CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.

Raadsvergadering 10 november 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026, RVB22-0061.32.318 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2023 Meerjarenraming 2024 – 2026

Vastgesteld d.d. 4 oktober 2022

2

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Inhoudsopgave

Inleiding

4

De financiële Begroting 2023 - 2026

10

De programma’s Programma 1 – Bestuur en Ondersteuning Programma 2 – Veiligheid Programma 3 – Beheer openbare ruimte Programma 4 – Economie Programma 5 – Onderwijs Programma 6 – Sport, cultuur en recreatie Programma 7 – Wmo en Jeugd Programma 8 – Werk en inkomen Programma 9 – Milieu Programma 10 – Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

12 22 28 34 40 46 54 64 70 76

Structureel Begrotingssaldo

82

De paragrafen Paragraaf 1 – Duurzaamheid Paragraaf 2 – Dienstverlening Paragraaf 3 – Taakstellingen Paragraaf 4 – Lokale heffingen Paragraaf 5 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf 6 – Financiering Paragraaf 7 – Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 8 – Verbonden partijen Paragraaf 9 – Grondbeleid Paragraaf 10 – Bedrijfsvoering

88 90 91 93 103 110 115 119 148 151

Uitvoeringsplan 2023 – 2026

154

Afkortingenlijst

163

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

3

Inleiding Bergen op Zoom in de steigers Voor u ligt de eerste begroting van deze nieuwe bestuursperiode. Door de organisatie is hard gewerkt om deze begroting op een goede en leesbare wijze over het voetlicht te brengen. We zijn daarbij uitgegaan van realisme. Hoe staan we ervoor, wat zijn de risico’s en wat zijn de kansen? Met een betere toekomst voor Bergen op Zoom als ons gezamenlijke doel zetten we in 2023 Bergen op Zoom in de steigers.

Onzekere toekomst De toekomst is voorspelbaar onvoorspelbaar. De coronapandemie en de oorlog in Oekraïne hebben nog maar eens extra duidelijk gemaakt dat vanzelfsprekende zekerheden plots grote onzekerheden kunnen worden. Het toenemend gebruik van het woord “crisis” bij tal van onderwerpen duidt daar eveneens op. De grillige toestand in de wereld betekent dat voorzichtigheid geboden blijft. De krapte op de arbeidsmarkt stelt ons bovendien voor grote uitdagingen om vacatures ingevuld te krijgen en de organisatie kwantitatief en kwalitatief op orde te brengen.

Stabiliteit bieden Juist in deze roerige tijden willen we stabiliteit bieden: doen wat je belooft en afmaken waar je aan begonnen bent. Dat is onderdeel van de bestuurscultuur die we voorstaan. Mede

4

daarom herbevestigen we in het Bestuursakkoord “Samen Bergen Verzetten” de drie pijlers van het Focusakkoord: “financiën op orde”, “een nieuwe bestuurscultuur” en “organisatiekwaliteit”. Belangrijke stappen zijn al gezet, maar we zijn er nog niet. Daar gaan we dus mee door.

Vertrekpunt Op 19 juli jongstleden gaven we een toelichting aan de gemeenteraad waar we staan en wat het “vertrekpunt” is voor deze bestuursperiode. Vanuit dit vertrekpunt zetten we in 2023 Bergen op Zoom in de steigers. Dan wordt het fundament gelegd om in de volgende jaren met vertrouwen te kunnen gaan “bouwen”. Dat betekent dat we focus leggen op “in control” geraken. We dienen eerst de basis op orde te brengen, voordat we extra ambities of nieuwe taken op kunnen pakken. Daar zijn we open, eerlijk en transparant over.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

We brengen bovendien in herinnering dat een fors pakket aan taakstellingen in de vorige bestuursperiode op papier al is ingeboekt, maar nog wel in praktijk dient te worden gebracht. Ook de businesscases cultuur en sport zijn daar voorbeelden van.

Financiële discipline Hoewel de begrotingscijfers langzaamaan positiever worden, blijft financiële discipline nodig. We rekenen onszelf op voorhand niet rijk. Als leidend principe werken we daarom met een begrotingsoverschot van 3 miljoen euro. Zo bouwen we de schuldenlast af en verbeteren we de solvabiliteit. De beperkte financiële ruimte in 2023 is dubbel en dwars nodig om een goed fundament te kunnen leggen. In de latere jaarschijven zien we mogelijkheden om hierop voort te bouwen en dan ook andere ambities te gaan verwezenlijken.

Voortbouwen op de Toekomstvisie Met de Toekomstvisie 2035 heeft het gemeentebestuur vorig jaar ervoor gekozen om van Bergen op Zoom een BeLeefstad te maken. Ook deze lijn bestendigen we. De Toekomstvisie 2035 is de overkoepelende visie waaronder we vier pijlers plaatsen. De Omgevingsvisie, de Economische visie, de Visie Sociaal Domein & Veiligheid en de Visie op Dienstverlening. Aan de hand van deze vier pijlers gaan we de bouwplannen voor de komende jaren uittekenen. De visies willen we op

hoofdlijnen opstellen om meer ruimte/vrijheid aan initiatiefnemers te geven om met plannen te komen. Door de focus op de vier pijlers willen we ook versnippering van visie- en beleidsdocumenten terugdringen. Waar mogelijk nemen we deelvisies op als paragrafen binnen de pijlers. We beogen daarmee te komen tot meer samenhang.

Indeling begroting Overigens zal het u wellicht opvallen dat de begroting een andere indeling kent dan voorheen. In plaats van 6 programma’s zijn er nu 10 programma’s opgenomen. Die indeling is in lijn met de nieuwe financiële verordening. Ze sluit ook beter aan bij de begrotingen van andere gemeenten. Dat maakt het makkelijker om onze begroting te vergelijken met die van andere gemeenten.

Samen Bergen Verzetten Ondanks alle onzekerheden zien we de toekomst voor Bergen op Zoom met vertrouwen tegemoet. Er zijn volop kansen om onze gemeente mooier en beter te maken zodat onze inwoners er op een prettige manier samen kunnen leven, werken en recreëren. Vanuit het samenwerkingsdualisme dat we nastreven voeren wij graag de dialoog met de gemeenteraad over deze eerste begroting van de nieuwe bestuursperiode. Samen hebben we Bergen te Verzetten.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

5

Meerjarig financieel perspectief Programma

2023

2024

2025

2026

2.091

4.061

4.548

4.548

Structurele mutaties 1 CoBe 2022

-686

-686

-686

-686

Verbonden partijen

-897

-1.008

-857

-854

Beginsaldo

508

2.367

3.005

3.008

324

12

11

10

Beginstand Begroting 2023-2026 e

Mutaties bestaand beleid Diversen

Kapitaallasten (excl riolering)

Diversen

Salariskosten (incl reiskosten en aanvullende HR-budgetten)

-1.535

-1.504

-1.437

-1.437

Diversen

Indexeren

-3.537

-3.562

-3.559

-3.562

Diversen

Energielasten

-2.640

-2.640

-2.640

-2.640

Diversen

Algemene uitkering

16.029

21.396

23.631

11.008

Prog 1

Bijstelling opbrengst OZB

-290

-290

-290

-290

Prog 1

Resultaat renteomslag (lagere schuldenlast)

102

-121

439

534

Prog 3

Hogere lasten ivm inflatie voor IBOR

-230

-230

-230

-230

Prog 5

Huur noodlokalen

-185

-225

-210

-310

Prog 7

Huishoudelijke ondersteuning

-954

-954

-954

-954

Prog 7

Begeleiding

-811

-811

-811

-811

Prog 7

Indexatie jeugd

-674

-674

-674

-674

Prog 8

Bijstand levensonderhoud

774

774

774

774

Prog 10

Mutatie parkeerbeheer (PBB)

-189

-189

-189

-189

Diverse mutaties

215

20

4

-1.038

Opstellen visies

-600

0

0

0

Pijler "van -1 naar 0"

-313

-113

-113

-113

Totaal pijler Visie financien en dienstverlening

-385

-385

-385

-385

Totaal pijler Omgevingsvisie

-650

-200

-200

-200

Totaal pijler Economische visie

-200

-130

-70

0

Totaal pijler Visie sociaal en veiligheid

-630

-250

-230

-30

-386

0

0

0

Extra risico buffer

-742

0

0

0

Saldo begroting 2023-2026

3.000

12.292

15.872

2.472

Mutaties nieuw beleid

Taakstellingen Vastgoed Overig

6

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Toelichting per regel Beginsaldo Begroting 2023-2026 Als start zijn de saldi uit de jaarschijven 2023 t/m 2026 van de begroting 2022 genomen inclusief de wijzigingen die t/m juni 2022 door de raad zijn vastgesteld. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben gehad, zijn de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 verwerkt in de jaarschijven. Daarnaast zijn de bijdrage aan de Verbonden Partijen zoals die zijn opgenomen in de Begroting 2023 van de Verbonden Partijen in de jaarschijven verwerkt.

Mutaties bestaand beleid: Kapitaallasten De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen lager uit dan begroot in de Begroting 2022-2025 omdat investeringen later gereed komen. Daardoor gaat de afschrijving op een later tijdstip in. Salariskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 1,6 miljoen. De indexatie is gebaseerd op het indexcijfer loonvoet overheid. Dit was bij de meicirculaire 3,6%. Indexeren Zowel de uitgaven als de inkomsten posten zijn geïndexeerd met het inflatiepercentage van 3,0%. De indexatie is gebaseerd op het prijspeil binnenlandsproduct uit de meicirculaire. Energiekosten De gemeente heeft voor haar gas en elektra een vast contract dat afloopt op 31 december 2022. Op basis van de marktprijzen op 19 juli van dit jaar is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas- en elektra voor 2023. Dit resulteert in een toename van de kosten met € 2,6 miljoen. Algemene uitkering In de begroting zijn de mutaties vanuit de december en de meicirculaire verwerkt. Met name de meicirculaire kende forse plussen. De belangrijkste mutaties waren: • Een toename vanwege loon- en prijsstijging met € 6,2 miljoen. • Vanwege hogere rijksuitgaven is de omvang van de algemene uitkering in 2023 t/m 2025 fors hoger. De omvang van de algemene uitkering valt in 2026 behoorlijk terug (einde Rijksregeerperiode).

• In 2023 heeft de herijking van de algemene uitkering plaatsgevonden. De verdeling van de algemene uitkering is ingrijpend gewijzigd, om de nieuwe verdeling van de algemene uitkering beter te laten aansluiten op de

kostenontwikkeling van gemeenten. Bergen op Zoom heeft hier voordeel bij. Dit loopt in 3 jaar tijd op naar een voordeel van € 2,5 miljoen op jaarbasis. Renteresultaat Doordat de schuld is gedaald is er in 2023 een klein voor t.o.v. de geraamde rentekosten in de Begroting 2022. In 2024 is er een nadeel vanwege de oplopende rentekosten. Het voordeel in de latere jaren is dat deze hogere kosten ruimschoots worden gecompenseerd door de lagere schuld. Opbrengst OZB Vanwege de ingediende bezwaren tegen de waarde bij de niet-woningen en een iets hogere leegstand is de opbrengst OZB verder verlaagd. Contracten IBOR Als een gevolg van markt- en externe ontwikkelingen hebben leveranciers hun prijzen moeten indexeren. Het betreft o.a. contracten op onderhoud van openbare verlichting (+18,9%), levering van verkeersborden (+11,0%), intensief maaien (+7,8%). De meerkosten boven de standaard indexering van 3,0% bedragen € 230.000. Huur noodlokalen basisonderwijs Deze mutatie betreft de huur van de noodlokalen voor de Zeeridder in 2023 en 2024 en de huur van noodlokalen wanneer ook andere scholen verbouwd/gerenoveerd gaan worden. Huishoudelijke ondersteuning Het aantal cliënten is van 2.270 begin 2022 gestegen naar 2.350 medio 2022.

Door noodzakelijke werkzaamheden, om de achterstanden bij de indicatiestelling voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) weg te werken, is er minder tijd besteed aan het onderhouden van contacten met partners en het onderhouden van de benodigde kennis, cliëntopvolging en het werken aan projecten en businesscases die als doel hebben inwoners op een andere manier te ondersteunen. Dit zien we terug in de oplopende aantallen en kosten. Begeleiding Door het wegwerken van de achterstanden is het aantal cliënten gestegen van 1.340 begin 2022 naar 1.420 medio 2022. Daarnaast zijn de kosten met meer dan 3% gestegen. Jeugd De kosten van jeugd stijgen harder dan de algemene indexatie van 3%. Daarom moeten wij de budgetten voor jeugd nog met € 674.000 extra verhogen.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

7

Bijstand levensonderhoud Het aantal bijstandsuitkeringen is nog verder gedaald dan begroot als gevolg van de grote vraag naar arbeidskrachten. De gebundelde uitkering (BUIG) vanuit het Rijk valt ook lager uit dan is begroot. Deze wordt voor 2023 in oktober pas bekend gemaakt en zal de exacte rijksbijdrage bekend worden. Per saldo betekenen deze twee bijstellingen een voordeel van €774.000. Volksgezondheid Het totale budget voor volksgezondheid voor 2022 is in de Begroting 2022 € 140.000 hoger dan in de Begroting 2021. Dit komt met name doordat door de het structureel maken van de bezuinigingen uit de uitgaven stop het budget voor de inspecties van de kinderopvang is wegbezuinigd. Dit is in de Begroting 2022 herstelt en leidt tot een verhoging van het budget met € 100.000. Parkeerbeheer De bijdrage aan parkeerbeheer neemt met € 189.000 toe. Dit komt vanwege hogere salariskosten van parkeerbeheer en hogere kosten voor lopende contracten.

Mutaties nieuw beleid:

Daarnaast is in 2023 een bedrag van € 742.000 opzij gezet om vertraging in het realiseren van de taakstellingen in 2023 op te kunnen vangen. Uitbreiding formatie griffie met 1 FTE

€ 110.000 (structureel)

Pijler omgevingsvisie Aanpassing IBOR Het IBOR plan zal worden herijkt volgens de principes schoon, heel en veilig. Voor deze herijking nemen we structureel € 200.000 op. Eind 2022 zal het herijkte IBOR plan worden aangeboden. Werkbudget bouw extra woningen Voor 2023 is een budget van € 450.000 opgenomen om de plannen voor de bouw van de extra woningen te kunnen gaan uitwerken. Pijler economische visie Verkoop/afstoten monumenten We willen de komende jaren werken om mogelijk meer monumenten en erfgoed objecten te verkopen/af te stoten. Om dit mogelijk te maken is er budget en capaciteit nodig om tot een onderhandeling/verkoop te komen met Stichting Monumenten Bezit of andere partijen.

Opstellen visies In 2023 worden de 4 visies die de pijlers vormen van de toekomstvisie uitgewerkt. De omgevingsvisie is al ver gereed. Pijler visie sociaal en veiligheid Voor de andere visies wordt € 600.000 beschikbaar gesteld in Extra budget Veiligheid Voor 2023 is een éénmalig extra budget opgenomen deze begroting. van € 200.000 voor veiligheid. Met dit budget willen wij bekijken hoe wij de begroting (met name capaciteit) in lijn Pijler “Van -1 naar 0” In control komen € 200.000 (2023) met de ambities uit het bestuursakkoord kunnen krijgen. Deze uitkomsten zullen in het Beleidskader 2024 worden Het belangrijkste onderdeel van deze pijler betreft het meegenomen. Daarnaast is het budget bedoeld om ook budget om in control te komen. We hebben een onderzoek al verbeteringen op het gebied van veiligheid in 2023 te uit laten voeren wat er moet gebeuren om beter in control kunnen doorvoeren. te kombeen. Voor de uitvoering van dit advies is € 200.000 beschikbaar in deze begroting. Voorliggend veld Voor het versterken van de samenwerking met het voorOverig liggend veld is voor 3 jaar lang een budget van € 200.000 Daarnaast is er structureel budget opgenomen voor: • Onderhoud van kunst in de openbare ruimte € 50.000 beschikbaar gesteld. De bedoeling is dat dit traject participa• Procesmanagement € 20.000 tief wordt vormgegeven.

• Mobile device beleid (afschaffen eigen bijdrage) € 43.000 Cliëntondersteuning De afgelopen anderhalf jaar is alle aandacht uitgegaan naar het wegwerken van de wachtlijsten. Hierdoor is er geen Pijler financiën en dienstverlening Post onvoorzien € 275.000 (structureel) tijd besteed aan cliëntopvolging. Dit heeft gevolgen voor de kwaliteit van dienstverlening en voor de kosten van de onderIn juni van dit jaar is de geactualiseerde financiële verordesteuning. We willen hierdoor extra op inzetten in 2023 en het ning door de raad vastgesteld. Daarin is opgenomen om een post onvoorzien van 0,1% van het uitgaventotaal op te nemen. proces volledig in beeld brengen zodat de extra inzet en de Op basis van de Begroting 2022 hebben we een post onvoor- besparingen aangegeven kunnen worden. zien begroot van € 275.000.

8

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Werkbudget onderwijs Er is structureel een werkbudget voor onderwijs opgenomen van € 20.000 per jaar. Hiervoor was nu niets beschikbaar. Daarnaast is voor 2024 € 20.000 extra opgenomen voor de schouw van de scholen in het kader van het IHP.

Leeswijzer

Mutaties taakstellingen:

In het onderdeel “Wat gaan we daarvoor doen in 2023” vindt u de activiteiten terug die in 2023 worden uitgevoerd om de doelstellingen te bereiken.

Vastgoed In de uitwerking van het focusakkoord is opgenomen dat we jaarlijks € 386.000 bezuinigen op het onderhoud van de panden die verkocht worden. De planning was dat er in 2022 panden verkocht zouden worden. Dit hebben we niet gerealiseerd. Er is nog niet bepaald wanneer deze verkopen wel gaan plaatsvinden. De structurele bezuiniging van € 386.000 voor 2023 is daarom geschrapt.

Overige mutaties:

Elk programma begint met het onderdeel “Wat willen we bereiken in 2026?”. Daarin is de tekst opgenomen uit het bestuursakkoord. Deze doelstellingen willen wij in 2026 hebben gerealiseerd.

Bij de indicatoren hebben we alleen de wettelijk verplichte indicatoren opgenomen. Bij het onderdeel “Begrotingsmutaties” worden de mutaties per programma toegelicht die hebben plaatsgevonden. Als beginstand is genomen de jaarschijven 2023, 2024 en 2025 in de begroting 2022. Het eindtotaal zijn de saldi van de jaarschijven uit de begroting 2023.

Extra buffer voor het realiseren van taakstellingen De exploitatie voor 2023 liet boven de doelstelling van een structureel overzicht van € 3 miljoen nog een positief saldo Tenslotte zien van € 724.000. Dit bedrag is gereserveerd als buffer om Wij danken eenieder die heeft bijgedragen aan de totstandtaakstellingen die in 2023 niet gerealiseerd kunnen worden op koming van dit document. te kunnen vangen. Bergen op Zoom, 4 oktober 2022, Het college van burgemeester en wethouders Structureel begrotingssaldo Vanaf pagina 82 wordt de berekening van het structurele begrotingssaldo toegelicht. Het saldo van de begroting wordt hierbij gecorrigeerd van de incidentele baten en lasten.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

9

De financiële Begroting 2023 - 2026 Overzicht van baten en lasten Bedragen * € 1.000

Realisatie 2021

Begroting 2022

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Programma 1 Bestuur en ondersteuning

10.174

21.743

11.569

10.722

22.402

11.680

Programma 2 Veiligheid

7.015

946

-6.070

6.915

764

-6.151

Programma 3 Beheer openbare ruimte

14.411

1.265

-13.146

16.677

607

-16.070

Programma 4 Economie

9.414

8.606

-807

11.725

10.680

-1.045

Programma 5 Onderwijs

12.172

5.653

-6.518

11.978

5.073

-6.905

Programma 6 Sport, cultuur en recreatie

18.538

4.376

-14.162

20.673

6.218

-14.455

Programma 7 WMO en Jeugd

74.481

3.043

-71.438

75.761

3.456

-72.304

Programma 8 Werk en inkomen

57.932

35.284

-22.648

58.886

31.262

-27.624

Programma 9 Milieu

19.527

22.723

3.195

20.286

23.540

3.254

Programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

34.138

36.600

2.463

29.038

30.084

1.047

Subtotaal programma’s

257.802

140.240

-117.562

262.661

134.087

-128.574

Programma’s

Taakveld 0109 Uitkeringen gemeentefonds

0

155.041

155.041

0

154.733

154.733

24.419

3.095

-21.324

26.554

2.451

-24.103

VPB

0

0

0

0

0

0

Onvoorzien

0

0

0

0

0

0

282.220

298.376

16.155

289.214

291.270

2.056

Onttrekkingen aan Algemene Reserve

0

2.840

2.840

0

8.207

8.207

Toevoegingen aan Algemene Reserve

6.181

0

-6.181

6.432

0

-6.432

288.402

301.216

12.814

295.646

299.476

3.830

Taakveld 0104 Overhead

Totaalsaldo van baten en lasten

Begrotingssaldo Uitgangspunt Bestuursakkoord Begrotingsresultaat

Het structurele begrotingssaldo wordt toegelicht vanaf pagina 82.

10

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Meerjarenraming 2024 - 2026 Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

10.825

22.663

11.837

10.511

22.288

11.777

11.121

22.891

11.770

11.429

22.609

11.180

6.938

228

-6.711

6.658

228

-6.431

6.683

228

-6.456

6.711

228

-6.483

19.083

573

-18.510

19.610

547

-19.063

19.812

547

-19.265

20.033

547

-19.486

8.421

4.929

-3.492

5.690

1.983

-3.707

5.467

1.793

-3.674

5.317

1.612

-3.705

11.713

4.167

-7.546

11.558

3.747

-7.811

11.533

3.749

-7.784

11.746

3.751

-7.995

19.858

5.197

-14.661

17.937

5.127

-12.810

17.915

5.127

-12.788

17.776

5.127

-12.650

78.363

2.105

-76.258

76.931

2.061

-74.870

76.568

2.061

-74.507

76.383

2.061

-74.322

56.399

29.588

-26.811

55.768

29.588

-26.180

55.420

29.588

-25.832

55.414

29.588

-25.826

22.369

25.225

2.856

21.952

24.558

2.606

21.895

24.560

2.665

21.824

24.562

2.738

-678

419

1.097

12.630

13.267

637

8.581

7.268

-1.314

8.217

7.202

-1.015

233.293

95.094

-138.199

239.246

103.394

-135.852

234.995

97.811

-137.184

234.850

97.286

-137.564

0

166.863

166.863

0

172.105

172.105

0

175.060

175.060

0

162.428

162.428

27.859

2.752

-25.107

25.928

2.792

-23.136

25.224

2.832

-22.392

25.116

2.872

-22.243

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

1.017

0

-1.017

275

0

-275

275

0

-275

275

0

-275

262.169

264.708

2.540

265.449

278.292

12.843

260.494

275.702

15.208

260.241

262.586

2.345

5.110

5.110

2.070

2.070

1.038

1.038

569

569

4.650

0

-4.650

2.621

0

-2.621

373

0

-373

442

0

-442

266.818

269.818

3.000

268.070

280.362

12.292

260.867

276.739

15.872

260.683

263.155

2.472

3.000

3.000

3.000

3.000

0

9.292

12.872

-528

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

11

Programma 1

Bestuur en Ondersteuning Wat willen we bereiken in 2026? Samenwerking Wij voelen de noodzaak onze blik naar buiten te vergroten. Daarom gaan we al bestaande samenwerkingen activeren. Bij het aangaan van nieuwe samenwerkingen maken we een goede afweging op basis van de voor- en nadelen.

Financiën en bedrijfsvoering Financiën We gaan door met het op orde brengen van de gemeentelijke financiën. Vanuit een duurzaam financieel beleid verkleinen we de schuldenlast en vergroten we de solvabiliteit. We hanteren een passend risicoprofiel bij de grondexploitaties en houden de renteontwikkeling goed in de gaten. Achterstallig onderhoud werken we weg. En onze financiële positie rapporteren we eerlijk.

12

Bedrijfsvoering De gemeente heeft moeilijke tijden achter de rug en is op weg naar een normale bedrijfsvoering. Dat er nog veel moet gebeuren, weten wij uit de presentatie en brief van jl. februari aan de gemeenteraad. Zowel op organisatievlak als op (materiële) onderhoudstoestand, die in de meerdere miljoenen loopt, zullen we eerst door een dal moeten voordat we het punt bereiken van wat als een acceptabele uitgangspositie kan worden gezien. De uitvoering van het focusakkoord heeft de eerste financiële nood op hoofdlijnen aangepakt. Nu is verder en dieperliggend onderzoek nodig. Dat zal ongeveer een half jaar beslaan. Op basis van de dan bekende en vastgelegde uitgangspositie zal een meerjarenaanpak voorgesteld worden om als een wendbare gemeente te kunnen opereren in een steeds veranderende toekomst. Het groeiproces om hier te komen, zal vier tot zes jaar vragen. Onze medewerkers mogen daarbij rekenen op goed werkgeverschap.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2023? Samenwerking 1. We maken een lobby-agenda en zetten de hele gemeentelijke organisatie in op subsidie-werving. Van provincie touropa. Waar dat onze positie kan versterken zoeken we bij die initiatieven de samenwerking met gemeenten in onze regio. Maken van een lobby-agenda Na de vaststelling van de lobby-agenda worden in Q1 2023 standaardproducten opgeleverd die voortkomen uit de lobbyagenda (waaier, prioritaire netwerkcontacten). We informeren de gemeenteraad hierover in Q1 2023. De lobbyagenda wordt in Q1 2023 gebruikt voor de input van het college richting Provinciale Staten en Waterschapsverkiezingen 2023. In Q4 2024 wordt de agenda gebruikt voor de input richting de geplande Tweede Kamer verkiezingen in 2025. De lobbyagenda is een dynamisch document dat om het half jaar herijking vraagt. Een dergelijke herijking zal dus in Q2 en Q4 van 2023 plaatsvinden. De organisatie inzetten op subsidie-werving Het college bespreekt de evaluatie van de huidige subsidie monitoring en werving. Daarna delen we die met de gemeenteraad. Het college stelt in Q1 2023 ook de prioriteiten van de subsidiëring voor dat jaar vast. In Q4 van 2023, en van de daaropvolgende jaren, wordt telkens de subsidie-werving van het jaar geëvalueerd en worden de nieuwe prioriteiten voor het jaar erna vastgesteld door het college.

We nemen de uitwerking hiervan mee in het beleidskader 2024.

We zorgen dat in alle uitwerkingen de (vak)taal dezelfde is als die van de Regionale Verstedelijkingsstrategie: Omgevingsvisie-Bestuursakkoord-Ontwikkelprincipes. We leren regionaal te denken en te doen: loslaten, aanhaken en vasthouden. Voor de opgaves waar de regio voor staat moet de blik naar buiten. Samen met Roosendaal werken we aan de eigenheid en eenheid van deze regio, waarbij onderscheidend is dat onze regio in een noord-zuid verbinding ligt tussen Rotterdam-Antwerpen-Vlissingen. We zijn aanvullend op wat in de andere stedelijke regio’s gebeurt. Planning: De Verstedelijkingsstrategie is klaar. Eind oktober 2022 ziet de Regionale Investeringsagenda (RIA) het licht. Het regionale verstedelijkingsakkoord verwachten we eind 2022. In Q2 2023 is de vertaling van de RIA in projectopdrachten gereed. 3. Wij benutten regionaal, provinciaal en over de grens de samenwerkingskansen. Bergen op Zoom neemt deel aan meer dan 40 verschillende samenwerkingsverbanden op diverse schaalgroten en beleidsonderwerpen. In opvolging van de installatie van het college in mei 2022 zijn de bestuurlijke posities bij onze samenwerkingsverbanden ingevuld en hebben bestuurders zich kandidaat gesteld voor posities waarbij derden hierin een selectie maken. Daarnaast zijn zowel het college als het DT bij diverse samenwerkingspartners op werkbezoek geweest. Dit wordt in 2023 gecontinueerd.

In Q2 2023 worden deze verbanden geëvalueerd. Er worden vervolgstappen bepaald (bijvoorbeeld het aangaan van nieuwe verbanden, beperken bestuurlijke invulling bij sommige samenwerkingsverbanden).

2. Wij willen een actieve rol gaan innemen in de 4e stedelijke regio van Noord-Brabant. 4. We maken werk van onze verbinding met de e De 4 stedelijke regio is een belangrijk onderwerp voor de regio Antwerpen. In het college worden de bestaande verbindingen, ontwikkeling van Bergen op Zoom in de komende jaren. kansen en prioriteiten in relatie tot de regio Antwerpen Bergen op Zoom heeft op dit moment al een actieve rol. besproken, en vervolgstappen bepaald. Op de uitWe richten de organisatie structureel (in plaats van incikomsten hiervan kan nog niet vooruitgelopen worden, denteel) in volgens de opgaven en ontwikkelprincipes van maar worden indien nodig meegenomen in het de Regionale Verstedelijkingsstrategie. We haken zo ook Beleidskader 2024. aan bij de ambities van het Bestuursakkoord.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

13

Financiën

Bedrijfsvoering

1. We werken met een realistische begroting, volgens de indeling met “taakvelden”. We werken vanuit de discipline van een structureel begrotingsoverschot van 3 miljoen euro. De Begroting 2023 is opgesteld volgens de indeling op taakveld-niveau. We monitoren het begrotingsoverschot in de reguliere planning en control cyclus. Begrotingsdiscipline is de komende jaren erg belangrijk en past bij het reeds opgestelde plan: Balans in financiën. Vanuit een “plan-do-check-act” aanpak verbeteren we het financieel voorspellend vermogen en verkleinen we de afwijking tussen begroting en realisatie.

1. A. We continueren de realisatie van de afgesproken ombuigingen van de personele lasten. Het monitoren van de realisatie van de afgesproken ombuigingen op de personele lasten vindt periodiek plaats. Dat doen we met behulp van de personeelslastenmonitor en de stand van zaken personele bezuinigingen. Hierin worden de gerealiseerde personele bezuinigingen en nog uit te werken bezuinigingen inzichtelijk gemaakt.

2. Tekorten en begrotingswijzigingen worden als uitgangspunt opgevangen binnen de programma’s zelf. Meevallers worden niet ingezet voor nieuwe uitgaven, maar komen in de algemene reserve. Nieuwe beleidskeuzes maken we bij het beleidskader. In juni 2022 is de nieuwe financiële verordening vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin zijn alle genoemde uitgangspunten opgenomen. We monitoren deze uitgangspunten in de reguliere planning en control cyclus.

In de paragraaf Taakstellingen nemen we de stand van zaken van de taakstellingen op, waaronder ook de business cases en de bezuiniging op personeel. B. We toetsen op doelmatigheid en blijven daartoe periodiek monitoren. In Q3 2022 voeren we een nulmeting uit op de doelmatigheid van de organisatie. Op basis van de bevindingen wordt in Q4 2022 een actieplan opgesteld. De uitvoering hiervan vindt plaats in 2023 (meerjarig). Een 1e her­meting vindt plaats in Q4 2023.

2. We voeren een takendiscussie vanuit het perspectief van de Toekomstvisie 2035 en de pijlers van de a) 3. Lokale belastingen en heffingen mogen stijgen met maxiOmgevingsvisie, b) Economische visie, c) Visie sociaal maal de inflatie of vanwege kostendekkendheid. Domein en Veiligheid en d) Visie op Dienstverlening. Uitwerking vindt plaats in de belastingverordeningen. Dit Bij de vaststelling van de 4 visies lichten we de beïnuitgangspunt wordt daarin meegenomen. vloedbaarheid van de begrotingsonderdelen toe. Hiermee geven we een verdere uitwerking aan de takendiscussie. 4. We verfijnen de systematiek van de moederkredieten - inclusief het principe van niet meer investeren dan afschrijven - door in het uitvoeringsplan onderscheid te 3. We zorgen voor een doorontwikkeling in het werken met maken tussen vervangingsinvesteringen en uitbreidings“maatschappelijke businesscases”. Bij het rapporteren investeringen. We onderhouden de gemeentelijke eigenover de realisatie maken we meer gebruik van indicadommen op een kwaliteitsniveau dat minstens sober, toren (kpi’s) en dashboards. Om “in control” te geraken degelijk en in elk geval veilig is. optimaliseren we de informatievoorziening.

Een eerste verfijning van de systematiek van moederIn Q3 2023 leveren we een actieplan op voor de verbetekredieten vindt plaats bij het eerstvolgende uitvoering van de informatievoorziening, inclusief inzicht in de ringsplan. Daarna zullen we in samenwerking met de daarvoor benodigde middelen. Uitgangspunt hierbij is om Auditcommissie komen tot een nadere verfijning. eerlijk en transparant te vertellen over de geleverde prestaties en de kwaliteit van dienstverlening. Parallel aan de structurele aanpak worden “quick wins” (waar mogelijk) 5. We steunen alleen voorstellen en amendementen die al gedurende 2023 toegepast. zijn voorzien van een deugdelijke financiële dekking, die aansluiten op een langdurig stabiele financiële koers. De uitkomst van het raadsdebat over de P&C documenten beschouwen we als het democratisch resultaat dat we bij stemming zullen steunen. We doen samen met de griffie een procesvoorstel om de raad hierbij te ondersteunen.

14

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

4. We maken afspraken over het niveau van digitale veiligheid en nemen de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) in acht. De daaruit voortvloeiende kosten worden inzichtelijk gemaakt. De BIO bevat een omvangrijk pakket aan beheersmaatregelen. In 2023 bereiken we volwassenheidsniveau 3 (NOREA-model). Dit betekent dat alle beheersmaatregelen gedocumenteerd zijn, op gestructureerde wijze worden uitgevoerd en dat de uitvoering van de maatregelen aantoonbaar is en wordt getoetst. In Q1 2023 bereiken we dit niveau voor de processen: incidentmanagement, wijzigingsmanagement, patchmanagement en configuratiemanagement. In Q4 2023 bereiken we dit niveau voor de overige processen. De realisatie kan plaatsvinden binnen het bestaande budget. In Q3 2023 leveren we een actieplan op hoe volwassenheidsniveau 4 bereikt kan worden, inclusief inzicht in de daarvoor benodigde middelen. Volwassenheidsniveau betekent dat de effectiviteit van de beheersmaatregelen periodiek wordt geëvalueerd.

Overig a. We bereiden ons voor op de komende “reisdocumenten piek” In 2019 ontstond in Nederland de zogenaamde “reisdocumentendip” wat inhoudt dat er vanaf dat moment een langere geldigheidsduur van reisdocumenten werd ingevoerd. Deze dip eindigt op 1 januari 2024 en dan

ontstaat er een aanzienlijke toename van de vraag naar paspoorten en identiteitskaarten. We verwachten een verdubbeling van het aantal reisdocument aanvragen t.o.v. 2022. Deze percentages lopen ieder jaar op tot 2029. Vanaf Q3 2023 moeten we ons daarom voorbereiden op het voorkomen van wachttijden en het kunnen verstrekken van reisdocumenten binnen de gestelde termijnen. Hiervoor gaan we extra personeel inzetten. We zien een landelijke tendens dat gediplomeerd Burgerzaken personeel moeilijk te vinden is. Daarom moeten medewerkers die worden aangenomen extra lang ingewerkt worden waardoor dit ten koste gaat van de huidige capaciteit. Het is derhalve noodzakelijk om in Q3 2023 te starten met het werven van extra medewerkers om de reisdocumentenpiek op te vangen. Hierbij merken wij op, dat we nog steeds de hinder ondervinden van langdurig verzuim, vacatures, Covid-19 en de registratie van vluchtelingen uit Oekraïne, wat sowieso gevolgen heeft op onze dienstverlening (wachttijden). b. Het organiseren van de verkiezingen In maart 2023 vinden de verkiezingen voor Provinciale Staten en het Waterschap plaats. Evenals de laatste twee verkiezingen (Tweede Kamer en gemeenteraad) zetten wij hiervoor een projectorganisatie op en gaan we ons aanmelden voor het “centraal tellen”.

Wij gaan ervanuit dat het beschikbare budget toereikend is en dat we ingeval van eventuele aanvullende, landelijke randvoorwaarden wederom door het Rijk worden gecompenseerd.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

15

Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*

Landelijk**

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde WOZ-waarde,

290 (2021)

206

221

233

248

733 (2021)

780

797

823

848

919

810 (2021)

812

830

859

888

963

per €1.000,-

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden, in €

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden, in €

2022

* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

Wettelijke indicatoren

Jaarr. 2019

Jaarr. 2020

Jaarr. 2021

Begr. 2022

Begr. 2023

Formatie fte

7,8

8,1

8,0

8,0

7,9

7,5

7,4

7,0

6,7

6,6

646

667

645

719

752

18,6%

15,5%

15,9%

6,7%

7,5%

8,2%

9,9%

7,6%

8,6%

9,6%

5,4%

5,0%

per 1.000 inwoners

Bezetting fte per 1.000 inwoners

Apparaatskosten per inwoner (€)

Externe inhuur kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen

Overhead % van totale lasten

Verzuim percentage

Noot: Het aantal inwoners is het aantal per 1-1-2022, namelijk 67.894 inwoners in de gemeente Bergen op Zoom.

Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Toekomstvisie Bergen op Zoom 2021 Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet 2022 Financiële verordening ex artikel 213 Gemeentewet (Controleverordening) 2015 Nota Investeren en Afschrijven 2018 Nota Reserves en Voorzieningen 2020

16

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Verbonden partijen

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Belgisch-Nederlands grensoverleg (BENEGO)

Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensoverschrijdende thema’s.

Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)

De uitvoering van de heffing en invordering waterschapsbelasting van gemeentelijke belastingen, de behandeling van bezwaar- en beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de deelnemende partijen. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €1.664.600. (€1.765.500 incl. btw)

NV Bank Nederlandse Gemeenten

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

PZEM NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

GBE Aqua NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

Enexis Holding NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

Publiek belang Elektriciteitsproductie BV en Claim Staat Vennootschap BV

Deze 2 NV’s zijn opgericht voor het vertegenwoordigen van de 136 verkopende aandeelhouders (diverse gemeenten en provincies) bij het beheer en de uitoefening van rechten en verplichtingen als gevolg van het aandelenpakket Essent nv.

GR West-Brabants Archief (GR WBA)

Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen beheersbare kosten worden uitgevoerd. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €841.635.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

17

Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Baten Lasten

179.879 34.593

179.585 37.275

192.277 39.701

197.186 36.714

200.782 36.620

187.909 36.820

Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves

145.286 2.435 126

142.310 5.926 0

152.576 2.223 0

160.472 1.300 0

164.162 663 0

151.089 442 0

Resultaat Programma 1

147.595

148.236

154.799

161.772

164.825

151.532

2023

2024

2025

2026

Baten Lasten

176.720 35.577

175.194 33.979

176.258 34.490

176.258 34.490

Saldo Personeelskosten Kapitaallasten Indexering 1e Concernbericht Verbonden partijen rente resultaat OZB Algemene uitkering Vastgoed Energiekosten Overhevelingen Opstellen visies Budget "in control komen" Post onvoorzien Overige mutaties

141.144 -731 541 288 132 -250 102 -290 16.593 -148 -429 0 -600 -200 -1.017 -336

141.215 -739 559 292 121 -254 -121 -290 22.022 -76 -429 0 0 0 -275 -254

141.767 -747 551 291 130 -254 439 -290 23.978 -76 -429 0 0 0 -275 -260

141.768 -747 551 291 130 -254 534 -290 11.346 -76 -429 0 0 0 -275 -1.018

Eindtotaal

154.799

161.772

164.825

151.532

Toelichting Beginstand Programma 1 Bedragen * € 1.000,-

18

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 731.000.

Rente resultaat Doordat de schuld is gedaald is er in 2023 een klein voor t.o.v. de geraamde rentekosten in de Begroting 2022. In 2024 is er een nadeel vanwege de oplopende rentekosten. Het voordeel in de latere jaren is dat deze hogere kosten ruimschoots worden gecompenseerd door de lagere schuld.

Hierin is meegenomen de uitbreiding met 1 FTE bij de griffie. Kapitaallasten De kapitaallasten in 2022 komen € 541.000 lager uit dan geraamd in de Begroting 2022-2025. Dit komt enerzijds, omdat niet alle moederkredieten 2022 afgesloten worden in 2022. Hierdoor zijn de kapitaallasten in 2023 lager uitgekomen. Anderzijds komt het, omdat de kapitaallasten van de moederkredieten op programma 1 worden begroot. Wanneer er een krediet beschikbaar wordt gesteld vanuit de moederkredieten, worden de kapitaallasten van dit krediet opgenomen in het programma waar het krediet verantwoord dient te worden. Per saldo heeft dit geen effect op de begroting, maar de kapitaallasten op programma 1 worden lager. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de baten met € 288.000 toe. Dit komt met name omdat de indexering van de OZB-opbrengst hierin is verwerkt. Structurele doorwerking 1e Concernbericht 2022 Normaal worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht meegenomen in het Beleidskader. Omdat we dit jaar vanwege de verkiezingen geen Beleidskader hebben aangeboden, worden de structurele mutaties uit het 1e Concernbericht 2022 nu in de begroting verwerkt.

De hogere inkomsten komen met name voort uit de doorwerking van de algemene uitkering. Verbonden Partijen De bijdrage aan de verbonden partijen is conform de begroting 2023 van de verbonden partijen in onze begroting opgenomen. Dit betreft de Belastingsamenwerking West-Brabant en West-Brabants Archief. Dit heeft tot hogere lasten in de komende jaren geleid.

OZB Vanwege de ingediende bezwaren tegen de waarde bij de niet-woningen en een iets hogere leegstand is de opbrengst OZB verder verlaagd. Algemene uitkering De meicirculaire is verwerkt in de Begroting 2023. Deze heeft grote voordelen, omdat het rijk in deze kabinetsperiode meer uitgeeft. Daarnaast is Bergen op Zoom voordeelgemeente bij de herverdeling van het gemeentefonds. Vastgoed De onderhoudskosten voor het vastgoed komen hoger uit. Daarnaast zijn de begrote verkopen uit het Focusakkoord in 2022 niet gerealiseerd. Hierdoor is de gepland bezuiniging op de exploitatielasten van panden voor 2023 teruggedraaid. Energiekosten De gemeente heeft voor haar gas en elektra een vast contract dat afloopt op 31 december 2022. Op basis van de marktprijzen op 19 juli van dit jaar is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas- en elektra voor 2023. Voor dit programma betekent dit een toename van de kosten met € 429.000. Overheveling budget 2022 In het 2e Concernbericht 2022 wordt voorgesteld om het budget voor het werkbudget I&P en Wet Open Overheid en het budget voor het opstellen van de aanpak voor het schrijven van de visies over te hevelen naar 2023. In totaal betreft dit € 287.000. Daarnaast is de uitputting van het frictiekostenbudget in 2022 lager dan begroot. Dit komt doordat de BC cultuur en sport minder snel worden uitgevoerd dan ingeschat.

De uitputting van het frictiekostenbudget schuift nu door naar 2023 en latere jaren. Overhevelingen van budgetten worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

19

Nieuw beleid Opstellen visies In 2023 worden de 4 visies die de pijlers vormen van de toekomstvisie uitgewerkt. De omgeveingsvisie is al ver gereed. Voor de andere visies wordt € 600.000 beschikbaar gesteld in deze begroting. In control komen We hebben een onderzoek uit laten voeren wat er moet gebeuren om eter in control te komen. Voor de uitvoering van dit advies is € 200.000 beschikbaar in deze begroting.

20

Post onvoorzien In juni van dit jaar is de geactualiseerde financiële verordening door de raad vastgesteld. Daarin is opgenomen om een post onvoorzien van 0,1% van het uitgaventotaal op te nemen. Op basis van de Begroting 2022 hebben we een post onvoorzien begroot van € 275.000. Daarnaast is in 2023 een bedrag van € 742.000 opzij gezet om vertraging in het realiseren van de taakstellingen in 2023 op te kunnen vangen.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Specificatie per taakveld Lasten Nr.

Taakveld (conform BBV)

R 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

01.01

0.1 Bestuur

2.879

3.683

3.206

3.226

3.256

3.256

01.02

0.2 Burgerzaken

2.271

2.375

2.361

2.337

2.349

2.361

01.03

0.10 Mutaties reserves

0

0

0

0

0

0

01.04

0.4 Overhead

24.419

26.554

27.859

25.928

25.224

25.116

01.05

0.5 Treasury

1.425

1.228

1.241

484

492

115

01.06

0.61 OZB woningen

856

882

1.004

1.004

1.004

1.004

01.07

0.62 OZB niet-woningen

139

156

177

177

177

177

01.08

0.64 Belastingen overig

0

0

0

0

0

0

01.09

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

0

0

0

0

0

0

01.10

0.8 Overige baten en lasten

182

0

1.174

878

1.438

2.110

01.11

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

0

0

0

01.12

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

2.421

2.397

2.680

2.680

2.681

2.681

Totaal lasten

34.593

37.275

39.701

36.714

36.620

36.820

Nr.

Taakveld (conform BBV)

R 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

01.01

0.1 Bestuur

79

0

0

0

0

0

01.02

0.2 Burgerzaken

1.115

1.162

1.299

1.299

1.299

1.299

01.03

0.10 Mutaties reserves

0

0

0

0

0

0

01.04

0.4 Overhead

3.095

2.451

2.752

2.792

2.832

2.872

01.05

0.5 Treasury

2.314

1.831

2.532

2.020

2.622

2.341

01.06

0.61 OZB woningen

7.686

7.868

8.198

8.261

8.261

8.261

01.07

0.62 OZB niet-woningen

9.298

9.045

9.026

9.026

9.026

9.026

01.08

0.64 Belastingen overig

93

186

192

192

192

192

01.09

0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds

155.041

154.733

166.863

172.105

175.060

162.428

01.10

0.8 Overige baten en lasten

5

0

0

0

0

0

01.11

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

0

0

0

01.12

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

1.153

2.310

1.416

1.490

1.490

1.490

179.879

179.585

192.277

197.186

200.782

187.909

Baten

Totaal baten

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

21

Programma 2

Veiligheid Wat willen we bereiken in 2026? Onze inwoners behoren zich veilig te voelen. Zichtbare handhaving kan hier een bijdrage aan leveren.

22

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2023? Thema Toezicht en Handhaving

Vanaf 1 januari 2023 is de boa-pool Brabantse Wal & Tholen beëindigd. We blijven wel samenwerken. Daar waar mogelijk trekken deze gemeenten ambtelijk samen op ten aanzien van inkoop, werving en selectie en, waar nodig, inzet op elkaars grondgebied. Uiterlijk in het eerste kwartaal van 2023 sluiten de colleges voor dat laatste aspect een samenwerkingsconvenant af.

1. Onze handhavers zetten we slim in. Daarom willen wij méér projectmatige handhaving, elektronische middelen en combinaties van verschillende handhavende functies in pilots. We willen een betere samenwerking met buurtpreventie en andere betrokken organisaties. In ons Uitvoeringsplan Toezicht & Handhaving wordt bepaald op welke thema’s en projecten de boa’s worden In 2023 onderzoeken we daarnaast hoe we onze ambities ingezet. In het eerste kwartaal van 2023 bieden wij u uit het Bestuursakkoord ten aanzien van veiligheid en de evaluatie van het Uitvoeringsplan 2022 ter kennishandhaving kunnen realiseren. De verschillende name aan. In tegenstelling tot voorgaande jaren worden scenario’s leggen wij in 2023 aan u voor. de accenten voor de boa’s niet meer verwerkt in het Uitvoeringsplan Toezicht & Handhaving, maar in een afzonderlijk jaarplan voor de boa’s in samenwerking met 2. Wij gaan de inzet van de bestuurlijke boete onderzoeken. het integraal veiligheidsplan. In het jaarplan nemen we Wij kijken daarbij ook hoe andere gemeenten dat doen. vier thema’s op, waarop we in een bepaalde periode extra In het tweede kwartaal van 2023 bieden wij een business­ projectmatige inzet plegen. Binnen deze projectmatige case bestuurlijke boete aan. Hierbij worden het nieuwe aanpak werken we samen met de ketenpartners.

boa-ambitieniveau en het onderzoek naar de inrichting van de handhaving- en toezichtstaken binnen De integrale handhavingsacties blijven wij continueParkeerbeheer B.V. betrokken. ren en daarmee ook de samenwerking met de politie, buurtpreventieteams, Veiligheidsregio, het RIEC, de 3. Wij blijven werken aan een weerbaar bestuur door Belastingdienst, diverse partners uit het sociaal domein drempels op te werpen tegen ondermijning, onder andere (zoals Novadic-Kentron) en interne organisatieonderdelen. door de inzet van een Bibob-coördinator. Wij willen onze inzet op een weerbaar bestuur in de strijd We blijven nauw samenwerken met onze buurtpreventietegen ondermijning continueren en waar mogelijk verteams. Jaarlijks evalueren wij deze samenwerking en de sterken. De reeds eerder opgestelde aanpak Radix wordt uitkomsten daarvan delen wij u in het vierde kwartaal van voorzien van een concrete uitvoeringsagenda 2023 die wij 2023 met u. voortvarend uitvoeren. Dit betekent ook dat we actief en zo breed mogelijk toetsen op alle aspecten die onder de In het eerste kwartaal van 2023 werken wij het advies uit wet Bibob vallen, waaronder het vergroten van bewustvan het onderzoek naar de wijze waarop de handhavingzijn binnen onze gemeentelijke organisatie. en toezichtstaken binnen Parkeerbeheer B.V. in onze gemeente het best worden ingericht.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

23

Indicatoren Realisatie Omschrijving indicator*

Landelijk**

2018

2019

2020

2021

8 (2021)

20

23

15

9

1,8 (2021)

2,9

2,9

2,8

3,2

4,3 (2021)

6,1

6,7

5,7

5,0

1,3 (2021)

1,4

1,4

2,1

1,7

6,1 (2021)

6,6

7,4

6,2

5,7

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren)

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)

* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. Zij gebruiken bronnen van waaruit de indicator wordt opgenomen. Deze extra informatie is beschikbaar, maar is voor de leesbaarheid niet opgenomen. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen.

Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 District De Markiezaten (in voorbereiding) 2022 Regionaal Beleidsplan ZWB 2019-2021 (hele politie-eenheid) 2018 Integrale handhavingsnota 2019-2022 (Wordt vervangen door VTH-beleidsplan 2023-2027 (in voorbereiding; datum invoering afhankelijk van datum inwerkingtreding Omgevingswet)) 2019 Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2019-2023 2019 Convenant Bondgenootschap van gemeentelijke en provinciale overheden tegen ondermijning in Brabant-Zeeland 2020 Beleidskader cameratoezicht 2022 2022 Convenant Samenwerking tussen ketenpartners in het ZVH De Markiezaten & privacy protocol 2020 Beleidslijn Bibob 2015 2015 Convenant ten behoeve van Bestuurlijke en Geïntegreerde Aanpak Georganiseerde Criminaliteit, bestrijding Handhavingsknelpunten en Bevordering Integriteitsbeoordelingen (RIEC-convenant) 2020 Algemene Plaatselijke Verordening (incl. gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen) Divers Aanpak Verward gedrag  2018 Uitvoeringsplan gemeentelijke taken Wet verplichte ggz van de gemeenten in West-Brabant 2020

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en betere dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2023: €4.375.934

24

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

25

Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Programma 2 Veiligheid Baten Lasten

946 7.015

764 6.915

228 6.938

228 6.658

228 6.683

228 6.711

Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves

-6.070 0 0

-6.151 0 0

-6.711 155 0

-6.431 0 0

-6.456 0 0

-6.483 0 0

Resultaat Programma 2

-6.070

-6.151

-6.555

-6.431

-6.456

-6.483

Toelichting Beginstand Programma 2 Bedragen * € 1.000,-

2023

2024

2025

2026

Baten Lasten

506 6.783

506 6.735

506 6.832

506 6.832

Saldo Personeelskosten Verbonden Partijen Indexeren Extra budget Veiligheid Huur brandweerkazerne Overheveling budget 2022 Overige mutaties

-6.277 -22 -88 -30 -200 82 -155 -21

-6.229 -21 -130 -30 0 0 0 -21

-6.326 -20 -31 -30 0 0 0 -49

-6.326 -20 -74 -30 0 0 0 -33

Eindtotaal

-6.711

-6.431

-6.456

-6.483

26

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 22.000. Daarnaast is vanaf de Begroting 2023 de BOA-pool met Steenbergen, Woensdrecht en Tholen beëindigd. Hierdoor ontvangen we € 283.000 minder, maar deze mutatie is budgettair neutraal verwerkt. De salariskosten nemen met € 100.000 af en de inhuurkosten met € 156.000. Daarnaast werden er nog overheadkosten doorberekend zoals de voertuigen. Verbonden Partijen De bijdrage aan de Veiligheidsregio is conform de begroting 2023 van de Veiligheidsregio in onze begroting opgenomen. Dit heeft tot hogere lasten in de komende jaren geleid. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de lasten met € 30.000 toe.

voor 2023 verlaagd. In 2024 moeten wij de brandweerkazerne weer terugkopen van de Veiligheidsregio. Om deze reden is het budget alleen voor 2023 aangepast. Overheveling budget 2022 In het 2e Concernbericht 2022 wordt voorgesteld om het budget voor een WABO-toezichthouder en een handhavingsjurist over te hevelen. In totaal betreft dit € 155.000. Overhevelingen van budgetten worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve.

Nieuw beleid Extra budget Veiligheid Voor 2023 is een éénmalig extra budget opgenomen van € 200.000 voor veiligheid. Met dit budget willen wij bekijken hoe wij de begroting (met name capaciteit) in lijn met de ambities uit het bestuursakkoord, wettelijke taken en onze lokale veiligheid situatie kunnen krijgen. Deze uitkomsten zullen in het Beleidskader 2024 worden meegenomen. Daarnaast is het budget bedoeld om ook al verbeteringen op het gebied van veiligheid in 2023 te kunnen doorvoeren.

Reserves Dit betreft de onttrekking vanwege de overheveling van budgetten uit 2022.

Huur brandweerkazerne De bijdrage aan de Veiligheidsregio voor de brandweerkazerne is op basis van de begroting van de Veiligheidsregio

Specificatie per taakveld Lasten Nr.

Taakveld (conform BBV)

R 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

02.01

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

5.219

4.886

5.094

5.180

5.201

5.244

02.02

1.2 Openbare orde en veiligheid

1.797

2.029

1.844

1.478

1.482

1.466

Totaal lasten

7.015

6.915

6.938

6.658

6.683

6.711

Nr.

Taakveld (conform BBV)

R 2021

B 2022

B 2023

B 2024

B 2025

B 2026

02.01

1.1 Crisisbeheersing en brandweer

51

27

28

28

28

28

02.02

1.2 Openbare orde en veiligheid

894

737

200

200

200

200

Totaal baten

946

764

228

228

228

228

Baten

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

27

Programma 3

Beheer openbare ruimte Wat willen we bereiken in 2026? Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om een huis binnen hun mogelijkheden te kunnen vinden. In een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. Daarom zorgen we, samen met de buurt, voor groene, schone wijken.

28

We realiseren veilige routes naar school of werk, pakken zwerfvuil aan en zorgen ervoor dat de parkeerproblematiek niet verergert.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Wat gaan we daarvoor doen in 2023? 1. We herijken het IBOR-plan (Integraal Beheer Openbare Ruimte) volgens de principes schoon, heel en veilig. Het aantal afvalbakken verhogen we op hotspots. We stellen het IBOR-plan jaarlijks bij en verhogen zo nodig het budget. Het opstellen van een geactualiseerd IBOR-plan gebeurt volgens de principes schoon, heel en veilig, waarbij de raad inspraak heeft in het gewenste kwaliteitsniveau, dan wel nuances kan aanbrengen binnen beheergroepen, structuurgebieden en hotspots. In het 2e halfjaar 2022 wordt een nieuw IBOR-plan met een looptijd van 2023 tot en met 2027 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Dit betreft een regulier proces, waarbij het wel nieuw is dat er jaarlijks een moment van bijstelling is. Met ingang van de begroting 2023 is binnen het IBOR structureel een uitzetting van 200.000 euro opgenomen. Deze middelen worden aangewend om de gewenste gedragsbeïnvloeding te bewerkstelligen op de grootste maatschappelijke ergernissen, zoals hondenpoep en zwerfafval. Afvalbakken • Het zwerfafvalbakkenplan, het plaatsingsplan en het uitvoeringsplan worden geactualiseerd. Hierin wordt ook de evaluatie van de kwaliteit van de huidige dienstverlening meegenomen. Op basis van die evaluatie wordt een voorstel meegenomen voor ledigingsfrequentie. In dit voorstel worden de financiële consequenties meegenomen. Oplevering vindt plaats medio 2023.

• Na implementatie en uitvoering van het (her)plaatsingsplan (3e en 4e kwartaal 2023) worden de resultaten periodiek gemonitord (1e halfjaar 2024).

2. We geven buurtbewoners de mogelijkheid om hun omgeving zelf met groen in te richten en te onderhouden. We ondersteunen mensen die willen helpen bij het onderhouden en opruimen van hun wijk. Wij geven concreet invulling aan burgerparticipatie omdat dit van essentieel belang is om burgers bij hun leefomgeving te betrekken en daarmee de sociale cohesie en betrokkenheid te vergroten. De intentie is om passief beleid om te buigen naar actief beleid, waarbij directe samenwerking wordt gezocht met belangrijke stakeholders (Stadlander en Wij zijn Traverse groep en scholen) maar ook intern, waarbij samenwerking gevonden dient te worden tussen Beheer & Onderhoud, Buitendienst, Wijkverbinders en Maatschappelijke Ontwikkeling. 3. Voor de laadbehoefte van elektrische auto’s past de gemeente maatwerk per buurt toe. Voor het opladen van elektrische voertuigen in de openbare ruimte zijn wij aangesloten bij de provinciale concessie voor de komende 2 jaar. De concessiehouder gaat op basis van lokale, regionale en landelijke cijfers proactief laadpalen in de openbare ruimte plaatsen. Maatwerk per buurt is hierbij het uitgangspunt. Hiermee komen in een grid van rond de 300 meter laadpalen voor elektrische voertuigen te staan. Daarnaast kunnen inwoners nog een verzoek doen om een laadpaal te plaatsen. Met de concessie zijn wij voorbereid op onze laadbehoefte voor 2025.

Over 2 jaar wordt bezien hoe wij verder moeten met openbaar laden en wat onze behoefte voor 2030 gaat zijn.

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

29

Indicatoren Niet van toepassing op dit programma.

Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Visie Verkeer en Parkeren 2012 Verkeersplan2014 Beleidsnota Parkeren 2013 Nota Parkeernormering 2015 Strategische visie Theodorushaven 2009 Ruimtelijke Visie West-Brabant 2009 Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost 2010 Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030 2011 Beleidsvisie Materieel erfgoed 2013 Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014 2010 Detailhandelsstructuurvisie2016 Integrale aanpak leegstand 2016 Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad 2016 Startfoto lokale economie 2016 Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom  2015 Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2017 Nota gemeentelijk Vastgoed 2012 Nota Grondbeleid  2017 Nota Kostenverhaal 2019 Grondprijzenbrief 2021 2021 Nota Ruimtelijke kwaliteit 2019 Nota Detailhandel 2003 Woonvisie2020 Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2019 Visie Duurzame Ontwikkeling 2014 Afvalstoffenbeleidsplan2016 IBOR-Plan2017 Groenstructuurplan2006 Actieplan Biobased Economy 2016

Verbonden partijen Niet van toepassing op dit programma.

30

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

Wat mag het kosten? Baten/Lasten Bedragen * € 1.000,-

Realisatie 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Programma 3 Beheer openbare ruimte Baten Lasten

1.265 14.411

607 16.677

573 19.083

547 19.610

547 19.812

547 20.033

Totaal saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves

-13.146 77 0

-16.070 77 0

-18.510 77 0

-19.063 77 0

-19.265 77 0

-19.486 77 0

Resultaat Programma 3

-13.069

-15.994

-18.433

-18.986

-19.188

-19.409

Toelichting Beginstand Programma 3 Bedragen * € 1.000,-

2023

2024

2025

2026

Baten Lasten

435 16.516

435 16.730

435 16.930

435 16.930

Saldo Personeelslasten Kapitaallasten Indexeren Energiebudget Aanpassing contracten 1e Concernbericht Aanpassing IBOR Mutatie 6

-16.081 -123 -191 -308 -910 -230 -338 -200 -129

-16.295 -125 -521 -316 -910 -230 -338 -200 -128

-16.495 -126 -514 -323 -910 -230 -338 -200 -129

-16.495 -127 -514 -323 -910 -230 -338 -200 -349

Eindtotaal

-18.510

-19.063

-19.265

-19.486

Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026

31

Begrotingsmutaties Bestaand beleid Personeelskosten De salariskosten zijn met 3,6% geïndexeerd hetgeen tot een stijging heeft geleid van € 123.000. Kapitaallasten De kapitaallasten nemen in 2023 toe met € 191.000 en de jaren daarna met ongeveer € 520.000. De toename wordt veroorzaakt doordat de kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op programma 1. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet beschikbaar worden gesteld, worden deze kapitaallasten begroot op het product waar ze betrekking op hebben. De toename in 2023 is lager dan in latere jaren, omdat in 2022 is gebleken dat een aantal kredieten later wordt afgesloten dan verwacht bij het opstellen van de Begroting 2022. Dit levert een éénmalig voordeel op in 2023. Indexeren begrotingsposten Zowel de uitgaven budgetten als de inkomsten zijn met 3,0% geïndexeerd. Dit percentage is gebaseerd op het indexcijfer prijspeil bruto binnenlands product zoals dat in de meicirculaire is opgenomen. Per saldo nemen de lasten met € 308.000 toe. Energiekosten De gemeente heeft voor haar gas en elketra een vast contract dat afloopt op 31 december 2022. Op basis van de marktprijzen op 19 juli van dit jaar is een inschatting gemaakt voor de kosten van gas- en elektra voor 2023. Voor dit programma betekent dit een toename van de kosten met € 910.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=53aba5ea-95fe-45ea-b036-5b99c9da4360