B55 Jaarverslag en Jaarrekening Berg en Dal 2020

Gemeente Berg en Dal

21 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

kunnen en durven voeren, waardoor ze zich beter redden in de samenleving. En dat is precies het doel van de z-route. Door het project zijn ook meer statushouders gaan participeren in de verschillende gemeenten (vrijwilligerswerk, deeltijd werk of andere participatietrajecten). Door corona hebben sommige participatieprojecten helaas vertraging opgelopen. 1.3.5 Alle inwoners hebben voldoende vaardigheden om mee te kunnen doen. Om mee te kunnen doen in onze samenleving moet je kunnen lezen en schrijven. In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen daar moeite mee. Naar verhouding betekent dit voor Berg en Dal ongeveer 5.000 inwoners. Zij vinden minder snel een baan, leven minder gezond en hebben sneller financiële problemen. Daarom helpen we mensen in onze gemeente die moeite hebben met lezen, schrijven en/of digitale vaardigheden. Dat doen we samen met organisaties als het ROC, de bibliotheek en Forte Welzijn. We maken een plan om mensen die niet goed kunnen lezen en schrijven zijn beter te vinden. En te motiveren een cursus of onderwijs te gaan volgen. Stand van zaken Voorjaarsnota In de komende maanden willen we een bijeenkomst organiseren voor verwijzers en aanbieders, met als doel om elkaar beter te leren kennen. In de regio starten we met een pilot in Nijmegen. In deze pilot werken diverse aanbieders samen om beter te verwijzen naar de juiste vorm van onderwijs.

In Groesbeek en Millingen starten we met een Actiecentrum voor inwoners met een uitkering die (nog) niet kunnen werken. In het actiecentrum worden groepsbijeenkomsten georganiseerd en gaan zij maatschappelijk nuttige taken doen. Onderdeel van het programma is dat zij aan de slag gaan met diverse thema’s. Daarbij is steeds aandacht voor laaggeletterdheid. Stand van zaken Jaarrekening Vanwege Corona is het niet gelukt om een fysieke bijeenkomst te organiseren voor verwijzers en aanbieders. We hopen dit in 2021 alsnog te kunnen doen. Ook de plannen van het Actiecentrum konden niet goed worden uitgevoerd. Het organiseren van groepsbijeenkomsten was immers nauwelijks mogelijk. De participatieconsulenten zijn daarom doorgegaan met de individuele begeleiding van inwoners met een uitkering. In 2021 hopen we het Actiecentrum weer op te kunnen zetten en echt van start te kunnen gaan. Eind 2020 is het regionaal uitvoeringsplan ‘Bevorderen basisvaardigheden bij volwassenen’ 2021-2024 vastgesteld. De pilot taalteam in Nijmegen is gestart, hierbij werken de bibliotheek en het ROC samen om mensen op eenzelfde manier door te verwijzen naar een vorm van onderwijs die bij hen past. In 2021 willen we dit regionaal verder uitrollen. Ook hebben wij in 2020 een start gemaakt met de monitor sociale inclusie. Hierbij wordt de impact van trajecten volwasseneducatie gemeten.

De eerste resultaten laten zien dat de trajecten van het ROC in het Rijk van Nijmegen een grote impact hebben in vergelijking met het landelijke onderzoek. Een groot aantal deelnemers heeft na deelname een betere plek in de samenleving gekregen.

1.3.6 Samen met onze vrijwilligers bepalen we hoe we hen het beste kunnen ondersteunen. Vrijwilligers zijn essentieel voor onze vitale dorpen. In 2017 hebben wij met vrijwilligers gesproken over de rol van de gemeente bij de ondersteuning van vrijwilligerswerk. De resultaten uit deze gesprekken zijn verwerkt in de nota vrijwilligerswerk 2017-2019. Hier staat in wat de gemeente doet of waar vrijwilligers gebruik van kunnen maken. We voeren dit jaar opnieuw gesprekken met vrijwilligers met de vraag of wat in de nota staat nog steeds werkt. Verbeteringen nemen we op in de nieuwe nota die in 2020 wordt gemaakt. Stand van zaken Voorjaarsnota Er is een plan gemaakt hoe het gesprek met de vrijwilligers te voeren. Binnenkort willen we onze vrijwilligers uitnodigen om met elkaar te kijken of we op dit moment met de beschikbare middelen de juiste dingen doen.

Gemeente Berg en Dal

22 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Stand van zaken Jaarrekening De geplande bijeenkomst met vrijwilligers over de inzet van onze middelen kon door corona helaas niet doorgaan. We hopen dit na de zomer in 2021 alsnog te kunnen doen. Samen met de vrijwilligerssteunpunten uit de regio wordt gekeken hoe we vrijwilligers nog meer digitaal kunnen helpen door het beschikbaar stellen van verschillende apps. Deze apps zorgen voor verbinding en bijvoorbeeld het koppelen van maatjes.

1.3.7 Inwoners met een kwetsbaarheid kunnen gebruikmaken van de bestaande Inloop & Ontmoetingspunten In veel kernen zijn er plaatsen waar mensen zelf activiteiten kunnen organiseren en elkaar kunnen ontmoeten. We noemen dit de Inloop en Ontmoetingspunten. In 2020 zorgen we ervoor dat ook kwetsbare inwoners die een lichte vormen van zorg nodig hebben terecht kunnen bij de Inloop en Ontmoetingspunten. In 2019 zijn we gestart met een proef in Groesbeek om uit te proberen of en hoe dit werkt. Stand van zaken Voorjaarsnota De voorbereiding voor het omzetten van de specialistische dagbesteding ouderen naar een beschikkingsvrije voorziening is gestart. De ervaringen uit de proef in Groesbeek nemen we daarin mee. In 2020 willen we extra aandacht besteden aan het goed opzetten van inloop & ontmoetingsmogelijkheden voor mensen met psychiatrische klachten. We richten ons hierbij in eerste instantie op Millingen aan de Rijn en omgeving. Met een aantal partijen werken we nu aan een concreet actieplan. In het 2e kwartaal 2020 starten we met de uitvoering van dit plan voor Millingen en omgeving. Stand van zaken Jaarrekening De specialistische dagbesteding voor ouderen is medio 2020 omgezet naar een beschikkingsvrije voorziening. Ouderen hoeven sindsdien niet meer naar het Sociaal Team voor een dagbestedings-indicatie, maar kunnen zich nu rechtstreeks melden bij een aanbieder.

De aanbieder bekijkt samen met de oudere waar hij/zij het beste op z’n plek is. Dit kan bij één van de inloop & ontmoetingspunten zijn of bij een meer beschutte plek. Door de coronamaatregelen kon de dagbesteding niet de vorm krijgen die gebruikelijk is. In overleg met gemeente, deelnemers en aanbieders is steeds gekeken wat er wel mogelijk was en hebben aanbieders een alternatief en/of aangepaste dagbesteding ingezet. De uitvoering van het actieplan voor Millingen voor de inloop van mensen met psychiatrische klachten is vanwege corona niet doorgegaan. Ook hier is waar mogelijk alternatieve ondersteuning ingezet.

1.4.1 Wij stimuleren bij onze inwoners een gezonde leefstijl. In 2019 zijn we gestart om te komen tot een rookvrije generatie. Een rookvrije generatie betekent dat we onze jeugd beschermen tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken. We gaan hiermee door. Onder andere met een communicatiecampagne, het opzetten van een lokale rookvrije alliantie en rookvrije schoolpleinen. In 2020 willen we een volledig beeld krijgen wat voor onze gemeente aandachtspunten zijn rond middelengebruik, zoals alcohol en drugs. Op basis hiervan stellen we een actieplan op om het gebruik van deze middelen te verminderen. Stand van zaken Voorjaarsnota Afgelopen januari is ons eigen terrein rondom het gemeentehuis rookvrij gemaakt door de plaatsing van rookvrije stoeptegels. Zo geven wij als gemeentelijke organisatie het goede voorbeeld. Van de 22 scholen in onze gemeente zijn er inmiddels 15 rookvrij, dat is 68,2% van de scholen. De rest van de scholen zal dit jaar volgen. Vanaf augustus is het wettelijk verplicht dat schoolterreinen rookvrij zijn. Verder richten we onze aandacht op sportverenigingen. We weten dat een aantal verenigingen actief bezig zijn om rookvrij te worden. Voetbalvereniging N.E.C. biedt regionale ondersteuning bij het rookvrij maken van sportverenigingen. Een eerste

Gemeente Berg en Dal

23 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

bijeenkomst is in januari hierover geweest en wij onderzoeken nu of wij ons hierbij gaan aansluiten. Verder werken scholen en GGD ook dit jaar samen aan de Gezonde School. Stand van zaken Jaarrekening Alle scholen zijn in 2020 rookvrij geworden. Op schoolterreinen wordt niet meer gerookt. Ook zijn het avonturenbos en 2 speeltuinen in 2020 rookvrij gemaakt. Door corona lagen de prioriteiten bij de sportverenigingen elders. Met de sportverenigingen wordt het thema rookvrij in 2021 weer opgepakt. Eind 2020 is al wel bij de sportverenigingen gepolst, wie hiermee aan de slag wilt gaan. Een aantal verenigingen hebben hierop positief gereageerd. De gezondheidsmakelaar van de GGD en de buurtsportcoaches gaan de sportverenigingen, die rookvrij willen worden, ondersteunen. De resultaten van de Emovo-onderzoeken van de GGD geven geen aanleiding om nu actief een actieplan op te stellen en dit uit te voeren. Mochten er nieuwe signalen binnenkomen die hier wel aanleiding voor geven, pakken we dit actief op. Zoals vastgesteld in het Koersdocument Sociaal Domein willen we het komende jaar vooral focussen op de mentale weerbaarheid van vooral onze jongeren. 1.4.2 Het aanbod van opvoedingsondersteuning is bekend bij inwoners en professionals. Ouders kunnen op verschillende manieren informatie en hulp krijgen. Bijvoorbeeld via de website www.opvoedinforegionijmegen.nl en de peutercafés.

Er is ook hulp thuis, zoals video home training en Forte Thuis. Het is voor ouders, maar ook voor hulpverleners, moeilijk te weten welke hulp en informatie er is en waar ze die kunnen vinden. Daarom brengen we in 2020 het totale aanbod in kaart. Sociale teams, andere zorgprofessionals en ouders kunnen dan makkelijker de hulp en informatie vinden die aansluit bij de vraag en behoefte van ouders. Hierdoor kan nog beter worden aangesloten op de vraag/behoefte, die men heeft. Stand van zaken Voorjaarsnota Naast de peutercafé’s in Groesbeek, Leuth en Beek is vanaf januari 2020 ook een peutercafé in Ooij gestart. Samen met Forte Welzijn, de GGD en de kinderopvang worden maandelijks ontmoetingsochtenden met een bepaald thema georganiseerd. Forte Thuis biedt hulp aan ouders bij de opvoeding. Dit loopt goed. Zij begeleiden nu 12 gezinnen. Stand van zaken Jaarrekening In 2020 vond opvoedingsondersteuning via verschillende organisaties plaats. Steeds wordt gekeken wat het best passend is. Via de GGD hebben 3 gezinnen video home training en 4 gezinnen lichte hulp gehad. Forte Thuis heeft 15 gezinnen begeleid. Door deze vroegtijdige en korte ondersteuning wordt voorkomen dat zwaardere zorg nodig is. De praktijk leert dat gezinnen samen met hun sociaal netwerk na deze ondersteuning weer zelfstandig verder kunnen.

Door de coronamaatregelen zijn de peutercafés in Groesbeek, Leuth en Ooij maar beperkt open geweest. We hebben in beeld gebracht welk aanbod er is voor ondersteuning aan jeugd en ouders in de gemeente Berg en Dal. Dit aanbod komt in 2021 via een website beschikbaar voor ouders en andere zorgprofessionals.

1.4.3 Alle kinderen krijgen vanaf hun jongste jaren ondersteuning als zij problemen hebben bij het opgroeien. Een kind met een goede start heeft meer kans op een goede gezondheid, op een optimale deelname aan het onderwijs en om mee te kunnen doen in de samenleving. We ondersteunen en helpen kwetsbare jeugdigen en hun ouders in een zo vroeg mogelijk stadium. We zetten in op het vroegtijdig (h)erkennen van signalen, het voorkomen van problemen (preventie) en op het bevorderen van gewenst gedrag (promotie). Samen met onze (zorg)partners ontwikkelen en voeren we bijvoorbeeld een plan uit voor kwetsbare gezinnen in de Stekkenberg. Stand van zaken Voorjaarsnota We komen regelmatig samen met verloskundigen, kraamzorg, GGD, Forte welzijn en sociaal team. We stemmen dan af welke interventies (zoals Voorzorg, Nu Niet Zwanger) nodig zijn en hoe we de samenwerking rondom geboortezorg kunnen verbeteren.

Gemeente Berg en Dal

24 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Stand van zaken Jaarrekening In 2020 hebben we passende kinderopvang ingezet om kinderen met gedrag- en opvoeding- en lichamelijke problemen vroegtijdig in de kinderopvang te helpen. Hiermee maken we mogelijk dat deze kinderen in de reguliere opvang kunnen blijven en vaker kunnen starten op het regulier onderwijs. We hebben in 2020 ruim 30 kinderen geholpen. In overleg met onze partners van kansrijke start, hebben we besloten om het plan kwetsbare gezinnen in de Stekkenberg uit te breiden voor heel Groesbeek. Door regelmatig overleg weten we elkaar steeds beter en sneller te vinden. Ook de ziekenhuizen zijn dit jaar bij ons overleg aangesloten. Hierdoor weten zij nu naar wie en wat ze kunnen doorverwijzen bij een kwetsbare zwangere uit de gemeente Berg en Dal en weten wij wat het protocol van de ziekhuizen is bij een kwetsbare zwangere. In 2020 is in Berg en Dal 1 traject Voorzorg ingezet en 2 trajecten Nu niet Zwanger. Verder is 1 medewerker van het sociaal team en 1 medewerker bij Forte welzijn opgeleid om gesprekken te voeren over nu niet zwanger. Zij zijn nu aandachtsfunctionaris voor hun organisatie.

1.4.4 Kinderen kunnen onbelemmerd onderwijs volgen. Elk kind heeft recht op onderwijs. Niet voor ieder kind is het vanzelfsprekend om onderwijs te volgen. Op scholen met speciaal basisonderwijs in Berg en Dal organiseren we de zorg efficiënt, zodat kinderen zo ongestoord mogelijk de lessen kunnen volgen. Het ontzorgt ook ouders. Zij hoeven dit niet apart voor hun kind op school te organiseren. Daarom wordt in 2020 de regionale pilot op de St. Maartensschool uitgebreid naar alle speciaal onderwijs scholen die aangesloten zijn op Samenwerkingsverband Stromenland. Stand van zaken Voorjaarsnota Dit is een project waarin we samen met de regio optrekken. Ook op voortgezet speciaal onderwijs scholen is er behoefte om de zorg efficiënt te organiseren. Daar ligt in 2020 de eerste prioriteit. Regionaal denken we mee over de plannen om een pilot voor het voortgezet speciaal onderwijs op te zetten. Stand van zaken Jaarrekening Door de coronapandemie zijn de overleggen hierover later op gang gekomen. Er lopen inmiddels gesprekken met het voortgezet speciaal onderwijs, maar deze hebben in 2020 nog niet tot concrete plannen geleid.

1.4.5 Ieder kind heeft een startkwalificatie, zodat er een goede kans op werk is. We willen dat alle kinderen de school verlaten met een diploma. Dat vergroot de kans op werk. In 2016 hebben we met de regiogemeenten en scholen afgesproken voor 2020 te streven naar 20% minder jongeren die hun school zonder diploma verlaten. We noemen deze jongeren, voortijdige schoolverlaters (VSV-ers). Om ons doel te halen zetten we regionaal een VSVconsulent in. In 2016/2017 was het aantal regionaal fors gedaald van 45 in 15/16 naar 31 in 16/17. In 2017/2018 is dit weer toegenomen naar 42 nieuwe VSV-ers. Om de doelstelling te halen moet het aantal VSV-ers in 2020 dalen naar maximaal 36 nieuwe VSV-ers. We hebben hierbij specifiek aandacht voor de jongeren van 18 tot 27 jaar. Stand van zaken Voorjaarsnota In 2018/2019 zien we dat in Berg en Dal het cijfer voortijdige schoolverlaters (VSV-ers) nog verder oploopt naar 46. Dit is een percentage van 1,7%, het aantal VSV’ers op het MBO is het grootst. Het gemiddelde in het Rijk van Nijmegen en ook landelijk is 2%, daar zitten we nog onder. Het is nog niet duidelijk hoe het komt dat het aantal VSV’ers gestegen is. In juni moet het nieuwe regionale programma VSV 2021-2024 af zijn. Verder bekijken we regionaal hoe we een betere verbinding kunnen leggen tussen onderwijs en (jeugd)zorg.

Door een betere aansluiting en de zorg meer rondom de scholen te organiseren proberen we te voorkomen dat jongeren vroegtijdig de school verlaten.

Gemeente Berg en Dal

25 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Stand van zaken Jaarrekening Ook op het onderwijs heeft corona een grote invloed gehad. Leerlingen kregen onderwijs op afstand omdat de scholen een deel van het jaar dicht waren. Scholen hebben zich in samenwerking met leerplicht en andere hulpverleningsinstanties ingezet om alle jongeren in beeld te houden. Er zijn minder verzuimmeldingen gedaan dan het jaar ervoor, omdat het soms lastig was om ongeoorloofd verzuim vast te stellen. Dit maakt dat de cijfers geen betrouwbaar beeld geven. Ze zeggen niets over opgelopen onderwijsachterstanden en motivatieproblemen om de studie tot een goed einde te brengen. Vanaf schooljaar 2019-2020 zijn de VSV-taken ondergebracht bij Bureau Leerplicht. Hiermee is Bureau Leerplicht Nijmegen verantwoordelijk geworden voor de monitoring van àlle jongeren tot 23 jaar in het Rijk van Nijmegen, ongeacht of deze jongeren zich binnen of buiten het onderwijs bevinden. De VSV-consulent is een verbindende functie die moet zorgen voor een goede samenwerking tussen zowel de leerplichtambtenaren, de scholen als het team jongeren bij het Werkbedrijf. Zowel de leerplichtambtenaren als de VSV-consulent hebben hun werkwijze aan moeten passen, waardoor het contact met de jongeren veelal digitaal is. In 2020 is het nieuwe VSV-programma vastgesteld. Eén van de speerpunten van dit programma is een sterkere verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp.

1.4.6 We zijn er voor kinderen als ouders die op een vervelende manier uit elkaar gaan. We zien steeds meer kinderen die problemen hebben door de (v)echtscheiding van hun ouders. Jeugdbescherming Gelderland constateert dat 80% van de kinderen waar de jeugdbescherming mee te maken heeft gescheiden ouders heeft. 50% daarvan heeft ouders die in een vechtscheiding verwikkeld zijn. Dit aantal willen we terugdringen, omdat de vechtscheidingen oplossingen voor het kind in de weg staan en problemen verergeren. Daarom gaan we samen met de jeugdconsulenten ouders eerder begeleiden en ook sneller passende hulp bieden. Stand van zaken Voorjaarsnota Het Sociaal team organiseert in het voorjaar een spel- en praatgroep voor kinderen van gescheiden ouders. Stand van zaken Jaarrekening We hebben samen bekeken hoe we ouders beter kunnen informeren en begeleiden bij echtscheiding. Een van de aandachtspunten is het verbeteren van de informatie op de gemeentelijke website hierover. Dit gebeurt binnenkort. Daarnaast zou in september een bijeenkomst met andere professionals plaatvinden om op te halen wat in onze gemeente nog moet gebeuren op het gebied van echtscheiding, zodat we (nog) beter gaan samenwerken, sneller naar elkaar doorverwijzen en weten wat iedereen doet. Door de coronamaatregelen kon deze brainstormsessie niet doorgaan. Deze wordt nu in 2021 gehouden.

Het omganghuis regio Nijmegen heeft haar openingstijden verruimd. Naast zaterdag is het nu ook woensdagmiddag en -avond open. In 2020 zijn twee bijeenkomsten meldcode kindermishandeling voor het onderwijs (VO en PO) en kinderopvang georganiseerd. Deze bijeenkomsten zijn erg goed ontvangen. Scholen en kinderopvang herkennen nu eerder signalen en weten beter waar en hoe ze kindermishandeling moeten melden. Regionaal werken we aan betere ketensamenwerking met jeugdbescherming en andere partners (verbeteragenda Jeugd).

Gemeente Berg en Dal

26 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Rekening Begroting Begroting Rekening Verschil 2019 2020 2020 2020 Begroting Primair Actueel Rekening Lasten

-47.163

-46.059

-53.931

-52.868

1.064

Baten

11.316

11.240

16.372

16.662

290

Totaal programma

-35.847

-34.820

-37.560

-36.206

1.354

Toelichting verschillen Begroting- Jaarrekening In onderstaande tabel zijn de verschillen tussen de begroting en de jaarrekening op dit programma weergegeven. Bedragen x €1.000 Taakveld

Toelichting

Verschil

I/S/RES

Onderwijshuisvesting

- Voor het gebruik van accommodaties voor gymonderwijs is in 2020 minder vergoed. Een aantal scholen maken hier minder gebruik van. Ook vond een afrekening van € 27.000 over 2019 plaats.

78

I/S

Leerlingenvervoer

- Door corona is er minder gebruik gemaakt van het leerlingenvervoer.

148

I

Peuterspeelzalen

- Door de nieuwe subsidieverordening zijn de subsidies lager. Een deel komt doordat de subsidie voor VVE-kinderen onder de begrotingspost achterstandenonderwijs vallen.

88

S

Overige onderwijsvoorzieningen

- Aan achterstandenonderwijs is € 38.000 minder besteed. Hierdoor is de aanwending van de hiervoor gereserveerde gelden ook lager. Zie programma Ons geld.

38

RES

Samenkracht & burgerparticipatie

- Door corona zijn er minder inspecties van kinderopvang door GGD uitgevoerd.

31

I

- In 2020 is geen uitgaaf gedaan voor de uitvoering van het actieplan Stekkenberg. Dit bedrag hevelen we via de storting in de reserve lopende projecten over naar 2021. Zie programma Ons geld.

68

RES

- Door corona is er minder beroep gedaan op de begrotingspost incidentele subsidies.

12

I

- De geraamde bijdrage voor de speeltuin Adamskamp is verantwoord op programma Onze buurt.

-11

I

- Door corona zijn democracity en de kindergemeenteraad niet doorgegaan. Hierdoor zijn geen uitgaven gedaan.

10

I

- De kosten van buurtbemiddeling worden vanaf 2020 in rekening gebracht bij de deelnemende partijen. Hierdoor vallen zowel de uitgaven als inkomsten € 29.000 lager uit.

0

S

Gemeente Berg en Dal

27 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

- Voordeel op de onderhoudskosten van de Mallemolen, met name veroorzaakt door minder onderhoud als gevolg van corana.€ 28.000 blijft beschikbaar voor 2021.

49

I/RES

- De garantiebijdrage voor het dorpshuis Op de Heuvel viel € 14.000 lager. Ook de afrekeningen over 2018 en 2019 vielen € 12.000 gunstiger uit.

27

I

- Hogere kosten groot onderhoud gebouw Kloosterstraat 7-9 door het noodzakelijk eerder uitvoeren van de dakrenovatie en plaatsing zonnepanelen

-50

I

Wijkteams

- De kosten voor externe ondersteuning voor maatschappelijk werk en het Regionaal ondersteuningsbureau vielen lager uit.

22

I

Inkomens- en bijstandsvoorziening

- Er is € 216.000 minder aan bijstandsuitkeringen verstrekt. De inkomsten voor onder meer aflossing leenbijstand waren € 28.000 hoger.

244

I

- Voor het aanbieden van ondersteuning aan ondernemers die door Corona in de problemen zijn gekomen is een budget bij de Najaarsnota geraamd. De besteding hiervan vindt in 2021 plaats. Het geld is gestort inde reserve lopende projecten; zie programma Ons geld.

45

RES

- Voor het project preventie en vroegsignalering van schuldhulpverlening is € 77.000 minder uitgegeven. Op programma Ons geld staat een laere aanwending van de reserve lopende projecten tegenover. Daarnaast was het aantal schuldhulptrajecten minder waardoor €28.000 minder is uitgegeven.

105

RES

- In verband met corona heeft het rijk middelen beschikbaar gesteld voor flankerend beleid armoedebestrrijding en schuldhulpverlening. Dit budget hevelen we over naar 2021 via het programma Ons Geld

134

RES

- De Tozo-uitkeringen hebben € 114.000 meer bedragen. Hiertegenover staat een hogere inkomst aan onder andere rijksuitkering van € 128.000.

14

I

- Er zijn door de coronacrisis meer aanvragen voor kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen ontvangen en toegekend.

-71

I

Begeleide participatie

- De bijdrage voor sociale werkvoorziening viel lager uit. Dit is met name veroorzaakt door een meevallende omzet en de ontwikkeling van de loonkosten van de SW medewerkers.

176

I

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

- Aan rolstoel-, vervoers- en woonvoorzieningen is € 21.000 meer uitgegeven.

-21

S

Door corona is er minder gebruik gemaakt van het wmo-vervoer.

59

I

- Aan Huishoudelijke hulp hebben we minder besteed.

89

I

- Aan zorgkosten blok A en B Wmo (dagbesteding en begeleiding) hebben we minder besteed.

68

I

- De hogere inkomst voor eigen bijdragen Wmo voorzieningen komt voornamelijk door de naverrekening CAK over 2019

64

I

Maatwerkdienstverlening 18+

Gemeente Berg en Dal

28 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

- Het projectbudget voor inrichting van wmo ruimtes is in 2020 niet besteed.

40

I

- Het project Ambulantisering GGZ heeft onder meer door corona niet geleid tot een uitgaaf.

58

I

Voor versterking van de relatie met partners in de keten van toewijzing" was een werkbudget van € 10.000 geraamd. Dit is vanwege corona niet besteed.

10

I

Maatwerkdienstverlening 18-

- De kosten voor blok B (begeleiding en ambulante hulp) jeugdzorg waren hoger door toename van het aantal aanvragen en langere duur van trajecten

-309

S

Geëscaleerde zorg 18+

- Voor de brede aanpak van dak- en thuisloosheid was € 18.000 geraamd. Dit budget hevelen we over naar 2021 via storting in de reserve lopende projecten. Zie programma Ons geld.

18

R

- De gemeente Nijmegen heeft aan de regiogemeenten een deel van het overschot op Beschermd Wonen uitgekeerd.

174

I

Geëscaleerde zorg 18-

- Aan zorgkosten voor blok C (jeugdzorg met verblijf) is meer besteed. Hiervan heeft 265.000 betrekking op afrekening van vorige jaren.

-317

S

Salaris- en inhuurkosten

- Dit betreft de doorbelasting van de salaris- en inhuurkosten van de tijd die de organisatie aan dit programma besteedt.

256

I

8

I

Diverse verschillen Totaal Programma Inwoner

1.354

Beleidskaders Gemeentelijke kaders Sociaal Maatschappelijke Visie 2014-2018 Algemene subsidieverordening Berg en Dal 2017 Nota vrijwilligerswerk 2017-2019 Mantelzorg in de gemeente Berg en Dal Nota mantelzorg 2019-2021 Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2020 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2018 Beleidsregels Beschermd Wonen en Opvang Groesbeek 2015 Verordening Tegenprestatie naar Vermogen gemeente Berg en Dal 2016 Afstemmingsverordening (maatregelenverordening) Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Groesbeek 2015 Verordening cliëntenparticipatie werk en inkomen gemeente Berg en Dal 2016 Verordening Doe mee Plus gemeente Berg en Dal 2018

Gemeente Berg en Dal

29 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Beleidsregel bijzondere bijstand 2016 Beleidsregel handhaving Wet kinderopvang Berg en Dal 2018 Beleidsregel kinderopvang gemeente Groesbeek 2015 Verordening leerlingenvervoer Groesbeek 2014

Verbonden partijen Gemeentelijke GezondheidsDienst Gelderland Zuid Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Nijmegen

Verantwoordelijke portefeuille

I.v.d.Scheur

Functie(s) betrokken bestuurder(s) lid algemeen bestuur Deelnemers

14 gemeenten

Openbaar en gemeentelijk belang De GGD voert de wettelijke taken uit de Wet Publieke Gezondheid en Jeugdwet uit. Daarnaast voert de GGD-Gelderland Zuid ook andere taken uit bijvoorbeeld op het gebied van maatschappelijke opvang en jeugd. Visie De kracht en kennis van de GGD ligt in het vormgeven van collectieve en individuele preventie, signalering en behandeling. Zo werkt het team Gezonde wijk van de GGD samen met gemeenten aan het verbeteren van de gezondheid van mensen in de gemeenten en wijken in onze regio. De ambitie is om sociaaleconomische gezondheidsverschillen te verkleinen en de zelfredzaamheid van burgers te vergroten. Dit doen we door te stimuleren dat de gezonde keuze ook de makkelijkere keuze wordt.

Beleidsvoornemens · Er is een startnotitie “Bouwstenen ten behoeve van Meerjarenstrategie GGD Gelderland-Zuid 2020-2023 uitgebracht. · Deze startnotitie is de basis voor de Meerjarenstrategie 2020-2023. Deze notitie stelt de GGD eind dit jaar vast. · Er is een bezuinigingstaakstelling in verband met HR21 (functiewaarderingssysteem) oplopend tot € 556.000 in 2021. Bedragen x € 1.000 Rekening Begroting Rekening 2019 2020 2020 Jaarlijkse bijdrage Berg en Dal aan verbonden partij

-1.427 Eind boekjaar 2019

-1.628 Begin boekjaar 2020

-1.419 Eind boekjaar 2020

Aandeel belang gemeente in verbonden partij (%)

5,85%

5,85%

5,55%

Resultaat verbonden partij

41

760

Omvang eigen vermogen verbonden partij

1.290

1.992

Omvang vreemd vermogen verbonden partij

5.481

24.929

Gemeente Berg en Dal

30 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Toelichting Opgenomen zijn de voorlopige cijfers 2020. Ontwikkelingen Aanpak corona De grote inzet voor de bestrijding van het coronavirus heeft gevolgen voor de reguliere dienstverlening van de GGD, Op verschillende vlakken is de dienstverlening van de GGD beperkt of gestopt om medewerkers vrij te maken voor de bestrijding van het coronavirus (waaronder testen, bron- en contactonderzoek, advisering). Dit is nodig om aan de steeds grotere (zorg)vraag en bestrijding te kunnen voldoen. De GGD heeft de corona-organisatie intussen vormgegeven als een apart 'team' binnen de GGD. Uitgangspunt is dat de GGD zoveel als mogelijk reguliere taken blijft uitvoeren. Het niet of beperkt uitvoeren van de uniforme taken (ten gunste van de bestrijding van het coronavirus), brengt andere maatschappelijke risico's met zich mee. Als bijvoorbeeld de jeugdgezondheidszorg (JGZ) op het voortgezet onderwijs niet wordt uitgevoerd, vinden er (in die periode) geen gezondheidsonderzoeken en opvolging hiervan plaats. Ook is de JGZ in die periode niet aanwezig als laagdrempelig aanspreekpunt voor scholen, ouders en zorgteams. Het corona-team bereidt zich intussen voor op verdere opschaling van het vaccineren.

Terugdringen Jeugdzorggebruik door inzet GGD Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft in september 2020 de GGD verzocht om samen met de gemeenten een (implementatie)plan te ontwikkelen om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van het hoge jeugdzorggebruik. Veilig Thuis Het aantal meldingen en adviezen bij Veilig Thuis stijgt nog steeds. Inwoners en professionals signaleren eerder gezinnen waarin sprake is van onveiligheid. Dit is positief. Deze stijging leidt tot een verhoging van het werk en de werkdruk. Het lukt Veilig Thuis (nog) niet de wettelijke termijnen te halen voor de eerste veiligheidsbeoordeling en de vervolgdiensten. De spoedzaken worden tijdig opgepakt en wachtlijstbeheer wordt ingezet. Maar instroom blijft moeilijk in te schatten. Dat betekent dat we ook voor de toekomst rekening moeten houden met groei van het aantal meldingen en adviezen. Deze groei is tevens een risico, zowel inhoudelijk (waaronder wachtlijsten) als financieel Uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma De Staatssecretaris van Volksgezondheid heeft besloten om kwetsbare kinderen een vaccinatie aan te bieden tegen het rotavirus. Het gaat om kinderen die bijvoorbeeld te vroeg zijn geboren of een laag geboortegewicht hebben. Zij hebben een grotere kans dat een infectie met het rotavirus ernstig verloopt. De ingangsdatum is nog onbekend.

Risico's De bijdrage aan de GGD staat onder druk door de taakstellende bezuiniging van 3% en de algemene reserve al enige tijd minder dan haar norm bedraagt. Daarnaast bestaat de kans dat de instroom voor Veilig Thuis toeneemt. We lopen het risico dat het begrotingsbudget van de GGD niet toereikend is. We schatten het risico in op 10% van € 1.469.000. Instituut Bijzonder Onderzoek Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling

Vestigingsplaats

Wijchen

Verantwoordelijke portefeuille

I.v.d.Scheur

Functie(s) betrokken bestuurder(s) Afgevaardigde gemeente Deelnemers

Wijchen, Beuningen, Druten, Heumen en Berg en Dal

Openbaar en gemeentelijk belang Opsporing van oneigenlijk gebruik van uitkeringsgelden.

Gemeente Berg en Dal

31 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Visie Behartiging van de gemeenschappelijke belangen op het gebied van de naleving van sociale zekerheidswetgeving. Dit betreft de naleving van de onderhoudsplicht en terugvordering van teveel ontvangen uitkering door (voormalige) uitkeringsgerechtigden, onderhoudsplichtigen en partners van (voormalig) uitkeringsgerechtigden. Een onderzoek tot bijzondere controle op de naleving vindt plaats na een daartoe strekkende opdracht van de deelnemende gemeente aan het Instituut Bijzonder Onderzoek. Het IBO wordt in stand gehouden door de gemeenschappelijke Regeling tussen de gemeente Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen. De gemeente Wijchen fungeert als centrumgemeente. Beleidsvoornemens Geen gegevens bekend Bedragen x € 1.000 Rekening Begroting Rekening 2019 2020 2020 Jaarlijkse bijdrage Berg en Dal aan verbonden partij

-80 Eind boekjaar 2019

-75 Begin boekjaar 2020

-81 Eind boekjaar 2020

Aandeel belang gemeente in verbonden partij (%)

22,7%

21,6%

Resultaat verbonden partij

0

0

Omvang eigen vermogen verbonden partij

0

0

Omvang vreemd vermogen verbonden partij

69

62

Toelichting Geen bijzonderheden Ontwikkelingen Handhaven in de sociale zekerheid was en is een van de voornaamste doelen van het huidige kabinet. Centraal staan een steviger aanpak van fraude in de sociale zekerheid, het betrappen van fraudeurs en het aanpakken van uitbuiting van werknemers. Dit heeft de afgelopen jaren geresulteerd in een verscherpte aanpak van misbruik. Aanpakken van misbruik is van groot belang voor het behouden van draagvlak voor uitkeringen. De affaire rondom de kinderopvangtoeslagen en de kwestie rondom de terugbetaling van giften in de bijstand hebben wel geleid tot de vraag of een harde aanpak altijd goed is. Wij maken die afweging per geval.

Risico's In de begroting 2021 is rekening gehouden met een aantal onderzoeken door de sociale recherche. De kans dat meer onderzoeken plaatsvinden dan geraamd. Het risico schatten we in op 25% van € 90.000

Beleidsindicatoren De beleidsindicatoren moeten we verplicht opnemen in de begroting en het jaarverslag volgens de Bbv. De gegevens en een toelichting op de beleidsindicatoren zijn te vinden op de website Waarstaatjegemeente.nl. Daarnaast kunt u daar cijfers van andere gemeenten vinden. De cijfers zijn afkomstig van verschillende overheidsorganisaties. Deze cijfers zijn soms niet actueel en kunnen ieder moment wijzigen.

Gemeente Berg en Dal

32 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Indicator

Rekening 2019

Begroting 2020

Rekening 2020

Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO)% Gemeente

1,5

1,5

1,7

Provincie

1,8

1,8

1,8

Nederland

1,9

1,9

2,0

Eenheid:

Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

Bron:

DUO

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit schooljaar 2018/2019. Overige percentages uit schooljaar 2017/2018.

Relatief verzuim Gemeente

11

11,16

12

Provincie

22

21,65

21

Nederland

23

23,28

26

Eenheid:

Aantal leerplichtigen wel ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig, per 1.000 inw. 5-18 jr.

Bron:

DUO

Toelichting:

Aantallen rekening 2020 komen uit schooljaar 2018/2019. Overige aantallen uit schooljaar 2017/2018.

Absoluut verzuim Gemeente

3,5

3,52

8,4

Provincie

2,5

2,46

2,5

Nederland

1,9

1,91

2,4

Eenheid:

Aantal leerplichtigen niet ingeschreven op een school per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar

Bron:

DUO

Toelichting:

Aantallen rekening 2020 komen uit schooljaar 2018/2019. Aantallen rekening 2019 komen uit schooljaar 2017/2018.

Niet sporters Gemeente

44,7

44,7

44,7

Provincie

46,8

46,8

46,8

Nederland

48,7

48,7

48,7

Eenheid:

%

Bron:

RIVM

Toelichting:

Percentages begroting 2020 komen uit periode 2016. Geen recente gegevens bekend.

% kinderen in uitkeringsgezin

Gemeente Berg en Dal

33 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Gemeente

5

4,63

5

Provincie

5

5,05

5

Nederland

7

6,58

6

Eenheid:

% kinderen tot 18 jaar

Bron:

CBS

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit periode 2019. Overige percentages komen uit de periode 2018.

Jongeren met een delict voor de rechter Gemeente

1

0,85

1

Provincie

1

1,29

1

Nederland

1

1,45

1

Eenheid:

% 12 t/m 21 jarigen

Bron:

Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit periode 2019. Overige percentages komen uit periode 2018.

% Jeugdwerkloosheid Gemeente

3

1,84

3

Provincie

2

1,35

2

Nederland

2

1,52

2

Eenheid:

% 16 t/m 22 jarigen

Bron:

Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit periode 2019. Overige percentages komen uit de periode 2018.

Bijstandsuitkeringen Gemeente

329

327

395

Provincie

326

333

404

Nederland

382

390

460

Eenheid:

Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar e.o.

Bron:

CBS

Toelichting:

Aantallen rekening 2020 komen uit periode 2019. Aantallen begroting 2020 komen uit periode tweede halfjaar 2018. Aantallen rekening 2019 komen uit periode eerste halfjaar 2019.

Jongeren met jeugdbescherming Gemeente

1,2

1,3

1,3

Provincie

1,1

1,1

1,3

Gemeente Berg en Dal

34 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Nederland

1,1

1,1

Eenheid:

% van alle jongeren tot 18 jaar

Bron:

CBS

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit periode 2019. Percentages rekening 2019 komen uit de periode 2018.

1,2

Jongeren met jeugdhulp Gemeente

8,9

8,8

11,0

Provincie

9,9

10,4

12,2

Nederland

10

10,4

12,3

Eenheid:

% van alle jongeren tot 18 jaar

Bron:

CBS

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit periode 2019. Percentages begroting 2020 komen uit periode tweede halfjaar 2018.

WMO-cliënten met een maatwerkarrangement Gemeente

600

57

680

Provincie

572

56

619

Nederland

610

60

640

Eenheid:

Aantal per 10.000 inwoners

Bron:

GMSD

Toelichting:

Aantallen rekening 2020 komen uit periode 2020. Aantallen rekening 2019 komen uit periode eerste halfjaar 2019.

Jongeren met jeugdreclassering Gemeente

0,3

0,5

0,5

Provincie

0,3

0,3

0,3

Nederland

0,3

0,3

0,4

Eenheid:

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

Bron:

CBS

Toelichting:

Percentages rekening 2020 komen uit de periode 2019. Percentages rekening 2019 komen uit periode 2018.

Gemeente Berg en Dal

35 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Onze buurt Je brengt een groot deel van je vrije tijd door in de gemeente en het dorp waar je woont. Je wilt daar fijn kunnen leven en wonen. Dat gaat niet vanzelf. Daar moet aan gewerkt worden. Denk bijvoorbeeld aan een schone buurt, veilige wegen, goede riolering en het onderhouden van bomen en planten. Maar ook aan sport en bewegen. De gemeente heeft daarin een aantal taken, maar inwoners en ondernemers hebben dat ook. We hebben elkaar nodig om deze dingen goed te regelen. Daarbij geeft de gemeente steeds meer ruimte aan inwoners en ondernemers om zelf met ideeën te komen. De gemeente wil niet voor inwoners bedenken wat goed zou kunnen zijn, maar juist helpen de ideeën van inwoners te realiseren. Programmanaam Inwoner

Onze buurt

Onze gemeente

Plaats van actie

- Persoonlijk/thuis

- Directe omgeving/dorp

- Gemeente mét de regio gemeenten

Rol inwoner

- Regie eigen leven - Mee blijven doen

- Meedoen - Initiatief nemen

- Ontwikkelen - Klant

Rol gemeente

- Regelen - Betalen - Veel bemoeienis

- Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer stimuleren

- Loslaten - Samenwerken - Diensten verlenen

Doelen & resultaten Wat wilden we bereiken? 2.1

In onze buurt is iedereen, zo veel als mogelijk, lichamelijk, geestelijk en sociaal gezond.

2.2 2.3

Ik voel me veilig in mijn buurt. Inwoners en ondernemers werken samen met de gemeente, politie en andere (zorg)instanties om dat zo te houden. In onze buurt is het goed wonen.

2.4

We willen een duurzame gemeente zijn.

Wat hebben we daarvoor gedaan? 2.1.1 Inwoners die actief hun eigen gezondheid willen verbeteren ondersteunen we. Uitvoering van het Plan van aanpak Gezond in Berg en Dal. Samen met inwoners organiseren we activiteiten die bewegen en gezond eten bevorderen: o.a. voortzetting kookcursus voor mannen 60+, COPD-café, (sport)activiteiten mensen met een uitkering. Samen met de Sociale Teams promoten we gezondheidsactiviteiten zoals een vitaliteitsmarkt in Berg en Dal. Stand van zaken Voorjaarsnota Het COPD-café vindt ook in 2020 plaats. De doelgroep is uitgebreid. Niet alleen voor mensen met COPD maar ook voor mensen met andere longziekten. Bij het COPD-café wordt voorlichting over praktische zaken gegeven en vindt sporten en bewegen op een laagdrempelige manier plaats. De kookcursus voor mannen 60+ is van start gegaan in Leuth en in Groesbeek. Stand van zaken Jaarrekening Door de coronamaatregelen konden er minder gezondheidsactiviteiten plaatsvinden. Zowel in Groesbeek als in Leuth is er 1 in plaats van 2 kookcursussen voor mannen 60+ geweest. Het COPD-café en autismecafé zijn maar zeer beperkt open geweest in 2020. Wel was er met deze deelnemers telefonisch en mailcontact. Ook is er voor hen een filmpje gemaakt om te wijzen op

Gemeente Berg en Dal

36 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

een gezonde leefstijl en met een oproep om deel te nemen, zodra dit weer kan. Er is in 2020 een sportmodule ontwikkeld om via (sport)activiteiten mensen in een uitkering, zowel letterlijk als figuurlijk, in beweging te krijgen. Door corona waren de groepslessen echter niet mogelijk. Het avonturenbos en 2 speelplekken zijn in 2020 rookvrij gemaakt. 2.1.2 Elke inwoner kan dichtbij huis sporten en spelen. Speeltuinen vernieuwen wij in samenwerking met kinderen en buurtbewoners. In 2018 is het vervangingsschema voor speelplekken bijgewerkt. Dit doen wij iedere drie jaar opnieuw. Hierin staat welke speeltuin wij in een jaar vervangen en wat hiervoor de kosten zijn. Dit kan veranderen doordat speeltoestellen op moment van vervanging nog goed zijn. In dat geval hoeven wij de speeltoestellen nog niet te vervangen en stellen wij dit uit. Het schema is namelijk op theoretische vervangingsjaren bepaald. In het huidige vervangingsschema staan de volgende plekken voor 2020 op de planning: · De speelplek aan de Gooiseweg in Groesbeek. · Een gedeelte van speelplek D’n Hommel in de Breedeweg. · Vier speelplekken in Millingen aan de Rijn, aan de Palsstraat, Burgmeester Hermsenstraat, Eisenhouwerstraat (2) en Mozartstraat. Na de afschrijvingstermijn van een speelplek, vervangen we deze niet automatisch. Eerst kijken we naar wat nodig is in de wijk(en).

In Millingen aan de Rijn zijn bijvoorbeeld relatief veel en kleine speelplekken. Het kan interessant zijn om deze te combineren tot enkele grotere en centraal gelegen speelplekken. Dit komt het ontmoeten en samen spelen ten goede. We bespreken dit met de buurt. Stand van zaken Voorjaarsnota Begin 2020 zijn alle speelplekken geïnspecteerd. De resultaten van de inspectie sluiten aan op de planning volgens het vervangingsschema. Extra zijn enkele speeltoestellen in speeltuin Steense Gemeente te Millingen aan de Rijn, die aandacht nodig hebben. Dat is direct opgepakt door onze buitendienst en valt onder onderhoud. We hebben overleg gehad met de vrijwilligers die speeltuin d’n Hommel beheren. We hebben besloten om de oude en kapotte toestellen 1 op 1 te vervangen door nieuwe speeltoestellen. Deze zijn afgeschreven door slijtage, wat een goed teken is. De nieuwe toestellen zijn inmiddels besteld en zullen wij in mei plaatsen. Het vernieuwen van de andere speelplekken pakken wij waarschijnlijk in 2020 op in samenspraak met de omliggende buurten en kinderen.

Stand van zaken Jaarrekening De speelplekken zijn dit jaar weer gecontroleerd en gekeurd. Ze voldoen aan de normen, zijn heel en veilig. Op de locaties waar we de toestellen niet meer konden herstellen, zijn deze vervangen. Daarom is een gedeelte van de speeltoestellen op speelplek D’n Hommel vervangen en hebben we vier speelplekken in Millingen aan de Rijn volledig vernieuwd. De keuze voor de toestellen was volledig in handen van kinderen uit de buurt. Meerdere bedrijven hebben een ontwerp gemaakt. Kinderen konden hun stem uitbrengen. Daardoor voldoet de speelplek weer helemaal aan de wensen van de buurtkinderen. Door Corona konden we de nieuw ingerichte speelplekken helaas niet feestelijk openen. De speelplekken aan de Burgemeester Hermsenstraat in Millingen aan de Rijn en Gooiseweg in Groesbeek vernieuwen we in 2021. De toestellen waren nog heel en veilig, waardoor we de vervanging een jaar uit konden stellen.

2.1.3 In mijn buurt is begrip voor mensen met psychische problematiek en/of dementie. Ook inwoners met psychische problemen en/of dementie moeten in onze dorpen prettig kunnen leven en wonen. We geven hen extra aandacht op het gebied van zelfredzaamheid, participatie en veiligheid, zodat ze zelfstandig kunnen wonen en mee kunnen blijven doen aan activiteiten in hun buurt. Hierbij is het zeker ook belangrijk ervoor te zorgen dat buren en wijkgenoten prettig en veilig in de wijk wonen.

Gemeente Berg en Dal

37 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

We blijven cursussen geven aan vrijwilligers, buurtbewoners, wijkbeheerders en professionals in de wijk over hoe verwardheid en/of dementie te herkennen is en hoe je dan met iemand een gesprek kunt voeren. Ook willen we het aanbod van trainingen en cursussen verbreden en we onderzoeken wat geschikt is. Bij de plaatsing van mensen met psychische problemen kijken we samen met betrokken instanties (politie, woningbouwvereniging) naar een evenwichtige verdeling binnen onze gemeente. Het belang van omwonenden speelt daarbij uiteraard een belangrijke rol. In 2019 is het convenant Weer Thuis ondertekend. Daarin hebben we samen met de woningbouwverenigingen en zorgaanbieders op hoofdlijnen afspraken gemaakt over hoe we voldoende woonruimte realiseren voor inwoners die uitstromen uit een instelling en weer zelfstandig (begeleid) gaan wonen. In 2020 en 2021 geven we daar handen en voeten aan. Stand van zaken Voorjaarsnota In februari 2020 is aan onze gemeente € 90.880 subsidie toegekend voor het tweejarige project “Samenleven in de wijk”. We kunnen nu aan de slag met aandacht voor het wonen in de wijk, voor crisis en voor opname. Dat doen we samen met de gemeente Heumen en Oosterpoort. In juni bieden we de training Mental Health First Aid (MHFA) aan, een training eerste hulp bij psychische problemen. De voorbereiding vindt nu plaats.

In het late voorjaar geven we een verkorte versie aan bestuurders. We voeren op regionaal niveau gesprekken over de verdere invulling van het convenant Weer Thuis. We zijn gestart met de inventarisatie van mogelijke preventieve activiteiten die we extra willen inzetten voor ouderen, kwetsbare volwassenen en jeugd. Het gaat om nieuwe activiteiten en/of uitbreiding van bestaande activiteiten. Met de bestuurders van ZZG, Oosterpoort en Forte Welzijn zijn gesprekken gevoerd over waar we ons op focussen als het gaat over ‘Langer Thuis’ wonen en hoe we hierin (beter) kunnen samenwerken. In het tweede kwartaal van 2020 gaat de werkgroep de resultaten concretiseren en starten met samenwerken aan een aantal initiatieven. De pilot langer thuis in Leuth is afgerond. In deze pilot zijn gesprekken gevoerd met huiseigenaren over zelfredzaamheid en eigen regie, eenzaamheid en verhuisbereidheid. De uitkomsten nemen we mee naar de activiteiten onder ‘Langer Thuis’ die we gezamenlijk oppakken.

Stand van zaken Jaarrekening Het ZonMw-project “Samenleven in de wijk” is uiteindelijk in september van start gegaan. De geplande trainingen Mental Health First Aid (MHFA; EHBO bij psychische problemen) aan inwoners en aan bestuurders zijn gerealiseerd. En we hebben in het najaar van 2020 samen met de regio plannen gemaakt voor trainingen in 2021 en 2022. Het resultaat daarvan is dat we de komende twee jaar een aantal trainingen kunnen geven. De kosten worden betaald uit centrumgemeentemiddelen. De voorbereiding is in januari 2021 gestart. We hebben in het convenant Weer Thuis aandacht besteed aan het huisvesten van mensen die uitstromen uit instellingen, maar ook het voorkomen van instroom door het bieden van woonruimte (al dan niet met begeleiding). De cijfers voor woningtoewijzing in 2020 zijn nog niet bekend, maar we verwachten dat we als Berg en Dal een neerwaartse trend zien (minder mutaties/corona). Wel zijn deze cijfers naar verwachting positiever dan omliggende gemeenten, waar het percentage sociale huurwoningen en de mutatiegraad aanzienlijk lager is. De geplande inventarisatie van nieuwe en bestaande initiatieven met Oosterpoort, Waardwonen en ZZG-zorgroep heeft vanwege corona en andere prioriteiten (vanuit het koersdocument en herstelplan sociaal domein) helaas geen voortgang gekregen.

De resultaten van de pilot in Leuth liggen in lijn met landelijke bevindingen en gaven geen aanleiding om de pilot in andere kernen voort te zetten.

Gemeente Berg en Dal

38 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

2.2.1 Mijn kind kan zelfstandig naar school. Om dit te bereiken voeren we in 2020 school-thuis route projecten uit in Millingen aan de Rijn, Ooij en mogelijk ook in Breedeweg. Samen met basisscholen en de kinderen zorgen we voor veilige school-thuisroutes met verkeerseducatie (hoe kunnen kinderen de wegen en paden veilig gebruiken) en kleine infrastructurele aanpassingen. Stand van zaken Voorjaarsnota In verband met het Coronavirus zijn de scholen gesloten. Hierdoor kunnen we tijdelijk niet verder met de school-thuis route projecten die we met de genoemde scholen uitvoeren. Wij verwachten dit op een later moment dit jaar alsnog te kunnen doen. Ook willen we dan de uitgevoerde projecten evalueren en bij succes continueren op andere basisscholen.

Stand van zaken Jaarrekening De school-thuis route projecten hebben wij in 2020 helaas niet kunnen uitvoeren vanwege het Coronavirus. Dit vanwege het grotendeels gesloten zijn van de scholen én de beperkingen rondom fysieke besprekingen en bezoek aan scholen. Deze projecten zijn daarom tot nader order uitgesteld.

2.2.2 Fietsers beschikken over een veilig en comfortabel netwerk. In 2020 leggen we het vrij liggend fietspad aan langs de Heumensebaan – Rijlaan. Om eenzijdige ongevallen te voorkomen hebben we in 2018 en 2019 samen met de Fietsersbond onveilige obstakels op fietspaden rond Millingen aan de Rijn, Kekerdom, Leuth, Ooij en Beek weggenomen. In 2020 volgen andere gebieden van onze gemeente. Op de route Nijmegen – Beek – Leuth – Millingen aan de Rijn werken we samen met Nijmegen en de Provincie Gelderland aan het verbeteren van de hoofdfietsroute. In 2020 richten wij de parallelweg in Ubbergen in als fietsstraat. Als de provincie instemt realiseren wij openbare verlichting langs het fietspad naast de N325. Met de provincie onderzoeken we verder welke verbeteringen nodig en mogelijk zijn langs de N840, bijvoorbeeld bij de oversteekplaats De Snap. Uitvoering van die maatregelen kan plaatsvinden met het groot onderhoud aan de N840 in 2021. In 2019 besluiten we op basis van een haalbaarheidsstudie over een fietsrondweg in Leuth. Bij een positief besluit houden we rekening met grondaankoop in 2020 en feitelijke aanleg na de noodzakelijke procedures in 2025. Stand van zaken Voorjaarsnota In de winter 2019-2020 hebben we een groot deel van het grondwerk uitgevoerd voor het vrijliggende fietspad langs de Heumensebaan-Rijlaan.

Met name het onderzoek naar niet gesprongen explosieven heeft helaas meer tijd gekost dan door partijen verwacht. Daardoor is het niet gelukt om vóór het broedseizoen het fietspad gereed te hebben. Vanwege het broedseizoen zijn de werken nu stil gelegd en pakken we deze na de zomer weer op. Wij verwachten dit fietspad te kunnen realiseren in 2020. Het bleek nog niet mogelijk om in 2019 een bestuurlijk besluit te nemen over een fietsrondweg in Leuth. Op verzoek van de provincie Gelderland zijn nog een aantal aanvullende aspecten onderzocht. De resultaten daarvan zijn inmiddels bekend en worden ambtelijk met de provincie gedeeld. Later dit jaar volgt dan een bestuurlijk besluit. Voor het overige conform planning. Stand van zaken Jaarrekening In de loop van 2020 hebben wij het fietspad langs de Heumensebaan – Rijlaan af kunnen maken. Dit fietspad biedt nu een grotendeels veilige route van Groesbeek richting Molenhoek. Deze route is vooral ook interessant sinds medio 2020 de fietsbrug over de Maas tussen Cuijk en Mook/Molenhoek is geopend. De gemeente Mook en Middelaar is voornemens het fietspad door te trekken richting de fietsbrug. Op de hoofdfietsroute Nijmegen – Beek – Ooijpolder is in 2020 de Parallelweg in Ubbergen ingericht als fietsstraat.

Ook zijn afspraken gemaakt met de provincie Gelderland om het doortrekken van het fietspad langs de N840 vanaf de komgrens in Leuth tot op onze parallelweg verder te onderzoeken. De variantenstudie voor de fietsveiligheid in en om Leuth staat op 1

Gemeente Berg en Dal

39 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

april 2021 geagendeerd voor de raadsvergadering. In 2020 is bovendien voor een aantal smalle fietspaden een subsidieaanvraag ingediend en verkregen bij de Rijks investeringsimpuls SPV, waaronder het fietspad langs de Meerwijkselaan en het fietspad langs de voormalige spoorlijn Nijmegen – Kleve. Verdere studie moet uitwijzen of verbreding mogelijk is. In regionaal verband is in 2020 besloten om in 2021 een regionale studie te verrichten naar de kansen en versterkingsmogelijkheden van het recreatieve fietsnetwerk boven op het utilitaire netwerk. 2.2.3 We nemen obstakels voor voetgangers en rolstoelgebruikers weg. Op veel plekken staan paaltjes, varkensruggen, fietssluisjes en bolletjes. Deze zijn er vroeger met een goede reden neergezet maar inmiddels hebben ze niet altijd nog nut. Wij zijn druk bezig met het verwijderen van dergelijke (onnodige) obstakels. Wij laten ons daarvoor graag tippen door burgers. Daar waar nodig passen wij specifieke situaties aan voor rolstoel- en rollatorgebruikers. Daarnaast ontwikkelen wij een plan om ondernemers te betrekken bij het maken en beheren van obstakelvrije routes voor mindervalide bezoekers van de gemeente. Stand van zaken Voorjaarsnota In de eerste helft van 2020 gaan we de obstakels inventariseren om ze vanaf de zomer te verhelpen/ aanpassen. Dit gebeurt samen met inwoners en belangenorganisaties.

Stand van zaken Jaarrekening De raad heeft ervoor gekozen hierop te bezuinigen. Dat betekent in de praktijk dat op sommige plekken obstakels in de openbare ruimte behouden blijven, totdat we op die locatie werkzaamheden uitvoeren. Ook maken we tijdens de uitvoering van reconstructies (projecten) de openbare ruimte toegankelijker. Calamiteiten en problemen lossen we uiteraard wel op.

2.2.4 Op de dijken gaan alle verkeersdeelnemers goed samen. Gastvrijheid is ook op onze dijken een belangrijk goed. Wij willen daarom eerst goede parkeervoorzieningen mogelijk maken alvorens het parkeren op de dijken te verbieden. In 2020 werken wij verder aan de realisatie van een TOP in/nabij Beek. Het parkeren in/nabij Kekerdom blijft een aandachtspunt. In 2019 is bij wijze van proef het parkeren op de Weverstraat verboden. Indien blijkt dat dit bijdraagt aan een betere situatie voor omwonenden, dan continueren wij dit permanent. Wij zien nadrukkelijk ook een taak weggelegd voor Staatsbosbeheer en spreken Staatsbosbeheer aan op hun verantwoordelijkheid. Op een aantal locaties zien we ook aantrekkelijke mogelijkheden voor ondernemers. Stand van zaken Voorjaarsnota In overleg met Vitaal Kekerdom stellen wij in het voorjaar 2020 de bewoners van Kekerdom voor om het parkeerverbod op de Weverstraat voort te zetten. In 2020 zetten we gesprekken voort met partijen als Staatsbosbeheer. We hopen te komen tot een meer definitieve oplossing waarbij we de bezoekers van de Millingerwaard goede, gastvrije parkeerruimte bij Kekerdom kunnen bieden. In 2020 werken we aan een voorstel voor verkeersmaatregelen op de Ooijse Bandijk rondom Groenlanden. Dit om de verkeersveiligheid op de drukke dijk te verbeteren.

Dit project heeft een relatie met het toekomstige voet-fietsveer Bemmel – Ooij Groenlanden. Stand van zaken Jaarrekening Vanwege het Corona-virus is het in 2020 niet gelukt om met de inwoners van Kekerdom het parkeerverbod op de Weverstraat te evalueren. Daarop is besloten om tot nader order het parkeerverbod met de ontheffingen voor bewoners te continueren en de maatregel gezamenlijk te evalueren zodra dit verantwoord is.

Gemeente Berg en Dal

40 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Voor de Ooijse Bandijk hebben we in 2020 plannen gemaakt voor zowel de verkeersmaatregelen als het nieuwe fiets-voetveer. Voor de verkeersmaatregelen is subsidie aangevraagd en verleend door het Rijk in het kader van haar investeringsimpuls SPV. In 2021 bespreken we de plannen met alle belanghebbenden en willen we de verkeersmaatregelen uitvoeren.

2.2.5 Alle verkeersdeelnemers reizen veilig en prettig door de gemeente. In 2019 voeren we een nader mobiliteitsonderzoek uit naar een passend verkeersaanbod en gedrag in het centrum van Groesbeek. De onderzoeksvragen zijn in de zomer van 2019 door de raad opgesteld. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek en besluitvorming daaromtrent zullen wij eind 2019, begin 2020 nadere maatregelen aankondigen. Conform onze mobiliteitsvisie werken we verder aan het realiseren van goede, veilige alternatieve (fiets)routes rondom het Groesbeekse centrum; In 2020 volgt de route Wisselpad – Stationsweg - Nijverheidsweg. Stand van zaken Voorjaarsnota De raad heeft eind 2019 besloten om de mening van inwoners, bewoners, ondernemers, winkelend publiek, toeristen en weggebruikers te willen horen over de drie schetsontwerpen die gemaakt zijn voor een andere verkeersafwikkeling en inrichting van Dorpsstraat en marktplein in Groesbeek. Omdat schetsontwerpen moeilijk te interpreteren zijn werken we deze schetsontwerpen dit voorjaar uit in voorlopige ontwerpen en 3D visualisaties. Op basis van de 3D-filmpjes wilden me in het voorjaar starten met het participatie traject, maar i.v.m. Corona hopen we dit rond de zomer met genoemde doelgroepen uit te kunnen voeren. Bestuurlijke besluitvorming volgt dan in de tweede helft van 2020, eerste helft 2021. Uitvoering in 2021.

In 2020 werken we ook aan de verbetering van de Kerkstraat in Groesbeek als onderdeel van veilige alternatieve routes rondom het centrum. Om veilig en prettig te kunnen reizen is onderhoud van onze wegen van belang. We hebben de planning van sommige wegwerkzaamheden vervroegd. Door Corona is het Vrijheidsmuseum gesloten en horeca (denk aan de Pannenkoekenrestaurants de Duivelsberg en de Heksendans en Pretpark Tivoli) niet of minder open. De asfalteerwerkzaamheden van de Wylerbaan te Groesbeek en de Oude Kleefsebaan te Berg en Dal zijn daarom al in april en mei uitgevoerd en niet in het najaar zoals de planning aangaf. Ook op andere plaatsen in de gemeente bekijken we of het mogelijk is om werkzaamheden te vervroegen. Dit voorkomt een boel hinder bij inwoners en ondernemers.

Stand van zaken Jaarrekening In 2020 hebben we behalve de Kerkstraat ook de route Hoflaan – Wisselpad – Nijverheidsweg verbreed en ingericht als Erftoegangsweg Plus met brede rode stroken voor fietsers. In 2020 zijn we begonnen met de ruimtelijke procedure voor het verbinden van de Gooiseweg met de Spoorlaan over het terrein van voormalig Schreven. Ook deze weg wordt net als de Spoorlaan ingericht als Erftoegangsweg Plus. De plannen voor de herinrichting van het marktplein en de eventuele verkeersmaatregelen op de Dorpsstraat zijn medio 2020 tijdelijk stil gelegd door de raad. De planvorming is weer opgepakt in januari 2021 op basis van de goedgekeurde begroting. 2.2.6 (Elektrisch) openbaar vervoer verbindt alle kernen. In overleg naar Provincie Gelderland en busbedrijf zetten wij niet alleen in op het behoud van de bestaande busverbindingen, maar streven we ook naar uitbreiding. In het reguliere openbaar vervoer is de Provincie Gelderland van mening dat uitbreiding enkel mogelijk is als gelijktijdig bespaard kan worden. In 2019 hebben wij, ook samen met de regiogemeenten, de provincie verzocht om dit standpunt los te laten en meer te investeren in goed, dekkend en betrouwbaar openbaar vervoer. Helaas nog zonder resultaat.

De Provincie Gelderland onderzoekt de mogelijkheden, voor- en nadelen van een opwaardering van de buslijnen 5 Beuningen – Nijmegen – Groesbeek De Horst / Breedeweg en 58 Nijmegen–

Gemeente Berg en Dal

41 van 288

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Beek – Kranenburg – Kleve tot HOV (hoogwaardig openbaar vervoer). Wij benadrukken bij de provincie het belang van voldoende haltes en het aantal keer dat de bussen bij de haltes stoppen. Stand van zaken Voorjaarsnota Nog geen nadere resultaten te vermelden. Stand van zaken Jaarrekening In 2020 hebben wij met de provincie Gelderland en de gemeenten in onze regio de potentie van HOV (hoogwaardig openbaar vervoer) nader onderzocht. Besluitvorming volgt in 2021. Door het Corona-virus is in 2020 het gebruik van het openbaar vervoer logischerwijze enorm teruggelopen. Dit heeft financiële consequenties voor de OV-bedrijven. Vanuit het Rijk wordt compensatie geboden onder voorwaarde dat slecht bezette lijnen tijdelijk gestaakt worden. Dit is bij ons het geval voor lijn 7 Nijmegen – Afrikamuseum, welke mede is ingegeven door de helaas noodzakelijke tijdelijke sluiting van musea. Een andere consequentie van het virus betreft het uitstellen van een nieuwe aanbesteding van het openbaar vervoer. Op dit moment is het te onzeker wat de toekomst brengt waardoor geen goede aanbiedingen uitgebracht kunnen worden. Dat betekent ook dat innovatie in het openbaar vervoer, zoals elektrisch rijden, voorlopig wordt uitgesteld. 2.2.7 We helpen inwoners hun eigen veiligheid en zelfredzaamheid te vergroten.

Binnen het werkgebied van politieteam Tweestromenland hebben de 6 gemeenten gezamenlijk een integraal veiligheidsplan 2019-2022 vastgesteld, met als belangrijkste onderwerpen aanpak ondermijning (drugs, uitbuiting, fraude etc.) en samenwerking zorg-veiligheid bij aanpak kwetsbare personen. Dit sluit ook goed aan op de belangrijkste prioriteiten van politie en OM. Zo wordt de aanpak van specifieke casussen via het integrale IGP-overleg (vermenging onderwereld met de bovenwereld) voortgezet en versterkt en worden er regionale afspraken gemaakt over een efficiënte toepassing van de Wet verplichte GGZ, die in 2020 in werking treedt. Naast inzet op deze thema’s worden uiteraard ook concrete activiteiten uitgevoerd op lokale actuele thema’s als bijv. inbraakpreventie en veiligheid rondom zorginstellingen. Op het gebied van crisisbeheersing liggen in deze periode de conceptversies van het regionaal risicoprofiel 2020 en het regionaal beleidsplan 2020-2023 voor bij alle gemeenteraden in de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Definitieve vaststelling van deze plannen door het Algemeen Bestuur zal in principe eind 2019 plaatsvinden. Ook staat dan een update van het regionaal crisisplan (incl. de inrichting van de kolom Bevolkingszorg) en het meerjaren oefenbeleidsplan op het programma.