B50 Voorjaarsnota Berg en Dal 2021
Tekst van het document
Daarin wordt duidelijk gemaakt welke prioriteiten we gaan stellen, want we kunnen niet alles tegelijk. We kiezen welke maatregelen en projecten we zelf gaan trekken, of waar we bij aanhaken of wat we laten schieten. We maken een keuze wat we lokaal gaan doen en wat regionaal, welke partners er nodig zijn om de doelen te bereiken en welke middelen er nodig zijn. Stand van zaken Voorjaarsnota Het Regionale Uitvoeringsprogramma (RUP) Rijk van Maas & Waal is gereed en wordt binnenkort vastgesteld. Er zijn 9 speerpunten benoemd die regionaal worden opgepakt en waar wij als gemeente aan meedoen. Een onderdeel van de RUP is een subsidieverzoek van de werkregio aan het Rijk voor cofinanciering van projecten die te maken hebben met wateroverlast of droogte. De werkregio zal 2 subsidieverzoeken indienen, 1 direct voor urgente projecten en volgend jaar nogmaals een voor projecten die nog in voorbereiding zijn. Het project Breedeweg maakt Ruimte voor Water is opgenomen in de 1e tranche van het subsidieverzoek en wordt nu ingediend bij het Rijk. 2.4.3 Wij nemen maatregelen om wateroverlast te voorkomen. Op diverse plekken hebben inwoners hinder of overlast van water door hevige regenbuien. De overlast bestaat vaak uit schade aan privé en gemeentelijke eigendommen.
Vooral in Breedeweg is sprake van overlast; hinder treedt met name op in Beek, het centrum van Groesbeek en Heilig Landstichting. Prioriteit wordt gegeven aan situaties waarbij sprake is van overlast. In 2019 is dan ook gestart met het project ‘Wateroverlast Breedeweg’. Samen met Waterschap Rivierenland werken we aan ongeveer 40 maatregelen in en rond te kern om wateroverlast (en droogte) tegen te gaan. Dit project loopt door tot en met 2024 (en staat ook vermeld in het MIP). Het rioolstelsel is ontworpen op neerslag van ongeveer 20 mm (in één uur), en is niet berekend op de waterafvoer van extreme regenval. De te nemen maatregelen voor wateroverlast door extreme neerslag brengen we voor het grootste deel ten laste van de rioolheffing. Het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Berg en Dal 2016-2020 wordt in het najaar van 2020 geactualiseerd en kent dan een planperiode van 2021-2025. Het GRP vormt het vertrekpunt om invulling te geven aan de gemeentelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Door wateroverlastprojecten samen te voegen, proberen we voor subsidies in aanmerking te komen. Breedeweg
Gemeente Berg en Dal
40 van 123
Voorjaarsnota 2021
· ·
· ·
·
Door de samenwerking met het Waterschap kunnen we in aanmerking komen voor de landelijke DPRA-subsidie. De aanvraag hiervoor kan in 2020 worden ingediend. Door extreme regenval is de parkeerplaats Wilgstraat-Kruksebaan al twee keer ondergelopen met bijna een meter water. Wij hebben een oplossing bedacht voor het traject Knapheideweg richting buurtsuper. Uitvoering staat voor 2019-2021 op de planning. Aan het Hemeltje zoeken gemeente en Waterschap Rivierenland ruimte voor een extra wateropvang. Ieder heeft een aandeel van 50% in de kosten. Voor de andere grote waterstroom vanaf Klein Amerika-Antoniusweg-Bredeweg is een intentieovereenkomst gesloten tussen gemeente/WSRL en een projectontwikkelaar. De verwachting is dat met de beschikbare grondposities de wateroverlast rondom de “Boys-velden” en de Bredeweg opgelost kunnen worden. Vanaf 2021 kunnen we met het Waterschap de uitvoering in de grote waterstromen gaan starten (Knapheidepad-Kruksebaan-buurtsuper en de stroom Klein Amerika-St. Antoniusweg).
Beek
·
· ·
In 2020/2021 staat de voorbereiding van “watersnelwegen” op de planning. Het water uit het Keteldal kunnen we relatief eenvoudig via de Lindenstraat afvoeren naar de groene ruimte tussen de huizen en de N325. Hiervoor moeten we aanpassingen maken in het straatprofiel. Het water uit het Filosofendal kunnen we afvoeren via het tracé Waterstraat, Bongerdstraat, Colonel Ekmanstraat en Reigerstraat. De stuwwal droogt langzaam uit. In het Keteldal bestaat de mogelijkheid om water op te vangen en te laten infiltreren in de bodem. Hiervoor gaan we in gesprek met de betreffende grondeigenaren, de gemeente Nijmegen en Vitens. Het project “water werkt” is 20 jaar geleden gerealiseerd. Dit kunstwerk heeft ook een belangrijke watervoerende functie. We gaan het restaureren.
Centrum Groesbeek In het centrum nemen we bij de uitvoering van projecten het aspect wateroverlast meteen mee. We hebben de knelpuntlocaties namelijk in beeld. De maatregelen worden in de bovengrond gezocht. Door aanpassingen van het maaiveld wordt het water naar plekken geleid waar het geen of minder overlast veroorzaakt. Het betreft de reconstructies Ottenhofstraat en Mooksestraat/Binnenveld. Heilig Landstichting In deze kern hebben we nog geen concrete maatregel in beeld. Er zijn wel optimalisaties in de boven- en ondergrond mogelijk waarbij we het hemelwater op een manier verwerken dat het minder overlast veroorzaakt. Het gaat met name om gemengd afvalwater wat dan op straat komt te staan. We denken aan het afkoppelen van woningen. We onderzoeken structurele oplossingen voor de waterhinder. Deze mogelijkheden hangen samen met de nog in ontwikkeling zijnde plannen van Vitens om waterwinputten te verplaatsen. Stand van zaken Voorjaarsnota Breedeweg De DPRA-subsidie is afgestemd met de regio en is in maart aangevraagd. · Locatie Wilgstraat (parkeerplaats). Voor deze plek hebben we een technische uitwerking gemaakt. Hierover gaan we binnenkort met de buurtbewoners in gesprek. · Omgeving Hemeltje en retentie Knapheideweg, hiervoor werken we momenteel plannen uit. Aanleg locatie Hemeltje is voorzien voor eind 2021.
· Voor de waterstroom Kruksebaan geldt dat we in het buitengebied met grondeigenaren in gesprek zijn waarbij tevens de technische uitwerking plaatsvindt. Als hierover meer uitvoeringszekerheid bestaat, zal het omgevingsgesprek plaats kunnen gaan vinden. · Voor de waterstroom vanaf Klein Amerika geldt dat hiervoor momenteel de grondverwervingsgesprekken lopen. · De maatregel Operatie Steenbreek is in voorbereiding genomen. De opdracht is verstrekt.
Gemeente Berg en Dal
41 van 123
Voorjaarsnota 2021
Het GRP is geactualiseerd en we werken nu met het nieuwe GRP 2021-2025. In dit GRP is onder andere jaarlijks geld opgenomen voor het afkoppelen van de openbare ruimte. Voor het project “Water werkt” is recent een pilot uitgevoerd waarbij een nieuw stuk goot is aangelegd. Eén van de oplossingen om wateroverlast in Heilig Landstichting tegen te gaan is het realiseren van een overstort op het grondgebied van Nijmegen. De gesprekken met Nijmegen moeten we nog initiëren. Tevens speelt op dit moment ook nog het risico van het verschuiven van het grondwaterbeschermingsgebied van Vitens. Hierdoor zouden onze investeringen (in de vorm van verticale infiltratieputten) die wij hebben gedaan in het verleden, teniet worden gedaan.
2.4.4 We stimuleren het verminderen van de hoeveelheid restafval. Sinds de herindeling is de hoeveelheid restafval per inwoner langzaam gedaald. Gelet op de landelijke VANG doelstellingen is een verdere daling gewenst. In 2020 evalueren we het geharmoniseerde afvalbeleid en stellen we verbeteringen voor waarbij de betaalbaarheid van afval uitgangspunt blijft. Aandacht voor bezuinigingsmaatregelen blijft daarom noodzakelijk om te voorkomen dat de afvalstoffenheffing verder stijgt. Afhankelijk van de besluitvorming werken we de verbeteringen verder uit en implementeren we die. Voorbeelden hiervan zijn gescheiden inzameling en verwerking van luiers en incontinentiemateriaal en daaraan gekoppeld eventueel het verlagen van de inzamelfrequentie van restafval. Ook besteden we meer aandacht aan communicatie en educatie. We bereiden gescheiden inzameling op basisscholen voor welke we na raadsvaststelling kunnen implementeren. Ook besteden we aandacht aan het beperken van zwerfafval. We ondersteunen initiatieven, die ertoe leiden dat afval steeds meer als grondstof wordt gebruikt (circulaire economie). De effecten van het afvalbeleid monitoren we jaarlijks en rapporteren we apart aan de gemeenteraad. Afhankelijk van de resultaten stellen we eventuele aanpassingen voor.
Stand van zaken Voorjaarsnota In de raadsvergadering van april 2021 heeft de raad een besluit genomen over gescheiden inzameling van luiers en incontinentiemateriaal, de frequentie van restafvalinzameling, en de mogelijkheden voor afvalscheiding op scholen. In 2021 leveren we een financiële bijdrage aan een pilot met het lokaal verwerken van bermmaaisel. Deze pilot is onderdeel van een landelijk onderzoek naar verwerkingsmethoden van organisch afval. De bijdrage is bedoeld voor het afvalvrij maken van bermen van gemeentelijke wegen zodat het maaisel vervolgens geschikt is voor de pilot.
Wat mag het kosten?
Rekening Begroting 2020 2021 Primair
Mutaties t/m VJN
Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 na 2022 2023 2024 VJN
Lasten
-22.947
-23.307
-1.139
-24.446
-23.956
-24.388
-24.513
Baten
10.106
10.102
133
10.235
10.236
10.425
10.647
Totaal programma
-12.841
-13.204
-1.006
-14.211
-13.720
-13.963
-13.866
Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht.
Gemeente Berg en Dal
42 van 123
Voorjaarsnota 2021
Bedragen x € 1.000
Omschrijving
2021
2022
2023
2024
Invest.
1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 Dekkingsplan 2021-2024
13
132
161
161
-
1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen
-135
-135
-135
-135
-
1.3 Wijziging begroting 2021 Munitax
-18
-
-
-
-
1.4 Variantenstudie fietspad om Leuth
-
-
-
-
-
1.5 Wegbeheer Berg en Dal 2021-2025
-570
-
-
-
-
Totaal mutaties tot Voorjaarsnota
-710
-3
26
26
-
2.1 Bluswatervoorzieningen de Poort en de Vlietberg
-30
-
-
-
-
2.2 Natuurlijk groen
-15
-
-
-
-
2.3 Grafdelving begraafplaats
-10
-
-
-
-
2.4 Gladheidsbestrijdiing
-135
-
-
-
-
2.5 Openbare verlichting
-15
-15
-15
-15
-
2. Mutaties Voorjaarsnota
2.6 Afval - Kosten DVO Dar
86
-
-
-
-
- Dividend Dar
6
5
5
5
-
-40
-
-
-
-
2.7 Lokaal Sportakkoord - kosten - rijksbijdrage
40
-
-
-
-
2.8 Sportstimulering
-80
-80
-80
-80
-
-
15
15
15
-
-14
-14
-9
-9
-9
-89
95
128
128
-
-3
-3
-3
-
2.9 Vervallen investering tijdelijk opslagdepot 2.10 Diverse kleine mutaties Administratieve overboeking Afrondingsverschillen Totaal mutaties Voorjaarsnota
-296
3
41
41
-9
Totaal mutaties programma 2
-1.006
-
67
67
-9
1.1 Dekkingsplan 2021-2024 Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2020 is het dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld. Dit dekkingsplan is verwerkt in de begroting. Voor dit programma gaat het om een bezuiniging van € 13.000 in 2021 oplopend tot € 161.000 vanaf 2023. Het gaat om het verhogen van de inkomsten sporthallen en zwembad, huur Kultushus Beek voor muziekonderwijs, verhalen kosten volksfeesten en evenementen, subsidie bibliotheek, huur gebouwen consultatiebureaus en het verlagen van de stelpost Actieplan Duurzaamheid. 1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen Op 24 september 2020 besloot de raad om het jaarlijkse exploitatiebudget voor dagelijks- en contractueel onderhoud van onze gemeentelijke gebouwen structureel te verhogen tot € 331.000. Voor gebouwen die onder dit programma vallen (onder andere parkeergarage, sporthallen, zwembad en begraafplaats), betekent dit een meerlast van € 135.000. 1.3 Wijziging begroting 2021 Munitax In januari 2021 heeft de raad ingestemd met de gewijzigde begroting 2021 van Munitax. Op dit programma leidt dat tot extra kosten van € 18.000. Deze extra kosten dekken we uit de Algemene reserve. Zie ook programma Ons geld (1.5).
Gemeente Berg en Dal
43 van 123
Voorjaarsnota 2021
1.4 Variantenstudie fietspad om Leuth Op 1 april 2021 heeft de raad een keuze gemaakt uit een aantal varianten voor de doorgaande fietsroute Leuth. Voor de korte termijn is gekozen voor het opwaarderen van de bestaande route Steenheuvelsestraat - Botsestraat samen met de provincie Gelderland. De gemeentelijke bijdrage hiervoor is € 157.675. Dit bedrag bekostigen we uit de Mobiliteitsvisie 2018 en heeft dus geen invloed op het begrotingssaldo. Voor de langere termijn wordt voor een tweetal varianten de haalbaarheid onderzocht. 1.5 Wegbeheer Berg en Dal 2021-2025 Op 1 april 2021 heeft de raad het Beheerplan wegen 2021-2025 vastgesteld. Als startkapitaal is een bedrag van € 570.000 in de voorziening onderhoud wegen gestort. Dit bedrag dekken we uit de Algemene reserve. Met dit beheerplan is ook de structurele bezuiniging van € 255.000 per jaar gerealiseerd. 2.1 Bluswatervoorzieningen de Poort en de Vlietberg De gemeente is verantwoordelijk voor de brandweerzorg en heeft de bluswatervoorzieningen in beheer. Op een tweetal locaties, de Poort en de Vlietberg, is onvoldoende bluswater aanwezig. Om het brandgevaar en het risico op verspreiding van brand te verkleinen is het nodig om op beide locaties een geschikte blusvoorziening te realiseren. De kosten hiervoor zijn eenmalig € 30.000. 2.2 Natuurlijk groen In 2020 is begonnen met het verwijderen van gevaarlijke en dode bomen.
Het is een te groot risico om deze bomen te laten staan. Dit ronden we in 2021 af. De kosten hiervan zijn € 10.000. Daarnaast maken we € 5.000 noodzakelijke extra kosten voor het opstellen van het beverprotocol. 2.3 Grafdelving begraafplaats Voor het delven van graven is een bekisting nodig om veilig een graf te kunnen delven. Dit om instorting tijdens het graven van het graf en veiligheid tijdens de begrafenis te waarborgen. Deze wordt beschikbaar gesteld door de gemeente. Op dit moment is deze bekisting versleten en niet meer veilig. De vervanging kost € 10.000. 2.4 Gladheidsbestrijding Als gevolg van de uitzonderlijke sneeuwval in februari zijn de kosten voor de gladheidsbestrijding fors hoger. De kosten voor extra strooizout en huur van materialen zijn € 140.000. Daarnaast ontvangen we een hogere bijdrage (€ 5.000) van de provincie voor de gladheidsbestrijding op de provinciale wegen. 2.5 Openbare verlichting De elektriciteitskosten voor de openbare verlichting zijn € 15.000 hoger. Dat blijkt uit de cijfers over de afgelopen jaren. 2.6 Afval De afvalbudgetten stellen we bij volgens de dienstverleningsovereenkomst (DVO) Dar 2021. De totale geraamde kosten komen € 46.000 lager uit. Daarnaast verwachten we op basis van de nu geraamde hoeveelheden een hogere vergoeding vanuit Nedvang van € 40.000. Per saldo leiden deze mutaties tot een voordeel van € 86.000.
Daarnaast hebben we in onze begroting rekening gehouden met een opbrengst uit dividend van € 45.000. De dividenduitkering van Dar over 2020 is € 52.000. De uitkering is hoger door het voordelige resultaat van Dar over 2020. Dit betekent een voordeel van € 6.000.
Gemeente Berg en Dal
44 van 123
Voorjaarsnota 2021
2.7 Lokaal Sportakkoord We krijgen in 2021 een rijksbijdrage van € 40.000 voor de uitvoeringskosten van het Lokaal Sportakkoord. Dit geld moeten we daarvoor inzetten. Dit bedrag ramen we zowel aan de uitgaven- als inkomstenkant. 2.8 Sportstimulering We krijgen een hogere rijksbijdrage van € 80.000 via de algemene uitkering voor sportstimulering. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1). 2.9 Vervallen investering tijdelijk opslagdepot De investering voor de aanleg van een tijdelijk opslagdepot komt te vervallen. Dat leidt tot een voordeel op de kapitaallasten van € 15.000 vanaf 2022. 2.10 Diverse kleine mutaties Ook zijn een aantal kleine mutaties verwerkt. Voor dit programma gaat het om: · Versterking omgevingsveiligheidsdienst (via algemene uitkering) € - 1.600 · Gezond in de stad (doeluitkering via algemene uitkering) € - 4.900 · Indexering bijdrage bibliotheek € - 3.000 · Bijdrage GGD (uniforme taken en prenatale zorg) € - 4.400 · Indexering prenatale zorg
Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat de stand van zaken van de bezuinigingen die onder dit programma vallen. De niet gerealiseerde bezuinigingen lichten we hieronder toe. Een meerjarig totaaloverzicht van alle bezuinigingen is opgenomen in de bijlage (Totaaloverzicht bezuinigingen). Onderstaande link leidt naar de tekst van de bezuinigingen in de begroting 2021. Bezuinigingen programma Onze buurt Programmabegroting 2021 In onderstaande tabel zijn de niet gerealiseerde bezuinigingen met ‘rood’ aangegeven. De bezuinigingen die we deels hebben gerealiseerd met ‘oranje’.
Gemeente Berg en Dal
45 van 123
Voorjaarsnota 2021
2.1 Buurtsportcoach Dit is een taakstelling van Forte breed. Met de aanvraag Forte 2021 is invulling gegeven aan de bezuinigingsopgaaf en is er een bezuiniging gerealiseerd van in totaal € 126.000 op de welzijnstaak. In overleg met de gemeente heeft Forte hierin keuzes gemaakt om inzet te focussen en bepaalde zaken af te ronden en niet te continueren. 2.10 Maatwerk GGD De bezuiniging is voor 2021 gerealiseerd. Maatwerk GGD bekostigen we nu eenmalig voor een deel uit uitvoeringsbudget actieplan Stekkenberg. Voor 2022 en verder kijken we hoe we de bezuiniging van deze preventie-activiteiten kunnen invullen. 2.11 Huur gebouwen (consultatiebureaus) We zijn met de GGD in gesprek hoe we de huurkosten van de consultatiebureaus kunnen verminderen. Mogelijkheden van onderverhuur worden momenteel bekeken. 2.14 Bibliotheek Het is nog onzeker in hoeverre de bezuiniging gehaald wordt. Begin 2e helft 2021 is er meer duidelijkheid. 2.15 Verhalen kosten volksfeesten en evenementen Het is nog onzeker in hoeverre de bezuiniging gehaald wordt. 2.16 Inkomsten sporthallen en zwembad verhogen Het is nog onzeker in hoeverre de bezuiniging gehaald wordt.
Beleidskaders Bovengemeentelijke kaders Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Wet veiligheidsregio's Politiewet Wet Natuurbescherming Aanbestedingswet
Gemeente Berg en Dal
46 van 123
Voorjaarsnota 2021
Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewaterenbescherming Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen Kaderrichtlijn water Nationaal bestuursakkoord water Waterwet Wet milieubeheer Gelders Energieakkoord (www.geldersenergieakkoord.nl) Wegenverkeerswet Wegenwet Erfgoedwet Omgevingswet
Gemeentelijke kaders Sociaal-maatschappelijke-visie Nota accommodatiebeleid “ontmoeten en verbinden met accommodaties” Nota subsidiebeleid Regionaal beleidsplan Veiligheidsregio VRGZ Regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio VRGZ Regionaal crisisplan Veiligheidsregio VRGZ Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2015-2018 Visiedoc notitie Kernenbeleid Beheerplan gemeentelijke gebouwen Basisvisie groen Beheerverordening begraafplaatsen Bomenstructuurplan Landschapsontwikkelingsplan Vervangingsplan speelvoorzieningen Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) Samenwerkingsovereenkomst Werkeenheid regio Nijmegen Verkeerscirculatieplan Verkeersbeleidsplan Mobiliteitsplan Wegenbeheersplan Wegenbeleidsplan
Gemeente Berg en Dal
47 van 123
Voorjaarsnota 2021
Verlichtingsbeheerplan Verordening geurhinder en veehouderij 2017 Bodemnota en bodemkwaliteitskaart Woonvisie Energievisie gemeente Berg en Dal 2017-2020 Subsidieverordening Erfgoedprojecten in de kernen gemeente Berg en Dal 2017 Woonvisie Berg en Dal
Verbonden partijen - Dar N.V. - Leisurelands - Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen - Veiligheidsregio Gelderland Zuid - Vitens N.V.
Gemeente Berg en Dal
48 van 123
Voorjaarsnota 2021
Onze gemeente Sommige dingen die de gemeente voor je regelt ken je. Bijvoorbeeld een nieuw paspoort, trouwen of het registreren van een pas geboren kind. Maar we regelen meer voor je. Dingen waar je niet zoveel van merkt en die verder gaan dan onze gemeentegrenzen. Denk aan het versterken van de economie, zodat er genoeg bedrijven en banen zijn. Of woningbouwafspraken om woningen te mogen bouwen of het organiseren van zorg. Om dat goed te kunnen doen, werken we samen met andere gemeenten om ons heen. Wat we ook doen, het belang van onze inwoners staat voorop! In dit programma maken we duidelijk wat je van ons kan verwachten als dienstverlener. In het belang van onze inwoners zijn we ook actief buiten de gemeentegrens. Vaak juist om de zaken dichtbij inwoners goed te regelen. We hebben als gemeente de laatste jaren steeds meer taken gekregen, bijvoorbeeld op het gebied van zorg. Om de taken goed en goedkoop te kunnen uitvoeren, werken we samen met andere gemeenten uit onze regio. Maar we werken ook samen met andere gemeenten om de economie in de regio te bevorderen. Een sterke economie in de regio heeft namelijk tot gevolg dat in Berg en Dal de werkgelegenheid groeit. Ook de woningmarkt houdt zich niet aan de gemeentegrens. Wanneer er te veel woningen in een buurgemeente gebouwd worden, is er een grote kans dat in andere gemeenten huizen leeg komen te staan.
Dit willen we niet en daarom maken we samen met de gemeenten in onze regio afspraken over hoeveel woningen elke gemeente mag bouwen. In dit programma vind je dus de onderwerpen die zich binnen én buiten onze gemeentegrens afspelen. Programmanaam Inwoner Plaats van actie - Persoonlijk/thuis
Onze buurt - Directe omgeving/dorp
Rol inwoner
- Regie eigen leven
- Meedoen
Onze gemeente - Gemeente mét de regio gemeenten - Ontwikkelen
- Mee blijven doen - Regelen - Betalen - Veel bemoeienis
- Initiatief nemen - Afnemende betrokkenheid - Minder regels, meer stimuleren
- Klant - Loslaten - Samenwerken - Diensten verlenen
Rol gemeente
Doelen & resultaten Wat willen we bereiken? 3.1
Onze inwoners weten ons te vinden en zijn tevreden over hoe ze worden geholpen.
3.2
Behoud van zo veel mogelijk werkgelegenheid ook na de corona crisis.
3.3
We hebben in 2050 een circulaire economie.
3.4
De juiste woning, op de juiste plek, voor de juiste doelgroep.
3.5
We willen goede en betaalbare dienstverlening voor onze inwoners. En om dit te kunnen bieden, werken we samen met andere gemeenten. Toeristen en recreanten bezoeken graag Berg en Dal.
3.6
Gemeente Berg en Dal
49 van 123
Voorjaarsnota 2021
Wat gaan we daarvoor doen? 3.1.1 We verbeteren onze dienstverlening en blijven ons hiervoor inzetten. Om onze dienstverlening verder te verbeteren gaan we in 2021: · verder met de digitalisering van onze dienstverlening. Inwoners kunnen op deze manier steeds meer zaken ook online vanuit huis regelen. Hierbij blijven er uiteraard voldoende mogelijkheden voor persoonlijk contact en voldoende aandacht voor inwoners die digitaal minder vaardig zijn. · GT Connect invoeren. Berg en Dal heeft meegedaan aan een gezamenlijke aanbesteding van overheidscommunicatie: GT Connect. Dit communicatieplatform geeft ons diverse nieuwe mogelijkheden om onze klantcontacten nog verder te verbeteren.
Stand van zaken Voorjaarsnota · We zijn bezig met het verder digitaliseren en het verbeteren van onze processen. Hierbij is de inwoner en zijn of haar aanvraag altijd ons uitgangspunt. Ook blijven we een open oog houden voor de minder digitaal vaardige inwoner. · GT Connect is de overeenkomst niet nagekomen. Hierdoor heeft de VNG het contract met GT Connect beëindigd. Wij sluiten met de IRVN aan bij de nieuwe (landelijke) aanbesteding. Hiermee is de implementatie van een nieuw communicatieplatform uitgesteld. · We zijn gestart met het vernieuwen van onze website. Onze website voldeed niet meer aan de strengere toegankelijkheidseisen vanuit het ministerie. De nieuwe website is overzichtelijker dan de oude en gebruiksvriendelijker en toegankelijker voor inwoners met een (visuele) beperking. Ook is de zoekfunctie verbeterd waardoor inwoners sneller de onderwerpen vinden waar ze naar op zoek zijn. De nieuwe website is gelanceerd op 29 april 2021. · We zijn gestart met een pilot voor een digitaal platform voor participatie met inwoners. We gaan dit binnenkort inzetten voor diverse projecten zoals bij het project Afronding Centrum Groesbeek. 3.1.2 Regelmatig meten hoe de tevredenheid bij inwoners is over onze dienstverlening. We blijven in 2021 de statistieken vanuit onze eigen systemen bekijken. De telefonische bereikbaarheid blijft daarbij uiteraard erg belangrijk.
Maar ook de mening over onze dienstverlening aan de balie en de digitale mogelijkheden verliezen wij niet uit het oog. Daarom gaan we door met het maandelijkse telefonisch klantonderzoek. Wij sturen bij zodra de uitkomsten aangeven dat dit nodig is. Stand van zaken Voorjaarsnota In verband met corona hebben wij het maandelijkse telefonisch klantenonderzoek tijdelijk stilgelegd. Gedurende deze periode komen inwoners alleen voor noodzakelijke aanvragen naar het gemeentehuis. We starten deze telefonische klantenonderzoeken weer op zodra we weer volledige dienstverlening kunnen bieden. 3.1.3 Zichtbaarheid raad en betrokkenheid inwoners vergroten De nota participatie ‘In Berg en Dal maken we samen de gemeente’ stellen we eind 2020 vast. Dit is het resultaat van meerdere gesprekken tussen inwoners, maatschappelijk middenveld, ondernemers en raadsleden en ambtenaren van de gemeente. In 2021 gaan we met elkaar samenwerken volgens de spelregels en vragen uit deze nota. Ieder vanuit zijn eigen rol zoals beschreven in de nota. Stand van zaken Voorjaarsnota
Gemeente Berg en Dal
50 van 123
Voorjaarsnota 2021
De nota participatie ‘Samen maken we Berg en Dal’ is op 25 februari 2021 door de raad unaniem vastgesteld. We willen dat een initiatiefnemer (een ambtenaar, een inwoner, een projectontwikkelaar, …) volgens de ambities en uitgangspunten uit de nota aan de slag gaat met participatie. Daarom starten we een proces om dit binnen en buiten de gemeentelijke organisatie aandacht te geven en te implementeren. Dit proces bestaat uit allerlei acties die in een tijdlijn worden gezet. We gaan ook met de raadswerkgroep bestuurlijke vernieuwing en de werkgroep burgerparticipatie bestaande uit vrijwilligers in gesprek om te kijken wat hun rol in dit proces kan zijn. Zo houden we de nota levend. Door te evalueren blijft de nota up-to-date en verbeteren we deze wanneer dit nodig is. Bij projecten in de openbare ruimte betrekken we onze inwoners. Doorgaans zijn dit ongeveer 50 bewonersavonden in een jaar. Door Corona moeten we op zoek naar andere mogelijkheden. We maken gebruik van enquêtes, verkiezingen, huis aan huis bevragen en binnenkort van het digitale platform. 3.2.1 We hebben een goed ondernemersklimaat. Hiervoor zetten wij in 2021 op de volgende zaken in: - Continuering van de samenwerking met ondernemersverenigingen en de BIZ-en in Millingen en Groesbeek. - Blijvende inzet van een bedrijfscontactfunctionaris als scharnierpunt tussen ondernemers en gemeente.
- Realiseren van voldoende uitgeefbare bedrijfskavels. - Aantrekkelijke en concurrerende winkelgebieden en dorpscentra: Winkelgebieden hebben het door de groei van digitale bestedingen moeilijk. Ook de coronacrisis zal zijn sporen op fysiek winkelen vermoedelijk nalaten. Samen met ondernemers gaan we kijken hoe we daarop gaan inspelen (wellicht is transformatie van leegkomende panden nodig). Voor het centrum van Groesbeek werken we aan de afronding van de centrumplannen. De resultaten van dit project staan beschreven in programma 2 van deze begroting. - Verbetering kwaliteit bedrijventerreinen: · Door de coronacrisis is de vraag naar bedrijventerreinen gedaald. Structureel effect van de coronacrisis zal zijn dat er meer vanuit huis zal worden gewerkt. Tegelijkertijd zien we dat de vraag naar grond voor (tijdelijke vormen van) woningbouw en opwekking van duurzame energie is toegenomen. We gaan daarom in 2021 onderzoeken of fase 2 van Hulsbeek nog moet worden ontwikkeld en/of dat deze grond – al dan niet tijdelijk – voor andere functies kan worden bestemd. · In 2021 gaan we met de initiatiefnemer van het bedrijventerrein komen tot een kwalitatieve afronding van Lieskes Wengs. · Verder blijven wij in 2021 parkmanagement nadrukkelijk aanbevelen. Zowel bij de gevestigde bedrijven als bij de verkoop van kavels aan nieuwe bedrijven.
Mocht er draagvlak ontstaan voor parkmanagement dan bieden wij ondersteuning aan bij het vormgeven hiervan. Parkmanagement stimuleert de samenwerking tussen de bedrijven. Goede samenwerking tussen bedrijven (en de gemeente) is essentieel voor het behoud en op termijn verbetering van de kwaliteit van een bedrijventerrein. Het verduurzamen van het bedrijventerrein is een mogelijk thema voor meer samenwerking. Wel zal gewerkt moeten worden aan de vergroting van het draagvlak hiervoor bij ondernemers. - Versterking van ondernemersnetwerken: · Op economisch gebied werken we samen met ondernemers en andere partners, waaronder RvN@. We werken samen aan de versterking en vernieuwing van de lokale economie. We leggen het accent op verduurzaming, circulariteit en de korte voedselketen. Stand van zaken Voorjaarsnota Ondersteuning lokaal bedrijfsleven tijdens de coronacrisis Het rijk ondersteunt het bedrijfsleven met diverse financiële regelingen. Aanvullend proberen wij waar mogelijk de ondernemers in Berg en Dal te helpen. Door met name zaken mogelijk te maken en initiatieven te ondersteunen. Hieronder een niet gelimiteerde opsomming van de zaken die wij hebben opgepakt: · een verlaging van de huur van de terrassen voor 2021;
Gemeente Berg en Dal
51 van 123
Voorjaarsnota 2021
· · · · · · · · · ·
Toestaan uitgebreidere terrassen in verband met de 1,5 meter maatregel; Versneld mogelijk maken overkappingen bij horeca en winkels; Hulp bij diverse vragen: hulp bij schuld, hulp bij ondernemen in coronatijd, meekijken en -zoeken naar (financiële) hulp, mentale en praktische hulp, studieaanbod, meezoeken naar ander werk etcetera; Kosteloos verlengen opties op bedrijfskavels (normaal gesproken kost dit geld); Niet in rekening brengen marktgelden (1ste kwartaal 2021) voor marktkooplieden die zogenoemde niet-essentiële producten verkopen en dus niet op de markt kunnen staan; Gedurende een bepaalde periode: uitstel van betalingen, niet opleggen dwanginvorderingsmaatregelen, ruim omgaan met betalingsregelingen voor ondernemers; Subsidie voor lokale initiatieven, zoals de Mega Outlet Groesbeek; Via de regio Arnhem Nijmegen biedt de gemeente digitaliseringsvouchers aan. Nu is er bijvoorbeeld veel vraag naar het bouwen van een webshop; De gemeente roept op om lokaal te kopen; Bij de provincie en in de regio zoekt de gemeente steun voor onze ondernemers;
Daarnaast zijn er landelijke regelingen waarbij de gemeente de lokale ondernemers helpt en zorgt voor de uitvoering. Dat zijn bijvoorbeeld de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en de tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten (TONK). Verkoop bedrijfskavels Ondanks de coronacrisis is er nog wel vraag naar de vrije kavels. We zijn in gesprek met een aantal geïnteresseerde ondernemers en hopen dit jaar een aantal kavels te verkopen. Winkelgebieden Met name de detailhandel en de horeca hebben last van de coronamaatregelen. Dit zorgt voor extra druk op de centrumgebieden. Dit heeft tot nu toe niet geleid tot veel leegstand. In Millingen aan de Rijn is de leegstand in het centrum zelfs afgenomen. De ondernemers proberen in deze tijd op vernieuwende wijzen toch omzet te genereren. In Groesbeek is een outlet store geopend, zodat de kledingwinkels de wintervoorraad alsnog kunnen verkopen. En in Millingen is een actie Koop lokaal! gestart. Als gemeente ondersteunen wij deze initiatieven, onder andere met subsidie. Lieskes Wengs fase 2 Voor de afwikkeling van fase 2 van bedrijventerrein Lieskes Wengs zijn wij in gesprek met de ontwikkelaar. Er zijn stappen gezet in de afronding. Onder andere wat betreft de aanplant van het groen en de verbetering van de weg. 3.2.2 We helpen inwoners die een baan zoeken.
De in oktober 2019 door alle gemeenteraden in onze regio vastgestelde beleidsnota:’ Werk voorop’ is sinds 2020 in uitvoering. De coronacrisis en de daarmee gepaard gaande economische krimp zorgen er voor dat de voorgenomen plannen sterk beïnvloed worden. We verwachten de volgende ontwikkelingen Gevolgen Corona effect Deze ontwikkelingen vragen een aanpassing van beleid voor 2021. Deze aanpassing kunnen we alleen regionaal met elkaar vormgeven. De mogelijkheden voor een antwoord op de problemen die zullen ontstaan, hangen voor een groot deel ook af van de maatregelen die het Rijk nog neemt. Bijvoorbeeld op het gebied van scholing en omscholing en het herstel van de economie. In het schema is te zien dat er ook nog na-ijleffecten zijn te verwachten doordat sommige ondernemers die gebruik maakten van de Tijdelijke Overbrugging Zelfstandig Ondernemers (TOZO 1 en TOZO 2) de crisis niet zullen overleven. De kans dat deze ondernemers in eerste instantie een gemeentelijke uitkering aanvragen is groot. In het beleidsplan zijn vier focusgroepen benoemd waar extra aandacht naar uit zal gaan, dit zijn jongeren, 50-plussers, statushouders en kandidaten met een arbeidsbeperking. Door de focusgroepen los te laten en andere keuzen te maken is duidelijk dat de arbeidsmarktpositie
Gemeente Berg en Dal
52 van 123
Voorjaarsnota 2021
van de focusgroepen verder verslechtert. Als we het basisscenario van het Centraal Planbureau (CPB) volgen verdubbelt de werkloosheid in 2021, maar zet een economisch herstel zich in 2021 ook weer in. Naast de focusgroepen zijn tien ambities genoemd in het beleidsplan. Ondanks de coronacrisis handhaven we deze, maar de ambities: ‘maximaal inspelen op economische ontwikkelingen’ en ‘beperken van de instroom en bevorderen van de uitstroom uit de uitkering’ vragen wel bijzondere aandacht de komende jaren. Via omscholing zullen we werkzoekenden geschikt moeten maken voor sectoren waar een toenemende vraag ontstaat. Wat betreft de instroom in de WW vanuit het UWV en doorstroom naar de bijstand is de voorgenomen preventieve aanpak en samenwerking met UWV belangrijker dan ooit. De in de Voorjaarsnota 2020 beschreven ontwikkelingen en initiatieven en de participatieaanpak (toepassing Tegenprestatie voor uitkeringsgerechtigden die nog niet bemiddelbaar zijn) dienen versterkt te worden opgepakt. We gaan daarom kijken hoe de effectiviteit van onze aanpakken en methoden nog beter kan. Concreet gaat het om het volgende: · Met het oog op de komst van de nieuwe Wet inburgering per 1-7-2021 gaan we op basis van de huidige praktijk kijken naar de nieuwe taken met alle betrokken partijen en onderzoeken we waar de uitvoering kan worden verbeterd en hoe.
Onze ervaringen met de uitvoering van de Pilot-Z-route samen met Beuningen, Heumen en Mook- en Middelaar zal ons helpen daar een weg in te vinden. De inzet van de participatieconsulenten bij het activeren tot optimale participatie van kandidaten is op wetenschappelijke basis onderzocht. Dit onderzoek biedt handvatten voor verdere verbetering van onze aanpak met motiveringstechnieken, competentieontwikkeling, versterking van de autonomie en verbetering van de samenwerking met WerkBedrijf. Stand van zaken Voorjaarsnota In de decembercirculaire 2020 heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld voor reintegratie. De gemeenten in het Rijk van Nijmegen hebben de afspraak dat ze het geld dat gemeenten ontvangen voor re-integratie overhevelen naar het Werkbedrijf. Onze gemeente heeft verzocht om het extra geld van het Rijk, éénmalig in deze coronatijd, te houden met de volgende doestellingen: · De brede dienstverlening voor ondernemers doorzetten en beschikbaar stellen voor een bredere doelgroep (alle ondernemers in onze gemeente). · Extra inzetten op de begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Inwoners die op korte termijn (binnen twee jaar) geen betaald werk kunnen verrichten worden begeleid door onze participatieconsulenten.
De participatieconsulenten bekijken of de inwoner op een andere manier kan participeren in onze samenleving bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen. De afgelopen jaren is het aantal inwoners die begeleiding krijgen van de participatieconsulenten heel erg gegroeid. We willen intensief aan de slag met deze groep, omdat het verrichten van vrijwilligerswerk een opstap kan zijn naar een betaalde baan. Daarnaast is het belangrijk om deze inwoners te blijven activeren zodat ze niet vereenzamen, uit beeld raken en de afstand tot de arbeidsmarkt alleen maar groter wordt. Het Werkbedrijf is akkoord gegaan met ons verzoek om de extra middelen voor re-integratie dit keer zelf te houden. Het Werkbedrijf ontvangt wel gewoon de reguliere middelen voor reintegratie en heeft daarmee voldoende middelen om de dienstverlening voort te kunnen zetten. 3.3.1. Onze inwoners kunnen meer streekproducten kopen, eten en drinken. In 2018 en 2019 hebben wij samen met de gemeente Heumen en de Zuidelijke Land en Tuinbouw Organisatie (ZLTO) gewerkt aan het project “Meer streekproducten in Berg en Dal en Heumen’’. Streekproducten zijn goed voor het milieu (minder voedselkilometers bijvoorbeeld) en voor de economie (betere prijs voor de boeren bijvoorbeeld). Tijdens het project hebben wij onder andere producenten geholpen met de ontwikkeling en het op de markt brengen van nieuwe streekproducten.
In 2020 hebben wij door de coronacrisis een pas op de plaats moeten maken. In 2021 pakken wij samen met de gemeente Heumen, ZLTO en RvN@ de activiteiten weer op.
Gemeente Berg en Dal
53 van 123
Voorjaarsnota 2021
Stand van zaken Voorjaarsnota Fysieke bijeenkomsten zijn van belang voor het slagen van dit project. Door de coronacrisis is het organiseren hiervan nog niet mogelijk. 3.4.1 We gaan de in 2020 geactualiseerde woonagenda uitvoeren. Op basis van de door de raad gemaakte keuzes gaan we over tot uitvoering van het Actieplan Wonen. · We gaan op zoek naar nieuwe bouwlocaties om te komen tot de vernieuwde ambitie om van 2020 tot 2030 netto 1.200 woningen aan de voorraad toe te voegen. We houden hierbij rekening met de omstandigheden en houden hierdoor rekening met 30% planuitval. We gaan in gesprek over locaties die ruimte bieden voor mogelijke nieuwe plannen. Ook kan worden gedacht aan vrije kavels, CPO (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) en vormen van duurzame huisvesting (energieneutraal en circulair bouwen), huisvesting voor spoedzoekers, al dan niet in de vorm van experimenten. · We gaan prioriteren op woningbouwprojecten/locaties die snelheid en aantallen hebben, zodat het woningtekort zo min mogelijk oploopt en het liefst teruggedrongen. · We gaan met de woningcorporaties verder om bij reeds bekende locaties te komen tot het beoogde aantal sociale huurwoningen. · We proberen in overleg met de corporaties en marktpartijen de doorstroming op de woningmarkt te bevorderen zodat meer woningen voor starters vrijkomen.
· We onderzoeken hoe we meer woningen beschikbaar kunnen krijgen voor jongeren. We starten met een pilot met het jongerencontract (woningcorporaties), en kijken naar sturingsmogelijkheden op de koopmarkt (zelfbewoningsplicht). Stand van zaken Voorjaarsnota De huidige woningbouwplanning bevat ruim 1.400 netto toe te voegen wooneenheden. Deze lijst bestaat uit alle plannen: hard en zacht (mits enige vorm van slagingskans). Ook zijn er nog potentiële locaties waar we herontwikkeling wenselijk vinden, maar waar nog geen beweging is vanuit de eigenaar. Knelpunt om te komen tot de beoogde aantallen is dan ook niet de beschikbare locaties maar in de capaciteit en beschikbaarheid van geschikt personeel op de arbeidsmarkt. Hiervoor komen we met een voorstel. De focus ligt nu op het toetsen van de plannen die snel tot wooneenheden kunnen leiden. Bij diverse locaties is Collectief-Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) onderdeel van gesprek. Afgelopen jaar zijn er 88 wooneenheden opgeleverd (netto). Het eerste jongerencontract is getekend in Millingen. Ook is in Millingen gestart met een onderzoek naar flexibele huisvesting. 3.4.2 We helpen woningzoekenden met een laag inkomen om een passende woning te vinden. We maken afspraken met de woningcorporaties over het bouwen en verkopen van huurwoningen.
Daarnaast hebben wij bijzondere aandacht voor de groep inwoners die net teveel verdienen om in aanmerking te komen voor een sociale huurwoning, maar te weinig om een goede kans te maken op de reguliere woningmarkt. Daarom gaan we door met het verstrekken van startersleningen aan starters die geen passende woning kunnen kopen. Als er van een soort woning te weinig zijn, geven we voorrang aan plannen waarin dat soort woningen is opgenomen. Hierbij letten we ook op de betaalbaarheid. Stand van zaken Voorjaarsnota De verordening Starterslening 2021 is recent vastgesteld door de raad (maximale koopsom verhoogd, leeftijdsgrens laten vallen). Ook is het budget verhoogd met € 500.000. Daarmee kunnen we de regeling continueren en maken we gebruik van een provinciale regeling. In de prioritering van plannen focussen we naast snelheid op betaalbaarheid. 3.4.3 De woningen in Berg en Dal zijn van goede kwaliteit. Mensen kunnen goed wonen en blijven wonen. We stimuleren het aanpassen van bestaande woningen. Hiervoor is in 2019 de regeling Toekomstbestendig wonen vastgesteld als vervanger van de Blijverslening en de
Gemeente Berg en Dal
54 van 123
Voorjaarsnota 2021
Duurzaamheidslening. Hierdoor kunnen mensen maatregelen om langer thuis blijven wonen combineren met het verduurzamen van de woning. We stemmen middels een regionale woningbouwmonitor met onze buurgemeenten af welke woningen waar worden gebouwd, zodat er binnen de regio voldoende woningaanbod en keuzevrijheid is voor woningzoekenden. Hierbij is uiteraard ook aandacht voor de groter wordende groep één- en tweepersoonshuishoudens, de betaalbaarheid van de huisvesting, en alternatieve woonvormen (waaronder woonvormen die sociale interactie bevorderen). Stand van zaken Voorjaarsnota Binnen de (sub)regio Rijk van Nijmegen is de nieuwe regionale woonagenda vastgesteld. In deze agenda hebben we afspraken gemaakt over onder andere betaalbaarheid. Hiermee zorgen we ervoor dat wij niet als enige ambitieus zijn op betaalbaarheid. Een deel van de gemeenten overweegt ook een ambitiekader op te nemen, vergelijkbaar met de variant die wij in september 2020 hebben vastgesteld in het Actieplan Wonen 2020 (50% vrij; 20% betaalbaar: tot € 250.000 koop of € 950 huur; 30% sociaal: huur tot € 752). 3.4.4 Steeds meer woningen in Berg en Dal zijn duurzaam. Met de corporaties Waardwonen en Oosterpoort zijn afspraken gemaakt om gemiddeld energielabel A te halen in respectievelijk 2025 en uiterlijk 2028.
We zetten de samenwerking met Oosterpoort en andere belanghebbende partijen voort om te komen tot een aardgasloze buurt. We onderzoeken het draagvlak om in een buurt te beginnen met een pilot. Energieneutraal wonen blijft uitgangspunt in alle bouwplannen. De doelstelling voor verduurzaming van de particuliere woningvoorraad valt binnen de gehele duurzaamheidsdoelstelling van een jaarlijkse energiebesparing van 1,5% in de gemeente. De regeling Toekomstbestendig Wonen levert een belangrijke bijdrage aan het verduurzamen van de woningen in de gemeente (zie verder onder 3.3.2). Stand van zaken Voorjaarsnota Naast de al ambitieuze afspraken met corporaties is afgelopen jaar tijdens de prestatieafspraken gesproken over extra inspanningen voor zonnepanelen op daken: meer dan voor de eigen huurders. Corporaties onderzoeken hiervoor de mogelijkheden. Inwoners weten de regeling Toekomstbestendig Wonen goed te vinden. Hier moeten zij een energiebesparende of –opwekkende maatregel nemen om gebruik te kunnen maken van de lening. 3.5.1 We willen meer grip op de financiën van de verschillende samenwerkingen zodat deze beter in de pas lopen met de ontwikkeling van de gemeentefinanciën. De organisatorische en financiële problematiek van de ODRN is geanalyseerd. De analyse is vertaald naar een ontwikkelagenda.
Inmiddels is gestart met de uitvoering hiervan op basis van drie pijlers: Gezamenlijkheid, Zakelijkheid en Nieuwe wetgeving. Voor de uitvoering van het ontwikkelplan, is in het voorjaar 2020 ingestemd met een begrotingswijziging, welke ziet op een bedrage voor het ontwikkelplan, een aangepast budget voor het werkplan, en een tariefsverhoging van € 6. In de raadsvergadering van 11 juni 2020 werd vervolgens ingestemd met de begroting 2021 ODRN, waarin de verdere doorontwikkeling is voorzien. De voortgang binnen de drie pijlers, welke moet leiden tot een verbeterde bedrijfsvoering van de ODRN en regionale samenwerking, wordt nadrukkelijk gemonitord. Stand van zaken Voorjaarsnota Op basis van de door de raad aangenomen motie ‘Uniformering indexeringen en bezuinigingen regelingen’ is het onderwerp van taakstellende bezuiniging en indexering in de besturen van de regelingen op de agenda gezet en besproken. De uitkomsten van dit overleg zijn door het college in de vorm van een informatienota aan de raad aangeboden, en als overwegend positief op te vatten. Zo kan onder andere gemeld worden dat de MGR, de GGD en Bvo DRAN erin zijn geslaagd zich te houden aan de opgelegde bezuinigingen.
Gemeente Berg en Dal
55 van 123
Voorjaarsnota 2021
ODRN De ODRN doet er veel aan om zijn financiële huishouding op orde te krijgen in het kader van de ontwikkelagenda. Er is een controller aangesteld die reëel kijkt naar zaken die in de bedrijfsvoering en de financiële huishouding kunnen worden verbeterd. De BRN indexering is onder de loep genomen en er is een benchmark gedaan. Hieruit blijkt dat de ODRN concurrerend is in zijn uurtarieven, zelfs met de € 6,- tariefsverhoging en dat de BRN indexering voor de ODRN niet toepasbaar is. Daarnaast is er een adviseur bedrijfsvoering aangesteld. Deze professionaliseert het proces rondom de werkplannen. Per product worden de uren en producten ingeschat die de ODRN verwacht te realiseren per jaar. De redenatie achter deze prognose wordt steeds beter. Een en ander leidt niet per definitie tot inverdienen. De verwachting is dat de begroting voor 2022 nog onvoldoende zal aansluiten bij de daadwerkelijke kosten. Hier komen we bij de raad in juni op terug in het kader van de ontwerp-begroting 2022. VRGZ Net als in de vastgestelde begroting 2021 heeft VRGZ ook in de Kaderbrief 2022 aangegeven dat het hen niet lukt om de gewenste generieke korting van jaarlijks 1% (volgend uit de BRNrichtlijnen) door te voeren. In onze zienswijze op deze kaderbrief hebben wij de VRGZ verzocht om een overzicht op welke posten concreet bezuinigd kan/ moet worden inclusief de mogelijke effecten daarvan.
Dan krijgen colleges en raden beter inzicht in hoe (on)wenselijk, (on)mogelijk en (on)verantwoord dat is. De DB van de VRGZ heeft dit ondersteund en hiertoe opdracht verstrekt. Op basis daarvan is door de VRGZ een notitie gemaakt met 6 concrete bezuinigingsopties. De hierin voorgestelde opties leveren naar ons oordeel echter een te duidelijke aantasting van de kerntaken en bestaande operationele hulpverlening op. De gevolgen voor (de kwaliteit van) een adequate en tijdige dienstverlening aan inwoners en gemeenten zijn te groot. Wij vinden het doorvoeren van elke van deze bezuinigingsopties maatschappelijk niet verantwoord. Anderzijds willen we druk houden op het bereiken van de gewenste 1% jaarlijkse korting. Vandaar dat we in onze zienswijze op de aangeboden begroting van de VRGZ toch nogmaals willen vragen intern te zoeken naar alternatieve bezuinigingsopties tot een bedrag van ruim € 4 ton, die vanuit bestuurlijk en maatschappelijk oogpunt wel haalbaar en aanvaardbaar zijn. Deze zienswijze staat in juni op de raadsagenda. Uiteindelijk besluit het AB van VRGZ, met daarin alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd, over vaststelling van de begroting inclusief de mogelijke bezuinigingen. 3.5.2 Portefeuillehouders koppelen duidelijk terug naar de raad over zaken die spelen in de samenwerkingen. In de raadswerkgroep Samenwerkingen bespreken we: · De samenwerkingsopdrachten.
Hoe kunnen we duidelijk onze wensen aangeven en hoe sturen we hierop? We richten ons op de ODRN en het GO Arnhem Nijmegen. GO Arnhem Nijmegen: Besluitvorming over de versterkte regionale samenwerking vindt in het najaar van 2020 plaats. Afhankelijk van de besluitvorming in 18 gemeenten gaat de nieuwe samenwerking in 2021 van start. Door de nieuwe opgavegerichte manier van werken worden lobby, beleid, plannen en projecten slagvaardiger opgepakt dan in de bestaande situatie. Dit geldt uiteraard alleen voor die opgaven waar de gemeente aan deelneemt. 2021 is een aanloopjaar waarin de nieuwe samenwerking naar verwachting nog niet op volle kracht zal draaien. In de loop van 2021 bespreken we aan welke regionale opgaven we wel of juist niet willen meedoen vanaf 2022. ODRN: zie onder resultaat 3.4.1. · Wat raadsleden in de samenleving hebben opgehaald over de effecten van de samenwerkingen. Bedoeling is dat raadsleden de samenwerkingen aansturen op basis van de inhoud. Dus op wat samenwerkingen doen voor de eigen gemeente. Deels gaat dat goed. Raadsleden zijn bijvoorbeeld alert op aanrijtijden ambulances en de controles van de brandweer. Actueel is de inzet van de Veiligheidsregio vanwege de Covid 19 en de effecten daarvan in de samenleving. Raadsleden zijn daar duidelijk zeer bij betrokken.
Gemeente Berg en Dal
56 van 123
Voorjaarsnota 2021
Stand van zaken Voorjaarsnota De portefeuillehouders praten de raad regelmatig bij over onder andere de ontwikkelingen bij de diverse GR-en waaraan we als gemeente deelnemen. Groene Metropoolregio Arnhem – Nijmegen (GMRAN) De raad heeft in december 2020 besloten om toe te treden tot de Groene Metropoolregio. De regionale opgaven zijn inmiddels verder uitgewerkt en aangeboden aan de 18 gemeenten. Eind tweede kwartaal zal het college aan de raad een voorstel voorleggen om wel of niet in te schrijven op de 5 regionale opgaven. Ook kan de raad dan nog een reactie geven op de inhoud van de opgaven. De inschrijving wordt pas definitief als in november de raad ook besluit om de voor de opgaven benodigde middelen in de begroting voor 2022 op te nemen. ODRN Het college informeert de raad regelmatig over de samenwerking tussen de gemeente en de ODRN. Zo is er in maart aan de raad een presentatie gegeven door de nieuwe directeur van de ODRN. Zij gaf aan dat de ODRN het jaar 2020 met positieve cijfers heeft afgesloten. 3.5.3 We bereiden ons voor op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De Omgevingswet treedt op 1 januari 2022 in werking. Door dit uitstel hebben we de tijd om ons beter voor te bereiden. De Omgevingswet vervangt een groot aantal wetten op ruimtelijk gebied. De werkzaamheden voor 2020 waren gericht op een soepele overgang naar de Omgevingswet.
Dat betekent onder andere het opleiden van personeel en het uitwerken van werkprocessen. Dit doen wij in samenwerking met de ODRN, omdat de ODRN een groot deel van de Omgevingswet voor ons gaat uitvoeren. Daarnaast beginnen we in 2021 met het opstellen van een Omgevingsvisie als beleidskader voor de ruimtelijke ontwikkeling van onze gemeente. Stand van zaken Voorjaarsnota We zijn gestart met de omgevingsvisie. De startnotitie willen wij in het tweede kwartaal 2021 voorleggen aan de raad. Na vaststelling van de startnotitie starten wij in het derde kwartaal de werkzaamheden voor het koersdocument. Vaststelling van het koersdocument voorzien wij in 2022. In het proces van het koersdocument krijgen inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden de mogelijkheid om te participeren. We organiseren diverse themabijeenkomsten voor de gemeenteraad in 2021. Begin maart hadden we een themabijeenkomst over de omgevingsvisie. Eind mei 2021 was er een themabijeenkomst over de rollen van de gemeenteraad onder de Omgevingswet. Mogelijk organiseren wij in het derde of vierde kwartaal ook nog een themabijeenkomst. De regionale samenwerking komt goed van de grond. Met de gemeenten die zijn aangesloten bij de ODRN hebben we een regionale procesregisseur aangesteld.
De procesregisseur begeleidt het regionale proces en bereidt het regionale portefeuillehoudersoverleg voor. Voor verschillende thema’s hebben wij regionale werkgroepen geformeerd. In het derde en vierde kwartaal komen wij met een aantal raadsvoorstellen, die belangrijk zijn voor een goede en soepele invoering van de Omgevingswet die op 1 januari 2022 in werking treedt. 3.5.4 Onze opdrachten naar de ODRN zijn duidelijk en inhoud en financiën zijn in evenwicht. Het verbetertraject van de samenwerking bij de ODRN is al ingezet. Het eerste zichtbare resultaat is dat de opdrachtgevers, gemeenten en provincie, het gezamenlijke eigenaarschap op zich nemen. Daardoor is er in het Algemeen Bestuur consensus over de te volgen koers. Voor de zomer zijn alle gemeenteraden op de hoogte gebracht en in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze op dit traject te geven. De aanname dat we binnen de basistaken nog kunnen prioriteren vinden we bij nader inzien niet realistisch. We zijn tot het inzicht gekomen dat we vooral realistisch moeten begroten, om achteraf niet steeds met grotere aantallen aanvragen en handhavingszaken geconfronteerd te worden. Binnen het Algemeen Bestuur van de ODRN is ook de lijn afgesproken dat een gemeente die niet realistisch begroot, achteraf een hoger uurtarief gaat betalen voor de meerkosten. Dit moet stimuleren dat gemeenten realistisch begroten.
Tegelijkertijd verlangen we van de ODRN ook dat zij meerwerk tijdig signaleren en voortgang van werkzaamheden binnen het werkplan met regelmaat aan de gemeente rapporteren. Deze verbeterde afstemming en samenwerking krijgt zijn beslag in een aangescherpte (regionale) Dienstverleningsovereenkomst.
Gemeente Berg en Dal
57 van 123
Voorjaarsnota 2021
Zie ook onder resultaat 3.4.1. Stand van zaken Voorjaarsnota Er is een blijvend spanningsveld tussen de wens om realistisch te begroten en het gereserveerde budget in de gemeentelijke begroting. Dit blijft voor de gemeente een punt van zorg. We proberen te bezuinigen waar mogelijk. Bij het bepalen of een handhavingszaak verder wordt opgepakt wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met de prioriteitenlijst in het VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) beleid. Als er een handhavingsverzoek of klacht binnenkomt behandelen we die altijd. In de planning & control cyclus van de ODRN is vastgesteld dat de ODRN op drie vaste momenten rapporteert over de realisatie van het werkplan middels een klantrapportage. Daarnaast wordt er nu tijdelijk een proef gedaan waarbij voor 4 maanden een tussenrapportage wordt gestuurd. Deze proef zal in de zomer van dit jaar geëvalueerd worden. Voor onvoorziene opdrachten die niet in het werkplan zijn opgenomen bestaat een opdrachtenformulier. De kosten van deze opdrachten worden achteraf op de eindrekening in rekening gebracht en betekenen een overschrijding op het begrootte budget. 3.6.1 Door goede regionale samenwerking bereiken we meer op toerisme We werken op verschillende niveaus samen in de regio om onze toeristische doelen te bereiken.
We doen dit met (één of meerdere) gemeenten op thema’s, met 7 gemeenten in het Rijk van Nijmegen en met 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. Samen met de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen werken we aan een uitvoeringsplan dat gekoppeld is aan het Toeristisch Toekomstperspectief; “toerisme in balans”. Toerisme is geen doel op zich maar een middel om de leefbaarheid te verbeteren. Hiervan profiteren zowel inwoners als bezoekers. Denk aan thema’s als fiets- en wandelnetwerk, een Green Destination (een duurzame toeristische bestemming), zorgtoerisme en herinneringstoerisme. Dit uitvoeringsplan helpt de gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen om projectmatig beter te kunnen samenwerken. Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen en de Provincie Gelderland werken met de gemeenten samen aan dit uitvoeringsplan. Stand van zaken Voorjaarsnota De uitvoeringsagenda Toeristisch Toekomstperspectief Regio Arnhem Nijmegen 2030 is klaar. Besloten is dat deze onderdeel uit gaat maken van de Opgave Ontspannen Regio. Dit is één van de 5 opgaves van de Groene Metropoolregio; een samenwerking tussen 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen. Op dit moment zijn we bezig met het uitwerken van de 4 speerpunten die onderdeel uitmaken van de Opgave Ontspannen Regio. Eén van die speerpunten is Duurzaam Toerisme.
Wij prioriteren binnen dit speerpunt een aantal projecten voor de jaren 2021 en 2022 uit de uitvoeringsagenda. In het tweede kwartaal van 2021 liggen de Opgaven ter besluitvorming voor aan de raden van de 18 gemeenten (zie ook paragraaf 3.5.2). 3.6.2 Toeristen die zorg nodig hebben, kunnen op vakantie in onze gemeente. We gaan zoveel mogelijk attracties en locaties toegankelijk maken. Dat doen we op verschillende manieren, onder andere: · Toegankelijkheidsscans bij ondernemers afnemen met inzet van subsidie en enthousiasmeren voor toegankelijkheid; · Kennis- en netwerkbijeenkomst organiseren; · Gebruik van Hoge Nood App stimuleren; · Toegankelijke pleisterplaatsen realiseren met daaraan gekoppeld toegankelijke routes; · Onze gemeente (regio Rijk van Nijmegen) promotie en als toegankelijke regio door de inzet van passende media; · Bij noodzakelijke aanpassingen van onze speeltuinen nemen we de verbetering van de toegankelijkheid van de speeltuin mee in het nieuwe ontwerp. Er zijn al contacten met de organisatie Speeltuinbende. Inwoners en bezoekers profiteren van deze aanpassingen; · Participeren aan landelijke acties zoals Week van Toegankelijkheid.
Gemeente Berg en Dal
58 van 123
Voorjaarsnota 2021
Stand van zaken Voorjaarsnota We zijn volop bezig met voorbereidingen zodat we na de coronacrisis kunnen uitpakken met bijeenkomsten en promotie over onze gastvrije gemeente/regio. · Wij stimuleren de scans die door Ongehinderd en MKB Nederland worden aangeboden aan ondernemers. · Wij stimuleren het gebruik van de Hoge Nood App door deze onder de aandacht te brengen van ondernemers. · Bij de aanleg van Ommetjes is toegankelijkheid altijd een aandachtspunt. Soms is het niet haalbaar in een gebied. De WMO adviesraad scant diverse routes en geeft hierover advies. · Wij dienen een subsidieverzoek in bij het fiets- en wandelfonds voor een aantrekkelijke gevarieerde én toegankelijke 4-daagse wandelroute door het Rijk van Nijmegen. · Een braillekaart met daarop de toeristische toppers voor slechtziende/blinde bezoekers is klaar. Deze ligt straks in de VVV. · Het VVV kantoor is aangepast zodat het Keurmerk voor Toegankelijkheid nu geldt. · Wij zetten ons in om het te realiseren fiets-voetveer tussen Bemmel en Ooij toegankelijk te maken voor de diverse gebruikers; (elektrische) rolstoelen, scootmobielen, duofietsen. Duidelijk is dat dit meerkosten met zich meebrengt die wij in beeld zullen brengen. 3.6.3 Wandelaars en fietsers weten onze gemeente te vinden.
Wandelaars: We hebben in 2020 meegedaan aan de wedstrijd “wandelgemeente van het jaar” en zijn uitverkozen tot Wandelgemeente van het jaar 2020. Tot in ieder geval april 2021 publiceren wij samen met wandelkrant Te Voet over het mooie wandelaanbod in onze gemeente. Daarnaast besteden wij via lokale, regionale en landelijke kanalen aandacht aan deze nominatie. Afhankelijk van de behoefte, realiseren we nog meer dorpsommetjes, samen met inwoners uit onze dorpen. We zorgen ervoor dat er ook routes en/of wandelmogelijkheden toegankelijk zijn voor minder validen en dat deze goed gevonden kunnen worden. Fietsers: Wij gaan samen met de Stichting Toerisme en Recreatie thematische fietsroutes ontwikkelen. Hiermee maken we het fietsaanbod in onze gemeente aantrekkelijker voor inwoners en bezoekers. Berg en Dal wil een aantrekkelijke fietsgemeente zijn. We staan nu in de top 100 van de Fietsersbond (plaats 62): https://www.fietsersbond.nl/fietsstad2020/fietsstad-2020-de-top-100/ . We willen in 2021 ons fietsaanbod verbeteren met het doel dat we in 2022 eindigen in de top 10 van Fietsstad van het jaar. Meedoen aan een competitie blijkt een heel goed instrument om partijen te verenigen en het aanbod in orde te maken. Stand van zaken Voorjaarsnota · Wij publiceren in ieder geval één keer per maand over het wandelaanbod in Berg en Dal. Soms lokaal, soms regionaal, soms landelijk.
Dat doen we in samenwerking met de Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal (STER), Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen (TVAN) en Wandelkrant Te Voet. Deze berichten worden gewaardeerd. Met name in coronatijd is men op zoek naar inspirerende wandelroutes. · Er zijn inmiddels 14 dorpsommetjes. Veel dorpen hebben interesse om een dorpsommetje te ontwikkelen. De VVV geeft aan dat er veel belangstelling is voor de ommetjes. · De website wandeleninbergendal.nl is voortdurend in ontwikkeling. Op dit moment staan er al meer dan 50 wandelingen op de website. Wij blijven de website verbeteren in samenwerking met TVAN. · Wij ontwikkelen in samenwerking met de STER thematische routes. Wij verwachten dat deze voor de zomer klaar zijn. · Wij kunnen nog niets melden als het gaat om de verkiezing Fietsstad van het jaar. Wel zijn we de update van het fietsknooppuntennetwerk nu aan het uitvoeren in