Document · PDF

Voorjaarsnota Berg en Dal 2022

Gemeenteraad 14 juli 2022, gemeente Berg en DalBij agendapunt: Voorjaarsnota 2022 Berg en Dal40.655 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Lasten

-24.577

-24.726

-1.250

-25.976

-25.114

-25.696

-25.913

Baten

11.008

10.781

411

11.193

10.977

11.066

11.163

Totaal programma

-13.569

-13.945

-839

-14.784

-14.137

-14.630

-14.749

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht. Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 1e begrotingswijziging

-247

-197

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

-247

-197

2. Mutaties Voorjaarsnota 2.1 Water in de Groesbeek

-10

2.2 Onderhoud wegen/bermen

-14

2.3 Openbare verlichting

-46

2.4 Openbaar groen

-78

-73

2.5 Schoonmaak sportaccommodaties

-62

2.6 Bijdrage RES

-11

2.7 Uitvoering Klimaatakkoord

-89

2.8 Vereveningsfonds MARN

2.9 Controle Corona ToegangsBewijzen (CTB)

- rijksbijdrage

134

- projectkosten

-134

2.10 Subsidie bibliotheek

-10

2.11 Sportzaal Morgenfit

-64

2.12 Riolering - aanpassing diverse budgetten

-149

- aanwending voorziening riolering

149

2.13 Voorbereidingskrediet Heer Zegerstraat Groesbeek

-49

2.14 Diverse kleine mutaties

Administratieve overboeking

-225

-62

Afrondingsverschillen

Totaal mutaties Voorjaarsnota

-591

-260

-49

Gemeente Berg en Dal

39 van 109

Voorjaarsnota 2022

1.1 1e begrotingswijziging Nadat de programmabegroting 2022 is aangeboden aan de raad hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan. Deze ontwikkelingen zijn verwerkt in de 1e begrotingswijziging en leidden per saldo tot een positieve bijstelling van de begroting met € 659.000. Zie ook de programma's Inwoner, Onze gemeente, Ons geld en Overhead (1.1). De 1e begrotingswijziging is tegelijk met de begrotingsbehandeling door de raad vastgesteld. Voor dit programma gaat het om: rijksvaccinatieprogramma HPV mannen (- € 5.000), extra formatie team Beheer openbare ruimte (- € 192.000) en budget voor innovaties (- € 50.000). 2.1 Water in De Groesbeek Wij willen de bron en de beek bij de kerk in het centrum van Groesbeek in haar oorspronkelijke vorm herstellen. De grootste uitdaging is water in de bron en beek te krijgen. En dat op natuurlijke wijze. Dus zonder de pompen en technische installaties die er nu staan. Om dit goed aan te pakken, zullen we de nodige investeringen moeten doen. Een onderzoek dat resulteert in adviezen, maatregelen en haalbaarheid is de eerste. Daarvoor hebben we eenmalig €10.000 nodig. 2.2 Onderhoud wegen/bermen De kosten voor onderhoud aan onze wegen en bermen stijgen als gevolg van prijsstijgingen. Daarom ramen we structureel met € 14.000 bij.

2.3 Openbare verlichting Als gevolg van areaaluitbreiding van onze openbare verlichting en prijsstijgingen stellen de raming met € 54.000 bij. Daarnaast hebben we vaker te maken met schades aan de openbare verlichting. Daar staat tegenover dat we deze schades vaker verhalen bij derden. Per saldo een voordeel van € 8.000. 2.4 Openbaar groen Door prijsstijgingen, areaaluitbreiding en een nieuwe inbesteding bij Dar stellen we onze budgetten voor onderhoud van het openbaar groen structureel bij met € 73.000. Daarnaast hebben we in 2022 eenmalig hogere kosten voor calamiteiten- en stormschade als gevolg van de stormen die over ons land raasden begin 2022. Dat leidt tot een bijstelling van € 5.000. 2.5 Schoonmaak sportaccommodaties In het verleden is besloten om de schoonmaak uit te besteden, inclusief de sportaccommodaties. In 2021 hebben we hiervoor een nieuw contract afgesloten. Dit leidt tot een bijstelling van € 87.500. Hier staat een aframing van € 25.000 tegenover van de personeelskosten die we nu niet meer hoeven we te maken. 2.6 Bijdrage RES Gebleken is dat de bijdrage van het rijk en de provincie ontoereikend is voor de uitvoering van de RES (Regionale Energie Strategie). Regionaal is bestuurlijk afgesproken dat gemeenten het bedrag aanvullen, tot het minimaal noodzakelijke om tot een verantwoorde uitvoering van de Regionale Energie Strategie te komen.

Een aanvullende bijdrage van de gemeente Berg en Dal van € 10.500 is noodzakelijk. 2.7 Uitvoering Klimaatakkoord Zoals eerder aangekondigd in de decembercirculaire 2021 heeft het vorige kabinet in de rijksbegroting voor 2022 € 72,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES. Dit om te voorkomen dat de uitvoering van het Klimaatakkoord stil komt te vallen. Van deze € 72,5 miljoen is € 40 miljoen bestemd voor uitvoeringskosten gemeenten.

Gemeente Berg en Dal

40 van 109

Voorjaarsnota 2022

Deze middelen zijn bedoeld als overbruggingsbudget om de uitvoering van het bestaande klimaatbeleid in 2022 te kunnen voortzetten. Het budget kan onder meer worden ingezet voor het opstellen van transitievisies warmte en uitvoeringsplannen (wijkgerichte aanpak), de uitrol van laadpalen en ruimtelijke processen ten behoeve van duurzame energie. Zie ook 2.2 bij programma Ons geld. 2.8 Vereveningsfonds MARN Omdat de gemeente West Maas en Waal is uitgetreden uit de MARN, ontvangen de overige deelnemende gemeenten een hogere bijdrage uit het vereveningsfonds MARN. Voor ons betekent dit dat we € 10.000 per jaar extra ontvangen. 2.9 Controle Corona Toegangsbewijzen (CTB) We ontvangen van het Rijk een bijdrage van € 133.778 voor de ondersteuning naleving controle op coronatestbewijzen (CTB). Het geld moeten we besteden ten gunste van ondernemers die te maken hebben met de controle op de CTB. Ondernemers die aanspraak kunnen maken zijn onder andere evenementenorganisatoren, reguliere horecabedrijven, (sport)verenigingen en andere uitbaters die belast zijn met de controle op CTB. 2.10 Subsidie bibliotheek Door inflatiecorrectie valt het subsidiebedrag voor de Bibliotheek € 10.000 hoger uit. 2.11 Sportzaal Morgenfit Bij sportzaal Morgenfit in de Ooij zijn alle sportmaterialen van de basisinventarisatie verouderd.

Hierdoor kunnen de gebruikers, onder andere basisschool Op Weg, geen goed beweegonderwijs geven. Er is een meerjaren vervangingsplan opgesteld door derden. Op basis van een recente inspectie is besloten dat vervanging of reparatie van diverse sportmaterialen noodzakelijk is. Dit leidt in 2022 tot hogere kosten. Daarom ramen we € 63.500 bij. 2.12 Riolering We verwachten dit jaar lagere advieskosten (€ 28.000) en lagere kosten voor het verwerken van rioolslib (€ 23.000). Daarnaast hebben we kosten voor de inhuur van een projectleider voor het project aanpak wateroverlast Breedeweg (€ 50.000). Deze kosten komen, volgens de afspraak met het Waterschap, niet ten laste van het project. Ook loopt het project 'vestigen zakelijke rechten drukriolering' nog door in 2022. Hiervoor is € 150.000 nodig. Omdat de voorziening egalisatie riolering met hetzelfde bedrag wijzigt (per saldo € 149.000), hebben bovenstaande mutaties geen invloed op het begrotingssaldo. 2.13 Voorbereidingskrediet Heer Zegerstraat Groesbeek Medio 2021 is er een verzoek gekomen van bewoners aan de Heer Zegerstraat te Groesbeek om een of twee woningen bij te mogen bouwen. In de huidige situatie loopt er echter een riool onder deze particuliere kavel door. De Heer Zegerstraat is opgenomen in het MIP voor uitvoering in 2025.

De bewoners hebben nu het verzoek bij de gemeente neergelegd om dit project eerder uit te voeren, zodat zij eerder met de bouw van de woning(en) zouden kunnen beginnen. Om dit mogelijk te maken vragen wij nu een voorbereidingskrediet van € 49.000,-. In het nog op te stellen MIP 2023 zouden we dan het restant voorbereidingskrediet en de uitvoering naar voren kunnen halen. 2.14 Diverse kleine mutaties Ook zijn een aantal kleine mutaties verwerkt. Voor dit programma gaat het om: leges brandveiligheid € 3.000 leges bodemrapporten € 5.000 recht van opstal Kpn zendmast Oude Kleefsebaan € 5.000

Gemeente Berg en Dal

41 van 109

Voorjaarsnota 2022

€ 2.000 € 3.000 € - 4.000 € - 4.000 € - 3.000

kosten Parkeergarage verkeersmaatregelen onderhoud speeltuinen onderhoud begraafplaats Vossengraaf subsidie Forte Welzijn

Administratieve overboeking Dit zijn beschikbare budgetten die we op dit programma inzetten. Bijvoorbeeld algemene overheadkosten die we nu rechtstreeks aan een programma toe kunnen rekenen.

Beleidskaders Bovengemeentelijke kaders Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Wet veiligheidsregio's Politiewet Wet Natuurbescherming Aanbestedingswet Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewaterenbescherming Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kaderrichtlijn water Nationaal bestuursakkoord water Waterwet Wet milieubeheer Gelders Energieakkoord (www.geldersenergieakkoord.nl) Wegenverkeerswet Wegenwet Erfgoedwet Omgevingswet

Gemeentelijke kaders Sociaal maatschappelijke toekomstvisie Nota accommodatiebeleid “ontmoeten en verbinden met accommodaties” Nota subsidiebeleid Regionaal beleidsplan Veiligheidsregio VRGZ Regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio VRGZ Regionaal crisisplan Veiligheidsregio VRGZ Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2015-2018 Visiedoc notitie Kernenbeleid Beheerplan gemeentelijke gebouwen

Gemeente Berg en Dal

42 van 109

Voorjaarsnota 2022

Beheerverordening begraafplaatsen Bomenkaart Landschapsontwikkelingsplan Vervangingsplan speelvoorzieningen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025 Samenwerkingsovereenkomst Werkeenheid regio Nijmegen Verkeerscirculatieplan Verkeersbeleidsplan Mobiliteitsvisie Berg en Dal 2016-2026 Mobiliteitsplan 2030 Euregio Wegenbeheersplan Wegenbeleidsplan Verlichtingsbeheerplan Verordening geurhinder en veehouderij 2017 Bodemnota en bodemkwaliteitskaart Woonvisie Energievisie gemeente Berg en Dal 2017-2020 Ruimtelijke visie duurzame energieopwekking 2019 Subsidieverordening Erfgoedprojecten in de kernen gemeente Berg en Dal 2017 Woonvisie Berg en Dal

Verbonden partijen Dar N.V. Leisurelands Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen Veiligheidsregio Gelderland Zuid Vitens N.V.

Gemeente Berg en Dal

43 van 109

Voorjaarsnota 2022

Onze gemeente Sommige dingen die de gemeente voor je regelt ken je. Bijvoorbeeld een nieuw paspoort, trouwen of het registreren van een pasgeboren kind. Maar we doen meer voor je. Dingen waar je niet zoveel van merkt en die verder gaan dan onze gemeentegrenzen. Denk aan het versterken van de economie, zodat er genoeg bedrijven en banen zijn. Of woningbouwafspraken om woningen te mogen bouwen of het organiseren van zorg. Om dat goed te kunnen doen, werken we samen met andere gemeenten om ons heen. Wat we ook doen, het belang van onze inwoners staat voorop! In dit programma maken we duidelijk wat je van ons kan verwachten als dienstverlener. In het belang van onze inwoners zijn we ook actief buiten de gemeentegrens. Vaak juist om de zaken dichtbij inwoners goed te regelen. We hebben als gemeente de laatste jaren steeds meer taken gekregen, bijvoorbeeld op het gebied van zorg. Om de taken goed en goedkoop te kunnen uitvoeren, werken we samen met andere gemeenten uit onze regio. Maar we werken ook samen met andere gemeenten om de economie in de regio te bevorderen. Daarbij hanteren we als uitgangspunt: gezonde groei. Want welvaart en welzijn moeten in balans zijn. Ook de woningmarkt houdt zich niet aan de gemeentegrens. Daarom maken we samen met de gemeenten in onze regio afspraken over hoeveel en welke woningen elke gemeente gaat bouwen.

In dit programma vind je dus de onderwerpen die zich binnen én buiten onze gemeentegrens afspelen. Programmanaam Inwoner Plaats van actie - Persoonlijk/thuis

Onze buurt - Directe omgeving/dorp

Rol inwoner

- Regie eigen leven - Mee blijven doen

- Meedoen - Initiatief nemen

Onze gemeente - Gemeente mét de regio gemeenten - Ontwikkelen - Klant

Rol gemeente

- Regelen - Betalen

- Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer

- Loslaten - Samenwerken

- Veel bemoeienis

stimuleren

- Diensten verlenen

Doelen & resultaten Wat willen we bereiken? 3.1

Onze inwoners weten ons te vinden en zijn tevreden over hoe ze worden geholpen.

3.2

Behoud van zo veel mogelijk werkgelegenheid ook na de corona crisis.

3.3

We hebben in 2050 een circulaire economie.

3.4

De juiste woning, op de juiste plek, voor de juiste doelgroep.

3.5

We willen goede en betaalbare dienstverlening voor onze inwoners. En om dit te kunnen bieden, werken we samen met andere gemeenten.

Gemeente Berg en Dal

44 van 109

Voorjaarsnota 2022

3.6

Toeristen en recreanten bezoeken graag Berg en Dal.

Wat gaan we daarvoor doen? 3.1.1 We verbeteren onze dienstverlening en blijven ons hiervoor inzetten. Om onze dienstverlening verder te verbeteren gaan we in 2022:  Verder aan de slag met de toegankelijkheideisen van onze website. Met de hele organisatie kijken we naar de toegankelijkheid van de documenten die we op de website plaatsen. In september 2022 publiceren we een nieuwe toegankelijkheidsverklaring met aandachtspunten.  Verder met de digitalisering van onze dienstverlening. Inwoners kunnen op deze manier steeds meer zaken ook online vanuit huis regelen. Hierbij blijven er uiteraard voldoende mogelijkheden voor persoonlijk contact en voldoende aandacht voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn.  Lanceren nieuw communicatieplatform telefonie. De landelijke aanbesteding is opnieuw in gang gezet en we verwachten dat we in 2022 een nieuw communicatieplatform kunnen lanceren voor telefonie. Dit platform is gekoppeld aan ons Klant Contact Systeem. Met het platform krijgen we meer inzicht in de data van onze telefoongesprekken. Over de onderwerpen van de telefoongesprekken maar ook over de wachttijd en de duur van een gesprek. Dit geeft ons diverse nieuwe mogelijkheden om onze klantcontacten nog verder te verbeteren en meer datagedreven te gaan werken.  We brengen de mogelijkheden waarop de gemeente te bereiken is in kaart en onderzoeken waar de behoeftes liggen.

Stand van zaken Voorjaarsnota  We hebben de toegankelijkheidsverklaring op onze website geüpdatet. Tijdens dit onderzoek zijn twee aandachtspunten naar voren gekomen: onze video’s en onze pdf’s. We publiceren zo min mogelijk pdf’s die niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Video’s op de website krijgen altijd een ondertiteling. We onderzoeken of het de investering waard is om ook te zorgen voor audiodescriptie en overige eisen aan video’s.  Digitalisering is een blijvende ontwikkeling.  Een aantal jaren hebben we gewacht op de landelijke aanbesteding van de VNG voor een telefonieplatform. We hebben besloten deze ontwikkeling niet langer af te wachten en zelf ons telefonieplatform verder te gaan verbeteren. Er vindt dit jaar een koppeling plaats die het mogelijk maakt om efficiënter te werken, meer data te generen en vanuit huis te werken.  We bekijken op dit moment de mogelijkheden waarop we bereikbaar zijn en inventariseren met name de behoefte bij inwoners over WhatsApp als extra dienstverleningsmogelijkheid. 3.1.2 We stellen de servicenormen voor onze dienstverlening voor de gemeente Berg en Dal op. We formuleren de servicenormen voor onze gemeente. Aan de hand van onze servicenormen kunnen we ook gaan toetsen op de uitvoering hiervan. Wij sturen bij zodra de uitkomsten aangeven dat dit nodig is.

Dit doen we door:  Statistieken uit onze eigen systeem bekijken;  Maandelijks telefonisch klantenonderzoek;  Bezoekersdata website;  Intern telefonisch onderzoek bereikbaarheid medewerkers. Stand van zaken Voorjaarsnota Met de teams Inkomen en Participatie, Communicatie, CCB & Sociaal Team brengen we de servicenormen in beeld. Daarnaast maken we elke maand een overzicht met de belangrijkste statistieken van onze website. Op welke woorden wordt het meest gezocht? Wat zijn de meest bezochte pagina’s? Op basis van dit overzicht worden vervolgens wijzigingen aangebracht op de homepage van onze website of verbeteringen in de zoekfunctie. Ook worden deze resultaten

Gemeente Berg en Dal

45 van 109

Voorjaarsnota 2022

gedeeld en besproken met de webredactie (met vertegenwoordigers uit de teams). 3.2.1 We hebben een goed ondernemersklimaat. Hiervoor zetten wij in 2022 op de volgende zaken in: - Herstel na corona. Als er behoefte is aan voortzetting van de brede dienstverlening voor ondernemers, dan doen we dat. We kijken ook naar programma’s en middelen van derden (bijvoorbeeld van de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen) of aansluiting daarbij wenselijk en mogelijk is. - Nieuwe economische agenda. De huidige economische visie is in 2017 vastgesteld en loopt tot 2021. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 willen wij met de ondernemers aan de slag met een nieuwe economische agenda. Hierbij zoeken wij de raakvlakken met de uitwerking van de omgevingsvisie en de nieuwe kadernota toerisme. Ook nemen we daarin mee of we voldoende ruimte voor nieuwe bedrijven hebben. - Aantrekkelijke en concurrerende winkelgebieden en dorpscentra. Voor het centrum van Groesbeek werken we aan de afronding van de centrumplannen. De resultaten van dit project staan beschreven in programma 2 van deze begroting. Voor Ooij werken we aan de herinrichting van het Reiner van Ooiplein. - Versterking van ondernemersnetwerken: Op economisch gebied werken we samen met ondernemers en andere partners, waaronder RvN@. We werken samen aan de versterking en vernieuwing van de lokale economie.

In 2022 leggen we het accent op verduurzaming, circulariteit en de korte voedselketen. Stand van zaken Voorjaarsnota  Herstel na corona. Bij het Rijk hebben wij budget aangevraagd om onder andere horecazaken te compenseren voor de kosten voor het controleren van coronatoegangsbewijzen (CTB). Deze aanvraag is goedgekeurd en met een laagdrempelig subsidieprogramma kunnen horecazaken hier aanspraak op maken. De horeca en de detailhandel hebben veel moeite om personeel te vinden. Wij zoeken naar mogelijkheden om ze hierbij te ondersteunen. Zo zoeken wij aansluiting bij het initiatief Honk1 van de gemeente Nijmegen. Honk1 brengt werkzoekenden en werkgevers met elkaar in contact. Het richt zich specifiek op de horeca en de retail.  Nieuwe economische agenda In de startnotitie voor de omgevingsvisie zijn de belangrijkste economische thema’s benoemd: werken en ondernemen, toerisme en recreatie, hart voor de dorpscentra en vitale landbouwgebieden. De startnotitie wordt dit jaar uitgewerkt in een koersdocument.  Winkelgebieden De bedrijfsinvesteringszone (BIZ) in het centrum van Groesbeek is met vijf jaar verlengd. Liefst 78% van de ondernemers uit de zone stemde voor de verlenging tijdens de draagvlakmeting in januari 2022. Het doel van de BIZ is om het centrum aantrekkelijker te maken.

De BIZ in Millingen wil dit jaar onder andere een cultuurhistorisch informatiecentrum openen en sfeerverlichting aanbrengen. Wij ondersteunen deze initiatieven onder andere met subsidie.  Ondernemersnetwerken Met onze partners bereiden wij activiteiten voor om het MKB te verduurzamen. In maart starten wij met het project Zon op Dak. Dit project hebben wij vorig jaar ook uitgevoerd en richt zich op het stimuleren en ondersteunen van bedrijven bij het aanbrengen van zonnepanelen. Een adviesbureau dat wij inhuren helpt bedrijven met het uitwerken van een subsidie-aanvraag voor SDE++. Hiervoor voeren zij onder andere energiescans uit bij de deelnemers. Met deze scan worden de opbrengen en kosten in beeld gebracht. Deze gegevens zijn nodig voor een aanvraag. 3.2.2 We helpen inwoners een baan te vinden. We gaan het volgende doen (en voor een aantal dingen werken we samen met het Werkbedrijf).  We richten onze aandacht vooral op vier focusgroepen: jongeren, 50-plussers, statushouders en kandidaten met een arbeidsbeperking. We zetten in op kansberoepen: beroepen waarin de vraag naar personeel hoog is en blijft, zoals de horeca en de zorg. Dat doen we door scholing met praktische leerlijnen en focus op de

Gemeente Berg en Dal

46 van 109

Voorjaarsnota 2022

competenties van mensen. We willen meer mensen (groepsgewijs) detacheren door risico’s voor werkgevers over te nemen.  We gaan door met de regionale mobiliteitsteams.  We zetten sterk in op de bestrijding en het voorkomen van jeugdwerkloosheid.  Hulp voor zelfstandigen bij de heroriëntatie op de arbeidsmarkt (nieuwe doelgroep als gevolg van de coronacrisis).  Intensieve en persoonlijke begeleiding van inwoners met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt met onze speciale aanpak “Startpunt” (meer informatie over deze aanpak staat in de jaarrapportage 2021 Participatiewet). Wij vinden dit belangrijk omdat we door allerlei ontwikkelingen (flexibilisering en digitalisering) steeds meer mensen moeilijk mee kunnen doen. Juist hen willen wij ondersteunen. Stand van zaken Voorjaarsnota Dreigende jeugdwerkloosheid pakken we regionaal aan door de aanpak voortijdig schoolverlaten en de regionale aanpak jeugdwerkgelegenheid te bundelen. Deze aanpak richt zich op een doorlopende loopbaan, vergroten kansen arbeidsmarkt en inzicht en overzicht in het ondersteuningsaanbod; kortom: van start op school tot duurzaam aan het werk. Op dit moment wordt gewerkt aan de uitwerking van de drie sporen tot een aanpak die de komende jaren wordt toegepast en resultaten laat zien.

De ‘mismatch’ tussen de werkzoekenden en het aanbod van banen zorgt ervoor dat er voor veel werkzoekenden, ondanks de vele vacatures, geen werk is. Daarom start Werkbedrijf Rijk van Nijmegen met korte opleidingen zoals een omscholingstraject tot Assistent Horeca en Voeding. In maart hebben 10 kandidaten uit het Rijk van Nijmegen een diploma behaald. In september start een nieuwe groep. Wat de overige voornemens betreft (Regionale Mobiliteit Teams, begeleiding jongeren en ‘startpunt’) zijn er nog geen resultaten gerapporteerd, omdat op dit moment van schrijven nog geen resultaten over het eerste kwartaal bekend zijn gemaakt. 3.3.1. Onze inwoners kunnen meer streekproducten kopen, eten en drinken. In 2018 en 2019 hebben wij samen met de gemeente Heumen en de Zuidelijke Land en Tuinbouw Organisatie (ZLTO) gewerkt aan het project “Meer streekproducten in Berg en Dal en Heumen’’. In 2020 en 2021 hebben wij door de coronacrisis een pas op de plaats moeten maken. In 2022 willen wij dit weer oppakken samen met in ieder geval de gemeente Heumen, ZLTO en RvN@. Stand van zaken Voorjaarsnota Geen ontwikkelingen. 3.4.1 We gaan door met de uitvoering van de in 2020 geactualiseerde woonagenda. Op basis van de door de raad gemaakte keuzes gaan we over tot uitvoering van het Actieplan Wonen.

 De huidige woningbouwplanning kent voldoende locaties, we gaan aan de slag met de beoordeling van deze locaties.  We prioriteren op woningbouwprojecten/locaties die snelheid en aantallen hebben, zodat het woningtekort zo min mogelijk oploopt en het liefst wordt teruggedrongen.  We gaan met de woningcorporaties verder in overleg om bij reeds bekende locaties te komen tot het beoogde aantal toe te voegen sociale huurwoningen.  We zetten ons in om in overleg met de corporaties en marktpartijen de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen zodat meer woningen voor starters vrijkomen.  We onderzoeken hoe we meer woningen beschikbaar kunnen krijgen voor jongeren. We starten met een pilot met het jongerencontract (woningcorporaties), en gaan verder met het verstrekken van de starterslening. Stand van zaken Voorjaarsnota Momenteel wordt er gebouwd in Beek (Hubertushof), Millingen (Oefenhoek), Groesbeek (Spoorlocatie fase 2, Kloosterpad-West, Schreven). Voor diverse grotere projecten zijn intentieovereenkomsten afgesloten en/of loopt de bestemmingsplanprocedure, bijvoorbeeld bij Dekkerswald, Reomie, Vijverhof, DAC-terrein, Groen Groesbeek, Pastoor van Tielstraat Leuth en Bredeweg Leuth. Er zijn op de korte en middellange termijn ruim voldoende locaties beschikbaar. We blijven prioriteren op snelheid, betaalbaarheid en haalbaarheid.

Gemeente Berg en Dal

47 van 109

Voorjaarsnota 2022

Komend jaar maken we meerjarenafspraken met Oosterpoort. Doorstroming en jongerenhuisvesting zijn daar onderdeel van. 3.4.2 We blijven woningzoekenden met een laag inkomen helpen om een passende woning te vinden. We maken afspraken met de woningcorporaties over het toewijzen, bouwen en onderhouden van de sociale huurvoorraad. Ook sturen we op betaalbaarheid bij nieuwbouw (30% goedkope huur, 20% middeldure huur/koop). Daarnaast hebben wij bijzondere aandacht voor de groep inwoners die net teveel verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning, maar te weinig om een goede kans te maken op de reguliere woningmarkt. Daarom gaan we door met het verstrekken van startersleningen aan starters die geen passende woning kunnen kopen. Stand van zaken Voorjaarsnota We continueren de starterslening. Naast het toepassen van het ambitiekader (30% sociaal, 20% betaalbaar) dragen we ook in de regio actief uit dat dit kader verhelderend werkt. Immers zorgen meer betaalbare woningen in de regio ook voor een betere demografische spreiding. 3.4.3 De woningen in Berg en Dal zijn van goede kwaliteit. Mensen kunnen goed wonen en blijven wonen. We stimuleren het aanpassen van bestaande woningen. Hiervoor is in 2019 de regeling Toekomstbestendig wonen vastgesteld als vervanger van de Blijverslening en de Duurzaamheidslening.

Hierdoor kunnen mensen maatregelen om langer thuis blijven wonen combineren met het verduurzamen van de woning. We stemmen middels een regionale woningbouwmonitor met onze buurgemeenten af welke woningen waar worden gebouwd, zodat er binnen de regio voldoende woningaanbod en keuzevrijheid is voor woningzoekenden. Hierbij is uiteraard ook aandacht voor de groter wordende groep één- en tweepersoonshuishoudens, de betaalbaarheid van de huisvesting, de leefbaarheid en alternatieve woonvormen (waaronder woonvormen die sociale interactie bevorderen). Stand van zaken Voorjaarsnota In januari zijn de data aangeleverd voor de woningmarktmonitor. We verwachten in april de cijfers daarvan. We onderzoeken komend jaar regionaal wat de woningbehoefte is. We kijken daarbij ook naar de periode tot 2040. 3.4.4 Steeds meer woningen in Berg en Dal zijn duurzaam. Met de corporaties Waardwonen en Oosterpoort zijn afspraken gemaakt om gemiddeld energielabel A te halen in respectievelijk 2022 en uiterlijk 2028. We zetten de samenwerking met Oosterpoort en andere belanghebbende partijen voort om te komen tot een aardgasloze buurt. We onderzoeken het draagvlak om in een buurt te beginnen met een pilot. Energieneutraal wonen blijft uitgangspunt in alle bouwplannen. We onderzoeken de mogelijkheid om een energiecoach in te zetten. Dit draagt ook bij aan de betaalbaarheid van het wonen in Berg en Dal.

De doelstelling voor verduurzaming van de particuliere woningvoorraad valt binnen de gehele duurzaamheidsdoelstelling van een jaarlijkse energiebesparing van 1,5% in de gemeente. De regeling Toekomstbestendig Wonen levert een belangrijke bijdrage aan het verduurzamen van de woningen in de gemeente (zie onder 3.4.3). Stand van zaken Voorjaarsnota Corporaties continueren het verder verduurzamen van de woningvoorraad. Er is dit jaar een werkgroep gestart in Millingen om meer aan klimaatadaptatie te doen.

Gemeente Berg en Dal

48 van 109

Voorjaarsnota 2022

3.5.1 We willen meer grip op de financiën van de verschillende samenwerkingen zodat deze beter in de pas lopen met de ontwikkeling van de gemeentefinanciën. Evaluatie BRN De adviesfunctie en de Begrotingsrichtlijnen Rijk van Nijmegen (BRN) zijn in 2021 geëvalueerd. Conclusie van de deelnemende gemeenten is dat het wenselijk is om de BRN te continueren, zowel op het gebied van indexering van begrotingen alsook inzake het werken met taakstellende bezuinigingsopdrachten (indien van toepassing). Uitgangspunt blijft een indexering met nacalculatie gebaseerd op een verdeling 70/30 over de kostencomponenten personeel/materieel. Indien deze verhouding in de praktijk meer dan 10% afwijkt kan een maatwerkafspraak worden gemaakt (zoals in het verleden met de GGD en VRGZ is gebeurd). Voor wat betreft eventuele taakstellende bezuiniging wordt ingestoken op een gezamenlijke reactie van gemeenten (al dan niet al vooraf) in het kader van de door de GR op te stellen kaderbrief. Aandachtspunt blijft het feit dat diverse GR-en een bredere club deelnemers herbergt dan alleen gemeenten in het Rijk van Nijmegen. Wij blijven het voldoen van de GR-en aan de (nieuwe) BRN uiteraard op de voet volgen. ODRN Er wordt in 2022 een pakket aan bezuinigingsmaatregelen doorgevoerd van 4 ton. De korting van €3 op het uurtarief, welke was toegezegd aan de hand van de €6 tariefsverhoging, wordt niet doorgevoerd.

De 1,2,3% bezuiniging conform de BRN-normering moet in volumekorting worden toegepast. In de begroting 2022 is een aandeel van Berg en Dal opgenomen van € 2.026.886. Deze prognose is gebaseerd op de advieslijsten van januari 2021 en zal worden bijgesteld in september 2021. De grip op deze financiën is lastig te krijgen door de veranderende wet- en regelgeving. Factoren die de prognose onzeker maken zijn onder meer de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. Maar ook het overhevelen van de bodemtaken van provincie naar de gemeente, en het gedrag van onze inwoners maakt de realisatie moeilijk te voorspellen. De ODRN blijft in samenspraak met de gemeenten werken aan de ontwikkelagenda om financiële problematieken in de toekomst te voorkomen. VRGZ Om de consequenties van de gevraagde 1% generieke korting op de begroting 2022 van VRGZ in beeld te brengen is een memo met 6 bezuinigingsopties opgesteld en aan gemeenten aangeboden (naast de conceptbegroting). De hierin voorgestelde bezuinigingsopties raken echter zo direct de huidige kerntaken en operationele dienstverlening, dat deze bestuurlijk en maatschappelijk niet acceptabel c.q. verantwoord zijn. In onze zienswijze (raadsbesluit juni 2021) vragen we aan VRGZ wel om nog eens alternatieve bezuinigingen te zoeken, om toch die 1% jaarlijkse korting (ruim 4 ton) te realiseren.

Of het reëel haalbaar is om bestuurlijk aanvaardbare bezuinigingen te vinden is zeer de vraag, gelet op de in afgelopen jaren al gerealiseerde bezuinigingen door VRGZ. Gesteld wordt dat verder bezuinigen op bedrijfsvoering niet meer kan en nieuwe voorstellen daarom altijd het primaire proces aantasten. Ter onderbouwing van dit standpunt zijn we voorstander van een update van de eerder uitgevoerde benchmark door VRGZ. Uiteindelijk besluit het AB van VRGZ, met daarin alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd, over vaststelling van de begroting inclusief de mogelijke bezuinigingen. Stand van zaken Voorjaarsnota Zoals in de begroting is aangegeven willen wij het gebruik van de BRN-normen stimuleren, ook bij GR-en buiten het Rijk van Nijmegen. De aandacht die wij hiervoor dit voorjaar hebben gevraagd heeft er mede toe geleid dat de Groene Metropoolregio met ingang van de begroting voor 2023 ook gebruik gaat maken van de BRN-normen. Er worden voorbereidingen getroffen om zaken rondom de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) regionaal op te pakken en raden hierin mee te nemen. De nieuwe Wgr heeft tot doel om het democratisch gehalte van GR-en en de grip van raden hierop te versterken. ODRN De ODRN is in 2022 positief van start gegaan met de werkzaamheden die ze voor ons uitvoeren. Het is druk bij de ODRN.

Er zijn meer vergunningsaanvragen dan verwacht, er lopen veel handhavingszaken, en er zijn regelmatig klachten. Het uitstel van de Omgevingswet en de

Gemeente Berg en Dal

49 van 109

Voorjaarsnota 2022

Wet Kwaliteitsboring Bouwen naar 1 januari 2023 geeft de ODRN en de gemeente meer tijd om zich voor te bereiden. Op alle fronten wordt het steeds duidelijker wat er op ons afkomt. Met name het DSO is nog een groot punt van zorg. Op financieel vlak zijn er resultaten geboekt. De ODRN heeft dit jaar voor het eerst een Kadernota 2023 en een actualisatie begroting 2022 gepresenteerd. Hierover heeft de raad een zienswijze ingediend. VRGZ Geen wijzigingen. 3.5.2 Portefeuillehouders koppelen duidelijk terug naar de raad over zaken die spelen in de samenwerkingen. Het college blijft op diverse manieren inzetten op het geven van invulling aan de actieve informatieplicht in de richting van de raad. Hiervoor worden – naast de reguliere P&C-cyclus van de GR-en en onze eigen P&C-cyclus – gebruik gemaakt van het instrument van de informatienota en het vaste agendapunt ‘Mededelingen door vertegenwoordigers in de gemeenschappelijke regelingen’ dat op iedere raadsvergadering staat, en – indien daartoe aanleiding is – van periodieke terugkoppelmomenten buiten de raadsvergadering om. Bij de MGR en de Groene Metropoolregio is daarnaast sprake van een Regioagendacommissie waarin alle deelnemende raden zijn vertegenwoordigd en waar dus rechtstreeks invloed kan worden uitgeoefend op procesgang en informatievoorziening vanuit deze GR-en.

In overleg met de griffies van deelnemende gemeenten zal ook weer worden ingestoken op gemeenschappelijke raden- en raadsinformatiebijeenkomsten. Stand van zaken Voorjaarsnota In de raadsvergadering van februari zijn de zienswijzen op de kadernota’s van diverse GR-en aan bod gekomen. Daarnaast maakten nog een aantal andere zaken betreffende GR-en deel uit van de agenda. Er worden voorbereidingen getroffen om een regionale gezamenlijke bijeenkomst te organiseren voor de nieuwe raden om hen te informeren over de diverse samenwerkingen in de regio. Ook zal tijdens de formatiefase aandacht worden gevraagd voor aspecten van regionale samenwerking. ODRN De ODRN rapporteert regelmatig aan de gemeente in de vorm van bestuursrapportages. De bestuursrapportages worden via een informatienota doorgezet naar de raad. Daarnaast houdt de wethouder de raad op de hoogte van belangrijke projecten of gebeurtenissen. Een vraagstuk dat nu speelt is het beleggen van de BRIKS taken. De raad is hierover op de hoogte gebracht in de jaarrekening 2021. 3.5.3 We blijven ons voorbereiden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Omgevingswet vervangt een groot aantal wetten op ruimtelijk gebied. De Omgevingswet treedt, zoals het er nu naar uitziet, op 1 juli 2022 in werking. De tijd tot 1 juli 2022 hebben we hard nodig om ons voor te bereiden.

De werkzaamheden in 2022 zijn gericht op de noodzakelijke stappen die nodig zijn om vanaf de inwerkingtreding met de nieuwe Omgevingswet te kunnen werken. Dat betekent onder andere het uitwerken van werkprocessen en de digitalisering. Dit doen wij in samenwerking met de regio en de ODRN. Dit omdat we elkaar in de regio kunnen versterken en de ODRN een groot deel van de Omgevingswet voor ons gaat uitvoeren. En ook na de startdatum is er nog inzet nodig gericht op onder andere het omgevingsplan en de verandering in cultuur die het werken met de wet van ons vraagt. Daarnaast gaan we in 2022 door met het opstellen van de Omgevingsvisie als beleidskader voor de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Dit volgens de startnotitie zoals die in juni 2021 is vastgesteld door de raad. De wet is sinds het beschikbaar stellen van het krediet in 2019 (€ 845.000) twee keer uitgesteld. In de routekaart schrijven we: De incidentele kosten worden op basis van het Financieel Dialoogmodel Omgevingswet van de VNG en op basis van de omvang van de gemeente Berg en Dal geschat op € 1.500.000 voor de periode tot 2024. Dit is een grove inschatting waarmee wij rekening mee kunnen houden.

Omdat met name onzeker is wat de kosten bedragen voor de digitalisering en voor de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie, is het nodig om de komende jaren een steeds preciezere schatting te maken van de precieze kosten en inkomsten.

Gemeente Berg en Dal

50 van 109

Voorjaarsnota 2022

We hebben inmiddels steeds beter zicht op wat de implementatie vraagt van onze organisatie. Bij het beschikbaar stellen van het krediet gingen we uit van inwerkingtreding op 1 januari 2021. Inmiddels is duidelijk dat er voor projectleiding, projectondersteuning en het uitvoering geven aan de startnotitie van de omgevingsvisie extra capaciteit en budget benodigd is (e.e.a. conform vastgesteld projectplan). We kunnen op dit moment echter nog niet inschatten in hoeverre dit past binnen het reeds beschikbaar gestelde krediet. Zodra we dit inzicht hebben zullen we, als nodig, een aanvullend kredietvoorstel aan de raad voorleggen. Stand van zaken Voorjaarsnota In 2022 zijn de enquêteresultaten over de omgevingsvisie opgehaald. Een vervolg daarop wordt gegeven in de week van de Omgevingswet. Er is gestart met de voorbereidingen op het omgevingsplan. Al doende leren we in verschillende informatie- en werksessies hoe we met het omgevingsplan van rechtswege moeten werken. In de regio worden de werkprocessen rondom vergunningverlening uitgewerkt. Intern wordt daarop aangesloten door het proces rondom de behandeling van ruimtelijke initiatieven aan te passen. Daar is een start mee gemaakt. Ook zijn werkzaamheden aan een aantal aan te passen verordeningen verricht, waaronder de leges en APV. Een drietal verplichte raadsbesluiten is aan de raad voorgelegd.

Een besluit wordt binnenkort genomen. In overleg met de softwareleveranciers is een start gemaakt met vragenbomen en aanvraagformulieren die digitaal beschikbaar moeten zijn. Ook diverse praktische zaken zijn opgepakt, zoals de aanpassing van standaardbrieven en sjablonen. 3.5.4 Onze opdrachten naar de ODRN blijven duidelijk en inhoud en financiën zijn blijvend in evenwicht. Het verbetertraject dat in 2019/2020 is ingezet zal ook doorlopen in 2022. Met name op het gebied van nieuwe ontwikkelingen wordt 2022 een belangrijk jaar omdat de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging wordt verwacht. Dit betekent veel om- en bijscholing van de medewerkers. Ook voor 2022 zal kritisch gekeken worden naar het takenpakket dat we afnemen van de ODRN. Het plan is om een lijst met wettelijke taken te laten opstellen door de ODRN en het werkplan daaraan te toetsen. De lijn die in 2020 is ingezet om een hoger uurtarief te rekenen voor meerwerk is niet doorgezet. Er wordt wel van de ODRN verwacht dat ze regelmatig rapporteren over de realisatie op het werkplan middels een klantrapportage. Daarvoor zijn nu drie vaste momenten in het jaar genomen. Stand van zaken Voorjaarsnota Geen ontwikkelingen 3.6.1 Door goede regionale samenwerking bereiken we meer op toerisme We werken op verschillende niveaus samen in de regio om onze toeristische doelen te bereiken.

We doen dit met (één of meerdere) gemeenten op thema’s, met 7 gemeenten in het Rijk van Nijmegen en met 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. Samen met de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen werken we aan een uitvoeringsplan dat gekoppeld is aan het Toeristisch Toekomstperspectief; “toerisme in balans”. Toerisme is geen doel op zich maar een middel om de leefbaarheid te verbeteren. Hiervan profiteren zowel inwoners als bezoekers. Denk aan thema’s als fiets- en wandelnetwerk, een Green Destination (een duurzame toeristische bestemming), zorgtoerisme en herinneringstoerisme. Dit uitvoeringsplan helpt de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen om projectmatig beter te kunnen samenwerken. Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen en de Provincie Gelderland werken met de gemeenten samen aan dit uitvoeringsplan. Stand van zaken Voorjaarsnota Binnen de Opgave Ontspannen Regio, speerpunt Duurzaam Toerisme zijn de volgende onderwerpen en activiteiten actueel: een uniform wandelnetwerk in Gelderland, een vitaliteitsonderzoek en belevingsgebieden zijn gestart.

Gemeente Berg en Dal

51 van 109

Voorjaarsnota 2022

3.6.2 Toeristen die zorg nodig hebben, kunnen op vakantie in onze gemeente. Wij willen een gastvrije en toegankelijke gemeente zijn. Dat doen we op verschillende manieren, onder andere door in te zetten op kennis en bewustwording over het onderwerp toegankelijkheid bij ondernemers. Dit doen we in samenwerking met de Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal, de organisatie Ongehinderd en de Wmo Adviesraad. We gebruiken hiervoor onder andere een nieuwsbrief en kennis- en netwerkbijeenkomsten. Verder stimuleren we de ontwikkeling van toegankelijke routes en doen we mee aan landelijke acties zoals de Week van de Toegankelijkheid en initiatieven zoals de Hoge Nood App. Het toegankelijke aanbod bundelen we op www.zorgeloosopvakantie.nl. Stand van zaken Voorjaarsnota Op 16 maart was de kick-off van de pilot Toegankelijke bestemming. Dit is een project van diverse partijen als regio Rijk van Nijmegen, regio Vechtdal en Achterhoek in samenwerking met de Community Toegankelijke Recreatie en de Provincie Gelderland. Met de uitkomsten willen de regio’s bestemmingen helpen toegankelijker te worden. In de nieuwe minimap met toeristische toppers is expliciet aandacht gegeven aan toegankelijk toerisme. Het project 4 dagen wandelen voor iedereen door het Rijk van Nijmegen vordert. Dit zijn toegankelijke routes die mogelijk zijn gemaakt door een subsidie van het Fiets en Wandelfonds.

Dit is naar verwachting in het tweede kwartaal 2022 klaar. 3.6.3 Wandelaars en fietsers weten onze gemeente te vinden. Wandelaars: We hebben in 2020 meegedaan aan de wedstrijd “wandelgemeente van het jaar” en zijn uitverkozen tot Wandelgemeente van het jaar 2020. Tot in ieder geval april 2022 publiceren wij samen met wandelkrant Te Voet over het mooie wandelaanbod in onze gemeente. Daarnaast besteden wij via lokale, regionale en landelijke kanalen aandacht aan deze nominatie. Afhankelijk van de behoefte, realiseren we nog meer dorpsommetjes, samen met inwoners uit onze dorpen. We zorgen ervoor dat er ook routes en/of wandelmogelijkheden toegankelijk zijn voor mindervaliden en dat deze goed gevonden kunnen worden. Wij onderzoeken samen met de Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal de mogelijkheden voor een Herfstwandelweek in Berg en Dal. Fietsers: Wij ontwikkelen samen met de Stichting Toerisme en Recreatie thematische fietsroutes. Hiermee maken we het fietsaanbod in onze gemeente aantrekkelijker voor inwoners en bezoekers. Berg en Dal wil een aantrekkelijke fietsgemeente zijn. We staan nu in de top 100 van de Fietsersbond (plaats 62): https://www.fietsersbond.nl/fietsstad2020/fietsstad-2020-de-top-100/. We willen in ons fietsaanbod verbeteren met het doel dat eindigen in de top 10 van Fietsstad van het jaar.

Meedoen aan een competitie blijkt een heel goed instrument om partijen te verenigen en het aanbod in orde te maken. We betrekken hierbij lokale fietsexperts zoals de Fietsersbond Nijmegen. Stand van zaken Voorjaarsnota De laatste dorpsommetjes zijn in ontwikkeling. Maandelijks zetten we via Te Voet een wandelroute in de schijnwerpers. We onderzoeken de meerwaarde van meedoen aan een uniform wandelnetwerk in de provincie Gelderland. De laatste hand wordt gelegd aan drie fiets-streekproductenroutes met de thema’s: streekproducten door ’t Laag, Groente- &Fruitroute en Wijnroute. Producenten van streekproducten worden verbonden met locaties waar je deze kunt proeven. Deze routes zijn klaar in het tweede kwartaal van 2022. Het toevoegen van dergelijke fietsroutes maakt ons een aantrekkelijker fietsbestemming.

Gemeente Berg en Dal

52 van 109

Voorjaarsnota 2022

3.6.4 We bewegen met de consument mee; we veranderen onze definitie van goed Gastheerschap. Het gastheerschap verandert omdat de wens van de consument verandert. Bij gastheerschap gaat het om alle aspecten van daadwerkelijke ontvangst van een bezoeker in onze regio. Gastheerschap omvat zowel de online vorm (apps, websites en social media-kanalen) als de fysieke vorm (VVV’s). Goed gastheerschap is belangrijk omdat je daarmee de consument kan informeren en inspireren, maar ook sturen. Daarom gaan wij opnieuw invulling geven aan het gastheerschap, passend bij onze gemeente en het Rijk van Nijmegen. Wij werken daarbij samen met diverse partijen zoals Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal en de regiogemeenten. In 2022 weten wij hoe actueel gastheerschap eruitziet voor Berg en Dal (en het Rijk van Nijmegen) en wat de kosten hiervan zijn. Stand van zaken Voorjaarsnota Er komen Toeristische Informatie Punten (TIP’s) in de gemeente Berg en Dal. Deze punten zijn bij ondernemers of bezoeklocaties (bijvoorbeeld een museum). In het eerste half jaar benaderen wij een aantal ondernemers die hieraan willen meewerken. In Mook en Middelaar zijn de eerste TIP’s al geplaatst. 3.6.5 Berg en Dal wordt een Green Destination. Green Destinations is een middel om duurzaamheid en toerisme te verbinden.

Vanuit toeristisch oogpunt biedt het kansen om ons te positioneren en verder te ontwikkelen als groene, duurzame bestemming en daarmee een nieuwe doelgroep te bereiken. Vanuit duurzaamheid biedt het kansen om de toeristische sector te motiveren en activeren om te verduurzamen met aandacht voor de thema’s milieu, mens, landschap, cultuur. Wij zijn gestart met 2 pilots bij toeristische ondernemingen. Doel hiervan is het verminderen, beter scheiden en afvoeren van afval. De aanbevelingen uit dit onderzoek delen we met de toeristische ondernemers. Wij bieden een selectie van lokale evenementen aan hen te helpen hun evenement te verduurzamen. We streven ernaar dat in 2022 de eerste maatregelen zijn ingevoerd. In 2022 nemen we het onderwerp “duurzaam toerisme” integraal op in de nieuwe Kadernota Toerisme. Stand van zaken Voorjaarsnota De pilot met afvalbeperking en betere scheiding en –inzameling ronden we in de eerste helft van 2022 af. De uitkomsten delen wij met de toeristische sector. De eerste evenementen hebben zich gemeld voor ondersteuning bij verduurzaming van hun evenementen. 3.6.6 We hebben een (extra) seizoens fiets-voetveer tussen Bemmel en Ooij. Stichting Uiterwaarde exploiteert voor diverse gemeenten al diverse veren. Zij willen ook dit seizoens fiets-voetveer tussen Bemmel en Ooij exploiteren voor de gemeenten Lingewaard en Berg en Dal.

De vergunningen bij Rijkswaterstaat zijn in 2021 ingediend. Als er geen formele bezwaren zijn en we in Q3 of Q4 van 2021 incidenteel en structureel budget kunnen regelen, kunnen we in 2022 varen. Of dit gaat lukken hangt dus nog van een aantal factoren af. Ter hoogte van de locatie van het veer zijn cultuurhistorische sporen te vinden van de IJssellinie en de Mauritslinie. Via het veer willen we deze met de gemeenten Lingewaard en Zevenaar en Stichting Beleef onze Waal zichtbaar en beleefbaar maken. Het fiets-voetveer draagt dus bij aan uiteenlopende opgaven van onze gemeente. Dit veer betekent een uitbreiding van het toeristisch/ recreatieve aanbod voor bezoekers en inwoners en zorgt voor een nieuwe oeververbinding waarmee we onze gemeente als fiets- en wandelgemeente nóg beter op de kaart kunnen zetten. Stand van zaken Voorjaarsnota Dit onderwerp is van de raadsagenda gehaald in het eerste kwartaal van 2022. Op z’n vroegst

Gemeente Berg en Dal

53 van 109

Voorjaarsnota 2022

is het mogelijk het veer in 2023 in de vaart te nemen. We geven in de zomer een vervolg aan dit traject.

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2021 2022 Primair

Mutaties t/m VJN

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 na 2023 2024 2025 VJN

Lasten

-8.486

-8.226

-675

-8.901

-8.441

-8.468

-8.500

Baten

3.195

2.422

2.433

2.497

2.349

2.341

Totaal programma

-5.291

-5.804

-664

-6.468

-5.944

-6.119

-6.159

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht. Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 1e begrotingswijziging

-394

-285

-298

-312

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

-394

-285

-298

-312

2.1 Leges planologisch strijdig gebruik

2.2 Accountantskosten

2.3 Gemeenteraadsverkiezingen (corona)

-52

2.4 Kosten bestuurswisseling

-68

2.5 Kosten Burgerzaken

2.6 Bijdrage ODRN

-38

2.7 Diverse kleine mutaties

-8

-2

-149

-25

2. Mutaties Voorjaarsnota

Administratieve overboeking Afrondingsverschillen

Totaal mutaties Voorjaarsnota

-270

Totaal mutaties programma 3

-664

-268

-281

-295

Gemeente Berg en Dal

54 van 109

Voorjaarsnota 2022

2.1 Leges planologisch strijdig gebruik Wil je bouwen, verbouwen of het gebruik van een bouwwerk wijzigen maar past dit niet in het bestemmingsplan? Dan kun je in bepaalde gevallen toch een omgevingsvergunning krijgen. Dit heet ook wel planologisch strijdig gebruik of handelen in strijd met de regels van ruimtelijke ordening. De afgelopen jaren wordt hier veelvuldig gebruik van gemaakt. De leges voor deze vergunningaanvragen hiervoor, ramen we nu bij. 2.2 Accountantskosten De raad heeft op 4 november 2021 accountantskantoor Astrium aangewezen als accountant voor de jaren 2021 tot en met 2023. De kosten zijn € 78.000 per jaar. Dat leidt tot een structureel voordeel van € 12.000 per jaar. 2.3 Gemeenteraadsverkiezingen (corona) Vanwege COVID-19 zijn aanvullende maatregelen voor de gemeenteraadsverkiezingen noodzakelijk. We krijgen via de algemene uitkering een compensatie voor de extra te maken kosten van € 52.000. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1). 2.4 Kosten bestuurswisseling De verkiezingen en de vorming van een bestuur brengen extra kosten met zich mee. Daarom ramen we € 67.900 bij.

Dit zetten we in voor: - kosten verkiezingen, onder andere verkiezingskrant, verkiezingsavond, coalitievorming - extra kosten college, onder andere opleidingen, contributie - integriteitstoets kandidaat-wethouders - re-integratie oud-wethouders (wettelijke verplichting)

2.5 Kosten Burgerzaken Bij Burgerzaken is een besparing van € 22.000 gerealiseerd. Dit komt door een beperktere openstelling bij Burgerzaken (vrijdagmiddag gesloten). Daarnaast worden er ook minder documenten thuisbezorgd. 2.6 Bijdrage ODRN Extra kosten in verband met het uitstel van de invoering van de Omgevingswet van 1 juli 2022 naar 1 januari 2023. Daarnaast een kleine bijstelling voor het project externe veiligheid/ omgevingsveiligheid. 2.7 Diverse kleine mutaties Ook zijn een aantal kleine mutaties verwerkt. Voor dit programma gaat het om: onderzoek verkoop Zalmkerkje subsidie Forte Welzijn

€ - 6.000 € - 2.000

Administratieve overboeking Dit zijn beschikbare budgetten die we op dit programma inzetten. Bijvoorbeeld algemene overheadkosten die we nu rechtstreeks aan een programma toe kunnen rekenen.

Beleidskaders Wet gemeenschappelijke regelingen Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen Nadere regels en beleidsregels Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen

Gemeente Berg en Dal

55 van 109

Voorjaarsnota 2022

- 12.550 - 4.750 - 6.600 - 44.000 - 67.900

Financiële verordening Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen 2015 Inkoopbeleid MGR 2017 Arbeidsmarkt- en Re-integratiebeleid 2020 t/m 2023 Rijk van Nijmegen: ‘Werk Voorop’ Het Werkbedrijf Werkzoekende Sociaal maatschappelijke toekomstvisie Sterke werkwoorden Werk is de uitkomst Visie document Millingen aan de Rijn, Ubbergen en Groesbeek Structuurvisie Berg en Dal Economische Visie Hier wordt gewerkt Kadernota Toerisme Van trots naar topbestemming Integraal toezicht en handhavingsbeleid Notitie grondexploitatie van de commissie BBV Strategische agenda 2020 Euregio Actieplan wonen Berg en Dal 2020

Verbonden partijen Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen Euregio (Rhein-Waal) Gemeenschappelijk Orgaan regio Arnhem Nijmegen Grenzland Draisine GMBH Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Rijk van Nijmegen Stichting Rijk van Nijmegen@ Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen

Gemeente Berg en Dal

56 van 109

Voorjaarsnota 2022

Ons geld In dit programma staat:  waar ons geld vandaan komt: overzicht van de algemene dekkingsmiddelen (inclusief financiering en reserves);  hoeveel vennootschapsbelasting we moeten betalen;  hoe we het bedrag voor dingen hebben besteed, die we niet hadden kunnen voorzien. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen binnen het programma Ons geld. Onderstaande link leidt naar de tekst van de begroting 2022. Onder het kopje 'Financiën' zijn wel mutaties opgenomen en toegelicht. Programma Ons Geld Programmabegroting 2022

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2021 2022 Primair

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 na 2023 2024 2025 VJN

Mutaties t/m VJN

Lasten

-9.828

-6.731

-7.201

-7.503

-7.716

Baten

77.198

73.851

2.376

76.227

73.025

73.275

73.682

Totaal programma

67.370

67.120

2.376

69.496

65.824

65.772

65.966

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht. Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 1e begrotingswijziging

1.742

1.186

1.184

1.308

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

1.742

1.186

1.184

1.308

2.1 Algemene uitkering

534

407

434

437

2.2 Algemene uitkering; uitvoering Klimaatakkoord

100

Totaal mutaties Voorjaarsnota

634

407

434

437

Totaal mutaties programma 4

2.376

1.593

1.618

1.745

2. Mutaties Voorjaarsnota

Gemeente Berg en Dal

57 van 109

Voorjaarsnota 2022

begrotingswijziging is tegelijk met de begrotingsbehandeling door de raad vastgesteld. Voor dit programma gaat het om: hogere uitkering gemeentefonds op basis van de mei- en septembercirculaire (€ 1.742.000). 2.1 Algemene uitkering (decembercirculaire 2021) De algemene uitkering is bijgesteld volgens de decembercirculaire 2021. De bijstelling leidt tot een voordeel van € 534.000. Voor coronamaatregelen (verkiezingen) ontvangen we € 52.000, salarislasten zorgdomein jeugd en wmo € 175.000, versterking dienstverlening gemeenten € 130.000. Daarnaast leidt de ontwikkeling van diverse maatstaven tot een voordeel van € 177.000. 2.2. Algemene uitkering; uitvoering Klimaatakkoord Zoals eerder aangekondigd in de decembercirculaire 2021 heeft het vorige kabinet in de rijksbegroting voor 2022 € 72,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES. Zie ook 2.7 bij programma Onze buurt.

Beleidskaders BBV (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten) Actuele notities van de commissie BBV Financiële verordening Berg en Dal 2021 (art. 212) Nota reserves en voorzieningen 2021 Controleverordening Berg en Dal (2021) Belastingenverordeningen gemeente Berg en Dal Budgethoudersregeling Berg en Dal 2021 Inkoopvoorwaarden- en beleid Financieringsstatuut gemeente Berg en Dal 2021 Financiële verhoudingswet

Verbonden partijen Bank Nederlandse gemeenten Munitax Gemeentelijk belastingkantoor

Gemeente Berg en Dal

58 van 109

Voorjaarsnota 2022

Overhead We moeten de overheadkosten apart in de begroting en jaarrekening verwerken. Het gaat hier om kosten die te maken hebben met de ondersteuning van de organisatie. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen binnen het programma Overhead. Onderstaande link leidt naar de tekst van de begroting 2022. Onder het kopje 'Financiën' zijn de mutaties opgenomen en toegelicht. Programma Overhead Programmabegroting 2022 Hieronder vindt u het actuele overzicht van overhead in cijfers.

Rekening 2021

Overhead

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2022 Primair 2022 na VJN

1. Loonkosten overhead

-5.417

-6.574

-5.283

2. ICT-kosten

-2.263

-2.273

-433

-612

-505

4. Uitbestedingskosten bedrijfsvoering

-1.333

-764

-2.200

Totaal Toerekening aan projecten/grondexploitatie

-9.445

-10.213

-10.261

131

321

Overhead ten laste van exploitatie

-9.315

-9.892

-9.940

3. Huisvestingskosten

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2021 2022 Primair

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 na 2023 2024 2025 VJN

Mutaties t/m VJN

Lasten

-9.314

-9.893

-9.830

-10.229

-10.228

-10.160

Baten

-9.314

-9.893

-9.830

-10.229

-10.228

-10.160

Totaal programma

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht. Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 1e begrotingswijziging

-267

-317

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

-267

-317

Gemeente Berg en Dal

59 van 109

Voorjaarsnota 2022

2. Mutaties Voorjaarsnota 2.1 Niet verrekenbare BTW

-60

2.2 Kosten Bedrijfsvoering

-319

Administratieve overboeking

709

179

Totaal mutaties Voorjaarsnota

330

145

Totaal mutaties programma 5

-172

1.1 1e begrotingswijziging Nadat de programmabegroting 2022 is aangeboden aan de raad hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan. Deze ontwikkelingen zijn verwerkt in de 1e begrotingswijziging en leidden per saldo tot een positieve bijstelling van de begroting met € 659.000. Zie ook de programma's Inwoner, Onze buurt, Onze gemeente en Ons geld (1.1). De 1e begrotingswijziging is tegelijk met de begrotingsbehandeling door de raad vastgesteld. Voor dit programma gaat het om: extra formatie controller en applicatiebeheer (- € 155.000) en extra budget voor opleidingen en werving en selectie van personeel (- € 112.000). 2.1 Niet verrekenbare BTW Voor de kostenverdeelstaat (= kosten bedrijfsvoering) wordt uitgegaan van een mengpercentage BTW-Compensatiefonds. Voorheen mochten we uitgaan van een gemiddeld percentage. De systematiek is gewijzigd. Daardoor moet dit mengpercentage jaarlijks achteraf herrekend worden. Dit betekent voor onze gemeente ieder jaar een bedrag aan 'niet verrekenbare BTW' van ongeveer € 60.000. 2.2 Kosten bedrijfsvoering Actualisatie van de kosten van de bedrijfsvoering levert in totaal een nadeel op van € 319.000.

Dit bedrag is met name veroorzaakt door: - kosten inhuur personeel - 315.000 - kosten werving & selectie - 30.000 - aframen formatie schoonmaak door uitbesteding + 28.000 Er is op dit moment sprake van een hoge mate van mobiliteit in onze organisatie. Het is een ontwikkeling die we ook bij andere gemeenten en sectoren zien. Wij denken dat dit onder meer te maken heeft met de corona-periode en het vele thuiswerken. De binding tussen medewerkers onderling en het werk is daardoor minder geworden. En wellicht hebben mensen meer gelegenheid gehad om na te denken of ze iets anders willen. De hogere mobiliteit leidt tot veel vacatures en tot een hoge werkdruk bij de zittende medewerkers. Tegelijkertijd merken we dat het moeilijk is, vaak langer duurt, om nieuwe medewerkers te vinden. Er is schaarste in vele vakdisciplines. Tot slot worden we geconfronteerd met een hoger ziekteverzuim. En vooral met langdurige uitval. Al met al betekent dit dat we veel mensen moeten inhuren om de gaten te dichten, zodat we de dienstverlening kunnen laten doorgaan. Omdat ook de tarieven voor externe inhuur aan het stijgen zijn, zijn onze budgetten voor inhuur dit jaar al snel volledig ingezet. We hebben een inventarisatie gemaakt van de nog beschikbare budgetten en de kosten voor inhuur in de rest van het jaar (wat natuurlijk niet echt goed te voorspellen is).

We denken dat we € 315.000 extra nodig hebben. In de najaarsnota komen we hierop terug. Administratieve overboeking Dit zijn beschikbare budgetten die we op andere programma's inzetten. Bijvoorbeeld algemene overheadkosten die we nu rechtstreeks aan een programma toe kunnen rekenen.

Gemeente Berg en Dal

60 van 109

Voorjaarsnota 2022

Beleidskaders BBV (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten) Notitie overhead van de commissie BBV

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11622078/2