1. Jaarstukken 2021
Tekst van het document
Wel is een voorstel in Pilots voorbereiding genomen om vanaf 2022 met externe inzet de Voor de transformatie van de maatschappelijke opvang is in wachtlijsten alsnog weg te werken. 2021 gewerkt aan diverse pilots brede aanpak van dak- en thuisloosheid. Een deel hiervan wordt vanaf 2022 structureel Nieuwe producten gemaakt, gezien de extra meerjarige budgetten. Er zijn 2 nieuwe producten ontwikkeld voor de Wmo met als doel om de ondersteuning beter aan te laten sluiten op de ondersteuningsvraag. Vanaf 2022 wordt dit opnieuw opgepakt Wmo We hebben gewerkt aan diverse maatschappelijke business cases en projecten om de Wmo effectiever en efficiënter uit de voeren. Deze worden hieronder nader toegelicht.
26
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Jeugd We hebben in 2021 op het gebied van jeugd gewerkt aan de volgende onderwerpen:
zijn de wachtlijsten voor regie- en ambulante hulpverlening bijna volledig weggewerkt. Hadden we in het begin van 2021 nog zo’n 60 wachtende gezinnen, eind 2021 waren dit er nog 7. De extra inzet van jeugdprofessionals is in 2021 ingezet bij de groepstrainingen, de huisartsen en in de scholen.
Regiovisie jeugd De regiovisie jeugd 2022-2025 is vormgegeven en vastgesteld. Samenwerking huisartsen Dit is de basis voor het jeugdstelsel West-Brabant West en De maatschappelijke business case verbinding huisartsen en de ontwikkelingen die komende jaren daaruit voortkomen. toegang jeugd is in 2021 doorontwikkeld. Zo is er een spreekuur in Halsteren opgezet en is de samenwerking met de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) grootste praktijken verder uitgebreid om te kunnen voldoen Gedurende het jaar 2021 is veel te doen geweest omtrent de Gecertificeerde Instellingen in onze jeugdhulpregio. Briedis is aan de vraag van de huisartsen. failliet gegaan (waarin Bergen op Zoom slechts 1 cliënt had). Zorg en onderwijs Jeugd Bescherming Brabant (JBB) had (en heeft) te maken met grote financiële druk en onvoldoende personele capaci- Jeugdprofessionals sluiten aan bij de schoolondersteuningsteit, waardoor een tijdelijke instroomstop is afgekondigd van teams gericht op de combinatie van onderwijs en zorgonderbegin juli tot half december 2021. Er is een crisisorganisatie, steuning. Daarnaast zijn er verschillende onderwijszorgonder de vlag van de William Schrikker Stichting (WSS) op arrangementen ontwikkeld. Daarmee zetten we ondersteupoten gezet om de instroom van zaken op te pakken en er ning in op de scholen waar dit wenselijk is.
Dat zorgt ervoor is even sprake geweest van een te grote druk op de WSS, dat er minder individueel maatwerk nodig is per jeugdige, waardoor zij ook afstevende op een instroomstop. Gelukkig maar dat de ondersteuning direct op school plaatsvindt. Zorg heeft dat laatste niet plaatsgevonden en lijkt de strategie van en onderwijs wordt op de schaal van de 9 jeugdzorggemeenstutten en steunen te werken. ten besproken op de overlegtafel passend onderwijs – jeugd. P Ook in de gemeentelijke werkgroep Voor- en Vroegschoolse lan van Aanpak Stelsel in Groei Educatie is een jeugdprofessional en een medewerker van In 2021 is het plan vormgegeven waarin we 6 speerpunten het samenwerkingsverband aangesloten. hebben waar we het lokale beleid op willen verbeteren. Dit is gebaseerd op de aanbevelingen in het AEF-rapport waardoor Regie op moeilijk te sturen zorg gemeenten kunnen besparen. In 2021 is het arrangementen uur doorontwikkeld en uitgebreid. In dit uur worden alle hoog complexe, maatwerk Sturing & in control en landelijke transitie arrangementen besproken. Er wordt Door strakke sturing zijn we steeds meer in control en kritisch gekeken naar de inzet van deze arrangementen. Door hebben we steeds meer zicht op het proces van inzet van vanuit het stelsel te redeneren maar ook out of the box te jeugdhulp.
We zien een stabiele instroom van vragen, zo’n denken, is het aantal moeilijk te sturen zorgarrangementen dit 14 per week. De uitstroom is beduidend lager. Deels heeft jaar duidelijk gedaald ten opzichte van voorgaande jaren. dit te maken met langere trajecten door Covid-19. Tevens zijn trajecten waarbij jeugdprofessionals zelf zorg bieden Preventieve groepstrainingen vaak langere trajecten, die zich moeilijk laten schatten. Door In 2021 zijn de preventieve groepstrainingen, gegeven door inzicht te krijgen in de instroom, uitstroom en de caseload jeugdprofessionals, verder uitgebreid. De training Piep zei van de jeugdprofessionals, kunnen we veel gerichter aan de de muis voor kinderen van 4 tot 8 jaar is gestart. Tevens is de knoppen draaien. Bijvoorbeeld door tijdelijke ondersteuning weerbaarheidstraining voor kinderen van 8 tot en met 12 jaar in te vliegen of te sturen op langere trajecten die mogelijk gestart in het najaar van 2021. Deze weerbaarheidstraining door een voorliggende partner kunnen worden overgenomen. is succesvol, met 2 volle trainingen en inmiddels meer dan 80 nieuwe aanmeldingen. Extra inzet jeugdprofessionals De formatie jeugdprofessionals is door vacatures en ziekteOok blijven de Brussen-groepen, waar broertjes en zusjes verzuim de eerste maanden van 2021 niet op peil geweest.
van kinderen met een diagnose, beperking of gedragsprobleHierdoor konden de jeugdprofessionals niet zelf de (ambumen een plek hebben, zeer succesvol. De training Life Goals lante) zorg bieden, maar waren zij genoodzaakt om deze zorg- is ook onderdeel van het aanbod. Hierin werken jongeren, vragen direct door te zetten naar de zorgaanbieders. Gedudoor te bewegen, aan persoonlijke doelen. rende het jaar is de formatie jeugdprofessionals weer op peil gekomen en zijn er extra jeugdprofessionals gestart. Hierdoor
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
27
Vanwege vacatures en langdurig ziekteverzuim is de doorontwikkeling van het lokale jeugdbeleid in 2021 niet volledig uitgevoerd. Ook is om deze reden de bijdrage vanuit de gemeente aan de regionale uitvoering van taken op het gebied van jeugd niet volledig geweest.
• De maatschappelijke betrokkenheid bevorderen in het sociaal domein, met als doel kostenbeheersing • Algemene voorzieningen in plaats van maatwerk • Preventief investeren in achterstandswijken
In 2021 is een aftrapbijeenkomst gehouden en zijn 25 preventiepartners geworven die zich ook actief inzetten op gezondheidspreventie. Besluitvorming wordt voorbereid om Een gezonde samenleving te starten met Welzijn op recept. Het doel is om de verbinding tussen het medisch domein (1e lijn) en welzijn tot stand te brengen en mensen met klachten zonder medische oorzaak in het voorliggend veld te ondersteunen. Ten aanzien van Regionale samenwerkingsagenda preventie en positieve creëren van beweeg- en ontmoetingsplaatsen (gezonde gezondheid in West-Brabant De gemeenten hebben op het niveau van de zorgkantoorregio leefomgeving) zijn diverse participatietrajecten gestart met inwoners (jong en oud) en wordt voorjaar 2022 een eerste samen met de GGD, CZ Zorgverzekeraar en CZ Zorgkantoor voorziening opgeleverd. in 2021 de handen ineen geslagen en een samenwerkings agenda opgesteld. Het doel is om met een programmatische Bestrijding van infectieziekten aanpak in 2028 een verbetering in de gezondheid van inwoners gerealiseerd te hebben, waarbij gezondheid breed We werkten (preventief) aan de bestrijding van infectieziekwordt gezien aan de hand van het concept Positieve gezond- ten. Dit is actueler dan ooit en waar mogelijk schonk de GGD heid.
In 2021 is gestart met het geven van trainingen Positieve aandacht aan maatregelen ter voorkoming en bescherming van infectieziekten in het algemeen en Covid-19 in het gezondheid door de GGD aan instellingen, professionals en bijzonder. Het Ministerie van VWS was opdrachtgever voor vrijwilligers binnen zorg en welzijn. de werkzaamheden rondom Covid-19. Wij faciliteerden waar nodig en mogelijk, onder andere bij het inzetten van prik- en Lokale Inclusie Agenda In 2021 is de Lokale Inclusie Agenda samen met de Stichting vaccinatielocaties. Toegankelijk Bergen op Zoom opgesteld. Het opstellen van Toezicht op kinderopvang de agenda is een verplichting die voortkomt uit de ratificatie van het VN-verdrag Handicap. Het VN-verdrag heeft als doel We hielden toezicht op kinderopvang en onderhielden relaties met kinderopvangorganisaties. De inspecties van de dat de wereld toegankelijk en inclusief wordt voor iedereen. kinderopvang voerde de GGD ondanks Covid-19 zo volledig De samenleving moet ervoor zorgen dat de achterstanden als mogelijk uit. die mensen met een beperking ervaren om volwaardig mee te kunnen doen, worden weggenomen. Voor gemeenten betekent dit dat zij passende maatregelen moeten nemen zodat personen met een handicap zo zelfstandig en onafhankelijk Realiseren van de Uitvoeringsmogelijk kunnen leven.
De agenda is ons gezamenlijke instruorganisatie Sociaal Domein ment om Inclusie- en Toegankelijkheidszaken te agenderen (integrale toegang) met één proces en aan te pakken. en één informatiesysteem
2
3
Lokaal gezondheidspreventiebeleid In juli 2021 is het lokale gezondheidspreventiebeleid vastgesteld. Doel hiervan is een brede gezondheidspreventiebeweging starten in gemeente Bergen op Zoom (Bergen op Zoom in beweging en mentaal fit) en dit ook nadrukkelijk aan de fysieke leefomgeving te verbinden (beweeg- en ontmoetingsplaatsen te creëren). Hiermee wordt gewerkt aan: • Het bevorderen van een gezonde leefstijl • De gezonde Leefomgeving • Actief lobbyen voor extra middelen (4 jaar x €40.000) • Een voorzieningenniveau dat past bij wettelijke taken • De transformatie van het sociaal domein, met de focus op preventie
28
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Bij de gemeente brede organisatieontwikkeling in 2020 is de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein reeds geformaliseerd. Vanwege vacatures en langdurig verzuim in onze gemeente is de doorontwikkeling van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein niet uitgevoerd in 2021.
4
Voor kinderen onder de 16 jaar is er een Wereldwijd-klas (basisonderwijs) en een Internationale Schakelklas (voorgezet onderwijs). Er is voor nieuwkomers bovenop de Wet Inburgering een informeel taalaanbod, zoals dat van de bibliotheek en het Vrouwen Integreren Vandaag (VIV). Dit Uitstroom aanbod is een aanvulling op de Wet Inburgering en is bedoeld Het Werkcentrum heeft, ondanks de beperkende maat voor migranten die hun inburgering al hebben gehaald, regelen gedurende het jaar door Covid-19, mooie resultaten bereikt. In totaal zijn er 278 mensen geplaatst op een betaalde vrijstelling hadden of migranten die niet inburgeringsplichtig zijn (zoals mensen uit de EU). werkplek (Brabantse Wal-breed). Dit zijn ook mensen die onder het landelijk doelgroep register vallen en daarmee Proeftuinen WVS, Werkplein en GR ISD geplaatst zijn op een garantiebaan. Dit zijn mensen die niet De drie proeftuinen zijn in 2020 in beperkte mate gestart, door het minimumloon kunnen verdienen en daar financiële en de Covid-19-omstandigheden. In 2021 hebben de proeftuinen mogelijk inhoudelijke ondersteuning bij krijgen. Dit kunnen verder vorm gekregen. Op uitvoeringsniveau zijn stappen zowel mensen met als zonder een uitkering zijn. Ook zijn er gemaakt in de samenwerking.
De drie proeftuinen hebben mensen geplaatst van buiten de Brabantse Wal regio, in het geëxperimenteerd in de aanpak en geoefend in gesprekken kader van regionaal samenwerken. Het aantal jongeren met met cliënten. Er is nog meer nodig om tot concrete resultaten een bijstandsuitkering in de gemeente Bergen op Zoom is, te komen. net als het hele uitkeringsbestand, gedurende 2021 gedaald. Er zijn 26 jongeren uitgestroomd uit de bijstand. Het aantal ingezette trajecten is achtergebleven, mede door de maat regelen als gevolg van Covid-19.
Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder
Er is 33 fte geplaatst op een beschut werkplek, wat net binnen de taakstelling valt vanuit de landelijke overheid. Dat wil tevens zeggen dat alle mensen met een beschut werk indicatie ook een beschut werkplek hebben en hiermee voldoen we aan onze verplichting. Social return of investment (Sroi) wordt voor de drie Brabantse Wal gemeenten uitgevoerd door de GR ISD. Er wordt geen registratie over bijgehouden vanwege beperkte capaciteit. Er is een basis gelegd voor een regionale samenwerking met een uniform uitvoeringsplan. Doelgroep nieuwkomers In 2021 is de organisatie doorontwikkeld om klaar te zijn voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering per 1 januari 2022. De inburgeringsplicht o.b.v. deze wet geldt voor volwassen migranten van buiten de EU (en een aantal andere landen), die voor langere tijd in Nederland komen wonen. Om aan de nieuwe wet te voldoen zijn o.a. een verordening en beleidskaders opgesteld, aanbestedingen doorlopen, werkprocessen ontwikkeld en medewerkers geworven.
5
Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren we om iets terug te doen
Meedoen plicht Van eenieder die zich meldt voor een uitkering, wordt verwacht dat diegene zich (met ondersteuning) ontwikkelt naar vermogen, wanneer betaald werk (nog) niet haalbaar is. Dat kan door middel van re-integratie of, als dit niet haalbaar is, participatie. Het aantal ingezette trajecten is achtergebleven, mede door de maatregelen als gevolg van Covid-19. Inburgeringsplicht Inburgeraars moeten binnen de inburgeringstermijn van drie jaar het voor hen hoogst haalbare taalniveau bereiken, kennis opdoen over de Nederlandse maatschappij en arbeidsmarkt activiteiten vervullen gericht op deelname aan het dagelijkse leven. De GR ISD voert de regie hierop en bewaakt de voortgang in samenwerking met de aanbieders van de leerroutes en VluchtelingenWerk. Het Vrijwilligers Informatie Punt sluit fysiek aan in de integrale toegang binnen Bergen op Zoom, zodat mensen sneller en beter doorverwezen kunnen worden wanneer het doen van vrijwilligerswerk het beste passende instrument is.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
29
6
Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek
De regelingen op het minimabeleid richten zich op de mogelijkheid tot meedoen voor alle inwoners binnen de maatschappij en het terugdringen van armoede.
7
Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening
Per 1 januari 2021 voldoen wij aan de nieuwe Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, waarbij vroeg signalering een verplichte taak is voor gemeenten. Met verschillende vaste lasten-leveranciers zijn convenanten gesloten, zodat zij betalingsachterstanden van inwoners bij ons melden. In 2021 hebben woningcorporaties en zorgverzekeraars op basis van de al bestaande convenanten betalingsachterstanden bij ons gemeld, waarmee hulp is geboden en daarmee huisuitzettingen zijn voorkomen.
30
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
8
Zorgen voor voldoende Rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering
Vanuit het regionale uitvoeringsplan jeugd is ingezet op ondersteuning van de landelijke lobby. Dit heeft ervoor gezorgd dat we extra middelen voor jeugdzorg (hebben) ontvangen. Daarnaast hebben we jeugdhulpverhalen naar buiten gebracht om te laten zien hoe wij de middelen inzetten voor onze jeugdigen. De aanvullende compensatie die Bergen op Zoom als centrumgemeente voor Beschermd Wonen voor 2018 tot en met 2020 kreeg van het Rijk is in 2021 voortgezet. Ook voor 2022 is deze compensatie veiliggesteld. De middelen voor de Wmo (behalve voor beschermd wonen), Jeugdzorg en Participatie (het Participatiebudget) ontvangen we via de algemene uitkering. Gelden voor het bekostigen van de uitkeringen Participatiewet ontvangen we via een gebundelde uitkering (BUIG). De kosten hiervoor zijn in de begroting realistisch gebudgetteerd. Gedurende het jaar hebben we via de dashboards gevolgd of de uitgaven binnen de begroting bleven. Deze dashboards (financieel en cliëntaantallen) zijn maandelijks geanalyseerd en aan de gemeenteraad zijn kwartaalrapportages opgeleverd.
Indicatoren Omschrijving indicator Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven
Banen
aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 65 jaar
Jongeren met een delict voor de rechter percentage 12 t/m 21-jarigen
Kinderen in een uitkeringsgezin percentage kinderen tot 18 jaar
Netto arbeidsparticipatie
percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
Werkloze jongeren
percentage 16 t/m 22-jarigen
Gemeenten BoZ 2020 BoZ 2021 Bron landelijk 795,9 (2020)
1% (2020)
6% (2020)
68.4
(2020)
2% (2020)
705,4
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS Bevolkingsstatistiek / LISA bewerking ABF Research)
1%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)
9%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)
66,2
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS- Arbeidsdeelname)
2%
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)
413,2
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatiewet)
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS – Participatiewet)
Personen met een bijstandsuitkering
349,5
Lopende re-integratievoorzieningen
202,0
Jongeren met jeugdhulp
10,5
13,8
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Jeugd)
1,1
1,1
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Jeugd)
0,3
0,4
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Jeugd)
{-}
Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Monitor Sociaal Domein WMO)
aantal per 10.000 inwoners
aantal per 10.000 inwoners van 15 – 65 jaar percentage van alle jongeren tot 18 jaar
Jongeren met jeugdbescherming percentage van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdreclassering
percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO, aantal per 10.000 inwoners
(2020)
102,8
620
430
(2016)
(2016)
Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021 Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018 – 2021
Vastgesteld 2018 2018
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
31
Verbonden partijen
Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
GROGZ West-Brabant
De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €1.416.968.
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
• Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; • Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord; • Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €0.
Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS)
Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan. Bijdrage voor de gemeente in 2021: doorbetaling Rijksbijdrage wsw €10.835.558 en aanvullende bijdrage van de gemeente van €1.143.975.
Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (ISD)
De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van en gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €7.372.662.
32
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
33
Wat heeft het gekost? Programma 2 Samen leven, samen doen Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-38.327 132.413
-263 6.829
N V
100.652
94.086
6.566
V
100.652
94.086
6.566
V
x € 1.000
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-43.088 135.371
-36.582 130.867
-38.590 139.242
Totaalsaldo baten en lasten
92.283
94.284
Gerealiseerde resultaat
92.283
94.284
V = voordeel N = nadeel
Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)
Baten -38.327 Lasten 132.413
34
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)
P204 Volksgezondheid 2.573 P203 Jeugd P201 20.597 WMO P202 48.283 Werk en Inkomen 22.633
Specificatie per productgroep Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-2.888 51.171
199 1.045
V V
49.527
48.283
1.244
V
49.527
48.283
1.244
V
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-35.284 57.917
-546 3.594
N V
25.680
22.633
3.048
V
25.680
22.633
3.048
V
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-123 20.720
98 2.155
V V
22.850
20.597
2.253
V
22.850
20.597
2.253
V
Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging
Verschil 2021
V/N
-32 2.606
-14 35
N V
2.595
2.573
21
V
2.595
2.573
21
V
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-2.637 52.112
-2.364 49.153
-2.689 52.216
Totaalsaldo baten en lasten
49.475
46.789
Gerealiseerde resultaat
49.475
46.789
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-40.175 61.699
-34.218 58.309
-35.830 61.511
Totaalsaldo baten en lasten
21.524
24.090
Gerealiseerde resultaat
21.524
24.090
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
-276 19.043
0 20.825
-25 22.875
Totaalsaldo baten en lasten
18.767
20.825
Gerealiseerde resultaat
18.767
20.825
Rekening 2020
Begroting 2021 voor wijziging
Baten Lasten
0 2.516
0 2.580
-46 2.641
Totaalsaldo baten en lasten
2.516
2.580
Gerealiseerde resultaat
2.516
2.580
x € 1.000 Productgroep P201 WMO
x € 1.000 Productgroep P202 Werk en Inkomen
x € 1.000 Productgroep P203 Jeugd
x € 1.000 Productgroep P204 Volksgezondheid
V = voordeel N = nadeel
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
35
Resultaten per productgroep P1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid Omschrijving
Resultaat V / N baten 2021
Resultaat V / N lasten 2021
P201 Wmo
199
V
1.045
V
P202 Werk en inkomen
-546
N
3.594
V
P203 Jeugd
98
V
2.155
V
P204 Volksgezondheid
-14
N
35
V
-263
N
6.829
V
Toelichting 1.244 V Zo is er tijdens de coronapandemie minder gebruik gemaakt van huishoudelijke hulp. Eerder in het jaar is daarvoor het Salaris- en inhuurkosten 110 V budget verlaagd, maar dit is iets te rigoureus gebleken, omdat er uiteindelijk meer huishoudelijke ondersteuning is verleend in de 2e helft van 2021. Voor rolstoel-, woon- en vervoersvoorDe salaris- en inhuurkosten zijn €160.000 lager dan begroot. Dit is het gevolg van openstaande vacatures en inhuurkosten zieningen zijn minder voorzieningen verstrekt dan begroot. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er achterstanden die lager zijn geweest dan begroot. Daarnaast heeft een zijn bij het afhandelen van Wmo aanvragen. Daarnaast zijn er storting plaatsgevonden in de voorziening voor voormalig minder vervoerskosten gemaakt voor begeleiding en er was personeel (€50.000). minder dagbesteding vanwege de coronamaatregelen. Ook Toeslagenaffaire uitvoeringskosten 258 V zijn er minder persoonsgebonden budgetten verstrekt. Omdat er in totaliteit minder voorzieningen zijn verstrekt, zijn de Om de gedupeerden van de toeslagenaffaire te compenseren inkomsten van de eigen bijdragen ook lager. maken we uitvoeringskosten. Met deze kosten worden kosten bedoeld voor intake, de uitvoeringsfase en nazorg. In 2021 is Wet Inburgering 109 V er geen extra personeel ingezet voor de uitvoering. Voor 2022 is deze inzet wel voorzien.
De Wet Inburgering treedt in werking op 1 januari 2022. Het implementatiebudget van €200.000 uit 2020 en 2021 is niet Gehandicaptenvervoer 126 V volledig benodigd gebleken. We hebben per saldo €91.000 uitgegeven aan de GR ISD voor de implementatie van de nieuwe wet voor de gemeente Bergen op Zoom. Hierdoor In 2021 is er minder gebruik gemaakt de Deeltaxi, onder resteert een incidenteel voordeel van €109.000. andere als gevolg van de coronamaatregelen. Gedeeltelijk betaalden we de kosten door aan de vervoerder. Er is in totaal €126.000 minder betaald voor de Deeltaxi. Opvang verblijfsgerechtigden 83 V P201 WMO
Maatwerkvoorzieningen Wmo
220 V We hebben in 2021 van het Rijk incidenteel €160.000 ontvangen voor oude inburgeringsvoorzieningen. Hiervan hebben we €40.000 niet uitgegeven, dit saldo hoeven we niet terug Op de maatwerkvoorzieningen Wmo (huishoudelijke onderte betalen. Daarnaast is er een voordeel overgebleven van steuning, begeleiding, rolstoel-, woon- en vervoersvoorzie€28.000 op de gelden voor het antidiscriminatiebeleid. Dit ningen, hulpmiddelen en de persoonsgebonden budgetten gesaldeerd met de inkomsten van de eigen bijdragen) hebben beleid is pas laat in 2021 bekend geworden. we een voordeel van €220.000 gerealiseerd. Dit is ca. 1% van het totale bijgestelde budget van €22 miljoen voor maatwerkvoorzieningen Wmo. Desalniettemin is er een voordeel ontstaan van €220.000 ten opzichte van de bijgestelde begroting in 2021. Dit heeft meerdere oorzaken.
36
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Maatschappelijke opvang verslavingszorg
315 V Verder zijn er minder uitgaven geweest voor bbz-leningen voor een bedrag van €197.000. Dit wordt veroorzaakt doordat in plaats van reguliere uitgaven voor het bijstandsbesluit Er is een voordeel ontstaan vanwege onder andere de Coronamaatregelen, die de maatschappelijke opvang hebben zelfstandigen (bbz), Tozo-uitgaven zijn gedaan. Hier tegenover staat een nadeel op de baten van €178.000. Het verstrekte beïnvloed. Bij het 2e concernbericht 2021 hebben we ingekapitaal voor bbz-leningen wordt door het Rijk betaald. schat dat we €1.000.000 zouden ontvangen van het Rijk. Dit Echter, de Rijksbijdrage is lager, doordat we minder aanblijkt in de decembercirculaire 2021 €660.000 te zijn. Doordat vragen hebben ontvangen en dus minder uitgaven hebben we de begrote extra middelen van €1.000.000 niet volledig hebben uitgegeven, ontstaat er een voordeel ten opzichte van gedaan voor bbz-leningen. de begroting. Tot slot is er een vrijval in 2021 voor de voorziening dubieuze P202 Werk en inkomen 3.048 V debiteuren en hebben we baten ontvangen uit terugvorderingen en uit verhaalde uitkeringen. In totaal levert dit een Bijstand levensonderhoud 173 V voordeel op van €243.000. De dalende trend in de bijstandsuitkeringen zoals benoemd in het 2e concernbericht 2021 heeft zich eind 2021 verder doorgezet. De totale daling bedraagt €1,7 miljoen.
Bij het 2e concernbericht 2021 hebben we rekening gehouden met €1,3 miljoen. Dit levert dus een extra voordeel op van €417.000. Dit effect is opgenomen in de factsheet van november waarover de gemeenteraad is geïnformeerd. Tegenover dit voordeel staat een nadeel van €74.000, omdat we minder hebben kunnen innen/terugvorderen dan begroot en we hebben meer in de voorziening dubieuze debiteuren moeten bijstorten dan verwacht (€170.000). Per saldo op bijstand levensonderhoud dus een voordeel van €173.000.
Sociale werkvoorziening
261 N
In de decembercirculaire 2021 is extra coronacompensatie toegekend voor de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Deze compensatie wordt direct doorgegeven aan het Werkvoorzieningsschap West-Brabant (WVS). De ontvangst van de compensatie is onderdeel van de algemene uitkering in programma 5. De extra lasten zijn hier opgenomen, vandaar dat een nadeel ontstaat op dit programma op dit onderdeel van €261.000. Bijzondere bijstand
898 V
Gedurende 2021 hebben we voor een bedrag van €1.076.000 378 V coronacompensatie ontvangen voor de regeling Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke kosten (TONK). Hiervan is in het 2e concernbericht al €119.000 opgenomen als incidenteel De afrekening van 2021 tussen de GR ISD Brabantse Wal voordeel. In totaal zijn er voor €141.000 kosten gemaakt. In en gemeentes heeft een voordelig effect voor de gemeente 2021 zijn de beleidsregels verruimd ter stimulering van de Bergen op Zoom. We hebben een bedrag terugontvangen. Als gevolg van gebrek aan voldoende gekwalificeerd aanbod regeling. Echter, dit heeft niet het gewenste effect gehad. zijn ontstane vacatures minder snel ingevuld. De GR ISD heeft Vandaar dat er een incidenteel voordeel ontstaat van €816.000. geen eigen balans en daardoor worden de voor- en nadelen aan het einde van het jaar direct verrekend. Daarnaast zijn de opbrengsten op reguliere bijzondere Bijstandsbesluit Zelfstandigen (incl. Tozo) 546 V bijstand €129.000 hoger, omdat we meer hebben kunnen innen/terugvorderen dan begroot. De uitgaven voor verstrekkingen voor bijzondere bijstand zijn €47.000 meer geweest Het incidentele voordeel van €546.000 bestaat uit een aantal dan begroot. componenten. De eerste is de tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandige ondernemers (Tozo).
Er is in 2021 €3.000.000 uitgegeven aan uitkeringen, we hebben €3.178.000 ontvangen van het Rijk en €107.000 vanuit terugvordering en verhaal Tozo. De Tozo wordt volledig vergoed door het Rijk. Je zou dus geen saldo verwachten, echter, dat is niet het geval omdat de genormeerde uitvoeringskosten Tozo vergoed worden. De regeling is met het eigen personeel uitgevoerd waardoor er geen extra kosten zijn gemaakt. Bijdrage GR ISD
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
37
Minimabeleid
57 N Participatiebudget – uitvoeringskosten
Doordat er eind 2021 nog voor €178.000 aan belastingaanslagen zijn opgelegd, ontstaat een nadeel op minimabeleid. Het gaat hier om kosten voor kwijtscheldingen. Bij het 2e concernbericht 2021 heeft een bijstelling van het budget plaatsgevonden op basis van de halfjaarcijfers van de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Echter, de jaarcijfers wijken behoorlijk af van de halfjaarcijfers. Op andere onderdelen zijn de uitgaven voor minimabeleid €64.000 lager. Daarnaast is er een voordeel van €44.000 op de ontvangen coronacompensatie minimabeleid 2021. Als onderdeel van het steun- en herstelpakket van het kabinet in 2020 en 2021 zijn extra middelen voor bijzondere bijstand beschikbaar gesteld, gelet op de voorziene toename van de armoedeproblematiek. Het voorstel is om deze gelden over te hevelen naar 2022. Per saldo op minimabeleid dus een nadeel van €57.000. Schuldhulpverlening
461 V
Op het onderdeel uitvoeringskosten van participatie is een voordelig saldo ontstaan van €461.000. Dit wordt veroorzaakt door het voordeel in de afrekening van de GR ISD. Dit kan worden onverdeeld in 2 delen. Het eerste onderdeel betreft de ontvangen coronacompensatie. Het doel is om de reguliere dienstverlening op peil te houden met toenemende instroom in de bijstand en een tijdelijke impuls voor re-integratie. Op deze compensatie ontstaat een voordeel van €436.000, omdat de afrekening van de GR ISD 2021 op de uitvoeringskosten Tozo en TONK voordelig is uitgevallen. Daarnaast is er nog een voordeel van €25.000 opgenomen in de afrekening van de GR ISD wat een reguliere teruggave betreft. Dit bedrag houdt dus geen verband met corona. P203 Jeugd
2.253 V
Salaris- en inhuurkosten
25 V
291 V Er is een voordeel gerealiseerd op de salariskosten van €25.000 vanwege een openstaande vacature. De kosten voor schuldhulpverlening zijn €163.000 lager dan Jeugd (algemeen) 228 V begroot. Er is minder beroep gedaan op deze middelen dan vooraf verwacht. De verwachting was namelijk dat we veel meer schuldenproblematiek zouden ervaren, maar door Er is een voordeel ontstaan van €228.000 in 2021. Dit wordt de economische groei lijkt dat (vooralsnog) mee te vallen. veroorzaakt door 2 onderdelen. Als eerste hebben we in Bovendien is er €127.000 aan coronacompensatie ontvangen december 2021 een coronabijdrage ontvangen voor passend voor het gemeentelijk schuldenbeleid. Het voorstel is om onderwijs Brabantse Wal. Hieruit is het Steunpunt opgetuigd, dit budget over te hevelen naar 2022 zodat het ingezet kan desalniettemin ontstaat op deze post een voordeel van worden ter uitvoering van vroeg signalering. Wanneer €98.000. Ten tweede is er in de begroting rekening gehouden vroeg signalering goed wordt uitgevoerd, kan de vraag naar met de inzet van extra jeugdprofessionals. Deze formatie is schuldhulpverlening toenemen. pas in de loop van het jaar weer op peil gekomen waardoor een voordeel is ontstaan van €130.000. Participatiebudget – projecten 609 V Veilig Thuis 73 V Als gevolg van de coronamaatregelen hebben trajecten voor o.a. de WVS en de kringloper stilgelegen.
Doordat er Er is een voordeel gerealiseerd van €73.000 vanwege een minder trajecten konden worden uitgevoerd, zijn de kosten incidentele afrekening van Veilig Thuis over de jaren 2018 tot ook lager. Voor de WVS gaat het voornamelijk om leer- en en met 2021. werktrajecten. De opleidingskosten zijn ook lager vanwege minder mogelijkheden door de coronamaatregelen. In het 2e Veiligheid jeugd en niet vrij toegankelijke zorg jeugd 1.918 V concernbericht 2021 is het budget verlaagd, alleen de trend heeft na het 2e concernbericht 2021 verder doorgezet. Onder De uitgaven voor veiligheid jeugd en niet vrij toegankelijk zorg andere doordat het laatste kwartaal de coronamaatregelen jeugd zijn lager dan in de begroting opgenomen. Dit levert weer strenger zijn geworden. een voordeel op van €1.918.000. In het 2e concernbericht 2021 zijn extra middelen opgenomen vanuit het Rijk (€1.762.000), Daarnaast is een voordeel ontstaan op de ontvangen corona met als oogmerk dat gemeenten hiermee in staat worden gesteld om de consultatiefunctie-GGZ vorm te geven en compensatie voor participatietrajecten van €230.000. Als wachtlijsten bij lichtere alsmede specialistische jeugdprobleonderdeel van het steun- en herstelpakket stelt het kabinet matiek tegen te gaan. In de septembercirculaire 2021 is daar in 2020 en 2021 extra middelen voor de re-integratie van nog eens €211.000 aan toegevoegd.
De uitwerking, welke in bijstandsgerechtigden beschikbaar.
38
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
regionaal verband heeft plaatsgevonden, heeft slechts geleid tot geringe lasten in 2021, omdat voor onze regio geen sprake is van substantiële wachtlijsten. Het voordeel bedraagt €1.670.000.
Reserves N.v.t.
Daarnaast heeft een afrekening over 2021 plaatsvonden van de jeugdinstelling Almata wat een voordeel oplevert van €235.000. Jeugdbescherming Brabant (JBB) heeft extra onvoorziene uitgaven moeten doen, wat zorgt dat wij €66.000 meer kosten hebben moeten maken. Tot slot is er een voordeel ontstaan van €79.000 op de crisiszorg doordat deze door een andere aanbieder is uitgevoerd.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
39
Programma 3
Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Wat hebben we in 2022 bereikt? Economie Hoofddoelen 1. De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3.
Subdoelen 1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid. 1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad betrokken faciliteren. Binnenstadslab wordt gesloten en het retailgebied wordt compacter gemaakt. 1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden. 1.4 Marketing doelmatig versoberen. 1.5 WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt worden geïntegreerd in USD. Geen aparte loketten.
Vrijetijdseconomie Hoofddoelen Subdoelen 2. Basis toeristische en recreatieve voorzie- 2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn ningen en een basis cultuur en sport- en met de wettelijke taken. beweegaanbod. 2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijlijn met de wettelijke taken. ke taak of het niveau landelijk gemiddelde.
Onderwijs Hoofddoelen 3. Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad
Subdoelen 3.1 Divers aanbod van verschillend onderwijs. 3.2 Sterke verbinding van het onderwijs met economische ontwikkelingen. 3.3 Samenwerking met onderwijspartners en partnersteden.
4. Goede spreiding van kwalitatieve en levensvatbare scholen over dorpen en wijken
4.1 Bereikbaar onderwijs. 4.2 Een goede bezetting van de lokalen en andere ruimtes in de scholen. 4.3 Scholen worden een ontmoetingsplek in de wijk. 4.4 Scholen zijn schoon, heel, veilig en duurzaam.
5. Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten
5.1 Voorkomen ongeoorloofd schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten. 5.2 Bestrijden leerachterstanden.
6. Een leven lang leren
6.1 Voorkomen en terugdringen laaggeletterdheid.
40
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Onze resultaten en activiteiten in 2021 Wat en hoe hebben we dat bereikt? Economie
1
De economische structuurversterking versoberen naar de wettelijke taak met uitzondering van subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3
1.1.a Uit de regionale werkgelegenheidsenquête 2021 blijkt dat de werkgelegenheid ten opzichte van 2020 met 2,3% is toegenomen. Dat betekent een stijging van 704 werkzame personen naar 30.918 in 2021. Het aantal vestigingen is gestegen met 324 naar 6.198 vestigingen in 2021. Om lokale bedrijven te stimuleren werkzaamheden voor de gemeente te kunnen uitvoeren, is in samenwerking met MKB Bergen op Zoom een bedrijvenregister opgezet. Op reguliere momenten heeft overleg plaatsgevonden met VNO-NCW, MKB Bergen op Zoom en gemeenten in West-Brabant over economische vraagstukken.
1.1.b In 2021 heeft het college van B&W het principebesluit genomen om NV Aangenaam te ontbinden. In december 2021 heeft de raad daarover haar wensen en bedenkin gen kunnen uiten. Begin 2022 neemt het college van B&W op basis daarvan een definitief besluit. 1.1.c In relatie tot het Focusakkoord is in 2021 een start gemaakt met het afbouwen van de subsidie park management. Deze subsidie is gericht op bedrijventerreinen Theodorushaven/Noordland, De Poort, Lage Meren/Meilust en Oude Molen. Vanwege de langjarige subsidierelatie is vanuit behoorlijk bestuur in 2021 niet geheel geschrapt maar gekozen voor een redelijke termijn van een jaar. Het Keurmerk Veilig Ondernemen blijft daarentegen geborgd. Het oprichten van een verplicht ondernemersfonds (BIZ) op bedrijventerrein Lage Meren/Meilust is niet gelukt. Als gevolg van onvoldoende draagvlak en daarmee beperkt budget is geen vervolg gegeven aan het project Duurzame energie opwekken, delen en opslaan.
1.1.d Samen met REWIN is het gelukt om het innovatieve In 2021 is middels een planologische inpassing een gezondheidsboulevard/campus aan het Boerhaaveplein en circulaire bedrijf UBQ Materials aan te trekken. Dit mogelijk gemaakt. Vervolgens zijn er ook actief bedrijbedrijf heeft zich inmiddels gevestigd op Noordland en ven gefaciliteerd om zich te vestigen. De campus geeft biedt werkgelegenheid aan circa 200 fte. Daarnaast nu ruimte aan lokale bedrijven die elkaar versterken op hebben zich diverse nieuwe bedrijven aan de Green het gebied van sport en gezondheid. Chemistry Campus (GCC) verbonden, waaronder de TNO spin-off Relement en zijn er in 2021 diverse bedrijfsgronden op de bedrijventerreinen Oude Molen Accountmanagement heeft onder meer een rol in de en Lage Meren/Meilust verkocht aan verschillende ontwikkeling van het verduurzamen van bedrijven MKB-bedrijven. terreinen. Zo is in 2021 de voorbereiding van het project De Grote Oogst gestart. Industrieterrein Theodorus haven/Noordland/De Poort (TNP) is één van de 13 door 1.1.e In juni 2021 is de raad geïnformeerd over het proces de provincie Noord-Brabant geselecteerde industrie van bedrijventerreinontwikkeling in onze gemeente en regio.
Tijdens de dialoogavond Bedrijventerreinen in terreinen om samen met gemeente en bedrijven te november is de raad geïnformeerd over onder andere komen tot een energieneutraal bedrijventerrein (zie de sub regionale afstemming op Brabantse Wal-niveau ook onder c.). Hiermee krijgen opgaven zoals circulaire om te komen tot een regionaal bedrijventerrein. Via economie en de regionale energiestrategie concreet een raadsmededeling zijn de drie raden nader geïnforhanden en voeten. meerd.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
41
te besteden bij kennis- en applicatiecentra in de regio Zuidwest-Nederland. In totaal is €96.250 aan vouchers toegekend, beschikbaar gesteld vanuit de Regiodeal Midden- en West-Brabant, provincies Noord-Brabant en Zeeland en de Rabobank.
1.1.f Een onderhoudsbeheersplan voor de diverse kunstwerken in de Theodorushaven is opgesteld. Het vernieuwen/renoveren van de brug is uitgevoerd. Containerterminal BTT heeft een perceel van circa 3,7 hectare in de Theodorushaven gekocht om een containerterminal te exploiteren. Met deze aankoop sluit Bergen op Zoom aan op de West-Brabant corridor; een netwerk van vaarwegen. MCT/ Essers heeft de planologische procedures voor ontwikkeling van een ‘buitengaatse’ containerterminal gestart.
Het Actieplan MVI is vastgesteld door het college van B&W op 27 juli 2021. Het voorbeeld van biobased asfalt is geconcretiseerd op 7 oktober 2021 door de toepassing van dit asfalt aan de Klutsdorpseweg in Lepelstraat.
1.1.g Ook in 2021 faciliteerde Start2Grow kennisbijeen komsten, leergangen en dienstverlening voor startende ondernemers en is, net als bij accountmanagement, de focus gedeeltelijk verlegd naar de gevolgen van Covid-19 in advisering en ondersteuning van onder nemers. 1.2
Het Delta Agrofood Business (DAB) heeft conform raadsbesluit de volgende zaken gerealiseerd: • Deelname van diverse onderwijsinstellingen aan de Broedplaats Agrofood. • Uitbreiding van het (bedrijven)netwerk van Agrofood gerelateerde activiteiten in Regio WestBrabant. • Verhoging van de binding van het aantal HASstudenten aan de regio van 7% naar 23%. • Verhoging van de praktijkactiviteiten in Bergen op Zoom vanuit de HBO en MBO-locaties in de regio. • Verhoging van de instroom in de MBO Teelt en Biobased Economy (Crossover Groen en techniek). • Realisatie van een substantiële cofinanciering vanuit de regiodeals.
In 2021 is gestart met de uitvoering van de Intentieovereenkomst Binnenstad Bergen op Zoom, die met de Provincie Noord-Brabant is gesloten (november 2020). De kern van de overeenkomst is komen tot een toekomstbestendige binnenstad, met als focus: transformatie van leegstaande winkelpanden. De eerste stappen zijn gezet om tot een Toekomstvisie en actieplan (uitvoeringsplan) te komen. In oktober 2021 zijn de eerste resultaten gedeeld met de raad tijdens een openbare bijeenkomst in Theater De Maagd. STERCK (ondernemersvereniging binnenstad) organiseerde eind 2021 een draagvlakmeting om te komen tot een Bedrijveninvesteringszone (Wet BIZ). Uit deze meting werd duidelijk dat er onvoldoende animo onder ondernemers/eigenaren was om een BIZ te starten. Daarnaast is in 2021 een start gemaakt met het traject naar een toekomstgerichte weekmarkt. Door Covid-19 kon de weekmarkt niet het hele jaar optimaal worden ingevuld met marktondernemers. Gevolg hiervan is dat in 2021 de weekmarkt nog niet volledig kostendekkend is. Dit traject loopt in 2022 door.
1.3
42
Als gevolg van Covid-19 hebben geplande bijeenkomsten op de GCC in virtuele vorm plaatsgevonden. Zo zijn diverse webinars georganiseerd over financiering en matchmaking. Verschillende nieuwe bedrijven hebben zich aan de GCC of GCC-community verbonden, waaronder TNO spin-off Relement. Het Biovoice-programma heeft in 2021 11 innovatiecontracten opgeleverd tussen grootbedrijven en MKB-bedrijven en 12 andere samenwerkingen. Met deze contracten krijgen de deelnemers toegang tot onder andere financiering via vouchers,
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Verder wordt de opdracht om DAB na vijf jaar te vervreemden eveneens conform raadsbesluit voorbereid en uitgevoerd. In 2021 zijn 18 bedrijven en drie kennisinstellingen in het DAB gevestigd. Inhoudelijk zijn baanbrekende innovaties gerealiseerd op het gebied van 3D-Foodprinting en eiwittransitie. 1.4
Activiteiten voor Citymarketing zijn als gevolg van het Focusakkoord afgebouwd.
1.5
Binnen de regio Brabantse Wal is er contact over de arbeidsmarkt. Het Werkcentrum heeft structureel contact met de afdelingen Economische Zaken van de drie gemeenten om de samenwerking te versterken. Tevens is de GR ISD onderdeel van de USD voor het participatieonderdeel binnen deze integrale toegang. De werkplicht staat centraal bij het Werkcentrum. Dat blijkt uit de plaatsingscijfers van ‘aanpak werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder’. In samenwerking met Samen in de regio zijn er evenementen georganiseerd als ‘Kijk Binnen Bij Bedrijven’. Hier kunnen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en organisaties elkaar leren kennen. Regionaal is het
mobiliteitscentrum opgericht, waaraan de GR ISD meewerkt. Deze heeft de oorsprong in het ondersteunen van ondernemers die nadelig getroffen zijn door de Covid-19 maatregelen, maar wordt structureel ingezet om regionaal onderwijs, ondernemingen en overheid aan elkaar te koppelen voor de arbeidsmarkt. Het GrensInformatiePunt (GIP) is in 2021 verder geïntegreerd in het Werkcentrum door zich aan te sluiten bij activiteiten, die zijn georganiseerd door het Werkgevers Servicepunt West-Brabant (WSP) in samenwerking met Samen in de Regio. Het GIP heeft een rol gehad tijdens ‘Kijk Binnen Bij Bedrijven’ en het ‘purpose college’. Ook heeft het GIP maandelijks zo’n 65 mensen en bedrijven geïnformeerd of geadviseerd over werken, wonen of studeren over de grens.
Vrijetijdseconomie
2
Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur-, sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde
De uitwerking van de opdracht(en) zoals benoemd in het Focusakkoord heeft nog altijd de prioriteit. Business cases om te komen tot ombuigingen zijn geformuleerd en, in enkele gevallen, vastgesteld. Het afgelopen jaar is gewerkt aan de implementatie van (onderdelen van) de business cases. Uitvoeringsprogramma VTE/ Doen wat nodig is Met vrijetijdseconomie participeren we in het project Doen wat nodig is. Het cultuur-, erfgoed- en sportveld maakt onderdeel uit van het voorliggend veld. Hierbij wordt gekeken naar een passend en toereikend voorliggend veld, waarbij ook vanuit vrijetijdseconomie gesubsidieerde initiatieven een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappelijke opgave. Het project loopt nog verder door waarbij een aantal onderdelen nog worden gerealiseerd. Aanvulling is dat er geen bezuinigingsopgave ligt op het subsidiebudgetten van programma 3. Zie programma 2 voor de details. Evenementenbeleid In het Focusakkoord heeft de gemeenteraad de opdracht gegeven om de kosten voor ondersteuning, toezicht en handhaving bij de uitvoering van het evenementenbeleid te beperken. Daarnaast dienen kosten voor commerciële evenementen volledig doorbelast te worden.
In het jaar 2021 zijn de kosten van evenementen inzichtelijk gemaakt en zijn in concept kaders opgesteld die een bijdrage leveren aan het beperken van de kosten voor de uitvoering van het evenementenbeleid. Aanbieding van deze kaders wordt voorzien in 2022. Covid-19 De impact van Covid-19 op de cultuursector is groot. Het doel van de Rijkscompensatiemiddelen corona cultuur is het in stand houden van het aanbod op het gebied van kunst en cultuur. Zowel met de regeling Noodfonds corona cultuur en de stimuleringsregeling wordt bijgedragen aan dit doel. Beide regelingen zijn op basis van het herstelplan (op 16 december 2021) door de raad vastgesteld. Uitvoering vindt plaats in 2022 en 2023. Erfgoed Het opstellen van de kerkenvisie heeft, door het niet kunnen plaatsvinden van gesprekken met kerkeigenaren (vanwege Covid-19), vertraging opgelopen waardoor dit document nog niet is vastgesteld. Dit wordt in 2022 verder opgepakt. Aan het Vestingvisiebeleid is verder uitvoering gegeven. In 2021 werd de Verborgen Vesting officieel voor het publiek geopend. Ook is in 2021 een vast bedrag voor de deelname aan de Zuiderwaterlinie-alliantie vastgelegd waardoor deze samenwerking, die van 2018 tot 2029 doorloopt, nu goed in de begroting is geborgd.
De ambities van de Zuiderwaterlinie zijn met alle partners in 2021 in een ambitiedocument vervat, waarop alle deelnemende besturen (waaronder provincie Noord-Brabant) hun akkoord hebben gegeven. Daarnaast wordt, in samenwerking met gemeenten Steenbergen en Tholen, gekeken naar de ontwikkeling van het project Linie van de Eendracht, waarbij dit jaar de mogelijkheden, zoals subsidietrajecten en andere kansen, verder worden onderzocht. In 2021 werd hiervoor een externe coördinator namens de 3 gemeenten ingehuurd. Met het blijvend verstrekken van subsidies voor de instandhouding van gemeentelijke monumenten is er bijgedragen aan een verbeterde woon- en leefomgeving. Een bijzonder project hierin is de restauratie van de twee toegangsbeelden van het Anton van Duinkerkenpark. Dankzij de samenwerking van verschillende stichtingen en vrijwilligers heeft deze restauratie kunnen plaatsvinden. Sportakkoord Sinds november 2021 heeft de gemeente Bergen op Zoom een lokaal Sportakkoord. Met de partners van het Sport akkoord wordt gewerkt aan verbreding (meer partijen laten aansluiten) en verdieping (hoe gaan we het in de praktijk
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
43
vormgeven). Het Sportakkoord 2022 is een dynamisch document, waarin in de komende jaren wordt gewerkt aan onze ambities op het gebied van inclusief sporten en bewegen, positieve sportcultuur, van jongs af aan vaardig in bewegen en vitale aanbieders. Partners kunnen op ieder moment aanhaken en input geven. Zo zorgen we samen voor een groeiende gezonde (sportieve) beweging in de gemeente Bergen op Zoom. Voor de uitvoering van het lokale Sportakkoord wordt door de Rijksoverheid budget beschikbaar gesteld via de Regeling Sportakkoord en leefstijlinterventies 2020–2022. Business case Cultuur Vanuit het Focusakkoord ligt er een bezuinigingsopgave van €1,9 miljoen op cultuur te realiseren op de onderdelen: Podiuminfrastructuur (€500.000), Museum/Markiezenhof (€900.000) en Kunsteducatie (€500.000). Tijdens de informatiebijeenkomst met de raad in april 2021 is input gegeven over de verdere uitwerking van de business cases Podiuminfrastructuur en Museum/Markiezenhof met als streven: • De ontvlechting van Theater De Maagd uit het Cultuurbedrijf; • Aanbod Theater de Maagd en Gebouw-T onderbrengen in een nieuwe slagvaardige zelfstandige podiumorganisatie, die een hybride leeromgeving voor het MBO is; • Stoppen met de ontwikkeling van en investeren in het eigen nieuwe museale concept; • Versobering van het museum Markiezenhof. Het gebouw staat als bezoekobject centraal.
Business case Museum/Markiezenhof Door het college van B&W is in april 2021 een voorgenomen besluit genomen de museale functie van het Cultuurbedrijf te reorganiseren op basis van de rapportage van ZKA “BC Museum & Cultuurhistorie Bergen op Zoom”. De belangrijkste elementen hieruit zijn: • Versobering museum. Het Markiezenhof zelf als bezoek object centraal plaatsen met daarbij de optie om periodiek kwaliteitstentoonstellingen mogelijk te maken. • Outsourcen van de Horeca De beoogde ombuiging is €900.000. Er is direct na de zomer vanuit de taakstelling voor 2021, opdracht gegeven om deze business case concreet te maken door een projectleider. Het streven is een voorstel voor te bereiden voor behandeling in de raad medio 2022. Business case CKB Dit proces heeft vertraging opgelopen met name door personeel verloop. Tijdens de dialoogavond met de raad op 7 maart 2022 wordt de inhoudelijke richting bij de gemeenteraad opgehaald om daarna het vervolg projectmatig op te starten. Ook hier is het streven een voorstel voor te bereiden voor deze businesscase voor behandeling in de raadsvergadering medio 2022.
Business case Sport In 2021 is de richting van de businesscase Sport geconcretiseerd en gevalideerd door het college van B&W. Via een programmatische aanpak wordt gekomen tot een aantal actualisaties en optimalisaties van de lokale sportinfrastructuur. Het doel is onder meer om een toekomstbestendig beheer- en exploitatiemodel te hebben voor zowel de binnenBusiness case Podiuminfrastructuur Voor de business case Podiuminfrastructuur vindt een “fusie/ als buitensportaccommodaties. integratie” plaats tussen het poppodium Gebouw-T en het De businesscase Sport kent 8 opgaven die gerealiseerd Theater De Maagd. Het college van B&W heeft in het voordienen te worden. Daarnaast zijn reeds aanvullende maatrejaar van 2021 deze business case vastgesteld en daarmee gelen getroffen voor 2021 (voor een totaal van €220.000 per opdracht gegeven voor uitwerking in een (door het college jaar). Dit betreft onder andere het beëindigen van meerdere van B&W vast te stellen) ondernemingsplan. In septembersubsidies. De businesscase Sport heeft in 2021 €383.000 oktober 2021 is gestart met een tijdelijke organisatie als voorloper, met de ambitie om in 2022 de definitieve overgang bezuinigd op een taakstelling van €380.000. te faciliteren. In 2021 zijn 2 van de 8 opgaven opgestart en voltooid. Te weten opgave 1 ten aanzien van de FITfabriek.
De opdracht is herzien: een fte is bezuinigd en cofinanciering wordt verwacht. Opgave 4 inzake buitenzwembad De Melanen is ook opgestart en voltooid. Het onderhoudsplan tot 2030 is aangepast inclusief bijbehorend budget. Beide opgaven hebben de beoogde bezuiniging gerealiseerd.
44
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
Tevens zijn opgave 5 inzake regiegemeente en formatie en opgave 8 inzake aanvullende maatregelen, dermate concreet geworden dat de beoogde bezuiniging gerealiseerd kan worden. Hierover moet nog besluitvorming plaatsvinden door het college van B&W. Deze bezuiniging heeft voornamelijk betrekking op een lagere formatie voor sport. Tot slot zijn in 2021 de volgende opgaven opgestart: • Opgave 2 inzake de verzelfstandiging van de binnensportaccommodaties; • Opgave 6 inzake een aanpassing van het aanbod van sporthallen; • Opgave 7 inzake een aanpassing van het aanbod van sportparken; • Opgave 3 inzake de verzelfstandiging van de buitensportaccommodaties. Deze opgave heeft een voorbereidende beweging gekend in 2021 en wordt in 2022 feitelijk opgestart en tot uitvoering gebracht. In 2021 is een integrale ambtelijke projectgroep samengesteld die met prioriteit werkt aan het realiseren van de opgaven van de businesscase Sport, naast hun reguliere werkzaamheden. Daarbij wordt op opgaveniveau samengewerkt met sportverenigingen en/of andere externe organisaties. De tussentijdse financiële en inhoudelijke doelen voor 2021 voor de business case Sport zijn gerealiseerd.
Onderwijs
3
Een aantrekkelijke onderwijs- en studentenstad
De gemeente is betrokken bij gesprekken tussen het voortgezet onderwijs (VO), het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) en het hoger beroepsonderwijs (HBO) over mogelijkheden om de programma’s van het MBO en HBO af te stemmen op het programma van het VO. Op deze manier wordt getracht de doorlopende lijn vanuit het voortgezet onderwijs soepeler te laten verlopen en daarmee ook de uitval op het MBO en HBO te beperken. Ook het primair en het voortgezet onderwijs werken samen om die overgang zo soepel mogelijk te laten verlopen. De gemeente Bergen op Zoom heeft de Lokale Educatieve Agenda (LEA) nieuw leven ingeblazen, zodat lokale onderwerpen in relatie tot het onderwijs met de schoolbesturen besproken kunnen worden. Voorheen was de LEA beperkt tot de voorschoolse aanbieders en het primair onderwijs. Vanaf het derde kwartaal 2021 zijn ook de VO-scholen uitgenodigd voor de LEA.
4
Goede spreiding van kwalitatieve en
Recreatie en toerisme levensvatbare scholen over dorpen De streekorganisatie Brabantse Wal is in april 2021 verzelfen wijken standigd naar de stichting Gebiedsalliantie Brabantse Wal (GABW). Het college van B&W heeft besloten de resterende procesgelden in te zetten als stimuleringssubsidie voor de In 2021 is besloten dat Het Juvenaat over gaat van SKVOB GABW en voor de afronding van het subsidieproject vanuit de naar OMO en dat het Mollerlyceum en Het Juvenaat gaan provincie. fuseren, waarbij de eigen identiteit van beide scholen zoveel mogelijk in stand blijft. Hiermee blijft er in Bergen op Zoom VVV Brabantse Wal was verantwoordelijk voor de uitvoering een categoraal gymnasium. van het toeristische beleid. Door Covid-19 is de VVV-balie bijna 5 maanden gesloten geweest en is een aantal promoIn februari 2021 is de nieuwkomersvoorziening Wereldwijs tionele activiteiten in de jaarplanning aangepast. Begin 2021 gestart. Dit is een voorziening voor alle kinderen die nieuw in heeft de VVV voor de Brabantse Wal een nieuwe wervende Nederland zijn van 6 tot 12 jaar. De vrije school De Zeeridder en informatieve website gelanceerd. groeit boven verwachting en de gemeente dient zorg te dragen voor een adequate huisvesting. De vrije school is op Deelname aan verschillende samenwerkingsverbanden is dit moment gevestigd in de Brede School Borgvliet. Eind 2021 in 2021 voortgezet.
We hebben meegewerkt aan de opgave is een onderzoek gestart naar definitieve huisvesting voor De Vrijetijdseconomie van de Regio West-Brabant (RWB). We Zeeridder. zijn ambtelijk en bestuurlijk onderdeel van de samenwerking Waterpoort en hebben deelgenomen aan verschillende werkgroepen en sessies.
Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021
45
5
In 2021 is de voorbereiding gestart voor een meerjarige pilot voor het concept Lezen op Recept. In dit leesbevorderingstraject werken het consultatiebureau, de bibliotheek, de gemeente en betrokken leespartners samen om ouders te wijzen op het belang van voorlezen als onderdeel van de opNaar aanleiding van de evaluatie van schoolondersteunings- voeding. De preventie van laaggeletterdheid en het vergroten van ouderbetrokkenheid bij de taalontwikkeling van hun kind teams (SOT’s) in 2022 zijn verschillende maatregelen genois hierbij het voornaamste doel. Hiermee zullen de komende men om de verbeterpunten aan te pakken. Uit een nieuwe jaren circa 450 van de 650 kinderen die medio 2022 nog geen evaluatie blijkt dat deze verbeterpunten voor een groot deel zijn gerealiseerd. Er zijn aanvullende verbeterpunten geïnven- jaar zijn, worden bereikt. tariseerd, waar Samenwerkingsverband, gemeenten en het onderwijs mee aan de slag gaan.
Leerlingen hebben optimale kansen om hun talenten te ontwikkelen en benutten
De groepsaanpak On My Way vond ook in 2021 plaats. Er waren minder bijeenkomsten als gevolg van de geldende coronamaatregelen. Binnen de regionale netwerksamen werking investeren we in de verbinding tussen Regionale Meld- en Coördinatiepunten (RMC) en het Werkgevers Servicepunt West-Brabant (WSP). De samenwerkingsverbanden en gemeenten sloten eerder het Thuiszitterspact. De afspraken hieruit golden ook in 2021. We zetten ons samen met de partners in om jongeren weer deel te laten nemen aan het onderwijs of het best mogelijke alternatief. Het jaar 2021 was opnieuw een jaar waarin we veel te maken hadden met corona. De focus lag vooral op het aan boord houden van jongeren en het inperken van de gevolgen op de lange termijn. Scholen en gemeenten ontwikkelen plannen om, in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs, maatregelen op de scholen te nemen om de door Covid-19 ontstane achterstanden (zowel leerachterstanden als op sociaal emotionele gebied) het hoofd te kunnen bieden. Het Rijk heeft bepaald dat onderwijs en gemeenten deze interventies met elkaar af moeten stemmen. Dit is gebeurd in de LEA en de REA. De gemeente krijgt in totaal €1.444.933. De gemeente besteedt hiervan €400.000 aan jeugdzorg op de scholen, bijna €200.000 voor innovatie en €850.000 voor activiteiten op de scholen en aanbieders van voorschoolse educatie.
6
Een leven lang leren
Het aantal scholen dat gebruik kan maken van de realisatie van bibliotheken op school vanuit het onderwijskansenbudget, is in 2021 verder uitgebreid met 2 scholen, waarmee het totaal op 17 scholen komt. Op alle 23 locaties waar voorschoolse educatie gegeven wordt, wordt de peutercollectie uitgebreid en worden de pedagogisch medewerkers door leesconsulenten van de bibliotheek getraind bij activiteiten in het interactief voorlezen. Studenten van Curio en Avans worden als vrijwilliger ingezet bij de VoorleesExpress. Het Digi-taalhuis bevindt zich in de bibliotheek. Samen in de Regio heeft in de contacten met werkgevers aandacht voor de aanpak van taal op de werkvloer. Het traject Onderwijsambassadeurs van de Gelijke Kansen Alliantie (GKA), ondersteund vanuit WijZijnTraverse, heeft als doel het bevorderen van ouderbetrokkenheid bij voornamelijk ouders met een niet-Nederlandse culturele achtergrond. Tot nu toe was dit een traject voor het primair onderwijs. De GKA heeft hier een uitbreiding aangegeven waarvoor subsidie is toegekend. Er wordt ingezet op het vergroten van de kennis over het voortgezet onderwijssysteem waardoor daarna de ouders beter in staat zijn hun kinderen te begeleiden bij een soepele overgang naar het voortgezet onderwijs. RSG ’t Rijks heeft hier in 2021 een subsidie voor ontvangen van €100.000.