CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.

Raadsvergadering 10 november 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026, RVB22-0061.32.318 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

het opstellen van zoveel mogelijk overeenkomende beleidsuitgangspunten met betrekking tot de uiteenlopende situaties die zich bij de uitvoering van de geldende regelgeving kunnen voordoen. Een eerder traject voor harmonisatie is in 2021 afgesloten. Voor 2023 wordt bekeken welke harmonisatie er mogelijk is voor de aanpassing van de legesverordening in het kader van het inwerkingtreden van de Omgevingswet als ook de nieuwe rioolverordening in 2023/2024 (ten gevolge van de implementatie riool- en waterzorgheffing).

Kosten overhead Bij wijziging van het BBV in 2017 is bepaald, dat de overhead centraal verantwoord moet worden en niet meer mag worden door verdeeld naar de diverse programma’s c.q. producten. De kosten van overhead worden in onze begroting op programma 1 Bestuur en ondersteuning opgenomen. Bij de berekening van de tarieven mogen de kosten van overhead wel worden meegenomen. In de Financiële verordening art 212 is bepaald, dat we een vast bedrag per FTE aan overhead bepalen. Het bedrag voor de overhead is voor 2023 berekend op € 61.287 per FTE (=1.440 productieve uren).

De belastingen, heffingen en retributies van de gemeente Onroerende-zaakbelastingen De hoogte van de onroerende-zaakbelastingen is een combinatie van de waarde in het economische verkeer van een pand en het vastgestelde tarief. De waarde van alle onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De onroerende-zaakbelastingen bestaan uit een “eigenarenbelasting”

voor woningen en een “eigenarenbelasting” en “gebruikersbelasting” voor niet-woningen.

Soort object:

per 1 januari 2022:

per 1 juli 2022:

Woningen Niet-woningen

3,5% (= 1.076 van de 30.505 woningen) 18,0% (= 453 van de 2.484 niet-woningen)

3,2% 17%

De grondslag van de OZB voor het jaar 2023 is de waarde van onroerende zaken op 1 januari van het peiljaar 2022. Op basis van het rapport van de Waarderingskamer komt de gemiddelde waardeontwikkeling tussen 1 januari 2021 en 1 januari 2022, voor het opleggen van de aanslagen per 1-1-2023 uit op: een stijging van 8,05% voor woningen en een stijging van 5,37% voor niet-woningen. In deze laatste categorie zijn met name de waarden van winkels en horeca gedaald ten gevolge van de beperkingen in het gebruik door corona maatregelen.

Het percentage leegstand ten opzichte van het totaal aantal beschikte objecten bedraagt:

(= 976 van de 30.628 woningen) (= 424 van de 2.484 niet-woningen).

Op dit moment is nog niet duidelijk of de uiteindelijke opbrengst in lijn met de raming zal zijn. Er lopen nog een aantal bezwaren, zodat pas bij de jaarrekening 2022 inzicht zal bestaan hoe hoog de daadwerkelijke opbrengst is. Voor de begroting 2023 wordt er vooralsnog van uitgegaan dat er geen dusdanige corona maatregelen zullen gaan gelden dat hierdoor de waarden nog worden beïnvloed. Rekening houdend met de opbrengst 2022 bij de woningen en niet-woningen wordt voor 2023 een opbrengst begroot van bedrag ad € 8.102.000 voor de woningen en € 9.010.000 voor de niet woningen.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

95

In 2019 is de macronorm voor de totale OZB-opbrengsten in Nederland voor de laatste keer toegepast. Hiervoor in de plaats is een benchmark op basis van de vergelijking van OZB, riool- en afvalstoffenheffing gekomen. Het resultaat staat per provincie in de COELO-atlas 2022. Deze vergelijking neemt Bergen op Zoom sinds een aantal jaren al op bij het onderdeel woonlasten. Voor 2023 zullen de volgende correcties van het tarief plaatsvinden: • waarde ontwikkeling • inflatie met 3% voor woningen en niet-woningen.

Precariobelasting De precariobelasting is een belasting op het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Voor het jaar 2023 wordt ervan uitgegaan dat er geen corona beperkingen meer zullen gaan gelden voor het gebruik van de terrassen. In een bijeenkomst met belanghebbenden is toegezegd dat de gemeente de huidige situatie rond de terrassen gedoogd tot het moment dat er in 2023 een nieuw terrassenbeleid is vastgesteld. Opbrengst: € 192.000

Toeristen- en watertoeristenbelasting

Op het moment van opstellen van deze begroting is er nog geen nieuwe BIZ-verordening vastgesteld. We verwachten deze verordening nog in 2022 aan de raad ter vaststelling aan te bieden als het onderzoek van Sterck op voldoende draagvlak van de ondernemers kan rekenen. Opbrengst bruto: Er is nog niet bekend wat de eventuele opbrengst wordt voor het BIZ-gebied, welke overigens minus de perceptiekosten aan de ondernemersvereniging wordt uitgekeerd.

Rioolheffing De rioolheffing is een heffing om het beheer en het onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging van de rioolbelasting is dus afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Voor het beheer en onderhoud op de lange termijn is een gemeentelijk rioleringsplan (GRP 2020-2023) opgesteld, waarin o.a. de kosten zijn opgenomen die door middel van een rioolbelasting moeten worden gedekt. Met het huidige lastenpatroon en de stand voorziening, is besloten bij het vaststellen van het GRP om de heffing voor de planperiode (GRP 2020-2023) structureel te laten stijgen met 2,9% exclusief de inflatie.

Bijdrage Bedrijven investeringszone (BIZ)

Op dit moment wordt er een waterscan uitgevoerd om te komen tot een circulair watersysteem Theodorushaven. Met als doel het waterverbruik op Noordland zoveel mogelijk te verminderen. Het watersysteem staat fors onder druk, wat leidt tot simpelweg noodzaak tot verandering. Door toenemende (drink)watervraag door bevolkingsgroei, economische groei en klimaatverandering. Drinkwater wordt in Brabant geproduceerd vanuit grondwater. Grondwater is als bron niet meer onbeperkt. Er is een groeiende vraag naar water, zowel jaarrond als hogere piekvraag. In de rioolheffing bedraagt het belaste waterverbruik momenteel 3,2mln m³ per jaar, goed voor € 2 mln. aan rioolopbrengsten. De omvang van de waterbesparing op Noordland is op dit moment nog niet in te schatten, maar kan grote gevolgen hebben voor de rioolheffing.

Voor het Centrum van Bergen op Zoom wordt door Sterck een onderzoek gedaan of dit gebied kan worden aangewezen als Bedrijven Investeringszone, waar een BIZ-bijdrage wordt geheven. De bijdrage wordt geheven van de gebruikers van de in dit gebied gelegen belastingobjecten. De hoogte van de bijdrage beloopt een bij verordening vastgesteld bedrag per belastingobject en hier wordt geen inflatie op toegepast. De totale opbrengst, minus de perceptiekosten en oninbaar etc., wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK ten behoeve van het ondernemersfonds, daarom wordt de BIZ verder niet in het overzicht opgenomen.

Mede door deze onzekerheid wordt de rioolheffing dit jaar met de inflatie van 3% verhoogd. Dit om te voorkomen dat in de toekomst bij enige waterbesparing op Noordland de riolering extra verhoogd moet worden. Het tarief rioolheffing komt met een verhoging van 3,0% uit op € 351,43 per aansluiting. In samenhang met een actualisatie van het VGRP voor de komende jaren zal besloten worden welke wijzigingen de model rioolheffing verordening voor Bergen op Zoom in 2023/2024 zal ondergaan ten gevolge van de implementatie van riool- en waterzorgheffing.

De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding door niet ingezetenen. De opbrengst van de toeristenbelasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de gemeente waaronder die van arbeidsmigranten, zodat de opbrengst kan fluctueren. Economische ontwikkelingen kunnen zorgen voor een lagere of hogere opbrengst. Voor het jaar 2023 wordt ervan uitgegaan dat er geen sprake zal zijn van een minder aantal overnachtingen door corona beperkingen. Opbrengst toeristenbelasting: € 563.000

96

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Tarief Afvalstoffenheffing

Tarieven Rioolheffing 2019

2020

2021

2022

2023

2019

2020

2021

2022

2023

€ 217,02 € 220,71 € 229,31 € 234,84 €234,84* Tarief € 320,58 € 329,88 € 335,82 € 341,19 € 351,43* Vast bedrag € 5,30 € 6,05 € 6,28 € 6,40 € 7,13* Tarief 1.000m³, € 0,45 € 0,55 € 0,65 € 0,75 € 0,85 Per lediging 240 liter container per m³ *) Het tarief 2022 is onder voorbehoud van de vaststelling van de belastingPer lediging € 3,09 € 3,53 € 3,67 € 3,73 € 4,16* 140 liter container verordening 2022 in de Raad van december 2021. Per inworp € 0,76 € 0,87 € 0,90 € 0,91 € 1,02* Kosten 2023 60 liter trommel *) Het tarief 2023 is onder voorbehoud van de vaststelling van de belasting-

Kosten taakveld(en) Kapitaallasten Opslag externe rente Kwijtschelding Overhead (12,56 fte) BTW-compensatiefonds Totale kosten Opbrengst heffing Dekkingspercentage

€4.806.000 €5.596.000 €-115.000 €900.000 €770.000 €1.836.000 € 13.793.000 €13.793.000 100%

Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen. Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kostendekkend zijn. De stijging of daling van de afvalstoffenheffing is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Bij deze heffing wordt voor het restafval een tariefdifferentiatie toegepast (per inworp in de ondergrondse container, per lediging van een grote of van een mini container). Het aantal adressen voor de afvalstoffenheffing bedroeg per medio 2022 in totaal 30.832 stuks.

verordening 2023 in de Raad van december 2022.

Kosten Kosten taakveld(en) Kwijtschelding Overhead (1 fte) BTW-compensatiefonds Totale kosten Opbrengst heffing Onttrekking voorziening Opbrengst monostromen Dekkingspercentage

2022 €8.292.000 €725.000 €61.000 €1.200.000 € 10.278.000 €9.398.000 €110.000 €770.000 100%

Havengeld, kadegeld en liggeld Deze retributie wordt geheven van vaartuigen die gebruik maken van voorzieningen in of langs de Theodorushaven. In de regel wordt het havengeld geheven van de kapitein, de schipper, de reder of de eigenaar van het vaartuig. Kosten

Saver heeft aangegeven dat de tarieven van 2023 geïndexeerd worden met 6,2%. Aangezien bij Huishoudelijk Afval de werkelijke kosten in rekening worden gebracht via de Afvalstoffenheffing zijn de budgetten waar kosten van Saver onder vallen ook geïndexeerd met 6,2 % of worden de kosten op basis van prognoses 2022 door vertaald naar 2023. Op de andere kosten is de gemeentelijke indexering van 3% toegepast dan wel de werkelijke doorberekeningen zoals bijvoorbeeld bij kwijtscheldingen. Volgens opgave BWB was gemiddeld aantal ledigingen van de 240 liter container in 2020 15,7 en 2021 16,4. We gaan er voor 2023 van uit dat het gemiddeld aantal ledigingen weer daalt tot voor 2020, nl 13,6 ledigingen. Het tarief komt daarmee voor een 240l-container uit op € 331,80. Dit is 3,1% hoger dan in 2022.

Kosten taakveld(en) Overhead (3 fte) Totale kosten Opbrengst heffing Dekkingspercentage

2023 €2.056.000 €184.000 €2.240.000 €473.000 21%

Marktgeld Deze retributie wordt geheven voor het recht voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. Dit wordt geheven van de vergunninghouder. De weekmarkt is in 2022 in stand gehouden met als uitgangspunt kostenneutraal. Dit doen we door de weekmarkt toekomstbestendig te maken. Hiervoor is in 2021 een onderzoek gestart om de weekmarkt vernieuwend te organiseren. Dit onderzoek is in 2022 afgerond met een verbetering van inkomsten, samenwerking en geeft een toegevoegde waarde

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

97

aan de binnenstad. In participatie werken de marktondernemers samen met winkeliers, horecaondernemers en bewoners voor behoud van de weekmarkt en een gezamenlijk belang voor een vitale binnenstad. Kosten

2023

Kosten taakveld(en) Overhead (0 fte) Totale kosten Opbrengst heffing Dekkingspercentage

€34.000 €0 € 34.000 €29.000 84%

Lijkbezorgingsrechten Deze retributie wordt geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor verleende diensten in verband met de begraafplaats. Kosten Kosten taakveld(en) Overhead (0 fte) Totale kosten Opbrengst heffing Dekkingspercentage

Leges Omgevingsvergunningen Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een groot aantal taken. Een deel van deze taken wordt in de vorm van een dienst door bewoners of bedrijven individueel afgenomen. Om gemeenten tegemoet te komen in de kosten die zijn gerelateerd aan deze taken, betalen afnemers van gemeentelijke diensten leges. In de regel gaat het hierbij om het verstrekken van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges behoren tot de retributies en worden geheven voor het in behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven van de aanvrager. Ook als de aanvraag niet leidt tot een positief resultaat moeten leges worden betaald.

De invoering van de omgevingswet is voorzien per 1 januari 2023, in november 2022 zal de 1e Kamer hierover naar verwachting een definitief besluit nemen. Het wel of niet in werking treden van de wet per 1 januari 2023 is van invloed op de legesverordening die in december 2022 door de raad 2023 wordt vastgesteld.

€72.000 €0 €72.000 €33.000 46%

Parkeerbelastingen Deze belasting wordt geheven voor het gedurende een aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen de gemeente op een aangewezen plaats, wijze en tijdstip. De belasting wordt geheven van degene die het voertuig heeft laten staan of de houder van het voertuig of degene die de vergunning heeft aangevraagd. Voor 2023 staat de indexatie van de straat parkeertarieven op de planning (conform afspraak 1x per 4 jaar). De afgelopen 2 jaar zijn wij geconfronteerd met een hogere indexaties en ook voor de komende 2 jaar lijken de indexaties hoger te zijn dan gebruikt worden voor de gemeentelijke begroting. Voor de nieuwe parkeertarieven wordt een afwijkende index gebruikt later in de parkeerbelastingverordening. Op basis van de huidige aantallen parkeerders in onze parkeergarages blijkt het aantal structureel lager te zijn dan voor Covid-19 (zo’n 40%).

Kosten Kosten taakveld(en) Overhead (9,2 fte) Totale kosten Opbrengst heffing Dekkingspercentage

2023 €1.385.000 €564.000 € 1.949.000 €984.000 51%

Leges Publiekszaken Opbrengsten € 1.285.000 Reisdocumenten voor inwoners gemeente Bergen op Zoom Vanaf 2019 is er sprake geweest van een sterke daling in het aantal aanvragen van paspoorten en identiteitskaarten (reisdocumenten-dip). Vanaf 2024 herstelt het aantal vragen zich weer tot 2029. Dit patroon van piek- en dal-jaren wordt veroorzaakt doordat in 2014 de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten voor personen van 18 jaar en ouder is verlengd van vijf naar tien jaar. Vanaf 2024 zal er een verdubbeling in aantal aanvragen plaatsvinden t.o.v. het jaar 2021. In Q4 2023 gaan we deze effecten al merken omdat er altijd inwoners zijn die ver voor verloop einddatum van het reisdocument een aanvraag indienen. Als gevolg van deze piek zullen de inkomsten voor Publieksdiensten vanaf eind 2023 toenemen.

Opbrengsten € 4.505.000 De extra capaciteit die voor de afwikkeling van de extra reisdocumenten nodig is wordt in kaart gebracht. Bij het beleidskader 2024 zal de extra benodigde capaciteit als de extra opbrengst leges reisdocumenten worden meegenomen.

98

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Reisdocumenten Loket Niet-Ingezetene Ook hier is sprake van de eerdergenoemde reisdocumenten-piek. Anders dan bij de reisdocumenten voor eigen inwoners weten we vooraf niet hoeveel reisdocumenten er gaan verlopen. We hebben geen invloed of Nederlanders die in het buitenland wonen van onze balie gebruik maken of van andere grensgemeenten om het reisdocument te vernieuwen. Rijbewijzen Ook bij de aanvraag van rijbewijzen zien we een cyclus van piek en daljaren. Omdat vanaf 1 oktober 1986 de geldigheid van het rijbewijs van 5 jaar naar 10 jaar is gegaan, krijg je steeds te maken met twee verschillende periodes van 5 jaar. In de eerste periode van 5 jaar worden er minder rijbewijzen afgegeven en in de tweede periode van 5 jaar worden er veel meer rijbewijzen afgegeven. Sinds oktober 2021 is de daling gestart en die cyclus loopt tot oktober 2026. In het jaar 2023 zal er naar verwachting van de RDW ongeveer net zo veel rijbewijzen vernieuwd worden als in het jaar 2022. Kruissubsidiëring leges Net als bij alle andere retributies mogen de baten de lasten niet overstijgen, doch bij de leges gaat het om een groot aantal Woonlasten Bergen op Zoom

soorten van dienstverlening gebundeld in één belastingverordening. Omdat breed wordt gevoeld dat kruissubsidiëring tussen dienstverlening van volstrekt verschillende aard onwenselijk is, heeft de VNG de modelverordening onderverdeeld in drie titels. Algemene dienstverlening, dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving en dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. De Bergen op Zoomse legesverordening is naar dit model ingedeeld. Kruissubsidie tussen deze titels is ongewenst, maar niet verboden. Zolang het kruissubsidiëring tussen hoofdstukken betreft, blijkt de mate van kruissubsidiëring al uit de kostenopstelling. Ook hier geldt dat de gemeente de reden van de kruissubsidie moet vermelden. Het impliceert niet dat er sprake moet zijn van een rechtvaardigingsgrond. Kruissubsidiëring is en blijft toegestaan. Woonlasten en aanduiding lokale lastendruk Onder de woonlasten wordt verstaan het gemiddelde bedrag dat een huishouden in Bergen op Zoom betaalt aan OZB, rioolrecht en afvalstoffenheffing. Uit het navolgende overzicht blijkt het verloop van de belastingdruk per (eigen) woning in de gemeente Bergen op Zoom over een reeks van jaren:

2018

2019

2020

2021

2022

2023

OZB per woning

€197,97

€201,40

€204,87

€213,61

€217,11

€223,71*

Afvalstoffenheffing

€284,86

€297,85

€302,99

€314,70

€321,88

€331,80*

Rioolheffing

€313,07

€320,58

€329,88

€335,82

€341,19

€351,43*

Woonlasten gemeentelijke heffingen

€795,90

€819,83

€837,74

€864,13

€880,18

€906,94*

€ 287,50

€ 284,86

€ 297,85

€ 302,99

€ 314,70

*

Gemiddelde woningwaarde (incl. garageboxen)

€ 308,75

€ 313,07

€ 320,58

€ 329,88

€ 335,82

€ 341,19*

OZB-tarief woningen (% van de WOZ-waarde)

€ 790,92

€ 795,90

€ 819,83

€ 837,74

€ 864,13

*

* Deze gegevens zijn pas definitief bekend na het vaststellen van de belastingvoorstellen door de Raad in december 2022.

€ 900,00

Woonlasten gemeentelijke heffingen

OZB per woning

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

€ 800,00 € 700,00 € 600,00 € 500,00 € 400,00 € 300,00 € 200,00 € 100,00 € 900,00

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

99

Woonlasten (vergelijking met andere gemeenten en landelijk gemiddelde) Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de “Atlas van de lokale lasten” inzicht in de woonlasten per gemeente en de posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen in Nederland. Hierbij geldt dat nummer 1 Rijssen-Holten de goedkoopste gemeente is en nummer 344 Bloemendaal de duurste met woonlasten ad € 667 en € 1.736. In de atlas 2022 neemt Bergen op Zoom de 237e plaats in op basis van de woonlasten zoals COELO deze berekend. In 2021 nam Bergen op Zoom de 271e plaats in en waren de woonlasten in 2022 € 59 hoger dan de landelijk gemiddelde woonlasten. Overigens liggen de woonlasten van 65% van alle gemeenten tussen € 800 en € 1.000, terwijl de landelijk gemiddelde woonlasten € 904 bedragen.

100

Wat betreft de omringende gemeenten bedragen de woonlasten als volgt (op basis van COELO-norm 2022): Gemeente

Tholen Etten-Leur Woensdrecht Breda Rucphen Oosterhout Moerdijk Halderberge Steenbergen Roosendaal Loon op Zand Bergen op Zoom Zundert

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Gemiddelde woonlasten €792 €816 €821 €816 €867 €868 €869 €877 €901 €938 €952 €963 €1.078

Rangnr. Coelo 39 58 64 109 113 118 119 131 157 209 226 237 313

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=53aba5ea-95fe-45ea-b036-5b99c9da4360