijkheid wel te hebben.
Spoor Door de intensivering van goederenspoorvervoer het komende decennium vanuit Vlissingen richting Rotterdam / Antwerpen neemt de druk op het spoor door Bergen op Zoom verder toe. Op de provinciale en regionale bespreektafels (RWB) brengen wij de ingezette lobby die in 2021 is gestart verder in proces richting het Rijk. Doel is dat de positionering van maatregelen, zoals de VEZA-boog, hoog op de uitvoeringsagenda komen van het 7. We voeren bij nieuwbouw en herbouw een parkeerbeRijk. leid dat gebaseerd is op behoefte, ruimtebeslag, milieuwinst en innovatie. Fiets Met de huidige nota Parkeernormering voldoen wij aan Duurzame verplaatsingen hebben een nadrukkelijke deze doelstelling. Een addendum op deze nota wordt positie in het verkeersplan. Vanuit dit gedachtegoed voorbereid aangaande deelmobiliteit, om milieuwinst en staan de fietser en voetganger centraal. Het nationaal innovatie beter tot zijn recht te laten komen. Dit addendum toekomstbeeld fiets (NTF) 2040 staat hierbij centraal wacht op de vaststelling van de Omgevingsvisie, omdat vanuit provincie en regio. Doel is dat bij lokale projecten dat het basisdocument is. Het addendum bevat nadere deze twee doelgroepen centraal staan en gemotoriseerd regels hierop. De planning is om dit uit te voeren in 2023.
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator* Aantal nieuwgebouwde woningen (per 1.000 woningen)
Demografische druk (%)
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
2022
8,7 (2021)
11,5
15,0
3,6
9,1
-
70,3 (2022)
72,5
72,9
73,4
74,0
74,9
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
78
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Visie Verkeer en Parkeren 2012 Verkeersplan2014 Beleidsnota Parkeren 2013 Nota Parkeernormering 2015 Strategische visie Theodorushaven 2009 Ruimtelijke Visie West-Brabant 2009 Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost 2010 Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030 2011 Beleidsvisie Materieel erfgoed 2013 Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014 2010 Detailhandelsstructuurvisie2016 Integrale aanpak leegstand 2016 Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad 2016 Startfoto lokale economie 2016 Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom 2015 Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2017 Nota gemeentelijk Vastgoed 2012 Nota Grondbeleid 2017 Nota Kostenverhaal 2019 Grondprijzenbrief 2021 2021 Nota Ruimtelijke kwaliteit 2019 Nota Detailhandel 2003 Woonvisie2020 Nota & Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers 2021
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV
Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van abonnementen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke.
NV Aangenaam Bergen op Zoom
De NV Aangenaam Bergen op Zoom is in liquidatie en dit zal in de loop van 2023 worden afgerond.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
79
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Baten Lasten
36.600 34.138
30.084 29.038
419 -678
13.267 12.630
7.268 8.581
7.202 8.217
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
2.463 320 5.836
1.047 1.671 5.130
1.097 1.212 4.650
637 568 2.621
-1.314 198 373
-1.015 0 442
Resultaat Programma 10
-3.053
-2.413
-2.340
-1.416
-1.489
-1.457
Toelichting Beginstand Programma 10 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
-7.979 -6.364
13.239 14.441
-8.433 -7.126
-8.433 -7.126
Saldo Personeelskosten Indexeren Parkeerbeheer Overheveling Werkbudget bouw extra woningen Overige mutaties
-1.615 -109 62 -189 0 -450 -39
-1.202 -111 86 -189 0 0 0
-1.306 -112 95 -189 0 0 23
-1.307 -113 95 -189 0 0 57
Eindtotaal
-2.340
-1.416
-1.489
-1.457
80
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid
Parkeerbeheer De bijdrage aan parkeerbeheer neemt met € 189.000 toe. Dit komt vanwege hogere salariskosten van parkeerbeheer en hogere kosten voor lopende contracten.
Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen.
Overheveling Het budget voor het opstellen van volkshuisvestingsbeleid is in het 2e Concernbericht 2022 overgeheveld naar 2023.
Nieuw beleid
Per saldo nemen de baten hierdoor met € 62.000 toe. Vanwege de parkeeropbrengsten en leges omgevingsvergun- Werkbudget bouw extra woningen ningen zijn er veel baten op dit programma. We hebben een budget van € 450.000 om aan de slag te kunnen gaan met de opdracht uit het bestuursakkoord om extra woningen te bouwen.
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
10.01
0.63 Parkeerbelasting
0
0
0
0
0
0
10.02
2.2 Parkeren
3.145
2.937
3.164
3.130
3.118
3.099
10.03
8.3 Wonen en bouwen
4.383
5.438
4.689
3.705
3.385
3.083
10.04
8.1 Ruimtelijke ordening
1.154
1.378
1.248
1.256
1.263
1.271
10.05
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
25.455
19.284
-9.779
4.540
815
763
Totaal lasten
34.138
29.038
-678
12.630
8.581
8.217
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
10.01
0.63 Parkeerbelasting
3.673
4.571
4.966
4.966
4.966
4.966
10.02
2.2 Parkeren
32
36
37
37
37
37
10.03
8.3 Wonen en bouwen
3.720
1.515
1.259
1.134
1.134
1.134
10.04
8.1 Ruimtelijke ordening
83
79
81
81
81
81
10.05
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
29.092
23.882
-5.924
7.049
1.050
984
Totaal baten
36.600
30.084
419
13.267
7.268
7.202
Baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
81
Structureel Begrotingssaldo structureel is en laat ruimte aan de decentrale overheden. De Begroting bevat zowel incidentele als structurele baten en lasten. In het algemeen geldt dat een gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele baten en lasten raamt in de begroting. Structurele baten en lasten zijn dus de regel, incidentele lasten en baten zijn de uitzondering. De structuDe Provincies hebben hiervoor gezamenlijk een handreiking rele baten en lasten kunnen wel per jaar in omvang variëren. “verduidelijking structurele en incidentele baten en lasten” opgesteld hoe het structureel begrotingssaldo gepresenteerd In de financiële verordening is opgenomen dat alleen de incidentele baten en lasten van meer dan € 100.000 bij de kan worden. Deze handreiking hebben wij overgenomen. begroting worden toegelicht. Het BBV geeft geen scherpe definitie wat incidenteel of Om uw raad te ondersteunen in uw taak om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is, treft u hieronder een presentatie aan van het structureel begrotingssaldo.
82
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Programma
Baten/ Lasten
Begroting 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Programma 1 Bestuur en ondersteuning
Baten Lasten Saldo
22.663 10.825 11.837
22.288 10.511 11.777
22.891 11.121 11.770
22.609 11.429 11.180
Programma 2 Veiligheid
Baten Lasten Saldo
228 6.938 -6.711
228 6.658 -6.431
228 6.683 -6.456
228 6.711 -6.483
Programma 3 Beheer openbare ruimte
Baten Lasten Saldo
573 19.083 -18.510
547 19.610 -19.063
547 19.812 -19.265
547 20.033 -19.486
Programma 4 Economie
Baten Lasten Saldo
4.929 8.421 -3.492
1.983 5.690 -3.707
1.793 5.467 -3.674
1.612 5.317 -3.705
Programma 5 Onderwijs
Baten Lasten Saldo
4.167 11.713 -7.546
3.747 11.558 -7.811
3.749 11.533 -7.784
3.751 11.746 -7.995
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie
Baten Lasten Saldo
5.197 19.858 -14.661
5.127 17.937 -12.810
5.127 17.915 -12.788
5.127 17.776 -12.650
Programma 7 WMO en Jeugd
Baten Lasten Saldo
2.105 78.363 -76.258
2.061 76.931 -74.870
2.061 76.568 -74.507
2.061 76.383 -74.322
Programma 8 Werk en inkomen
Baten Lasten Saldo
29.588 56.399 -26.811
29.588 55.768 -26.180
29.588 55.420 -25.832
29.588 55.414 -25.826
Programma 9 Milieu
Baten Lasten Saldo
25.225 22.369 2.856
24.558 21.952 2.606
24.560 21.895 2.665
24.562 21.824 2.738
Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
Baten Lasten Saldo
419 -678 1.097
13.267 12.630 637
7.268 8.581 -1.314
7.202 8.217 -1.015
-138.199
-135.852
-137.184
-137.564
Totaal van programma’s
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
83
Taakveld 0109 Uitkeringen gemeentefonds Taakveld 0104 Overhead VPB Onvoorzien Onttrekkingen en stortingen reserves Programma 1 Bestuur en ondersteuning Programma 2 Veiligheid Programma 3 Beheer openbare ruimte Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Programma 7 WMO en Jeugd Programma 8 Werk en inkomen Programma 9 Milieu Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
166.863 -25.107 0 -1.017
172.105 -23.136 0 -275
175.060 -22.392 0 -275
162.428 -22.243 0 -275
2.223 155 77 746 149 474 75 -3.437
1.300 0 77 0 0 0 125 -2.053
663 0 77 0 0 0 100 -175
442 0 77 0 0 0 50 -442
Geraamd resultaat
3.000
12.292
15.872
2.472
Incidentele lasten Incidentele baten
4.650 -3.800
1.483 -1.353
761 -691
420 -420
Structureel begrotingssaldo
3.851
12.422
15.942
2.472
84
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves In de onderstaande tabel zijn de mutaties in de reserves weergegeven.
Programma (bedragen *€1.000)
Begroting 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Programma 1: Virtueel werkplek concept
72
72
72
72
Programma 3: Investeringen openbare ruimte
77
77
77
77
1.162
568
198
0
0
0
0
115
4.650
2.621
373
327
Programma 1: Frictiekosten, WW-verplichtingen en ontwikkelbudget
1.864
1.228
591
370
Programma 1: Overheveling van Begroting 2022
287
0
0
0
Programma 2: Overheveling van Begroting 2022
155
0
0
0
Programma 6: Overheveling van Begroting 2022
90
0
0
0
Programma 6: Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur
656
0
0
0
Programma 7: Overheveling van Begroting 2022
149
0
0
0
Programma 8: Overheveling van Begroting 2022
474
0
0
0
Programma 9: Overheveling van Begroting 2022
75
125
100
50
Programma 10: Overheveling van Begroting 2022
50
0
0
0
9.760
-551
664
127
Structurele onttrekkingen reserves
Programma 10: ISV gelden Structurele stortingen reserves Programma 10: ISV gelden Programma 10: Grondexploitaties Incidentele onttrekkingen reserves
Saldo Hieronder wordt een toelichting gegeven op de stortingen en onttrekkingen aan de reserves.
Structurele reserve mutaties Programma 1 Bestuur en ondersteuning Virtuele werkplek Jaarlijks wordt € 72.000 ter dekking van de afschrijvingen van de investering virtueel werkplek concept onttrokken aan de algemene reserve. In 2018 is € 360.000 in de algemene reserve gestort om deze onttrekkingen (vanaf 2022) te dekken. Programma 3 beheer openbare ruimte Investeringen openbare ruimte Voor de investeringen in de openbare ruimte wordt structureel € 77.000 onttrokken aan de reserve kapitaallasten OBR (2017/2018/2019) ter dekking van de kapitaallasten van de investeringen.
Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing ISV-gelden Binnen de algemene reserve zijn de ISV middelen geblokkeerd. De komende jaren worden voor de realisatie van verschillende projecten de volgende middelen aan de reserve onttrokken. Doordat de ISV middelen over meerdere jaren worden ingezet zijn de onttrekking gezien als structurele mutatie. In 2026 wordt hiervoor een bedrag van € 115.100 gestort in de algemene reserve.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
85
Incidentele reserve mutaties Programma 1 Bestuur en ondersteuning Frictiekostenbudget – WW verplichtingen - Ontwikkelbudget Bij de behandeling van het plan van aanpak Vernieuwen en Verbeteren van de Organisatie: “Bergen op Zoom: Dat ben jij!”, in de gemeenteraad van 24 juni 2021 is een frictiekostenbudget beschikbaar gesteld van € 3.500.000. Daarnaast is besloten om de verwachte incidentele WW verplichtingen ook ten laste van de algemene reserve te brengen. Ten slotte wordt ook het ontwikkelbudget (wat voor 2023 nog € 50.000 bedraagt) ten laste van de algemene reserve gebracht. Doordat de realisatie van de businesscases cultuur en sport vertraging heeft opgelopen zijn, is er in 2022 minder onttrokken dan begroot. Dit is doorgeschoven naar de jaren 2023 t/m 2026. De verwachting is nu dat er € 1.864.000 in 2023 wordt onttrokken aan het frictiekostenbudget. Dit betreffen frictiekosten, ww-verplichtingen en nog € 50.000 voor het ontwikkelbudget. In 2024 is dit nog € 1.228.000 en dit loopt af tot € 591.000 in 2025 en € 371.000 in 2026.
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Van de coronamiddelen die we in 2021 hebben ontvangen voor cultuur heeft de raad in december 2021 besloten om € 655.600 door te schuiven naar 2023. Dit budget in 2023 wordt onttrokken aan de algemene reserve. Diverse programma’s Overheveling budgetten van 2022 In het 2e Concernbericht 2022 wordt voorgesteld om budgetten over te hevelen van 2022 naar 2023. De overgehevelde budgetten zijn in 2022 gestort in de algemene reserve. In de Begroting 2023 zijn deze budgetten weer opgevoerd en worden onttrokken uit de algemene reserve. Het betreft de onderstaande posten:
Programma 1
Budget voor de opzet van het schrijven van visies
€200.000
Programma 1
Werkbudget Informatie & Processen en WOO
€87.000
Programma 2
Wabo toezichthouder en handhavingsjurist
€155.300
Programma 6
Implementatiebudget BC Sport
€90.000
Programma 7
Integraal werken
€149.000
Programma 8
Participatietrajecten
€312.200
Programma 8
Vroegsignalering schulden
€161.000
Programma 9
Uitvoeringsbudget klimaatakkoord (t/m 2026)
€350.000
Programma 10
Budget volkshuisvestingsbeleid
€50.000
Totaal overheveling
€ 1.555.000
86
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Nadere toelichting incidentele lasten en baten Incidentele lasten en baten
Begroting 2023
MJB 2024
MJB 2025
MJB 2026
Programma 1 t/m 10 Overgehevelde budgetten van Begroting 2022
1.280
125
100
50
Programma 1 Frictiekosten, ww-verplichtingen en ontwikkelbudget
1.864
1.228
591
370
Programma 1 “In control” komen
200
0
0
0
Programma 6 Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur
656
0
0
0
Programma 6 Verkoop monumenten (werkbudget en capaciteit)
200
130
70
0
Programma 10 Werkbudget bouw extra woningen
450
0
0
0
Totaal incidentele lasten
4.650
1.483
761
420
Programma 1 t/m 10 Overgehelde budgetten van Begroting 2022 (algemene reserve)
1.280
125
100
50
Programma 1 Frictiekosten, ww-verplichtingen en ontwikkelbudget (algemene reserve)
1.864
1.228
591
370
Programma 6: Corona cultuurmiddelen (algemene reserve)
656
0
0
0
Totaal incidentele baten
3.800
1.353
691
420
Incidentele lasten
Incidentele baten
Incidentele lasten Diverse programma’s Overheveling budgetten van 2022 Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Werkbudget bouw extra woningen
Incidentele baten
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Frictiekostenbudget – WW verplichtingen - Ontwikkelbudget Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Diverse programma’s Overheveling budgetten van 2022 Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Extra budget “in control komen” Er is voor 2023 eenmalig € 200.000 opgenomen om acties te kunnen ondernemen om “in control” te komen.
Programma 1 Bestuur en ondersteuning Frictiekostenbudget – WW verplichtingen - Ontwikkelbudget Zie toelichting bij de incidentele lasten en onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur Zie toelichting bij onderdeel “Nadere toelichting stortingen en onttrekkingen reserves”.
Verkoop monumenten (werkbudget en capaciteit) We willen de komende jaren werken om mogelijk meer monumenten en erfgoed objecten te verkopen/af te stoten. Om dit mogelijk te maken is er budget en capaciteit nodig om tot een onderhandeling/verkoop te komen met Stichting Monumenten Bezit of andere partijen.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
87
Paragraaf 1
Duurzaamheid Wat willen we bereiken in 2026? Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het beleid. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld. Onze duurzaamheidsdoelen gaan wij bereiken door intensief samen te werken met onze inwoners, partners en leveranciers.
88
(Deze doelstelling raakt ook programma 9, hierin zijn eventuele financiële consequenties verwerkt).
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? gestuurd op het behouden en ondersteunen van de biodi8. We gaan het programma duurzaamheid opstellen, versiteit. waarbij initiatieven samenhang krijgen, rekening houdend met het Rekenkamer rapport (DuurzaamheidsNa vaststelling strategie gaat gemeente bij het Rijk een beleid gemeente Bergen op Zoom, 2018). We beginnen bij bijdrage aanvragen via de Impulsregeling klimaatadapdie zaken waar we direct invloed op hebben, maar staan tatie. We gaan dit gebruiken om adaptatiemaatregelen ook open voor initiatieven van burgers. Onze speerpunversneld uit te voeren, om al geplande ruimtelijke maatten zijn: a. Gemeentelijk vastgoed en huisvestingsbeleid, regelen uit te breiden met adaptatiemaatregelen, of om b. Toegankelijkheid van duurzaamheid, c. Mobiliteit, d. nieuwe adaptatiemaatregelen op te pakken. Natuureducatie. Na afronding van de inventarisatie van alle onderdelen van duurzaamheid, die al lopen binnen en buiten onze 3. We vinden het optimaal benutten van materialen belangorganisatie verankeren we de kaders in de duurzaamrijk. De gemeente neemt circulariteit op in haar inkoopheidsnotitie; de basis voor een actieprogramma met actibeleid om als goed voorbeeld te dienen. Ook gaan we viteiten en campagnes. partners stimuleren om met de principes van de circulaire economie te werken.
Bij de in 2023 te ontwikkelen 4 hoofdvisies voor ons We implementeren verder het beleid Maatschappelijk gemeentelijk beleid is de duurzaamheidsparagraaf een Verantwoord Inkopen (MVI). integraal onderwerp. Daarnaast hebben we extra aandacht voor communicatie. De gemeente Bergen op Zoom gaat aan de slag met de verduurzaming van het bedrijventerrein Theodorushaven/ a. Gemeentelijk vastgoed en huisvestingsbeleid: Noordland/De Poort in het kader van het project Grote vastgoed heeft een eigen programma Oogst van de Provincie Noord-Brabant. De integrale met duurzaamheidsopgave. aanpak op basis van de vier thema’s: energietransitie, cirb. Toegankelijkheid van duurzaamheid: Onze financieel culariteit, klimaatadaptatie en stikstof zorgt ervoor dat de minder draagkrachtige inwoners krijgen via middelen synergie tussen de thema’s wordt benut en het bedrijvenvan het Rijk extra ondersteuning. Wij als gemeente terrein op een efficiënte manier aangepakt kan worden. organiseren dat. Duurzaamheid en Maatschappelijke Dat maakt het ook aantrekkelijk voor bedrijven om aan de Ontwikkeling trekken hierin samen op. slag te gaan met circulaire economie. Zij kunnen in één c. Mobiliteit: we streven verduurzaming van het vervoer keer een slag maken om toekomstbestendig te worden en na d.m.v.
elektrificering en toepassing van waterstof; weten voor meerdere jaren waar ze aan toe zijn en wat we stimuleren het gebruik van de fiets en elektrische voor acties ze moeten ondernemen. Voorts stimuleert de bedrijfsauto’s. gemeente - door middel van Stichting De Groene Pluim a. Natuureducatie: We werken intensief samen met - bedrijven om grondstoffen op een circulaire manier het Natuurpodium Brabantse Wal voor educatie te gebruiken. en campagnes. Binnen de uitvoering van projecten in de buitenruimte 2. Onze gemeente ligt in een prachtig natuurgebied. We hergebruiken wij vrijkomende materialen zoveel mogelijk. gaan de natuur de stad intrekken. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar biodiversiteit. Om te voorkomen dat dieren en insecten hun habitat verliezen gaat in onze 4. De gemeente heeft oog voor het welzijn van alle dieren gemeente ‘bouwen met respect voor de natuur’ de stanin onze gemeente. We gaan een startnotitie dierenweldaard worden. Biodiversiteit en dierenwelzijn worden zijn opstellen, mede naar aanleiding van toekomstige standaard in alle plannen, beleid, beheer en onderhoud landelijke regelgeving. van de gemeente gestimuleerd. Uiterlijk eind 2024 gaan we een startnotitie dierenwelzijn Klimaatadaptief bouwen zal met de ingang van de kliopstellen, mede naar aanleiding van toekomstige landemaatadaptatiestrategie steeds meer de norm worden. De lijke regelgeving.
vrijblijvendheid zal verdwijnen. Naast het voorkomen van wateroverlast met civieltechnische ingrepen wordt er met de klimaatadaptatiestrategie gestuurd op vergroening en het voorkomen van droogte. Hierdoor wordt tevens
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
89
Paragraaf 2
Dienstverlening Wat willen we bereiken in 2026? Onze inwoners, ondernemers en verenigingen willen we een (Deze doelstelling raakt ook programma 1, hierin zijn evenoptimale dienstverlening bieden, vanuit het principe “ja, mits” tuele financiële consequenties verwerkt). in plaats van “nee, tenzij”. De gemeente Bergen op Zoom zet het helpen van haar inwoners op de eerste plaats: we zijn een dienstbare gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. Via een duidelijke en toegankelijke website kan een inwoner eenvoudig informatie vinden en meldingen maken. 2. Inwoners die digitaal minder vaardig zijn, worden via de balie van het Stadskantoor goed geholpen. Met onze website leveren we een positieve bijdrage aan onze samenleving. We zijn duidelijk en zorgen dat je snel en simpel bereikt wat je nodig hebt, ook voor mensen die digitaal minder vaardig zijn. We hebben een toegankelijkheidsverklaring opgesteld op basis van een onderzoek (die eens in de 3 jaar wordt gedaan). Deze toegankelijkheidsverklaring geeft weer hoe het staat met de toegankelijkheid op de website en waar nog aan gewerkt moet worden. Daarnaast voeren we op basis van reacties van inwoners en eigen bevindingen verbeteringen door (niet alleen maar toegankelijkheidsissues). Zo willen we in het najaar ook een gebruikersonderzoek met inwoners plannen en krijgen we regelmatig feedback vanuit de stichting toegankelijk Bergen op Zoom. We hebben een online strategie met uitgangspunten die we hanteren voor de website. Hier komt onder andere in terug dat we online optimaal toegankelijk zijn, los van digivaardigheid, gebruik van mobiele devices of andere omstandigheden. Bovendien is er voorleessoftware op onze website beschikbaar.
Inwoners die er op de website niet uitkomen of digitaal minder vaardig zijn, kunnen in het stadskantoor gebruikmaken van een computer waarbij ze ondersteuning krijgen van een van onze medewerkers.
90
• Toegankelijke website, toegankelijke webformulieren, tweetalig aanbod op onze website (Single Digital Gateway), ondersteuning voor inwoners in het stadskantoor, bijv. als je digitaal minder vaardig bent. We leveren in principe niets op een bepaald tijdstip op, we moeten de website continu onderhouden om het gewenste kwaliteitsniveau te handhaven of te verbeteren. • Een website is nooit ‘gereed’. Dit vergt continu onderhoud en monitoring. 3. Er is voortgangsbewaking bij elke vraag of melding die een inwoner stelt: de afhandeling is voorspelbaar en er vindt proactieve terugkoppeling plaats. 4. We ontwikkelen een visie op dienstverlening, met daarin afspraken over het kwaliteitsniveau dat van de gemeente verwacht kan worden en met aandacht voor een extern gerichte en goed benaderbare organisatie. In 2023 wordt een visie op dienstverlening vastgesteld (Q4). Onderdeel hiervan is een actieplan waarin voortgangsbewaking, voorspelbaarheid en proactieve terugkoppeling bij vragen en meldingen centraal staat. Gedurende 2023 worden minimaal 5 bestaande externe klantprocessen geoptimaliseerd waarbij een vraag of melding door een inwoner wordt gedaan.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Paragraaf 3
Taakstellingen Opgenomen taakstellingen 2023
2024
2025
2026
structureel onderhoud
0
386
386
386
verkopen vastgoed
PM
Programma 1 Vastgoed:
Programma 6 BC Sport
752
1.550
1.550
1.550
BC Cultuur
1.900
1.900
1.900
1.900
Jeugd (o.b.v. AEF rapport)
670
1.340
1.340
1.340
Subsidies: ‘Doen wat nodig is’
500
1.000
1.000
1.000
Personeel (zonder BC’s sport en cultuur)
879
979
979
979
Totaal
4.701
7.155
7.155
7.155
Programma 7
Algemeen
Vastgoed Vanuit het Focusakkoord is de taakstelling opgelegd om in de jaren 2021 t/m 2023 15 panden te verkopen. Recent zijn er 2 verkocht. Inmiddels is geconcludeerd dat voor een aantal panden een visie/strategie moet worden ontwikkeld alvorens er besloten kan worden of de panden wel of niet verkocht gaan worden en op welke wijze. Met op welke wijze wordt bedoeld, dat het voorafgaand aan de verkoop, bijvoorbeeld bepalend is of een pand met de huidige gebruiksmogelijkheden wordt verkocht of dat het te verkopen pand juist in de markt wordt gezet als een ontwikkellocatie. Dit is onder andere van invloed op het verkoopproces en op de opbrengst. Voor bepaalde panden geldt wellicht dat deze toch in eigendom van de gemeente moeten blijven gezien de beperkte opbrengstpotentie en het strategisch belang. Voor deze begroting is de opbrengst op PM gezet en is de str. Recent is met het college deze opgave besproken. Momenteel wordt besluitvorming voorbereid. Vervolgens wordt de raad geïnformeerd. Buiten de voorgenoemde 15 panden wordt er ook breder gekeken naar verhandelbaar vastgoed en per object wordt bekeken wat de afstootmogelijkheden zijn. Bijvoorbeeld het afstoten/borgen van monumenten en andere verhandelbare vastgoedobjecten die niet tot het kernvastgoed van de gemeente behoren. Hierbij wordt
gekeken vanuit een financieel, maar nadrukkelijker ook vanuit het maatschappelijke oogpunt.
BC Sport De definitieve opdracht voor de businesscase sport is gegeven in juli 2021. Over de tussentijdse resultaten hebben wij u via meerdere raadsinformatiebrieven op de hoogte gebracht. Een aantal opgaven zijn reeds voltooid en andere zijn nog in uitvoering of bijna voltooid. Het (tussentijdse) resultaat van alle zeven opgaven van de businesscase sport wordt conform planning in 4e kwartaal 2022 ingebracht voor bestuurlijke behandeling door het college van B&W. Als gemeenteraad wordt u hierover voor het einde van het jaar geïnformeerd middels een inhoudelijke raadsinformatiebrief. Op voorhand geven wij aan dat de evaluatie van de businesscase sport kan leiden tot een mogelijke bijstelling van de verschillende opgaven van de businesscase sport, bijvoorbeeld voor de te behalen doelen en de haalbaarheid van de financiële taakstelling. Deze zullen zonodig financieel verwerkt worden in het 1e Concernbericht 2023 en het Beleidskader 2024-2027.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
91
BC Cultuurbedrijf Het voorgedragen bezuinigingspakket van €1,9 miljoen moet leiden tot een duurzaam- en toekomstbestendige culturele basisinfrastructuur. Om dit te bereiken geven we verdere uitvoering aan de businesscases van het Cultuurbedrijf. • Professionele Podiuminfrastructuur Bergen op Zoom: Voor deze opgave wordt een integraal voorstel voorbereid om de definitieve overgang projectmatig te faciliteren. De planning is om dit voorstel in de raadsvergadering van december te behandelen. • CKB/Museum Markiezenhof: in 2023 worden een of meerdere scenario’s aan de gemeenteraad aangeboden die aangeven hoe de functies CKB en museum Markiezenhof financieel en inhoudelijk toekomstbestendig kunnen worden georganiseerd. In de totstandkoming van die scenario’s worden management en medewerkers van het CKB en Markiezenhof evenals de intern en externe partners nadrukkelijk betrokken. De financiële taakstelling is leidend, echter, naar verwachting wordt het gestelde tijdspad hiervoor niet behaald. Rapportage over de financiële status vindt plaats via de afzonderlijke raadsvoorstellen en zal zo nodig worden verwerkt in het 1e Concernbericht 2023 en het Beleidskader 2024-2027.
achteraf. Vanwege technische problemen binnen de gemeente worden de enquêtes niet goed naar de jeugdigen gestuurd. Daarvoor wordt een oplossing gezocht. Verder ligt er een plan om te zorgen dat er voldoende respons komt, zodat de informatie uit de kwaliteitsmonitor bruikbaar en representatief is om te analyseren. Er wordt later nog gestart met het verplaatsen van jeugdhulp in groepsverband naar kinderopvang en BSO, hulpverlening in lokale teams en een duidelijkere afbakening tussen jeugdhulp en onderwijs. Vooralsnog is de verwachting dat de besparingen worden gerealiseerd.
Doen wat nodig is Op grond van het amendement, vastgesteld bij de 1e begrotingswijziging 2021, dient het college een bezuiniging te realiseren door een ombuiging op de subsidies. Het gaat om: • € 500.000 in 2022 • € 1 mln in 2023 • € 1,5 mln in 2024
De eerste € 500.000 voor 2022 is gerealiseerd. Deze is naar evenredigheid verdeeld onder de subsidies sociaal domein. Dit kwam neer op een korting van 10,4% per gesubsidieerde partij. In 2022 is het subsidiebeleid aangepast en zijn subsidieplafonds ingesteld op basis van de taakstelling. Dit moet ertoe leiden dat de taakstellingen in 2023 en 2024 Herstructurering Jeugdzorg (rapport AEF) gerealiseerd worden. Risico is dat de bezuinigstaakstelling Om de bezuinigingen bij jeugd te realiseren worden een op subsidies direct de partijen in het voorliggend veld raakt. aantal projecten uitgevoerd. Tot nu toe zijn drie projecten Het zal zorgen voor een verschraling van het aanbod of opgestart. Te weten: zelfs wegvallen van aanbod. Dit terwijl het aanbod van het 1. Invoering van een POH-jeugd bij huisartsen: aan iedere voorliggend veld juist hard nodig is om het aantal indicaties huisartsenpraktijk is een jeugdprofessional (JP) gekoppeld. Dit bevordert de samenwerking, waardoor eerder de maatwerk terug te dringen. Bezuinigen op het voorliggen veld juiste doorverwijzing plaatsvindt. Bij huisartsenpraktijken staat daarmee haaks op de transformatie opgave. de Poort en de Grebbe zijn de uren van de aanwezige JP’ers uitgebreid. Verder is het spreekuur in Halsteren Personeel doorontwikkeld.
Daarnaast is de overeenkomst met Groot onderdeel van de businesscases Sport en Cultuur is ZorgDomein getekend en gaat er in mei 2022 een pilot van een bezuiniging op personeel. Voor sport €200.000 en voor start bij 2 huisartsen. cultuur het volledige bedrag van €1,9 miljoen. Dit maakt dat de totale bezuiniging op personeel vanaf 2024 op €6,3 miljoen 2. Tijdige doorstroming naar de Wet langdurige zorg (Wlz): uitkomt (voor 2023: €6,0 miljoen). Hiervan is in totaal €3,2 er is regionaal een overeenkomst afgesloten met MEE, miljoen gerealiseerd en dient dus nog €2,8 miljoen voor 2023 waarin is afgesproken dat 2 medewerkers van MEE en €3,1 miljoen voor 2024 en verder gerealiseerd te worden. ondersteunen bij het doen van Wlz aanvragen. Hierdoor worden Wlz aanvragen eerder gedaan en sneller gehono- Zoals aangegeven betreft dit grotendeels de invulling van de reerd. Verder is gecheckt of er cliënten met gemeentelijke businesscases Sport en Cultuur. jeugdzorg waren die reeds een Wlz indicatie hebben. Ook zijn er contacten gelegd tussen jeugdprofessionals en Het overige deel betreft met name een bezuiniging op overmedewerkers van het CIZ. head (management, P&O, financiën, ICT ed). Deze bezuiniging is grotendeels gekoppeld aan de bezuiniging op sport 3. Toetsen op kwaliteit: dit project is gestart in maart 2022. en cultuur.
Er is met name ingezet op het halen van informatie uit de kwaliteitsmonitor om aan de voorkant en tussentijds te kunnen sturen op kwaliteit van zorg in plaats van
92
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Paragraaf 4
Lokale heffingen Inleiding
Ambities voor deze bestuursperiode
Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die verkregen worden op grond van publiekrechtelijke regels, voornamelijk belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten wordt onderscheid gemaakt tussen zuivere belastingen, heffingen en retributies: a. De zuivere belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen en dienen ter uitvoering van collectieve vormen van dienstverlening, maar ook individuele vormen van dienstverlening zonder een duidelijke relatie tussen dienstverlening en belasting. In Bergen op Zoom zijn voorbeelden de onroerendezaakbelasting (OZB), de precariobelasting en de toeristenbelasting. b. De heffingen dienen ter dekking van de kosten ten behoeve van de uitvoering van publiekrechtelijke dienstverlening. Dat houdt in dat de burger ook moet betalen als hij de dienst niet wenst. Voorbeelden van heffingen zijn afvalstoffenheffing en de rioolheffing. c. De retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstverlening van typische overheidsdiensten van publiekrechtelijke aard. Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort en rijbewijs.
• Beleidsuitgangspunten met betrekking tot de gemeentelijke fiscale heffingen zijn vastgelegd in het bestuursakkoord ‘Samen Bergen Verzetten’. In dit akkoord is vastgelegd, dat de lastendruk voor de burger met niet meer toeneemt dan met de trendmatige inflatiecorrectie. • Bij het bepalen van het inflatiepercentage is uitgegaan van een inflatie van 3%. • Voor wat betreft de leges en andere gemeentelijke retributies geldt de inflatie van 3% voor zover de kostenontwikkeling daartoe aanleiding geeft. In het bestuursakkoord is daarover vastgelegd dat de leges en de riool- en afvalstoffenheffing worden geheven naar kostendekkende tarieven (rekening houdend met kostentoerekening binnen de wettelijke kaders en/of door het Rijk vastgestelde tarieven). Waar in het akkoord “leges” wordt vermeld, geldt dat uitgangspunt ook voor de andere retributies. • De uitvoering van de motie RM019-0068, voor de overheveling van de OZB voor gebruikers naar de eigenaren, is in 2021/2022 uitgesteld vanwege de maatregelen rond corona. Ook de uitkomst van de visie Binnenstad kan van invloed zijn op de overheveling, het gaat immers met name om leegstaande bedrijfspanden in de Binnenstad.
• Ook de komende jaren zal gezamenlijk door BWB en deelnemers nadrukkelijk aandacht gegeven worden aan het meer inzicht verkrijgen in de opbouw en samenstelling van de diverse belastingen en belastingplichtigen, om zo tot nog betere ramingen van de opbrengsten te komen.
Totale heffingsinkomsten De begrote inkomsten van de bovengenoemde gemeentelijke heffingen in 2023 bedragen in totaal € 48,3 miljoen. Aan het einde van deze paragraaf wordt dit overzichtelijk weergegeven in een tabel.
Kaderstellende documenten voor deze paragraaf BeleidsnotaVastgesteld Belastingmaatregelen 2022 (RVB21-0074) 2022
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
93
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen In 2022 zullen in de gemeente de navolgende belastingen worden geheven:
Belastingsoort / Belastbaar feit Afvalstoffenheffing: Het gebruik van een perceel waar huishoudelijke afvalstoffen kunnen ontstaan
Grondslag Perceel per jaar
Havengeld, kadegeld en liggeld: Gebruik van voorzieningen in of langs de Theodorushaven Diversen BIZ-heffing: Belasting gedurende 5 jaren over onroerend goed, niet zijnde woningen, binnen de bedrijven investeringszone*
Vast bedrag afhankelijk van ligging
Leges: Het in behandeling nemen van een aanvraag voor een administratieve dienst **
Diversen
Grafrechten: Het gebruik van de algemene begraafplaats
Diversen
Marktgeld: Het hebben van een standplaats op de weekmarkt
Standplaats per jaar
OZB-eigenarenheffing: Het genot krachtens zakelijk recht van een woning, het genot krachtens zakelijk recht van overige onroerende zaken
% van de WOZ-waarde
OZB-gebruikersheffing: Het gebruik van een ‘niet-woning’
% van de WOZ-waarde
Parkeerbelastingen: Diverse (uitgezonderd opbrengsten slagboom parkeren op Pastoor Joorenplein en parkeergarages)
Diversen
Precariobelasting: Het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond
Per m² terrasoppervlakte
Rioolheffing: Het gebruik van een perceel van waaruit direct of indirect afvalwater op de gemeentelijke riolering wordt geloosd
Per perceel en per 1 m³ ingenomen drinkwater boven de eerste 1000 m³
Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting: Het bieden van gelegenheid tot overnachten respectievelijk verblijf aan niet-ingezetenen
Persoon per overnachting
Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting / Het bieden van gelegenheid tot overnachten respectievelijk verblijf aan niet-ingezetenen
Persoon / overnachting
* Afhankelijk van vaststelling nieuwe verordening BIZ-heffing in 2022, zie onderzoek Sterck ** Volgens de planning zal de Omgevingswet per 1-1-2023 in werking treden, echter naar verwachting in november 2022 zal de 1e Kamer hierover pas een definitief besluit nemen. Het wel of niet in werking treden van de Omgevingswet per 1 januari 2023 heeft invloed op de leges van titel 2 van de verordening.
94
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Regionale samenwerking De heffing en invordering van het merendeel van de fiscale heffingen van de gemeente Bergen op Zoom, inclusief het kwijtschelden ervan, evenals het vaststellen van waarde beschikkingen in het kader van de Wet WOZ, worden uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Het Waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht en Zundert maken deel uit van dat samenwerkingsverband. Per 1 januari 2023 treedt ook de gemeente Loon op Zand tot de BWB toe. Het behoud van de gemeentelijke autonomie is daarbij het uitgangspunt. Daar staat tegenover dat juist harmonisatie van de uiteenlopende regelingen tot besparingen kan leiden. Daarbij moet vooral worden gedacht aan een gelijkluidende redactie van bepalingen uit de verschillende belastingverordeningen, aan het gebruik van uniforme documenten en aan