CConstaterende datBergen op Zoom
Koppel je AI →
Document · PDF

1. BoZ Jaarstukken 2024 - Definitief

Beeldvorming 3 juni 2025, gemeente Bergen op ZoomBij agendapunt: Jaarstukken 202439.558 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

JAARSTUKKEN 2024

Locatie: Vijverberg Noord

GEMEENTE BERGEN OP ZOOM

BIJLAGE BIJ RAADSVOORSTEL RVB25-0030

VOORWOORD

De Jaarstukken 2024 zijn opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bergen op Zoom. Hiermee legt het college verantwoording af over het boekjaar 2024. Het college van burgemeester en wethouders verklaart dat de Jaarstukken 2024 een getrouw beeld geven. Enkele transacties zijn niet rechtmatig tot stand gekomen. In 4.9 Rechtmatigheidsverantwoording wordt de rechtmatigheid beschreven. De gemeenteraad van Bergen op Zoom behandelt de Jaarstukken 2024 op 26 juni 2025. Het college van burgemeester en wethouders van Bergen op Zoom, Secretaris, Burgemeester, J. Perfors Drs. M. Mulder MSc

2 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

INHOUDSOPGAVE

VOORWOORD

1

2

INLEIDING

5

1.1 1.2

8 10

PROGRAMMA’S

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10

3

4

Financiële samenvatting Bestemming van het resultaat van 2024

11

Programma 1: Bestuur en Ondersteuning Programma 2: Veiligheid Programma 3: Beheer openbare ruimte Programma 4: Economie Programma 5: Onderwijs Programma 6: Sport, cultuur en recreatie Programma 7: WMO en Jeugd Programma 8: Werk en inkomen Programma 9: Milieu Programma 10: Volkshuisvesting, leefomgeving & stedelijke vernieuwing

11 17 21 26 31 34 39 45 50 54

PARAGRAFEN

58

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12

58 60 62 65 71 79 84 88 103 110 118 120

Duurzaamheid Dienstverlening Taakstellingen Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Financiering Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partijen Grondbeleid Bedrijfsvoering Openbaarheidsparagraaf Kredietrapportage

JAARREKENING

122

4.1 4.2 4.3

122 126 130

Overzicht van baten en lasten Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 3

4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

5

6

Toelichting op de balans Staat van reserves en voorzieningen Toelichting op reserves en voorzieningen Overheidssubsidies Incidentele baten en lasten Rechtmatigheidsverantwoording Sisa Gewaarborgde geldleningen Wet normering topinkomens

133 141 144 147 149 151 153 167 168

SPECIFICATIE PER TAAKVELD

169

5.1 5.2

169 172

Lasten per taakveld Baten per taakveld

AFKORTINGENLIJST

4 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

175

1

INLEIDING

EEN TERUGBLIK OP 2024 In de jaarrekening kijken we terug op wat er in 2024 is gebeurd. Dat jaar ligt al weer even achter ons, maar het was een jaar waarin veel is gebeurd. We bekijken vooral of we hebben gedaan wat we tevoren hadden afgesproken en of dat is gebeurd binnen de vooraf gestelde financiële kaders. Een belangrijk onderwerp in het Bestuursakkoord ‘Samen Bergen Verzetten’ is om de basis op orde te krijgen. In 2024 hebben we daar opnieuw hard aan gewerkt, zowel inhoudelijk als financieel. We deden dat stap voor stap.

Verbeteren van de financiën Met een duurzaam financieel beleid nam de schuldenlast verder af. In de jaarrekening over 2021 stond de schuldenlast nog op een bedrag van € 229,5 miljoen. Dat was de schuld waar we deze bestuursperiode mee begonnen. Inmiddels zien we dat dat bedrag gestaag is afgenomen. Het resultaat over 2024 laat nu een bedrag van € 160,7 miljoen als netto schuldenlast zien. Tegelijkertijd groeide het eigen vermogen naar 82,8 miljoen euro. Daarmee staan we er financieel stukken beter voor. Sterker nog, Bergen op Zoom is financieel teruggekomen op het niveau van een gewone gemeente.

Achterstallig onderhoud We komen nu in een volgende fase terecht. Een fase waarin we verder gaan met het aanpakken van achterstallig onderhoud. Een belangrijk voorbeeld daarvan is het inhalen van onderhoud aan de wegen. Daar is in 2024 al veel werk aan verricht door het herstel van de hoofdwegen. We reserveerden daar eerder al ruim 9 miljoen euro voor. En zoals destijds aangekondigd komt daar nog een vervolg op met onderhoud aan de straten, paden en wegen in onze wijken. Uit onderzoek voor het opstellen van het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) blijkt dat dit dringend nodig is. Daarom stellen we ruim 16 miljoen euro beschikbaar aan de voorzieningen ‘groot (achterstallig) onderhoud wegen’ om deze achterstand de komende jaren weg te werken. Omdat het gaat om situaties waarbij de veiligheid in het geding komt, is het een noodzaak en ook een (wettelijke) verplichting om hier uitvoering aan te geven. We weten dat al die wegopbrekingen ook voor overlast zorgen voor onze inwoners. Dat zagen we in 2024 en we zullen dat ook in latere jaren ondervinden. Door beter te plannen en duidelijke communicatie over de werkzaamheden proberen we de hinder te verzachten. Maar helemaal voorkomen kunnen

we het niet. Helaas is dat de prijs die we nu betalen voor het onderhoud dat eerder onvoldoende is uitgevoerd. Doordat we 16 miljoen euro toevoegen aan de onderhoudsvoorzieningen sluiten we 2024 af met een tekort van 4,2 miljoen euro. Dat klinkt misschien zorgelijk, maar doordat we de afgelopen jaren onze financiële positie flink hebben verbeterd, kunnen we dit nu goed opvangen. Het is zelfs gelukt om de schuld verder omlaag te brengen en het eigen vermogen verder aan te vullen. Het bevestigt wel de gedachte dat financiële discipline nodig blijft en dat we nog niet klaar zijn met het herstel. Bij zo’n grote storting in de onderhoudsvoorziening hoort eigenlijk een raadsbesluit. Dat besluit heeft er in 2024 niet kunnen komen, omdat het Meerjaren Onderhoudsplan nog niet

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 5

klaar was. In deze jaarrekening herstellen we dat door de storting alsnog door de raad te autoriseren, maar formeel is dat te laat – het had uiterlijk 31 december 2024 moeten gebeuren.

Rechtmatigheid Bij zo’n grote storting in de onderhoudsvoorziening hoort eigenlijk een raadsbesluit. Dat besluit heeft er in 2024 niet kunnen komen, omdat het Meerjaren Onderhoudsplan nog niet klaar was. In deze jaarrekening herstellen we dat door de storting alsnog door de raad te autoriseren, maar formeel is dat te laat – het had uiterlijk 31 december 2024 moeten gebeuren.

Geen woorden, maar daden In deze Jaarrekening is te lezen wat we in 2024 bereikt hebben. Het feit dat de gemeentelijke financiën zich de afgelopen jaren opwaarts ontwikkelden, stemt ons positief. Maar vanzelfsprekend gaat het niet louter om de cijfers. Op de verschillende beleidsterreinen zijn mooie resultaten bereikt die bijdragen aan

een laagdrempelige manier vragen stellen over onder andere leefbaarheid en veiligheid in hun buurt. Voor het aanpakken van ondermijning (criminele invloeden op de samenleving) is een plan gemaakt. Medewerkers volgen hierin trainingen en er wordt in het werk ook meer gebruik gemaakt van data. In 2024 is flink ingezet op de aanpak van jeugdcriminaliteit en jeugdoverlast. Dit heeft mede geresulteerd in een subsidietoekenning voor het programma Preventie met Gezag (PmG) waarmee halverwege dit jaar is gestart. Samen met partners wordt al volop geacteerd op de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Hierop is ook het Jeugd Preventie Overleg (JPO) ontwikkeld. In dit overleg wordt samen met partners ingezet op jeugdcriminaliteit en -overlast. In de wijken wordt nu meer en beter samengewerkt. Dat neemt echter niet weg dat de onrustige jaarwisseling nog eens benadrukt dat deze investeringen hard nodig zijn om onze wijken veilig en leefbaar te houden.

Woningbouw

een veilige, sterke en aantrekkelijke gemeente. Zo konden de pijlervisies worden voltooid. Nadat de omgevingsvisie eerder was vastgesteld, volgden de visie op dienstverlening, de economische visie en de visie sociaal & veilig. De woorden in die pijlervisies worden omgezet in daden. Uiteindelijk willen we voor al onze inwoners een fijn leven in een fijne gemeente.

Veiligheid We hebben in 2024 veel gedaan om de veiligheid in de gemeente te verbeteren. Veiligheid staat ook nadrukkelijk op de agenda. Door de gemeenteraad is hier ook fors extra budget voor uitgetrokken. Er is een duidelijk plan gemaakt dat wordt uitgevoerd. De capaciteit van zowel de veiligheidsadviseurs als van de boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) is uitgebreid. We beschikken nu over 12 breed inzetbare boa’s en 1 boa die specifiek gericht is op overtredingen op het gebied van afval (bijvoorbeeld het illegaal bijplaatsen van afval bij ondergrondse containers). De boa’s worden ook regelmatig in de avonduren ingezet en de samenwerking met andere partijen zorgt ervoor dat bewoners de gemeente vaker in hun wijk zien. Boa’s zijn gekoppeld aan bepaalde wijken en zijn daardoor ook herkenbaar. Ook wordt er regelmatig deelgenomen aan zogenaamde pop-ups in de wijk. Hier kunnen inwoners op

6 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

Zoals eigenlijk in het hele land ligt het bouwen van woningen onder een vergrootglas. Bergen op Zoom is daar niet anders in. Iedereen verdient immers een fijne woning; duurzaam en betaalbaar. Voor zowel jong als oud. In een gezonde en aantrekkelijke stad. De ambitie is groot en past binnen de Woondeal die in de Regio West-Brabant is afgesproken. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd groot. Een van de oorzaken is de groei van de bevolking. In 2024 werd in Bergen op Zoom de 70.000ste inwoner verwelkomd. Op zichzelf een mooie ontwikkeling, maar ook een ontwikkeling die zorgt voor meer vraag naar woningen. In de afgelopen twee jaar zijn er al zo’n 800 woningen gebouwd. Nu komt het echter aan op het voorbereiden van nieuwe plannen op bestaande en nieuwe locaties. Met de zogenoemde focusprojecten zetten we in op woningbouw in bestaande stedelijke gebieden. Dat vergt tijd en gaat ook niet altijd zonder slag of stoot omdat er vanuit de omgeving ook wensen en ideeën bestaan over de invulling van de gebieden. Over de te ontwikkelen plannen aan de Westersingel, Waterfont en Plein 13 en Vrederust zijn en worden er omgevingsdialogen gehouden. Daarnaast zal er ook gekeken worden naar de locatie waarop zich op dit moment nog het huidige Bravis-ziekenhuis bevindt. De verwachting is dat Bravis in 2029 verhuist naar Roosendaal.

In onze stad is het de bedoeling dat er een zorgplein met daarbij woningen wordt ontwikkeld.

Economie en werkgelegenheid We leven in een tijd waarin krapte op de arbeidsmarkt nog altijd aan de orde van de dag is. Binnen de gemeentelijke organisatie is het ons inmiddels gelukt om veel vacatures ingevuld te krijgen. Toch blijft het een hele toer om mensen ook ‘binnen’ te houden. Het is ons er veel aan gelegen om als goede werkgever te boek te staan. Dankzij de ontwikkeling van de organisatie geven we medewerkers meer ruimte om een goede balans tussen werk en privé te vinden en bieden we ook volop kansen om opleidingen te volgen.

De economie in Bergen op Zoom ontwikkelt zich in zijn algemeenheid op verschillende gebieden. Een wezenlijk onderdeel vormt onze haven. Ze geldt als een belangrijk knooppunt voor vervoer en handel. In 2024 werd verder geïnvesteerd in de voorzieningen om de status van de haven te versterken en de veiligheid en bereikbaarheid ervan te verbeteren. We doen dat onder andere door de samenwerking binnen Brabant Ports. De ontwikkeling van de buitenhaven biedt Bergen op Zoom enorme kansen. De verwachting is dat het gaat zorgen voor extra banen. Vooral in de logistiek en de industrie. De economische groei liet sowieso een positief beeld zien in 2024. Het aantal werkenden in Bergen op Zoom nam, in lijn met de landelijke trend, toe. Als gemeentelijke overheid hebben we niet direct invloed op de toename van werkgelegenheid, maar we ondersteunen het bedrijfsleven waar we kunnen door de economische infrastructuur aantrekkelijker te maken. Ook de binnenstad blijft de nodige aandacht vergen. Er wordt uitvoering gegeven aan de Visie Binnenstad. Door winkels, horeca en cultuur te versterken, wordt geprobeerd het centrum aantrekkelijker te maken. Niet voor niets is in de toekomstvisie afgesproken Bergen op Zoom te zien als BeLeefstad. Zo is in 2024 het initiatief ‘Volle Straatjes BoZ’ van start gegaan.

Dit netwerk zet zich in voor de aanpak van leegstand in de binnenstad met als doel een levendig en toekomstbestendig stadshart te creëren. Dankzij een flinke bijdrage vanuit de Impulsaanpak Winkelgebieden heeft Bergen op Zoom subsidiegeld gekregen om het centrum aan te pakken. Ook op andere manieren maken we de binnenstad aantrekkelijker. Zo werken we aan het vergroenen van de straten. Voorbeelden daarvan zijn het aanbrengen van gevel- en klimgroen in de Penstraat en de aanpak van het Gouvernementsplein dat als horecaplein meer en meer een aantrekkelijk en groen verblijfsplein wordt. Het midden- en kleinbedrijf is belangrijk voor de lokale economie. Veel mensen werken bij mkb-bedrijven. De gemeente ondersteunt deze bedrijven bij groei, innovatie en verduurzaming. Voor sommige banen zijn arbeidsmigranten nodig, vooral in sectoren als landbouw, logistiek en industrie. Daarom is het belangrijk om goede huisvesting voor hen te regelen om te voorkomen dat er misstanden ontstaan.

Duurzaamheid en groen In diverse wijken vond groot onderhoud aan het groen plaats. Voorbeelden zijn de wijken Rode Schouw en Tuinwijk. Maar ook in onze bossen gebeurt dat. Zo is er heel wat opgeschoond op Landgoed Lievensberg. We beheren die bossen volgens een systeem waarbij niet over grote oppervlaktes eenvormig gekapt wordt. Er worden op die manier alleen individuele bomen geveld om de bossen gevarieerd te krijgen en te houden. Het kappen van bomen levert nogal eens kritiek op vanuit de inwoners en gebruikers van het groen. Toch proberen we vooraf ook al op verschillende wijzen informatie te geven waarom het nodig is om onderhoud aan het groen te plegen.

Om buurten ook schoon te houden stimuleren we inwoners om zelf ook aan de slag te gaan met een schonere leefomgeving. In 2024 deden we daarom ook mee aan de World Cleanup Day. Inwoners staken samen met medewerkers van de gemeente de handen uit de mouwen om te zorgen voor een stralend schone gemeente. Daarnaast deden we ook mee aan de Zero Waste Week waarbij inwoners gestimuleerd werden om duurzamer met afval om te gaan. Overigens doen we daar ook meer aan dan deelnemen aan dit soort acties. Een ander goed voorbeeld waar we in 2024 mee aan de slag zijn gegaan is het plaatsen van ondergrondse containers voor GFTE-afval bij hoogbouwcomplexen in Bergen op Zoom.

Jeugd centraal Het gemeentelijk beleid in Bergen op Zoom richt zich actief op jeugd. Dit gebeurt onder andere via de Jeugdraad, de kinderburgemeester en het programma Preventie met Gezag. De jeugdraad is een adviesraad voor jongeren van 12 tot 25 jaar. Ze adviseert de gemeenteraad gevraagd en ongevraagd over onderwerpen die jongeren aangaan. Een voorbeeld is de verkeersveiligheid op de Zoomdam waar dagelijks veel scholieren gebruik van maken om te voet of op de fiets (of met de brommer) naar school te gaan. In december 2024 ondertekenden de burgemeester en de Jeugdraad een convenant om de samenwerking te versterken en de stem van jongeren officieel te borgen in gemeentelijke beleid. In 2024 koos Bergen op Zoom ook voor het eerst een kinderburgemeester. Dex van Fessem is een jonge ambassadeur voor onze stad. Hij ondersteunt de burgemeester bij haar taken. Zijn

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 7

rol is onder andere het vertegenwoordigen van kinderen bij feestelijke activiteiten (ontvangst Sinterklaas) en het fungeren als aanspreekpunt voor hun belangen. In 2024 ontving de gemeente een subsidie van 1,5 miljoen euro voor het programma Preventie met Gezag. Dit landelijke programma richt zich op het voorkomen van jeugdcriminaliteit door jongeren weerbaar te maken en samen te werken met partners zoals politie en zorginstellingen. Het programma startte in juli 2024 en loopt drie jaar. Deze initiatieven zorgen ervoor dat de stem van de jeugd gehoord wordt en dat er gewerkt wordt aan veilige en betrokken samenleving voor jongeren.

Sportclubs en culturele verenigingen worden hierbij betrokken. Gezond leven, bewegen en meedoen aan cultuur zijn belangrijke doelen. De gemeente blijft investeren in cultuur, onder andere via subsidies en het GALA-programma. Ook is er nog geld van de Rijksoverheid over van de coronaperiode. Dat bedrag wordt later alsnog ingezet om de culturele sector een extra impuls te geven.

Sport, cultuur en recreatie

De gemeente blijft investeren in cultuur, onder andere via subsidies en het GALA-programma. Ook is er nog geld van de Rijksoverheid over van de coronaperiode. Dat bedrag wordt later alsnog ingezet om de culturele sector een extra impuls te geven.

De gemeente Bergen op Zoom wil een fijne plek zijn om te wonen, werken en te genieten van sport, cultuur en recreatie. Daarvoor moet nog veel gebeuren en is er in 2024 inzet gepleegd op deze onderdelen. Zo wordt er gewerkt aan een nieuwe inrichting van sport- en cultuurvoorzieningen.

1.1

Sportclubs en culturele verenigingen worden hierbij betrokken. Gezond leven, bewegen en meedoen aan cultuur zijn belangrijke doelen.

FINANCIËLE SAMENVATTING

Het gerealiseerde resultaat voor 2024 is een negatief resultaat van €4,2 miljoen. Na de raadsvergadering in oktober 2024, waarin de laatste begrotingswijziging voor 2024 is vastgesteld, was het verwachte jaarrekeningresultaat € 3,9 miljoen positief. Het gerealiseerde resultaat is dus (afgerond) €8,1 miljoen negatiever.

8 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

De grootste oorzaken van dit resultaat lichten we in onderstaande tabel toe. In deze tabel is per onderwerp aangegeven in welk programma het staat en de omvang. Elk onderwerp wordt ook toegelicht. Een uitgebreide financiële analyse van het resultaat is per programma te vinden als antwoord op de vraag ‘Wat heeft het gekost?’.

Tabel 1: Overzicht van de grootste oorzaken van het rekeningresultaat Programma Omschrijving

Effect (x € 1.000)

P01 en P07

Algemene uitkering: Decembercirculaire 2024 Het verschil op de algemene uitkering wordt, naast een afrekening over vorige jaren, vrijwel geheel veroorzaakt door mutaties beschermd wonen. In de Algemene Uitkering wordt in de septembercirculaire de werkelijke kosten van het voorgaande jaar beschermd wonen afgerekend. Deze afrekening leidt tot een nadeel in de algemene uitkering en een voordeel op programma 7.

1.556 N

P01

Naheffingsaanslag belastingdienst Eind 2023 is het boekenonderzoek t/m 2020 bij de gemeente Bergen op Zoom afgerond. In 2024 is een vervolg gegeven aan de uitkomsten van het boekenonderzoek. In 2023 is een naheffingsaanslag ontvangen van ruim € 1.300 (inclusief rente) op basis van een fiscale herkwalificatie van de verkoop van grond in 2018. Dit bedrag is in 2023 ten laste van het resultaat gebracht. Het bedrag exclusief rente € 1.200 V is in 2024 doorbelast aan de betrokken partij. In 2024 leidt dit tot een voordeel.

1.200 V

P03

Verkeer en vervoer (wegen) Naar aanleiding van de uitgevoerde inspecties op het areaal wegen, fietspaden en trottoirs is in 2024 het Meerjarenonderhoudsplan verharde wegen 2025 t/m 2029 opgesteld. Uit de inspectieresultaten blijkt een groot oppervlakte met achterstallige kwaliteit (D-kwaliteit). Volgens de voorschriften van het BBV moet hiervoor direct een voorziening worden gevormd. Dit heeft geleid tot een extra storting in de voorziening voor achterstallig onderhoud.. In het opgestelde Meerjarenonderhoudsplan is een prioritering op wegvakonderdelen aangebracht, waarbij in volgorde van prioritering is uitgegaan van herstel trottoirs, vervolgens fietspaden en als laatste de rijbanen.

16.091 N

P04

Vorming dekkingsreserve DAB Lab De € 500 is ingezet bij het DAB lab voor de uitbreiding en inrichting van een ‘shared facility’ ruimte in lijn met de besluitvorming in het college. Het vormen van de benodigde dekkingsreserve kapitaallasten is ten laste van het rekeningresultaat gebracht (in plaats van deze post binnen dit programma). Hierdoor is een voordeel van € 500 opgetreden.

500 V

P07

Beschermd wonen In de afgelopen jaren zijn middelen ontvangen via de regionale algemene uitkering voor beschermd wonen, maar de lagere uitkering is niet verwerkt in de budgetten. In 2024 was een maximaal budget van ruim € 14 miljoen begroot, waarvan € 1,5 miljoen ter compensatie van de lagere algemene uitkering. Het resterende bedrag van € 4,4 miljoen betreft niet ingezette middelen door de lagere uitkering wat reeds in de begroting 2025 voor 2025 en verder is hersteld.

3.604 V

P07

Jeugd Na bijstelling in het 2e concernbericht zijn de kosten voor jeugdzorg met € 1,0 miljoen toegenomen. De kostenraming voor jeugdzorg is conservatief, maar fluctuaties in zorgbehoefte kunnen grote financiële gevolgen hebben. Vooral in de laatste periode van het jaar is er een verschuiving naar duurdere hoogcomplexe zorg en woonzorg.

974 N

P10

Volkshuisvesting beheer woonwagens In oktober stemde de gemeenteraad in met de verkoop van woonwagen-standplaatsen aan Stadlander. Uiteindelijk wilden 18 woonwagenbewoners hun standplaats kopen, waarvan er 5 in 2024 zijn verkocht. Dit leverde € 158 op, € 98 meer dan begroot. Door deze aankopen is de bijdrage aan Stadlander € 589 lager dan verwacht. De resterende standplaatsen worden in 2025 verkocht, wat de afwaardering op de balans met € 224 verlaagt.

921 V

P01-P10

Overige verschillen De overige verschillen bestaan uit meerdere (kleinere) afwijkingen in alle programma’s.

P01

4.302 V

Saldo verschillen

8.094 N

Begroot resultaat over 2024

3.913 V

Het begrote rekeningresultaat is €3,9 miljoen positief na de laatste begrotingswijziging die door de gemeenteraad is vastgesteld in oktober 2024. Jaarrekeningresultaat 2024

-4.181

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 9

1.2

BESTEMMING VAN HET RESULTAAT VAN 2024

Er is sprake van een negatief resultaat over 2024 van € 4,2 miljoen. Om deze reden wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken aan de Algemene Reserve.

1.3

LEESWIJZER

De jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bevat de programma’s en paragrafen en heeft dezelfde indeling als de begroting. Dit betekent dat de programma’s gelijk zijn aan die in de Begroting 2024. Ieder programma start met de w-vragen ‘Wat wilden we bereiken?’’ en ‘Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan?’ In de tabellen is ervoor gekozen enkel voor indicatoren die niet 100% behaald zijn, nader toe te lichten. Daarnaast zijn de verbonden partijen opgenomen inclusief een toelichting en de wettelijk verplichte indicatoren. Dit zijn vaste onderdelen in zowel de begroting als de jaarstukken. Vervolgens wordt de vraag ‘Wat heeft het gekost?’ beantwoord. Hierin staan toelichtingen op de financiële verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarstukken. Een financieel voordeel geven we aan met een V. We hebben dan minder uitgegeven of meer ontvangen dan begroot. Een financieel nadeel geven we aan met een N. We hebben dan meer uitgegeven of minder ontvangen dan begroot. Ook zijn de acht verplichte paragrafen opgenomen. Net als in de Begroting 2024 hebben we hier de paragrafen Duurzaamheid, Dienstverlening, Kredietrapportage en Taakstellingen aan toegevoegd. Het tweede onderdeel is de jaarrekening. Hierin leggen we financieel verantwoording af. In de jaarrekening zijn

10 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

onder andere het overzicht van baten en lasten, de balans en de staat van reserves en voorzieningen opgenomen inclusief toelichtingen. Tot slot hebben we een afkortingenlijst toegevoegd. Naast dit document is ook het bijlagenboek opgesteld. Hierin zijn nadere financiële gegevens opgenomen, zoals de details van de kredietrapportage en de staat van activa. In de Jaarstukken 2024 kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Bedragen zijn opgenomen in duizenden euro’s. Verschillen worden toegelicht als de afwijkingen € 50.000 of meer zijn. De bedragen in de tabellen en toelichtingen opgenomen bedragen zijn afgerond op duizend euro. Vanaf 1 januari 2024 is de gemeente overgestapt op een nieuw financieel systeem. Deze overgang hebben we aangegrepen om de administratieve inrichting op onderdelen te optimaliseren. Daarbij zijn verbeteringen doorgevoerd in de toewijzing van kosten en baten en is de boekingssystematiek aangepast aan de vernieuwde werkwijze. Als gevolg hiervan wijken in het jaarverslag en de jaarrekening enkele begrotingscijfers (bij programma 1, 4, 10 en de reserves) af van de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2024 en de bijbehorende begrotingswijzigingen. Deze verschillen hebben geen invloed op het totaalsaldo van de gewijzigde begroting of op de beoogde mutaties in de reserves.

2

PROGRAMMA’S

2.1 PROGRAMMA 1: BESTUUR EN ONDERSTEUNING

Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? SAMENWERKING

FINANCIËN EN BEDRIJFSVOERING

Wij voelen de noodzaak onze blik naar buiten te vergroten. Daarom gaan we al bestaande samenwerkingen activeren. Bij het aangaan van nieuwe samenwerkingen maken we een goede afweging op basis van de voor- en nadelen.

Financiën We gaan door met het op orde brengen van de gemeentelijke financiën. Vanuit een duurzaam financieel beleid verkleinen we de schuldenlast en vergroten we de solvabiliteit. We hanteren een passend risicoprofiel bij de grondexploitaties en houden de renteontwikkeling goed in de gaten. Achterstallig onderhoud werken we weg.

Bedrijfsvoering De gemeente heeft moeilijke tijden achter de rug en is op weg naar een normale bedrijfsvoering. Dat er nog veel moet gebeuren, weten wij uit de presentatie en brief van februari 2022 aan de gemeenteraad. Zowel op organisatievlak als op (materiële) onderhoudstoestand, die in de meerdere mln.en loopt, zullen we eerst door een dal moeten voordat we het punt bereiken van wat als een acceptabele uitgangspositie kan worden gezien. De uitvoering van het focusakkoord heeft de eerste financiële nood op hoofdlijnen aangepakt. Nu is verder en dieperliggend onderzoek nodig. Dat zal ongeveer een half jaar beslaan wat terug zal komen in het beleidskader en de begroting 2026. Op basis van de dan bekende en vastgelegde uitgangspositie zal een meerjarenaanpak voorgesteld worden om als een wendbare gemeente te kunnen opereren in een steeds veranderende toekomst.

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 11

Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES

D.1.1 De gemeente werkt samen met andere overheden

A.1.1.1 We rollen de lobbyaanpak verder uit (O2-Q4)

A.1.1.2 We zetten onze inzet op subsidiewerving voort (Q4)

A.1.1.3 Om maatschappelijke opgaven op te pakken, trekken we samen op met anderen over gemeentelijke, regionale en nationale grenzen heen (Q2-Q4)

D.1.2 De gemeente voert een duurzaam financieel beleid

A.1.2.1 We verbeteren het financieel voorspellend vermogen van de organisatie) (Q1-Q4)

A.1.2.2 We voeren een solide financieel beleid waarbij we rekening houden met een begrotingsoverschot van 3 miljoen euro (Q1-Q4)

A.1.2.3 We hanteren een evenwichtig investeringsprogramma (Q1-Q4)

A.1.2.4 We minimaliseren de afwijking tussen begroting en realisatie

12 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

D.1.3 De bedrijfsvoering is in control

D.1.4. Het vastgoed is voldoende onderhouden

A.1.3.1 We voeren de rechtmatigheidsverantwoording in (Q1-Q3)

A.1.4.1 We voeren het noodzakelijk onderhoud uit aan het stadskantoor

A.1.3.2 We verhogen de digitale weerbaarheid (Informatieveiligheid) (Q1-Q4)

A.1.4.2 We actualiseren het gemeentelijk vastgoedbeleid

A.1.3.3 We breiden de concernstaf tijdelijk uit (Q1-Q4)

A.1.4.3 We werken aan onze vastgoedprojecten

A.1.4.4 We nemen zorgvuldige besluiten over onze monumenten

Tabel met stand van zaken acties. Nummer

Doel/actie

1.1

De gemeente werkt samen met andere overheden

1.1.1

We rollen de lobbyaanpak verder uit (Q2-Q4)

1.1.2

We zetten onze inzet op subsidiewerving voort (Q4)

1.1.3

Om maatschappelijke opgaven op te pakken, trekken we samen op met anderen over gemeentelijke, regionale en nationale grenzen heen (Q2-Q4)

Jaarrekening

Toelichting

100% 75%

We hebben intern nog steeds aandacht voor de inzet van subsidies waar mogelijk, maar de structurele borging en evaluatie is nog niet voorzien.

100%

1.2

De gemeente voert een duurzaam financieel beleid

1.2.1

We verbeteren het financieel voorspellend vermogen van de organisatie (Q1-Q4)

1.2.2

1.2.3

1.2.4

We voeren een solide financieel beleid waarbij we rekening houden met een begrotingsoverschot van 3 miljoen euro (Q1-Q4) We hanteren een evenwichtig investeringsprogramma We minimaliseren de afwijking tussen begroting en realisatie

75%

In 2024 zijn stappen gezet om het voorspellend vermogen te vergroten. Echter zorgen incidentele posten nog voor een verschil met de begroting. In 2025 zetten we hier verdere stappen in.

100%

95%

Het is ons in 2024 niet gelukt het volledige investeringsprogramma uit te voeren. Zie hiervoor de toelichting in paragraaf 3.12 Kredietrapportage.

75%

Door incidentele afwijkingen is een verschil ontstaan tussen het begrote en gerealiseerde resultaat. We verwachten verdere verbetering in 2025 door optimalisatie van onze financiële processen.

1.3

De bedrijfsvoering is in control

1.3.1

We voeren de rechtmatigheids-verantwoording in (Q1-Q3)

100%

1.3.2

We verhogen de digitale weerbaarheid (Informatieveiligheid) (Q1-Q4)

100%

1.3.3

We breiden de concernstaf tijdelijk uit (Q1-Q4)

100%

1.4

Het vastgoed is voldoende onderhouden

1.4.1

We voeren het noodzakelijk onderhoud uit aan het stadskantoor

75%

Het deel van de “Groene serre” moet nog verder opgepakt worden. Qua bedrijfsvoering is dit complex en vraagt meer voorbereiding. Afgesproken is om het vastgoedbeleid gereed te hebben in het 2e kwartaal '25. We liggen op koers.

1.4.2

We actualiseren het gemeentelijk vastgoedbeleid

60%

1.4.3

We werken aan onze vastgoedprojecten

100%

1.4.4

We nemen zorgvuldige besluiten over onze monumenten

66%

De verdere besluitvorming wordt in 2025 opgepakt en is mede afhankelijk van het nieuwe, nog vast te stellen vastgoedbeleid

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 13

INDICATOREN Omschrijving indicator*

Landelijk**

R 2020

R 2021

R 2022

R 2023

R 2024

Gemiddelde WOZ-waarde, per €1.000,-

379(2024)

233

249

270

304

312

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden, in €

860 (2023)

823

848

919

956

982

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden, in € 942 (2023)

859

888

963

1.003

1030

* De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. ** De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. Wettelijke indicatoren

R 2021

R 2022

R 2023

R 2024

Formatie fte per 1.000 inwoners

8,0

8,1

7,6

7,7

Bezetting fte per 1.000 inwoners

7,0

7,0

6,8

7,0

Apparaatskosten per inwoner (€)

645

668

678

657

Externe inhuur kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen

15,9%

19,7%

23,2%

20,8%

Overhead % van totale lasten

7,6%

7,7%

7,8%

6,8%

Verzuimpercentage

5,0%

6,4%

5,2%

7,7%

Noot: Het aantal inwoners in de gemeente Bergen op Zoom is het aantal per 31-12-2024, namelijk 70.180.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet

2023

Financiële verordening ex artikel 213 Gemeentewet (Controleverordening)

2023

Nota Investeren en Afschrijven

2024

Nota Reserves en Voorzieningen

2020

Toekomstvisie Bergen op Zoom

2021

Vastgoedbeleid

2012

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan de doelstelling van de Bijdrage van gemeente de gemeente in 2024

Belgisch-Nederlands grensoverleg (BENEGO)

Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensoverschrijdende thema’s.

Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)

€1.665.000 De uitvoering van de heffing en invordering waterschapsbelasting en van gemeentelijke belastingen, de behandeling van bezwaar- en beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de deelnemende partijen.

NV Bank Nederlandse Gemeenten

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

NV Bank Nederlandse Gemeenten

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

PZEM NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

GBE Aqua NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

14 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

€ 2.949 (lidmaatschapsgeld)

Enexis Holding NV

De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging

Publiek belang Elektriciteitsproductie BV en Claim Staat Vennootschap BV

Deze 2 NV’s zijn opgericht voor het vertegenwoordigen van de 136 verkopende aandeelhouders (diverse gemeenten en provincies) bij het beheer en de uitoefening van rechten en verplichtingen als gevolg van het aandelenpakket Essent nv.

WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten Lasten

Rekening 2023

Begroting 2024 voor wijziging

Begroting 2024 na wijziging

Realisatie 2024

Verschil V / 2024 N

202.863

202.672

216.485

217.689

1.204 V

39.975

38.188

40.282

37.666

2.616 V

162.888

164.484

176.203

180.023

3.821 V

Vermindering van reserves

981

1.228

1.389

1.374

-16 N

Vermeerdering van reserves

1.084

3000

4.655

4.655

-

Saldo baten en lasten

Saldo reserves Gerealiseerd resultaat

-103

-1.772

-3.266

-3.281

-16 N

162.785

162.712

172.937

176.742

3.805 V

TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 1 Resultaat van baten en lasten € 3.913 V. In de begroting wordt op dit onderdeel het saldo van de (gewijzigde) begroting geraamd. Na de raadsvergadering van december was het saldo van de begroting € 3,9 mln. voordelig. Deze post wordt alleen bij de begroting gebruikt en levert dus bij de jaarrekening altijd een saldo op.

Overige baten en lasten € 1.795 V. Eind 2023 is het boekenonderzoek t/m 2020 bij de gemeente Bergen op Zoom afgerond. In 2024 is een vervolg gegeven aan de uitkomsten van het boekenonderzoek. In 2023 is een naheffingsaanslag ontvangen van ruim € 1.300 (inclusief rente) op basis van een fiscale herkwalificatie van de verkoop van grond in 2018. Dit bedrag is in 2023 ten laste van het resultaat gebracht. Het bedrag exclusief rente € 1.200 V is in 2024 doorbelast aan de betrokken partij. In de jaarrekening 2024 leidt dit tot een voordeel. Momenteel loopt er nog een bezwaarprocedure tegen de rente. Daarnaast zijn er aanvullende suppleties omzetbelasting ingediend over de jaren 2019 t/m 2021. Over deze jaren heeft gemeente Bergen op Zoom een teruggaaf aan omzetbelasting ontvangen van € 598 V.

wonen uit. De gelden die we voor beschermd wonen uitgeven sluiten we aan op de ontvangsten van het Rijk (inclusief de afrekening voorgaande jaren) die we hiervoor ontvangen. Verschil tussen uitgaven en gecorrigeerde ontvangsten verrekenen we met de voorziening beschermd wonen.

Leges en rechten en afdrachten rijk € 186 V. De opbrengsten voor leges en rechten zijn hoger dan begroot € 295 V. Dit komt door een stijging in het aantal aanvragen voor reisdocumenten, wat aanzienlijk hoger lag dan in voorgaande jaren. Deze piek in aanvragen houdt aan tot 2029. Door de hogere opbrengsten uit leges en rechten voor reisdocumenten, nemen ook de afdrachten aan het rijk toe € 109 N. Deze afdrachten zijn een vast bedrag per verleend reisdocument, waardoor de toename in aanvragen direct leidt tot een hogere bijdrage aan het rijk. In 2024 waren ook kosten begroot voor extra inhuur om deze stijging op te vangen.

Pijlervisies € 302 V. De uitgaven voor de visies zijn lager geweest dan verwacht.

Uitkeringen gemeentefonds € 1.556 N.

Leasekosten printers € 89 V.

Het verschil op de algemene uitkering wordt, naast een afrekening over vorige jaren, vrijwel geheel veroorzaakt door mutaties beschermd wonen. In de Algemene Uitkering wordt in de septembercirculaire de werkelijke kosten van het voorgaande jaar beschermd wonen afgerekend. Deze afrekening leidt tot een nadeel in de algemene uitkering en een voordeel op programma 7. We voeren als centrumgemeente beschermd

De apparatuur was volledig afbetaald, waardoor er in 2024 geen kosten meer waren voor de lease zelf, alleen verbruikskosten. Dit heeft geresulteerd in een aanzienlijke onderschrijding op de begroting. In 2025 gaat het nieuwe contract in en zijn er weer leasekosten voor de nieuwe printers.

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 15

Software € 222 V. De onderschrijding op software komt door de vertraagde implementatie van proces- en risicomanagement € 105 V en de latere aanschaf van licenties € 117 V.

rekenrente betekent dat er meer middelen nodig zijn om aan toekomstige verplichtingen te voldoen. Daarom zijn de voorzieningen verhoogd, gebaseerd op de meest recente berekeningen.

Onderzoek en advieskosten € 53 N.

Voorziening dubieuze debiteuren € 135 N.

Meerwerk voor het uitvoeren van de accountantscontrole over 2023 en de inzet van een belastingadviseur voor een boekenonderzoek naar de omzetbelasting hebben geleid tot hogere kosten. In 2024 is overleg geweest met betrokken partijen en is de naheffingsaanslag over 2018 in rekening gebracht.

Deze voorziening is bijgesteld op basis van actuele inzichten in de oninbaarheid van openstaande vorderingen. Vanaf boekjaar 2024 worden de mutaties in de voorziening dubieuze debiteuren volledig in programma 1 verantwoord.

OZB woningen en niet-woningen € 183 N. De opbrengst uit de onroerendezaakbelasting (OZB) valt hoger uit dan begroot € 60 V. Dit komt met name door een lagere leegstand in 2024. Tegelijkertijd zijn er ook twee nadelige effecten: een vereffening van de OZB inzake basisonderwijs € 165 N en een hogere bijdrage aan de BWB dan begroot € 78 N. In het 2e concernbericht 2024 is de bijdrage verlaagd op basis van de gegevens van BWB. De feitelijke afrekening wordt echter pas in 2025 ontvangen.

Treasury € 110 V. De gemeente heeft in 2024 meer eigen middelen ter beschikking gehad, zoals reserves en voorzieningen. Om die reden is in 2024 minder geld geleend met als rente-effect € 55 V. Daarnaast is er meer dividend ontvangen van GBE Aqua € 55 V.

Post onvoorzien € 275 V. In de begroting is een jaarlijkse stelpost opgenomen om onvoorziene kosten gedurende het jaar op te vangen. Dit jaar is de stelpost niet benut, wat resulteert in een positief verschil ten opzichte van de begroting.

Voorziening pensioen gemeentebestuur € 260 N. Door de daling van de rekenrente moet een extra bedrag aan de pensioenvoorziening worden toegevoegd. Een lagere

Overhead € 472 N. Het nadeel op de post overhead wordt veroorzaakt door de begrote taakstellingen van € 622 N op de totale personele lasten in de gehele begroting. Deze taakstellingen worden gerealiseerd op de verschillende programma’s. Nadere toelichting op de personele lasten staat in paragraaf 10 Bedrijfsvoering. Het resterende verschil wordt veroorzaakt door lagere kosten vanwege vacatures bij verschillende afdelingen.

Beheer overige gebouwen en gronden: € 196 N. Beheer overige gebouwen en gronden: €196 N. De overschrijding wordt veroorzaakt door hogere personeelskosten. Er is personeel ingehuurd voor de behandeling van het dossier Bravis. Hiervoor was geen budget begroot. De personele kosten van enkele medewerkers worden doorberekend naar vastgoed en vastgoedprojecten. Deze doorberekening heeft in 2024 niet plaatsgevonden. Hierdoor zijn de lasten in programma 1 Bestuur en ondersteuning hoger dan begroot en in programma 10 Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing lager dan begroot.

Overig € 216 N. Dit betreft meerdere verschillen over het gehele programma. Deze verschillen zijn kleiner dan € 50. De verschillen tellen samen op tot een nadeel van € 216.

TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 1 De onttrekking inzake de frictiekosten is marginaal lager dan begroot (€ 16 N).

16 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

PROGRAMMA’S

2.2 PROGRAMMA 2: VEILIGHEID

Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Onze inwoners behoren zich veilig te voelen. Zichtbare handhaving kan hier een bijdrage aan leveren.

Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES

D.2.1 Inwoners voelen zich veilig

A.2.1.1 We implementeren het Veiligheidskader (Q1)

A.2.1.2 We breiden het aantal handhavers uit en zetten deze slim in (Q1-Q4)

D.2.2 Criminaliteit wordt daadkrachtig aangepakt en veiligheidsrisico's worden goed beheerst

A.2.2.1 We maken en implementeren een aanpak ondermijning en blijven werken aan een weerbaar bestuur (Q1-Q4)

A.2.2.2 We maken en implementeren een aanpak voor jeugdcriminaliteit en -overlast (loopt - Q1)

A.2.2.3 We ontwikkelen een veiligheidsaanpak voor het havengebied (Q1-Q4)

D.2.3 Inwoners wonen in een veilige buurt

A.2.3.1 We gaan wijkgericht werken (Q2-Q4) A.2.3.2 We zetten de veiligheidsmarinier in (Q1-Q4) A.2.3.3 We maken en implementeren een aanpak woonoverlast (Q1-Q3) A.2.3.4 We stellen een plan van aanpak jaarwisseling op (Q2-Q3)

A.2.2.4 We zetten in op doorontwikkeling van de crisisbeheersing (loopt - Q4)

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 17

Tabel met stand van zaken acties. Nummer

Doel/actie

2.1

Inwoners voelen zich veilig

2.1.1

We implementeren het veiligheidskader (Q1)

100%

2.1.2

We breiden het aantal handhavers uit en zetten deze slim in (Q1-Q4)

100%

2.2

Criminaliteit wordt daadkrachtig aangepakt en veiligheidsrisico’s worden goed beheerst

2.2.1

We maken en implementeren een aanpak ondermijning en blijven werken aan een weerbaar bestuur (Q1-Q4)

100%

We maken en implementeren een aanpak voor jeugdcriminaliteit en -overlast (loopt-Q1)

100%

2.2.2

2.2.3

2.2.4

Jaarrekening

Toelichting

25%

De ontwikkeling van een veiligheidsaanpak voor de haven is vertraagd. Het was de bedoeling om hier een externe partij voor in te zetten, mede vanwege de complexiteit van aanpalende wetgeving die van toepassing is. Door alle vacatures en de prioriteit voor het op orde brengen van de capaciteit op Veiligheid is de ontwikkeling van een veiligheidsaanpak voor het havengebied opgeschoven naar Q2 en Q3 van volgend jaar.

40%

Verschillende medewerkers binnen de lokale crisisorganisatie hebben een training gevolgd om hun kennisniveau op orde te houden. Daarnaast heeft een oefening plaatsgevonden voor het gemeentelijke beleidsteam, waarbij een zo realistisch mogelijk scenario compleet werd doorlopen. Bij deze oefening sloten ook onze ketenpartners aan om de integraliteit binnen de crisisbeheersing te behouden en waar nodig verder te ontwikkelen. We hebben geconstateerd dat de crisisorganisatie nog onvoldoende up-to-date is. Een verdere verbeterslag van de faciliteiten en bemensing van de interne crisisorganisatie is noodzakelijk gebleken en wordt opgepakt.

We ontwikkelen een veiligheidsaanpak voor het havengebied (Q1-Q4)

We zetten in op doorontwikkeling van de crisisbeheersing (loopt-Q4)

2.3

Inwoners wonen in een veilige buurt

2.3.1

We gaan wijkgericht werken (Q2-Q4)

100%

2.3.2

We zetten de veiligheidsmarinier in (Q1-Q4)

100%

2.3.3

We maken en implementeren een aanpak woonoverlast (Q1-Q3)

100%

2.3.4

We stellen een plan van aanpak jaarwisseling op (Q2-Q3)

100%

INDICATOREN Omschrijving indicator*

Landelijk **

R 2019

R 2020

R 2021

R 2022

R 2023

R 2024

Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 jongeren)

9 (2024)

23

15

9

9

8

14

Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)

2,2 (2024)

2,9

2,8

3,2

2,6

2,3

2,3

Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)

4,2 (2023)

6,7

5,7

5,0

4,6

5,1

**

18 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners)

1,3 (2023)

1,4

2,1

1,7

1,8

1,3

**

Vernielingen en beschadigingen (in de open- 4,0 (2024) bare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)

7,4

6,2

5,7

5,7

6,4

4,8

Bron: De gebruikte bron is www.waarstaatjegemeente.nl. * De cijfers vermeld bij het onderdeel ‘Landelijk’ kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website www.waarstaatjegemeente.nl. Deze cijfers worden namelijk aangepast op het moment dat er, gedurende het jaar, meer cijfers beschikbaar komen. ** Bij het opstellen van de jaarrekening (begin mei 2025) waren deze gegevens nog niet bekend.

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Aanpak Verward gedrag

2018

Algemene Plaatselijke Verordening (incl. gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen)

Divers

Beleidskader cameratoezicht 2022

2022

Beleidslijn Bibob 2023

2023

Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2023-2027

2023

Convenant Bondgenootschap van gemeentelijke en provinciale overheden tegen ondermijning in Brabant-Zeeland

2020

Convenant Samenwerking tussen ketenpartners in het ZVH De Markiezaten & privacy protocol

2020

Convenant ten behoeve van Bestuurlijke en Geïntegreerde Aanpak Georganiseerde Criminaliteit, bestrijding Handhavingsknelpunten en Bevordering Integriteitsbeoordelingen (RIEC-convenant)

2020

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 District De Markiezaten

2023

Regionaal Beleidsplan ZWB 2023-2026 (hele politie-eenheid)

2023

Uitvoeringsplan gemeentelijke taken Wet verplichte ggz van de gemeenten in West-Brabant

2020

Veiligheidsstrategie (Veiligheidskader)

2023

Pijlervisie Sociaal en Veilig

2024

VERBONDEN PARTIJEN Verbonden partij

Omschrijving hoe deze bijdraagt aan doelstelling van de gemeente

Bijdrage van de gemeente in 2024

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en betere dienstverlening.

€4.652.000

WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten

Rekening 2023

Begroting 2024 voor wijziging

Begroting 2024 na wijziging

Realisatie 2024

Verschil V / 2024 N

189

143

407

179

-228 N

Lasten

6.301

8.695

8.938

8.266

672 V

Saldo baten en lasten

-6.112

-8.552

-8.531

-8.087

443 V

73

-

-

-

Vermindering van reserves Vermeerdering van reserves Saldo reserves Gerealiseerd resultaat

-

-

-

-

-

-

73

-

-

-

-

-6.039

-8.552

-8.531

-8.087

443 V

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 19

TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 2 Veiligheidsregio € 107 V. In de afrekening 2024 van de veiligheidsregio zijn de doorberekende kosten voor FLO € 107 V lager dan waarmee in de begroting rekening was gehouden. De feitelijke kosten zijn afhankelijk van de kosten die binnen de veiligheidsregio worden verantwoord voor personeel met FLO en worden bij de afrekening definitief vastgesteld.

Projectgelden (HR gelden) € 352- V. In 2023 is in het kader van veiligheid een aantal projecten gestart. Deze lopen in de komende jaren nog door. De hiervoor beschikbaar gestelde middelen zijn in 2024 niet volledig besteed. Vanwege de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en de aanzienlijke capaciteitsuitbreiding binnen de afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV), zijn diverse functies pas in een laat stadium ingevuld. Als gevolg hiervan zijn bepaalde werkzaamheden blijven liggen, terwijl deze inmiddels als urgent worden aangemerkt. Ter ondersteuning van de huidige formatie worden hiervoor tijdelijk aanvullende opdrachten gegeven.

Rampenbestrijding € 60 V. De aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt heeft ook binnen de afdeling Openbare Orde en Veiligheid geleid tot capaciteitsproblemen, waardoor niet alle voorgenomen werkzaamheden uit de jaarplanning 2024 volledig zijn uitgevoerd. Daarnaast is in de begroting geen rekening gehouden met het bestaan van deelfacturen in samenwerking met de gemeente Steenbergen, wat ertoe leidt dat een deel van de uitgegeven middelen op termijn wordt terugontvangen.

Algemene criminaliteitsbestrijding € 69 V. In 2024 is gedurende het jaar de subsidie ‘Preventie met Gezag’ toegekend, waarbij de middelen over een periode van vier jaar worden uitgekeerd. Aangezien de subsidietoekenning midden in het jaar plaatsvond en de afdeling Openbare Orde en Veiligheid kampt met aanhoudende capaciteitskrapte, is het in het lopende jaar niet mogelijk gebleken om deze middelen planmatig in te zetten.

Handhaving & Toezicht € 131 N. Het nadelige resultaat wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Enerzijds zijn aan de lastenkant diverse begrotingsposten overschreden, wat gezamenlijk heeft geleid tot een budgetoverschrijding. Anderzijds ligt de voornaamste oorzaak in het feit dat er in het verslagjaar slechts één dwangsom is opgelegd, terwijl in de begroting werd uitgegaan van een aanzienlijk hogere opbrengst uit handhavingsmaatregelen.

APV & bijzondere wetgeving € 20 V. Gedurende het jaar zijn binnen dit product hogere opbrengsten gegenereerd dan vooraf geraamd, wat heeft geresulteerd in een beperkt positief saldo.

Dierenbescherming € 34 N. Gedurende het verslagjaar is het aantal opgevangen zwerfdieren hoger uitgevallen dan in de oorspronkelijke begroting was voorzien. Deze toename kan samenhangen met een stijging van het aantal meldingen of met veranderende maatschappelijke omstandigheden, en heeft geleid tot hogere kosten binnen dit product.

TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 2 Niet van toepassing.

20 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

PROGRAMMA’S

2.3 PROGRAMMA 3: BEHEER OPENBARE RUIMTE

Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Al onze inwoners moeten kunnen wonen en verblijven in een buurt die bereikbaar is en goed wordt onderhouden. Daarom zorgen we, samen met de buurt, voor groene, schone wijken. We realiseren veilige routes naar school of werk, pakken zwerfvuil aan en zorgen ervoor dat de parkeerproblematiek niet verergert.

Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES

D.3.1 De gemeente heeft een duurzame openbare ruimte

A.3.1.1 We passen biobased toe bij investeringen in de openbare ruimte A.3.1.2 We verduurzamen het beheer van de openbare ruimte A.3.1.3 We promoten adoptie van boomspiegels en geveltuinen meer A.3.1.4 We ondersteunen Initiatieven als maaimeiniet en schoffelmijniet A.3.1.5 We verhogen de biodiversiteit van het openbaar groen

D.3.2 Door gedragsverandering bevorderen we schone buurten

A.3.2.1 We zorgen voor een aanpak op overlast hondenpoep door aanpassing van het beleid A.3.2.2 We pakken overlast van zwerfvuil uit door beloning, preventie en handhaving A.3.2.3 We gaan ongewenste grafitti en stickers tegen door preventie en gamification A.3.2.4 We voltooien de vervanging van zwerfafvalbakken A.3.2.5 We stimuleren de beleving openbare ruimte d.m.v. samenwerking met inwoners & bedrijven

D.3.3 De gemeente levert een goede dienstverlening naar de inwoner

A.3.3.1 We onderzoeken het functioneren van het huidige meldingensysteem A.3.3.2 We optimaliseren de dienstverlening n.a.v. het onderzoek onder A.3.3.1 A.3.3.3 We onderzoeken het fonds groene inwoners A.3.3.4 We reduceren het aantal terugbelnotities en openstaande meldingen

D.3.4 Zorgdragen voor voldoende instandhouding van de assets in de openbare ruimte

A.3.4.1 We verbeteren het inzicht in voldoende middelen voor dagelijksen groot onderhoud A.3.4.2 We zoeken naar voldoende middelen voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen op langere termijn A.3.4.3 We starten de reparatie van de kademuren

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 21

Tabel met stand van zaken acties. Nummer

Doel/actie

3.1

De gemeente heeft een duurzame Openbare Ruimte

3.1.1

We passen biobased toe bij investeringen in de openbare ruimte

100%

3.1.2

We verduurzamen het beheer van de openbare ruimte

100%

3.1.3

We promoten de adoptie van boomspiegels en geveltuinen

100%

3.1.4

We ondersteunen initiatieven als maaimeiniet en schoffelmijniet

100%

3.1.5

We verhogen de biodiversiteit van het openbaar groen

100%

3.2

Door gedragsverandering bevorderen we schone buurten

3.2.1

We zorgen voor een aanpak op overlast hondenpoep door aanpassing van het beleid

3.2.2

3.2.3

We pakken overlast van zwerfvuil aan door belonen, preventie en handhaving

Jaarrekening

Toelichting

85%

In verband met het aanpassen van het originele plan wordt er gekozen te wachten met handhaven totdat alle hondenlosloopgebieden voorzien zijn van borden (voorzien 2025 Q1), het handhavingsplan is al wel gereed en wordt uitgerold in 2025 Q2.

75%

Het handhaven van zwerfafval gaat gelijk op met dat van de hondenpoep overlast, Ook hier wordt gekozen de planning met betrekken tot handhaven naar een later tijdstip te brengen, de verwachting is 2e halfjaar 2025.

We gaan ongewenste graffiti & stickers tegen door preventie en gamification

100%

3.2.4

We voltooien de vervanging van de zwerfafvalbakken

90%

3.2.5

We stimuleren de beleving openbare ruimte d.m.v. samenwerking met inwoners en bedrijven

100%

Verwachting is dat de volledige vervanging in het 2e kwartaal 2025 is afgerond.

3.3

De gemeente levert een goede dienstverlening naar de inwoner

3.3.1

We onderzoeken het functioneren van het huidige meldingensysteem

100%

3.3.2

We optimaliseren de dienstverlening n.a.v. het onderzoek onder A.3.3.1

100%

3.3.3

We onderzoeken het fonds “groene inwoners”

100%

3.3.4

We reduceren het aantal terugbelnotities en openstaande meldingen

100%

3.4

De gemeente zorgt dat eigendommen in de openbare ruimte voldoende onderhouden worden

3.4.1

We verbeteren het inzicht in voldoende middelen voor dagelijks- en groot onderhoud

90%

We zoeken naar voldoende middelen voor de noodzakelijke vervangingsinvesteringen op langere termijn

100%

3.4.2

3.4.3

We starten met de reparatie van de kademuren

22 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

25%

De MJOP’s voor wegen, civieltechnische kunstwerken en de Theodorushaven zijn in concept gereed en worden in 2025 ter besluitvorming voorgelegd.

De scope is opnieuw vastgesteld, de gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Een nieuwe projectgroep gaat starten met de voorbereiding

INDICATOREN In 2018 zijn we na het vaststellen van de beeldkwaliteit begonnen met het meten van de beeldkwaliteit door een extern bureau. In de tabel hieronder zijn de resultaten van de uitgevoerde deelwaarnemingen 2024 terug te vinden. De A staat voor de door de gemeenteraad vastgestelde Ambitie. De S is de daadwerkelijke score die we in 2024 hebben behaald. Wat opvalt zijn de hoge scores op meubilair en riolering. De civieltechnische kunstwerken scoren daarentegen beduidend slechter dan de vastgestelde beeldkwaliteit. Dit komt mede doordat de civieltechnische kunstwerken later zijn toegevoegd aan de IBOR-systematiek. Daardoor is de focus hier pas later op gekomen. Er is achterstand op het reinigingsonderhoud van houten bruggen, trappen en de oude kademuren. Beeldkwaliteit hoeft niet overeen te komen met de technische kwaliteit. Bij verharding is te zien dat de invalswegen conform het vastgestelde kwaliteitsniveau zijn. Op dit gebied hebben we in 2023 en 2024 veel groot onderhoud gepleegd. Uit de inspectie van de wegen is een achterstand geconstateerd in met name de woongebieden, bijzondere gebieden en recreatie gebieden. Hiervoor is een extra storting in de voorziening achterstallig onderhoud wegen gedaan. De achterstand is bij de beeldkwaliteit met name ook in de woongebieden en recreatiegebieden te zien. Binnenstad

Bijzondere gebieden

Invalswegen

Woongebieden

Industriegebieden

Parken

Recreatiegebieden

Buitengebied

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

A

S

Groen

B

B

B

B

B

C

B

C

C

C

B

B

C

C

C

B

Meubilair

B

B

B

B

B

B

B

B

C

B

B

B

C

A

C

B

Thema’s

Reiniging

A

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

Riolering

B

B

B

B

B

A

B

B

B

A

B

B

B

B

B

A

Verharding

B

A

B

B

B

B

B

D

C

A

B

A

C

D

C

C

CVK

B

D

B

C

B

D

B

C

B

C

B

D

B

C

B

C

Bron: De gebruikte bron is www.bergenopzoom.apptimizeplatform.nl CVK* staat voor Civieltechnische Kunstwerken

KADERSTELLENDE DOCUMENTEN VOOR HET PROGRAMMA Beleidsnota

Vastgesteld

Actieplan Biobased Economy

2016

Afvalstoffenbeleidsplan

2016

Beleidsvisie Materieel erfgoed

2013

Beleidsnota Parkeren

2013

Detailhandelsstructuurvisie

2016

Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost

2010

Gemeentelijk Waterplan 2024-2027

2023

Groenstructuurplan

2006

Grondprijzenbrief 2024

2024

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2023-2027

2022

Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014

2010

Nota Gemeentelijk Vastgoed

2012

Nota Grondbeleid

2017

Nota Kostenverhaal

2024

Nota Parkeernormering

2015

Nota Ruimtelijke kwaliteit

2023

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 23

Beleidsnota

Vastgesteld

Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom

2015

Ruimtelijke Visie West-Brabant

2009

Startfoto lokale economie

2016

Strategische visie Theodorushaven

2009

Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030

2011

Toekomstbeeld binnenstad

2023

Verkeersplan

2014

Visie Duurzame Ontwikkeling

2014

Visie Verkeer en Parkeren

2012

Woonvisie

2020

VERBONDEN PARTIJEN Niet van toepassing op dit programma.

WAT HEEFT HET GEKOST? (Bedragen x €1.000) Baten Lasten

Rekening 2023

Begroting 2024 voor wijziging

Begroting 2024 na wijziging

Realisatie 2024

Verschil V / 2024 N

1.710

849

883

1.384

500 V

27.951

26.882

24.244

40.236

-15.992 N

Saldo baten en lasten

-26.241

-26.033

-23.361

-38.852

-15.492 N

Vermindering van reserves

4.731

4.792

4.792

4.792

Vermeerdering van reserves Saldo reserves Gerealiseerd resultaat

-

-

-

-

-

-

4.731

4.792

4.792

4.792

-

-21.510

-21.241

-18.569

-34.060

24 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

-15.492 N

TOELICHTING OP DE VERSCHILLEN IN BATEN EN LASTEN PROGRAMMA 3 Wegen, fietspaden en trottoirs € 16.091 N. Naar aanleiding van de uitgevoerde inspecties op het areaal wegen, fietspaden en trottoirs is in 2024 het Meerjarenonderhoudsplan verharde wegen 2025 t/m 2029 opgesteld. Uit de inspectieresultaten blijk een groot oppervlakte met achterstallige kwaliteit (D-kwaliteit). Volgens de voorschriften van het BBV dient hiervoor direct een voorziening voor te worden gevormd. Dit heeft geleid tot een extra storting van € 16.091 in de voorziening achterstallig onderhoud. In het opgestelde Meerjarenonderhoudsplan is een prioritering op wegvakonderdelen aangebracht, waarbij in volgorde van prioritering is uitgegaan van herstel trottoirs, vervolgens fietspaden en als laatste de rijbanen.

Civieltechnische kunstwerken € 88 N. De kosten van de civieltechnische kunstwerken zijn € 88 N hoger uitgekomen dan begroot. Dit komt met name door de hogere kosten van elektra voor de evenementen. Deze zijn € 65 N hoger uitgekomen dan begroot. De kosten zijn afhankelijk van het aantal en de aard van de evenementen. Het verbruik is sterk afhankelijk van de evenementhouders. Daarnaast zijn de onderhoudskosten civiele kunstwerken aan en aan de fonteinen respectievelijk € 3 N en € 20 N hoger door extra werkzaamheden.

Kabels en leidingen € 93 V. Op de post kabels en leidingen is een voordeel behaald van € 93 V. Als gevolg van beperkte programmering door de nutsbedrijven in de openbare ruimte was de benodigde capaciteit voor Toezicht en Ondersteuning kleiner.

Niet gesprongen explosieven € 182 N. In 2024 heeft er een correctie plaatsgevonden op de subsidie niet gesprongen explosieven. Deze gelden worden via de algemene uitkeringen toegekend.

Personele lasten € 636 V. Door vacatures die niet goed ingevuld kunnen worden zijn de personele lasten lager dan begroot. Voor zover mogelijk wordt een deel van de vacatureruimte ingevuld voor extra werk aan te besteden aan aannemers. Door de vacatureruimte bij openbaar groen is ook de geplande beeldkwaliteit op een aantal thema’s niet gerealiseerd.

Speelvoorzieningen € 120 V. Op de speelvoorzieningen is € 120 V minder uitgegeven dan begroot, omdat programmering groot onderhoud speelvoorzieningen niet volledig is uitgevoerd. Het aanbestedingstraject kende een lange doorlooptijd en ook waren er lange levertijden bij leveranciers. De uitvoering van de geplande onderhoudswerkzaamheden voor het groot onderhoud zal in 2025 plaatsvinden.

Overig € 20 V. Dit betreft meerdere verschillen over het gehele programma.

TOELICHTING OP DE MUTATIES IN RESERVES VANUIT PROGRAMMA 3 De mutaties in de jaarrekening zijn gelijk aan de begroting.

Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024 25

PROGRAMMA’S

2.4 PROGRAMMA 4: ECONOMIE

Wat wilden we bereiken in deze bestuursperiode? Wij willen dat het in de gemeente Bergen op Zoom fijn wonen, werken en (be)leven is. Daarvoor moet nog wel wat gebeuren. Van de aanpak van onze historische binnenstad, het aantrekken van meer en diverse werkgelegenheid, het anders inrichten van onze sportieve en culturele infrastructuur (de businesscases cultuur en sport) tot aan Bergen op Zoom op de kaart zetten als (be)leefstad met recreatieve hotspots als de Bergse Heide en de Boulevard (waaronder de Waterschans). De luiken moeten open en zichtbaar worden voor andere overheden in Den Bosch, Den Haag en Brussel. Ook gaan we meer en beter samenwerken met andere steden, bedrijven en kennis- en onderwijsinstellingen om onze campussen (Agro- economie, Biobased, (Podium)Techniek en Zorg) verder te versterken.

26 Gemeente Bergen op Zoom – Jaarstukken 2024

Wat hebben we in 2024 bereikt en hoe hebben we dat gedaan? DOELEN EN ACTIES

D.4.1 Bergen op Zoom heeft voldoende en duurzame werklocaties

D.4.2 Bergen op Zoom heeft een BeLeefbare binnenstad

D.4.3 Bergen op Zoom heeft een toonaangevende binnenhaven

D.4.4 Bergen op Zoom zet in op plantbased en circulair ondernemen

A.4.1.1 We geven opvolging aan werklocaties uit de locatiestudie

A.4.2.1 We gaan de Visie op Binnenstad uitvoeren

A.4.3.1 We intensiveren de samenwerking binnen Brabant Ports

A.4.4.1 We geven uitvoering aan de agenda RWB / Economic Board West-Brabant

A.4.1.2 We realiseren de uitbreiding van de werklocatie Oude Molen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BergenOpZoom&id=c1cd2a2b-b461-4e60-9663-8a06a9f7597e