1. BoZ Jaarstukken 2024 - Definitief
Tekst van het document
A.4.2.2 We gaan uitvoering geven aan de BIZ Binnenstad
A.4.3.2 We faciliteren bedrijven aan het water
A.4.4.2 We versterken campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen
A.4.1.3 We onderzoeken de haalbaarheid van het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III
A.4.1.4 We zetten het project Grote Oogst voort
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
4.1
Bergen op Zoom heeft voldoende en duurzame werklocaties
4.1.1
We geven opvolging aan werklocaties uit de locatiestudie
4.1.2
We realiseren de uitbreiding van de werklocatie Oude Molen
4.1.3
Jaarrekening
Toelichting
100%
50%
In de grondverwerving zijn in 2024 de nodige stappen gezet. Zo is een voorkeursrecht gevestigd op het laatste deel van het gebied, waardoor de gemeente het recht op eerste koop heeft.
We onderzoeken de haalbaarheid van het regionaal strategisch bedrijventerrein Reinierpolder III
100%
4.1.4
We zetten het project Grote Oogst voort
100%
4.2
Bergen op Zoom heeft een BeLeefbare binnenstad
4.2.1
We gaan de Visie op Binnenstad uitvoeren
100%
4.2.2
We gaan uitvoering geven aan de BIZ Binnenstad
100%
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 27
Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
4.3
Bergen op Zoom heeft een toonaangevende binnenhaven
4.3.1
We intensiveren de samenwerking binnen Brabant Ports
90%
Toelichting
Brabant Ports is een samenwerkingsverband van binnenhavens in Brabant, opgericht om de logistieke keten te verduurzamen en te optimaliseren. Dit initiatief speelt in op de toenemende vraag naar binnenvaartcapaciteit, betere benutting van vaarwegen en versterking van de circulaire economie. Eerder ondertekenden acht gemeenten, waaronder onze gemeente, een intentieverklaring om te komen tot Brabant Ports. Inmiddels is in 2024 de coöperatie opgericht en het programma voor 2025 nader uitgewerkt. Voor deelname is een formeel besluit van het college vereist, na consultatie van de raad.
4.3.2
We faciliteren bedrijven aan het water
4.4
Bergen op Zoom zet in op plantbased en circulair ondernemen
4.4.1
We geven uitvoering aan de agenda RWB / Economic Board West-Brabant
100%
80%
4.4.2
We versterken campussen op het gebied van plantbased en circulair ondernemen
De Strategische Agenda 2024-2028 van de RWB is op 18-42024 door het Algemeen Bestuur van de RWB vastgesteld. In combinatie met de Economische Agenda van de Economic Board West-Brabant (EBWB) is het Economisch perspectief voor West-Brabant voor de komende jaren bepaald. De gemeentelijke inzet sluit daarbij aan via een actiegerichte aanpak (o.a. Grote Oogst, campusinzet, circulaire economie, startersondersteuning).
100%
INDICATOREN Omschrijving indicator*
Landelijk**
R 2019
R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
Economie: functiemenging (verhouding tussen banen en woningen), als percentage
54,2 (2023)
50,0
49,4
50,0
50,4
50,9
**
Economie: Vestigingen (van bedrijven), aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
123,6 (2024) 131,3
137,6
145,3
151,6
163,3
143,5
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Toekomstbeeld binnenstad
2023
Pijlervisie economie
2024
28 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2024
Regio West-Brabant (RWB)
De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van zestien gemeenten met als doel de regio te versterken en stimuleren op het gebied van onder andere economie en arbeidsmarkt, mobiliteit, duurzaamheid, zorg, welzijn, onderwijs, ruimtelijke ontwikkelingen en wonen. Daarnaast is de RWB een strategische gesprekspartner voor onder andere de provincie, de nationale overheid en Europa, waar het gaat om de toekomst van de regio en beschikbare fondsen.
€308.700
BV REWIN West-Brabant
Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren. De begroting van het Rewin maakt onderdeel uit van de Begroting RWB.
€252.725
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
4.422
4.693
9.960
6.388
-3.572 N
Lasten
7.244
8.800
12.906
7.534
5.372 V
Saldo baten en lasten
-2.822
-4.107
-2.946
-1.146
1.800 V
Vermindering van reserves
367
813
857
610
-246 N
Vermeerdering van reserves
1.129
876
1.605
1.617
-12 N
Saldo reserves
-762
-63
-749
-1.007
-258 N
-3.584
-4.170
-3.694
-2.153
1.542 V
Gerealiseerd resultaat
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 4 Economische ontwikkeling € 784 V. In de begroting is de ontbinding van de NV Aangenaam opgenomen. Begroot was een eenmalig voordeel van € 2,0 mln. Dit bedrag is uitgekomen op bijna € 2,1 mln. Conform de begroting is € 1 miljoen ten gunste van het rekeningresultaat gekomen, € 50 is ingezet voor de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal. Een bedrag van € 500 was oorspronkelijk bestemd voor de campusontwikkeling binnen Delta Agrifood Business (DAB) en het restant is in de algemene reserve gestort voor economische doeleinden en de bouwkoten. Het bedrag dat in de algemene reserve is gestort is nu bij de jaarrekening € 88 V hoger. De € 500 is ingezet bij het DAB lab voor de uitbreiding en inrichting van een ‘shared facility’ ruimte in lijn met de besluitvorming in het college. Het vormen van de benodigde dekkingsreserve kapitaallasten is ten laste van het rekeningresultaat gebracht (in plaats van deze post binnen dit programma). Hierdoor is een voordeel van € 500 opgetreden. Op de personele lasten is een voordeel gerealiseerd van € 168 V vanwege openstaande vacatures.
Fysieke bedrijfsinfrastructuur € 824 V. De kosten voor de het herstel van loswal zijn nog niet gemaakt in 2024. Dit zorgde voor € 395 voordeel. De uitvoering zal naar verwachting in 2025 plaatsvinden. Er werden minder kosten gemaakt voor het verkopen snippergroen wat leidde tot voordeel van € 98. Daarnaast was het mogelijk minder capaciteit in te huren voor de uitvoering van de werkzaamheden door het grondbedrijf. Dit levert € 137 voordeel op.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 29
Het saldo van de grondexploitaties is binnen de exploitatie € 170. Dit hogere bedrag aan inkomsten leidt tot een storting in de algemene reserve, zodat het totaal van het grondexploitaties op nul uitkomt.
Economische promotie € 192 V. De opbrengst toeristenbelasting is € 56 V hoger uitgekomen dan begroot door een toename van het aantal overnachtingen waarmee in de begroting geen rekening was gehouden. Op de personele lasten is € 139 V gerealiseerd. Dit komt door de vacatureruimte bij de VVV en 1 FTE toerisme die begroot was op dit programma 4 maar voor 2024 verantwoord is op programma 6 Sport, cultuur en recreatie.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 4 Vermeerderingen aan de Algemene Reserve Vanuit de ontbinding van de NV Aangenaam is € 88 meer ontvangen en in de algemene reserve gestort dan het bedrag dat was begroot. Tevens leidt de mutatie ten gevolge van de grondexploitaties tot een hogere storting in de reserve € 170.
30 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
PROGRAMMA’S
2.5 PROGRAMMA 5: ONDERWIJS
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Bergen op Zoom is een gemeente waar de kinderen, maar ook de kinderen uit de omliggende gemeenten, goed onderwijs kunnen volgen. Het aanbod van het onderwijs is divers; van voorschoolse educatie, primair onderwijs, voortgezet onderwijs tot het MBO. Binnen het onderwijs moeten alle kinderen dezelfde kansen krijgen. Het onderwijs is op elkaar afgestemd in een doorlopende leerlijn en afgestemd op de behoeften van de lokale en regionale arbeidsmarkt. De scholen zijn goed onderhouden, veilig en duurzaam. Het onderwijs moet inclusief zijn en toegankelijk voor alle kinderen, passend bij hun mogelijkheden. Daarnaast wordt via volwassenenonderwijs ingezet op digitale vaardigheden en de ontwikkeling van taalvaardigheid van inwoners die de Nederlandse taal willen leren en/of verbeteren. De gemeente heeft extra aandacht voor overheidscommunicatie, om deze begrijpelijker te maken voor de inwoners.
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES
D.5.1 In Bergen op Zoom zijn scholen veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam
A.5.1.1 We intensiveren de integraliteit met Jeugdzorg
A.5.1.2 We implementeren het nieuwe meerjarige onderwijskansenbeleid 2024-2026
D.5.2 In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod
A.5.2.1 We ondersteunen het ambassadeurschap voor de Agenda Beroepsonderwijs West-Brabant
D.5.3 Inzetten op bestrijding en voorkomen van laaggeletterheid bij ouders/volwassenen
A.5.3.1 We willen met de gezinsaanpak de taalontwikkeling van kinderen verbeteren en daarmee de kansengelijkheid voor kinderen bevorderen A.5.3.2 We gebruiken begrijpelijke taal
A.5.1.3 We herijken het IHP eind 2024
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 31
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
5.1
We streven ernaar om in Bergen op Zoom scholen veilig, inclusief, toegankelijk en duurzaam te laten zijn
5.1.1
We intensiveren de samenwerking met Jeugdzorg (Q1-Q4)
75%
5.1.2
We implementeren het nieuwe meerjarige onderwijskansenbeleid (2024-2026) (Q1)
100% 100%
Toelichting
De samenwerking vindt plaats op uitvoering, beleid en binnen de bestuurlijke Regionale Educatieve Agenda (REA). Momenteel wordt beleid ontwikkeld voor passende kinderopvang in samenwerking met de kinderopvangorganisaties. Binnen de REA wordt onderzocht hoe jeugdhulp op de scholen beter vorm te geven. Dit onderwerp heeft een relatie met tegel O004 van het uitvoeringsplan sociaal en veilig: “We versterken de samenwerking met de voorschoolse voorzieningen, onderwijs, leerplicht en zorg en stimuleren de onderwijskansen van kinderen”.
5.1.3
We herijken het IHP eind 2024 (Q4)
5.2
In Bergen op Zoom hebben we een breed en robuust onderwijsaanbod
5.2.1
We ondersteunen het ambassadeurschap voor de Agenda Beroepsonderwijs West-Brabant (Q1-Q4)
100%
5.3
We zetten in op bestrijding en voorkomen van laaggeletterdheid bij ouders / volwassenen
5.3.1
We willen met de gezinsaanpak de taalontwikkeling van kinderen verbeteren en daarmee de kansengelijkheid voor kinderen bevorderen
5.3.2
100%
We gebruiken begrijpelijke taal (Q1) 25%
In Q1 wordt de Direct Duidelijk Deal ondertekend. De intentie is uitgesproken om helder en direct te communiceren. Er wordt beleid ontwikkeld om dit te bereiken
INDICATOREN Omschrijving indicator*
Landelijk**
R 2019
R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
Absoluut verzuim, per 1.000 leerlingen
6,3 (2023)
4,4
2,6
1,6
5,3
8,4
**
Relatief verzuim, per 1.000 leerlingen
27 (2023)
19
-
16
21
25
**
Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie (vsv’ers) (percentage)
2,4 (2023)
2,4
2,0
2,1
3,2
2,2
**
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl.* De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Onderwijsagenda Brabantse Wal 2019-2022
2019
Onderwijskansenplan 2024-2026
2023
Verordening bekostiging leerlingenvervoer
2022
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs
2015
32 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
LMC Uitvoeringsplan West-Brabant West 2021-2025
2021
Herziene Uitwerkingspact
2024
Beleidsregels last onder dwangsom bij handhaving van de Leerplicht 1969
2024
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Uitvoeringsagenda Pijlervisie Sociaal en Veilig
2024
Onderwijskansenbeleid 2024-2026
2024
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2024
Leerplicht regionaal bureau
Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdige schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg en Veiligheidspartners.
€40.000
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
4.498
3.758
4.810
4.184
-625 N
Lasten
12.824
12.476
13.282
12.827
455 V
Saldo baten en lasten
-8.326
-8.718
-8.472
-8.642
-170 N
-
90
90
90
Vermindering van reserves
-
Vermeerdering van reserves
90
-
-
-
-
Saldo reserves
-90
90
90
90
-
-8.416
-8.628
-8.382
-8.552
Gerealiseerd resultaat
-170 N
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 5: Openbaar Basisonderwijs €150 N. We hebben meer vergoeding moeten betalen aan de scholen voor vervoerskosten (gymonderwijs). De werkelijke kosten zijn afhankelijk van het aantal aanvragen van de scholen. In 2024 waren dit er meer dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. De gemeente heeft geen mogelijkheden aanvragen niet te honoreren.
Onderwijs Kansen Beleid Voor het onderwijs kansenbeleid en nationaal programma onderwijs is in 2023 een uitkering van het Rijk ontvangen. Dit bedrag is ter financiering van kosten in de periode 2023 – 2025 (einddatum 1 juli 2025). In de begroting 2024 was rekening gehouden met een bedrag van € 690 in de lasten en de baten. In 2024 zijn geen uitgaven en gedaan. Het restant van de rijksuitkering moet op basis van de voorwaarden van het Rijk beschikbaar blijven voor 2025.
Overig € 20 N. Dit betreft meerdere verschillen over het gehele programma.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 5: Mutaties in de jaarrekening zijn gelijk aan de begroting.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 33
PROGRAMMA’S
2.6 PROGRAMMA 6: SPORT, CULTUUR EN RECREATIE
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur tot Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad. Bij sport en cultuur blijven de huidige financiële kaders leidend. Op de inhoudelijke kaders is bijsturing mogelijk. Daarbij betrekken we sportclubs, sportverenigingen, culturele verenigingen- en makers om tot een goede en gelijkwaardige samenwerkingsrelatie en aanpak te komen. Met als uitgangspunten gezond leven, het stimuleren van bewegen, cultuurdeelname en cultuureducatie.
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan?
34 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
DOELEN EN ACTIES
D.6.1 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sport infrastructuur
D.6.2 Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur
A.6.1.1 We realiseren de bezuiniging voortkomend uit de businesscase Sport (Q4) A.6.1.2 We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een levenlang) toegankelijk is (going concern) A.6.1.3 We herijken het sportbeleid (Q2 – herijken uitvoeringsnota Q4) A.6.1.4 Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
A.6.1.5 Met de Brede Regeling Combinatiefuncties leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
D.6.3 Bergen op Zoom staat op de kaart als BeLeefstad
A.6.2.1 We realiseren de businesscase Cultuur inclusief verzelfstandigen van het Markiezenhof en CKB A.6.2.2 We stimuleren de oprichting van creatieve hubs als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling inclusief herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs A.6.2.3 We streven ernaar om het cultureel erfgoed te behouden en te herbestemmen
A.6.3.1 We stellen een toeristisch-recreatief actieplan op vanuit de Brabantse Wal
A.6.3.2 We realiseren de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal
A.6.3.3 We starten met de implementatie van het nieuwe evenementenbeleid
A.6.2.4 We herijken het cultuurbeleid (2025) A.6.2.5 We versterken de culturele sector onder andere vanuit de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur en leveren met de Brede Regeling combinatiefuncties een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
6.1
Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige sportinfrastructuur
6.1.1
We realiseren de bezuiniging voortkomend uit de businesscase Sport (Q4)
20%
6.1.2
We zorgen ervoor dat sport en bewegen voor alle inwoners (een levenlang) toegankelijk is (going concern)
Toelichting
De bezuinigingen zijn nog niet gerealiseerd. De implementatie van de maatregelen die benodigd zijn om te komen tot een toekomstbestendig beheermodel voor de buitensportaccommodaties leiden tot een besparing omdat de gemeente minder taken uitvoert of de financiële verantwoordelijkheid voor bepaalde kosten doorlegt naar de sportverenigingen. Dit willen we borgen in huurovereenkomsten. In de eerste vier maanden van 2025 hebben we alle buitensportverenigingen gesproken over de maatregelen. Alle input, kansen en zorgen die de verenigingen gedeeld hebben worden verwerkt en de conceptovereenkomsten worden geconcretiseerd. Het doel is om de huurovereenkomsten begin 2026 ondertekend te hebben en in te laten gaan per juli/ augustus 2026. Het rendement uit verduurzaming wordt dit jaar nog gerealiseerd. De conventionele installaties voor veldverlichting worden deze zomer vervangen door led.
100%
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 35
Nummer
Doel/actie
6.1.3
We herijken het sportbeleid (Q2– herijken uitvoeringsnota Q4)
100%
6.1.4
Met het lokaal Sportakkoord leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
100%
Met de Brede Regeling Combinatiefuncties leveren we een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
100%
6.1.5
Jaarrekening
Toelichting
6.2
Bergen op Zoom heeft een toekomstbestendige culturele infrastructuur
6.2.1
We realiseren de businesscase Cultuur inclusief verzelfstandigen van het Markiezenhof en CKB
6.2.2
6.2.3
6.2.4
60%
Het proces ten aanzien van de Businesscases Cultuur is in december 2024 bijgestuurd. Besluitvorming is met de raad gedeeld via een tweetal raadsinformatiebrieven: U24008618 (CKB) & U24-008619 (Markiezenhof).
We stimuleren de oprichting van creatieve hubs als onderdeel van de stedelijke ontwikkeling inclusief herhuisvesting van de Bergse Bouwclubs
75%
Het nieuwe beleid wordt vormgegeven en zal, zoals in het raadsvoorstel van december 2023 is toegezegd, begin 2025 ook met de raad via een ‘gevoelenspeilende raadsmededeling’ worden gedeeld.
We streven ernaar om het cultureel erfgoed te behouden en te herbestemmen
100%
We herijken het cultuurbeleid (2025) 70%
6.2.5
We versterken de culturele sector onder andere vanuit de Rijkscompensatiemiddelen Cultuur en leveren met de Brede Regeling combinatiefuncties een bijdrage in de uitvoering van het GALA (Q1-Q4)
Er is gekozen voor een integrale aanpak door visievorming binnen de pijlervisies Sociaal & Veilig (S&V) en Economie. Na vaststelling van de pijlervisie S&V is gewerkt aan een inmiddels vastgestelde uitvoeringsagenda waarin verdere concretisering naar uitvoerend cultuurbeleid staat benoemd voor 2025.
100%
6.3
Bergen op Zoom staat op de kaart als BeLeefstad
6.3.1
We stellen een toeristisch-recreatief actieplan op vanuit de Brabantse Wal
6.3.2
We realiseren de doorontwikkeling van de VVV Brabantse Wal
6.3.3
100%
75%
De businesscase VVV heeft in 2024 plaatsgevonden. Gedurende het proces is duidelijk geworden dat de volgorde tussen de businesscase VVV en het project positionering essentieel is. Deze twee trajecten worden gesynchroniseerd.
75%
De implementatie van het evenementenbeleid is een proces dat meerdere jaren gaat duren. In 2024 hebben we concrete acties gerealiseerd zoals het aanstellen van een evenementen coördinator, het maken van draaiboeken voor grote evenementen, Is er betere financieel inzichttransparantie gecreëerd met leges en is een intensief participatieproces gestart met betrekking tot het terugdringen van Single Use Plastic tijdens evenementen. . Zodra het evenementenbeleid is vastgesteld (2e kwartaal 2025) kunnen de energiekosten worden doorbelast.
We starten met de implementatie van het nieuwe evenementenbeleid
36 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
INDICATOREN Omschrijving indicator*
Landelijk**
R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
Het aantal niet sporters, uitgedrukt in een percentage
46,4 (2022)
52,7
-
52,4
-
**
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Beleidsplan Museum Het Markiezenhof 2018-2023
2017
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Uitvoeringsagenda Sociaal & Veilig
2024
Beleidsregels Cultuur
2024
Doorontwikkeling Binnenschelde ‘Boulevard in Beweging’
2014
Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed
2015
Visie Materieel erfgoed
2013
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2024
Sportbedrijf Bergen op Zoom
Het sportbedrijf Bergen op Zoom is verantwoordelijk voor de exploitatie van twee zwembaden en de gemeentelijke binnensportaccommodaties. Tevens geeft zij uitvoering aan de Brede Regeling Combinatiefuncties en is daarmee een belangrijke partner bij de uitvoering van het sportbeleid.
n.n.b
GR West-Brabants Archief (GR WBA)
Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen beheersbare kosten worden uitgevoerd.
€961.000
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
6.224
4.925
6.038
6.088
50 V
Lasten
22.196
18.887
21.767
21.481
286 V
Saldo baten en lasten
-15.972
-13.962
-15.729
-15.393
336 V
Vermindering van reserves
1.289
491
865
732
-134 N
Vermeerdering van reserves
343
-
2.571
2.571
-
Saldo reserves
946
491
-1.706
-1.839
-134 N
-15.026
-13.471
-17.435
-17.233
202 V
Gerealiseerd resultaat
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 37
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 6 Sportbeleid en activering € 33 V. Dit verschil betreft met name dat de inhuur voor het opstellen/afronden van de BC Sport (€15.500) lager is uitgekomen dan het budget dat hiervoor uit 2023 nog over was (€42.500).
Sportaccommodaties € 100 N. De personele lasten zijn € 75 V lager dan oorspronkelijk begroot, als gevolg van openstaande vacatures gedurende het jaar 2024. Daarnaast zijn de uitgaven voor groot onderhoud aan buitensportaccommodaties € 130 V lager dan begroot, De geplande vervanging van de veldverlichting heeft vertraging opgelopen. De verwachting is dat deze werkzaamheden in 2025 uitgevoerd zullen worden. Er bestond gedurende langere tijd onduidelijkheid over de btw-verwerking van de bijdragen aan het Sportbedrijf, specifiek of deze bedragen inclusief of exclusief btw moesten worden opgenomen. Om hierin helderheid te verkrijgen, is extern advies ingewonnen. In 2024 is hierover definitief uitsluitsel verkregen, wat heeft geresulteerd in een eenmalige nabetaling van € 305 N over de voorgaande jaren. Hiermee was in de begroting geen rekening gehouden.
Cultuurpresentatie, productie en participatie € 322 V. Cultuur Tijdens de coronapandemie heeft de Rijksoverheid financiële steunpakketten verstrekt ter ondersteuning en instandhouding van lokale culturele voorzieningen. De gemeenteraad heeft de ontvangen middelen bestemd voor de ontwikkeling van duurzame en toekomstbestendige culturele voorzieningen. Op verzoek van de raad wordt momenteel gewerkt aan een voorstel om het resterende budget in te zetten ten behoeve van de culturele sector. Dit voorstel was aanvankelijk gepland voor 2024 en had als doel een stimulerende impuls te bieden aan het nieuwe cultuurbeleid. Echter, vanwege de keuze voor een integrale benadering is in 2024 eerst prioriteit gegeven aan de visievorming binnen de pijlervisies Sociaal & Veilig (S&V) en Economie. In vervolg op de visievorming zal alsnog een voorstel worden gedaan het resterende bedrag van € 306 , conform de besluitvorming in de raad, in te zetten voor de culturele sector.
Musea € 225 V. De taakstelling op het Markiezenhof bedroeg in 2024 € 647. Deze taakstelling is bij het 2e Concernbericht verlaagd naar 0 ervan uitgaande dat deze volledig niet gerealiseerd zou worden. Bij de jaarrekening blijkt er uiteindelijk een voordeel te zijn van € 220 V. Dit voordeel is ontstaan vanwege een hogere opbrengst uit evenementen (€ 100 V), minder lasten omdat er geen grote tentoonstellingen zijn georganiseerd (€ 60 V) en het niet structureel invullen van vacatureruimte (€ 40 V).
Cultureel erfgoed € 144 N. In de begroting hadden we de verkoop van het pand en perceel aan De Beeklaan (Hof van Ram) opgenomen voor € 305. De verkoop heeft niet plaatsgevonden. De gelden voor ISV Cultureel erfgoed zijn niet volledig besteed. De algemene kosten voor de uitvoering van onderzoeken en advisering zijn lager doordat minder opdrachten nodig waren. Tevens is een rijksbijdrage ontvangen waarmee geen rekening was gehouden.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 6 De onttrekking uit de reserve is € 134 lager dan begroot. De onttrekking is gebaseerd op de werkelijk ontvangen rijkscompensatiemiddelen in relatie tot de kosten in 2024.
38 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
PROGRAMMA’S
2.7 PROGRAMMA 7: WMO EN JEUGD
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. Deze doelstelling raakt ook programma 8.
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan?
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 39
DOELEN EN ACTIES
D.7.1 De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners
A.7.1.1 We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4)
A.7.1.2 We maken een toekomstplan voor maatschappelijke zorg en gezondheidszorg "na" Bravis
D.7.2 Niemand mag buiten de boot vallen
D.7.3 De menselijke maat staat centraal
A.7.2.1 We voeren het plan van aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4)
A.7.3.1 We stellen een omgekeerde verordening sociaal domein op (Q4)
A.7.2.2 We maken gebruik van het Doorbraakfonds Sociaal Domein (Q1-Q4)
A.7.3.2 We bevorderen het integraal werken binnen de eigen organisatie (Q1-Q4)
A.7.2.3 We vervolgen de pilot ‘basisteam en veiligheidsteam’ voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1-Q4) A.7.2.4 We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4)
40 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
D.7.4 De zorg blijft betaalbaar
A.7.4.1 We intensiveren de transformatie van het sociaal domein A.7.4.2 We werken aan het thema Normaliseren (Q1-Q4) A.7.4.3 We werken verder aan het versterken van het voorliggend veld (Q2) A.7.4.4 We voeren het subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’ uit en pauzeren de geplande bezuiniging in 2024 (Q1-Q4) A.7.4.5 We werken aan de doorontwikkeling van de wijkcentra en het wijkgericht werken
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
7.1
De gemeente biedt de juiste zorg en ondersteuning aan haar inwoners
7.1.1
We verbeteren de gemeentelijke toegang tot zorg en ondersteuning (Q1-Q4)
30%
7.1.2
We maken een toekomstplan voor maatschappelijke zorg en gezondheidszorg “na” Bravis Niemand mag buiten de boot vallen
7.2.1
We voeren het plan van aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling uit (Q1-Q4)
100%
7.2.2
We maken gebruik van het Doorbraakfonds Sociaal Domein (Q1-Q4)
100%
7.2.3
We vervolgen de pilot ‘basisteam en veiligheidsteam’ voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming (Q1-Q4)
100%
We voeren het uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang uit (Q1-Q4)
100%
7.3
De menselijke maat staat centraal
7.3.1
We stellen een omgekeerde verordening sociaal domein op (Q4)
7.3.2
We bevorderen het integraal werken binnen de eigen organisatie (Q1-Q4)
7.4
De zorg blijft betaalbaar
7.4.1
We intensiveren de transformatie van het sociaal domein
7.4.2
We werken aan het thema Normaliseren (Q1-Q4)
7.4.3
7.4.4
We werken verder aan het versterken van het voorliggend veld (Q2)
We voeren het subsidiebeleid ‘Doen wat nodig is’ uit en pauzeren de geplande bezuiniging in 2024 (Q1-Q4)
In 2024 is een pilot uitgevoerd, waarbij vragen van inwoners door medewerkers van WijZijn en van het gemeentelijke team Wmo samen zijn opgepakt. Deze pilot is afgerond. In de zomer van 2024 is door adviesbureau Radar onderzocht wat er in onze gemeente nodig is om de transformatie van het sociaal domein te realiseren. Op basis van het door hen opgestelde advies en de Pijlervisie Sociaal en Veilig is een Uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin is opgenomen dat en hoe er verder gewerkt wordt aan de doorontwikkeling van de toegang en de realisatie van stevige lokale teams. Wij stelden hiervoor een uitvoeringsagenda vast in het 4e kwartaal van 2024 en boden dit ter kennisname aan de gemeenteraad aan.
100%
7.2
7.2.4.
Toelichting
100%
50%
In de Uitvoeringsagenda Pijlervisie Sociaal & Veilig (zie ook 7.1.1 en 7.4.1) is het bevorderen van integraal werken binnen de eigen organisatie opgenomen als onderdeel van de transformatie sociaal domein.
100%
50%
Normaliseren is onderdeel van de uitvoeringsagenda Sociaal en Veilig en komt voor in meerdere tegels. Een voorbeeld hiervan is de tegel omgekeerde verordening. Hierin wordt normaliseren meegenomen.
30%
In de uitvoeringsagenda Sociaal en Veilig zijn diverse tegels gericht op de versterking van het voorliggend veld. De subsidieregeling Gezond en Actief Leven Akkoord is conform uitgevoerd.
100%
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 41
Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
7.4.5
We werken aan de doorontwikkeling van de wijkcentra en het wijkgericht werken 75%
Toelichting De doorontwikkeling van de wijkcentra en wijkgericht werken hangen nauw samen met het ontwikkelen van stevige lokale teams zoals bedoeld in het Rapport ‘Versterken sociale basis’ van Radar Advies en zijn hiermee onderdeel van de transformatie sociale domein. Het onderzoek ‘Ontmoetingscentra als onderdeel van de sociale basis’ zal in Q2 2025 worden voorgelegd aan het college.
INDICATOREN Omschrijving indicator*
Landelijk**
R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
Jongeren met een delict voor de rechter (% van 12 t/m 21-jarigen)
1 (2023)
1
1
1
1
**
Kinderen in een uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar)
6 (2023)
9
9
9
8
**
Werkloze jongeren (% van 16 t/m 22-jarigen)
2 (2023)
2
2
1
2
**
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)
11,5 (2024)
13,8
16,8
17,4
14,7
14,7
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar)
0,9 (2024)
1,1
1,2
1,1
0,8
0,9
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
0,3 (2024)
0,4
0,4
0,3
0,2
0,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per 10.000 inwoners)
650 (2024)
-
950
1.050
1060
1000
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Uitvoeringsagenda Pijlervisie Sociaal en Veilig
2024
Regiovisie jeugdhulp West Brabant West 2022-2025
2021
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2024
GROGZ West-Brabant
De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de openbare en de preventieve gezondheidszorg.
€1.731.000
42 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
€0
Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg voor het werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord; Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord; Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord.
Kleinschalig Collectief Vervoer
Het regelen van het vervoer voor mensen vanuit de WMO in West-Brabant. €1.413.000 De begroting van het Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) maakt onderdeel uit van de Begroting RWB.
GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties en meldpunt crisiszorg West-Brabant (GIA)
Verankeren van samenwerking tussen West-Brabantse gemeenten bij de aanpak van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio West-Brabant.
€809.259
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
12.297
8.052
13.314
13.995
681 V
Lasten
84.452
90.286
100.878
98.068
2.810 V
Saldo baten en lasten
-72.155
-82.233
-87.564
-84.073
3.491 V
-
346
346
346
Vermindering van reserves
-
Vermeerdering van reserves
3.346
-
190
190
-
Saldo reserves
-3.346
346
156
156
-
Gerealiseerd resultaat
-75.501
-81.887
-87.408
-83.917
3.491 V
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 7 Wmo € 281 V. We hebben minder uitgegeven voor de voorzieningen huishoudelijke ondersteuning en individuele begeleiding dan begroot en meer voor dagbesteding dan begroot. Verder zien we minder opbrengsten uit eigen bijdragen dan verwacht. Ten opzichte van het totale budget voor Wmo van € 30 mln. is dit een geringe afwijking.
Jeugdzorg € 974 N. We zien na bijstelling in het 2e concernbericht een verdere toename aan kosten voor jeugdzorg van € 1,0 mln. . Het aantal jeugdigen dat ondersteuning nodig heeft is vooraf niet te voorspellen en zal daarmee altijd onzeker zijn. Een fluctuatie in de hoeveelheid en soort zorg kan grote financiële gevolgen hebben. Bijvoorbeeld bij één extra jeugdige in een hoogcomplex arrangement lopen de kosten op tot ruim € 135. We zien met name in de laatste periode van het jaar een verschuiving naar inzet van zwaardere en hele dure hoogcomplexe zorg en woonzorg. Ook is er meer inzet geweest van zorg op basis van het Landelijke Transitie Arrangement (LTA). De gemeente heeft geen invloed op de indicaties, de hoogte en de duur van deze over het algemeen zeer dure zorg vanuit het LTA.
IZA Gelden € 380 V. Vanuit IZA (Integraal Zorg Akkoord) hebben we gelden ontvangen vanuit de gemeente Breda (centrumgemeente). Op dit moment is nog niet bekend of deze middelen een structureel karakter hebben.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 43
Toeslagenaffaire 124 V. In het kader van de toeslagenaffaire behandeling, welke wij als gemeente uitvoeren, ontvangen wij een normvergoeding voor deze werkzaamheden. Deze normvergoeding inclusief de afrekening over voorgaand jaar zijn hoger dan waar in de begroting rekening mee was gehouden.
Beschermd wonen € 3.604 V. In de afgelopen jaren zijn via de regionale algemene uitkering middelen ontvangen voor beschermd wonen. Bij de besteding van de middelen is uitgegaan van de beschikbaar gestelde middelen. In de raming van de algemene uitkering is rekening gehouden met een lagere uitkering, terwijl deze niet is verwerkt in de budgetten voor beschermd wonen. In 2024 was rekening gehouden met een maximaal budget van ruim € 14 miljoen in de begroting aan lasten. Het bedrag van € 3,6 miljoen V dient voor een bedrag van € 1,5 miljoen ter compensatie van de lagere algemene uitkering (zie programma 1). Het resterende bedrag betreft de niet ingezette middelen omdat de lagere uitkering via de algemene uitkering wel als leidraad is gebruikt voor de besteding. In de Het tekort is primair veroorzaakt door de combinatie van een stijgend aantal inburgeringstrajecten en de noodzakelijke inhuur van externen vanwege de hoge uitvoeringslast. Voor de toekomst ligt de oplossing in het structureel borgen van middelen, het versterken van de uitvoeringscapaciteit en het blijven inzetten op een lerende en adaptieve uitvoeringspraktijk. Hiermee blijft de ISD Brabantse Wal in staat om inburgeraars adequaat te begeleiden naar participatie en zelfredzaamheid.
Komende jaren zullen mutaties rechtstreeks op de budgetten van beschermd wonen plaatsvinden, zoals ook de werkelijke afrekening van afgelopen jaar op basis van de bijstelling in de algemene uitkering. Daarnaast staan we de komende jaren voor vele investeringen, wat extra aandacht vereist bij het budgetbeheer.
Uitvoeringkosten inburgering € 234 V. In 2023 zijn middelen (ca. € 120) toegevoegd aan de algemene uitkering ter dekking van de uitvoeringskosten van o.a. de wet inburgering 2021. Deze middelen zijn niet specifiek toegewezen aan een programma (taakmutatie). In de afgelopen jaren zijn de uitgaven binnen het totale takenpakket van de ISD opgevangen. In 2024 is door een toename van het aantal trajecten en de noodzakelijke inhuur van externen het niet mogelijk gebleken dit binnen het takenpakket uit te voeren. In 2024 hebben we een vanuit een definitieve afrekening ontvangen voor inburgeringstrajecten. Per saldo resulteert dit in een voordeel.
Gezondheidszorg € 158 N. Het nadeel wordt veroorzaakt door € 100 N voor de realisatie van beweegtoestellen in de openbare ruimte. Door leveringsproblemen was realisatie in 2023 niet mogelijk heeft de oplevering pas in 2024 plaatsgevonden. Voor de jeugdgezondheidszorg 0 tot 4 jarigen zijn de kosten door een grotere vraag naar deze zorg € 58 N hoger dan begroot. Deze zorg betreft ook de kosten voor het rijksvaccinatie programma voor deze doelgroep.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 7 Mutaties in de jaarrekening zijn gelijk aan de begroting.
44 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
PROGRAMMA’S
2.8 PROGRAMMA 8: WERK EN INKOMEN
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van landelijke wetten die bedoeld zijn om het welzijn te verbeteren van inwoners met wie het wat minder gaat. We hebben hierin grote uitdagingen voor ons liggen. De vorige periode zijn we al begonnen met een andere manier van werken om iedereen de juiste zorg of ondersteuning te bieden. Niemand mag buiten de boot vallen. De menselijke maat staat centraal. We gebruiken begrijpelijke taal en stellen wat de inwoner nodig heeft voorop. Dit doen we bij voorkeur gezinsgericht en in goede samenwerking met andere partijen, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheid, wonen en veiligheid. Tegelijkertijd moet de zorg ook betaalbaar blijven. Onderstaande tekst moet volledig in samenhang worden gelezen met de tekst onder programma 7 – WMO en Jeugd. Werk en inkomen maakt namelijk integraal onderdeel uit van het beleidsproces binnen het Sociaal Domein. De tekst onder programma 8 moet daarom gelezen worden in het verlengde van programma 7.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 45
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES
D.8.1 Alle inwoners doen mee
D.8.2 Bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners versterken
A.8.1.1 We bevorderen werken naar vermogen
A.8.2.1 We verbeteren de aanpak vroegsignalering schulden
A.8.1.2 We intensiveren de ketensamenwerking tussen de GR ISD, WVS en het werkplein
A.8.2.2 We geven vorm aan de aanpak armoedeverzachting
A.8.2.3 We realiseren uitgiftepunten voor gratis menstruatiemiddelen
A.8.2.4 We richten een bestaanszekerheidsfonds op
A.8.2.5 We zetten de aanpak energiearmoede voort
46 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
Jaarrekening
8.1
Alle inwoners doen mee
8.1.1
We bevorderen werken naar vermogen
100%
8.1.2
We intensiveren de ketensamenwerking tussen de GR ISD, WVS en het werkplein
100%
Toelichting
8.2
Bestaanszekerheid van kwetsbare inwoners versterken
8.2.1
We verbeteren de aanpak vroegsignalering schulden
100%
8.2.2
We geven vorm aan de aanpak armoedeverzachting
85%
8.2.3
We realiseren uitgiftepunten voor gratis menstruatiemiddelen
100%
8.2.4
We richten een bestaanszekerheidsfonds op
70%
In het huidige plan van aanpak armoedeverzachting is opgenomen dat dit fonds per 2025 operationeel zal zijn.
8.2.5
We zetten de aanpak energiearmoede voort
70%
Deze aanpak maakt onderdeel uit van de aanpak armoedeverzachting en heeft een looptijd vanaf medio december 2024 tot 2027.
Dit plan van aanpak is een adaptief document tot 2027.
INDICATOREN
Omschrijving indicator
Landelijk*
Banen (per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar)
Realisatie R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
836,6 (2023)
706,1
727,2
744,7
759,2
**
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de (potentiële) beroepsbevolking)
732 (2024)
67,5
67,6
69,5
70,3
70,9
Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 inwoners)
343,6 (2024)
542,2
505,3
426,4
407,4
416,3
Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 inwoners van 15-64 jaar)
203,1 (2024)
88,8
107,9
119,7
123,3
163,2
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2024
2020
Pijlervisie Sociaal & Veilig
2024
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 47
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Bijdrage van de gemeente in 2024
• Werkvoorzieningsschap West-Brabant Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voorma(WVS) lige Wet Sociale Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeids- • markt staan. Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal (GR ISD)
De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van en gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening.
Doorbetaling Rijksbijdrage: € 11.747.011 Aanvullende bijdrage: €1.688.396
€8.893.220
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000)
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
33.421
29.286
29.286
34.864
5.579 V
Baten Lasten
63.958
57.220
58.154
64.217
-6.063 N
Saldo baten en lasten
-30.537
-27.935
-28.868
-29.353
-484 N
Vermindering van reserves
2.316
706
1.057
1.057
-
Vermeerdering aan reserves Saldo reserves Gerealiseerd resultaat
811
-
846
846
-
1.505
706
211
211
-
-29.032
-27.229
-28.657
-29.142
-484 N
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 8 Bijstand levensonderhoud € 209 N. Van het Rijk ontvangen de gemeenten een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. In 2024 hebben we € 5,4 mln. meer ontvangen dan het begrote budget van €28,4 mln. Dit is het gevolg van de verwerking van de realisaties van 2023 en recente inschattingen van de conjuncturele situatie in het landelijke BUIG-budget. Parallel aan de verhoging van de inkomsten vanuit het Rijk zien we een vergelijkbare stijging van de uitgaven voor de uitkeringen bijstand van ca. € 5,6 mln. Per saldo levert dit een nadeel op van € 209 N. Dit komt doordat het aantal inwoners met een uitkering ten opzichte van 2023 is gestegen en doordat het minimumloon (en daarmee de uitkeringen) is gestegen. Er is sprake van een overschrijding van het budget. De systematiek betreffende BUIG is toegelicht in de raadsinformatiebrief van 18 december 2024.
Schuldhulpverlening € 137 N. Ten behoeve van de verbetering van de vroegsignalering schulden wordt er een nieuwe werkwijze gehanteerd. Dit zodat inwoners met schulden beter en eerder worden bereikt. In het Beleidskader 2025 zijn hiervoor extra middelen gevraagd vanaf 2025. We zijn echter al met de nieuwe werkwijze begonnen, zodat ook in 2024 al meer mensen met problematische schulden werden bereikt. Daarnaast is er ook meer begeleiding ingezet voor ondernemers met financiële problematiek. De nieuwe werkwijze brengt met zich mee dat er ook meer kosten zijn gemaakt voor de uitvoering.
48 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
Participatie € 138 N. Sinds 2023 zetten we extra in op sociale activering om inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te activeren en om te spreken met uitkeringsgerechtigden waarmee al lange tijd niet gesproken was. Gevolg hiervan is wel dat we meer uitgaven hebben gehad dan begroot voor medische adviezen en opleidingen voor inwoners om de achterstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen. Daarnaast is de inzet op garantiebanen en beschut werk geïntensiveerd. Meer plaatsingen hebben ook geleid tot meer uitgaven voor job coaching en loonwaardebepaling. Het inzetten van de beschikbare middelen voor participatie van inwoners, heeft dus tot gevolg gehad dat we voor een aantal voorzieningen meer kosten hebben gemaakt dan begroot.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 8 Mutaties in jaarrekening zijn gelijk aan de begroting.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 49
PROGRAMMA’S
2.9 PROGRAMMA 9: MILIEU
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het beleid. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld. Onze duurzaamheidsdoelen gaan wij bereiken door intensief samen te werken met onze inwoners, partners en leveranciers.
(Deze doelstelling raakt ook de paragraaf duurzaamheid)
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES
D.9.1 De gemeente is duurzaam
A.9.1.1 We breiden de ambtelijke capaciteit uit op klimaat- en energiebeleid
D.9.2 Riool- en regenwater wordt effectief en efficiënt verwerkt
A.9.2.1 We beheren onze riolering
A.9.1.2 We werken aan de uitvoering en realisatie van de doelstellingen uit de Regionale Energie Strategie A.9.1.3 We gaan actief aan de slag met het verduurzamen van de gebouwde omgeving
A.9.1.4 We stellen een Taskforce Duurzaamheid op A.9.1.5 We voeren onze Bergse Adaptatie Strategie uit
50 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
D.9.3 Afval wordt effectief en efficiënt verwerkt
A.9.3.1 We stellen een grondstoffenbeleids plan op
A.9.3.2 We stellen een afvalstoffenverordening op
D.9.4 Inwoners ervaren een gezonde leefomgeving
A.9.4.1 We stellen een lucht- en geurbeleid op A.9.4.2 We actualiseren het bodembeleid A.9.4.3 We implementeren de omgevingswet
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
9.1
De gemeente is duurzaam
9.1.1
We breiden de ambtelijke capaciteit uit op klimaat- en energiebeleid
9.1.2
Jaarrekening
Toelichting
100% Het gaat goed met de ontwikkelingen van duurzame energie binnen de regio. Met betrekking tot de eigen opgaven is er sprake van vertraging op de windontwikkeling. Inmiddels is RES West-Brabant gestart met het opstellen van de RES 2.0. De RES 2.0 is een actualisering van de RES. In de begroting stond dat de RES 2.0 in 2024 vastgesteld zou worden, dat wordt Q2 van 2025.
We werken aan de realisatie van de doelstellingen uit de Regionale Energie Strategie 90%
9.1.3
We gaan actief aan de slag met het verduurzamen van de gebouwen en de omgeving
100%
9.1.4
We stellen een Taskforce Duurzaamheid op
100%
9.1.5
We voeren onze Bergse Adaptatie Strategie uit
De gevraagde middelen voor de uitvoering van de klimaatadaptatiestrategie worden meegenomen in de begroting 2025. Deze waren in 2024 nog niet beschikbaar en/of toegekend.
50%
9.2
Riool- en regenwater wordt effectief en efficiënt verwerkt
9.2.1
We beheren onze riolering
9.3
Afval wordt effectief en efficiënt verwerkt
9.3.1
We stellen een grondstoffenbeleidsplan op
9.3.2
We stellen een afvalstoffenverordening op
100%
100% De afvalstoffenverordening is in 2024 nog niet opgesteld. In december 2024 is het Grondstoffenbeleidsplan vastgesteld in de gemeenteraad. Hierop volgend is de Afvalstoffenverordening en deze zal nu begin Q2- 2025 worden voorgelegd aan de gemeenteraad om vast te stellen.
75%
9.4
Inwoners ervaren een gezonde leefomgeving
9.4.1
We stellen een lucht- en geurbeleid op
9.4.2
We actualiseren het bodembeleid
9.4.3
We implementeren de omgevingswet
50%
In 2024 waren er andere beleidszaken met meer prioriteit zodat het lucht- en geurbeleid nog geen vorm heeft kunnen krijgen. Wel is een ‘nul’ situatie is vastgesteld. Het opstellen van dit beleid staat gepland voor eind 2025.
25%
De databeschikbaarheid welke hiervoor nodig is, is nog beschikbaar. Dit zorgt voor een vertraging in het proces.
100%
INDICATOREN
Omschrijving indicator
Landelijk*
Volksgezondheid en Milieu: omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit (%)
Realisatie R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
152(2022)
183
177
166
-
**
41%(2022)
5,1%
6,4%
8,0%
-
**
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 51
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota
Vastgesteld
Actieplan Biobased Economy
2016
Actieplan MVI
2021
Grondstoffenbeleidsplan
2024
Bergse Adaptatie Strategie (BAS)
Q4 2023
Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)
2019
Groenstructuurplan
2006
IBOR-Plan
2017
Regionale Energie Strategie 1.0
2021
Transitievisie Warmte Bergen op Zoom
2023
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
SAVER NV
De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten
Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)
De uitvoering van de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen, de behandeling van bezwaar- en beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de deelnemende partijen. In het programma worden de kosten voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing verantwoord.
Brabant Water NV
De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging.
Omgevingsdienst West Brabant
De uitvoering van onderzoek, toetsing en toezicht vanuit publiek belang.
Bijdrage van de gemeente in 2024 €477.745
€1.464.116
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000)
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
Baten
24.967
26.893
26.998
27.477
479 V
Lasten
21.774
23.035
22.933
22.825
109 V
Saldo baten en lasten
3.193
3.859
4.065
4.652
587 V
25
179
179
165
-14 N
Vermindering van reserves Vermeerdering van reserves
257
-
-
-
Saldo reserves
-232
179
179
165
-14 N
Gerealiseerd resultaat
2.961
4.038
4.244
4.817
573 V
52 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
-
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 9 Riolering € 92 V. Het product riolering is een gesloten administratie en het resultaat wordt verrekend met de voorziening Onderhoud riolering. In de berekening van het tarief van rioolheffing mogen een aantal kosten worden meegenomen die invloed hebben op het rekeningresultaat. Dit betreffen onder andere de vergoeding van kwijtscheldingskosten, rentekosten en de vergoeding van de btw. Per saldo zijn deze kosten € 92 N hoger uitgekomen, waarbij de rentekosten hoger waren dan begroot en de btw kosten lager. De btw kosten zijn lager uitgekomen vanwege lagere onderhoudskosten en kapitaallasten. Hierdoor kunnen we minder btw compenseren.
Afval € 63 V. Het product huishoudelijk afval is een gesloten administratie en het resultaat wordt verrekend met de voorziening Huishoudelijk afval. In de berekening van het tarief afvalstoffenheffing mogen een aantal kosten worden meegenomen die invloed hebben op het rekeningresultaat. Dit betreffen onder andere de vergoeding van kwijtscheldingskosten, rentekosten en de vergoeding van de btw. Deze laatste post is € 64 V hoger uitgekomen dan begroot. Dit komt met name door hogere kosten voor kwijtschelding.
Milieubeheer € 432 V. Op de personele lasten is een voordeel gerealiseerd van € 83 V vanwege openstaande vacatures. De bijdrage aan de OMWB komt uit op € 1,5 mln en is daarmee € 310 V lager dan begroot. Op het Programma wettelijke taken zijn minder werkzaamheden uitgevoerd voor wat betreft klachten WOO/WOB verzoeken/ advieskosten wat een incidenteel voordeel oplevert van € 64 V. Op het programma verzoektaken ontstaat een voordeel doordat er minder verzoektaken zijn ingediend en doordat er meer verzoektaken zijn doorbelast aan interne projecten (vergunningen RO, Projecten en Grondexploitaties) voor in totaal € 246 V.
TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 9 Inzake duurzaamheid is een bedrag van € 14 minder onttrokken aan de reserve.
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 53
PROGRAMMA’S
2.10 PROGRAMMA 10: VOLKSHUISVESTING, LEEFOMGEVING & STEDELIJKE VERNIEUWING
Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Al onze inwoners moeten de mogelijkheid hebben om een huis binnen hun mogelijkheden te kunnen vinden. In een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. We moeten wonen in Bergen op Zoom betaalbaar en toegankelijk maken en houden. Daarom zetten we vol in op het aanpakken van de woningnood. We werken samen met de Provincie en Regio. Daarmee maken we wonen in onze stad mogelijk én zorgen we voor extra investeringen vanuit het Rijk.
(Deze doelstelling raakt ook programma 3)
Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES
D.10.1 Alle inwoners kunnen (binnen hun mogelijkheden) een woning vinden
A.10.1.1 We intensiveren het woningbouwprogramma aan de hand van de locatiestudie
A.10.1.2 We monitoren de verdeling van de prijsklassen uit de Woondeal
A.10.1.3 We werken met de regio verder aan de woonzorgvisie
54 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024
Tabel met stand van zaken acties. Nummer
Doel/actie
10.1
Alle inwoners kunnen (binnen hun mogelijkheden) een woning vinden
10.1.1
We intensiveren het woningbouwprogramma aan de hand van de locatiestudie
10.1.2
10.1.3
Jaarrekening
Toelichting
100%
90%
Met behulp van het programma Shinto Labs monitoren we de woningbouwprogrammering. Het programma werd medio 2024 geïmplementeerd en we werken momenteel aan het operationeel maken ervan. Vanaf 2025 zullen de prijsklassen van de woningen inzichtelijk zijn.
90%
Momenteel wordt de regionale woonzorgvisie opgesteld. Naar verwachting wordt deze rond de zomer van 2025 vastgesteld. Parallel daaraan zijn we begonnen met het opstellen van een nieuw volkshuisvestelijk programma voorheen woonvisie. Hierin vindt ook een doorvertaling plaats van de regionale woonzorgvisie.
We monitoren de verdeling van de prijsklassen uit de Woondeal
We werken met de regio verder aan de woonzorgvisie
INDICATOREN
Omschrijving indicator
Landelijk*
Aantal nieuwgebouwde woningen (per 1.000 woningen) Demografische druk (%)
Realisatie R 2020
R 2021
R 2022
R 2023
R 2024
9,1 (2023)
3,6
9,2
12,2
17,5
**
70,4% (2024)
73,4%
74,0%
74,9%
75,2%
75,2%
Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.
KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota Beleidsnota Parkeren
Vastgesteld 2013
Nota Parkeernormering
2015
Nota Ruimtelijke kwaliteit
2023
Nota & Beleidsregels Humane Huisvesting Internationale Werknemers
2021
Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom
2015
Structuurvisie Bergen op Zoom 2030
2011
Toekomstbeeld binnenstad
2023
Verkeersplan
2014
Nota kostenverhaal
2024
Nota grondbeleid
2024
Omgevingsvisie
2023
Woonvisie
2020
Visie Verkeer en Parkeren
2012
Nota Ruimtelijke kwaliteit
2019
Visie op dienstverlening
2024
Visie Verkeer en Parkeren
2012
Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 55
VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij
Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV
Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van abonnementen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke.
NV Aangenaam Bergen op Zoom
De NV Aangenaam Bergen op Zoom is in 2024 geliquideerd. De vereffening heeft eveneens in 2024 plaatsgevonden.
WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000)
Rekening 2023
Begroting 2024 voor wijziging
Begroting 2024 na wijziging
Realisatie 2024
Verschil V / 2024 N
Baten
11.610
20.423
24.505
27.977
3.472 V
Lasten
10.578
22.724
27.096
28.943
-1.847 N
Saldo baten en lasten
1.032
-2.300
-2.591
-967
1.624 V
Vermindering van reserves
2.651
2.401
849
2.385
1.536 V
Vermeerdering van reserves
5.018
1.672
2.763
4.014
-1.251 N
Saldo reserves
-2.367
729
-1.914
-1.628
286 V
Gerealiseerd resultaat
-1.335
-1.571
-4.505
-2.595
1.910 V
TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 10 Parkeerbelasting € 119 V. Bij het 2e Concernbericht hebben we de opbrengst parkeerbelasting met € 400 verhoogd tot € 5,7 miln. Bij de jaarrekening blijkt de opbrengst nog € 119 V hoger uit te zijn gekomen. Met name de opbrengsten vanuit de parkeergarages zijn hoger uitgekomen. Beide effecten vloeien voort uit een hoger gebruik van de parkeervoorzieningen.
Grondexploitatie. Het verschil op zowel de baten als de lasten houdt verband met de herzieningen van de grondexploitaties, inclusief de wijzigingen op de verliesvoorzieningen en de tussentijdse winstnemingen in diverse projecten. Deze voor- en nadelen gaan over onderhanden werk mutaties die in de exploitatie terecht komen. Het saldo van de baten/lasten was € 400N. Dit leidt niet tot een resultaat op dit programma omdat er een lagere storting in de Algemene Reserve tegenover staat, waardoor per saldo geen effect op het resultaat van dit programma is. De afwijking op de hogere lasten vanuit het grondbedrijf kent als voornaamste oorzaak de vorming van een verliesvoorziening Wal 2. Tegenover een afwijking op de lasten staat ook een afwijking op de baten omdat de mutaties via onderhanden werk naar de balans worden geboekt. Een nadere toelichting op de grondexploitaties is opgenomen in de paragraaf Grondbeleid.
Volkshuisvesting beheer woonwagens € 921 V. In de raadsvergadering van oktober heeft de gemeenteraad ingestemd met de verkoop van woonwagen-standplaatsen aan Stadlander. In het raadsvoorstel is tevens aangegeven dat er ook woonwagenbewoners geïnteresseerd waren om hun standplaats aan te kopen. In de bedrijfswaardeberekening die Stadlander had gemaakt was hier nog geen rekening mee gehouden. Uiteindelijk hebben 18 woonwagenbewoners aangegeven hun standplaats te willen kopen. Hiervan zijn er daadwerkelijk 5 verkocht in 2024. De overige standplaatsen worden in 2025 verkocht. De opbrengst van de verkochte standplaatsen in 2024 bedraagt € 158 dat is € 98 V meer dan begroot. Doordat 18 woonwagenbewoners zelf hun standplaats aankopen is de bijdrage die wij aan Stadlander moeten betalen € 589 V lager uitgekomen dan waarvan in het raadsvoorstel van oktober is uitgegaan.