CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Jaarstukken 2021

Raadsvergadering 23 juni 2022, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarstukken 202141.162 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Jaarstukken 2021

Aangeboden aan gemeenteraad op 13 mei 2022

2

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Voorwoord De Jaarstukken 2021 zijn opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van B&W van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom. Hiermee legt het college van B&W verantwoording af over het boekjaar 2021. Het college van B&W verklaart dat de Jaarstukken 2021 een getrouw beeld geven en dat de transacties rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de paragraaf rechtmatigheid staan hierover nog aanvullende opmerkingen. De gemeenteraad van Bergen op Zoom behandelt de Jaarstukken 2021 op 23 juni 2022. Het college van B&W van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, Secretaris, Burgemeester, Mr. drs. ing. M. van Vliet Dr. F.A. Petter

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

3

4

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Inhoudsopgave 1. Inleiding op de Jaarstukken 2021

6

2. De Programma’s

14

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

14 23 40 54 67 77

Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 Programma 5 Programma 6

Besturen, samenwerken en veiligheid Samen leven, samen doen Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs Woon- en leefomgeving (fysiek domein) Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening Duurzaamheid

3. De Paragrafen

82

Paragraaf 3.1 Lokale heffingen Paragraaf 3.2 Weerstandsvermogen en risicovermogen Paragraaf 3.3 Financiering Paragraaf 3.4 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 3.5 Verbonden partijen Paragraaf 3.6 Grondbeleid Paragraaf 3.7 Bedrijfsvoering Paragraaf 3.8 Rechtmatigheid Paragraaf 3.9 Kredietrapportage 2021 Paragraaf 3.10 Corona Paragraaf 3.11 Focusakkoord

82 91 98 102 106 128 131 136 138 142 146

4. Jaarrekening

152

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

152 155 160 162 171 172 176 178 180 187 188

Overzicht van baten en lasten Waarderingsgrondslagen Balans Toelichting op de balans Staat van reserves en voorzieningen Toelichting reserves en voorzieningen Overzicht overheidssubsidies Overzicht van incidentele baten en lasten Sisa Overzicht gewaarborgde geldlening Wet normering topinkomens

5. Taakvelden conform indeling BBV-wetgeving Colofon

190 200

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

5

1. Inleiding op de Jaarstukken 2021 Een terugblik op 2021 Evenals het jaar ervoor, werd 2021 overschaduwd door de Covid-19 pandemie. Aanvankelijk leek het er nog wel op dat de pandemie in de richting van de zomer van 2021 redelijk onder controle kwam, maar na de zomer moesten er door het Kabinet opnieuw verregaande maatregelen genomen worden om nieuwe varianten van corona te bestrijden. 2021 gaat dan ook wederom de boeken in als een jaar waarin de bestrijding van de pandemie voorop stond. Evenementen konden op­ nieuw niet doorgaan, de horeca en winkels hadden het zwaar te verduren en de zorg moest alle zeilen bijzetten om hulp te bieden in de verpleeg- en ziekenhuizen. Het gemeentelijk crisisteam dat in 2020 al was geformeerd, leek langzaam afgebouwd te kunnen worden, maar is uiteindelijk het gehele jaar nog intact gebleven.

domein lastig zijn te voorspellen. De financiële afwijkingen in het sociaal domein zijn derhalve groot, maar in % ten opzichte van de totale lasten relatief. • De mismatch in de organisatie: het is in 2021 lastig gebleken om alle opdrachten uit te voeren omdat de capaciteit zowel kwantitatief als kwalitatief niet altijd beschikbaar of aanwezig was. Dit signaal is tussentijds aan u afgegeven. De gedetailleerde afwijkingen worden in de diverse programma’s verklaard. Kortheidshalve verwijzen we daarnaar.

Uitwerking Focusakkoord

2021 was het laatste volle jaar van deze raads- en college­ periode. Een raadsperiode die met recht ‘woelig’ genoemd kan worden. Met het Focusakkoord werd er daadwerkelijk De gemeenteraad kon in 2021 maar zelden fysiek bijeenmeer focus aangebracht op wat er wél, maar ook wat er komen. Voor de gemeentelijke organisatie betekende de zeker niét moest gebeuren. In 2021 is er gewerkt aan de drie maatregelen om de pandemie te bestrijden, dat er vooral belangrijkste opdrachten uit het akkoord: Cultuurverandering thuisgewerkt moest worden, dat we niet altijd hebben kunnen over de volle breedte, het verbeteren van de kwaliteit van doen wat we wilden doen. Dat maakte het werk niet altijd de organisatie en het op orde krijgen (en houden) van de gemakkelijker, maar terugkijkend op dat jaar kan gesteld gemeentelijke financiën. Niet op alle onderdelen zijn we worden dat Bergen op Zoom zich wendbaar heeft opgesteld erin geslaagd om de stappen te zetten die we vooraf wilden en dat er op een goede manier gewerkt is om resultaten te zetten, maar het besef dat er wel degelijk veranderd moest behalen. worden is bestuurlijk goed doorgedrongen. En misschien heeft Covid-19 daar ook wel aan meegeholpen, want als we weer enigszins terug willen naar het ‘oude normaal’, dan zulDeze jaarstukken geven aan wat we in 2021 met elkaar len we meer dan voorheen zaken samen moeten oppakken, hebben bereikt.

Daarnaast ook informatie over de financiële zullen we gezamenlijk aan de lat willen en moeten staan voor situatie van de gemeente over het afgelopen jaar. Hieruit de toekomst van de Gemeente Bergen op Zoom. Cultuurblijkt dat we tegen de verwachting in een fors positief resultaat schrijven. De belangrijkste redenen van dit resultaat, zijn: verandering over de volle breedte zal daar een belangrijk onderdeel van zijn en blijven. • Covid-19 pandemie: de moeilijke voorspelbaarheid van de consequenties van de overheidsmaatregelen hebben forse invloed op de voorspelbaarheid van het resultaat. De Als het gaat om het verbeteren van de kwaliteit van de gemeente heeft ondanks het werken op afstand in moeten organisatie, kan gesteld worden dat in 2021 de eerste belangrijke stappen zijn gezet. In het afgelopen jaar is een springen, haar dienstverlening aan moeten passen, aantal structuurwijzigingen doorgevoerd en is het Plan van aanvullende maatregelen moeten treffen. In de diverse Aanpak Vernieuwen en Verbeteren van de Organisatie: programma’s in deze jaarrekening ziet u dit terug. • Aanvullende rijksmiddelen: ook de hoogte van de rijksmid- Bergen op Zoom, dat ben jij! (PvA VVO) opgesteld, een delen (in de volledige breedte van alle programma’s) heeft belangrijke basis voor de toekomst voor het verder door­ een fors effect op het resultaat.

Doordat er niet altijd de voeren van verbeteringen. capaciteit meteen beschikbaar was/ is worden daarom veel gelden overgeheveld naar 2022. De gevraagde ombuigingen zijn door de gemeenteraad be• Daarnaast blijkt het nog steeds dat (ook als gevolg van de sloten en ingeboekt in de (meerjaren)begroting. De feitelijke hierboven genoemde redenen) de trends in het sociaal realisatie hiervan vraagt op meerdere onderdelen zeker nog 6

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

implementatie. Ook op andere niveaus worden verbeteringen doorgevoerd. Zo is reeds een start gemaakt met het verbeteren van de opzet en de inhoud van de begroting. Er wordt gedacht aan een indeling van de begroting die aansluit bij de Toekomstvisie.

Toekomst Over die toekomst gesproken: De Toekomstvisie tot het jaar 2035 is dit jaar door de gemeenteraad vastgesteld. Niet zonder slag of stoot, want er is door de verschillende partijen veel constructief materiaal aangeleverd om een breed gedragen visie op tafel te krijgen. Na een interactief gelopen proces met inwoners en gemeenteraad is er in oktober ingestemd met het profiel ‘Bergen op Zoom als verbindende, duurzame BeLeefstad’. Er is afgesproken dat jaarlijks in het jaarverslag verantwoording wordt afgelegd over de uitvoering van de Toekomstvisie 2035 en bij de komende Beleids­ kaders zal steeds een afweging worden gemaakt of de visie op onderdelen bijgesteld moet worden. Ook zal de nieuwe raad en een nieuw college van B&W na de verkiezingen van 2022 een basis kunnen vinden in de Toekomstvisie 2035. De vast­gestelde Toekomstvisie geeft richting aan de ontwikkeling van de gemeente Bergen op Zoom voor de komende 15 jaar. In de Toekomstvisie gaat het voornamelijk om de duurzame ontwikkeling van Bergen op zoom. Duurzaamheid in brede zin welteverstaan. Het gaat niet alleen om klimaat of vergroening, maar ook om duurzame inzetbaarheid van arbeid, duurzaam zelfstandig wonen, etc. Er is aansluiting gezocht bij de Global/Sustainable Development Goals zoals die door de Verenigde Naties in 2015 zijn opgesteld als de nieuwe mondiale duurzame ontwikkelingsagenda.

De Toekomstvisie 2035 schetst het beeld van de gemeente Bergen op Zoom als een verbindende, duurzame BeLeefstad aan de Schelde. Dat is een dynamisch beeld. Een plek waar mensen graag wonen en zijn. Een stad die thuisbasis is voor mensen die thuis, bij lokale bedrijven en organisaties of elders werken en leren. Daarvoor zijn er goede verbindingen alle kanten op. Een stad waar je geld kunt verdienen en uitgeven, waar het goed leven is. De Toekomstvisie is de koepelnota voor de beleidsvisies van de gemeente. Zo is in 2021 gewerkt aan de voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet en aan de Omgevingsvisie. Ondanks dat de Omgevingswet opnieuw is uitgesteld, wordt op onderdelen al gewerkt volgens de Omgevingswet. Zo zijn bij verschillende ruimtelijke ontwikkelingsprojecten onder verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer dialogen met de omgeving gevoerd. Initiatiefnemers van bouwprojecten praten dan met de omgeving om ervoor te zorgen

dat initiatieven ook zo goed mogelijk landen. Voorbeelden hiervan zijn het appartementencomplex Mazairac dat aan de Erasmuslaan gebouwd zal worden en het verdeelstation van Tennet waarvoor verschillende varianten in beeld kwamen. Onder de paraplu van de Toekomstvisie bevinden zich nog vier belangrijke kaderstellende visies. Dat zijn de ruimtelijke, de economische, de sociale visie (inclusief veiligheid) en de visie op financiën en dienstverlening.

Dienstverlening en organisatieontwikkeling In 2021 hebben we, ondanks de soms lastige omstandigheden vanwege Corona, de dienstverlening voor een groot deel op peil weten te houden. Het werken ‘op afspraak’ is inmiddels gemeengoed geworden en de gemeentelijke medewerkers hebben hun werkschema’s daar goed op aangepast. In lijn met het plan van aanpak VVO “Bergen op Zoom, dat ben jij!” wordt de sturingsfilosofie aangepast. Hiermee wordt de koers voor de langere termijn bekrachtigd. Er wordt gestart met de implementatie van de sturingsfilosofie in 2022. Dit moet de organisatie robuust en tevens wendbaar maken. In 2021 is gekeken welke kernwaarden daarbij voorop moeten staan. Aan de 4 bestaande kernwaarden heeft de raad er 2 toegevoegd. Deze waarden zijn de grondhouding van waaruit iedere medewerker werkt. De kernwaarden worden nog in concreet gedrag uitgewerkt en geïmplementeerd. 1. Dienstbaar (de waarde voor klanten/inwoners voorop) 2. Integraal werkend (verbinden van domeinen en vraagstukken) 3. Betrouwbaar (je weet wat je aan ons hebt) 4. Betrokken (we leveren toegevoegde waarde) 5. Vooruit (we willen presteren en bij de beste gemeenten horen) 6. Voor elkaar (samenwerken, effectief, efficiënt en wendbaar) In de politiek-bestuurlijk complexe omgeving is de organisatie immers de constante factor op termijn.

Die organisatie moet betrouwbaar zijn voor de burger en moet kunnen meebewegen met maatschappelijke ontwikkelingen en met wijzigingen in politieke verhoudingen.

Personeel De bemensing van de organisatie is in 2021 een lastige opgave gebleken. Personele wisselingen binnen de directie, maar ook langdurige uitval maakten dat er hard gewerkt moest worden om de continuïteit van het werk in de organisatie te waarborgen. Daarnaast is het verloop van personeel veel groter geweest dan in andere jaren. Dat had onder andere te maken met het afnemend imago van de gemeente Bergen op Zoom, de beoogde bezuinigingen en

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

7

de mismatch op de arbeidsmarkt. Vacatures zijn lastig in te vullen en in een overspannen arbeidsmarkt blijkt werken bij de lokale overheid voor velen niet de eerste keuze. Daarnaast is er voor wat betreft het personeel ook voorgesorteerd op komende bezuinigingen. Het bedrag dat omgebogen moet worden op personeel loopt in 2024 namelijk op tot meer dan 6 miljoen euro. Het zittend personeel heeft het werk zo goed mogelijk uitgevoerd. Dat heeft er wel voor gezorgd dat de verlofsaldi en de gemaakte overuren zijn opgelopen. Mede daardoor zijn we niet in staat gebleken goed werkgeverschap naar behoren uit te kunnen voeren. De werkdruk wordt als zeer hoog ervaren, wat de kwaliteitsverbetering niet altijd ten goede is gekomen. In 2021 zijn er een aantal zaken niet (volledig) uitgevoerd. Voorbeelden zijn de organisatieontwikkeling, de invoering van het integraal management, het in control komen van de organisatie, de volledige invulling van de bezuinigingen en de invoering van de kernwaarden.

8

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Bergen op Zoom legt in de sturingsfilosofie de nadruk op mensen. Structuren en systemen zijn belangrijk, maar uiteindelijk bepalen de medewerkers gezamenlijk het succes van de organisatie. Zij maken het verschil. Daarom is het versterken en behouden van de inzet, het enthousiasme en het investeren in de kwaliteit van de medewerkers van belang. Het verder uitvoeren van het plan van aanpak VVO en de beoogde kwaliteits- en cultuurontwikkeling vergt een ontwikkeltijd van een aantal jaren.

Wmo en Jeugd In 2021 zien we, bij met name de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) en Jeugd, een aantal effecten: • het voorzichtige positieve effect op de uitgaven van het investeren in het voorliggend veld. • het nadelige effect van de hoge wachtlijsten. Ondanks de extra inzet, zien we dat de wachtlijsten hoog blijven.

Financiële samenvatting Het jaarrekeningresultaat van 2021 bedraagt €12,8 miljoen positief. In 2021 zijn de wijzigingen gedurende het jaar, zoals het 1e en 2e concernbericht en de uitwerking Focusakkoord niet ten laste of ten gunste van de Algemene Reserve gebracht. Het is daarmee een zuiver jaarresultaat.

We stellen, bij het raadsvoorstel over de resultaatbestemming van de jaarrekening, voor om een bedrag van €4.193.000 over te hevelen naar 2022 en 2023. Dit zijn ontvangen middelen of toegekende budgetten die we in 2021 niet hebben uitgegeven en waarvan de activiteiten in 2022 plaatsvinden.

Na de raadsvergadering in december 2021 was het verwachte jaarrekeningresultaat -€2,2 miljoen nadelig. De grootste en belangrijkste financiële afwijkingen staan in onderstaande tabel inclusief een (korte) toelichting per onderwerp. In de programma’s is een nadere specificatie te vinden van de resultaten per programma en productgroep en een uitgebreide financiële analyse.

In onderstaande tabel zijn in de kolommen Begroting 2021 (deze kolom bevat de cijfers uit de gewijzigde begroting) en Jaarrekening 2021 het saldo van de baten en lasten van het betreffende onderwerp opgenomen.

Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving

Begroting Jaarrekening 2021 2021

Alg Kosten salaris en inhuur

Verschil Absoluut

V/N Perc.

43.236

40.549

2.687

V

6%

45.861

44.727

1.134

V

2%

Zie voor toelichting op de verschillende effecten de toelichtingen in de diverse programma’s waarin is aangegeven dat bepaalde werkzaamheden niet of in mindere mate zijn uitgevoerd. Daarnaast is in paragraaf 3.7 Bedrijfsvoering een algemene toelichting op dit onderdeel opgenomen. 2

WMO Uitvoeringskosten toeslagenaffaire (258 V): In 2021 is geen extra personeel ingezet voor de uitvoering. Desondanks hebben we wel een vergoeding ontvangen vanuit het Rijk. Maatwerkvoorzieningen WMO (220 V): De werkelijke kosten zijn 1% lager uitgekomen dan begroot. Met name vanwege corona is er minder gebruik gemaakt van dagbesteding, begeleiding, etc. Daarnaast zijn er ook minder persoonsgebonden budgetten (PGB’s) verstrekt. Maatschappelijke opvang verslavingszorg (315 V): De extra kosten voor maatschappelijke opvang verslavingszorg vanwege corona zijn lager uitgekomen dan de €1 miljoen die is ingeschat bij het 2e concernbericht 2021.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

9

Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving 2

Werk en inkomen

Begroting Jaarrekening 2021 2021

Verschil Absoluut

V/N Perc.

25.681

22.633

3.048

V

12%

22.577

20.349

2.228

V

10%

Bijdrage GR ISD (378 V): De GR ISD heeft in zijn totaliteit in 2021 lagere kosten gemaakt vanwege vacaturevoordelen. Bijstandsbesluit Zelfstandigen, incl. effect Tozo (546 V): Doordat Tozo door eigen personeel is uitgevoerd is er een voordeel ontstaan op de ontvangen uitvoeringskosten van €178.000. Daarnaast zijn de uitgaven voor de bbz-leningen lager dan in de begroting opgenomen. Bijzondere bijstand, incl. effect TONK (898 V): Van de ruim €1 miljoen die we van het Rijk hebben ontvangen voor de TONK regeling is €816.000 niet uitgegeven in 2021, ondanks het bijstellen van het beleid ter stimulering. Voorgesteld wordt om dit restantbedrag over te hevelen naar 2022. Schuldhulpverlening (291 V): Het beroep op deze regeling is minder geweest dan vooraf ingeschat. Voorgesteld wordt om de niet uitgegeven Coronagelden voor schuldenbeleid van €127.000 over te hevelen naar 2022. Participatiebudget (1.061 V): Vanwege corona zijn er minder trajecten uitgevoerd (kunnen worden) dan in de begroting opgenomen. Hierdoor is een voordeel van ruim €600.000 ontstaan. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten lager uitgekomen, doordat de uitvoering van Tozo en Tonk door eigen personeel van de GR ISD is gedaan. 2

Jeugd Niet vrij toegankelijke zorg jeugd (1.918 V): We hebben van het Rijk extra middelen ontvangen met als oogmerk dat gemeenten hiermee in staat worden gesteld om de consultatiefunctie-GGZ vorm te geven en wachtlijsten bij lichtere alsmede specialistische jeugdproblematiek tegen te gaan. De uitwerking, welke in regionaal verband heeft plaatsgevonden, heeft slechts geleid tot geringe lasten in 2021, omdat voor onze regio geen sprake is van substantiële wachtlijsten. Hierop is een voordeel ontstaan van €1,7 miljoen. Daarnaast heeft de afrekening over 2021 van de jeugdinstelling Almata een voordeel opgeleverd van €235.000.

10

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving 3

Begroting Jaarrekening 2021 2021

Cultuurstimulering

Verschil Absoluut

V/N Perc.

1.768

29

1.739

V

98%

9.492

8.471

1.021

V

11%

1.140

1.955

833

V

73%

152.942

155.041

2.097

V

1%

16.467

15.989

-478

N

-3%

6.648

6.014

634

V

10%

Van het Rijk zijn coronamiddelen ontvangen van €1,8 miljoen als compensatie voor lokale culturele voorzieningen. Hiervan is slechts een beperkt deel uitgegeven. In december is besloten om de overgebleven gelden over te hevelen naar 2022. Daarnaast hebben we in 2021 opbrengsten gerealiseerd voor de verhuur van de Blokstallen en het Eventum, die niet in de begroting zijn opgenomen. 4

Beheer openbare ruimte Vanwege capaciteitsproblemen (openstaande vacatures en geen bekwaam/geschikt personeel in kunnen huren) is niet het volledige beheerprogramma uitgevoerd (865 V). Daarnaast hebben we, door de aanleg van glasvezel binnen onze gemeente, een hogere degeneratievergoeding ontvangen dan begroot (298 V).

4

Omgevingsvergunning/leges In het 2 concernbericht 2021 is de opbrengst leges omgevingsvergunningen met €200.000 verhoogd. In de laatste maanden zijn fors meer aanvragen binnen gekomen, waardoor een extra opbrengst is ontstaan (833 V). Omdat een deel van het werk van deze late aanvragen in 2022 plaatsvindt wordt voorgesteld om €233.000 over te hevelen naar 2022. e

5

Algemene uitkering Het effect van de decembercirculaire levert een voordeel op (939 V). Daarnaast zijn afrekeningen ontvangen vanuit voorgaande jaren (219 V) en is de definitieve Coronacompensatie inkomstenderving 2020 hoger dan eerder was toegezegd (243 V). Tot slot zorgt het uitstellen van de opschalingskorting voor een voordeel (640 V).

5

Onroerende zaak belasting (OZB) De totale opbrengsten voor de OZB zijn lager dan begroot (-358 N), voornamelijk bij de niet-woningen. Dit wordt veroorzaakt door afhandeling van bezwaarschriften en een hogere leegstand dan vooraf was ingeschat. Daarnaast is de storting in de voorziening dubieuze belastingdebiteuren hoger (-105 N). De jaarcijfers van de BWB wijken dermate af van de halfjaarcijfers, waardoor dit effect bij de jaarrekening 2021 naar voren komt.

5

Overhead Het voordeel binnen overhead bestaat uit meerdere kleine posten: minder uitgaven voor facilitaire services, communicatie en werkbudgetten directie. Daarnaast is de vergoeding vanuit de GR ISD voor ondersteuning overhead vanuit de gemeente Bergen op Zoom hoger (190 V).

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

11

Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving

Begroting Jaarrekening 2021 2021

Alg Overige mutaties

5

Verschil Absoluut

V/N Perc.

75

V

Saldo mutaties

15.018

V

Begroot resultaat van de jaarrekening

-2.204

N

Jaarrekeningresultaat 2021 voor bestemming

12.814

V

Over te hevelen posten naar 2022 (en 2023)

-4.193

Jaarrekeningresultaat 2021 na bestemming

8.621

Het begrote rekeningresultaat was afgerond €2,2 miljoen negatief. Deze post wordt alleen bij de begroting gebruikt en veroorzaakt dus bij de jaarrekening altijd een saldo.

V

Voorgestelde overhevelingen: Over te hevelen middelen (nog te besluiten door de gemeenteraad, verwerking bij resultaatbestemming jaarrekening 2021) Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving

Bedrag

div Corona middelen

1.796

1

Regionale Investerings Agenda Stedelijke Regio West-Brabant West

97

2

Onderzoek naar fraude door zorgaanbieders

36

3

Businesscase sport (opstellen bc binnensport en buitensport)

120

3

Businesscase cultuur (kwartiermakersorganisatie)

43

3

Inhuur IHP

42

3

Kerkenvisie

13

4

Implementatie omgevingsvergunningen

233

5

Ontwikkelbudget

153

5

Leantraject extra t.o.v. 2 concernbericht 2021

35

5

Project Digitalisering Bouwvergunningen

20

e

Totaal nog te besluiten

2.588

Over te hevelen middelen (reeds besloten door de gemeenteraad, verwerking bij resultaatbestemming jaarrekening 2021) Bedragen * € 1.000 Pr. Omschrijving 3

12

Bedrag

Corona middelen lokale culturele voorzieningen

1.605

Totaal reeds besloten

1.605

Totale overhevelingen van 2021 naar 2022 (en 2023)

4.193

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Leeswijzer De jaarstukken zijn opgedeeld in twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. In het jaarverslag zijn de programma’s en paragrafen opgenomen. De Jaarstukken 2021 hebben dezelfde indeling als de Begroting 2021. Dit houdt in dat de programma’s gelijk zijn aan die van de Begroting 2021. Ieder programma start met de w-vragen ‘Wat hebben we bereikt in 2022 (hoofd- en subdoelstellingen per programma voor de periode 2018 - 2022)?’ en ‘Wat wilden we bereiken in 2021 (de activiteiten die zijn uitgevoerd in 2021)?’. De rode teksten hierin zijn aanpassingen in het beleid volgend uit het Focus­ akkoord. Daarnaast zijn de verbonden partijen opgenomen inclusief een toelichting en de wettelijk verplichte indicatoren. Dit is een vast onderdeel in zowel de begroting als in de jaarstukken. Vervolgens is een toelichting op de financiële verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening gegeven. Een financieel voordeel wordt aangegeven met een V en een nadeel met een N. Ook zijn de 7 verplichte paragrafen opgetekend, zoals in de Begroting 2021. Daarnaast is, zoals elk jaar, de paragraaf Rechtmatigheid opgenomen (paragraaf 3.8). In de Begroting

2021 is het meerjareninvesteringsplan beschreven. In deze jaarstukken hebben we hiervoor paragraaf 9 Kredietrapportage 2021 opgenomen. Tevens is er een paragraaf Corona (paragraaf 10) toegevoegd, vanwege het grote effect van corona op de exploitatie in 2021 en er is een paragraaf over het Focusakkoord geschreven (paragraaf 11). Dit is toegezegd aan de gemeenteraad. Het tweede deel is de jaarrekening. Hierin wordt vooral financieel verantwoording afgelegd. In de jaarrekening zijn onder meer een overzicht van baten en lasten, de balans met toelichting en de staat van reserves en voorzieningen met toelichting opgenomen. Naast dit boekwerk is ook een bijlagenboek opgesteld. Hierin zijn nadere financiële gegevens opgenomen, zoals de kredietrapportage, de staat van activa en het coronaoverzicht. In de Jaarstukken 2021 kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Bedragen zijn opgenomen in euro’s. Waar bedragen zijn afgerond op duizendtallen, is dit aangegeven (bijvoorbeeld met x €1.000).

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

13

Programma 1

Besturen, samenwerken en veiligheid Wat hebben we in 2022 bereikt? Bestuur en samenwerking Hoofddoelen 1. Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie

Subdoelen 1.1 Integraal benaderen van vraagstukken (control, proces). Dit gaat om inhoudelijke ondersteuning aan college van B&W en ambtelijke organisatie bij het integraal en koersvast (en toch wendbaar/flexibel) werken. 1.2 Bewaken van prioriteiten en focus (control, PA en communicatie) aan de hand van vastgesteld kader (toekomstvisie en coalitieakkoord). 1.3 Anticiperen op ontwikkelingen en lange termijn oriëntatie (permanente actualisatie, monitoren van trends en ontwikkelingen). 1.4 Actualiseren Regionale visie.

2. Sterk profiel en positie binnen 2.1 Strategisch samenwerken en relatiemanagement. Om de (economische) positie vitale samenwerkingsverbanden in onze stad, regio (inclusief Vlaanderen) en provincie te versterken, onderhouden en investeren we in samenwerkingsverbanden en netwerken met verschillende partners, op verschillende schalen, met zicht op nettorendement van onze participatie in samenwerkingsverbanden. 2.2 Positionering van Bergen op Zoom. We zetten in op communicatie. Samenwerkingsverbanden worden bekeken op effectiviteit en hierop worden keuzes gemaakt. 2.3 Actualiseren regionale visie.

Veiligheid Hoofddoelen 4. Weerbaar Bestuur

Subdoelen 4.1 Stevige aanpak ondermijning - Daling van de georganiseerde criminaliteit en de drugscriminaliteit. 4.2 Informatiepositie actueel houden en verder uitbouwen voor een effectieve aanpak georganiseerde criminaliteit. 4.3 Minder (drugs)dumpingen. 4.4 Stop zorgfraude - Gemeenschapsmiddelen voor zorg bereiken de juiste mensen op de juiste manier. 4.5 Veilige Publieke Taak (VPT) - Onze mensen – ambtelijk en bestuurlijk – kunnen hun werk veilig verrichten in het kader van Veilige Publieke Taak.

5. Voorkomen van het (eerste) delict 5.1 Blijvende inzet Zorg- en Veiligheidshuis op de combinatie van preventie en repressie. We werken slim en integraal samen rondom kwetsbare 5.2 Sluitende aanpak verward gedrag conform de landelijke opdracht. personen en groepen 5.3 Veiligheid ingebed in de integrale uitvoeringorganisatie.

14

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

6. Permanent voorbereid zijn op rampen en crisis en calamiteiten binnen Zorg en Veiligheid

6.1 Positieve houding tegenover noodopvang voor vluchtelingen, als er een nieuwe vluchtelingencrisis ontstaat - geen permanente groepshuisvesting.

7. Veilige en leefbare omgeving

7.1 Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van: - Onveilige en ongezonde situaties; - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en milieukwaliteit; - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de openbare orde; - Onrechtmatig gebruik van sociale- en maatschappelijke voorzieningen en inschrijvingen BRP en daarmee misbruik en/of oneigenlijk gebruik van gemeenschapsgelden. 7.2 Bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel - De objectieve veiligheidscijfers en subjectieve veiligheidsgevoelens laten over 4 jaar een positieve tendens zien in vergelijking met de vorige bestuursperiode voor zover we daar invloed op hebben. 7.3 Blijvend terugdringen van drugsoverlast.

Onze resultaten en activiteiten in 2021 Wat en hoe hebben we dat bereikt? Bestuur en samenwerking

1

Heldere koers en strategie.

Het Focusakkoord heeft gedurende de hele bestuursperiode van het college van B&W centraal gestaan. Trends en ontwikkelingen en de invloed daarvan op het Focusakkoord zijn daarin, voor zover van toepassing, meegenomen. De Toekomstvisie 2035 is op 21 oktober 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor de uitvoering daarvan wordt aan de raad een aanpak voorgesteld met een bestuurlijke agenda voor de periode 2022-2026. De dialoog over scenario’s heeft nog niet plaatsgevonden, omdat de strategisch ambtelijke capaciteit volledig is ingezet voor de Toekomstvisie 2035 en de ontwikkelingen West-Brabant West, 4e stedelijke regio in de provincie Noord-Brabant. Wel is het scenariodenken gebruikt bij de totstandkoming van de perspectieven Stedelijke regio West-Brabant West. Daarover wordt de raad in het eerste halfjaar van 2022 geïnformeerd.

De Uitvoeringsagenda samenwerking Brabantse Wal is medio 2021 geactualiseerd. In deze agenda is focus aangebracht in de onderwerpen die specifiek de aandacht vragen van de samenwerking in de Brabantse Wal. Dit is mede gedaan door de samenwerking in de Brabantse Wal beter te positioneren in de context van andere samenwerkingen. Bij ieder onderwerp is gezocht naar het juiste schaalniveau zodat de inbreng als Brabantse Wal zo effectief mogelijk kan zijn.

2

Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden

Bij het tegen het licht houden van de samenwerkingsverbanden op het gebied van effectiviteit en doelmatigheid zijn verbeterpunten naar voren gekomen. Deze bieden kansen om bijvoorbeeld de governance of interne control hiervan te verbeteren, maar leiden vooralsnog niet tot de conclusie dat de inzet binnen deze verbanden moet worden gestaakt. Ten aanzien van een aantal samenwerkingsverbanden zijn vervolgonderzoeken afgesproken. Begin 2022 is met de raad de doorlopen aanpak van deze QuickScan besproken, en zijn de resultaten gedeeld. Eventuele resultaten vanuit

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

15

de vervolgonderzoeken zullen via de reguliere Planning & Control cyclus met de raad worden gedeeld.

Veiligheid

4

Weerbaar bestuur

In 2021 hebben we uitvoering gegeven aan het projectplan Radix (aanpak ondermijning). Er is een bijeenkomst geweest in april in het kader van Safe and Sound, waarbij scholen aanwezig waren en waar er een veiligheidswijzer is gepresenteerd (bij welke partner kan je met welke problematiek terecht). Er zijn wijkanalyses opgesteld voor alle wijken in Bergen op Zoom, die als basis fungeren voor onze wijkgerichte aanpak. Er was onvoldoende capaciteit om dergelijke aanpakken concreet uit te voeren en heeft de aanpak van de Veiligheidsmarinier in Gageldonk en Warande vertraging opgelopen. Er hebben wel twee integrale controles plaatsgevonden, waaronder de garageboxcontrole van december 2021, waarbij grote hoeveelheden illegale activiteiten zijn geconstateerd en beëindigd. Verder werken we met de Taskforce-RIEC aan een handhavingsknelpunt. Er is ook een aantal casussen vanuit Meld Misdaad Anoniem en het Lokaal Informatie Punt (LIP) integraal afgehandeld, waarbij er bijvoorbeeld hennepkwekerijen zijn geruimd. Daarnaast is eind 2021 gestart met een herijking van het Actieplan Radix 2022/2023, waarbij focus wordt aangebracht op thema’s en speerpunten. Door de inzet op Covid-19 wet-/regelgeving en ontstane vacatures is de herijking van het plan van aanpak drugsdumpingen verplaatst naar 2022.

Daarentegen heeft de burgemeester in 2021 meerdere keren bestuursrechtelijk opgetreden tegen drugsdumpingen, -teelt en -handel onder andere in de vorm van het opleggen van dwangsommen en het tijdelijke sluiten van panden. Het Bibob-beleid is in 2021 niet herijkt. In 2021 heeft er een evaluatie van het Bergs Interventie Team (BIT) plaatsgevonden, maar het verwerken/vertalen van uitkomsten heeft vertraging opgelopen. Er hebben 7 agressietrainingen plaatsgevonden voor nieuwe én reeds in dienst zijnde collega’s. In de organisatie is een agressieprotocol aanwezig en zijn er agressiecoördinatoren aangewezen.

16

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

5

Voorkomen van (eerste) delicten

In 2021 hebben we deelgenomen aan casus overleggen in het Zorg- en Veiligheidshuis waardoor we inzetten op preventie en repressie. Door vacatures en diverse incidenten kon de deelname van de veiligheidsadviseurs aan deze overleggen niet altijd geborgd worden. De implementatie van de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) is afgerond en geëvalueerd. We hebben geconcludeerd dat de implementatie goed is verlopen en dat de wettelijke taken, die onder verantwoordelijkheid vallen van de gemeente, ook voor de langere termijn geborgd zijn. Om de recidivecijfers verder terug te brengen zijn in 2021 2 doorstroomvoorzieningen voor ex-gedetineerden gerealiseerd (Roosendaal en Bergen op Zoom). Voorheen kwamen deze inwoners in de maatschappelijke opvang terecht. Als dit project succesvol blijkt, zullen deze voorzieningen in 2022 worden toegevoegd aan het al bestaande aanbod vanuit Beschermd wonen. De districtelijke zorgcoördinator Mensenhandel is op 1 januari 2021 gestart. Halverwege 2021 heeft er een tussentijdse evaluatie plaatsgevonden. Hieruit is gebleken dat de zorgcoördinator een meerwaarde heeft. Daarnaast is gestart met het opstellen van het beleidsplan Mensenhandel. Samen met de regio wordt het beleidsplan opgesteld om de eenduidigheid in de regio te houden. In 2022 wordt het beleidsplan lokaal ‘ingekleurd’.

6

Permanent voorbereid zijn op rampen en crisis en calamiteiten binnen Zorg en Veiligheid

De districtelijke crisisorganisatie - waar Bergen op Zoom deel van uitmaakt - is volledig vakbekwaam. Diverse opleidingen, trainingen en oefeningen zijn georganiseerd om dit te bereiken. Iedere medewerker heeft de mogelijkheid gehad om minimaal één opleiding én training te volgen en aan één oefening deel te nemen. De veiligheidsregio heeft in totaal meer dan 20 activiteiten aangeboden voor alle crisisfuncties in de regio. De faciliteiten zijn periodiek gecontroleerd en geactualiseerd zodat dit op orde is tijdens een crisis. Er zijn verschillende lokale piketten georganiseerd om tijdens een crisis daadkrachtig op te treden: communicatie, juristen, bouwtoezicht en adviseur veiligheid. Ook het bestuur heeft een piket ingesteld, zodat bereikbaarheid altijd gegarandeerd

is. Voor de officier van dienst bevolkingszorg maken we gebruik van een districtelijk piket. In 2021 is gestart met de nieuwe visie op gemeentelijke crisisbeheersing. Het doel is om een slagvaardigere en compactere crisisorganisatie te hebben in 2022 waar alle gemeenten (naar evenredigheid) een bijdrage aan leveren. Periodiek overleg heeft plaatsgevonden met de brandweer, Omgevingsdienst en BRZO-bedrijven over controles, risico’s en kansen die er liggen op het gebied van fysieke veiligheid. Vanwege vacatures en langdurig verzuim zijn vanuit onze organisatie geen projecten opgestart met betrekking tot Veilig Spoor, Veilig Ondernemen, Veilig Wonen, Veilig op de Weg en externe veiligheid, zoals de risicokaart. In 2021 is aan de gemeente Bergen op Zoom geen rechtstreeks verzoek gedaan voor het bieden van noodopvang aan vluchtelingen. Wel zijn alle gemeenten met klem verzocht op een hoger tempo te huisvesten en de wettelijke huisvestingstaakstelling in te lopen. Hier hebben we zo goed mogelijk gehoor aan gegeven. We blijven vooralsnog inzetten op de reguliere huisvesting van statushouders op basis van de wettelijk opgelegde taakstelling. De taakstelling voor huisvesting van statushouders is voor 2021 niet gehaald. Er zijn afspraken gemaakt met raad over een tussenvoorziening in 2022 (achterstand en extra taakstelling 2022).

7

Veilige en leefbare omgeving

De voorgenomen activiteiten voor 2021 beschreven in het Uitvoeringsplan Toezicht & Handhaving 2021. De verslaglegging en verantwoording over de daadwerkelijke uitvoering worden opgenomen in het Evaluatieverslag Toezicht & Handhaving 2021, welke aan de gemeenteraad wordt aangeboden. In algemene zin kunnen we stellen dat ook 2021 voor een groot deel in het teken stond van het houden van toezicht op naleving van Covid-19 wet- en regelgeving.

Ter verbetering van de zichtbaarheid van de Boa’s in de wijken zijn er in 2021 twee elektrische scooters en fietsen aangeschaft. Tevens is voor de handhaving op het water een nieuwe boot gekocht ter vervanging van de bestaande boot. De Boa’s nemen deel aan de overleggen met de coördinatoren van de Buurtpreventieteams, de gemeentelijke wijkverbinders en de politie. Ook werken de gemeentelijke Boa’s samen met diverse partners in het provinciale samenwerkingsverband “Samen Sterk in het Buitengebied” (Groene Handhaving). De lokale aanpak verward gedrag is geëvalueerd in 2021. Hieruit is gebleken dat de huidige aanpak gecontinueerd kan worden. Daarnaast wordt bezien of de landelijke evaluatie in 2021 leidt tot eventuele aanpassing van onze aanpak. Het evalueren van de container waar daklozen kunnen verblijven is uitgesteld naar 2022. De evaluatie van de dak- en thuislozen locatie aan de Brouwerijbaan is gestart in 2021. De vergunning is verlengd en met alle betrokken partijen zijn afspraken gemaakt met betrekking tot veiligheid en gezondheid (hygiëne). Tot slot is in 2021 ook gestart met een wekelijks stand-up overleg met interne en externe partners over complexe, integrale veiligheidscasuïstiek. Tijdens het overleg worden interventies en acties bepaald.

Daarnaast zijn in de wijken Gageldonk en Warande onder regie van de Veiligheidsmarinier actieplannen opgesteld naar aanleiding van enkele incidenten en overlastmeldingen. Met de Buurtpreventieteams wordt samengewerkt en ze worden gericht ingezet op basis van signalen in hun buurt. Ook leveren zij informatie aan over hotspots en trends, zodat gemeente en partners hun inzet kunnen bepalen. Door de extra taken in relatie tot Covid-19, vacatures en (langdurig) ziekteverzuim, alsmede door de spanning tussen de veiligheidsopgaven in onze gemeente en de beschikbare capaciteit is het actualiseren van het juridisch instrumentarium en het ontwikkelen en uitvoeren van concrete aanpakken onvoldoende gerealiseerd. Denk hierbij aan het opstellen en toepassen van beleidsregels, evalueren en herzien van beleid (bv. cameratoezicht en kansspelautomaten) en gemeentelijke aanpakken m.b.t. woonoverlast en high impact aanpak crimes.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

17

Indicatoren Omschrijving indicator (Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven)

Verwijzingen Halt

(aantal per 1.000 jongeren) (aantal per 1.000 inwoners)

15

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (Stichting Halt)

2,0

2,8

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Diefstallen)

4,5

5,7

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Criminaliteit)

1,8

2,1

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Diefstallen)

6,2

6,2

{-}

Waarstaatjegemeente.nl (CBS - Criminaliteit)

(2020)

Geweldsmisdrijven

(aantal per 1.000 inwoners)

(2020)

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)

(2020)

(in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)

BoZ 2020 BoZ 2021 Bron*

11

(2020)

Winkeldiefstallen

Vernielingen en beschadigingen

Gemeenten landelijk*

(2020)

* De cijfers bij het onderdeel ‘Gemeenten landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers op de website Waarstaatjegemeente.nl (WSJG). Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment er – gedurende het jaar – meer cijfers beschikbaar komen. ** De vermelding achter Waarstaatjegemeente.nl is de bron waaruit WSJG de indicator heeft achterhaald. Deze extra informatie is waar mogelijk bij alle indicatoren weergegeven. Bovenstaande opmerkingen gelden voor alle tabellen in dit document waarin indicatoren zijn opgenomen.

Kaderstellende documenten voor het programma Beleidsnota  Toekomstvisie Bergen op Zoom  Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 District De Markiezaten  Regionaal Beleidsplan ZWB 2019-2021 (hele politie-eenheid)  Integrale handhavingsnota 2019-2022  Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2019-2023  Aanpak dreiging en agressie en geweld tegen openbaar bestuurders en overige (gemeente)ambtenaren  Oplegnotitie organisatieplan Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten 2015-2017  Regionaal Kompas 2015-2020, uitwerking van het vangnet voor kwetsbare mensen  Sociaal Domein ‘Samen leven Samen doen’  Het RIEC-convenant  APV (gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen)  Aanpak Verward gedrag  Wet verplichte GGZ 2020 West Brabant 

Vastgesteld 2021 2019 2018 2019 2019 2015 2015 2015 2013 2020 Divers 2018 2019

Verbonden partijen

Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en betere dienstverlening. Bijdrage voor de gemeente in 2021: €4.644.143

Belgisch-Nederlands grensoverleg (BENEGO)

Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensoverschrijdende thema’s.

18

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

19

Wat heeft het gekost? Programma 1 Besturen, samenwerken en veiligheid Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging

Verschil 2021

V/N

x € 1.000

Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Baten Lasten

-924 9.945

-527 9.927

-772 10.273

-1.025 9.895

253 379

V V

Totaalsaldo baten en lasten

9.021

9.399

9.501

8.870

631

V

Gerealiseerde resultaat

9.021

9.399

9.501

8.870

631

V

V = voordeel N = nadeel

Baten en lasten (incl. reserves en voorzieningen)

Baten -1.025

Lasten 9.895

20

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Gerealiseerd resultaat per productgroep (incl. reserves en voorzieningen)

P101 Bestuur en Samenwerken P102 2.800 Openbare Orde en Veiligheid 6.070

Specificatie per productgroep Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging

Verschil 2021

V/N

-79 2.879

79 298

V V

3.177

2.800

377

V

3.177

2.800

377

V

Begroting Realisatie 2021 2021 na wijziging

Verschil 2021

V/N

-946 7.015

173 81

V V

6.324

6.070

254

V

6.324

6.070

254

V

Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Baten Lasten

-238 3.561

0 3.094

0 3.177

Totaalsaldo baten en lasten

3.323

3.094

Gerealiseerde resultaat

3.323

3.094

Rekening 2020

Begroting 2021 voor wijziging

Baten Lasten

-686 6.385

-527 6.833

-772 7.096

Totaalsaldo baten en lasten

5.698

6.306

Gerealiseerde resultaat

5.698

6.306

x € 1.000 Productgroep P101 Bestuur en samenwerken

x € 1.000 Productgroep P102 Openbare Orde en Veiligheid

V = voordeel N = nadeel

Resultaten per productgroep P1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid Omschrijving P101 Bestuur en samenwerken P102 Openbare Orde en Veiligheid

Resultaat V / N baten 2021

Resultaat V / N lasten 2021

79 173

V V

298 81

V V

253

V

379

V

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

21

Toelichting 377 V begroot en er is een vrijval in de voorziening voor voormalig personeel van €75.000. Pensioen- en wachtgeldvoorziening wethouders 243 V Veiligheidsregio -134 N Het voordeel van €243.000 bestaat uit 2 onderdelen. In het 2e concernbericht 2021 is aangegeven dat we meer zouden Het nadeel is ontstaan doordat de afrekening van de gelden moeten storten in de pensioenvoorziening dan in de begroting voor het functioneel leeftijdsontslag (FLO) gelden van zowel was opgenomen. Hierop is de begroting bijgesteld. Echter, op 2020 als 2021 in het jaar 2021 is doorbelast. Deze gelden zijn basis van de actualisatie 2021 welke we in december hebben niet beïnvloedbaar. Bij de tussentijdse afwijkingenrapportage ontvangen, is de rekenrente voor het nabestaanden- en heeft de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant op het ouderdomspensioen juist gestegen van 0,082% naar 0,528%. FLO-overgangsrecht een afwijking gemeld ten opzichte van Een stijging betekent dat we minder hoeven te storten en in de vastgestelde begroting. De oorzaken van de hogere kosten dit geval betekent het een vrijval in de voorziening. Dit leidt zijn een negatief rendement bij A.S.R., lagere polis bedragen tot een incidenteel voordeel.

waardoor de afkoop van FLO60 hoger is uitgevallen, effecten van het fiscale regime op virtuele tegoeden en de overeengeDaarnaast heeft eind 2021 een storting plaatsgevonden in de komen AOW-compensatie vanaf 65 jaar. voorziening voor wachtgeld gewezen wethouders vanwege het aftreden van wethouder Van der Velden. In de inleiding Brandweerkazerne (vastgoedaccount) 147 V e van het 2 concernbericht 2021 is hier aandacht aan besteed. De omvang was destijds nog niet bekend, maar leidt er nu toe Dit voordeel bestaat uit 2 componenten. Het eerste onderdeel dat de lasten hoger zijn dan begroot. is de lagere bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant voor de kazerne. Wegens de afspraken Bestuurlijke samenwerking 78 V rondom de verkoop van de brandweerkazerne enkele jaren geleden worden de kapitaallasten van de kazerne Dit betreft het restant budget Regionale Investerings Agenda (die de veiligheidsregio heeft) vergoed door de gemeente Bergen op Zoom. Deze kapitaallasten stonden oorspronkelijk Stedelijke Regio West-Brabant West. Voor het opstellen van te hoog in de begroting 2021 van de Veiligheidsregio Middendeze agenda om te komen tot een verstedelijkingsagenda en West-Brabant en zijn in het laatste kwartaal van 2021 met het Rijk is door de 7 deelnemende gemeenten, het Waterschap Brabantse Delta en de provincie Noord-Brabant gecorrigeerd.

Dit levert een voordeel op van €85.000. Ook in 2022 zullen de kosten lager uitvallen dan nu in de begroting een bijdrage in de vorm van een voorschot in rekening van de gemeente Bergen op Zoom is opgenomen. Dit wordt gebracht. Deze bijdragen zijn ontvangen door de gemeente Bergen op Zoom in 2021, maar een deel van de kosten wordt meegenomen in het 1e concernbericht 2022. Ten tweede heeft in 2022 gemaakt. Het gaat om advies- en onderzoekskosten, er een afrekening over de bijdrage van voorgaande jaren communicatiekosten en projectondersteuning. Daarom is plaatsgevonden wat voor Bergen op Zoom €20.000 voordeel opgenomen om de ontvangen bijdragen, waarvoor nog geen betekent. kosten gemaakt zijn, over te hevelen naar 2022. Algemene criminaliteitsbestrijding 54 V P102 Openbare orde en veiligheid 254 V Het incidentele voordeel is gelegen in een aantal onderdelen Salaris- en inhuurkosten 172 V waarop minder is uitgegeven dan begroot. Te weten: inzet veiligheidsmarinier (eind 2021 gestart), buurtpreventie Door openstaande vacatures in 2021 is een voordeel ontstaan (minder bijeenkomsten door corona), cameratoezicht (minder onderhoudskosten) en onderzoek/integrale controles (minder op de salariskosten van €119.000. Voor een deel betreft het vanwege corona). Daarnaast is er een teruggave van de vacatures die lastig ingevuld kunnen worden.

Ook zijn er bijdrage 2021 vanuit het Zorg- en Veiligheidshuis. minder Drank- en Horecacontroles uitgevoerd dan gepland door de coronapandemie en tijdelijke sluiting van de horeca. Er is een nadeel ontstaan op tijdelijke extra inhuur ter Reserves N.v.t. ondersteuning van toezicht en handhaving van €115.000. De bijdragen van derden in de BOA-pool zijn €78.000 hoger dan P101 Besturen en samenwerken

22

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

Programma 2

Samen leven, samen doen Wat hebben we in 2022 bereikt? Samen leven, samen doen Hoofddoelen 1. Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

Subdoelen 1.1 Inwoners ontvangen de ondersteuning die redelijkerwijze nodig is binnen de wettelijke kaders; via zorgvuldige budgettering wordt hierop zicht gehouden. 1.2 Inwoners hebben zorg voor elkaar (eigen kracht, netwerk). 1.3 We streven naar het bieden van ondersteuning binnen de bestaande budgetten, door van maatwerk naar meer algemene voorzieningen te gaan.

2. Een gezonde samenleving

2.1 Bevorderen van een gezonde leefstijl. 2.2 Bevorderen van een gezonde leefomgeving. 2.3 Bevorderen van de gezondheid van jeugdigen 0-18 (jeugdgezondheidzorg). 2.4 Preventie en bestrijding van infectieziekten. 2.5 Toezicht houden op kinderopvang en onderhouden relaties met kinderopvang. 2.6 Het bieden van informatie en advies op het gebied van gezondheid zoals informatie over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren. 2.7 Bevorderen van een dementievriendelijke gemeente. 2.8 Bestrijden van eenzaamheid.

3. Realiseren van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (integrale toegang) met één proces en één informatiesysteem, waarbij we focussen op wat werkt

3.1 Eind 2018 starten we met de werkorganisatie Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein. In 2019 werken we als lerende organisatie vanuit één proces en registreren we in één systeem. De dienstverlening aan inwoners loopt door, we sturen bij waar nodig. 3.2 Vanaf 2020 formaliseren we de afspraken voor de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein.

4. Aanpak van werkloosheid en jeugdwerkloosheid in het bijzonder

4.1 Inzicht in het uitkeringsbestand (ken je klant) als basis voor de aanpak van werkloosheid. 4.2 Uitvoeren van de werkplicht. Iedereen die kan werken, werkt. 4.3 Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht. 4.4 Voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde werkomgeving realiseren we beschutte werkplekken. 4.5 Terugdringen aantal uitkeringsgerechtigden door mensen volledig te laten uitstromen. 4.6 Handhaving op naleving van opgelegde verplichtingen. 4.7 Jongeren zonder startkwalificatie naar werk/studie begeleiden in samenwerking met het onderwijs (sluitende regionale aanpak). 4.8 Streven naar regionale harmonisatie Social Return on Investmentbeleid. 4.9 Nieuwkomers helpen met taal en werk in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

23

5. Mensen die een uitkering ontvangen, stimuleren om iets terug te doen

5.1 Uitvoeren van de meedoenplicht, zonder arbeidsverdringing. 5.2 Vrijwilligers Informatie Punt wordt geïntegreerd in de USD.

6. Tijdelijke ondersteuning bieden aan mensen met inkomensproblematiek

6.1 Blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom.

7. Terugdringen van zorgvragen voor schuldhulpverlening

7.1 Preventie en vroegsignalering van schulden. 7.2 Geen huisuitzettingen meer door huurschulden. 7.3 Bevordering van uitstroom uit het bestuursrechtelijk premieregime Zorgverzekeringswet van bijstandsgerechtigden (wanbetalersregeling).

8. Zorgen voor voldoende Rijksmiddelen voor het sociaal domein en een financieel beheersbare uitvoering

8.1 Er wordt realistisch begroot, met inzicht in de budgetten die de Rijksoverheid beschikbaar stelt voor het sociaal domein en de “plus” die de gemeente daarbovenop zet. Bij een dreigende overschrijding van de “plus” van de gemeente worden wachtlijsten geaccepteerd. 8.2 Als blijkt dat buiten de “plus middelen” er een tekort blijkt te ontstaan maakt de gemeenteraad de afweging 8.3 Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering. 8.4 Algemene voorzieningen zijn het uitgangspunt, maatwerk alleen als algemene voorzieningen niet volstaan. 8.5 Versobering van hulpmiddelen als deze het beoogde effect opleveren. 8.6 Actief volgen van indicaties gericht op tijdelijkheid en afschaling. 8.7 Lobby bij de Rijksoverheid voor meer financiële middelen en herinvoering inkomenstoets. 8.8 Bij het optreden als centrumgemeente mag de gemeente geen financieel nadeel ondervinden. 8.9 De gemeenteraad wordt maandelijks via een dashboard geïnformeerd over de realisatie van het sociaal domein.

Onze resultaten en activiteiten in 2021 Wat en hoe hebben we dat bereikt?

1

Inwoners doen mee aan de samenleving en kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen

De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor het bieden van zorg en ondersteuning. Het beoogd maatschappelijke effect is dat alle inwoners participeren naar vermogen en behoefte: iedereen doet zoveel mogelijk mee in de maatschappij. Het is aan de gemeente om de zorg en ondersteuning voor haar inwoners zo efficiënt en effectief mogelijk te organiseren. De gemeente zet hiervoor zowel preventieve voorzieningen als maatwerkvoorzieningen in. Een belangrijk 24

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

speerpunt is ‘de beweging naar voren’: Een grotere inzet van het voorliggend veld om (duurdere) maatwerk indicaties te voorkomen of sneller af te kunnen schalen naar het voorliggend veld. Door moeilijk invulbare vacatures, (langdurig) ziekteverzuim, alsmede door de spanning tussen de opgaven sociaal domein in onze gemeente en de beschikbare capaciteit, zijn een aantal zaken niet of onvoldoende uitgevoerd. Wat is niet volledig gebeurd of gehaald in 2021: • Niet alle aanvragen WMO zijn tijdig afgehandeld. Er is nog steeds sprake van wachtlijsten;

• Er is geen beleid op het gebied van ouderen en dementie. Er is nog geen dementiescan uitgevoerd en er is geen deelname aan het dementienetwerk; • Er is geen uitvoering gegeven aan het Transformatieplan Sociaal Domein; • Er is geen deelname aan de dag van de LHBTI; • Er is geen woon-zorg visie opgesteld; • Er is geen nieuwe visie geschreven voor het sociaal domein met de Brabantse Wal; • Het integraal werken is niet verder doorontwikkeld, zowel binnen de gemeente als in samenwerking met de Brabantse Wal; • Er is geen uitvoering gegeven aan het concipiëren van een omgekeerde verordening Sociaal Domein; • De wettelijke taakstelling huisvesting statushouders is niet behaald; • Het Vrijwilligers Informatie Punt en het Werkgevers Service Punt zijn niet volledig geïntegreerd in de USD; • Niet alle nieuwe wetgevingen en wetswijzigingen zijn doorgevoerd in 2021, zoals – Wet verplichte GGZ – Schuldhulpverlening (vroegsignalering) – Individuele studietoeslag – Actualiseren re-integratie verordening • Niet alle door het rijk opgelegde ontwikkelopgaven zijn vormgegeven, zoals – Simpel switchen in de keten (wisselen tussen Wmo en participatie).

•

• •

•

het zorggebruik is. Deze datascans hebben we vervolgens verrijkt met cijfers op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Samen met maatschappelijke partners en zorgaanbieders zijn aan de hand van de datascans en met behulp van hun expertise maatschappelijke opgaven geformuleerd. Deze maatschappelijke opgaven zijn vastgesteld door het college van B&W. Samen met maatschappelijke partners en zorgaanbieders is het huidige ondersteuningsaanbod in beeld gebracht. Op basis van de beschikbare data en aan de hand van de maatschappelijke opgaven zijn speerpunten per wijk geformuleerd die we toetsen bij onze adviesraad, maatschappelijke partners en zorgaanbieders. Medewerkers hebben een training datagedreven werken gehad.

Het project loopt in 2022 door, waarbij een nieuw subsidiebeleid en passende keuzes op de inzet van subsidiemiddelen worden bepaald met het oog op de beoogde taakstelling.

Realiseren bezuinigingsopgave Vanuit het amendement 1e begrotingswijziging 2021 heeft het college van B&W de opdracht om structureel €1,5 miljoen te bezuinigen door een ombuiging op de subsidies. De bezuinigingsopgave raakt de uitvoerende partijen die tevens onze subsidiepartners zijn. Daarmee staat de bezuinigingsopgave haaks op de transformatieopgave (beweging naar voren). Om, ondanks deze bezuinigingsopgave op het voorliggend veld, de inwoners nog wel de juiste ondersteuning te kunnen Project Doen wat nodig is bieden en te voorkomen dat ze direct een beroep doen op Vanuit de opgave in het Focusakkoord om verder te transhet maatwerk, moeten we de schaarse middelen voor het formeren (de beweging naar het voorliggend veld te maken) voorliggend veld heel gericht inzetten. Het project Doen wat en de bestuursopdracht transformatie Voorliggend Veld is in nodig is gaat ondersteunend zijn aan deze keuze. In 2021 zijn 2021 gestart met het project Doen wat nodig is. Het project de voorbereidingen getroffen om de 1e tranche van €500.000 omvat een data gedreven werkwijze om de benodigde inzet en subsidiemiddelen te kunnen bepalen aan de hand van data per 2022 te realiseren. Omdat het project nog niet is afgerond en cijfers. Het beoogd resultaat is: hebben we de 1e tranche naar evenredigheid verdeeld over de subsidiepartijen (korting van 10,4%). 1.

Een passend en toereikend voorliggend veld, waarbij gesubsidieerde initiatieven een bijdrage leveren aan de maatschappelijke opgave en waardoor het gebruik van Doorontwikkeling wijkcentra en Huis van de Wijk geïndiceerd maatwerk wordt beperkt. Gageldonk Op grond van de Visie Ontmoeten in de Wijk is afgesproken 2. Zo efficiënt mogelijk inzetten van de beschikbare middedat alle private en gemeentelijke ontmoetingscentra inzetten len voor de ondersteuning van inwoners. op doorontwikkeling van wijk- en ontmoetingscentra. Dit Het project bestaat uit diverse onderdelen. We hebben reeds moeten centrale plekken worden voor ontmoeting, ontwikkeling, zelfredzaamheid en ontspanning. Dit heeft geresulteerd bereikt: • Datascan in de maatschappelijke business case indicatie loze dag­ Er is aan de hand van CBS-gegevens een datascan over besteding, Odensehuis en pilot Huis van de Wijk Gageldonk. de gemeente en per wijk uitgevoerd. Hiermee is in beeld Als gevolg van deze visie en van de bezuinigingstaakstelling gebracht hoe de bevolkingsopbouw (leeftijd, etniciteit, zoals in het Focusakkoord opgenomen, zijn in 2021 diverse burgerlijke staat) eruitziet, hoe de woonomstandigheden, scenario’s uitgewerkt voor de doorontwikkeling van de de samenstelling van huishoudens, het inkomen en hoe wijkcentra in relatie tot de bezuinigingsopgave.

Gemeente Bergen op Zoom Jaarstukken 2021

25

in verband met de inzet op een externe inhaalslag op de achterstanden binnen Wmo. • Huishoudelijke ondersteuning start: dit product is een licht product en wordt ingezet wanneer om de week schoonmaken voldoende is om het huis schoon en leefbaar te houden. Maatschappelijke business case indicatie loze dagbesteding (zie ook doorontwikkeling wijkcentra) • Begeleiding waakvlam: ook dit is een lichte indicatie De pilot Café Entree is op 1 oktober 2020 van start gegaan. Dit wanneer zeer geringe begeleiding nodig is om de cliënt te is een dagbesteding in residentie Meilust waar geen indicatie ondersteunen. voor nodig is, iedereen kan binnen lopen op een moment dat hen uitkomt. Inmiddels hebben er meerdere evaluatiemomen- Beschermd wonen ten plaatsgevonden waaruit blijkt dat Café Entree bijdraagt Bergen op Zoom was voor het beschermd wonen centrum­ aan de beweging naar voren. Daarnaast voorkomt het dat gemeente voor de regio West-Brabant West. Per 1 januari inwoners een dagbestedingsindicatie aanvragen. Uit de 2022 is de centrumgemeenteconstructie voor beschermd pilot is gebleken dat we meer mensen kunnen ondersteunen wonen formeel opgehouden te bestaan. Gemeenten hebben met dezelfde financiële middelen. De pilot wordt voortgezet van het Rijk de opdracht gekregen om de samenwerking komend jaar. tussen de gemeenten voor beschermd wonen opnieuw vorm te geven.

In 2021 zijn door de zes gemeenten in de regio de Samen met TanteLouise en WijZijn Traverse groep is gestart uitgangspunten voor deze nieuwe samenwerking vastgesteld met een indicatie loze dagbesteding voor de Turkse en en zijn diverse mogelijkheden voor een hierbij passende Marokkaanse ouderen. Daardoor zal deze doelgroep minder governancestructuur onderzocht. een beroep doen op geïndiceerd maatwerk voor begeleiding. Daarnaast zijn, samen met WijZijn Traverse groep, in 2021 Er wordt bij het beschermd wonen toegewerkt naar het de voorbereidingen getroffen voor een maatschappelijke zoveel mogelijk scheiden van wonen en zorg. Dit vraagt van business case Welzijn op Recept met als doel om mensen die sommige aanbieders dat zij hun bestaande woonvormen bij de huisarts komen met niet-medische klachten te kunnen anders inrichten en gebruiken en dat zij met de cliënten verwijzen naar het welzijnswerk. diverse zaken regelen rondom inkomen en woonovereenkomsten. In 2021 is met zorgaanbieders en verhuurders van Cliëntopvolging panden gekeken hoe we hen hierin het best kunnen onderEr werd onvoldoende gestuurd op het behalen van resultaten steunen. De besluitvorming om te komen tot een nieuwe door zorgaanbieders, de inzet van de juiste ondersteuning en structuur zal in 2022 plaatsvinden. de uitstroom van cliënten.

Daarom is er een nieuwe werk­ wijze ontwikkeld waardoor we de cliënt beter kunnen volgen In 2021 is door zorgaanbieders, woningcorporaties en in zijn (herstel)proces. Deze werkwijze is in mei 2021 gestart. gemeenten het convenant ‘huisvesting & begeleiding kwetsbare groepen’ getekend. Hierin zijn leidende principes voor Door cliëntopvolging zijn we in staat meer te sturen op het huisvesten en begeleiden van kwetsbare doelgroepen resultaten en doelen. Daarnaast zorgt het ervoor dat we de zorg tijdig kunnen op- en afschalen. Dit voorkomt escalaties. opgenomen. Daarnaast is een tijdelijke compensatieregeling opgesteld. Door achterstanden bij de Wmo is hieraan, ten opzichte van de planning, nog onvoldoende invulling gegeven in 2021. Een groot gemis in het huidige regionale aanbod aan beschermd wonen is een woonvoorziening voor cliënten Vanwege het moeilijk vinden van gekwalificeerd personeel met hoog complexe Multi problematiek. Hiervoor werkten voor de ontstane vacatures zijn de grote achterstanden we in 2021 samen met het Leger des Heils en diverse andere bij het behandelen van de Wmo aanvragen in 2021 niet ketenpartners aan de realisatie van een zogenaamde Domus. ingelopen. Ook is hierdoor de cliëntopvolging vanaf oktober ‘on hold’ gezet vanwege tijdsgebrek.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=315c186e-9d18-4d10-a8f9-9626e67df3bf