Bijlage 1. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.
Tekst van het document
32
Aanpassing contracten Als een gevolg van markt- en externe ontwikkelingen hebben leveranciers hun prijzen moeten indexeren. Het betreft o.a. contracten op onderhoud van openbare verlichting (+18,9%), levering van verkeersborden (+11,0%), intensief maaien (+7,8%). De meerkosten boven de standaard indexering van 3,0% bedragen € 230.000. Structurele doorwerking 1e Concernbericht 2022 Normaal worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht meegenomen in het Beleidskader. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben aangeboden, worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 nu in de begroting verwerkt. In het 1e Concernbericht was € 362.000 structureel extra opgenomen vanwege de areaaluitbreiding IBOR.
Nieuw beleid Aanpassing IBOR Het IBOR plan zal worden herijkt volgens de principes schoon, heel en veilig. Voor deze herijking nemen we structureel € 200.000 op. Eind 2022 zal het herijkte IBOR plan worden aangeboden.
Reserves Voor een gedeelte van de IBOR-investeringen uit 2017, 2018 en 2019 is een kapitaallastenreserve gevormd. Hieruit wordt jaarlijks € 77.000 onttrokken ter dekking van de afschrijvingskosten van deze investeringen.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
03.01
2.1 Verkeer en vervoer (wegen)
9.730
11.250
12.820
13.080
13.014
12.960
03.02
2.5 Openbaar vervoer
142
173
195
196
198
199
03.03
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
4.539
5.254
6.068
6.334
6.600
6.874
Totaal lasten
14.411
16.677
19.083
19.610
19.812
20.033
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
03.01
2.1 Verkeer en vervoer (wegen)
1.182
524
457
441
441
441
03.02
2.5 Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
0
03.03
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
83
83
116
105
105
105
1.265
607
573
547
547
547
Baten
Totaal baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
33
Programma 4
Economie Wat willen we bereiken in 2026? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad met
34
recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agro- economie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. We willen meer werkgelegenheid en beginnen daarom 3. Initiatieven vanuit de markt moeten beter gefaciliteerd met de planvorming voor een 2de regionale bedrijworden (dienstbaarheid). Ons streven is een plek in de venterrein op De Brabantse Wal. Alle potentiële locatop 100 MKB-vriendelijkste gemeenten. ties worden geanalyseerd op voor- en nadelen. De Met aanmelding van, en in samenwerking met MKB gemeenteraad is aan zet als er gekozen moet worden Bergen op Zoom, onze gemeente wordt een eerste voor een locatie in Bergen op Zoom of elders op de stap gezet in het realiseren van een plek in de top 100. Brabantse Wal. Voornemen is om dit zoveel als mogelijk met het georgaWe willen meer werkgelegenheid door Bergen op Zoom niseerde bedrijfsleven (individuele bedrijven, bedrijvenaantrekkelijker te maken voor ondernemers, zowel terrein- en ondernemersverenigingen) en onze interne grotere bedrijven als het midden- en kleinbedrijf en organisatie op te pakken. dienstverlening. We beginnen daarom met de planvorming voor een tweede regionale bedrijventerrein Om de dienstverlening aan ondernemers te optimaliseren op De Brabantse Wal. Alle potentiële locaties worden wordt er een nieuw accountplan opgeleverd waarvan de geanalyseerd op voor- en nadelen. De gemeenteraad is uitvoering in 2023 zal plaatsvinden.
Doel van het accountaan zet als er gekozen moet worden voor een locatie in plan is een gerichte aanpak naar het bedrijfsleven op het Bergen op Zoom of elders op de Brabantse Wal. gebied van werkgelegenheid, ambitie, innovatie, digitaliOm te komen tot een tweede regionaal bedrijventersering, onderwijs, vestigingsklimaat, wetgeving, netwerrein in Bergen op Zoom of elders op de Brabantse Wal ken en duurzaamheid. In aanvulling hierop zal in 2023 een zal eerst een herijking van de vraagprognoses worden economische barometer en een werkgelegenheidsengemaakt. Ook wordt voor onze gemeente een visie quête opgesteld worden in samenwerking met omliggende bedrijventerreinen worden opgesteld. Onderdeel van de gemeenten om te komen tot een data gestuurde aanpak. visie bedrijventerreinen is ook de analyse van locaties waar een toekomstig (regionaal) bedrijventerrein kan 4. We stellen een Plan van Aanpak op voor huisvesting van worden ontwikkeld en onder welke voorwaarden. Het is arbeidsmigranten, de herstructurering en verduurzaming belangrijk om opgenomen te worden in de Programmering van bestaande bedrijventerreinen, en de realisatie van Bedrijventerreinen Brabantse Wal, met instemming van vrachtwagenparkeerplaatsen. de provincie; ook de inzet van de 10 hectaren Oude Molen De Nota en Beleidsregels Humane Huisvesting wordt daarbij betrokken.
Internationale Werknemers 2021-2027 is in 2021 vastgesteld door het college. Ter uitvoering van deze nota is recent gestart met het opstellen van nieuwe gemeen2. Er komt een nieuwe visie, beleidsplan en bestemmingstelijke regelgeving met betrekking tot kamerbewoning. plan voor de Binnenstad. Het uitgangspunt is het creëren De planning is dat dit medio 2023 ter vaststelling wordt van ruimere en meer flexibele mogelijkheden voor heraangeboden. Van belang bij nieuwe huisvestingslocaties bestemming naar woningen. Het doel is een bruisende is een tijdige dialoog met de omwonenden. binnenstad zonder leegstand. In 2023 worden de eerste acties uit de toekomstvisie binVoor herstructurering en verduurzaming van bestaande nenstad in uitvoering gebracht. Hierbij is de aandacht in bedrijventerreinen is de aandacht gericht op het ieder geval gericht op planvorming voor het Gouverneproject Grote Oogst van de provincie Noord-Brabant. mentsplein en de samenwerking met partijen in de binBedrijventerrein Theodorushaven/Noordland/De Poort nenstad. Onder andere de BedrijvenInvesteringsZone, die (TNP) is door de provincie uitgekozen als één van de naar verwachting begin 2023 operationeel is en waarin 13 terreinen in Noord-Brabant waar veel kansen én sprake is van een doorstart in de samenwerking met grote opgaven liggen binnen onder andere de prioritaire Sterck.
Onderzoek naar verbreding richting vastgoedeithema’s Energie, Circulaire Economie, Klimaatadaptatie genaren, de weekmarkt die meer integraal onderdeel van en Stikstof. Samen met provincie, bedrijventerreinenverde binnenstad moet zijn, de nieuw en breder in te richten eniging TNP en individuele ondernemers worden in 2023 loketfunctie van het VVV en het bijpassend verkeersregime diverse projecten uitgevoerd in het kader van de provinzijn onderdelen die in 2023 al concreet worden opgepakt. ciale ‘Bijdrageregeling Grote Oogst’. Hiervoor stellen we De dienstverlening ten aanzien van ruimtelijke initiatieven een plan van aanpak op. die de gewenste transformatie (aanpak leegstaande winkelpanden) ondersteunen wordt geïntensiveerd.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
35
Voor vrachtwagen parkeren is een regionale locatiestudie voor de Brabantse Wal uitgevoerd in 2020. Voor de regio zijn hier diverse potentiële locaties uitgekomen. Voor de twee locaties binnen Bergen op Zoom geldt dat deze op particulier terrein liggen. Initiatieven die voldoen aan onze beleidsregels zullen we faciliteren. Dit doen we in samenspraak met onze buurgemeenten op de Brabantse Wal.
Overig Economische Visie: In 2023 realiseren we de overkoepelende Economische Visie. De eerste stap die we hiervoor zetten is de koppeling van de economische visie aan de Omgevingsvisie. Ook leggen we de relatie met deelvisies. Voor wat betreft de Visie binnenstad en de Visie buitengebied geldt dat dit lopende trajecten zijn. Naar verwachting zal de Visie buitengebied in het tweede deel van 2023 worden vastgesteld door de gemeenteraad.
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
53,3 (2021)
49,5
50,0
49,4
50,0
165,1 (2021)
122,8
131,3
137,6
145,3
Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen), als percentage
Economie: Vestigingen (van bedrijven), aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Detailhandel structuurvisie 2016 Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 2013 Actieplan economische structuurversterking 2015 Startfoto lokale economie 2016
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Regio West-Brabant (RWB)
De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van negentien gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €1.727.722. Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.
Rewin NV
36
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
37
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 4 Economie Baten Lasten
8.606 9.414
10.680 11.725
4.929 8.421
1.983 5.690
1.793 5.467
1.612 5.317
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-807 8 0
-1.045 0 1.678
-3.492 0 0
-3.707 0 0
-3.674 0 0
-3.705 0 0
Resultaat Programma 4
-800
-2.723
-3.492
-3.707
-3.674
-3.705
Toelichting Beginstand Programma 4 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
3.610 6.964
2.142 5.691
2.337 5.846
2.337 5.846
Saldo Personeelskosten 1e Concernbericht 2022 Overige mutaties
-3.354 -65 -89 16
-3.550 -66 -89 -2
-3.509 -66 -89 -10
-3.508 -67 -89 -41
Eindtotaal
-3.492
-3.707
-3.674
-3.705
38
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 65.000. Structurele doorwerking 1e Concernbericht 2022 Normaal worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht meegenomen in het Beleidskader. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben aangeboden, worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 nu in de begroting verwerkt. In het 1e Concernbericht was € 52.000 bijgeraamd vanwege het evenementenbeleid en is budget overgeheveld tot een bedrag van € 37.000.
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
04.01
2.4 Economische havens en waterwegen
1.296
1.783
1.808
1.790
1.771
1.757
04.02
3.1 Economische ontwikkeling
1.484
2.079
2.232
1.778
1.787
1.796
04.03
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
5.681
6.526
3.243
981
765
617
04.04
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
357
294
306
307
307
308
04.05
3.4 Economische promotie
595
1.044
831
834
837
840
Totaal lasten
9.414
11.725
8.421
5.690
5.467
5.317
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
04.01
2.4 Economische havens en waterwegen
428
475
489
489
489
489
04.02
3.1 Economische ontwikkeling
419
530
641
191
191
191
04.03
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
7.171
8.644
2.986
490
300
119
04.04
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
117
108
111
111
111
111
04.05
3.4 Economische promotie
470
923
701
701
701
701
Totaal baten
8.606
10.680
4.929
1.983
1.793
1.612
Baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
39
Programma 5
Onderwijs Wat willen we bereiken in 2026? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad met recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en
40
Bergen op Zoom moet beter zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agroeconomie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken. (Deze doelstelling raakt ook programma 4 en 6).
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 5. Scholen zijn heel, veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam. Ze voorzien in passend onderwijs (VVE, PO, VO). Dit is het uitgangspunt bij de uitvoering van onze taken. Huisvesting De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht en is verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen. Hierover zijn afspraken gemaakt in het Integraal huisvestingsplan (IHP). De afspraken zien onder meer toe op de planning en duurzaamheidseisen. Jaarlijks wordt het IHP geactualiseerd door de gemeenteraad (Q4). Renovatie- en of (ver)nieuwbouwplannen worden eenmaal in de vier jaar herzien. Planning IHP: Conform IHP staat voor 2023 het volgende gepland: • Oplevering uitbreiding lokalen El Feth incl.
IKC (Q2) • Doordecentralisatie overeenkomst BS De Grebbe (Q1) • Voorbereiding nieuwbouw School Oost (Q3) • Voorbereiding nieuwbouw BS de Grebbe (Q4) • Uitbreiding BS De Aanloop (Q2) • Huurovereenkomsten met kinderopvangorganisaties (Q2) • Onderzoek achterstallig onderhoud schoolgebouw en gymzaal Auris Montaal (Q2) Niet in IHP opgenomen: • Onderzoek definitieve huisvesting de Zeeridder (Q1) • Inventariseren vervangende huisvestingscapaciteit en mogelijkheden gedurende renovatie/(ver)nieuwbouwtrajecten/ wissellocaties (Q1) • Bepalen gymcapaciteit (Q2) • Uitbreiding/huisvesting nieuwkomersvoorziening Wereldwijs (Q1) Onderwijs inhoudelijk Het project “Safe and Sound” is gestopt. Hiermee werd invulling gegeven aan sociale veiligheid van leerlingen en medewerkers op scholen. Halt gaat de komende jaren invulling geven aan taken die vanuit Safe and Sound zijn opgestart. De verantwoordelijkheid voor de inclusieve en toegankelijke school ligt in de eerste plaats bij de schoolbesturen. De samenwerkingsverbanden zijn verantwoordelijk voor het bieden van onderwijskundige ondersteuning. De gemeente geeft ondersteuning op het gebied van jeugdzorg. Vanuit de Wet Langdurige Zorg kan ondersteuning worden geboden als een kind medische ondersteuning
en verzorging nodig heeft; dit wordt geïndiceerd door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). De komende jaren zal de gemeente de veilige, inclusieve, toegankelijk en duurzame school als vast onderwerp op de agenda van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) en de Regionale Educatieve Agenda (REA) plaatsen. De regie voor de LEA ligt bij de gemeente. Hetzelfde geldt voor de REA, waarbij wordt samengewerkt met de afdeling WMO en Jeugd en de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs Brabantse Wal en de gemeenten op de Brabantse Wal en Tholen. Ten behoeve van voorkoming voortijdig schoolverlaten en zorgdragen voor het behalen van een startkwalificatie zijn leerplichtambtenaren en trajectbegeleiders in regionaal verband aan de slag. Naast bovenstaande geeft de gemeente uitvoering aan het landelijk Onderwijs Kansen beleid door middel van subsidieverstrekking in het kader van onder meer voor- en vroegschoolse educatie, schakelklassen en bibliotheek op school. Jaarlijks in Q4 actualiseren wij het Onderwijs Kansenbeleid. 6. De samenwerking met het hoger onderwijs stimuleren en versterken we in Campus- constructies, waarbij wij samenwerken met ondernemers, onderwijs en overheid (Triple Helix). De gemeente neemt deel aan initiatieven in Campusconstructies. Dit zal tevens onderdeel vormen van de op te stellen economische visie.
In 2023 moet een besluit genomen worden over de huisvesting in relatie tot het inhoudelijk concept van het DABlab, met behulp van een scenario-voorstel. De termijn van 5 jaar, waarvoor de gemeente de locatie heeft aangekocht, loopt dan immers af. 7. We faciliteren de versterking en uitbreiding van het MBO/ MBO+ cluster dat zich richt op toegepaste kennis, techniek, duurzaamheid en de creatieve industrie. Dit is gekoppeld aan de Green Chemistry Campus, Delta Agrifood Business, Theater de Maagd en poppodium Gebouw T. De gemeente neemt deel aan initiatieven in versterking en uitbreiding van het MBO/MBO+ cluster. We faciliteren deze samenwerking voor zover dit binnen de taken van de gemeente ligt.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
41
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
2,5 (2021)
3,2
4,4
2,6
1,6
19 (2021)
22
19
-
16
1,9 (2021)
2,1
2,4
2,0
2,1
Absoluut verzuim, per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim, per 1.000 leerlingen
Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie (vsv’ers) (percentage)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Verordening leerlingenvervoer 2014 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Onderwijskansenbeleid 2019 Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022 2019
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Leerplicht regionaal bureau
Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €39.375.
42
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
43
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 5 Onderwijs Baten Lasten
5.653 12.172
5.073 11.978
4.167 11.713
3.747 11.558
3.749 11.533
3.751 11.746
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-6.518 0 0
-6.905 0 0
-7.546 0 0
-7.811 0 0
-7.784 0 0
-7.995 0 0
Resultaat Programma 5
-6.518
-6.905
-7.546
-7.811
-7.784
-7.995
Toelichting Beginstand Programma 5 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
3.421 10.465
3.421 10.573
3.421 10.584
3.421 10.584
Saldo Personeelskosten Indexeren Huisvesting onderwijs Nieuw beleid Overige mutaties
-7.044 34 -311 -185 -20 -20
-7.152 34 -410 -225 -40 -18
-7.163 34 -410 -210 -20 -15
-7.163 34 -410 -310 -20 -126
Eindtotaal
-7.546
-7.811
-7.784
-7.995
44
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd. Daarnaast is de medewerkster die belast is met onderwijshuisvesting (IHP) in de Begroting 2023 verantwoord bij vastgoed (programma 1) en niet meer op onderwijs. Hierdoor zijn de salariskosten op dit programma per saldo € 34.000 lager. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de lasten met € 311.000 toe.
Huisvesting onderwijs Deze mutatie betreft de huur van de noodlokalen voor de Zeeridder in 2023 en 2024 en de huur van noodlokalen wanneer ook andere scholen verbouwd/gerenoveerd gaan worden. Daarnaast is naar de exploitatiekosten gekeken en met name de kosten van belastingen diende verhoogd te worden met € 11.000.
Nieuw beleid Werkbudget onderwijs Er is structureel een werkbudget voor onderwijs opgenomen van € 20.000 per jaar. Hiervoor was nu niets beschikbaar. Daarnaast is voor 2024 € 20.000 extra opgenomen voor de schouw van de scholen in het kader van het IHP.
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
05.01
4.1 Openbaar basisonderwijs
377
407
443
443
443
443
05.02
4.2 Onderwijshuisvesting
6.972
5.462
5.628
5.894
5.868
6.078
05.03
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
4.822
6.109
5.642
5.221
5.223
5.225
Totaal lasten
12.172
11.978
11.713
11.558
11.533
11.746
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
05.01
4.1 Openbaar basisonderwijs
0
0
0
0
0
0
05.02
4.2 Onderwijshuisvesting
2.102
292
99
99
99
99
05.03
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
3.552
4.781
4.068
3.648
3.650
3.652
Totaal baten
5.653
5.073
4.167
3.747
3.749
3.751
Baten
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
45
Programma 6
Sport, cultuur en recreatie Wat willen we bereiken in 2026? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad met recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en
46
Bergen op Zoom moet beter zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agroeconomie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken. (Deze doelstelling raakt ook programma 4 en 5).
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. Bij sport en cultuur blijven de huidige financiële kaders leidend. Op de inhoudelijke kaders is bijsturing mogelijk. Daarbij betrekken we sportclubs, sportverenigingen, culturele verenigingen- en makers om tot een goede en gelijkwaardige samenwerkingsrelatie en aanpak te komen. Met als uitgangspunt gezond leven, het stimuleren van bewegen, cultuurdeelname en cultuureducatie.
Sport • We geven uitvoering aan het Sportakkoord Bergen op Zoom: Het Sportakkoord 2021 is een dynamisch document, waarin de komende jaren wordt gewerkt aan de ambities op gebied van; inclusief sporten en bewegen, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen en vitale sportaanbieders. Vanuit de Rijksoverheid is een subsidie ontvangen die sinds de zomer 2022 wordt benut om projecten en/of activiteiten ter bevordering van sportstimulering en een gezonde leefstijl mogelijk te maken. In de uitvoering wordt de verbinding gelegd met het preventieakkoord. Samen met het maatschappelijk middenveld geven wij uitvoering aan het Sportakkoord en wordt een subsidieregeling ontwikkeld waar sportaanbieders een beroep op kunnen doen op het moment dat initiatieven bijdragen aan de doelstellingen uit het akkoord. Zo zorgen we samen voor een groeiende gezonde (sportieve) beweging in gemeente Bergen op Zoom. • We herijken het sportbeleid: Het sportbeleid dateert uit 2012. In 2023 gaan we in samenwerking met sportverenigingen, inwoners en maatschappelijke instellingen (op het gebied van sport, zorg en welzijn) het beleid actualiseren. Met een actueel beleidskader willen we inspelen op ontwikkelingen in de sportsector. De focus ligt op de breedtesport. Sport en bewegen is voor alle inwoners laagdrempelig toegankelijk.
We bevorderen een positief sportklimaat en implementeren het sportakkoord in het sportbeleid. Hierbij sturen we aan op het betaalbaar houden van sport en bewegen voor gemeente, verenigingen en inwoners. En houden we oog voor de vitaliteit van de verenigingen (sportaanbieders). In Q1 2023 wordt een plan van aanpak opgesteld met planning, risico’s en personele inzet. Het plan van aanpak geeft inzicht in het vervolgproces in 2023. • We continueren de inzet Brede regeling combinatiefuncties: De Fitfabriek is een belangrijke partner in de uitvoering van het sportbeleid en zet zich in voor sportstimulering en een vitale samenleving. Zij draagt zorg voor wijkgericht (naschools) sportaanbod. Zij legt verbindingen tussen sport, onderwijs en andere (maatschappelijke)
organisaties. Daarnaast richt zij zich op het ondersteunen van het verder professionaliseren van de sportverenigingen. De focus ligt steeds meer op de gezonde leefstijl en er is meer aandacht voor speciale en kwetsbare groepen. Voor de financiering van de Fitfabriek maken wij gebruik van een regeling van het Rijk. Hierbij financiert het Rijk 40% en anderen, waaronder de gemeente, 60%. • We implementeren het deelproject Businesscase Sport “verzelfstandigen binnensport”: De binnensportaccommodaties zijn ondergebracht bij het Sportbedrijf Bergen op Zoom. Eind 2022 is het Sportbedrijf, inclusief binnensportaccommodaties, operationeel. Samen met de directie van het Sportbedrijf wordt gedurende het jaar geëvalueerd en bijgesteld waar nodig. • We geven uitvoering aan deelproject 3 Businesscase sport “buitensport”: De gemeente wil zich verder ontwikkelen als regiegemeente. Wij zetten de uitvoerende taken op afstand bij partners die daar beter op zijn toegerust. De gemeente richt zich op een kaderstellende en faciliterende rol. Wij veranderen van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. We werken toe naar een duurzaam- en toekomstbestendig beheer- en exploitatie model van de buitensportaccommodaties. In het onderzoek naar wat dat dan is en hoe we dat kunnen realiseren worden de sportverenigingen, gebruikers van de sportaccommodaties en de interne betrokken afdelingen nauw betrokken.
Op basis van de resultaten wordt in Q2 2023 aan de gemeenteraad een voorstel aangeboden om te komen tot een nieuw beheeren exploitatiemodel. • Het programma Uniek sporten van de Provincie NoordBrabant is gericht op het realiseren van structurele maatschappelijke impact, namelijk het vergroten van de sociale veerkracht. Een van de manieren waarop dit bereikt kan worden, is het blijvend in beweging houden van mensen met een beperking. Alle inspanningen zijn dan ook gericht op het realiseren van een duurzame infrastructuur Uniek Sporten (en Bewegen), met als uitgangspunt een inclusieve aanpak. Bergen op Zoom participeert in het regioloket Uniek Sporten West-Brabant West samen met 4 andere gemeenten. Hiervoor hebben wij een samenwerkingsovereenkomst gesloten die tot 31 juli 2024 loopt.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
47
Cultuur
• We herijken het cultuurbeleid: De gemeente Bergen op Zoom staat voor de opgave om het cultuurbeleid, dat dateert uit 2013, te herijken. Daarmee wordt de koers voor de komende jaren bepaald en zo nodig het subsidiebeleid aangepast. Naar verwachting wordt het herijkte beleid in de tweede helft van 2023 aan u voorgelegd. Wij doen dat samen met een groot aantal stakeholders. • We werken de businesscases Cultuurbedrijf verder uit: Het voorgedragen bezuinigingspakket van €1,9 miljoen moet leiden tot een duurzaam- en toekomstbestendige culturele basisinfrastructuur. •
Doen wat nodig is: In 2023 werken we verder aan het project ‘doen wat nodig is’. Samen met de beleidsvelden uit het sociaal domein werken we integraal samen om maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Het project omvat een data gedreven werkwijze om de benodigde inzet en subsidiemiddelen te kunnen bepalen aan de hand van data en cijfers. Het culturele veld en de sportsector kunnen gebruik maken van de subsidiemogelijkheden binnen het sociale domein want ook sport en cultuur kunnen ingezet worden als middel binnen de maatschappelijke opgaven. Bouwkoten: conform raadsbesluit is een uitvoeringsplan opgesteld om te komen tot (ver)nieuwbouw van de Bergse Professionele Podiuminfrastructuur Bergen op Zoom: bouwkoten. Aan de hand van een hernieuwde subsidieOp 1 januari 2023 start de nieuwe zelfstandige podiumorrelatie wordt de stichting Halwana in de gelegenheid ganisatie. Zij richt zich specifiek op de triple helix (3HO) gesteld om de bouwkoten te beheren, onderhouden en te samenwerking tussen podia, onderwijs en bedrijfsleven. exploiteren. Overeengekomen prestatieafspraken worden Voor deze opgave wordt een integraal voorstel voorbereid gemonitord. om de definitieve overgang projectmatig te faciliteren. • Kunstwerken in de Openbare ruimte (KIDOR): De inventaNaar verwachting wordt deze in Q4 2022 opgeleverd. risatie van kunstwerken in de openbare ruimte is gereed.
Begin 2023 wordt hiervoor een meerjarenonderhoudsplan Om te komen tot een toekomstbestendig podiuminfrastrucopgesteld. tuur gaan we het volgende doen in 2023: 1. Opstellen heldere beleid-/ uitvoeringsopdracht 2. We willen bezoekers aantrekken van binnen en buiten onze gemeente. Deze doelstelling nemen we op in de 2. Opstellen en uitvoering geven aan de subsidierelatie Economische visie waarin een nieuw evenementenbeincl. prestatieafspraken leid staat gepland, maar ook de visies op de a. Boulevard 3. De definitieve overgang projectmatig faciliteren en (waterrecreatie), b. Binnenstad, c. Buitengebied jaarlijks evalueren. (natuurrecreatie), d. Commerciële Voorzieningen en e. Erfgoedlocaties (zoals de Waterschans en het Ravelijn). • Businesscase CKB/ Museum Markiezenhof: in 2023 wordt Met het maken van de economische visie beginnen we een voorstel aan de gemeenteraad aangeboden dat in 2023. Het terrassenbeleid/horecabeleid en evenemenaangeeft hoe de functies CKB en museum Markiezenhof tenbeleid zijn al in 2022 in gang gezet. Het evenementenfinancieel en inhoudelijk toekomstbestendig kunnen beleid moet leiden tot professionalisering van de dienstworden georganiseerd. Bij de totstandkoming van dat verlening en de werkprocessen. Het vaststellen van de voorstel worden management en medewerkers van het nieuwe kaders zal begin 2023 plaatsvinden.
Vervolgens CKB en Markiezenhof evenals de intern en externe partkan de uitvoering van het beleid in 2023 starten en zal ners nadrukkelijk betrokken. De omvang van de uitwerking na een overgangsperiode definitief ingaan per januari van de businesscases zowel in de voorbereiding als in de 2024. Vanuit de going concern wordt parallel aan het uitvoering, vragen om een projectmatige aanpak. herijkingsproces gewerkt aan het aanscherpen van de • Rijkscompensatiemiddelen Cultuur: In 2023 wordt integrale gemeentelijke werkprocessen. Dit alles met als met de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur (RCM) doel om goede initiatieven, passend bij de Beleefstad verdere uitvoering gegeven aan het Noodfonds en de Bergen op Zoom mogelijk te maken die bijdragen aan een Stimuleringsregeling met als doel het versterken van de maatschappelijk en economisch effect. culturele sector. Verder wordt op basis van de evaluatie in 2022 in samenspraak met het culturele veld een nadere strategie bepaald voor het herstel van de sector voor de effecten op de langere termijn. Uitvoering hiervan vindt plaats in de jaren 2023-2026.
48
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Toerisme en recreatie
Wal. Het toeristisch beleid Brabantse Wal is verouderd en moet in 2023 geactualiseerd worden naar de huidige • Samenwerkingsverbanden: We blijven actief in regionale ambities, trends en ontwikkelingen. Voor Bergen op Zoom toeristisch recreatieve samenwerkingsverbanden zoals is de insteek het recreatiebeleid mee te nemen in het Waterpoort, de Zuiderwaterlinie en zijn betrokken bij de toeristisch beleid. opgave Vrijetijdseconomie van de RWB. Dit zijn meerjarige samenwerkingsovereenkomsten waarbij het doel is geza- • Doorontwikkeling VVV: Onderzoek en doorontwikkeling menlijk ambities te bepalen en kansen in de VTE-sector van de toeristische uitvoeringsorganisatie VVV Brabantse te benutten. Wal wordt een van de projecten/opgaven binnen de visie binnenstad. Uitgangspunt is om de organisatievorm van de • Actualiseren toeristisch beleid Brabantse Wal: We werken VVV samen met stakeholders verder te onderzoeken. samen met de gemeenten Steenbergen en Woensdrecht op basis van het toeristisch beleid en samenwerkingsovereenkomst Brabantse Wal aan het verbeteren, combineren en promoten van het toeristisch aanbod op de Brabantse Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
Het aantal niet sporters,
49,3 (2020)
50,9 (2016)
-
52,7
-
uitgedrukt in een percentage
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011-2016 2011 en verlengd in 2016 Sport is (in) Beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’ 2013 en verlengd in 2016 Cultuurvisie Bergen op Zoom 2013 Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’ 2014 Visie Materieel erfgoed 2013 Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed 2015 Beleidsplan Museum Het Markiezenhof 2018-2023 2017
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Sportbedrijf Bergen op Zoom
Het sportbedrijf Bergen op Zoom is verantwoordelijk voor de exploitatie van twee zwembaden en is een belangrijke partner bij de uitvoering van het sportbeleid.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
49
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 6 Sport, cultuur en recreatie Baten Lasten
4.376 18.538
6.218 20.673
5.197 19.858
5.127 17.937
5.127 17.915
5.127 17.776
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-14.162 0 0
-14.455 172 0
-14.661 746 0
-12.810 0 0
-12.788 0 0
-12.650 0 0
Resultaat Programma 6
-14.162
-14.283
-13.915
-12.810
-12.788
-12.650
Toelichting Beginstand Programma 6 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
5.638 17.884
5.564 16.796
5.564 16.833
5.564 16.833
Saldo Personeelskosten Kapitaallasten Indexeren Overheveling budgetten Aanpassing energiekosten Groot onderhoud gebouwen Cultuurbedrijf Verbonden partijen Verkopen/afstoten monumenten Onderhoud kunst Overige mutaties
-12.246 55 -45 -158 -746 -954 -73 -49 -59 -200 -50 -136
-11.233 54 -44 -152 0 -954 -73 -49 -59 -130 -50 -120
-11.269 53 -44 -153 0 -954 -73 -49 -59 -70 -50 -120
-11.269 52 -44 -153 0 -954 -73 -49 -59 0 -50 -51
Eindtotaal
-14.661
-12.810
-12.788
-12.650
50
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd. De werkzaamheden m.b.t. de exploitatie van de binnensport (gymlokalen en sporthallen) is in de 2e helft van 2022 overgegaan naar de Sport BV. De salariskosten van de sporthalbeheerders zijn daarom niet meer opgenomen in de Begroting 2023. Dit betekent een verlaging van de salariskosten met € 526.000. Per saldo zijn de totale personeelskosten voor dit programma € 55.000 lager. Kapitaallasten De kapitaallasten nemen toe met € 45.000. De toename wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op programma 1. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet beschikbaar worden gesteld, worden deze kapitaallasten begroot op het product waar ze betrekking op hebben. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de lasten met € 158.000 toe. Energiekosten De gemeente heeft voor haar gas en elektra een vast contract dat afloopt op 31 december 2022. Op basis van de marktprijzen op 19 juli van dit jaar is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas- en elektra voor 2023. Voor dit programma betekent dit een toename van de kosten met € 954.000.
Cultuurbedrijf De lopende contracten van het cultuurbedrijf zijn beoordeeld en dit heeft ertoe geleid dat hiervoor € 49.000 extra moet worden opgenomen in de begroting. Verbonden partijen (West Brabants Archief) De bijdrage aan het West Brabants Archief (WBA) is op basis van de begroting 2023 van het WBA bijgesteld. Overheveling budgetten In december 2021 is besloten om de rijksmiddelen voor corona cultuur over te hevelen naar 2022 en 2023. Het bedrag dat overgeheveld is naar 2023 bedraagt € 656.000. Vanuit het 2e Concernbericht 2022 is € 90.000 overgeheveld voor de implementatie van de BC Buitensport.
Nieuw beleid Verkoop/afstoten monumenten We willen de komende jaren werken om mogelijk meer monumenten en erfgoed objecten te verkopen/af te stoten. Om dit mogelijk te maken is er budget en capaciteit nodig om tot een onderhandeling/verkoop te komen met Stichting Monumenten Bezit of andere partijen. Kunst in de openbare ruimte In de begroting was nog geen budget opgenomen voor het onderhoud van kunst in de openbare ruimte. We hebben hiervoor vanaf de begroting 2023 € 50.000 structureel opgenomen.
Reserves Dit betreft de onttrekking uit de algemene reserve vanwege de overheveling van budgetten.
Groot onderhoud gebouwen Het MJOP is geactualiseerd. Er is werk doorgeschoven van 2022 naar 2023 en volgende jaren. Dit heeft over de gehele begroting heen geleid tot een budgettair neutrale verschuiven. Op dit programma nemen echter de kosten voor groot onderhoud met € 73.000 toe. Met name op programma 1 worden minder kosten voor groot onderhoud begroot.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
51
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
06.01
5.1 Sportbeleid en activering
2.599
3.038
2.405
2.242
2.243
2.244
06.02
5.2 Sportaccommodaties
5.773
4.645
4.359
3.300
3.404
3.348
06.03
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
5.120
7.945
7.618
6.936
6.950
6.898
06.04
5.4 Musea
3.031
2.871
3.023
3.033
3.011
3.022
06.05
5.5 Cultureel erfgoed
753
929
1.178
1.150
1.031
1.002
06.06
5.6 Media
1.261
1.245
1.276
1.276
1.276
1.262
Totaal lasten
18.538
20.673
19.858
17.937
17.915
17.776
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
06.01
5.1 Sportbeleid en activering
140
2
2
2
2
2
06.02
5.2 Sportaccommodaties
2.533
2.756
2.100
2.093
2.093
2.093
06.03
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
1.190
2.291
2.323
2.307
2.307
2.307
06.04
5.4 Musea
245
478
489
489
489
489
06.05
5.5 Cultureel erfgoed
128
549
137
89
89
89
06.06
5.6 Media
139
142
146
146
146
146
Totaal baten
4.376
6.218
5.197
5.127
5.127
5.127
Baten
52
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
53
Programma 7
Wmo en Jeugd Wat willen we bereiken in 2026? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal.
54
We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. Deze doelstelling raakt ook programma 8.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning. Deze moet toegankelijker en beter vindbaar zijn. Als een inwoner hulp nodig heeft, zorgen we voor een goede vaststelling van het probleem. Op die manier kunnen wij de inwoner in één keer de juiste oplossing bieden. In het vierde kwartaal van 2023 stellen we een gemeente brede visie op dienstverlening vast. Deze werken we daarna verder uit voor het sociaal domein. Vanaf 2018 werken we met een integrale toegang tot het sociaal domein om inwoners de juiste ondersteuning te kunnen bieden. In deze bestuursperiode ontwikkelen we deze brede integrale toegang verder door. Hiervoor doen we het volgende: • We leveren voor de doorontwikkeling van de integrale toegang (USD) in de eerste helft van 2023 een plan van aanpak op. Hierin wordt opgenomen hoe we het integraal werken door jeugdprofessionals, Wmo adviseurs en klantmanagers (ISD) met onze (voorliggend veld) partners vormgeven. • We willen de inzet van “dure” maatwerkvoorzieningen voorkomen door inzet van welzijnsvoorzieningen en door het versterken van eigen kracht van inwoners en hun sociaal netwerk. In de komende drie jaar gaan we hier samen met onze partners in het voorliggende veld mee aan de slag. • We voeren in 2023 en 2024 de maatschappelijke businesscase Welzijn op Recept uit.
De maatschappelijke business case wordt geëvalueerd in het derde kwartaal van 2024. • De samenwerking tussen de jeugdprofessionals en de scholen wordt voortgezet en geoptimaliseerd. • We verbinden het sociaal en medisch domein. De jeugdprofessionals zijn werkzaam in alle huisartsenpraktijken als Praktijk Ondersteuner Huisarts (POH). Daarnaast zijn we in deze bestuursperiode betrokken bij de ontwikkeling van het Zorgplein door Bravis in Bergen op Zoom en zijn we gesprekspartner voor aanbieders van ziekenhuiszorg. 2. Als een inwoner of een gezin met meerdere soorten problemen (inkomen, schulden, wonen, gezondheid, veiligheid) kampt, dan pakken we dit samen met andere partijen in samenhang aan. We realiseren deze bestuursperiode een omgekeerde verordening sociaal domein. Hiervoor is in 2022 een plan van aanpak opgeleverd dat we gaan uitvoeren. In het plan is aangegeven welke stappen gezet worden en wanneer.
De inzet van procesregisseurs zetten we gedurende deze bestuursperiode voort. We faciliteren ontmoetingen tussen zorgaanbieders, welzijnsaanbieders en gemeenten zodat de verschillende organisaties elkaar en elkaars aanbod beter leren kennen en op elkaar kunnen afstemmen. We stellen hiervoor in de eerste helft van 2023 een plan van aanpak op. We zetten de uitvoering van het plan van aanpak vroegsignalering schulden gedurende deze bestuursperiode voort. Zie verder onder programma 8 punt 1. 3. We gaan uit van de oplossing en niet van een regeling. Dat betekent dat maatwerk een oplossing kan zijn die gevonden wordt in de buurt (het wijkhuis of jongerenwerk) of in het eigen sociale netwerk (familie, vrienden, verenigingen). Met een Actieplan ‘Normalisering, Preventie en Vroegsignalering’ kunnen we voorkomen dat inwoners (onnodig) in de zorg terecht komen. We voeren het in 2022 vastgestelde subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’ uit. Subsidies worden alleen verleend aan activiteiten die bijdragen aan het realiseren van de hierin opgenomen maatschappelijke opgaven. Jaarlijks onderzoeken we met behulp van data (tellen) en ervaringen van partners (vertellen) in hoeverre de gesubsidieerde activiteiten hebben bijgedragen aan het realiseren van de maatschappelijke opgaven. De bij actiepunt 2 benoemde omgekeerde verordening heeft ook impact op dit actiepunt.
We voeren het lokaal preventieplan uit waarmee we werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving, het verbeteren van de mentale gezondheid en het verkleinen van gezondheidsverschillen. We werken volgens de principes van positieve gezondheid. Dit principe nemen we op in de nog op te stellen Visie Sociaal en Veilig, zoals bij punt 1 en 2 aangegeven. Nadat deze visie is samengesteld, wordt een actieplan normalisering preventie en vroegsignalering opgesteld.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
55
4. We richten onze processen in op basis van vertrouwen in onze inwoners en professionals (minder controle en bureaucratie). In 2023 stellen we de Visie Sociaal en Veilig op. Het principe ‘werken vanuit vertrouwen’ werken we uit in deze visie. De uitvoering van dit actiepunt gaat verder onder programma 8 punt 2.
We zijn binnen de jeugdregio West Brabant West begonnen met een proeftuin ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’. Binnen de veiligheidsketen wordt een andere werkwijze geformuleerd. Het doel is om preventiever zorg in te zetten om uithuisplaatsingen te voorkomen. In het derde kwartaal van 2023 wordt de nieuwe werkwijze vastgesteld en daarna uitgevoerd. In programma 8 is opgenomen wat we doen op het gebied van schuldhulpverlening en aan de ontwikkeling van mensen met een bijstandsuitkering.
5. We gaan verder met het werken met maatschappelijke businesscases. We leren van de ervaringen van onze inwoners, professionals, buur- en samenwerkingsge7. De geplande bezuinigingen op onze welzijns- en vrijwilmeenten en bewezen goede voorbeelden. ligersorganisaties voeren we uit, maar we korten daarna Deze bestuursperiode willen we het sturen op maatniet verder op deze subsidies. We willen een betere schappelijke effecten en de resultaten van de maatschapsamenwerking door kennis, accommodaties, budgetten pelijke businesscases optimaliseren en professionaliseen financiën te combineren. ren. Hiervoor stellen we een plan van aanpak op in het Het subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’, is van belang voor eerste kwartaal van 2023. dit actiepunt. 6. We streven naar nul uithuisplaatsingen van kinderen, nul schadelijke wachttijden, nul uithuiszettingen door (huur)schuld en nul daklozen. We willen zoveel mogelijk inwoners onafhankelijk maken van onze bijstandsuitkeringen en andere inkomensregelingen en in hun eigen kracht zetten. We voeren de Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang deze bestuursperiode uit. Hiervoor stellen we jaarlijks een uitvoeringsagenda op. Ook voeren we het convenant ‘huisvesting en begeleiding kwetsbare doelgroepen’ uit.
Door het Rijk zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de brede aanpak van daken thuisloosheid gericht op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met (levens)brede begeleiding. Hiermee zetten we een aantal projecten uit de brede aanpak daken thuisloosheid voort. Dit wordt jaarlijks geëvalueerd.
In het eerste kwartaal van 2023 vindt besluitvorming plaats over de doorontwikkeling van de wijkcentra en de jongeren ontmoetingscentra. Op dat moment worden de eventueel benodigde middelen duidelijk.
In de afgelopen jaren is alle aandacht uitgegaan naar het wegwerken van de wachtlijsten. Hierdoor is er geen tijd besteed aan cliëntopvolging. Dit heeft gevolgen voor de kwaliteit van dienstverlening en voor de kosten van de ondersteuning. Door cliëntopvolging in het proces Wmo in te bedden zorgen we ervoor dat we meer kunnen gaan sturen op doelmatigheid en op het tijdig op- en afschalen van de zorg.
8. We zorgen voor een stevige lobby in de VNG richting Rijksoverheid om reële vergoedingen voor noodzakelijke zorg af te dwingen. In het vierde kwartaal van 2022 hebben wij een lobbyagenda vastgesteld. In deze lobbyagenda worden ook de lobbyonderwerpen voor voldoende Rijksmiddelen voor noodzakelijke zorg meegenomen. Wanneer dit vraagt om omvangrijke (financiële) wijzigingen, dan worden deze in het Beleidskader 2024 opgenomen.
Ook faciliteren we jaarlijks ontmoetingen tussen de subsidiepartijen om samenwerking op aanbod dat bijdraagt aan de maatschappelijke opgave te stimuleren en om kennisoverdracht tussen de partijen en effectiviteit in het aanbod te stimuleren. We werken mee aan de ontwikkeling van de pilot Huis van de Wijk in Gageldonk West. In 2023 wordt het pand, waarin het Huis van de Wijk gevestigd wordt, verbouwd. De oplevering vindt plaats in het eerste kwartaal van 2024, waarna het in gebruik wordt genomen.
Om uithuisplaatsingen te voorkomen starten we met een 23- overleg waarin een aantal cruciale partners, zoals politie, GGZ WNB en het Zorg en Veiligheidshuis op basis van vroegsignalering casussen met elkaar afstemmen.
56
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Overig We communiceren eenvoudig met onze inwoners door begrij- b. We zetten extra in op de aanpak van laaggeletterdheid. pelijke taal te gebruiken. We investeren in het terugdringen Inwoners kunnen voor het verbeteren van hun (digi)taalvan laaggeletterdheid zodat inwoners beter mee kunnen vaardigheid terecht bij het Digi-Taalhuis Bergen op Zoom. doen in de maatschappij en zelfredzamer worden. Hiervoor De gemeente is afhankelijk van rijksmiddelen die door ondernemen we de volgende acties. de gemeente Breda als centrumgemeente voor WestBrabant worden ingezet. Gelet op het hoge percentage a. In 2023 start de pilot ‘Ondertekening Direct Duidelijk deal’ laaggeletterden in Bergen op Zoom is extra ondersteuom medewerkers bewuster te maken van de problematiek ning vanuit de bibliotheek gewenst. De kosten hiervan van laaggeletterdheid. Zij worden getraind om de schrijfbedragen €10.000 structureel vanaf 2023 en worden vaardigheid te verbeteren waardoor de stukken van de ingezet voor ondersteuning van het Taalpanel en inforgemeente leesbaarder worden. In de tweede helft van matiecampagnes gericht om laaggeletterde inwoners 2023 wordt de pilot geëvalueerd inclusief een voorstel te bereiken. voor het vervolg op de pilot.
Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*
Landelijk**
2018
2019
2020
2021
1 (2020)
1
1
1
-
6 (2020)
8
9
9
-
2 (2020)
2
2
2
-
12,9 (2021)
11,6
14,2
13,8
16,5
1,2 (2021)
1,1
1,2
1,1
1,2
0,3 (2021)
0,5
0,5
0,4
0,4
620 (2016)
430 (2016)
-
-
950
Jongeren met een delict voor de rechter (% van 12 t/m 21-jarigen)
Kinderen in een uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar)
Werkloze jongeren (% van 16 t/m 22-jarigen)
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners)
* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021 2018 Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018 – 2021 2018
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
57
Verbonden partijen
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
GROGZ West-Brabant
De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €1.478.512.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord; Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €0.
GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt crisiszorg West-Brabant (GIA)
Verankeren van samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant. Bijdrage voor de gemeente in 2023: € 518.711
58
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
59
Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Programma 7 Wmo en Jeugd Baten Lasten
3.043 74.481
3.456 75.761
2.105 78.363
2.061 76.931
2.061 76.568
2.061 76.383
Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves
-71.438 0 0
-72.304 149 -376
-76.258 149 0
-74.870 0 0
-74.507 0 0
-74.322 0 0
Resultaat Programma 7
-71.438
-71.780
-76.109
-74.870
-74.507
-74.322
Toelichting Beginstand Programma 7 Bedragen * € 1.000,-
2023
2024
2025
2026
Baten Lasten
2.757 72.503
2.692 71.380
2.694 71.385
2.694 71.385
Saldo Personeelskosten Indexeren 1e Concernbericht 2022 Verbonden Partijen Taakmutaties algemene uitkering Huishoudelijke ondersteuning Begeleiding Jeugd Overheveling Voorliggend veld Clientondersteuning Overige mutaties
-69.746 -211 -1.992 -618 -107 -564 -954 -811 -674 -149 -200 -200 -32
-68.688 -132 -1.954 -607 -107 -626 -954 -811 -674 0 -200 0 -117
-68.691 -53 -1.953 -616 -107 -347 -954 -811 -674 0 -200 0 -101
-68.690 -53 -1.953 -616 -107 -338 -954 -811 -674 0 0 0 -126
Eindtotaal
-76.258
-74.870
-74.507
-74.322
60
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd. T/m half 2023 is een uitbreiding van 1,5 FTE opgenomen i.h.k.v. integraal werken. Hierdoor zijn de personeelskosten in 2023 en 2024 hoger dan de jaren daarna. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen.
en kosten. Wel is sinds 1 januari 2022 een nieuwe en lichtere vorm van huishoudelijke ondersteuning geïntroduceerd. Deze vorm wordt alleen bij nieuwe cliënten ingezet. De komende periode zou het effect hiervan zichtbaar moeten worden. Begeleiding Het aantal cliënten is gestegen van 1.340 begin 2022 naar 1.420 medio 2022. Door noodzakelijke werkzaamheden, om de achterstanden bij de indicatiestelling voor de Wmo weg te werken, is er minder tijd besteed aan het onderhouden van contacten met partners, cliëntopvolging en het werken aan projecten en businesscases die als doel hebben inwoners op een andere manier te ondersteunen. Dit zien we terug in de oplopende aantallen en kosten.
Per saldo nemen de lasten hierdoor met € 1.992.000 toe. Structurele doorwerking 1 Concernbericht 2022 Normaal worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht meegenomen in het Beleidskader. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben aangeboden, worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 nu in de begroting verwerkt. e
In het 1e Concernbericht zijn met name budgetten die bij de decembercirculaire beschikbaar zijn gesteld bijgeraamd. Verbonden partijen De bijdrage aan de GROGZ is op basis van de begroting 2023 van de GROGZ bijgesteld.
Daarnaast zijn de kosten met meer dan 3% gestegen. Door deze beide oorzaken nemen de kosten van begeleiding met ruim € 1 miljoen toe. Jeugd De kosten van jeugd stijgen harder dan de algemene indexatie van 3%. Daarom moeten wij de budgetten voor jeugd nog met € 674.000 extra verhogen. Overheveling Het budget voor integraal werken is in het 2e Concernbericht 2022 overgeheveld naar 2023.
Nieuw beleid
Voorliggend veld Voor het versterken van de samenwerking met het voorTaakmutaties algemene uitkering liggend veld is voor 3 jaar lang een budget van € 200.000 In de december- en meicirculaire zijn gelden toegevoegd beschikbaar gesteld. De bedoeling is dat dit traject participaaan de algemene uitkering voor de uitvoering van taken. De budgetten in dit programma zijn hiervoor opgehoogd. De alge- tief wordt vormgegeven. mene uitkering in programma 1 is hiervoor ook verhoogd. Per saldo heeft dit dus geen effect op het begrotingsresultaat. Cliëntondersteuning De afgelopen anderhalf jaar is alle aandacht uitgegaan naar het wegwerken van de wachtlijsten. Hierdoor is er geen Huishoudelijke ondersteuning tijd besteed aan cliëntopvolging. Dit heeft gevolgen voor de Het aantal cliënten is van 2.270 begin 2022 gestegen naar kwaliteit van dienstverlening en voor de kosten van de onder2.350 medio 2022. Door noodzakelijke werkzaamheden, steuning. We willen hierdoor extra op inzetten in 2023 en het om de achterstanden bij de indicatiestelling voor de Wet proces volledig in beeld brengen zodat de extra inzet en de maatschappelijke ondersteuning (Wmo) weg te werken, is besparingen aangegeven kunnen worden.
er minder tijd besteed aan het onderhouden van contacten met partners en het onderhouden van de benodigde kennis, cliëntopvolging en het werken aan projecten en businessReserves cases die als doel hebben inwoners op een andere manier Dit betreft de onttrekking uit de algemene reserve vanwege te ondersteunen. Dit zien we terug in de oplopende aantallen de overheveling van budgetten.
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
61
Specificatie per taakveld Lasten Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
07.01
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.456
7.936
6.629
6.028
6.122
5.932
07.02
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
22.920
24.667
25.216
24.203
24.134
24.150
07.03
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
2.990
3.354
3.458
3.652
3.652
3.652
07.04
6.71 Huishoudelijke hulp (WMO)
9.000
9.363
10.187
10.169
9.811
9.801
07.05
6.72 Begeleiding (WMO)
9.433
9.477
10.747
10.749
10.714
10.715
07.06
6.81 Beschermd wonen (WMO)
15.143
14.413
15.222
15.225
15.229
15.229
07.07
6.82 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
5.934
3.599
3.980
3.980
3.980
3.980
07.08
7.1 Volksgezondheid
2.606
2.951
2.924
2.924
2.924
2.924
Totaal lasten
74.481
75.761
78.363
76.931
76.568
76.383
Nr.
Taakveld (conform BBV)
R 2021
B 2022
B 2023
B 2024
B 2025
B 2026
07.01
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
615
1.250
532
466
466
466
07.02
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
298
49
0
0
0
0
07.03
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)
919
1.027
782
804
804
804
07.04
6.71 Huishoudelijke hulp (WMO)
0
0
0
0
0
0
07.05
6.72 Begeleiding (WMO)
0
0
0
0
0
0
07.06
6.81 Beschermd wonen (WMO)
734
753
270
270
270
270
07.07
6.82 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
444
319
514
514
514
514
07.08
7.1 Volksgezondheid
32
57
6
6
6
6
3.043
3.456
2.105
2.061
2.061
2.061
Baten
Totaal baten
62
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026
63
Programma 8
Werk en inkomen Wat willen we bereiken in 2026? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op