Startdocument Berg en Dal 2022-2026 (totaal, 21 maart 2022)

Ook is nog onduidelijk wat het effect van de invoering van het woonplaatsbeginsel is en of de inschatting van de overgang van cliënten naar WLZ juist is. Voor de inzet van de rijksgelden beschermd wonen werken we samen met de gemeenten uit regio Rivierenland en regio Nijmegen. Daarnaast moeten we er rekening houden dat de rijksgelden de komende jaren minder worden. 3d. Overige aandachtspunten Hieronder geven we een opsomming van overige aandachtspuntenpunten. Overige aandachtenpunten Nr Omschrijving 13a Post onvoorzien 13b Korting gemeenschappelijke regelingen 13c Formatie schuldphulpverlening 13d Formatie Sociaal team 13e Overige ontwikkelingen 13

Nummer 13a: Stelpost onvoorzien uitgaven

Bedragen x € 1.000

2022

2023

2024 -75 pm pm pm pm -75

2025 -75 pm pm pm pm -75

2026 -75 pm pm pm pm -75

-75 pm pm pm pm -75

Op 9 juli 2020 heeft de raad bij de vaststelling van de financiële verordeningen ingestemd met het volgende uitgangspunt voor de post onvoorzien: Het college moet op sommige momenten snel kunnen reageren als de situatie daarom vraagt. Daarom stellen wij voor een stelpost onvoorzien van € 100.000 in te stellen. Deze stelpost mag alleen ingezet worden voor situaties die voldoen aan de drie O’s. (Onvoorzien, Onuitstelbaar en Onontkoombaar). Verder mag deze stelpost alleen ingezet worden voor incidentele uitgaven. Dit bedrag was oorspronkelijk in de begroting 2022 geraamd. In het dekkingsplan 2021-2024 is dit bedrag verlaagd naar € 25.000. Nummer 13b: Korting gemeenschappelijke regelingen In het overzicht van de nog te realiseren bezuinigingen staat vanaf 2023 een taakstellend bedrag van € 200.000 genoemd. Het is nog onduidelijk of deze bezuiniging bij alle gemeenschappelijke regelingen kan worden gehaald. Nummer 13c: Formatie schuldhulpverlening In het raadsvoorstel over de begroting 2022 stellen we voor de formatie-uitbreiding voor schuldhulpverlening structureel te maken en hiervoor een pm post vanaf 2023 mee te nemen in de begroting. In 2022 werken we dan uit, op basis van de opgedane ervaringen, wat er vanaf 2023 aan fte nodig is.

Nummer 13d: Formatie Sociaal Team In het raadsvoorstel over de begroting 2022 maken we melding van de stijging van het aantal aanvragen/meldingen bij Sociaal Team. Om te lange wachtlijsten te voorkomen stelden we voor om de laatste bezuinigingstaakstelling van € 100.000 niet in 2022 in te boeken, maar een jaar door te schuiven. Dit is vastgesteld door de raad. We gebruiken 2022 om een normeringssystematiek voor de caseload van consulenten in te voeren, en kijken dan vervolgens volgend jaar wat dit betekent voor de jaren na 2022. Nummer 13e: Overige ontwikkelingen Naast de ontwikkelingen op Sociaal Domein vinden ook op andere terreinen allerlei ontwikkelingen plaats zoals de informatie veiligheid en ODRN. Deze ontwikkelingen werken we verder uit. Op dit moment kunnen we de financiële gevolgen niet inschatten. 3e. Financiële doorkijk nieuwe ontwikkelingen Hieronder staat een overzicht van de financiële doorkijk van de 4 hiervoor genoemde ontwikkelingen. Veel is onzeker en de einduitkomst zal nog zeker wijzigen. In onderdeel 4 proberen we een zo realistische, mogelijke inschatting te maken van de budgettaire ruimte voor de periode 2022-2026.

Prognose begrotingssaldi op basis van nieuwe ontwikkelingen Nr Omschrijving 2022 9 Actuele begroting 913 10 financieel effect regeerakkoord a. accres b. jeugd c. uitvoering Hervormingsagenda jeugd d. opschalingskorting e. verhoging abt tarief wmo/eerlijkere bijdrage f. budget lokale omroep naar rijk g. versterken uitvoeringskracht gemeenten klimaat h. aanbieden valpreventieprogramma's 65+ i. project kansrijke start j. hervormen arbeidsmarkt, re-integratie en aanpakken schulden en armoede k. korting extra woningvoorraad € 1 mlj l. rijksuitkering extra woningen m. korting herstructurering woningvoorraad € 600 mln n. rijksuitkering herstructurering woningen o. overige dossiers mede overheden

1.157 0 18

pm

pm 2.088

11 herijking gemeentefonds 12 decentralisatie beschermd wonen 13 overige aandachtspunten 14 Prognose begrotingssaldi nieuwe ontwikkelingen

2.088

Bedragen x € 1.000

2023 -2.067

2024 -2.317

2025 -1.600

2026 -1.959

1.712 2.041 pm 747 pm pm pm pm pm

3.090 1.705 pm 1.013 pm pm pm pm pm

3.506 804 pm 1.271 pm pm pm pm pm

1.600 108 pm 0 pm pm pm pm pm

pm -178 pm -107 pm pm 2.148

pm -178 pm -107 pm pm 3.206

pm -178 pm -107 pm pm 3.696

pm -178 pm -107 pm pm -536

700 pm -75

700 pm -75

700 pm -75

700 pm -75

2.773

3.831

4.321

89

4. Inschatting budgettaire ruimte 2022-2026 Op basis van de vorengaande informatie proberen we een zo reëel mogelijk inschatting van onze budgettaire ruimte te maken. Hoeveel geld verwachten we daadwerkelijk vanuit het regeerakkoord te ontvangen en hoe schatten we een aantal maatregelen in. In het onderstaand overzichten maken we een aantal bijstellingen op het Regeerakkoord. Inschatting budgettaire ruimte Nr Omschrijving 14 Prognose begrotingssaldi nieuwe ontwikkelingen 15 Bijstelling: raming 75% accres 16 Bijstelling: vervallen opschalingskorting na 2026 17 Bijstelling: geen extra korting jeugdhulp 2024 en 2025 18 Inschatting budgettaire ruimte

Bedragen x € 1.000

2022 2.088 -289

2023 2.773 -428

2024 3.831 -773

2025 4.321 -877

1.799

2.345

3.059

178 3.623

2026 89 -400 1.271 889 1.849

Hieronder geven we een toelichting op deze bijstellingen. Nummer 15: Als het rijk meer of minder uitgeeft, ontvangen de gemeenten meer of minder algemene uitkering (“samen de trap op en af). Deze verandering van de algemene uitkering noemen we het accres. Onze bijstelling op het accres heeft te maken dat het rijk de extra geraamde gelden niet uitgegeven krijgt. Ook het Centraal Planbureau geeft dit aan. We ramen 75% van het accres (geraamd onder nummer 10a van overzicht 3e. Financiële doorkijk nieuwe ontwikkelingen). Nummer 16: Het was in 2015 de bedoeling dat Nederlandse gemeenten zouden fuseren (opschalen) tot grotere gemeenten van meer dan 100.000 inwoners. Hierdoor zouden de gemeenten efficiënter werken en hiermee kosten besparen. Voor deze besparing krijgen de gemeenten een opschalingskorting die geleidelijk oploopt van € 60 miljoen in 2015 tot € 975 miljoen in 2025. In het Regeerakkoord schrapt het nieuwe kabinet de oploop van de korting

voor 2022 en 2025. Na 2026 blijft de korting gehandhaafd. Omdat iedere grond voor deze korting ontbreekt en alle gemeenten en de VNG zich hiertegen verzetten, is de verwachting dat het rijk ook na 2025 deze korting schrapt. Betreft nummer 10d. van overzicht 3e Financiële doorkijk nieuwe ontwikkelingen. Nummer 17. Het nieuwe kabinet stelt aanvullende middelen beschikbaar voor compensatie van het gemeentelijk tekort op jeugdhulp. Deze loopt af omdat nieuwe hervormingsmaatregelen moeten leiden tot besparingen van dit tekort en dus ook op onze gemeentelijke uitgaven voor jeugdhulp. In het Regeerakkoord is in strijd met de gemaakte afspraken met de VNG een aanvullende bezuiniging van € 100 miljoen in 2024 en € 500 miljoen in 2025 opgenomen. De VNG en gemeenten verzetten zich fel hiertegen omdat deze bezuiniging tegen de afspraken in gaat. Het nieuwe kabinet verwacht deze besparing te realiseren door onder meer het normeren van de behandelduur en/of het introduceren van een eigen bijdrage. We gaan ervan uit dat deze korting niet zal plaatsvinden of dat we de besparing in de vorm van een ouderbijdrage of minder behandelkosten realiseren. Betreft nummer 10b. van overzicht 3e. Financiële doorkijk nieuwe ontwikkelingen. In dit document doen wij geen voorstellen over de besteding van de budgettaire ruimte. Wel kunnen we aangeven welke mogelijkheden er zijn.    

Deels of geheel terugdraaien van gerealiseerde ombuigingen Deels of geheel schrappen van de nog te realiseren ombuigingen Intensivering bestaand beleid Nieuw beleid

Bijlage 1 Tarieven 2021 en 2002 per belastingsoort Bron: Overzicht belastingtarieven behorend bij raadsbesluit vaststelling belastingverordeningen 2022 op 16 december 2022

Bijlage 2 Belastingdruk eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens Bron: paragraaf lokale heffingen programmabegroting 2022

Te betalen belastingen per belastingsoort eenpersoonshuishouden per jaar Berg en Dal 300 250

268272 240 228234 205 195

200 150

128130132 117123

160 144149

100 50 Ozb

Rioolheffing

Afvalstoffenheffing

(50) 2018

2019

2020

2021

Eenmalige korting op (20) de belastingaanslag

2022

Totale gemeentelijke lasten eenpersoonshuishouden 774

800 738 705 700 610 600 523 500

669

673

2018

2019

626

545

486

400

300

200

100

2018

2019

2020

2021

Berg en Dal

2022

2020 Landelijk

2021

2022

Totale gemeentelijke lasten meerpersoonshuishouden 900 827 800

811 777

746 714

700

851

849 735

740

2018

2019

669

600 500 400 300 200 100 2018

2019

2020

2021

Berg en Dal

2022

2020 Landelijk

2021

2022

Bijlage 3 Overzicht van gerealiseerde en nog niet gerealiseerde bezuinigingen Bron : Raadsvoorstel programmabegroting 2022; vastgesteld op 4 november 2021

Bijlage 4 Toelichting op financiële vertaling Regeerakkoord. 10a. De huidige normeringsystematiek Samen trap op, samen trap af blijft volgens het nieuwe kabinet gehandhaafd. Wel vindt onderzoek plaats naar een andere systematiek die moet leiden tot een meer stabielere algemene uitkering voor de volgende kabinetsperiode. Het is nog onduidelijk welk deel van het geraamd accres voor de gemeente bedoeld is en welk deel voor provincie en planbureaus. Wij zijn ervan uitgegaan dat 100% van het geraamd accres naar de gemeenten gaat. Voor de jaren 2024 en 2025 is het accres fors meer dan dat van andere jaren. Dit heeft te maken dat het rijk op diverse beleidsterreinen (bijvoorbeeld klimaat en wonen) tijdelijk meer uitgeeft en de gemeente hiervan profiteert. 10b en 10c. Het nieuwe kabinet stelt aanvullende middelen beschikbaar voor compensatie van het gemeentelijk tekort op jeugdhulp. Deze loopt af omdat nieuwe hervormingsmaatregelen moeten leiden tot besparingen van dit tekort en dus ook op onze gemeentelijke uitgaven voor jeugdhulp. In het Regeerakkoord is in strijd met de gemaakte afspraken met de VNG een aanvullende bezuiniging van € 100 miljoen in 2024 en € 500 miljoen in 2025 opgenomen. De VNG verzet zich fel hiertegen. De hervormingsmaatregelen moeten nog worden vastgesteld en we kunnen nu niet inschatten welk financieel effect dit heeft op onze uitgaven. 10d.

De opschalingskorting is bevroren tot 2026. Daarna boekt het kabinet deze weer in. Ook hier verzet de VNG (en gemeenten) zich fel tegen. Iedere grond voor deze korting ontbreekt. 10e. In het Regeerakkoord staat dat er wordt gewerkt naar een eerlijkere eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp met landelijke normen en met oog voor betaalbaarheid van lage- en middeninkomens. Er is geen info beschikbaar wat dit financieel voor ons betekent. Uitgangspunt van de VNG blijft dat het rijk gemeenten volledig compenseert voor de meerkosten van het abonnementstarief. 10f. Om de onafhankelijkheid van de pers op lokaal niveau beter te waarborgen, is het nieuwe kabinet voornemens de financiering hiervan over te hevelen van het Gemeentefonds naar landelijke financiering. Dit heeft invloed op onze subsidie voor de lokale omroep. 10g. Voor de uitvoeringskosten van medeoverheden en planbureaus die voortvloeien uit het klimaatakkoord en aanvullende klimaatbeleid heeft het nieuwe kabinet € 800 miljoen per jaar gereserveerd tot en met 2030, met een ingroeipad in 2023 en 2024. Nog onbekend is wat dit financieel voor ons betekent. 10h. Gemeenten krijgen de taak om valpreventieprogramma’s aan te (laten) bieden voor hun inwoners van 65 jaar en ouder. Hiervoor zijn investeringen nodig in opsporing en screening en het ontwikkelen en aanbieden van valpreventieprogramma’s.

Voor 2023 raamt het nieuwe kabinet hiervoor € 35 miljoen aan uitgaaf en daarna een besparing van € 10 miljoen in 2024 oplopend naar € 75 miljoen in 2031. 10i. Het bestaande programma Kansrijke start wordt in elke gemeente ingevoerd. Hiervoor wordt € 23 miljoen structureel extra beschikbaar gesteld vanaf 2023. Het kabinet wil hiermee (aanstaande) kwetsbare ouders helpen zodat hun kinderen in de eerste 1000 levensdagen zo gezond mogelijk hun leven starten. 10j. Het nieuwe kabinet wil een aantal grote hervormingen in de arbeidsmarkt doorvoeren, die de bestaanszekerheid van lage- en middeninkomens versterken en de lasten verlagen. Zodat werken loont, werkgeverschap en ondernemerschap aantrekkelijk blijft, ons welzijn stijgt en personeelstekorten in vitale sectoren opgevangen kunnen worden. Ook pakt het kabinet armoede en schulden verder aan. In totaal is € 500 miljoen per jaar in het hervormen van de arbeidsmarkt, re-integratie en het aanpakken van armoede en schulden gereserveerd. Dit moet nog financieel worden uitgewerkt.

10k en 10l. Ten behoeve van een nieuwe woningbouwimpuls worden middelen gereserveerd. De impuls is gericht op het realiseren van extra woningen, deels in het betaalbare segment. Uitgaande van 50% cofinanciering door medeoverheden en € 6.000 per woning, zoals in eerdere tranches levert deze maatregel sneller 170.000 extra woningen op. Hiervoor wordt incidenteel € 1 miljard uit het gemeentefonds genomen over een periode van tien jaar. Deze korting hebben we berekend. De VNG verzet zich hiertegen omdat dit een sigaar uit eigen doos is. En gemeenten die niet of beperkt kunnen bouwen dragen bij aan de gemeenten die wel kunnen bouwen. 10m en 10n. Voor het volkshuisvestingfonds reserveert het nieuwe kabinet extra middelen. Het fonds is gericht op herstructurering van de bestaande woningvoorraad in kwetsbare gebieden door middel van een impuls in leefbaarheid, (maatschappelijke) voorzieningen en buitenruimte. Ten laste van het gemeentefonds voor medeoverheden wordt over een periode van vier jaar incidenteel € 600 miljoen uitgenomen en dit bedrag wordt ten behoeve van medeoverheden beschikbaar gesteld in vier jaarlijkse tranches van € 150 miljoen. 10o. In het regeerakkoord staat nog een bedrag geraamd van € 357 miljoen in 2022 voor overige dossiers medeoverheden. Dit bedrag loopt af naar € 56 miljoen in 2026. Van deze bedragen ontbreekt een specificatie.

We hebben zowel in de inkomstenkant als in de uitgavenkant geen bedrag geraamd.

Bijlage 5 Overzicht reserves en voorzieningen Bron: programmabegroting 2022

Nummer

NAAM RESERVES

Stand 31 december 2022

1. Reserves 1.1. Algemene reserves 891400000 Algemene Reserve vrij aanwendbaar 891400010 Vaste Algemene reserve 899000000 Reserve rekeningresultaat

Stand 31 Stand 31 december 2023 december 2024

€ 5.886.082 € 17.219.629 € 1.069.448

€ 5.912.582 € 17.219.629 € 712.965

€ 5.939.082 € 17.219.629 € 356.483

€ 5.965.582 € 17.219.629 €0

Totaal 1.1. Algemene reserves

€ 24.175.159

€ 23.845.176

€ 23.515.194

€ 23.185.211

Bestemmingsreserve Onderhoud Gymzalen Bestemmingsreserve Attributen sportcomplexen Bestemmingsreserve Aankoop kunstwerken Bestemmingsreserve Natuur en Landschap Bestemmingsreserve Groenblauwe diensten Bestemmingsreserve aanpak extreme wateroverlast Bestemmingsreserve Lopende projecten (gelabeld) Bestemmingsreserve Kapitaallasten Totaal 1.2. Bestemmingsreserves Totaal 1. Reserves

€ 108.000 € 263.652 € 6.976 € 104.526 € 1.473.369 € 900.000 € 565.392 € 13.952.138 € 17.374.053 € 41.549.212

€ 144.000 € 285.487 € 6.976 € 104.526 € 1.422.969 € 900.000 € 567.868 € 13.417.548 € 16.849.374 € 40.694.550

€ 180.000 € 307.322 € 6.976 € 104.526 € 1.371.814 € 864.000 € 570.344 € 12.882.975 € 16.287.957 € 39.803.150

€ 216.000 € 329.157 € 6.976 € 104.526 € 1.319.891 € 828.000 € 572.820 € 12.348.419 € 15.725.789 € 38.911.000

Stand 31 Stand 31 december 2023 december 2023

Stand 31 december 2023

1.2. Bestemmingsreserves 853000000 853100010 854000000 855000010 855000020 872000000 892200000 896000000

Nummer

NAAM VOORZIENINGEN

Stand 31 december 2022

2. Voorzieningen 2.1. Voorzieningen t.b.v. verplichtingen e/o risico's 800100000 Voorziening Pens.verpl.vm wethouders 896000010 Voorziening (voormalig) personeel

€ 4.512.015 € 14.571 €0 € 4.526.586

€ 4.448.520 € 10.335 €0 € 4.458.855

€ 4.385.025 € 10.335 €0 € 4.395.360

€ 4.321.530 € 10.335 €0 € 4.331.865

€ 2.415.310

€ 2.201.265

€ 1.900.778

€ 1.505.246

Totaal 2.2. Voorzieningen t.b.v. door derden beklemde middelen 2.3. Voorzieningen t.b.v. lastenegalisatie 821000020 Voorziening onderhoud wegen 852000000 Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen sport 861000010 Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen welzijn 804000000 Voorziening onderhoud overige gemeentelijke gebouwen Totaal 2.3. Voorzieningen t.b.v. lastenegalisatie Totaal 2. Voorzieningen

€ 2.415.310

€ 2.201.265

€ 1.900.778

€ 1.505.246

€ 671.802 € 96.726 € 53.809 € 440.538 € 1.262.876 € 8.204.772

€ 6.031 € 59.862 € 84.019 € 385.687 € 535.599 € 7.195.719

€ 127.511 € 70.354 € 71.279 € 238.791 € 507.935 € 6.804.073

€ 406.605 € 50.495 € 84.411 € 126.213 € 667.723 € 6.504.834

Generaal-totaal

€ 49.753.983

€ 47.890.269

€ 46.607.223

€ 45.415.835

Totaal 2.1. Voorzieningen t.b.v. verplichtingen e/o risico's 2.2. Voorzieningen t.b.v. door derden beklemde middelen 872200000 Voorziening Riolering

Overzicht Verbonden partijen en regionale overleggen en bestuurlijke posities 1 maart 2022

Onderwerp

Algemeen

Samenwerkingsverband / Regionaal overleg

Regio / schaal

Bestuurlijke posities Altijd

Groene Metropoolregio Contactgegevens Gemeenschappelijke regeling Regio ArnhemNijmegen | Overheid.nl

Arnhem Nijmegen

Lid AB MS

Versterking gemeentelijke samenwerking in het Rijk van Nijmegen

Mogelijk

Accounthouder ambtelijk

Soort samenwerking

Belangrijkste taken; overige opmerkingen

Lid DB

Mark Wijnen

Openbaar lichaam

Het uitvoeren van de 5 in de visie en agenda opgenomen grote opgaven (voornamelijk op het fysiek domen); zie verder in dit schema en zie bijlage Ia en Ib: Stand van zaken GMR

n.v.t.

Mark Wijnen

Betreft periodiek overleg tussen de 7 colleges in het Rijk van Nijmegen

Zie overdrachtsdocument ‘Naar een versterkte samenwerking in het Rijk van Nijmegen’ (bijlage II – Overdrachtsdocument). Aan de nieuwe colleges en raden wordt in overweging gegeven om via 4 lijnen de bestaande samenwerking te versterken.

Plv. lid AB SF

Rijk van Nijmegen

Regioagenda commissie (bestaat uit raadsleden van de deeln. gemeenten) Florian Gödderz en Nick Bakker n.v.t.

Onderwijs en Jeugd

PFO onderwijs en jeugd

Rijk van Nijmegen

Lid IS (jeugd), AV (onderwijs)

Voorzitter

Titia Teeuwissen (annotaties worden uitgezet bij diverse medewerkers)

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

Zorg en Welzijn

PFO Zorg en Welzijn

Rijk van Nijmegen

Lid IS

Voorzitter

Titia Teeuwissen

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

PFO Beschermd Wonen

Rijk van Nijmegen + Rivierenlan d

Lid IS

Voorzitter

Janneke Kruimer

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

Het bereiken van overeenstemming op inhoudelijke, organisatorische en financiële adviezen die zowel het beleidsveld onderwijs als jeugd raken en waarop regionale afstemming nodig is. Het bereiken van overeenstemming op inhoudelijke, organisatorische en financiële adviezen die op de beleidsvelden Wmo en Jeugd worden aangedragen en waarop regionale afstemming nodig is. Het belangrijkste doel van dit overleg is afstemming tussen de beide regio’s op beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regio’s kunnen en mogen van elkaar verschillen in ambities, mogelijkheden, wensen, voortgang, etc. maar het is cruciaal dat beide regio’s binnen een bepaalde bandbreedte dezelfde richting

Gezondheid

Regionaal Ondersteunings-bureau WMO en Jeugdhulp RvN (ROB)

Rijk van Nijmegen

Deelnemer IS

Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland Zuid (GGD) Contactgegevens Gemeenschappelijke regeling Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid | Overheid.nl

GelderlandZuid

AB lid IS

DB lid IS (portefeuille Bijzondere Zorg, Veiligheid en Beschermd Wonen)

Ivy Bicentini

Centrumgemeente Nijmegen

Esther van Dorst

Openbaar lichaam

nastreven en realiseren. Dit overleg beoogt de hoofdlijnen van beide regio’s te bewaken en verder vorm te geven. Taken: - Inkoop - Contractmanagement - Contractbeheer - Monitoring - Kwaliteit en handhaving op het gebied van WMO en Jeugdhulp. De GGD beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners in Berg en Dal en de regio. Uitvoering van de verplichte Wet Publieke Gezondheid (WPG) taken op het gebied van de jeugdgezondheidszorg (JGZ), preventie en bestrijding van infectieziekten, zorg voor mensen met verward gedrag, gezondheidsbevordering en medische milieukunde, forensische geneeskunde, meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling en

Mobiliteit

Economie

Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepen-vervoer regio Arnhem Nijmegen (BVO-DRAN)

Arnhem Nijmegen

Bestuurslid SF

Voorzitter (de BVO kent geen DB), wel zijn er kerngroepen waar je lid van kan zijn, bijv. financiën en begroting, zitten we nu in.

Opgave de Verbonden Regio – voorheen PFO Mobiliteit

Arnhem Nijmegen

Lid Bestuurlijk platform SF

Voorzitter (gelinkt aan BVO)

Overleg met Industriële Kring Nijmegen (IKN)

Rijk van Nijmegen

Agendalid IS (IKN is vereniging

-

Ben Bloem tijdelijk waarnemer – op termijn mogelijk Rosanne Dijks. Ambtelijk/beleid smatig contactpersoon voor de vervoersorganis atie (o.a. het ambtelijk voorbereiden van bestuurlijke besluitvorming), samen met John Derks (leerlingenvervo er) en Güldöne Bozbiyik (Backoffice Wmo). Sander Bosma

Bedrijfsvoeringsorganisatie

Stef van der Graaf

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg met bedrijfsleven

Maakt deel uit van Openbaar lichaam GMR

sociaal medische advisering. Het gezamenlijk vorm geven aan Wmo- en doelgroepenvervoer (leerlingenvervoer) voor de regio Arnhem en Nijmegen, inclusief een gezamenlijke begroting en jaarplan opstellen.

Werkt aan regionaal ingestoken plannen en projecten om mobiliteitsbeleid op een bovengemeentelijke schaal tot uitvoering te brengen Het overleg is met name gericht op het delen van informatie.

die spreekt met wethouders uit regio) Lid Bestuurlijk platform IS en SF

Opgave de Productieve Regio – voorheen PFO Economie

Arnhem Nijmegen

PFO Economie en Toerisme

Rijk van Nijmegen

Lid IS en SF

RvN@

Rijk van Nijmegen

Lid Raad van Advies IS

Overleg met de verenigingen BIZ Groesbeek Centrum en BIZ Millingen Centrum

Berg en Dal

(Double helix)

Voorzitter

Stef van der Graaf

Maakt deel uit van Openbaar lichaam GMR

Stef van der Graaf

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

Lid van het bestuur

Stef van der Graaf

Voorzitter

Stef van der Graaf

Stichting. Gemeenten betalen een jaarlijkse bijdrage aan RvN@. Wij faciliteren de bedrijveninvesterin gszones met belastingregels en subsidie.

Het overleg is gericht op afstemming over de activiteiten die worden uitgevoerd vanuit de opgave de Productieve regio van de GMR. De ambitie van de opgave Productieve regio is het aanjagen van de economie. Dit overleg is in het leven geroepen ter voorbereiding op het overleg in de regio Arnhem - Nijmegen. Daarnaast vindt er afstemming plaats over activiteiten. RvN@ richt zich op het versterken van de innovatiekracht van het MKB. Het overleg richt zich op afstemming over de activiteiten van de verenigingen en de gemeente om de centra aantrekkelijker te maken.

Werkbedrijf, IRvN, samenwerkingsplatform

Overleg met de ondernemersvereniging en (Ondernemend Ubbergen, Millingse Ondernemersvereniging en de Groesbeekse Ondernemers Vereniging) Euregio Rijn-Waal

Berg en dal

54 gemeenten in NL en Duitsland

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Contactgegevens Modulaire gemeenschappelijke regeling Rijk van Nijmegen | Overheid.nl

Rijk van Nijmegen

Voorzitter

Stef van der Graaf

Verenigingen

Het overleg richt zich op afstemming over de activiteiten van de verenigingen en de gemeente om de lokale economie te versterken.

AB / Euregioraad lid MS, SF plv. lid

DB lid, Lid of voorzitter van een commissie, zie onderaan tabel voor lijst van commissies.

Mark Wijnen

Openbaar lichaam

AB lid SF en IS

DB lid SF (portefeuille Financiën)

Mark Wijnen (overall en platform), Esther Derksen (Werkbedrijf), Mark Brouwer (ICT)

Openbaar lichaam

De EUREGIO is sinds 1958 actief in de opbouw en de versterking van de structuren en de grensoverschrijdende samenwerking op diverse terreinen (waaronder economie, grensoverschrijdende mobiliteit, grensoverschrijdende sociale cohesie, aanvrager / bemiddelaar bij Europese subsidies) in het Nederlands-Duitse grensgebied van Rijn en Waal. Voert taken op het gebied van de Participatiewet en ICT uit. Fungeert tevens als platformfunctie voor bestuurlijk overleg in het Rijk van Nijmegen.

Bestuurscom missie Werk (adviseert AB ) IS Agendacom

Toerisme

Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem Nijmegen Veluwe

Arnhem Nijmegen

Grenzland Draisine/ fietstrein

Berg en Dal, Kranenburg , Kleve

Leisurelands

22 gemeenten in Gelderland en Overijssel

missie (raadsleden vanuit de raden van de deeln. gemeenten) Rona Vree, Lesley Albers Lid SF

Eén van de deelnemend e gemeenten in het Rijk van Nijmegen

Martine Norden

Stichting

Bestuurslid Aufsichtsrat SF

-

Martine Norden

Gmbh (Duitse BV)

Aandeelhoud er SF

-

Martine Norden

Privaatrechtelijke organisatie

Is 100% aandeelhouder van Toerisme VAN B.V. Toerisme VAN verzorgt destinatiemarketing-, ontwikkeling en management voor o.a.. de gemeenten in het Rijk van Nijmegen. In jaarplannen leggen we de activiteiten vast. Toeristische attractie: fietsen op het spoor. Van Groesbeek naar Kranenburg en Kranenburg naar Kleve. Leisurelands is gebiedsbeheerder van recreatieplas Wylerbergmeer. Leisurelands verkent samen met marktpartijen en ons welke mogelijkheden er zijn voor verdere ontwikkeling op dit terrein om het

Financiën

PFO Financiën en Belastingen (2x)

Rijk van Nijmegen en GelderlandZuid

Lid SF

Voorzitter

Rob Jilisen

Intergemeentelijk overleg

gebied aantrekkelijker te maken. In het regio Pfh overleg Financien bespreken de wethouders financiën van de gemeentes in de regio Nijmegen over financiële onderwerpen als: De financiële ontwikkelingen bij de individuele gemeentes, de gemeenschappelijke regelingen in de regio, afspraken over de BRN en de adviesfunctie BRN, ontwikkelingen op rijksniveau (bijvoorbeeld opschalingskorting en herijking algemene uitkering). Dit overleg is informerend en adviserend en niet besluitvormend. In het regio Pfh Munitax bespreken de deelnemers aan Munitax de ontwikkelingen rondom Munitax. Dit overleg is informerend en adviserend en heeft iets meer besluitvormend karakter. Maar de gemeente Beuningen is

Munitax

Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Wijchen

Deelnemer SF

-

Ellen den Otter

Centrumgemeente Beuningen

Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) (Sociale Recherche)

Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Wijchen

Deelnemer SF

-

Esther Derksen

Centrumgemeente Wijchen

als centrumgemeente eindverantwoordelijk en neemt het eindbesluit over voorstellen. De taken van Munitax bestaan kort samengevat uit: a. de heffing en invordering van belastingen b. de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) c. het administreren van de relevante vastgoedgegevens d. het verstrekken van vastgoedgegevens aan de deelnemers en derden. IBO is belast met de opsporing van misbruik van de Participatiewet. De sociaal rechercheurs hebben specifieke opsporingstaken in het strafrecht (horen van verdachten en getuigen, volgen, observeren en zo nodig aanhouden van personen). Daarnaast adviseren ze klantmanagers van de

Milieu / duurzaamheid

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Nederland

Aandeelhoud er SF

-

Etienne Bartels

Privaatrechtelijke organisatie

Milieusamenwerking regio Nijmegen (MARN)

Rijk van Nijmegen

AB lid NV

DB lid NV (Geen specifieke portefeuille)

Gijs Wagelmans

Openbaar lichaam

Stuurgroep Circulaire Economie

Gemeenten Rijk van Nijmegen, ARN, DAR

Voorzitter

Gijs Wagelmans, Barry de Vries

Triple Helix-overleg

DAR NV

Rijk van Nijmegen

Deelnemer NV, afhankelijk van agenda ook portefeuilleh ouder Openbare Ruimte, Toerisme Aandeelhouder NV

Opdrachtgev er en aandeelhoud er

Gijs Wagelmans

Privaatrechtelijke organisatie

gemeente in nietstrafrechtelijke onderzoeken naar misbruik van de Participatiewet. Is een Nederlandse bank opgericht in 1914. De bank is in eigendom van Nederlandse overheden en financiert projecten in de publieke sector. De BNG is onze thuisbankier. Aandeelhouderschap ARN BV. ARN verwerkt een aantal van onze huishoudelijk afvalstromen, en levert verschillende soorten energie. Alle regiogemeenten, Dar en ARN doen hier aan mee, maar daarnaast ook bedrijfsleven en onderwijsinstellingen. Betreft een onderdeel van RVN@ Home RvN@ (rvnhub.nl)

Inzamelen huishoudelijk afval, advies afvalbeleid, via Dar ook lid van Midwaste, zij zorgen voor

Water (integraal waterbeheer)

Opgave de Circulaire Regio – voorheen PFO Duurzaamheid

Arnhem Nijmegen

Lid Bestuurlijk Opgaveteam (BOT), lid bestuurlijk platform NV

Voorzitter

Barry de Vries

Maakt deel uit van Openbaar lichaam GMR

Vitens (aandeelhouderschap niet bedoeld om het beleid te beïnvloeden)

Groot deel van Gelderland, Overijssel en Flevoland

Aandeelhoud er SF

-

Thijs Strating

Privaatrechtelijke organisatie

een aantal huishoudelijk afvalstromen de verwerking. In deze opgave wordt slagkracht ontwikkeld om duurzamer, zuiniger en slimmer om te gaan met energie, grondstoffen en producten. Hiermee maken we onze regio toekomstbestendig en versterken we onze positie als circulaire topregio. Speerpunten hierbij zijn 1). Circulaire bouw & infrastructuur, 2). Circulaire grondstoffen & ketens, 3). Water & klimaatadaptatie en 4). Transitie naar duurzame energie. Drinkwater staat steeds meer onder druk door allerlei factoren. Zoals de groei van de bevolking, weersextremen als gevolg van klimaatverandering, maar ook de steeds verdergaande vervuiling die de kwaliteit van bronnen aantast. Betrouwbaar drinkwater

WRN projectgroep (Werkregio Nijmegen)

Gemeentes omgeving Nijmegen

Deelnemer

?

Thijs Strating

Intergemeentelijk overleg

Fysieke omgeving

Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) Contactgegevens Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Regio Nijmegen | Overheid.nl

Rijk van Nijmegen

AB lid NV

DB lid NV

Afke Post

Openbaar lichaam

> RO en wonen

1. Opgave de Groene Groeiregio – voorheen PFO Wonen 2. PFO Wonen

1: Arnhem Nijmegen 2: Rijk van Nijmegen

Lid NV Lid NV

1. Voorzitter 2. Voorzitter

1. Huub Verouden 2. Maarten Jongeneel

1. Maakt deel uit van Openbaar lichaam GMR 2. Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

> Natuur en Landschap,

1. Opgave de Ontspannen Regio

Arnhem Nijmegen

Lid Bestuurlijk

Voorzitter

Marcel van den Berg

Maakt deel uit van Openbaar lichaam

is een voorwaarde voor onze gezondheid en ons welzijn. De ambitie van Vitens is om in 2030 drinkwater volledig duurzaam te laten zijn. Gezamenlijk uitvoeren van projecten en kennisdeling tussen de verschillende gemeentes op het gebied van hemelwater en riolering. Vergunningverlening omgevingsvergunningen, handhaving (incl. bezwaar en beroep) van de bouw en milieu wetgeving. Ook strijdigheid met bestemmingsplannen wordt hier aangepakt. En toezicht op bouwprojecten en bedrijven. 1. Oppakken regionale ruimtelijke vraagstukken. Gezamenlijke lobby naar rijk middels o.a. verstedelijkingsstrategie. 2. Het afstemmen en gezamenlijk oppakken van woonbeleid. Voorbereiden van en besluiten over de 4

Cultuur

2. Werkgroep Speerpunt Groen Blauw Raamwerk

Veiligheid

Veiligheidsregio Gelderland Zuid Contactgegevens Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid | Overheid.nl

Rijk van Nijmegen en Rivierenlan d

Driehoek (PFO) Openbare Orde en Veiligheid

Rijk van Nijmegen (Tweestromenlan d) Rijk van Nijmegen

ICT

PFO I & A

Opgaveteam (BOT), lid bestuurlijk platform AV Lid AB MS – portef. Veiligheidshu is (coördinatie zorg en strafkolom) ( samen met H. Bruls en H. Beenakker) Lid MS

Lid NV

Commissies Euregio: - Grensoverschrijdende Verstandhouding - Economische Aangelegenheden - Financiën en Projecten NB Voorzitterschap van een overleg houdt in dat de ondersteuning vanuit het ambtelijk apparaat van de desbetreffende gemeente moet komen. Voorzitterschap heeft dus gevolgen voor de inzet van ambtelijke uren.

GMR

speerpunten uit de opgave Ontspannen Regio, waarvan Groen Blauw Raamwerk er 1 is.

Lid DB MS – portef. P&O

Fred Thijssen

Openbaar lichaam

Verantwoordelijk voor brandweer- en ambulancezorg, gemeenschappelijke meldkamer en multidisciplinaire crisisbeheersing

Voorzitter

Fred Thijssen

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

Verantwoordelijk voor politiebeleid en integrale veiligheidsplannen

Voorzitter

Mark Brouwer

Intergemeentelijk bestuurlijk overleg

Gezamenlijke thematieken behandelen rondom de Digitale transformatie

Datum

Colleges van B&W van de deelnemende gemeenten aan de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

:

Uw kenmerk

:

Ons kenmerk

:

Contactpersoon

:

Telefoonnummer

:

Onderwerp: stand van zaken Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen

Geacht college, Er zit nieuwe energie in de regio. Op 1 januari 2021 is de samenwerking formeel gestart. In het opbouwjaar 2021 is veel werk verricht. Tegelijkertijd werd met zeer beperkte (gemeentelijke) middelen vol overgave ambtelijk en bestuurlijk gewerkt aan vijf integrale opgaven, zie hiervoor onze regionale agenda 2022. Gezien de korte tijd die de Groene Metropoolregio operationeel is, heeft het algemeen bestuur besloten geen evaluatie uit te voeren zoals vastgelegd in art. 36 van de gemeenschappelijke regeling. In plaats daarvan delen wij de stand van zaken met u in deze brief. Dit document kan ook als overdrachtsdocument worden gebruikt. Eén jaar versterkte regionale samenwerking We schetsen hierna kort de ontwikkeling van dit eerste jaar van Groene Metropoolregio en geven in één oogopslag te belangrijkste feiten en cijfers.  algemeen bestuur Voor het algemeen bestuur betekende dit bouwjaar veel aandacht voor besluitvorming over meer ’huishoudelijke’ zaken. Door het algemeen bestuur is als uitdaging genoemd hen steviger in hun inhoudelijke rol te brengen. Focus leggen op integraliteit van en afstemming tussen de opgaven en de daarbij behorende overkoepelende vraagstukken en dilemma’s. Dit vraagt om een actieve inbreng door de bestuurlijk opdrachtgevers in de AB-vergadering.

Ook de aansluiting van het algemeen bestuur bij de Public Affairs activiteiten (PA) van de regio is een aandachtspunt. Door het team wordt, samen met de portefeuillehouder PA in het DB, momenteel via persoonlijke gesprekken de betrokkenheid van (het netwerk van) AB-leden actief vormgegeven. Deze betrokkenheid krijgt structurelere vorm door in de AB-vergadering regulier te spreken over het beknopt overzicht lobbydoelen en -activiteiten richting het Rijk, EU en Duitsland. Daarnaast krijgen de AB-vergadering ook een plek op de Regio Overleg(t) dagen zodat op deze wijze de leden meer natuurlijk bij de inhoud betrokken worden. Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen • Nijverheidsweg 2a • 6662 NG Elst

Datum: Ons kenmerk: Pagina: 2

 Samenwerking met partners in de regio Het afgelopen jaar is veel energie gestoken in de versterking van de samenwerking met The Economic Board (TEB). Dit heeft als resultaat dat de uitvoering van enkele speerpunten uit de regionale agenda 2022 bij TEB ligt. Het is belangrijk, ook gelet op de subsidierelatie van de GMR met TEB te blijven investeren in wederzijds vertrouwen en een constructieve samenwerking. Samen met de provincie Gelderland en TEB is in 2021 gewerkt aan een Bestuursakkoord met een gezamenlijke investeringsagenda. Het akkoord is getekend en het (bestuurlijk) Gebiedsoverleg is gestart. De volgende stap is dat de gedeelde ambities concreet worden in initiatieven en projectideeën en vervolgens landen in de gezamenlijke investeringsagenda. Dit vraagt creativiteit en inzet van alle betrokken partijen  Ontmoeting Ontmoeting is een belangrijk thema bij regionale samenwerking. Ontmoeting is de eerste stap naar betrokkenheid. De verbinding met elkaar en de regionale opgaven kent vele facetten. Het werken met integrale opgaven maakt dat de opgaven vaak (gemeentelijk) portefeuille-overstijgend zijn. Het contact en de betrokkenheid van alle collegeleden bij de regionale ambitie en opgaven is daarom essentieel.

Het regiobureau heeft in januari het vergaderschema actief onder de aandacht gebracht van bestuurders en ambtelijke ondersteuning, met daarbij de nadrukkelijke uitnodiging aan alle collegeleden om deel te nemen aan de regionale ontmoetingen en vergaderdagen. De coronabeperkingen hebben de ontmoetingen het afgelopen jaar niet eenvoudig gemaakt. We hebben moeten zoeken naar een goed format voor de Regio Overleg(t) en Regio Ontmoet. Hopelijk kunnen we elkaar binnenkort weer fysiek ontmoeten, dat heeft iedereen erg gemist.  Regioagendacommissie In 2021 is een start gemaakt met de Regioagendacommissie (RAC). Deze commissie heeft een adviserende rol naar het algemeen bestuur. De RAC heeft onlangs haar functioneren geëvalueerd. De evaluatie heeft niet geleid tot aanpassingen. De RAC heeft voor haar leden een functieprofiel opgesteld. Met de commissie in de nieuwe samenstelling willen wij de prille constructieve samenwerking verder vormgeven.  Bestuurlijk Opgaveteam (BOT) De vijf opgaven kennen ieder een Bestuurlijk Opgaveteam (BOT). In de BOT’s werken een aantal portefeuillehouders samen aan de betreffende opgave. Niet iedere gemeente is in ieder BOT vertegenwoordigd. Het is belangrijk dat de BOT’s er in slagen in verbinding te blijven met alle portefeuillehouders. De Regio Overleg(t) dagen zijn hét moment waarop alle portefeuillehouders elkaar treffen.

De vraag is of dit genoeg is om iedereen goed betrokken te houden. Hier zal de komende tijd veel aandacht voor zijn.

Datum: Ons kenmerk: Pagina: 3

Na de verkiezingen wacht de uitdaging om de 5 BOT’s opnieuw te bemensen. De (nieuwe) colleges worden gevraagd bestuurders aan te melden. Inmiddels loopt het proces dat moet leiden tot een nieuwe start van deze bestuurlijke samenwerking rond het zomerreces. Onderdeel van dit proces is een zelfevaluatie van de 5 teams. Dit gesprek leidt tot een voorstel voor de structuur en wijze van samenwerking van elk van de bestuurlijk opgaveteams. Bewust is ervoor gekozen niet met een blauwdruk te werken omdat de integrale opgaven onderling verschillend zijn.  Energie door successen Zichtbaarheid en delen van behaalde successen zijn belangrijk. De invulling van de communicatieformatie in het regiobureau heeft in 2021 enige vertraging opgelopen, waardoor we hier minder aandacht aan hebben kunnen besteden dan gewenst. Het heeft nu de volle aandacht! We geloven in een intregrale aanpak voor onze maatschappelijke opgaven om tot resultaten te komen. De afgelopen periode hebben we resultaten geboekt op opgave-overstijgende onderwerpen. Voor een regionale en integrale visie op logistiek is vanuit de Productieve regio en de Verbonden regio gewerkt aan een Position Paper voor logistiek. De HAN heeft dit opgesteld in samenwerking met provincie, VNO/NCW, Logistics Valley en gemeenten. Dit advies nemen we mee in de regionale agenda 2023-2025.

De Circulaire regio heeft in samenwerking met de Groene Groeiregio een Circulaire Impactladder ontwikkeld, die een maatstaf biedt om de circulariteit van nieuwbouwwoningen te kunnen beoordelen. In 2022 gaat de implementatie van start binnen gemeenten en zal de regionale bouwsector hiermee gaan werken. De Verbonden regio en Groene Groeiregio werken samen aan een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk. Hiervoor is een analyse van de mobiliteitseffecten uitgevoerd die inzicht biedt én investeringskansen om de consequenties van de flinke woningbouwbehoefte in onze regio in goede banen te leiden. In het coalitieakkoord is 7,5 miljard euro gereserveerd voor de ontsluiting van nieuwe woningen, met name in de Verstedelijkingsgebieden. Graag delen we ook een aantal successen per opgave met u. Verbonden regio De Groene Metropoolregio heeft begin 2021 een risicoanalysetool ontwikkeld die gemeentelijke wegbeheerders helpt beoordelen of de maximumsnelheid op hun wegen verlaagd zou kunnen worden van 50 km/u naar 30 km/u en met welke prioriteit. In het eerste kwartaal van 2021 publiceerden we onze strategische agenda ‘Mobiliteitshubs in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Naar een regionaal netwerk van hubs.’ Daarin presenteerden we ons plan om op de korte termijn, uiterlijk in 2025, minstens twaalf mobiliteitshubs te ontwikkelen.

Datum: Ons kenmerk: Pagina: 4

Binnen het deelprogramma Slim & Schoon Onderweg is de website www.a12slimreizen.nl gelanceerd. Een belangrijke actie was de fietschallenge voor bedrijven en werknemers langs de A12-corridor. Verder werden introductiepakketten ontwikkeld, hebben we de mogelijkheden voor mobiliteits- en werkhubs onderzocht en is een drukteverwachter voor de A12 ontwikkeld. Productieve regio Samen met TEB, de provincie en vele stakeholders is een concept Human Capital Agenda (HCA) opgesteld. Daarmee bundelen we krachten en focussen we ons op de meest resultaatgerichte instrumenten voor een evenwichtige arbeidsmarkt. Besluitvorming over de HCA vindt in 2022 plaats. In mei 2021 is het gewijzigde Regionaal Programma Werklocaties vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Circulaire regio 16 gemeenten hebben in 2021 de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) vastgesteld. De projectorganisatie is vernieuwd met het oog op de volgende fase RES2.0. Hiervoor is een Uitvoeringsplan opgesteld en zijn voorwaarden geschapen voor het uitvoeren van een zogenaamde PlanMER. De gezamenlijke inkoop van duurzame energie (gas en elektriciteit) is succesvol en wordt gecontinueerd. Het project Circulaire Grond-, Weg- en Waterbouw is voortgezet met de organisatie van enkele kennisevents, een communicatiestrategie en de voorbereiding van proeftuinen en pilotprojecten.

Ontspannen regio In 2021 zijn we begonnen met het maken van een toeristisch profiel op basis van verhaallijnen en het maken van het Groen-blauwe raamwerk. Daarnaast hebben de wethouders van Cultuurregio 025 in goede onderlinge samenwerking en afstemming kaders vastgesteld voor de uitvoering van het Transformatievoorstel cultuur. Hiervoor stelt de provincie op regionaal niveau €1,3 miljoen beschikbaar. Groene Groeiregio De ontwikkeling van de verstedelijkingsopgave met als hoogtepunten: a) het opstellen van het Verstedelijkingsconcept met de vier bouwstenen en uitgangsprincipes voor de Verstedelijkingsstrategie ANF (Arnhem Nijmegen Foodvalley) en b) de onderzoeksagenda’s voor de zes gebiedsuitwerkingen ten behoeve van het Verstedelijkingakkoord.

Datum: Ons kenmerk: Pagina: 5

Voor woningbouwversnelling zijn kwartiermakers en experts aan de slag voor regionale ondersteuning en beleidsontwikkeling op thema’s als planontwikkeling, stikstof en huisvesting internationale medewerkers. Er is ook een flexpool beschikbaar voor directe ondersteuning aan gemeenten voor planvoorbereiding van woningbouwlocaties. Mede dankzij de Woondeal Arnhem-Nijmegen is voor circa 28 miljoen euro Woningbouwimpulsgelden toegekend aan vijf grote ontwikkelprojecten in de regio Arnhem Nijmegen voor de bouw van 4.909 woningen. Lobby voor de regio In 2021 is mede door onze lobby door het Rijk een proces opgestart om de spoorcorridor A12 (UtrechtArnhem-Duitse grens) op te pakken. Het ministerie van IenW laat voor deze corridor een OAO notitie opstellen (Opgave, Afbakening en Omgeving). De lobbyagenda richting het Rijk is besproken in het AB en gebruikt in contact met Kamerleden. Zo zijn er Kamervragen gesteld over de verstedelijkingstrategie als kans voor bereikbaarheid van de regio, en wordt groen nu meegenomen in de afspraken met het Rijk. In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen zijn meerdere bijeenkomsten met kandidaat-Kamerleden georganiseerd, zoals op het thema energie/RES/Connectr. Van alle Europese projecten is €479,5 miljoen aan Europese fondsen geland bij partijen binnen de regio van 2014 tot 1 juli 2021.

Dit komt mede voort uit de Europese profilering en partnerschappen van de regio. Een recent voorbeeld is een project circulaire stationsomgeving Nijmegen. Er is een kleiner aantal Europese projecten goedgekeurd dan gebruikelijk, door het opstartjaar van de nieuwe EU programmaperiode en de invloed van corona. Verder heeft de regio Europese tussenresultaten geboekt op internationaal spoor (steun Europese Commissie voor Nederlands plan A12 spoorcorridor), energie (projectontwikkeling in nieuw Europees waterstofnetwerk), circulair (EU project circulair bouwen stationsomgeving) en health (ontwikkeling Europees health netwerk, project TopFit). Vol energie verder! De huidige bestuurders en raadsleden hebben het versterkingsproces van de regionale samenwerking van nabij kunnen beleven. Na de verkiezingen volgen er personele wisselingen. Het is dan belangrijk de meerwaarde van onze regionale samenwerking onder de aandacht te brengen bij de nieuwe bestuurders en raadsleden. Door het regiobureau wordt hiervoor, in samenwerking met partners in de gemeenten, een gebalanceerd programma opgesteld. Zo organiseren we op 7 april 2022 een 1e raadsontmoeting om de nieuwe raadsleden kennis te laten maken met de Groene Metropoolregio.

Op 10 juni organiseren we ’s ochtends een eerste kennismaking voor alle nieuwe colleges, gevolgd door een groot evenement voor iedereen die de regio een warm hart toedraagt.

Datum: Ons kenmerk: Pagina: 6

Wij hopen iedereen dan te ontmoeten en samen een goede start te maken van de doorontwikkeling van de regionale samenwerking! Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, de voorzitter

de secretaris

Drs. H.M.F. Bruls

Drs. H. Tiemens

Bijlage Factsheet Regio in één oogopslag

in één oogopslag

5 opgaven

18 gemeenten 788.665 inwoners inwonerbijdrage € 7,73 (2022) Gestart 01-01-2021 voortgekomen uit GO Regio Arnhem - Nijmegen

Gezamenlijke ambitie - we positioneren ons als dé groene metropoolregio van Nederland - we profileren ons als dé (inter)nationale circulaire topregio 2050 - we werken samen aan dé ontspannen groeiregio in balans

Meer informatie over de opgaven is te vinden op onze website www.groenemetropoolregio.nl/opgaven

februari 2022

Overlegstructuur

Een overzicht van de structuur per opgave is te vinden op onze website www.groenemetropoolregio.nl/bibliotheek

februari 2022

Lobby voor de 5 opgaven

Bestuursakkoord

Strategie: Versterken van positionering, profilering en lobby van de regio in Brussel, Den Haag en Duitsland (Nordrhein-Westfalen). Brussel: Samenwerking en funding op Europese thema’s: Energy, Mobility, Circulair en Health & Hightech. Den Haag: vergroten zichtbaarheid en verhogen actieve Rijkssteun 6 lobbydoelen: 1. Betaalbaar wonen in een groene omgeving (Verstedelijkingsakkoord) 2. Meer woningen vraagt meer landschap 3. Circulair bouwen op grote schaal 4. 100.000 nieuwe inwoners vraagt om slimmere mobiliteit (spoorcorridor en hubs) 5. Energy: decentrale energiesystemen en innovatievermogen (Connectr) 6. Health & Hightech: campus- en clusterfaciliteiten voor innovatievermogen gezondheid en AI Duitsland: (euregionale) projecten en partnerschappen, zoals internationaal spoor/euregionaal mobiliteitsplan, ontwikkeling van samenwerking op energie, circulariteit en een grensoverschrijdend groen-blauw raamwerk. Verdere informatie over de opgaven, Public Affairs en het Bestuursakkoord is te vinden op onze website www.groenemetropoolregio.nl bijvoorbeeld in de regionale agenda of het jaarverslag 2022

De Groene Metropoolregio, de provincie Gelderland en The Economic Board (TEB) willen samen de potentie van de regio Arnhem-Nijmegen ten volle benutten en hiervoor hun krachten bundelen. Om de samenwerking te verankeren en concreet vorm te geven, is op 3 februari 2022 een Bestuursakkoord afgesloten. Dit Bestuursakkoord heeft een looptijd van tien jaar en bevat afspraken over de samenwerking in zijn algemeenheid. Daarnaast is een gezamenlijke Investeringsagenda opgesteld. In deze Investeringsagenda staat opgenomen hoe de Groene Metropoolregio, de provincie en The Economic Board van plan zijn om bij te dragen aan de uitvoering van de gezamenlijke ambitie voor de regio. februari 2022

Naar een versterkte samenwerking in het Rijk van Nijmegen

Overdrachtsdocument van de gezamenlijke colleges van B&W van Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen ten behoeve van de nieuw te vormen raden en colleges in 2022

Status: definitief ambtelijk concept Datum en versie: 1.1, 14 februari 2022

1

Inhoudsopgave Pag. [3]

Voorwoord

Pag. [4]

PAMFLET versterking samenwerking Rijk van Nijmegen; tevens samenvatting

Pag. [5]

Hoofdstuk 1: Samenwerking in het Rijk van Nijmegen: WAAROM? En een schets van de bestaande samenwerking 1.1 Inleiding: Over het waarom van de gemeentelijke samenwerking in het RvN 1.2 Op welke gebieden werken we samen? 1.3 Andere schalen van samenwerking 1.4 Successen van de afgelopen jaren

Pag. [8]

Hoofdstuk 2: Kansen voor de versterking en doorontwikkeling van de bestaande samenwerking 2.1 Regionale samenwerking: essentieel en onontkoombaar (WAAROM?) 2.2 Van een eerste inventarisatie van kansen en mogelijkheden naar een aanzet voor een Samenwerkingsagenda Rijk van Nijmegen 2.3 Beschrijving van geïdentificeerde kansen en mogelijkheden (WAT en HOE?) 1. Samenwerken: graag! HOE creëren we een goede basis? 2. HOE optimaliseren we het onderlinge samenspel en verbeteren we de invulling van verschillende rollen? 3. HOE verhoudt het Rijk van Nijmegen zich tot andere schalen van samenwerking? 4. WAT gaan we doen: mogelijke nieuwe onderwerpen en gebieden voor samenwerking

Pag. [12]

Slotwoord

Pag. [13 e.v.] Bijlagen 1. Overzicht Daily Urban System Rijk van Nijmegen in een aantal plaatjes 2. Kort overzicht recente evaluaties van diverse samenwerkingen in RvN 3. Overzicht met diverse belangrijke schalen van samenwerking en de relaties daartussen 4. Kernpunten uit rapport Droomland of Niemandsland, Raad voor het Openbaar Bestuur

2

Voorwoord Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats en zullen zowel huidige als nieuwe raads- en collegeleden aantreden voor een termijn van 4 jaar. Ook zal het proces van collegevorming in alle zeven gemeenten binnen het Rijk van Nijmegen worden opgestart. Als deze processen voorspoedig verlopen, dan zullen nog voor de zomer de nieuwe colleges gevormd zijn. De huidige colleges vinden het belangrijk dat de nieuwe raden en colleges goed voorbereid aan de start verschijnen, zeker ook voor wat betreft de gemeentelijke samenwerking in het Rijk van Nijmegen. Om deze reden hebben de zeven colleges op 8 februari 2022 gezamenlijk besloten om een overdrachtsdocument voor de nieuwe raden en colleges op te stellen waarin de waarde van zowel de bestaande samenwerking wordt benadrukt, alsook de kansen en mogelijkheden voor versterking van deze samenwerking in beeld worden gebracht. Kortom: in dit document schetsen we een beeld over het WAAROM, en het mogelijke WAT en de HOE van de (toekomstige) samenwerking in het Rijk van Nijmegen. De colleges willen daarmee een bijdrage te leveren aan vruchtbare voortzetting van de bestaande lijn van goede samenwerking binnen het Rijk van Nijmegen.

Namens de 7 colleges van burgemeester en wethouders in het Rijk van Nijmegen,

Mark Slinkman, burgemeester Berg en Dal, Daphne Bergman, burgemeester Beuningen, Corry van Rhee – Oud Ammerveld, burgemeester Druten, Joerie Minses, burgemeester Heumen, Willem Gradisen, burgemeester Mook en Middelaar, Hubert Bruls, burgemeester Nijmegen, Marijke van Beek, burgemeester Wijchen.

3

Pamflet Rijk van Nijmegen Naar een versterkte samenwerking Berg en Dal - Beuningen - Druten - Heumen Mook en Middelaar - Nijmegen - Wijchen

Maart 2022

WAAROM versterken?

WAT gaan we doen?

HOE gaan we het doen?

De 7 gemeenten in het Rijk van Nijmegen zijn van oudsher met elkaar verbonden. Ze vormen een stevig samenhangend ‘daily urban system’ waarin de stad en de ommelandgemeenten elkaar versterken - een mooie regio waar het goed wonen, werken, ondernemen en recreëren is. Dat willen we zo houden. De grote en complexe maatschappelijke opgaven kunnen we niet als individuele gemeenten oplossen. We moeten dan ook stevig investeren in de versterking van onze samenwerking.

In de bestaande samenwerking in het Rijk van Nijmegen zijn mooie successen geboekt (denk aan WerkBedrijf, iRvN (ICT), afval, belastingen en inkoop jeugdhulp/WMO). Nieuwe kansen liggen onder meer op het gebied van: - Afstemmen van diverse ruimteclaims - Huisvesting van statushouders en arbeidsmigranten - Bedrijfsvoeringsthema’s zoals aantrekkelijk werkgeverschap - De versterking van lopende samenwerkingen, zoals ICT en toerisme.

Transparantie, vertrouwen en duidelijkheid vormen de basis van een goede regionale samenwerking. Het goede gesprek over autonomie / couleur locale versus een gezamenlijke aanpak moet worden gevoerd. Al naar gelang de inhoud en zwaarte van de te vormen Samenwerkingsagenda is er ook behoefte aan een hierbij passende vorm van bestuurlijke en ambtelijke aansturing.

Overdrachtsdocument De colleges in het Rijk van Nijmegen zijn bespraken in september 2021 en in februari 2022 de versterking van de samenwerking. De uitkomsten staan in dit overdrachtsdocument. Deze kan dienen als basis voor de nieuwe colleges om – tijdens een bijeenkomst in de zomer van 2022 - verder invulling te geven aan de gewenste versterking van de samenwerking.

4

Hoofdstuk 1: Samenwerking in het Rijk van Nijmegen: WAAROM? En een schets van de bestaande samenwerking 1.1 Inleiding: Over het WAAROM van de gemeentelijke samenwerking in het RvN Samenwerken tussen de gemeenten in het Rijk van Nijmegen is van alle tijden. Naast de natuurlijke culturele verbindingen tussen onze inwoners, tussen stad en ommeland, werken we als gemeenten samen in formele verbanden (verbonden partijen) en ook in minder formele verbanden op allerlei gebieden. De wereld houdt niet op bij de gemeentegrens en onze inwoners wonen op de ene plek en werken en recreëren bijvoorbeeld vaak op een andere plek, het zogenaamde Daily Urban System (zie bijlage 1 voor een aantal voorbeelden). Daarnaast is het de laatste jaren, onder andere door nieuwe taken vanuit het rijk, steeds duidelijker geworden dat we het als gemeente alleen niet meer kunnen en dat het nodig is om op te schalen om voldoende massa te hebben om (nieuwe) taken efficiënt en effectief op te pakken. Dit vraagt om blijvende afstemming tussen de gemeenten in het Rijk van Nijmegen. Alhoewel regio’s geen formele plek hebben in de bestuurlijke inrichting van rijk, provincies en gemeenten, is de regionale schaal steeds meer de schaal om allerlei maatschappelijke opgaven aan te pakken.

1.2 Op welke gebieden werken we samen? Zoals gezegd werken we in het Rijk van Nijmegen op heel veel gebieden samen. Zonder volledig te zijn noemen we hier, om een beeld te krijgen, de MGR (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling; Werkbedrijf en ICT), ODRN (Omgevingsdienst Regio Nijmegen; Bouwen en Milieu), MARN (Milieu- en afvalsamenwerking Rijk van Nijmegen; Afvalverwerking), ROB (Regionaal Ondersteuningsbureau; gezamenlijke inkoop WMO en Jeugdzorg), RvN@ (versterking economie), Adviesfunctie GR-en (begrotingsadvies GR-en). Daarnaast werken we in wisselende samenstellingen binnen het Rijk van Nijmegen ook samen op de volgende gebieden: Munitax (belastingsamenwerking) en IBO (Instituut Bijzonder Onderzoek; uitkeringscontrole)1. Uiteraard worden deze bestaande samenwerkingen geëvalueerd, omdat we met elkaar in een constant proces van leren en verbeteren terecht willen komen. Een overzicht van lopende evaluaties is in bijlage 2 opgenomen. Daarnaast is er ook buiten deze organisaties sprake van bestuurlijke en ambtelijke afstemming in diverse portefeuillehouders overleggen (PFO’s) en daaraan verbonden ambtelijke overleggen. Wederom zonder volledig te zijn: PFO onderwijs en jeugd, PFO Zorg en Welzijn, PFO Beschermd Wonen, PFO Toerisme, PFO Financiën en Belastingen, PFO

1 Het Limburgse Mook en Middelaar heeft een bijzondere positie als enige niet-Gelderse gemeente binnen het Rijk van

Nijmegen (RvN). Deze gemeente moet vanwege hogere wetgeving deelnemen aan G.R.’s waarbij de provinciegrens bepalend is, zoals de Veiligheidsregio, de Omgevingsdienst en met de verplichte taken bij de GGD binnen Limburg. Bovendien geldt voor tal van onderwerpen zoals vluchtelingen/ statushouders en ruimtelijke ordening (bijv. provinciaal inpassingsplan) dat het toezichthoudend middenbestuur de provincie Limburg is. Door de ligging en de daardoor sterke relaties met gemeenten in het RvN heeft Mook en Middelaar een dubbele oriëntatie. Mook en Middelaar neemt onder andere deel aan de MGR RvN, diverse opgaven binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en de BVO DRAN. Mook en Middelaar werkt samen op het sociaal domein binnen het RvN en heeft daarnaast bijv. de vrijwillige taak van de jeugdgezondheidszorg ondergebracht bij de GGD Gelderland- Zuid en neemt tevens deel aan Veilig Thuis in deze regio

5

Informatisering en Automatisering en in het Driehoeksoverleg (PFO) Openbare Orde en Veiligheid.

1.3 Andere schalen van samenwerking In het schema van bijlage 3 is ook in beeld gebracht dat we op andere schalen samenwerken met gemeenten, zoals op het niveau Arnhem – Nijmegen (Groene Metropoolregio en BVO DRAN) en Gelderland-Zuid (Veiligheidsregio en GGD). De vraag die zich vanuit het perspectief Rijk van Nijmegen opwerpt is hoe het Rijk van Nijmegen zich verhoudt tot deze andere schalen van samenwerking (waarover in paragraaf 2.3 meer).

1.4 Successen van de afgelopen jaren Onder 1.1 is al aangegeven dat er op een aantal gebieden succesvol wordt samengewerkt. Daarbij zijn er samenwerkingsvormen ontstaan die voor de hand liggen, bijvoorbeeld op het gebied van uitvoeringstaken die voor alle gemeenten gelden en die door de samenwerking aan efficiency winnen en kostenbesparend zijn. Munitax (belastingssamenwerking) is hier een goed voorbeeld van. Wij hebben ook gezien dat er samenwerkingsvormen ontstaan die hun voedingsbodem hebben gevonden in het feit dat bestuurders, ambtenaren en instellingen in het Rijk van Nijmegen elkaar kennen en makkelijk kunnen vinden bij het zoeken naar gemeenschappelijke oplossingen. Ter illustratie een paar voorbeelden: -

Maartenschool Nijmegen: de Maartenschool is een school voor speciaal onderwijs voor kinderen met een lichamelijke en meervoudige beperking. De financiering van de noodzakelijke zorg tijdens de onderwijstijd is zeer complex. Naar aanleiding van een wijziging van de landelijke bekostiging waarbij persoonlijke verzorging en individuele therapieën niet meer gefinancierd werden, hebben de gemeenten in het Rijk van Nijmegen gezamenlijk met het schoolbestuur besloten tot een subsidiebijdrage voor de kosten van de zorg tijdens de onderwijstijd. Hierdoor worden ouders zeer ontlast in het regelen van die zorg. De intensieve regionale samenwerking tussen gemeenten in Rijk van Nijmegen op het gebied van jeugd en onderwijs, ambtelijk en bestuurlijk sinds 2014 vormde de voedingsbodem voor deze aanpak. Goede bestuurlijke relaties, samen het overleg met onderwijs voeren en voorbereiding door een kleine werkgroep met de juiste ambtelijke expertise blijkt een vruchtbare aanpak.

-

Opwaardering MARN tot MARN+: de gemeenten in het Rijk van Nijmegen zijn aangesloten bij de GR MARN. De samenwerking beperkte zich tot voor kort tot het aandeelhouderschap in de ARN (afvalverwerking). De ARN bestaat uit een publiek/private samenwerking en heeft naast afvalverwerking inmiddels ook een toenemende belangrijke rol als energieleverancier.(o.a. warmtenet Nijmegen-Noord) Door de samenwerking in de MARN te intensiveren naar de zogeheten MARN+ variant en meer de focus te leggen op de energietransitie is er sprake van een gedragen gemeenschappelijke sturing op de rol van de ARN hierin, de beleidsmatige coördinatie op de energietransitie via de MARN en de mogelijkheid om in de energietransitie te investeren.

6

-

COVID-pandemie: het hele land is getroffen door de COVID-pandemie. In de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid waar het Rijk van Nijmegen deel van uitmaakt is op uitstekende wijze samengewerkt in het gelijk optrekken bij het bestrijden van de effecten van de pandemie, met name door het team Bevolkingszorg. Maar daarnaast hebben wij elkaar in de regio Rijk van Nijmegen, bovenop de ‘wettelijke’ samenwerking, gevonden in het gezamenlijk optrekken, afstemmen en formuleren van compenserende maatregelen op het gebied van economie en bedrijfsleven, evenementen, sport en juridische kwesties. Zeker voor de inwoners en de bedrijven in onze regio gaf deze gelijkluidende aanpak houvast.

-

MGR / WerkBedrijf en iRvN: de MGR werkt met een informatieprotocol, hierin staat welke informatie de gemeenten wanneer kunnen verwachten vanuit de MGR en de daaronder vallende modules. Dit protocol stelt de gemeenten in staat om toezicht te houden op het functioneren van de MGR. Een goed werkend informatieproces heeft meer voordelen: het kan het begrip en de samenwerking verstevigen. Ook de vernieuwde website van de MGR draagt hier aan bij. De centraal voor de regio georganiseerde informatiebijeenkomsten voor raadsleden over bijvoorbeeld de jaarstukken of belangrijke ontwikkelingen worden (ook digitaal) goed bezocht. Dit draagt positief bij en verkleint de afstand tussen verbonden partij en raad. Bovendien leren regionaal-actieve raadsleden elkaar zo kennen en ook dat versterkt de samenwerking. Het komen tot een nieuwe 2-jarige DVO met module WerkBedrijf was in dat opzicht een geslaagd traject, ook als het gaat om de ambtelijke samenwerking met Nijmegen en Wijchen als regionale trekkers.