1. Jaarstukken 2021
Tekst van het document
De nieuwkomersvoorziening voor het primair onderwijs “Wereldwijs” is goed van start gegaan. Vanaf 2022 wordt een Met betrekking tot de nieuwe Wet Inburgering is er het derde groep gestart. Er zitten maximaal 15 kinderen in één afgelopen jaar een aanbesteding gedaan. Deze taak wordt uitgevoerd door de GR ISD. klas. De gemeente bekostigt vanuit het onderwijskansen budget de personele kosten van één klas voor een bedrag van €102.000 per jaar. De kinderen komen uit Bergen op Zoom, Steenbergen en Woensdrecht. De eerste kinderen zijn na de herfstvakantie 2021 uitgestroomd naar het regulier basisonderwijs. Het is een uitdaging gebleken om bij uitbreiding van het aantal groepen aan geschikt personeel te komen.
46
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Het aantal niet sporters
Gemeenten BoZ 2020 BoZ 2021 Bron landelijk 49,3
52,7
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM)
uitgedrukt in een percentage
(2020)
Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen)
(2020)
53,2
49,4
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research)
Economie: Vestigingen (van bedrijven)
158,4
137,6
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (Rapport werkgelegenheidsregister, LISA)
2,6
2,7
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
19
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
2,0
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado)
als percentage
aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
Relatief verzuim
(2020) (2020)
26
per 1.000 leerlingen
(2019)
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (percentage)
(2020)
1,7
(2020)
Kijk voor een uitgebreide toelichting en opmerkingen bij de indicatoren in het indicatorenoverzicht in programma 1.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
47
Kaderstellende documenten voor het programma BeleidsnotaVastgesteld Detailhandel structuurvisie 2016 Nota integraal bedrijventerreinenbeleid 2013 Actieplan economische structuurversterking 2015 Startfoto lokale economie 2016 Kadernota ‘Sport (is) in beweging’ 2011-2016 2011 en verlengd in 2016 Sport is (in) Beweging – ‘Uitvoeringsnota Sport en Bewegen’ 2013 en verlengd in 2016 Cultuurvisie Bergen op Zoom 2013 Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’ 2014 Visie Materieel erfgoed 2013 Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed 2015 Verordening leerlingenvervoer 2014 Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015 Onderwijskansenbeleid 2019 Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022 2019
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Zwembad de Schelp en De Melanen BV
De exploitatie van twee zwembaden.
Leerplicht regionaal bureau
Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidpartners. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €37.685.
Regio West-Brabant (RWB)
De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van negentien gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €1.429.986.
Rewin NV
Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.
48
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
49
Wat heeft het gekost? Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-11.455 34.399
-1.127 4.012
N V
25.829
22.944
2.885
V
0
0
0
0
-
-60
0
0
0
0
-
22.406
26.529
25.829
22.944
2.885
V
x € 1.000
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-8.502 30.968
-10.200 36.729
-12.582 38.412
Totaalsaldo baten en lasten
22.466
26.529
Onttrekking
-60
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Baten -11.456
Lasten 34.399
50
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
P301 Economie en P303 Werkgelegenheid 2.173 Onderwijs 6.518 P302 Vrijetijdseconomie 14.253
Specificatie per productgroep Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-965 3.138
-87 189
N V
2.275
2.173
102
V
2.275
2.173
102
V
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-4.837 19.090
-2.213 4.785
N V
16.825
14.253
2.572
V
0
0
0
0
-
-60
0
0
0
0
-
14.741
17.003
16.825
14.253
2.572
V
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
Baten Lasten
-3.219 9.364
-3.189 9.314
-4.480 11.210
-5.653 12.172
1.173 -962
V N
Totaalsaldo baten en lasten
6.146
6.124
6.730
6.518
211
V
Gerealiseerde resultaat
6.146
6.124
6.730
6.518
211
V
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-922 2.442
-893 4.295
-1.052 3.327
Totaalsaldo baten en lasten
1.520
3.402
Gerealiseerde resultaat
1.520
3.402
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-4.361 19.162
-6.117 23.120
-7.051 23.875
Totaalsaldo baten en lasten
14.801
17.003
Onttrekkingen reserves
-60
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
x € 1.000 Productgroep P301 Economie en werkgelegenheid
x € 1.000 Productgroep P302 Vrijetijdseconomie
x € 1.000 Productgroep P303 Onderwijs
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep P3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Omschrijving
Resultaat V / N baten 2021
Resultaat V / N lasten 2021
-87
N
189
V
P302 Vrijetijdseconomie
-2.213
N
4.785
V
P303 Onderwijs
1.173
V
-962
N
-1.127
N
4.012
V
P301 Economie en werkgelegenheid
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
51
Toelichting P301 Economie en werkgelegenheid
102 V Binnensport
-100 N
Salaris- en inhuurkosten
-116 N We hebben een nadeel van €59.000 op de huurinkomsten van de sporthallen, vanwege annuleringen door verenigingen op e grote schaal door corona. Niet voor alle verenigingen zijn we Bij de 1 uitwerking van het Focusakkoord is het gehele salarisbudget voor citymarketing geschrapt. Deze taakstelling door het Rijk gecompenseerd. is in de loop van 2021 gerealiseerd, waardoor een nadeel van €52.000 op dit onderdeel is ontstaan. Daarnaast waren de Daarnaast is er meer calamiteitenonderhoud (zoals verhelpen salariskosten voor het DAB niet op dit programma begroot. lekkages e.d.) gepleegd dan begroot.
Economische ontwikkeling
259 V Sportstimulering
185 V
In 2021 is er geen Bi-Zone vastgesteld. Aan de Bi-Zone was ook een subsidie gekoppeld van €75.000 voor Sterck. Deze is in 2021 niet uitgekeerd. Daarnaast hebben we een subsidie van de provincie ontvangen van €40.000 voor de binnenstad manager. Vanwege corona zijn er minder uitgaven gedaan en ook de economische barometer is in 2021 niet opgemaakt. P302 Vrijetijdseconomie
Bij de jaarrekening 2020 is €120.000 overgeheveld voor het opstellen van de business case Sport. Deze middelen zijn in 2021 niet aangewend en er wordt voorgesteld om deze over te hevelen naar 2022. Deze middelen zijn bedoeld voor het opstellen van de business case Sport op de onderdelen binnen- en buitensport. Daarnaast is door invulling van de business case Sport €60.000 minder subsidie verstrekt aan de 2.572 V FitFabriek.
Salaris- en inhuurkosten
511 V Zwembaden
In afwachting van de uitwerking van de business case Sport zijn we voorzichtig met de invulling van vacatures. Een gedeelte van de vacatureruimte is ingezet voor de inhuur van regie en projectleiding voor de business case Sport.
Door ontvangen Corona compensatiemiddelen over 2020 en 2021 is een voordeel ontstaan van €148.000. Daarnaast is er in 2021 €82.000 extra aan onderhoud voor de Schelp uitgegeven. Cultuurstimulering
Bij het onderdeel sport zijn de inhuurkosten ruim €100.000 lager dan de beschikbare vacatureruimte. Dit is mede een gevolg van corona waardoor de sporthallen beperkt open waren. Bij het onderdeel Cultuur is vacatureruimte ontstaan door het vertrek van medewerkers, waaronder ook de VVV. Een deel van deze ruimte is pas later ingevuld met nieuw personeel; we zijn voorzichtig met de invulling van de resterende vacatureruimte in afwachting van de uitwerking van de business case Cultuur, als onderdeel van het Focusakkoord. Buitensport
1.739 V
Door het faillissement van het Facilitair Bedrijf (FB) ontvangt de gemeente Bergen op Zoom de opbrengsten vanuit de verhuur van de Blokstallen en het Eventum. Hierdoor is een voordeel ontstaan van €70.000. In de begroting 2022 zijn de bedragen juist opgenomen. Vanuit het Rijk zijn compensatiegelden voor Corona ontvangen van €1,8 miljoen als compensatie voor lokale culturele voorzieningen. In december 2021 heeft de raad besloten om deze, nog niet benutte, middelen over te hevelen naar 2022.
-273 N Cultuurbedrijf
In het 2e concernbericht 2021 is het ontvangen voorschot SPUK van €539.000 op deze productgroep verantwoord. Op basis van de cijfers van de jaarrekening dient €380.000 van het ontvangen voorschot terugbetaald te worden. Daarnaast is er een voordeel op de ontvangsten, omdat we compensatie hebben ontvangen vanwege corona voor de verhuur van sportaccommodaties.
52
55 V
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
701 V
Het Cultuurbedrijf bestaat uit de onderdelen CKB, theater de Maagd en het Markiezenhof. Het CKB heeft een nadeel op de baten van €236.000 en een voordeel op de lasten van €581.000. Door Corona is het CKB langdurig gesloten gebleven Er zijn minder lessen gegeven en activiteiten uitgevoerd, maar de inhuur van docenten werd hierdoor ook beperkt.
Theater de Maagd, inclusief horeca en verhuur, heeft een nadeel op de baten van €1.035.000 en een voordeel op de lasten van €1.133.000. Vanwege corona was de Maagd een groot gedeelte van 2021 gesloten waardoor er minder bezoekers zijn geweest en daardoor minder inkomsten zijn gerealiseerd. De lasten zijn beduidend minder dan begroot omdat we voorstellingen konden verzetten. Ook de inhuur van horecamedewerkers is beperkt gebleven en er hoefde minder ingekocht te worden. Het Markiezenhof komt €120.000 tekort op de baten en laat een voordeel op de lasten zien van €364.000. Door sluiting van het museum zijn er minder inkomsten gegenereerd. Door minder inzet van de service-medewerkers , die worden ingehuurd, en het niet invullen van vacatures vanwege de nog te realiseren business case Cultuur zijn er minder uitgaven gedaan. VVV
P303 Onderwijs
211 V
Salaris- en inhuurkosten
74 V
In het 1e concernbericht 2021 is het inhuurbudget verhoogd. Uiteindelijk zijn de inhuurkosten toch lager gebleken. Basisonderwijs
-86 N
De kosten voor het gymvervoer zijn €34.000 hoger dan begroot. Enerzijds door de prijsstijging in het contract, anderzijds is het bedrag lastig in te schatten. Een sterk groeiende school kan betekenen dat er extra gymonderwijs moet worden gegeven, wat dan resulteert in extra vervoerskosten.
De verhuuropbrengst welke voor kind centra IHP is opgenomen is nog niet gerealiseerd. Contracten dienen nog opgemaakt en vastgesteld te worden. Dit zal in 1e halfjaar 78 V van 2022 worden gerealiseerd, waardoor de opbrengst met terugwerkende kracht ontvangen kan worden.
Door corona zijn er €255.000 minder ontvangsten gerealiseerd. Hier staat tegenover dat er minder kosten zijn gemaakt RMC gelden 44 V (€333.000) voor de aankoop van brochures, bekers, paraplu’s en het plaatsen van (digitale) advertenties. Breda ontvangt als centrumgemeente voor het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC) de gelden en stort deze naar Monumenten -160 N ons door. Bij de jaarrekening 2021 is deze post van €44.000 budgettair neutraal uitgekomen. Bij de begroting was hier een nadelig saldo opgenomen. In de uitwerking van het Focusakkoord is de verkoop van 2 monumenten opgenomen in 2021, te weten de Dorpsstraat en het perceel Hof van Ram. Deze locaties zijn in 2021 nog niet Onderwijskansenbeleid 120 V verkocht, wat resulteert in een nadeel. Op deze post worden onder andere de uitgaven met betrekToeristenbelasting -193 N king tot de voorziening voorschoolse peuters verantwoord. De gelden dienen ter stimulatie dat er meer peuters gebruik maken van peuteropvang. Hier is in 2021 op ingezet door Voor 2021 zijn slechts voorlopige aanslagen opgelegd. De Thuiszorg West-Brabant die in plaats van alleen de geïndidefinitieve afrekening volgt in 2022. Vanwege corona zullen ceerde peuters, in het gesprek met de ouders extra inzetten de opbrengsten waarschijnlijk lager uitkomen. Door het Rijk op stimulering van peuteropvang.
Het percentage peuters dat is hiervoor compensatie toegezegd. De hoogte van deze gebruik maakt van de opvang is laag. compensatie wordt in 2022 bepaald. In 2021 is de Rijkscompensatie voor de lagere opbrengst toeristenbelasting 2020 ontvangen van €151.000. Deze compensatie is op programma 5 onder de algemene uitkering verantwoord.
Reserves N.v.t.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
53
Programma 4
Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Wat hebben we in 2022 bereikt? Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Hoofddoelen 1. Realiseren aantrekkelijk woonen leefklimaat
Subdoelen 1.1 Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw claimen bij provincie en Rijk om aantrekkingskracht als woonstad te vergroten. Meer inwoners, meer inkomsten, meer economische leefbaarheid. Versnellen en verhogen woningbouwprogramma. 1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen. 1.3 Een vitaal buitengebied. 1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing. 1.5 Aanpakken leegstand en transformatie. 1.6 Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen. 1.7 In gang gezette verbinden van groene en blauwe omgeving worden heroverwogen en nieuwe verbindingen worden niet aangegaan. 1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte.
2. Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures
2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt. 2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn). 2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod. 2.4 Een flexibel woningbouwprogramma.
3. Duurzame economische ontwikkeling
3.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid bedrijventerreinen - zie programma 3.
4. Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig
4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto. 4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s. 4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer • Voorbereid op MaaS (Mobilty as a Service). 4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorzieningen bij de haltes. 4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen • Voorbereid op MaaS (Mobilty as a Service). 4.6 Goede fietspaden in asfalt en verlichting en voldoende fietsparkeerplaatsen. 4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte bij groot onderhoud. 4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren. In de stad meer ruimte voor fietser en voetganger. 4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en Markiezaten. 4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar verantwoord. 4.11 Meer elektrische laadpalen in garages en op straat en meer ruimte voor deel auto’s.
54
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
5. Vitale binnenstad
Zie programma 3.
6. Omgevingswet 6.1 Antwoord geven op complexe vraagstukken op het gebied van omgevingskwaliteit. We omarmen de omgevingswet, De leefomgeving benaderen we samenhangend (integraal en gebiedsgericht). We geven antwoord op de complexe maatschappelijk vraagstukken energietransitie, omdat de geest van de wet zo duurzaamheid, klimaatadaptatie, gezondheid, veiligheid. goed aansluit bij de ambities van Bergen op Zoom. We bereiden 6.2 Bergen op Zoom is volop in beweging. Grote betrokkenheid van inwoners, maatde invoering goed voor. Hierdoor schappelijke partners, bedrijven. dragen we bij aan: • Grotere en nieuwe betrokkenheid van inwoners bij de leefomgeving. • Het bereiken en in stand • Meer ruimte voor initiatieven (Ja, mits). houden van een veilige en • Betere vertrouwensrelatie en samenspel samenleving en overheid. gezonde leefomgeving en • Overheid als aantrekkelijke partner, tevreden inwoners, ketenpartner, bedrijven een goede omgevingskwakiezen Bergen op Zoom. liteit; • Goed samenspel in de regio, met provincie en regiogemeenten. • Het doelmatig beheren, • Duidelijke verwachtingen en spelregels. gebruiken en ontwikkelen • Vormgeven aan participatie van de leefomgeving om er – beginspraak, participatiebesluit, right to challenge, adviesraden social maatschappelijke behoeften domein. mee te vervullen; 6.3 Voorbereid op complexe stelselherziening.
• Een integrale benadering, • Digitalisering op orde. waarbij sociale en fysieke • Juridisch/instrumenteel op orde. vraagstukken optimaal • Grote inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het omgevingsworden verbonden; recht. • Het aanscherpen van een • Verbeteren en versnellen besluitvorming over projecten in de fysieke duidelijk profiel voor de leefomgeving. gemeente/regio (omgevings• Verminderen regeldruk (o.a. welstandsregels). visie). • In nauwe verbinding met de organisatieontwikkelingsopgave en de opgave dienstverlening. 6.4 Het tempo van implementatie af laten hangen van de definitieve invoeringsdatum. • Inzichtelijk maken wat de gevolgen zijn van het uitstellen van de stelselwijziging voor voortgang, kosten etc. • Houd rekening met samenwerkingspartners en hun tempo. 7. Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig
7.1 Onderhouden van openbare ruimte tegen vooraf vastgestelde kwaliteit passend binnen financiële kaders. IBOR kwaliteit jaarlijks heroverwegen. 7.2 Uitvoeren van vervangingsprojecten op basis van reconstructie. 7.3 Bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting. 7.4 Actieve participatie in de totstandkoming Omgevingswet in Bergen op Zoom. 7.5 Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Realisatie & Beheer. 7.7 Bevorderen integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Realisatie & Beheer/Stedelijke Ontwikkeling. 7.8 Klant/burger centraal stellen en zo verdiepen van co-creatie. Inwoners, bedrijven en instellingen betrekken. 7.9 Activiteiten Beheer en Realisatie toespitsen op hoofddoelen.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
55
8. (Te) verantwoorde(n) inzet van gemeentelijk vastgoed
8.1 Er is een kernportefeuille gemeentelijk vastgoed vastgesteld door op basis van beleidsmatige en financiële kaders keuzes te maken ten aanzien van de inzet of het afstoten van gemeentelijk vastgoed. 8.2 Doelmatige instandhouding gemeentelijk (kern)vastgoed, inclusief buitensportcomplexen, passend binnen de financiële kaders, waaronder waar mogelijk het overhevelen verantwoordelijkheid en gebruikerslasten naar contractanten. 8.3 Gemeentelijk (kern)vastgoed voldoet aan eisen wet- en regelgeving, ook in het kader van duurzaamheid. 8.4 Het gemeentelijk (kern)vastgoed is onderhouden op basis van een conditiegestuurd (verduurzaamd) Meerjaren Onderhoudsplan. 8.5 De efficiency van het administratief beheer is verbeterd met betrekking tot opslag van data in het vastgoedbeheerssysteem, waaronder tekeningen- en contract beheer. 8.6 Optimalisatie gebruik objecten door combinatie van diensten, in samenwerking met beleidsdiensten.
Onze resultaten en activiteiten in 2021 Wat en hoe hebben we dat bereikt?
1
Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat
de Gebiedsagenda zijn drie kernpunten benoemd: sterk landschap, topsectoren in het buitengebied en sterke steden. Zo wordt het vitale platteland toekomstbestendig ontwikkeld. De gebiedsagenda, met bijbehorende gebiedscoalities, wordt verder uitgewerkt. Voor het opstellen van de Visie buitengebied Bergen op Zoom wordt de output vanuit de Gebiedsagenda gebruikt.
1.1 Er worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd binnen het uitleggebied Schelde vesting en Markiezaten en de locaties zoals opgenomen in de woningbouwprogrammering. We beogen daarbij eenzelfde productie te bereiken als de afgelopen jaren. Er wordt nader onderzocht of 1.4 Met de lopende afspraken over de stedelijke vernieuwing Spaense Scharen eerder in exploitatie kan worden binnen Fort-Zeekant, Nieuw-Borgvliet en Gageldonk West genomen. We faciliteren plannen op prioritaire locaties wordt ingezet op het versterken van de leefbaarheid. Ook in en rond het centrum, inbreidingslocaties om de stad de nieuwbouwlocaties dragen bij aan versterking van de compleet te maken en werken mee aan verbetering van omliggende woongebieden en het draagvlak voor voorzielelijke plekken in de stad. ning. Samen met onze partners Stadlander, wijkagenten, WijZijn, bewonersplatforms, buurtpreventieteams e.a. 1.2 IBOR-sessie heeft vanwege de Coronabeperkingen niet zetten we ons in voor de leefbaarheid van onze wijken en kernen. Wij doen dit mede door de inzet van de 5 wijkverplaatsgevonden. binders en leefbaarheidsgesprekken. De wijkverbinders sloten onder andere aan bij Buurtpraat momenten en 1.3 In 2021 heeft het college van B&W opdracht gegeven andere bijeenkomsten in de wijken en kernen. om een Visie buitengebied Bergen op Zoom op te stellen.
De Visie buitengebied Bergen op Zoom moet aansluiting vinden op de provinciale (interim) omgevingsverordening, 1.5 Particuliere initiatieven voor de aanpak van transformatie zodat ontwikkelingsrichtingen voor het buitengebied vasten leegstand van vastgoed worden via de intakecomgelegd worden. Op regionaal niveau is medio 2021 de ‘Gemissie beoordeeld en afgestemd op de gemeentelijke biedsagenda Vitaal Platteland West-Brabant’ gepresenprogrammering (wonen, werken, detailhandel, leisure, teerd. Daarin is opgenomen dat West-Brabant de regio in verkeer, duurzaamheid). Aandachtsgebieden zijn onder vier gebiedscoalities heeft opgedeeld. Bergen op Zoom meer de binnenstad, Plein XIII, Glacis en het Stations maakt deel uit van de gebiedscoalitie Brabantse Wal. In gebied.
56
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Door Covid-19 en door het gebrek aan inzetbaar personeel door openstaande vacatures is de participatie met bewoners bemoeilijkt, er zijn weinig initiatieven tot uitvoering gebracht.
2.3 In de huidige woningbouwprogrammering is een divers programma opgenomen van circa 55% koopwoningen en circa 45% huurwoningen. In 2021 is in samenwerking met Stadlander gestart met het overleg ‘Strategische Tafel’ voor het bevorderen van differentiatie van wijken. Gezinnen blijven de grootste doelgroep. In de woonvisie is de ambitie opgenomen om in alle wijken en kernen voldoende woningaanbod voor jonge gezinnen met een modaal tot bovenmodaal inkomen na te streven.
1.7 Voor de ecologische verbindingszone langs de Bleekloop is inrichting van fase 1, namelijk het gedeelte op het terrein van de Golfclub Wouwse Plantage, in de winter van 2018/2019 tot realisatie gebracht. Voor de inrichting van fase 2 van deze verbindingszone is grondverwerving 2.4 De flexibiliteit in onze woningbouwprogrammering blijft dan wel afspraak over grondexploitatie in het agrarisch gebied aan de orde, hetgeen tot op heden (in de jaren beperkt. Gezien het grote woningtekort in Nederland, 2020 en 2021) nog niet tot voldoende resultaat heeft wordt flexibel ingespeeld op nieuwe kansen en ontwikgeleid om met deze inrichting ook daadwerkelijk van start kelingen. De voorkeur voor locaties voor het ontwikkelen te gaan. van woningbouw gaat uit naar inbreidingslocaties, in het bijzonder binnenstedelijke locaties, waar woningbouw 1.8 De business case: Uitbesteden onderhoud openbare wenselijk is als gevolg van transformatie / leegstand en als bijdrage om de stad aantrekkelijk te houden. In 2021 is ruimte is opgesteld en de resultaten zijn voorgelegd aan gestart met de realisatie van woningbouw op de voormacollege van B&W en raad. Hierbij is aangetoond dat de lige V&D locatie. Daarnaast is er in 2021 medewerking werkzaamheden op dit moment voor een marktconforme verleend aan het ontwikkelen van woningbouw in het prijs worden uitgevoerd.
Toch is gekeken naar mogelijke Gouvernementsgebouw. optimalisatie van de eigen bedrijfsvoering en het uitbreiden van de intergemeentelijke samenwerking.
2
Realiseren goed werkende woningmarkt
3
Duurzame economische ontwikkeling
2.1 In april 2021 is de gemeentelijke woningbouwprogrammering geactualiseerd en vastgesteld en is er een Leefbaarheidsmonitor woningbehoefteonderzoek Halsteren en Bergen op Zoom opgesteld. Er wordt door middel van jaarschijven met Stadlander gemonitord op sloop- en bouwproductie. De monitoring van de bouwproductie vindt plaats via de woonbarometer. De prestatieafspraken met Stadlander worden jaarlijks geactualiseerd. In het 4e kwartaal 2021 heeft de tweejaarlijkse actualisering en afstemming subregionale woningbouwafspraken in de stuurgroep Wonen West plaatsgevonden. In 2021 is het ontwikkelplan voor de stedelijke regio West-Brabant West opgesteld.
De ontwikkelingen op dit onderdeel (revitalisering bedrijventerrein en aanpak leegstand) staan beschreven in Programma 3.
2.2 Het afgelopen jaar zijn circa 170 woningen (bron: BAG) toegevoegd aan de gemeentelijke voorraad. Naast de 170 woningen in diverse nieuwbouwprojecten zijn er zo’n 30 woningen gerealiseerd in het kader van herstructurering (Gageldonk). Er zijn nieuwe woningen opgeleverd binnen de Markiezaten, Scheldevesting en in Halsteren. Nieuwbouw van woningen leidt tot doorstroming en het vrijkomen van woningen voor jongeren en starters.
4.2 Dagelijkse monitoring van parkeren heeft inzicht gegeven in de huidige situatie. Covid-19 zorgt voor een vertekend beeld. Bij nieuw- en verbouw is conform de nota parkeernormering gehandeld.
4
Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig
4.1 De voorbereiding van de realisatie van de snelfietsroute Bergen op Zoom - Roosendaal loopt. Fietsen in de binnenstad is onderdeel van het nieuw te realiseren verkeersregime waarmee gestart is.
4.3 De inventarisatie voor digitalisering is gemaakt, maar bundeling van deze gegevens is lastig. Via de Staat van Brabant worden de eerste linken gelegd voor verkeersveiligheid, openbaar vervoer en snelheden.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
57
4.4 Geen wijzigingen in regionale busverbindingen met fietsparkeerplaatsen door Covid-19. De huidige concessie loopt naar tevredenheid. 4.5 Covid-19 zorgt ervoor dat de nieuwe concessie is verdaagd naar 2025. Het huidige systeem blijft operationeel, waarbij de pilot met deelfietsen voor Bergen op Zoom zeer positief uitvalt. 4.6 Bij reconstructies van fietspaden zijn tegels vervangen door asfalt. De bewaakte fietsenstalling in het centrum is definitief gesloten. 4.7 Bij ieder werk vindt een beoordeling op kwaliteit plaats op alternatieven waarbij aspecten rondom MVO gedachtegoed centraal staat, zoals het biobased asfalt in de Klutsdorpseweg. Aangaande de kademuren wordt op dit moment bekeken of dit onderdeel kan zijn van de erfgoeddeal en er worden scenario’s uitgewerkt.
5
Vitale binnenstad
De ontwikkelingen op dit onderdeel (brede aanpak binnenstad) staan beschreven in Programma 3.
6
Omgevingswet
De inwerkingtreding van de Omgevingswet is recentelijk opnieuw uitgesteld. Er wordt nu ingezet op inwerkingtreding per 1 januari 2023. Het uitstel kwam niet geheel onverwachts en was, in zekere zin, welkom. Medewerkers ontkwamen er niet aan om prioriteit te geven aan de dagelijkse en reguliere werkzaamheden. Het meedoen aan werkgroepen en volgen van opleidingen en trainingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet was niet mogelijk door aanhoudend gebrek aan capaciteit. Het is onzeker of we klaar zijn voor onze nieuwe rol op 1 januari 2023.
4.8 De voorgestelde aanpassingen zijn in 2021 over de volle breedte gerealiseerd wat betreft doorstromen van autoverkeer en meer ruimte voor fietser en voetganger in Omgevingsvisie de stad. De Omgevingsvisie krijgt vorm met een co-creatieve aanpak en betrokkenheid van maatschappelijke partijen. 4.9 In 2021 is onze inzet gepleegd op de benoemde tafels. De afgelopen periode hebben we in co-creatie het zogeNoodzakelijk is om de lobby te blijven voeren voor de naamde Omgevingsvisie Canvas (het fundament van de knooppunten Zoomland en Markiezaten. visie) opgeleverd, zijn er gebiedsprofielen opgesteld en sleutelgebieden geselecteerd en er is voorzien in een eerste 4.10 Inzet is gepleegd op acties voor bewustwording, zoals fietsverlichtingscampagnes, het plaatsen van smiley ontwikkelrichting. Er wordt nu toegewerkt naar een eerste borden, educatieve programma’s op scholen en de conceptvisie, die na besluitvorming gereed is voor een brede opmaat is gegeven voor wijkgerichte aanpak in de consultatie. Warande en Gageldonk. Regelgeving 4.11 De mogelijkheden rond betaald parkeren zijn niet Een belangrijk onderdeel van de invoering van de Omgevings doorgegeven. Het laadpalenbeleid is herzien en begin wet richt zich op het uitvoeren van de benodigde minimale 2022 vastgesteld.
Deelauto’s en de mobiliteitshub in de acties met als leidraad de routekaart van de VNG voor Schelde Vesting zijn verschoven naar 2022. invoering van de Omgevingswet. Alles wat nodig is om conform de wet te kunnen werken. In de afgelopen periode zijn op verschillende onderdelen de nodige stappen gezet. Zo werkten we bevoegdheden verder uit (o.m. delegatie & adviesrecht en de rol van de Commissie Ruimtelijke kwaliteit, verplichting Omgevingsdialoog), pasten we bestaande regelingen en verordeningen aan en gaven we vorm aan de Basisregelset voor het Omgevingsplan.
58
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) De digitale dienstverlening onder de Omgevingswet verloopt via het zogenaamde Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Gemeenten moeten hierop aansluiten. Hiervoor zijn bepaalde softwareapplicaties op het gebied van vergunningverlening en ruimtelijke ordening nodig, die vervolgens gekoppeld moeten worden aan het DSO. De benodigde softwareapplicaties zijn beschikbaar en worden verder ingericht. Van de drie noodzakelijke koppelingen met het DSO zijn er inmiddels 2 op orde. De laatste volgt medio 2022. Het DSO is erop gericht om de inzichtelijkheid in de regelgeving en het gebruiksgemak te vergroten. Werkprocessen De komst van de Omgevingswet heeft impact op de werkprocessen binnen het fysieke domein. Afgelopen periode is de werkwijze rondom ruimtelijke initiatieven, Initiatieven Mogelijk Maken (IMM), vormgegeven. Hoofddoelstelling is het faciliteren van ruimtelijke initiatieven middels een klantgerichte en effectieve werkwijze, waarbij we kennis hebben van de achterliggende behoefte van de klant. We bekijken het initiatief vanuit een positieve grondhouding, werken daar integraal aan samen, in een transparant proces, waarin ieder zijn rol kent. We zijn een betrouwbare partner voor de klant en voor elkaar. Deze procesverbetering gaat over procesbeschrijvingen, rollen, competenties en mindset.
Verdere formalisering en implementatie vinden in 2022 plaats. Opleiding en training De behoefte vanuit het project vindt deels plaats via het strategisch opleidingsplan vanuit P&O. Daarnaast is vanuit het project geïnvesteerd in specifieke opleidingswensen op het gebied van de Omgevingswet (met name specifieke kennis van de wet en vakinhoudelijke trainingen). Vanuit het project is en wordt veel aandacht gegeven aan de andere manier van werken en de mindset die hoort bij werken volgens de Omgevingswet. Zoals hierboven gemeld speelde het gebrek aan voldoende capaciteit ons parten. We hadden graag veel meer aan opleiding en training gedaan dan nu mogelijk was.
7
Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig
De Coronamaatregelen lieten een coronaproof-sessie niet toe. Daarom is besloten om het IBOR-plan 2018-2022 volledig uit te dienen en met de nieuwe raad en college van B&W het IBOR plan te herijken. In 2021 is de pilot gestart binnen het project Scheldebalkon voor een integrale samenwerking met verantwoordelijke nutsbedrijven. Doel is de maatschappelijke overlast en kosten voor onze inwoners tot een minimum beperken en gezamenlijk efficiency bereiken. Het bevorderen van integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Realisatie & Beheer is en blijft het uitgangspunt. Hierin wordt vaker geconstateerd dat er sprake is van financiële druk op de gewenste programmering. Dit hangt nauw samen met het feit dat de investeringsvolumes te laag zijn in relatie tot de arealen. Verder is sprake van hogere kosten als gevolg van explosief gestegen marktprijzen. Dit wordt veroorzaakt door gestegen grondstofprijzen en lage beschikbaarheid van personele capaciteit bij aannemers. Integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Realisatie & Beheer en Stedelijke Ontwikkeling staat centraal, waarbij meer en meer de samenwerking wordt gezocht. Een voorbeeld is de herontwikkeling van de Mazairac-locatie, waarbij de reconstructie van de Erasmuslaan en de Jacob Obrechtlaan tijdens de herontwikkeling of volgtijdelijk zal worden aangepakt.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
59
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Aantal nieuwgebouwde woningen
Gemeenten BoZ 2020 BoZ 2021 Bron landelijk 8,9
aantal per 1.000 woningen
(2020)
Demografische druk
70,1
in percentage
Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner
161 (2019)
3,6
{-}
Basisregistratie adressen en gebouwen
72,9
74,0
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Bevolkingsstatistiek)
173
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Huishoudelijk afval)
(2019)
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota Visie Verkeer en Parkeren Verkeersplan Beleidsnota Parkeren Nota Parkeernormering Strategische visie Theodorushaven Ruimtelijke Visie West-Brabant Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030 Beleidsvisie Materieel erfgoed Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014 Detailhandelsstructuurvisie Integrale aanpak leegstand Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad Startfoto lokale economie Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom Integraal Beheerplan Openbare Ruimte Nota gemeentelijk Vastgoed Nota Grondbeleid Nota Kostenverhaal Grondprijzenbrief 2021 Nota Ruimtelijke kwaliteit Nota Detailhandel Woonvisie
60
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Vastgesteld 2012 2014 2013 2015 2009 2009 2010 2011 2013 2010 2016 2016 2016 2016 2015 2017 2012 2017 2019 2021 2019 2003 2020
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)
De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant werkt in opdracht van de deelnemende gemeenten en de provincie aan een leefbare en duurzame regio. Ze maakt omgevingsvergunningen voor de deelactiviteit milieu en controleert of bedrijven zich aan de regels houden. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €1.153.294.
SAVER NV
De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten.
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV
Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van abonnementen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke.
NV Aangenaam Bergen op Zoom
• Het kopen, verkopen, in erfpacht uitgeven, verhuren of in huurkoop geven van gronden geschikt voor industrievestiging; • Het bouwen, kopen, of huren enerzijds en het verkopen, verhuren of in huurkoop geven anderzijds, van bedrijfsgebouwen; • De promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
61
Wat heeft het gekost? Programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-68.789 75.292
-1.051 6.664
N V
12.116
6.503
5.613
V
-1.754 2.189
-1.754 4.006
-405 5.836
-1.349 -1.830
N N
3.283
435
2.252
5.432
-3.179
N
11.097
14.031
14.368
11.935
2.434
V
x € 1.000
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-43.640 51.453
-51.469 65.065
-69.840 81.956
Totaalsaldo baten en lasten
7.813
13.595
Onttrekking Storting
-1.314 4.597
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Lasten 81.128
62
Baten -69.183
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling 4.010 P401 P402 Beheer Afval en Riolen Openbare -5.149 Ruimte 13.074
Specificatie per productgroep Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-1.307 14.458
618 700
V V
14.468
13.151
1.318
V
-77
-77
-77
0
N
-77
-77
-77
-77
0
N
12.816
14.186
14.391
13.074
1.318
V
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
Baten Lasten
-21.462 15.699
-22.301 17.035
-21.993 16.831
-22.547 17.398
554 -567
V N
Totaalsaldo baten en lasten
-5.762
-5.266
-5.162
-5.149
-13
N
Gerealiseerde resultaat
-5.762
-5.266
-5.162
-5.149
-13
N
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-21.255 21.938
-28.708 33.307
-47.158 49.968
-44.935 43.436
-2.223 6.532
N V
683
4.598
2.810
-1.499
4.308
V
Onttrekkingen reserves
-1.237
-1.677
-1.677
-328
-1.349
N
Stortingen reserves
4.597
2.189
4.006
5.836
-1.830
N
Totaalsaldo reserves
3.360
512
2.329
5.508
-3.179
N
Gerealiseerde resultaat
4.043
5.111
5.139
4.010
1.129
V
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-923 13.816
-460 14.723
-689 15.158
Totaalsaldo baten en lasten
12.893
14.263
Onttrekkingen reserves
-77
Totaalsaldo reserves Gerealiseerde resultaat
x € 1.000 Productgroep P401 Beheer openbare ruimte
x € 1.000 Productgroep P402 Afval en riolen
x € 1.000 Productgroep P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling Baten Lasten Totaalsaldo baten en lasten
V = voordeel N = nadeel
Resultaten per productgroep P4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Omschrijving
Resultaat V / N Resultaat V / N baten 2021 lasten 2021
P401 Beheer openbare ruimte
618
V
700
V
P402 Afval en riolen
554
V
-567
N
-2.223
N
6.532
V
-1.051
N
6.664
V
P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
63
Toelichting P401 Beheer openbare ruimte
1.318 V Kabels en leidingen
Algemene toelichting De lagere lasten hebben een directe relatie met moeizame invulling van vacatures, dit geldt voor zowel de invulling van vaste formatie als inhuur. Ook bij onze leveranciers en contractpartners is er een verminderd aanbod aan personele capaciteit. Hierdoor is het beheerprogramma op de minder zichtbare onderdelen in de openbare ruimte niet of in een lagere frequentie in uitvoering genomen. Dit geldt onder meer voor het onderhoud op civieltechnische kunstwerken, onderhoud van wegen en het uitvoeren van inboet op groen. Daarnaast is door de geringe beschikbaarheid van eigen medewerkers minder gepresteerd op dienstverlening, de afhandeltijd van meldingen is vaker niet gehaald en er is minder tot geen ruimte geweest voor contacten met inwoners (burgerparticipatie).
Door de aanleg van glasvezel binnen onze gemeente hebben we een hogere degeneratievergoeding ontvangen dan begroot. Straatreiniging/afvalbakken legen
-31 N
In 2021 is er een hogere inzet van de WVS geweest op recreatieve plaatsen, waaronder de Boulevard. Gladheidsbestrijding
-89 N
Er is meer inzet gepleegd op gladheidsbestrijding door Saver als gevolg van winterperiodes, zowel aan begin als einde van het jaar 2021. Openbare verlichting
Salaris- en inhuurkosten
298 V
-367 N
297 V
Zoals hierboven aangegeven verliep het invullen van vacatures zeer moeizaam evenals het inhuren van personeel. Hierdoor hebben we per saldo €482.000 overgehouden. Doordat de personele capaciteit lager was dan begroot is er ook minder personeel ingezet op investeringen in de openbare ruimte: €185.000. Hier tegenover staat dat we minder salariskosten hebben kunnen doorbelasten naar kredieten dan begroot.
Vanwege de schades is er extra inzet nodig geweest om deze te herstellen (hier staan extra inkomsten van NODR tegenover van €151.000). Daarnaast was er een hogere inzet van aannemers op storingen, wat een direct gevolg is van de ouderdom van het areaal openbare verlichting. P402 Afval en riool
-13 N
De producten afval en riool zijn gesloten producten en het resultaat op deze producten wordt verrekend met de voorzieMindere inzet op de beheerprogramma’s 865 V ningen. Er is toch een nadelig saldo ontstaan, omdat er vanuit het product riolen een bijdrage is aan de rentekosten. Deze bijdrage was lager (€17.000) dan begroot omdat de boekwaarZoals in de algemene toelichting is aangegeven hebben we des van de investeringen per 1 januari 2021 lager waren dan vanwege capaciteitsproblemen niet het volledige beheerbegroot. Hieronder volgt een toelichting op de stortingen in programma uit kunnen voeren. Dit betrof civieltechnische de voorzieningen voor afval en riool. kunstwerken (€59.000), straatreiniging (€27.000), wegen (€483.000) en openbaar groen (€296.000). Afval 247 V (hogere storting in de voorziening) De lagere kosten bij wegen komen ook gedeeltelijk doordat de aanbesteding van het onderhoud later heeft plaatsgeDe kosten voor exploitatie, transport en verwerkingskosten vonden dan gepland en hierdoor kon niet al het geplande van de milieustraat zijn €682.000 hoger uitgekomen dan onderhoud worden uitgevoerd. Bij het openbaar groen zijn de begroot. Dit wordt veroorzaakt door een hoger aanbod op de kosten voor de bestrijding van de eikenprocessierups lager milieustraat, voornamelijk het aanbod van grof huishoudelijk uitgekomen dan begroot. afval.
Vergoeding uit schade-uitkeringen
234 V De hogere opbrengst van reinigingsrechten en afvalstoffen heffing van €240.000 is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan een hoger aanbod van restafvalcontainers of Het bedrijf NODR verhaalt namens de gemeente de kosten aanbiedingen op ondergrondse containers. Dit resulteert van schades op de schade-veroorzaker. We hebben in 2021 in een hogere ontvangst van het variabele deel van de hierdoor €234.000 meer aan schade-uitkeringen ontvangen dan begroot. afvalstoffenheffing.
64
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Daarnaast is er sprake van een hogere ontvangst in afval stromen als papier en plastic, waarvoor een vergoeding wordt ontvangen van €593.000. De vergoedingen zijn gedurende het jaar gestegen vanwege de mondiale vraag naar grondstoffen. Tevens zijn in 2021 nog twee kwartaal vergoedingen van het Afvalfonds voor plastic, metalen en drankverpakkingen (PMD) ontvangen die betrekking hadden op het jaar 2020. Tot slot is in 2021 een compensatie vanwege extra uitgaven door corona over 2020 ontvangen van €108.000. Deze vergoeding maakt onderdeel uit van de storting in de voorziening afval.
Parkeren
-163 N
Het Pastoor Joorenplein is aangepast, omdat de locatie van slagboom parkeren naar straat parkeren is gegaan. De werkzaamheden waren voor 2020 gepland, maar vanwege corona en de uitgavenstop is het werk niet in 2020, maar in 2021 uitgevoerd. De kosten bedroegen €80.000. Daarnaast zijn in 2021 de 2G simkaarten in de parkeerautomaten vervangen door 4G simkaarten. De kosten hiervoor bedragen €50.000. Parkeerbelasting
-322 N
Per saldo is er €247.000 gestort in de voorziening afval. De voorziening bedraagt per 31 december 2021 €1.561.000.
De opbrengst parkeerbelasting is in totaal ruim €1 miljoen lager dan begroot. Bij het 2e concernbericht 2021 hebben we aangegeven dat we €750.000 minder opbrengsten Riolen 590 V (hogere storting in de voorziening) verwachten over 2021. Uiteindelijk is dit nog €272.000 hoger uitgekomen. Daarnaast is een extra opbrengst van €50.000 opgenomen als uitwerking van het Focusakkoord. Het fiscaVacatures, dit geldt voor zowel vast personeel als inhuur, liseren van de boetes bij het ziekenhuis is in 2021 geregeld kunnen moeilijk ingevuld worden. Daardoor is er €371.000 zodat de extra opbrengst van 2022 wordt verwacht. minder uitgegeven op de personele budgetten. Hier staat tegenover dat de doorbelasting van salariskosten naar de kredieten €200.000 lager is dan begroot. Milieuzorg/OMWB 217 V Ook bij de leveranciers en contractpartners is sprake van een verminderd aanbod aan personele capaciteit. Hierdoor is het lastig om volledige invulling te geven aan het afgesproken beheerprogramma. In totaal zijn de onderhoudskosten €667.000 lager dan begroot. Bijna de helft van dit voordeel is ontstaan doordat het planmatig reinigen en inspecteren van de riolering niet tijdig op markt is gezet vanwege te lage personele bezetting. In de begroting 2022 is €750.000 kosten opgenomen voor het baggeren. De werkzaamheden zijn in 2021 al opgestart. De totale kosten in 2021 zijn uitgekomen op €151.000.
Er is een besparing van €109.000 gerealiseerd door uitvoering van het toezicht programma op het niveau van de MWBnorm. De MWB-norm is een professioneel aanvaardbaar minimum ambitie- en kwaliteitsniveau voor het uitvoeren van de wettelijke en niet-wettelijke basistaken. In de begroting 2022 is hier rekening mee gehouden. Daarnaast is een voordeel van €81.000 ontstaan door minder inzet van de OMWB op diverse toezichtstaken. Woonwagens
-81 N
Er is een lagere opbrengst gerealiseerd van €123.000 vanuit De opbrengst rioolheffing is €263.000 lager dan de totale de verkoop van standplaatsen ten opzichte van de begroting, begrote opbrengst van €12,5 miljoen. Het aantal leegstaande mede doordat de notaris eind 2021 geen afspraken meer kon woningen en tussentijdse verhuizingen heeft ervoor gezorgd inplannen. Deze opbrengsten worden nu in 2022 verwacht. dat er minder aanslagregels riool woningen zijn opgelegd dan Tevens is voor €30.000 minder aan onderhoud uitgevoerd begroot. dan begroot. Deze werkzaamheden worden op aanvraag uitgevoerd. P403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling 4.308 V Omgevingsvergunningen leges 833 V Salaris- en inhuurkosten 323 V In het 2e concernbericht 2021 is voorzichtigheidshalve Vacatures zijn meestal niet direct ingevuld (kunnen worden). rekening gehouden met een extra opbrengst van €200.000. Door het hoge verloop is er een financieel voordeel ontstaan In de laatste maanden van het jaar zijn echter nog fors meer aanvragen binnengekomen waardoor een extra opbrengst op deze vacatures. Daarnaast is de inhuur voor de verkoop van €833.000 is ontstaan. Capaciteitsgebrek drukte het niveau van woonwagens lager uitgekomen. Het project heeft van dienstverlening van de vergunningverleners. Initiatiefnevertraging opgelopen en loopt door in 2022.
mers moesten tot bijna onaanvaardbare termijnen wachten op antwoord op hun vragen. Er zijn zelfs 3 vergunningen van
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
65
rechtswege ontstaan. Omdat een deel van het werk van deze (late) aanvragen in 2022 plaatsvindt, wordt voorgesteld om €233.000 over te hevelen naar 2022.
en hebben geleid tot een hogere storting van €2,4 miljoen in de reserves.
Naast de resultaten bij de grondexploitaties is er een Grondexploitatie 2.818 V resultaat op het algemene product van €403.000. Dit wordt veroorzaakt door extra inkomsten van verhuur en verkoop Het verschil op zowel de baten als de lasten houdt verband van gronden, zoals de verkoop van de grond aan de Beek met de herzieningen van de grondexploitaties, inclusief de laan. wijzigingen op de verliesvoorzieningen en de tussentijdse winstnemingen op diverse projecten. Dit veroorzaakt een Voor een nadere toelichting op de grondexploitaties versaldo van €2,4 miljoen op P403. Deze voor- en nadelen gaan wijzen wij u naar paragraaf 6 Grondbeleid en het separaat over onderhanden werk mutaties die in de exploitatie worden toegezonden raadsvoorstel over de jaarafsluiting 2021 van de opgenomen. Deze effecten worden in de reserves verwerkt grondexploitaties.
Reserves P4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
Nr
Omschrijving
Soort Onttrekking
-
Onttrekking
R21017
Onttrekking
66
Begroting Realisatie 2021 na 2021 wijziging
Verschil 2021
0
167
167
Res kapitaallasten OBR 2017
28
28
0
R21018
Res kapitaallasten OBR 2018
45
45
0
Onttrekking
R21019
Res kapitaallasten OBR 2019
4
4
0
Onttrekking
R98000
Res Algemeen (risico)
1.677
161
-1.516
Totaal Onttrekking
1.754
405
1.349
405
1.349
-457
782
-1.239
Storting
-
Storting
R98000
Res Algemeen (risico)
4.463
5.054
-591
Totaal Storting
4.006
5.054
-1.048
5.836
-1.830
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Programma 5
Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Wat hebben we in 2022 bereikt? Bedrijfsvoering Hoofddoelen 1. Een moderne servicegerichte organisatie: Dienstbaar, wendbaar, innovatief, effectief en efficiënt.
Subdoelen 1.1 De organisatieontwikkeling staat ten dienste van de samenleving en het bestuur. De organisatie functioneert sober en doelmatig. 1.2 De organisatieontwikkeling is tot op elk niveau in de organisatie bekend, iedereen snapt waarom verandering nodig is en handelt daar naar. 1.3 Goed werkgeverschap en HR-beleid, gericht op optimaal presteren. 1.4 Aansluiten op technologische ontwikkelingen uit de Digitale Agenda 2020. 1.5 Actief social media gebruik en actuele eigentijdse website. 1.6 Procedures en werkprocessen zijn toekomstbestendig beschreven en efficiënt ingericht; iedere medewerker weet wat zijn/haar taak is en hoe zich dat verhoudt tot het geheel en handelt daar naar. De lerende organisatie wordt geborgd. 1.7 De informatiehuishouding is wettelijk op orde. 1.8 Goed werkende Planning & Controlcyclus. 1.9 Een doelmatig en gedocumenteerde inkoop- en contractmanagementorganisatie.
Financiën Hoofddoelen 2. We brengen onze gemeente in een financieel gezonde positie.
Subdoelen 2.1 We stellen smart geformuleerde doelen voor de indicatoren solvabiliteit, grond exploitatie, exploitatieruimte en belastingcapaciteit. 2.2 De doelstelling t.a.v. de schuldenlast blijft onveranderd. Binnen 8 jaar naar een schuldquote van 90%. De schuldenlast wordt jaarlijks gemonitord en geëvalueerd, mede in het kader van schulden in relatie tot maatschappelijke effecten. 2.3 De weerstandsratio kent als doelstelling 1, met een ondergrens van 0,8. 2.4 Systeem van moederkredieten blijft gehandhaafd. 2.5 Gronden en gemeentelijk vastgoed worden zoveel als mogelijk versneld verkocht of afgestoten. 2.6 Verbonden partijen worden doorgelicht op toegevoegde waarde en doelmatigheid en indien opportuun verlaten. 2.7 Waar mogelijk worden investeringen uitgesteld of afgesteld.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
67
Dienstverlening Hoofddoelen 3. Verbeteren van de klanttevredenheid met minimaal 5% in de komende 4 jaar.
Subdoelen 3.1 Klanttevredenheid wordt via een ‘zoover’systeem continu gemeten en 1 keer per jaar verantwoord aan de gemeenteraad. 3.2 Op basis van Plan-Do-Check-Act wordt gerapporteerd over de verbeteracties inzake klanttevredenheid. 3.3 Klantgerichtheid is een vast bespreekpunt in de jaargesprekken/ functioneringsgesprekken van medewerkers.
Onze resultaten en activiteiten in 2021 Wat en hoe hebben we dat bereikt? Bedrijfsvoering In dit programma worden toelichtingen gegeven over de gestelde beleidsdoelstellingen. Paragraaf 7 Bedrijfsvoering geeft een uitgebreide toelichting over bedrijfsvoering. Voor meer details verwijzen we daarom naar deze paragraaf.
1
Een moderne servicegerichte organisatie: Dienstbaar, wendbaar, innovatief, effectief en efficiënt
1.1. tot en met 1.3 Organisatieontwikkeling en Human Resources (HR) Het Plan van Aanpak Vernieuwen en Verbeteren van de Organisatie: Bergen op Zoom, dat ben jij! (PvA VVO) is in juni 2021 vastgesteld. Hiermee is bepaald op welke wijze het college van B&W uitvoering geeft aan het Focus akkoord, met name aan de opdracht verbeteren van de kwaliteit organisatie breed. In lijn met dit PvA VVO is de aangepaste sturingsfilosofie begin 2022 vastgesteld in plaats van in 2021. We zijn in 2021 minder ver met de implementatie van het plan dan verwacht. Met het PvA VVO wordt de koers bekrachtigd: • De 6 kernwaarden zijn leidend in het werk; • De systematiek van projectmatig werken wordt nadrukkelijker gehanteerd; • Afschaffen van het duaal management en daarmee de herinvoering van integraal management in combinatie met het versterken van de P&O functie. De bemensing in de organisatie is op onderdelen een grote opgave gebleken. Voorbeelden van zaken die niet of in mindere mate zijn uitgevoerd, zijn de organisatieontwikkeling, de invoering van het integraal
68
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
management, het in control komen van de organisatie, de volledige invulling van de bezuinigingen en de invoering van de kernwaarden. De langere afwezigheid van het topmanagement heeft de cultuurontwikkeling niet geholpen, net als Covid-19. Eind 2021 zijn interim directeuren benoemd. Hiermee is het directieteam weer op sterkte gebracht. Daarnaast is een nieuwe (vaste) gemeente secretaris aangetrokken. Er zijn structuuraanpassingen doorgevoerd, waaronder het onafhankelijk positioneren van de concerncontroller, het herpositioneren van het team Control & Audits en het splitsen van het cluster Financiën en P&O in 2 volwaar dige afdelingen. In november 2021 is een principeakkoord CAO tot stand gekomen tussen de onderhandelaars van de gemeentelijke koepelorganisatie en de vakbonden. De CAO is inmiddels definitief vastgesteld. 1.5 Communicatie Het afgelopen jaar is er in groepen gewerkt aan de bestuursopdrachten die uit het Focusakkoord voort komen. Communicatie is daarin steeds centraal gesteld. Met name bestuursopdracht 3, Financiën op Orde, heeft de nodige communicatieaandacht gekregen. Zo is onder andere het project ‘Samen prioriteren’ uitgevoerd. Inwoners en andere belangstellenden hebben daarin veel tijd en energie gestoken. De gemeenteraad heeft de uitkomsten van het project meegenomen in de uitwerkingen van het Focusakkoord.
Mede vanwege de veranderde wijze van werken en de krapte in de bezetting van het cluster Communicatie kon er minder aandacht worden besteed aan strategische communicatie dan vooraf was beoogd.
Wel is er gewerkt aan een basis voor een strategische communicatieplanning. Door de overgang naar de nieuwe ICT-leverancier (Sogeti), hebben we moeten besluiten tot uitstel voor aanschaf van de tool die deze planning kan verzorgen.
Door de uitwerking van het Focusakkoord hebben we een structureel sluitende begroting. De begroting kent op termijn een overschot van €3 miljoen. Het daadwerkelijk realiseren van de opgenomen bezuinigingen is daarbij noodzakelijk.
1.6. Lerende organisatie In 2021 is het PvA VVO opgesteld en is gestart met de uitvoering daarvan. De verdere uitwerking en borging vergt een proces van een aantal jaren. We verwijzen naar de uitgebreidere toelichting in Paragraaf 7 – Bedrijfsvoering.
Door het forse overschot in de Jaarrekening 2021 en een structureel sluitende begroting vanaf 2022 komt de schuldquote al vanaf eind 2021 onder de gewenste 90% uit.
1.7 Informatiehuishouding is wettelijk op orde In 2021 is een projectleider aangetrokken voor de invoering van de Wet Open Overheid die in werking treedt op 1 mei 2022. In 2022 wordt met name aandacht besteed aan het automatisch anonimiseren en actief openbaar maken van documenten.
2.3 Weerstandsratio doelstelling 1, ondergrens 0,8 Door onder andere de uitwerking van het Focusakkoord is de weerstandsratio fors verbeterd. Na de voorgestelde resultaatbestemming van de Jaarrekening 2021 komt de weerstandsratio uit op 1,73 en is deze dus boven het vastgestelde minimumniveau van 1,0.
2.4 Systeem van moederkredieten blijft gehandhaafd 1.8 Goed werkende Planning & Control-cyclus Door de raad is ook in 2021 het nut van de moeder In 2021 is een PDCA-cyclus voor het management kredieten onderschreven. Vanaf 2021 gelden de spel opgesteld en goedgekeurd. Vanaf 2022 wordt deze cyclus regels voor de moederkredieten ook voor riolering en de geïmplementeerd. investeringen vanuit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Deze systematiek is in de Begroting 2022 doorgezet.
Financiën
2
We brengen onze gemeente in een financieel gezonde positie
2.1 Smart geformuleerde doelen voor indicatoren In 2021 hebben we de stresstest doorontwikkeld met daarin onder andere het verloop van 5 kengetallen, te weten: de schuldquote, solvabiliteit, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Door middel van stoplichten wordt aangegeven hoe het kengetal voor Bergen op Zoom zich verhoudt tot de norm vanuit het provinciale toezicht. Periodiek wordt de Auditcommissie plus geïnformeerd. 2.2 Netto schuldquote van 90% in 2026 In 2021 is het Focusakkoord uitgewerkt. Deze uitwerking heeft in 3 stappen plaatsgevonden: • 1e uitwerking in december 2020 als aanvulling op de Begroting 2021; • 2e uitwerking in juni 2021 als input voor de Begroting 2022; • 3e uitwerking in november 2021 als bijlage bij de Begroting 2022.
2.5 Gronden en gemeentelijk vastgoed worden zoveel als mogelijk versneld verkocht of afgestoten. Als onderdeel van de uitwerking van het Focusakkoord is het verkopen van vastgoed opgenomen. 2.6 Verbonden partijen worden doorgelicht op toegevoegde waarde en doelmatigheid en indien opportuun verlaten. Bij het tegen het licht houden van de samenwerkingsverbanden op het gebied van effectiviteit en doelmatigheid zijn verbeterpunten naar voren gekomen. Deze bieden kansen om bijvoorbeeld de governance of interne control hiervan te verbeteren, maar leiden vooralsnog niet tot de conclusie dat de inzet binnen deze verbanden moet worden gestaakt. Ten aanzien van een aantal samenwerkingsverbanden zijn vervolgonderzoeken afgesproken. Begin 2022 is met de raad de doorlopen aanpak van deze quickscan besproken, en zijn de resultaten gedeeld. Eventuele resultaten vanuit de vervolgonderzoeken zullen via de reguliere Planning & Control cyclus met de raad worden gedeeld. 2.7 Zie paragraaf 9 Kredietrapportage.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
69
Dienstverlening
3
Verhogen van de klanttevredenheid met minimaal 5% in de komende 4 jaar
3.1 Klanttevredenheid wordt via een ‘zoover’systeem continu gemeten en 1 keer per jaar verantwoord aan de gemeen teraad.
3.2 We hebben gekozen om het meten van de klanttevreden heid middels een pilot op te starten bij de definitieve invoering zal er op basis van Plan-Do-Check-Act wordt gerapporteerd over de verbeteracties. Daarnaast constateren we dat er geen visie is op dienstverlening, deze is wel in concept opgesteld maar als gevolg van onderbezetting in het voormalige CT heeft er geen besluitvorming plaatsgevonden. Zoals bij punt 3.1. scoren we erg goed in onze eerstelijns dienstverlening, burgers zijn hier gewoonweg erg tevreden over. Daarnaast krijgen we wel signalen uit de samenleving dat binnen andere onderdelen van onze organisatie de dienstverlening als minder positief wordt ervaren. We zijn ons hiervan bewust maar constateren ook dat we, als gevolg van onderbezetting, niet in staat zijn geweest hierop in 2021 de juiste acties uit te zetten.
In 2021 zijn wij gestart met een pilot voor het meten van de klanttevredenheid via de kanalen KCC, receptie, contactformulieren en sociale media. Het gaat in deze eerste fase om onze eerstelijns dienstverlening via deze kanalen. Wij vragen aan de burgers/bezoekers of zij mee willen werken aan het onderzoek en sturen na akkoord een link naar de enquête. Dit levert (voor dit moment) een score op over onze eerstelijns dienstverlening van een ruime 8. In de volgen de fase van de pilot (2022) zullen wij de enquête uitbrei den met vragen over de tweedelijns dienstverlening. De pilot duurt 1 jaar om een goed beeld te krijgen over de hele organisatie, tussentijds evalueren we en stellen we, waar nodig, onze dienstverlening bij.
3.3 In 2021 is slechts de klanttevredenheid gemeten aan de voordeur, met andere woorden KCC, Receptie en contactformulieren. Pas nadat we ook de klanttevreden heid van onze overige dienstverlening meten.
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Gemeenten BoZ 2019 BoZ 2020 Bron landelijk
Gemiddelde WOZ-waarde, per €1.000,-
290
233
248
CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden, in €
733
823
848
Waarstaatjegemeente.nl (COELO – Groningen)
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden, in €