Document · PDF

B50 Voorjaarsnota Berg en Dal 2021

Gemeenteraad 15 juli 2021, gemeente Berg en DalBij agendapunt: B50 Voorstel om de Voorjaarsnota Berg en Dal 2021 vast te stellen40.919 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

Gemeente Berg en Dal

59 van 123

Voorjaarsnota 2021

samenwerking met TVAN. Dit is voor de zomer klaar. 3.6.4 We bewegen met de consument mee; we veranderen onze definitie van goed Gastheerschap. Het gastheerschap verandert omdat de wens van de consument verandert. Bij gastheerschap gaat het om alle aspecten van daadwerkelijke ontvangst van een bezoeker in onze regio. Gastheerschap omvat zowel de online vorm (apps, websites en social media-kanalen) als de fysieke vorm (VVV’s). Goed gastheerschap is belangrijk omdat je daarmee de consument kan informeren en inspireren, maar ook sturen. Daarom gaan wij opnieuw invulling geven aan het gastheerschap, passend bij onze gemeente en het Rijk van Nijmegen. Wij werken daarbij samen met diverse partijen zoals Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal en de regiogemeenten. In 2021 weten wij hoe actueel gastheerschap eruit ziet voor Berg en Dal (en het Rijk van Nijmegen) en wat de kosten hiervan zijn. Stand van zaken Voorjaarsnota De gesprekken hierover in de regio Rijk van Nijmegen zijn gaande. Daarover kunnen we nu nog niets melden. 3.6.5 Berg en Dal wordt een Green Destination. Green Destinations is een middel om duurzaamheid en toerisme te verbinden. Vanuit toeristisch oogpunt biedt het kansen om ons te positioneren en verder te ontwikkelen als groene, duurzame bestemming en daarmee een nieuwe doelgroep te bereiken.

Vanuit duurzaamheid biedt het kansen om de toeristische sector te motiveren en activeren om te verduurzamen met aandacht voor de thema’s milieu, mens, landschap, cultuur. Wij werken samen met de provincie en Stichting Toerisme en Recreatie Berg en Dal aan een Green Key programma voor toeristische bedrijven. Wij ondersteunen een aantal bedrijven bij het verminderen, beter scheiden en afvoeren van afval. Er is een kleinschalig onderzoek uitgevoerd bij een aantal toeristische bedrijven. Met de aanbevelingen hieruit gaan we aan de slag. Eén van de aanbevelingen uit de Green Destination beoordeling was het opstellen van een toeristische analyse. Doel hiervan is zicht krijgen op de effecten van toerisme op natuur en landschap, milieu en klimaat, cultuur en traditie en de lokale gemeenschap. Wij gaan met deze aanbeveling aan de slag. Stand van zaken Voorjaarsnota Het Green Key programma kunnen we pas opstarten met STER en met ondersteuning van de provincie als er weer bijeenkomsten mogelijk zijn. · De kleinschalige onderzoeken bij een aantal toeristische bedrijven zijn nog niet afgerond. · Wij zijn gestart met het benaderen van ongeveer 10 grotere, beeldbepalende evenementen in onze gemeente en bieden informatie en ondersteuning aan om hun evenement te verduurzamen. 3.6.6 We hebben een (extra) seizoens fiets-voetveer tussen Bemmel en Ooij.

Gemeente Berg en Dal

60 van 123

Voorjaarsnota 2021

Stichting Uiterwaarde exploiteert voor diverse gemeenten al diverse veren. Zij hebben kenbaar gemaakt dat zij op ons verzoek ook deze veerverbinding willen exploiteren. Inmiddels is er op hoofdlijnen inzicht in de eenmalige en structurele kosten. Vinden van budget voor deze kosten is nog een opgave. De eis waarmee we zijn gestart aan dit project was een duurzaam en toegankelijk veer. Inmiddels is gebleken dat deze eis omgebogen moet worden naar een wens. De kosten voor een toegankelijke, duurzaam veer zijn namelijk veel hoger. Tussenoplossing kan zijn: beginnen met een veer dat niet aan alle eisen voldoet en na verloop van tijd, als de exploitatiebijdragen van gemeenten lager worden (door meer gasten) hierin investeren. De gesprekken met Rijkswaterstaat over vergunningen verlopen goed. De tekeningen van de paden en aanlegplekken zijn bijna afgerond. Binnenkort kunnen we deze formeel indienen bij Rijkswaterstaat. Ter hoogte van de locatie van het veer zijn cultuurhistorische sporen te vinden van de IJssellinie en de Mauritslinie. Via het veer willen we deze met de gemeenten Lingewaard en Zevenaar en Stichting Beleef onze Waal zichtbaar en beleefbaar maken. Het fiets-voetveer draagt dus bij aan uiteenlopende opgaven van onze gemeente. Als alles meezit, kan er al een veer varen in de loop van het seizoen van 2021.

Dit veer betekent een uitbreiding van het toeristisch/ recreatieve aanbod voor bezoekers en inwoners waarmee we onze gemeente als fiets- en wandelgemeente nóg beter op de kaart kunnen zetten. Stand van zaken Voorjaarsnota De vergunningaanvraag bij Rijkswaterstaat is inmiddels ingediend. Wij zijn weer een stap verder in het onderzoek naar de mogelijkheden voor een zo toegankelijk en duurzaam mogelijk veer. We brengen de (meer)kosten hiervan in beeld. Daarmee is er straks echt iets te kiezen voor het bestuur. Wij zijn op zoek naar en in gesprek met partijen voor financiële ondersteuningsmogelijkheden (Verenfonds, provincie, fondsen). De mogelijkheden lijken op dit moment nog beperkt. Wij zijn bezig met het voorbereiden van de overeenkomsten met Uiterwaarde.

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2020 2021 Primair

Mutaties t/m VJN

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 na 2022 2023 2024 VJN

Lasten

-8.463

-7.626

-590

-8.216

-7.620

-7.563

-7.429

Baten

2.065

1.892

235

2.127

2.211

2.213

1.963

Totaal programma

-6.398

-5.734

-355

-6.089

-5.409

-5.350

-5.466

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht.

Gemeente Berg en Dal

61 van 123

Voorjaarsnota 2021

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 Dekkingsplan 2021-2024

439

468

520

360

1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

-5

-6

1.3 Krediet voor grondverwerving Cranenburgsestraat

-55

-65

1.4 Vaststellen Werkplan 2021 ODRN

-51

1.5 Wijziging begroting 2021 Munitax

-5

1.6 Starterslening

-500

323

462

514

354

-565

2.1 Corona: Tweede kamer verkiezingen

-51

2.2 Corona: impuls re-integratietrajecten

-279

2.3 Formatie-uitbreiding griffie

-48

-46

-31

-149

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

2. Mutaties Voorjaarsnota

2.4 Bijdrage ODRN 2.5 Toerisme; Gelderland Herdenkt

- kosten

-38

- subsidie

2.6 Taakstelling huisvesting statushouders

-59

2.7 Reintegratietrajecten Werkbedrijf

-94

-95

-24

2.8 Waterschapsverkiezingen 2.9 Diverse kleine mutaties

-3

-124

-5

Afrondingsverschillen

-1

Totaal mutaties Voorjaarsnota

-678

-298

-287

-263

Totaal mutaties programma 3

-355

164

227

-565

Administratieve overboeking

1.1 Dekkingsplan 2021-2024 Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2020 is het dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld. Dit dekkingsplan is verwerkt in de begroting. Voor dit programma gaat het om een bezuiniging van € 439.000 in 2021 tot € 360.000 in 2024. Het gaat om de basisregeling gemeenschappelijk orgaan Arfnhem- Nijmegen (GOAN), aangepaste openingstijden balie burgerzaken, sluiten trouwlocatie Millingen (Zalmkerkje), verhogen leges huwelijken, vermindering werkbudget Economie, opbrengst bedrijventerrein Hulsbeek en verlagen opdracht ODRN. Daarnaast is voor 3 jaar formatie beschikbaar gesteld voor het versneld uitvoeren van de Woonagenda. 1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen Op 24 september 2020 besloot de raad om het jaarlijkse exploitatiebudget voor dagelijks- en contractueel onderhoud van onze gemeentelijke gebouwen structureel te verhogen tot € 331.000. Voor gebouwen die onder dit programma vallen, betekent dit een meerlast van € 4.726. 1.3 Aankoop perceel Cranenburgsestraat Op 28 januari 2021 besloot de raad een bedrag beschikbaar te stellen om een perceel aan te kopen aan de Cranenburgsestraat, voor strategisch gewenste redenen. Het aankoopbedrag van het perceel is € 65.000. Het verschil tussen de aankoopwaarde en de boekwaarde van € 55.250 dekken we ten laste van de algemene reserve. Zie ook programma Ons geld (1.3).

Gemeente Berg en Dal

62 van 123

Voorjaarsnota 2021

1.4 Vaststellen Werkplan 2021 ODRN In januari 2021 heeft de raad het Werkplan 2021 van de ODRN vastgesteld. Dit leidt tot een extra bijdrage van € 51.298. Deze extra kosten dekken we uit een bijdrage uit de Algemene reserve. Zie ook programma Ons Geld (1.4). 1.5 Wijziging begroting 2021 Munitax In januari 2021 heeft de raad ingestemd met de gewijzigde begroting 2021 van Munitax. Op dit programma leidt dat tot extra kosten van € 5.000. Deze extra kosten dekken we uit de Algemene reserve. Zie ook programma Ons geld (1.5). 1.6 Starterslening In 2017 is door de raad besloten over de mogelijkheid van startersleningen (VB/Raad/17/00535). Tegelijkertijd is toen een bedrag van € 500.000,- ter beschikking gesteld om beschikbaar te stellen als lening. Dit bedrag is in 2019 opgehoogd met nog eens € 500.000 (Z-19-80047). Hierdoor zijn tot nu toe vanaf 2017 in totaal 34 startende huishoudens in de gelegenheid gesteld om een woning te kopen. In de gemeenteraad van 25 februari heeft de raad besloten dit bedrag nogmaals met € 500.000 te verhogen. 2.1 Corona: Tweede kamer verkiezingen Vanwege COVID-19 zijn aanvullende maatregelen voor de Tweede Kamerverkiezing noodzakelijk. We krijgen via de algemene uitkering een compensatie voor de extra te maken kosten van € 51.000. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1).

2.2 Corona: impuls re-integratietrajecten Het kabinet neemt in verband met corona aanvullende maatregelen om mensen die hun baan verliezen een beter perspectief te bieden op nieuw werk en inkomen. Voor reintegratietrajecten krijgen we via de algemene uitkering een bedrag van € 279.000 voor 2021. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1). 2.3 Formatie-uitbreiding griffie De huidige griffier gaat uiterlijk 1 maart 2022 met pensioen. De Werkgeverscommissie (WGC) heeft daarom besloten om de vacature voor de functie van griffier open te stellen voor 32-36 uur per week. Ze hopen de functie per september/oktober 2021 in te kunnen vullen. Dit betekent een uitbreiding van de formatie met 0,18 – 0,29 fte. Daarnaast zijn tot pensionering van de huidige griffier de personeelskosten hoger, omdat er dan tijdelijk 2 griffiers zijn. De extra kosten voor 2021 zijn € 36.000. Voor 2022 zijn de extra kosten € 30.000 en vanaf 2023 is de structurele meerlast € 15.000 per jaar. Daarnaast is per 1 april de formatie voor de medewerker griffie uitgebreid met 11 uur per week. De extra kosten hiervan zijn voor 2021 € 12.000. Vanaf 2022 zijn de kosten structureel € 16.000 hoger. Per saldo gaat het voor 2021 het om een extra bedrag van € 48.000. In 2022 zijn de extra kosten maximaal € 46.000 en vanaf 2023 is de meerlast structureel € 31.000 per jaar.

2.4 Bijdrage ODRN We hebben van de ODRN de advieslijst voor het werkplan 2022 ontvangen. Uit de advieslijst blijkt dat we onze raming van de meerjarenbegroting voor wat betreft de bijdrage aan de ODRN moeten bijstellen. Dat heeft 3 oorzaken: 1. De ODRN stelt het uurtarief niet bij voor 2022 (van € 6,- naar € 3,- verhoging). 2. De ODRN kan de 2% ombuiging niet realiseren (van de 1%, 2% 3%). ODRN geeft aan dat gemeentes deze moeten realiseren in de werkzaamheden die de ODRN moet uitvoeren. 3. Toename van werkzaamheden door meer bezwaar en beroep, meer vergunningen en daarmee ook meer toezicht.

Gemeente Berg en Dal

63 van 123

Voorjaarsnota 2021

2.5 Toerisme; Gelderland Herdenkt Veel activiteiten van het project Gelderland Herdenkt zijn vanwege COVID-19 niet doorgegaan. Een aantal activiteiten zijn uitgesteld. Deze activiteiten mogen we ook dit jaar nog uitvoeren. De subsidiebeschikking is daarop aangepast. De helft van de kosten komen voor subsidie in aanmerking. Daarom nemen we daarvoor een raming op in 2021. 2.6 Taakstelling huisvesting statushouders In verband met de extra taakstelling voor huisvesting van statushouders in 2021 verwachten we een hogere rijksvergoeding van € 59.000 te krijgen. Deze middelen zetten we voor deze taakstelling in. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1). 2.7 Re-integratietrajecten Werkbedrijf De rijksmiddelen hiervoor zijn met € 94.000 bijgesteld. Deze middelen sluizen we volgens bestaande afspraak door naar het Werkbedrijf. De uitgaaf ramen we op dit programma, de algemene uitkering op programma Ons geld (zie 2.1). 2.8 Waterschapsverkiezingen We ontvangen via de algemene uitkering jaarlijks een vergoeding van € 6.000 voor de kosten van de Waterschapsverkiezingen in 2023. In 2023 ramen we de kosten. We houden hierbij voor de raming van de kosten in 2023 voorlopig hetzelfde bedrag aan als het te ontvangen bedrag over 4 jaren. 2.9 Diverse kleine mutaties Ook zijn een aantal kleine mutaties verwerkt.

Voor dit programma gaat het om: · Versterking omgevingsveiligheidsdienst (via algemene uitkering) € - 3.300

Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat de stand van zaken van de bezuinigingen die onder dit programma vallen. De niet gerealiseerde bezuinigingen lichten we hieronder toe. Een meerjarig totaaloverzicht van alle bezuinigingen is opgenomen in de bijlage (Totaaloverzicht bezuinigingen). Onderstaande link leidt naar de tekst van de bezuinigingen in de begroting 2021. Bezuinigingen programma Onze gemeente Programmabegroting 2021 In onderstaande tabel zijn de niet gerealiseerde bezuinigingen met ‘rood’ aangegeven. De bezuinigingen die we deels hebben gerealiseerd met ‘oranje’.

Gemeente Berg en Dal

64 van 123

Voorjaarsnota 2021

3.3 Gemeenschappelijk orgaan Arnhem – Nijmegen (GOAN) Structurele stelpost vanaf 2022 van € 100.000. In tweede kwartaal 2021 komt er een voorstel naar de raad over wel/niet inschrijven op de verschillende opgaven. De bezuiniging bijdrage provincie Goan 2021/2022 en The Economic Board zijn gerealiseerd. 3.5 Opbrengst Bedrijventerrein Hulsbeek Er is ruime belangstelling voor de kavels, maar er heeft nog geen verkoop plaats gevonden. De regels voor het aanhouden van opties op kavels zijn aangescherpt om te voorkomen dat "goedkope" opties lang worden aangehouden. 3.6 ODRN verlagen opdracht/ verhogen inkomsten door advisering Op korte termijn (juli 2021) volgt er een raadsvoorstel om de legesverordening aan te passen en om daarmee ook voor vooroverleg bij een vergunning leges te heffen. Daarnaast onderzoeken we of het heffen van leges voor milieuvergunningen invoeren. Het verlagen van de opdracht aan de ODRN lijkt niet mogelijk, dus moeten we onze inkomsten proberen te verhogen. Daarnaast zijn de (financiële) gevolgen van de invoering van de Omgevingswet sterk afhankelijk van de beleidskeuzes die de gemeenteraad nog moet maken. 3.7 Sluiten trouwlocatie Millingen (Zalmkerkje) De voorbereiding voor verkoop in 2021 is in gang gezet. 3.8 Aangepaste openingstijden aan de balie In 2022 wordt duidelijk wat de nieuwe openingstijden worden.

Beleidskaders Wet gemeenschappelijke regelingen RE-INTEGRATIEVERORDENING PARTICIPATIEWET RIJK VAN NIJMEGEN Nadere regels en beleidsregels Re-integratieverordening Participatiewet Rijk van Nijmegen Financiële verordening Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen 2015 Inkoopbeleid MGR 2017

Gemeente Berg en Dal

65 van 123

Voorjaarsnota 2021

Arbeidsmarkt- en Re-integratiebeleid 2020 t/m 2023 Rijk van Nijmegen: ‘Werk Voorop’ Het Werkbedrijf Inrichtingsplan-module-werkbedrijf Werkzoekende Sociaal Maatschappelijke Visie 2015 Sterke werkwoorden Werk is de uitkomst Visie document Millingen aan de Rijn, Ubbergen en Groesbeek Structuurvisie Berg en Dal Economische Visie Hier wordt gewerkt Kadernota Toerisme Van trots naar topbestemming Integraal toezicht en handhavingsbeleid Notitie grondexploitatie van de commissie BBV Strategische agenda 2020 Euregio Woonagenda 2017-2025

Verbonden partijen - Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem Nijmegen - Euregio (Rhein-Waal) - Gemeenschappelijk Orgaan regio Arnhem Nijmegen - Grenzland Draisine GMBH - Modulaire Gemeenschappelijke Regeling - Omgevingsdienst Rijk van Nijmegen - Stichting Rijk van Nijmegen@ - Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen

Gemeente Berg en Dal

66 van 123

Voorjaarsnota 2021

Ons Geld In dit programma staat: · waar ons geld vandaan komt: overzicht van de algemene dekkingsmiddelen (inclusief financiering en reserves); · hoeveel vennootschapsbelasting we moeten betalen; · hoe we het bedrag voor dingen hebben besteed, die we niet hadden kunnen voorzien. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen binnen het programma Ons geld. Onderstaande link leidt naar de tekst van de begroting 2021. Onder het kopje 'Financiën' zijn wel mutaties opgenomen en toegelicht. Programma Ons Geld Programmabegroting 2021

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2020 2021 Primair

Mutaties t/m VJN

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 na 2022 2023 2024 VJN

Lasten

-8.410

-7.230

137

-7.093

-6.856

-7.453

-7.533

Baten

72.794

71.500

2.191

73.691

71.801

72.545

72.806

Totaal programma

64.384

64.271

2.327

66.598

64.945

65.093

65.274

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht.

Gemeente Berg en Dal

67 van 123

Voorjaarsnota 2021

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 Dekkingsplan 2021-2024

302

402

502

1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

256

1.3 Inzet Algemene reserve voor grondverwerving Cranenburgsestraat

1.4 Vaststellen Werkplan 2021 ODRN

1.5 Wijziging begroting 2021 Munitax

-43

1.6 Inzet Algemene reserve voor extra kosten Munitax

1.7 Inzet Algemene reserve voor storting voorziening onderhoud wegen

570

1.262

658

758

2.1 Algemene uitkering

1.161

-229

-210

-233

2.2 Corona: Lokale culturele voorzieningen

-155

Administratieve overboeking

-140

-209

Totaal mutaties Voorjaarsnota

1.065

-369

-419

-442

Totaal mutaties programma 4

2.327

289

339

316

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota 2. Mutaties Voorjaarsnota

2.3 Dividend BNG

1.1 Dekkingsplan 2021-2024 Tijdens de begrotingsbehandeling op 5 november 2020 is het dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld. Dit dekkingsplan is verwerkt in de begroting. Voor dit programma gaat het om een bezuiniging van € 302.000 in 2021 oplopend tot € 502.000 vanaf 2023. Het gaat om het extra verhogen van de ozb met 4%, verlagen stelpost onvoorzien en de taakstelling op de gemeenschappelijke regelingen 1%, 2%, 3%. 1.2 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen Op 24 september 2020 besloot de raad om het jaarlijkse exploitatiebudget voor dagelijks- en contractueel onderhoud van onze gemeentelijke gebouwen structureel te verhogen tot € 331.000. De verrekeningen met de reserves en stelpost vallen onder dit programma en leiden tot een positieve mutatie op dit programma van € 255.781. 1.3 Aankoop perceel Cranenburgsestraat Op 28 januari 2021 besloot de raad een bedrag beschikbaar te stellen om een perceel aan te kopen aan de Cranenburgsestraat, voor strategisch gewenste redenen. Het aankoopbedrag van het perceel is € 65.000. Het verschil tussen de aankoopwaarde en de boekwaarde van € 55.250 dekken we ten laste van de algemene reserve. Zie ook programma Onze gemeente (1.3). 1.4 Vaststellen Werkplan 2021 ODRN In januari 2021 heeft de raad het Werkplan 2021 van de ODRN vastgesteld. De extra bijdrage van € 51.298 dekken we uit de Algemene reserve.

Zie ook programma Onze gemeente (1.4). 1.5/1.6 Wijziging begroting 2021 Munitax In januari 2021 heeft de raad ingestemd met de gewijzigde begroting 2021 van Munitax. Op dit programma leidt dat tot extra kosten van € 43.000. De totale extra kosten (€ 71.000) voor

Gemeente Berg en Dal

68 van 123

Voorjaarsnota 2021

Munitax dekken we uit de Algemene reserve. Per saldo gaat het op dit programma om een voordeel van € 28.000. 1.7 Wegbeheer Berg en Dal 2021-2025 Op 1 april 2021 heeft de raad het Beheerplan wegen 2021-2025 vastgesteld. Als startkapitaal is een bedrag van € 570.000 in de voorziening onderhoud wegen gestort. Dit bedrag dekken we uit de Algemene reserve. 2.1 Algemene uitkering De algemene uitkering is bijgesteld volgens de decembercirculaire 2020. De bijstelling leidt tot een voordeel van € 1.161.000. Voor coronamaatregelen ontvangen we € 1.242.000, reintegratietrajecten Werkbedrijf € 94.000, brede aanpak dak- en thuisloosheid € 32.000, sportstimulering € 80.000 en de aanvullende taakstelling voor maatschappelijke begeleiding van statushouders € 59.000. De suppletie uitkering sociaal domein is daarentegen verlaagd met € 413.000. 2.2 Corona: Lokale culturele voorzieningen Voor ondersteuning van de lokale culturele infrastructuur ontvangen we een rijksbijdrage van € 155.000 voor 2021. Veel van de culturele instellingen die gemeenten ondersteunen, komen door de coronacrisis in de problemen omdat activiteiten niet kunnen doorgaan en eigen inkomsten dalen. Met deze extra middelen stelt het rijk gemeenten in staat de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. 2.3 Dividenduitkering BNG We ontvangen over 2020 een hogere dividenduitkering van de BNG.

Dit leidt tot een voordeel van € 55.000.

Wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen? Voor het sluitend maken van de begroting 2021 waren bezuinigingen/ ombuigingen nodig. De fracties hebben in het begin van het begrotingsproces een lijst met ombuigingen aangeleverd. De ombuigingen waarvoor een raadsmeerderheid was zijn verwerkt in de begroting 2021 (Top 19). Omdat dit niet voldoende was is aanvullend het Dekkingsplan 2021-2024 vastgesteld door middel van de 1e begrotingswijziging. Hieronder staat de stand van zaken van de bezuinigingen die onder dit programma vallen. De niet gerealiseerde bezuinigingen lichten we hieronder toe. Een meerjarig totaaloverzicht van alle bezuinigingen is opgenomen in de bijlage (Totaaloverzicht bezuinigingen). Onderstaande link leidt naar de tekst van de bezuinigingen in de begroting 2021. Bezuinigingen programma Ons geld Programmabegroting 2021 In onderstaande tabel zijn de niet gerealiseerde bezuinigingen met ‘rood’ aangegeven. De bezuinigingen die we deels hebben gerealiseerd met ‘oranje’.

4.3 Taakstelling Gemeenschappelijke regelingen 1%, 2%, 3%

Gemeente Berg en Dal

69 van 123

Voorjaarsnota 2021

De begrotingen 2022 van GR-en zijn niet verwerkt in deze Voorjaarsnota. Ze worden voor de zomer 2021 door hun Algemeen Besturen vastgesteld. Hieruit zal blijken of de generieke korting is gerealiseerd.

Beleidskaders BBV (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten) Notitie rente van de commissie BBV Notitie overhead van de commissie BBV Notitie riolering van de commissie BBV Notitie waardering vastgoed van de commissie BBV Financiële verordening Berg en Dal 2021 (art. 212) Nota reserves en voorzieningen 2021 Controleverordening Berg en Dal (2021) Belastingenverordeningen gemeente Berg en Dal Budgethoudersregeling Berg en Dal 2021 Nota inkoopbeleid Berg en Dal 2016 Financierigsstatuut gemeente Berg en Dal 2021 Financiële verhoudingswet

Verbonden partijen - Bank Nederlandse gemeenten - Munitax Gemeentelijk belastingkantoor

Gemeente Berg en Dal

70 van 123

Voorjaarsnota 2021

Overhead We moeten de overheadkosten apart in de begroting en jaarrekening verwerken. Het gaat hier om kosten die te maken hebben met de ondersteuning van de organisatie. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe beleidsontwikkelingen binnen het programma Overhead. Onderstaande link leidt naar de tekst van de begroting 2021. Onder het kopje 'Financiën' zijn de mutaties opgenomen en toegelicht. Programma Overhead Programmabegroting 2021 Hieronder vindt u het actuele overzicht van overhead in cijfers.

Rekening 2020

Overhead

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2021 Primair 2021 na VJN

1. Loonkosten overhead

-4.433

-5.727

-5.629

2. ICT-kosten

-2.256

-2.247

-520

-537

-535

4. Uitbestedingskosten bedrijfsvoering

-1.870

-1.481

-1.420

Totaal Toerekening aan projecten/grondexploitatie

-9.079

-10.001

-9.831

131

357

Overhead ten laste van exploitatie

-8.949

-9.644

-9.474

3. Huisvestingskosten

Wat mag het kosten?

Rekening Begroting 2020 2021 Primair

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 na 2022 2023 2024 VJN

Mutaties t/m VJN

Lasten

-8.940

-9.608

167

-9.440

-9.763

-9.749

-9.738

Baten

-8.939

-9.608

167

-9.440

-9.763

-9.749

-9.738

Totaal programma

Toelichting verschillen Primaire begroting - Voorjaarsnota In onderstaande tabel zijn de mutaties op dit programma weergegeven. Daaronder zijn de mutaties toegelicht.

Gemeente Berg en Dal

71 van 123

Voorjaarsnota 2021

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2021

2022

2023

2024

Invest.

1. Mutaties tot Voorjaarsnota Besluitvorming tot Voorjaarsnota: 1.1 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen

-39

Totaal mutaties tot Voorjaarsnota

-39

-1

Administratieve overboeking

193

-14

-5

Totaal mutaties Voorjaarsnota

207

-15

-6

Totaal mutaties programma 5

168

-54

-45

2. Mutaties Voorjaarsnota 2.1 Kosten Bedrijfsvoering

1.1 Onderhoudsvoorziening gemeentelijke gebouwen Op 24 september 2020 besloot de raad om het jaarlijkse exploitatiebudget voor dagelijks- en contractueel onderhoud van onze gemeentelijke gebouwen structureel te verhogen tot € 331.000.Voor gebouwen die onder dit programma vallen, betekent dit een meerlast van € 39.443. 2.1 Kosten Bedrijfsvoering Actualisatie van de kosten van de bedrijfsvoering levert in totaal een voordeel op van € 14.000. Dit bedrag is met name veroorzaakt door: · ·

Verhuur voormalige gemeentewerf Beek Taxaties inventarissen en gebouwen voor verzekering

Gemeente Berg en Dal

72 van 123

Voorjaarsnota 2021

Beleidskaders BBV (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten) Notitie overhead van de commissie BBV

Verbonden partijen Er zijn geen Verbonden partijen die onder dit programma vallen.

Gemeente Berg en Dal

73 van 123

Voorjaarsnota 2021

Paragrafen Lokale heffingen Deze paragraaf gaat over de belastingen en heffingen die een gemeente mag innen. We gaan in op de volgende onderdelen: · · · · ·

de verwachte (geraamde) belastinginkomsten het beleid over de lokale heffingen een overzicht van de diverse heffingen een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid een aanduiding van de lokale lastendruk

De gemeente mag een aantal belastingen en heffingen innen. Deze gemeentelijke belastingen en heffingen maken voor ongeveer 16% deel uit van de gemeentelijke inkomsten. We maken in het gemeentelijk belastinggebied onderscheid tussen: · ·

belastingen, dit zijn onder andere de onroerendezaakbelastingen (OZB), BIZbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting: de opbrengst hiervan is niet gekoppeld aan bepaalde diensten die wij aanbieden. bestemmingsheffingen, zijn heffingen die gekoppeld zijn aan een bepaalde dienst van de gemeente. Dit zijn bijvoorbeeld de afvalstoffenheffing, rioolheffing en leges.

Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen over de lokale heffingen. Onderstaande link leidt naar de tekst van de paragraaf van de begroting 2021. Paragraaf Lokale heffingen Programmabegroting 2021

Gemeente Berg en Dal

74 van 123

Voorjaarsnota 2021

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om kosten die onverwacht en substantieel zijn op te kunnen vangen, zonder dat de uitvoering van taken en de bedrijfsvoering in gevaar komen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de financiële positie van de gemeente is. Voor het beoordelen van de "weerstand" is inzicht nodig in de omvang en de achtergronden van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het gaat hierbij alleen om risico's waarvoor geen of wellicht onvoldoende verzekeringen zijn afgesloten, voorzieningen zijn gevormd of budgetten binnen de exploitatiebegroting beschikbaar zijn. In deze paragraaf gaan wij in op onze risico’s en het vermogen om deze risico’s op te kunnen vangen. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen nieuwe ontwikkelingen over het weerstandsvermogen en risicobeheersing. Onderstaande link leidt naar de tekst van de paragraaf in de begroting 2021. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Programmabegroting 2021

Gemeente Berg en Dal

75 van 123

Voorjaarsnota 2021

Onderhoud kapitaalgoederen De gemeente heeft veel wegen, riolen, lichtmasten, speeltuinen en gebouwen in eigendom. Dit noemen we kapitaalgoederen. De gemeente zorgt voor het onderhoud van kapitaalgoederen, dit is belangrijk om prettig en veilig te kunnen leven in de gemeente. Om de kapitaalgoederen goed te onderhouden hebben we beleidsplannen opgesteld en vertaald naar beheerplannen. Zo weten we wat we willen, wat we hebben, wat nodig is en wat het ons kost.

Algemeen In deze paragraaf beschrijven we op welke wijze wij onze kapitaalgoederen beheren. Maar wat zijn kapitaalgoederen? Kapitaalgoederen vertegenwoordigen over het algemeen het grootste kapitaal van de gemeente. Beheer en onderhoud kost ons jaarlijks veel geld. De volgende kapitaalgoederen moeten we minimaal benoemen volgens het “besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten”: 1. wegen; 2. riolering; 3. water; 4. groen; 5. gebouwen; Van deze kapitaalgoederen moeten in de begroting. · Het beleidskader; · De financiële consequenties die uit het beleidskader voortvloeien; · De vertaling van de financiële consequenties Aan dit rijtje hebben wij zelf twee kapitaalgoederen toegevoegd: 6. openbare verlichting; 7. speelruimten (eigen toevoeging). Wetten en regels Er bestaat geen algemene wet waarin staat hoe gemeentes kapitaalgoederen moeten onderhouden. Dit is namelijk in verschillende wetten beschreven. Bijvoorbeeld vanuit de provincie en waterschappen bestaan er specifieke wetten en regels. Algemeen uitgangspunt is dat de gemeente verplicht is om te zorgen voor een veilige openbare ruimte. Wij moeten aan kunnen tonen dat er voldoende gedaan is om de openbare ruimte veilig te houden. Dit doen wij onder anderen door regelmatig inspecties uit de voeren. De gegevens uit deze inspecties in combinatie met beleidskaders zijn de basis voor de onderhoudsplannen.

Actuele beleids- en beheerplannen In onderstaand schema hebben we per kapitaalgoed de relevante beleids- en beheerplannen genoemd. Het jaar geeft aan wanneer het plan vastgesteld is. De frequentie gaat over de houdbaarheid van het plan. Onder volgende actualisatie staat in welk jaar we de bestaande versie actualiseren. In de laatste kolom is aangegeven waar en of het beleids- beheerplan in de begroting staat.

Beheerplan

Jaar

Frequentie actualisatie

Onderhoudsplan Wegen

2021

Een keer per 5 jaar

Gemeente Berg en Dal

76 van 123

Volgende Financiële vertaling actualisatie in begroting 2025

MIP* en voorziening

Voorjaarsnota 2021

Gemeentelijk Rioleringsplan

Water

2020

Een keer per 5 jaar

2025

MIP, reserve en exploitatie MIP en exploitatie

4.1. Bomenstructuurplan

2013 Een keer per 10 jaar

2021

Exploitatie

4.2. Lijst bijzondere houtopstanden

2013 Een keer per 10 jaar

2021

Exploitatie

Gebouwen

2020

Een keer per 3 jaar

2023

MIP en voorziening

Openbare verlichting Vervangingsplan Speelvoorzieningen

2020

Een keer per 5 jaar

2025

Exploitatie

2018

Een keer per 5 jaar

2021

Reserve

* MIP = Meerjaren investeringsplan

1. Wegen Wat willen we? In 2015 heeft de gemeenteraad bepaald wat de onderhoudsniveaus van elke weg zijn. Wij noemen dit het uitgebalanceerde onderhoudsniveau. De kwaliteitsnormen zijn als volgt bepaald.

Soort weg

Kwaliteitsnorm

Toelichting

Verhardingen in centrum (Mlg, Grb, Bk)

Hoog

Visitekaartje gemeente

Ontsluitingswegen (rijbanen/fietspaden)

Hoog

Representatie en verkeersveiligheid

Wegen op dijken langs de Rijn en de Waal

Hoog

Waterveiligheid, representatie

- Trottoirs en fietspaden

Minimaal basis

Comfort en veiligheid van personen

- Rijbanen en parkeerplaatsen

Laag

Lage snelheid; weinig risico

Buiten bebouwde kom, m.u.v. wijkontsluitingswegen

Laag (tijdelijk)

Eens per 40 jaar groot onderhoud

Binnen bebouwde kom

Er is bijna 2 miljoen vierkante meter aan wegen, fietspaden en voetpaden in de gemeente. Hiervan onderhouden wij: - 29 % op hoog niveau; - 15 % op basisniveau; - 56 % op laag niveau. Onderhoud, beheer en inspecties van wegen zijn nodig om de functionaliteit en de veiligheid van de wegen te garanderen. Met een tweejaarlijkse inspectie brengen we de onderhoudstoestand in kaart. In 2020 voerden we deze tweejaarlijkse inspectie voor het laatst uit. Het Beheerplan wegen 2020 wordt in het najaar van 2020 vastgesteld. De volgende inspectie staat gepland voor 2022. De inspectie geeft per wegvak inzicht in de kwalitatieve toestand. Wat hebben we? Taakveld

Omvang

Wegen: oppervlakte van het wegennet

2.006.402 m²

Gemeente Berg en Dal

Eenheid

77 van 123

Voorjaarsnota 2021

Wegen: binnen bebouwde kom

1.431.126 m²

Wegen: buiten bebouwde kom

575.276 m²

Wegen: elementen bestrating

1.097.107 m²

Wegen: asfalt

850.171 m²

Wat is nodig? Uit de weginspectie van 2020 blijkt welk onderhoud wij in 2021 uit moeten voeren. Daarnaast voeren we ook nog onderhoud uit dat in 2020 niet uitgevoerd is. In 2021 staat het volgende groot onderhoud op de planning: · Heumensebaan/Rijlaan/Biesseltsebaan (Groesbeek) · Hogewaldseweg (Groesbeek) · Hubertusweg (Beek) · Gedeelte Wylerbaan (Groesbeek) · Gedeelte Oude Kleefsebaan (Berg en Dal) · Wegkantverbeteringen op diverse locaties

Stand van zaken Voorjaarsnota We hebben een nieuw onderhoudsplan wegen op laten stellen. Dit is in april door de raad vastgesteld. Het plan gaat uit van een 100% laag onderhoudsniveau. Dat betekent dat we de kwaliteit gaan verlagen. Dit is een gevolg en uitwerking van de bezuinigingsopgave. De hierboven genoemde planning blijft ongewijzigd. Daar komen nog wel twee projecten bij vanuit het Meerjaren InvesteringsPlan. Dit jaar gaan we de omgeving van de Bosstraat / Lindelaan in Groesbeek vernieuwen. Daar vervangen we het asfalt door klinkers. Hetzelfde geldt voor de Herwendaalsehoek in Groesbeek. Ook daar gaan we het asfalt door klinkers vervangen. Daarnaast zijn/ gaan we bezig met een aantal reconstructies, die ook als project op het MIP staan. De projecten 'Het Zand' in Ooij en 'Nassaustraat' in Ooij zijn eind april van start gegaan. We verwachten beide projecten medio augustus 2021 af te ronden. Met het project 'Koningin Wilhelminastraat' in Ooij starten we medio juli en zal een looptijd van ongeveer een half jaar hebben. Wat kost het? Samen met de planning uit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vormen de wegenplanningen de basis voor de integrale projecten met andere vakgebieden, zoals openbare verlichting, groen, water, en spelen. Deze integrale projecten staan op het Meerjaren Investeringsplan (MIP). Voor groot onderhoud werken we met raamovereenkomsten.

Op basis van deze overeenkomsten kunnen wij diverse onderhoudswerkzaamheden in uitvoering brengen. Voor financiering van de onderhoudsplannen maken wij gebruik van een voorziening onderhoud wegen. Hier voegen we jaarlijks € 1.278.000 aan toe. Onze eigen buitendienst voert vooral klein onderhoud uit. Door klein onderhoud tijdig uit te voeren kunnen we groot onderhoud uitstellen. Voor het verloop van de voorziening onderhoud wegen verwijzen wij u naar het overzicht “reserves en voorzieningen”. Stand van zaken Voorjaarsnota Het klein onderhoud van wegen betalen we gedeeltelijk uit de exploitatie en verloopt volgens verwachting.

Gemeente Berg en Dal

78 van 123

Voorjaarsnota 2021

Voor het kleinschalig groot onderhoud gaan we vanaf 1 april met een onderhoudsvoorziening werken, die met terugwerkende kracht vanaf 1 januari in gaat. De dotatie aan deze voorziening is € 1.023.000 per jaar (raad 1 april). Voor het kleinschalig groot onderhoud maken we onder anderen gebruik van twee raamovereenkomsten. Een raamovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst tussen aanbestedende diensten en de gemeente, met als doel het plaatsen van een stroom van toekomstige opdrachten.

2. Riolering Wat willen we? De riolering beschermt de volksgezondheid en het milieu, door het afvalwater af te voeren naar de afvalwaterzuivering. Het inzamelen en afvoeren van afvalwater naar de afvalwaterzuivering is een belangrijke wettelijke zorgplicht voor de gemeente. Daarnaast heeft de gemeente ook de zorgplicht voor het doelmatig inzamelen en verwerken van hemelwater en het voorkomen van structureel nadelige gevolgen door grondwater. De riolering maakt deel uit van het watersysteem, waarbij zowel boven- als ondergrondse voorzieningen aanwezig zijn. Daarmee is het een belangrijk onderdeel van de leefomgeving. Een aantal ontwikkelingen hebben een directe relatie met riolering en een effect op onze werkzaamheden hierin. · Klimaatadaptatie. Het klimaat verandert. Het gaat vaker en harder regenen, het wordt warmer en droger voor lange aaneengesloten perioden. De droge zomers van 2018 en 2019 maar ook het droge voorjaar van 2020 hebben effect op onze waterhuishouding: grondwaterstanden dalen en beekdalen vallen droog. Daarvoor, in 2016, maar ook in 2018, hebben we in onze gemeente ook te maken gehad met zware buien die voor veel overlast hebben gezorgd, vooral in Breedeweg. · Duurzaamheid / circulariteit. We houden de ontwikkelingen om de riolering te verduurzamen in de gaten.

Je kunt hierbij denken aan materialen die we kunnen hergebruiken en/of herbruikbare materialen toepassen. Daarnaast kunnen we uit afvalwater grondstoffen winnen en energie opwekken. · Omgevingswet (invoering per 1-1-2022). De invoering van de Omgevingswet biedt mogelijkheden om zaken die nu nog op nationaal niveau geregeld zijn, straks lokaal te regelen. Dit betekent dat er straks meer keuze is hoe we de gemeentelijke watertaken vormgeven. De gemeentelijke zorgplichten blijven overigens onveranderd gelden en komen terug in de Omgevingswet. Ook vinden we aansluiting bij de Werkeenheid Regio Nijmegen (WRN), die een visie op de waterketen heeft opgesteld: ’Doelmatige en klimaatbestendige waterketen door gebalanceerde innovatie van de watertaken’. De visie is gebaseerd op de watertaken en gericht op de lange termijn (2050). Hierin staan onder andere de volgende zaken beschreven: stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater, oppervlaktewater en drinkwater. Het beleid rondom riolering, de gemeentelijke watertaken, staat in het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) 2016-2020. Momenteel actualiseren we dit plan. Het nieuwe GRP 20212025 wordt waarschijnlijk in het najaar van 2020 vastgesteld. Het GRP biedt eveneens de onderbouwing voor (ontwikkeling van) de rioolheffing. Stand van zaken Voorjaarsnota Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is geactualiseerd en vastgesteld.

Vanaf 1 januari 2021 is het nieuwe GRP in werking getreden. Samen met de projecten uit andere vakgebieden zijn de verschillende projecten uit het GRP op het Meerjaren InvesteringsPlan gezet.

Gemeente Berg en Dal

79 van 123

Voorjaarsnota 2021

Wat hebben we? Onderstaande tabel geeft een globaal overzicht van de voorzieningen binnen gemeente Berg en Dal voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater, het verwerken van hemelwater en grondwater. Taakveld

Omvang

Eenheid

Riolering: lengte vrijvervalriool

273 km

Riolering: lengte drukriool

82 km

Riolering: gemalen

53 stuks

Riolering: bergbezinkvoorziening

7 stuks

Riolering: drainage

8 km

Riolering: pompunits

219 stuks

Riolering: straatkolken

11.500 stuks

Wat is nodig? Onderstaande reguliere beheerwerkzaamheden en projecten voeren we jaarlijks uit om te voldoen aan de visie / beleidsdoelen: · Reinigen en inspecteren riolering. · Reinigen van straat- en trottoirkolken (2 keer per jaar). · Reinigen en inspecteren rioolgemalen / pompunits. · Uitvoeren van verbeteringsmaatregelen aan riolering en kolken. · Uitvoeren van verbeteringsmaatregelen aan gemalen / pompunits. · Meten en monitoren van riolering / grondwater. · Het ondersteunen van inwoners bij nieuwe projecten. Afhankelijk van ontwikkelingen en het functioneren van bestaande voorzieningen, berekenen we het hydraulisch (en milieutechnisch) functioneren van de riolering met een computermodel. In het kader van klimaatadaptatie voeren we op korte termijn enkele zogenaamde stresstesten uit voor de woonkernen waar dit nog niet heeft plaatsgevonden. Breedeweg, Beek en Ubbergen zijn inmiddels uitgevoerd. Stand van zaken Voorjaarsnota De reiniging en inspectie van de riolering is in uitvoering. Ongeveer 40% van het riool dat voor inspectie op de planning staat, is inmiddels geïnspecteerd. In het 1e en 2e kwartaal zijn we in Millingen aan de Rijn en Kekerdom bezig. Ook met het reinigen van de kolken is onze aannemer bezig. De kernen Millingen aan de Rijn, Ooij, Leuth en Breedeweg zijn klaar. Met het reinigen van de kolken in Groesbeek zijn we nog bezig.

We verwachten de reiniging medio dit jaar af te ronden. Het reinigen en inspecteren van de rioolgemalen/pompunits is voor 50% gereed. Na het inspecteren/reinigen volgen de maatregelenplannen en de uitvoering daarvan. Het onderhoud aan de meetpunten van de riolering is uitgevoerd. Tevens zijn er op twee locaties nieuwe meetpunten ingericht. In het voorjaar laten we pijlbuizen plaatsen voor het nieuwe grondwatermeetnet. Wat kost het? Het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Berg en Dal 2016-2020 zijn we aan het actualiseren. Het nieuwe GRP leggen wij in het najaar ter vaststelling voor aan de gemeenteraad.

Gemeente Berg en Dal

80 van 123

Voorjaarsnota 2021

De planning uit het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) vormt samen met de wegenplanningen de basis voor de integrale projecten met andere vakgebieden, zoals openbare verlichting, groen, water, en spelen. Deze integrale projecten staan op het Meerjaren Investeringsplan (MIP). Om de lasten gelijkmatig over de jaren te verdelen gebruiken we de voorziening riolering. Het uitgangspunt voor de rioolheffing is volledige kostendekkendheid. Tekorten of overschotten verrekenen we met deze voorziening. Stand van zaken Voorjaarsnota Er zijn geen financiële wijzingen.

3. Water Wat willen we? In 2019 hebben de regiogemeenten samen met veel andere partijen de visie Regionale Adaptatie Strategie Rijk van Maas & Waal ondertekend. In deze visie staan veel ambities, doelen en maatregelen om de negatieve gevolgen van wateroverlast, droogte, hitte en overstromingen te voorkomen of te verminderen. In een uitvoeringsprogramma staat wat prioriteit heeft, wat we regionaal of lokaal gaan doen en welke partijen bij welke maatregelen betrokken zijn. Er is in ieder geval een bewustwordingscampagne nodig om inwoners duidelijk te maken dat de klimaatverandering eraan komt, dat we ons daarop moeten voorbereiden en dat de overheid niet alles kan en wil oplossen. Ook inwoners en organisaties staan aan de lat om maatregelen te nemen. Er moet hierbij een goede balans zijn tussen maatregelen die de gemeente voorbereidt en uitvoert en ruimte geven aan initiatieven van inwoners en organisaties. Wat hebben we? Taakveld Water: infiltratieputten Water: wadi's (23 stuks) Water: waterwerkt Beek Water: sloten Water: waterdoorlatende verharding

Omvang

Eenheid

516 stuks 15.830 m² 4 km 64 km 6.150 m²

Wat is nodig? Op diverse plekken hebben inwoners hinder of overlast van water door hevige regenbuien. Vooral Breedeweg, Beek, het centrum van Groesbeek en Heilig Landstichting zijn plekken die hiermee regelmatig te maken hebben. We maken onderscheid tussen wateroverlast en waterhinder. Met overlast bedoelen we dat er daadwerkelijk schade op treedt aan privé of gemeentelijke eigendommen. Met hinder bedoelen we situaties waarbij water op straat staat. Overlast heeft de hoogste prioriteit. In 2019/2020 zijn we gestart met het project Wateroverlast Breedeweg. Samen met het Waterschap treffen we maatregelen in en rond de kern van de Breedeweg, om zo de wateroverlast te verminderen. Een bewustwordingscampagne zoals hierboven genoemd, maakt deel uit van het project. De geplande projectduur voor wateroverlast Breedeweg is 2020 tot en met 2024. Verder bekijken we in de andere kernen wat nodig is. Daarnaast hangt het omgaan met hevige neerslag samen met de hemelwaterzorgplicht van de gemeente. Hemelwater gaat via het oppervlak maar gedeeltelijk ook via het rioolstelsel. Het houdt daarom verband met elkaar. De invulling van de zorgplicht staat in het Gemeentelijk Rioleringsplan Berg en Dal.

Gemeente Berg en Dal

81 van 123

Voorjaarsnota 2021

Stand van zaken Voorjaarsnota De DPRA-subsidie (DeltaPlan Ruimtelijke Adaptatie) is afgestemd met de regio en is in maart aangevraagd. Voor een overzicht van de projecten in Breedeweg verwijzen we naar resultaat 2.4.3 van programma 2 in de begroting. Voor het project “Water werkt” is recent een pilot uitgevoerd waarbij een nieuw stuk goot is aangelegd. Deze nieuwe goot maken we van beton waar we stenen in drukken. Hierdoor krijgt deze dezelfde uitstraling als de bestaande goot, maar is de goot gemakkelijker te onderhouden. Medio juni weten we de resultaten van deze pilot en kunnen we de bevindingen meenemen in het onderhoud van de rest van het project Water Werkt in Beek. In het verleden hebben wij in Heilig Landstichting infiltratie-units geplaatst. Hierdoor kan hemelwater in de bodem infiltreren. Vitens is aan het onderzoeken of ze het grondwaterbeschermingsgebied richting Heilig Landstichting kunnen verschuiven. Als dat gebeurt, dan mogen we hoogstwaarschijnlijk niet meer zomaar infiltreren. Het verplaatsen van het beschermingsgebied kan dus gevolgen hebben voor het gebruik en/of in stand houden van onze infiltratie-units. Wat kost het? De totale project omvang van aanpak extreme wateroverlast in Breedeweg bedraagt € 8 miljoen, waarbij het Waterschap € 3,65 miljoen bijdraagt. Daarnaast ramen we € 0,3 miljoen aan bijdragen van derden.

In het meerjaren investeringsplan is een bedrag van ruim € 3,1 miljoen beschikbaar voor de aanpak van extreme wateroverlast. Het plan is nog niet volledig gedekt. Deze dekking halen we uit extra subsidies en/of een versoberde uitvoering van de maatregelen. De gemeenteraad heeft de afgelopen jaren voor de aanpak van wateroverlast € 900.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is gestort in de bestemmingsreserve aanpak extreme wateroverlast. Hiermee dekken we de een deel van de kapitaallasten voor de investeringen van de aanpak van wateroverlast. Bij gecombineerde projecten (bijvoorbeeld; groen, wegen en riolering) op het Meerjaren investeringsplan is ook aandacht voor het hemelwater. In die plannen maken we ruimte om water tijdelijk op te vangen en in het gebied te verwerken. Stand van zaken Voorjaarsnota · Aanpak wateroverlast De regio heeft ingestemd met de DPRA (DeltaPlan Ruimtelijke Adaptatie) aanvraag, waarbij Berg en Dal een behoorlijk beroep mag doen op de gezamenlijke beschikbare middelen, namelijk € 965.000 van de € 3,1 miljoen. In juni verwachten we het antwoord van het Rijk. Daarnaast heeft de provincie toegezegd de maatregelen aan de provinciale weg voor haar rekening te zullen uitvoeren voor € 600.000. Rond de zomer zal er een update van dit project aan de raad gegeven worden.

Voor het overige zijn er sinds de vaststelling van de kredieten geen bijzondere bijstellingen te melden. Momenteel werken we vooral aan de benodigde grondverwerving en voorbereiding voor de inrichting van de percelen op de hoek Hemeltje/Knapheideweg. Breedeweg maakt ruimte voor water Een van de maatregelen is deelname aan operatie steenbreek. In de praktijk betekent dat; stenen eruit, groen erin! We zijn nu bezig met de voorbereiding van deze maatregel uit het klimaatfonds.

Gemeente Berg en Dal

82 van 123

Voorjaarsnota 2021

Klimaatfonds Met het Klimaatfonds zetten we in op stimuleren we maatregelen die we nemen om de negatieve effecten van klimaatverandering tegen te gaan. Allereerst willen we het afkoppelen van hemelwaterafvoer door particulieren stimuleren. Daarvoor zijn we een regeling op aan het stellen. Verder willen we uit het Klimaatfonds maatregelen die voortvloeien uit het Regionaal Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (RUP) betalen, voor zover deze een relatie met water hebben. In het RUP zijn in totaal negen speerpunten benoemd, die we met voorrang oppakken. Voor de uitvoering van de speerpunten neemt elke deelnemer een deel van de kosten voor zijn rekening. Voor zover de speerpunten betrekking hebben op de waterhuishouding doen we een beroep op het aan het Gemeentelijke Rioleringsplan gekoppelde Klimaatfonds. Voor de meeste speerpunten moet op dit moment nog een plan van aanpak worden uitgewerkt. ·

Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Het GRP is inmiddels geactualiseerd en we werken nu met het nieuwe GRP 20212025. In dit GRP is onder andere jaarlijks geld opgenomen voor het afkoppelen van de openbare ruimte.

4. Groen Wat willen we? Wij laten het gemeentelijk stedelijke groen zoals plantsoenen en hagen op A-kwaliteit (net straatbeeld) onderhouden. Grasvelden onderhouden we op hetzelfde kwaliteitsniveau en maaien we vaak. Onze eigen buitendienst onderhoudt bomen eens per drie jaar. Deze frequentie is voldoende om een gezond bomenbestand na te streven. Natuurlijk groen, zoals bermen en sloten maaien en onderhouden we over het algemeen tweemaal per jaar. De tendens is om meer in te zetten op biodiversiteit en ecologisch bermbeheer. Dit betekent dat we bermen minder vaak maaien en maairesten opruimen voor de ontwikkeling van bloemen en kruiden. Voor het boombeheer hebben wij een lijst met de meest bijzondere bomen (lijst bijzondere houtopstanden) en een bomenstructuurplan (meest waardevolle rijen van bomen). In deze documenten staat welke bomen/structuren wij het meest belangrijk vinden. Daarnaast onderhouden wij ongeveer 16.000 gemeentebomen. Hiervoor is budget opgenomen in de exploitatie. Wat hebben we? Taakveld Groen: aantal bomen (exclusief bospercelen) Groen: oppervlakte cultuurrijke beplanting Groen: gazon Groen: bermen

Omvang

Eenheid

15.103 stuks 182.037 m² 374.171 m² 849.253 m²

Wat is nodig? Voor het regulier onderhoud van het stedelijk groen hebben we een contract met de DAR. Zij voert het onderhoud in het groeiseizoen uit met 20 medewerkers van het werkbedrijf, die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. In de wintermaanden zijn dit er 10. Naast regulier onderhoud moeten we groen soms vernieuwen. Elk najaar vervangen wij ruim 15.000 planten en struiken. Bomen vervangen we als ze ziek of dood zijn. Ons uitgangspunt is dat wij minimaal één nieuwe boom planten, voor iedere boom die wij kappen. Door groen en bomen tijdig te vervangen ontstaat er geen achterstand en blijft het gemeentelijk groen

Gemeente Berg en Dal

83 van 123

Voorjaarsnota 2021

gezond. Langdurige droogte vormt een bedreiging voor de nieuwe aanplant. Op deze ontwikkeling passen wij onze plant- en boomkeuze aan. Ook geven wij jonge aanplant water. Het onderhoud van gazon, bermen en sloten besteden wij uit. De laagste inschrijver mag het werk uitvoeren. Het gazonbestek brengen wij in 2021 opnieuw in de markt. Dat doen wij omdat een contractvorm mogelijk is, welke bij aanhoudende droogte leidt tot lagere kosten. Nu betalen wij een vast bedrag voor een bepaalde kwaliteit. Daarbij rekent de aannemer met een x aantal maaibeurten. Door aanhoudende droogte blijkt dat het aantal maaibeurten in de praktijk minder is. Daarom is het voordeliger om per maaibeurt te gaan betalen. Onze buitendienst onderhoudt de bomen. Wij vinden het belangrijk om ons bomenbestand goed te kennen en hoogwaardig onderhoud na te streven. Daarnaast houden we rekening met snoeiverzoeken en wensen van onze inwoners. Stand van zaken Voorjaarsnota In voorbereiding op de actualisatie van de bestekken, zijn we het areaal in beeld aan het brengen. Doordat de gemeente steeds groter wordt (nieuwe wijken), neemt ook het oppervlakte gazon, bermen enzovoort toe. Ten opzichte van de laatste actualisatie zijn de hoeveelheden gewijzigd. De gemeente heeft: · 15.103 gemeentelijke bomen.

· 182.037 m² cultuurrijke beplanting · 374.171 m² gazon · 849.253 m² bermen Wat kost het? Voor onderhoud van stedelijk groen zoals plantsoenen, hagen en grasvelden is in de exploitatie in totaal € 830.000 opgenomen. Voor onderhoud van natuurlijk groen zoals landschapselementen, parken en bermen is in de exploitatie in totaal € 262.500 opgenomen. Voor onderhoud en inspectie én het vervangen van bomen is jaarlijks ongeveer € 80.000 beschikbaar in de exploitatie. Daarnaast is eens per drie jaar ongeveer € 75.000 extra beschikbaar voor groot onderhoud aan boomstructuren. Stand van zaken Voorjaarsnota De wijziging in de hoeveelheden zal naar verwachting tot hogere onderhoudskosten leiden. Of en in welke maten dat zo is, zal blijken uit de directieraming en aanbieding van Dar. Met het opstellen van het bestek en de directieraming zijn we nu bezig. Medio 2021 willen we de raad een geactualiseerd bestek en bijbehorende aanbieding van de Dar voorleggen. Ook zijn er een aantal bomenlanen in beheer van de gemeente gekomen. Bijvoorbeeld de bomen langs het Groene straatje in Leuth en de bomen langs de Rijlaan in Groesbeek. Daarbij moeten we de bomen langs de Mooksebaan vaker onderhouden. Uit jaarlijkse inspecties blijkt dat deze bomen in kwaliteit achteruitgaan en er vaker onderhoud nodig is. Het onderhoud van deze bomen is relatief kostbaar.

Dit komt doordat het veel bomen zijn en dat we de weg af moeten sluiten. Ook moeten we het verkeer omleiden. De financiële gevolgen hiervan werken we dit jaar uit.

5. Gebouwen Wat willen we? In 2020 werken we aan een strategische visie voor alle gemeentelijk vastgoed. Wij verwachten dat deze visie eind 2020 gereed zal zijn.

Gemeente Berg en Dal

84 van 123

Voorjaarsnota 2021

In 2019 zijn alle gemeentelijke panden opnieuw in kaart gebracht. Het onderhoudsplan is in 2020 voorgelegd aan de gemeenteraad. In het plan is rekening gehouden met de stijging van de bouw- en loonkosten en meer wet- en regelgeving. Momenteel onderhouden we al onze panden doelmatig en sober. Het gemeentehuis dient daarbij in conditie redelijk tot goed te blijven. De overige panden in conditie redelijk. Veiligheid /gezondheid en duurzaamheid /circulariteit (hergebruik van materialen) zijn hierin de belangrijkste onderhoudsaspecten. Iedere drie jaar laten we onze gebouwen inspecteren en stellen we een onderhoudsplan op. Daaruit blijkt hoeveel geld we in dat jaar nodig hebben voor onderhoud. Daadwerkelijk onderhoud voeren wij overigens pas uit na een actuele inspectie. Bij deze inspectie wordt beoordeeld of het geplande onderhoud echt noodzakelijk is en of we het nog uit kunnen stellen. Het aantal voorzieningen brengen we terug naar vier: 1. gemeentelijke gebouwen, zoals het gemeentehuis en de gemeentewerf 2. sportaccommodaties, zoals de sporthal en het zwembad 3. welzijnsaccommodaties, zoals de Mallemolen en het kulturhus in Millingen a/d Rijn 4. overige accommodaties, zoals het draisine gebouw en parkeergarage Bellevue Stand van zaken Voorjaarsnota Het meerjarig onderhoudsplan is inmiddels door de gemeenteraad vastgesteld.

Komende periode financieren wij de onderhoudstaken aan de verschillende panden op onderstaande wijze: E: Exploitatiebudget (dagelijks/contractueel onderhoud) P: Planmatig onderhoud vanuit de Voorziening V: Vervangingsinvesteringen vanuit kredieten (MIP)

Jaarlijks € 331.000 Jaarlijks € 354.000 Nader te bepalen

Wat hebben we? Taakveld Vastgoed: aantal gemeentelijke accommodaties (al dan niet in eigen beheer)

Gemeentelijke gebouwen Sportaccommodaties Welzijnsaccommodaties Overige accommodaties

Omvang Eenheid 26.289 m²/bvo

9 stuks 4 stuks 4 stuks 15 stuks

Wat is nodig? Wij organiseren aanbestedingen en stellen contracten op voor een periode van minimaal 3 jaar. Deze contracten gaan over: dakwerk, schilderwerk, bouwkundig onderhoud, werktuigbouwkundig onderhoud en elektrotechnisch onderhoud. Overige projecten zijn: · revitalisering Cultureel Centrum de Mallemolen · bouw zoutloods in Millingen aan de Rijn · verdere verduurzaming van gemeentelijke gebouwen/accommodaties, waaronder de sporthal De Duffelt in Millingen aan de Rijn.

Gemeente Berg en Dal

85 van 123

Voorjaarsnota 2021

Stand van zaken Voorjaarsnota Momenteel bereiden we de bouw van een nieuwe overkapping en zoutloods in Millingen aan de Rijn voor. Ook de start van het onderhoud aan de spoorbrug in Groesbeek is in zicht. Naar verwachting ronden we beide projecten dit jaar af. De revitalisering van de hele Mallemolen laat op zich wachten. Dit is ook afhankelijk van de keuze wat we op lange termijn willen met het pand. Wel wordt er binnenkort gestart met de interne verhuizing van het Agora onderwijs, van de kelder naar de ruimte op de begane grond waar nu de bibliotheek is gehuisvest. Onderzocht wordt welke minimale bouwkundige aanpassingen nodig zijn voor onderwijshuisvesting. Voorwaarde voor deze verhuizing is het vertrek van de bibliotheek uit de Mallemolen naar het gemeentehuis. Momenteel wordt door HEVO onderzocht of gedeeld gebruik van het gemeentehuis mogelijk is. We hebben geïnvesteerd in een Cloud Energy Optimizer voor zwembad De Lubert. Hiermee verwachten we een energiebesparing te behalen van 14 %. Wat kost het? Voor financiering van de onderhoudsplannen maken wij gebruik van een voorziening onderhoud gebouwen. De jaarlijkse toevoeging aan de voorziening is € 354.000 voor groot onderhoud. Daarnaast is € 331.000 beschikbaar in de exploitatie voor dagelijks en contractueel onderhoud.

Stand van zaken Voorjaarsnota Buiten de vaststelling van het actualiseerde onderhoudsplan zijn er geen financiële wijzingen te noemen.

6. Openbare verlichting Wat willen we? Duurzaamheid is steeds belangrijker. Onze gezamenlijke doelstelling is om in 2030 nog maar de helft van de stroom verbruiken ten opzichte van 2013. Dat hebben de gemeenten in Nederland samen afgesproken. De oude lampen verbruiken veel (gemiddeld 40 Watt) stroom. Daarom gebruiken we sinds 2013 ledlampen. Deze verbruiken nog maar 16 Watt. In de gemeente Berg en Dal staan ongeveer 5.950 lichtmasten. Daarvan zijn er 2.100 ouder dan 30 jaar. Ongeveer 2.100 lichtmasten zijn nieuw en hebben zuinige lampen. De overige lichtmasten zijn nog niet afgeschreven. Door de oude verlichting te vervangen is: · het veiliger op straat, want er zijn minder donkere plekken; · dit goedkoper en beter voor het milieu, want de lampen verbruiken minder stroom; · het risico op ongelukken kleiner. Wat hebben we? Taakveld Verlichting: masten en armaturen

Omvang

Eenheid

5.950 stuks

Wat is nodig? In een gedeelte van Beek, Leuth, Groesbeek en Ooij is de verlichting nu nog slecht. Er staan te weinig lichtmasten en er zijn veel donkere plekken. Zoals beschreven in het beheerplan "Openbare Verlichting" gaan we daar in veel wijken oude lichtmasten en lampen vervangen. Tot 2030 willen we 300 lichtmasten per jaar vervangen. Daarnaast vervangen we lichtmasten tijdens integrale projecten omdat we dan in het werk mee kunnen nemen.

Gemeente Berg en Dal

86 van 123

Voorjaarsnota 2021

Stand van zaken Voorjaarsnota Dit jaar hebben we de verlichting in de wijk Heidebloem-/Erica-/Boterbloemstraat in Groesbeek vervangen. De verlichting in de Baron Voorst tot Voorststraat in Beek en de Bongerdstraat in Beek gaan we dit jaar in combinatie met andere werkzaamheden vernieuwen. Tevens gaan we in de omgeving Hendrikstraat, Vissenbuurt en Nassaustraat in Ooij alle oude verlichting door Led vervangen. Het vervangen van de verlichting combineren we met de civiele werkzaamheden. Interessant om te benoemen is dat ons lichtnetwerk steeds duurzamer wordt. Inmiddels bestaat 57% van onze lichtmasten uit LEDverlichting. Wat kost het? Jaarlijks is in de exploitatie € 332.000 beschikbaar voor onderhoud en vervanging van lichtmasten en openbare verlichting. Stand van zaken Voorjaarsnota Het vervangen van de verlichting verloopt volgens (financiële) planning.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10284376/1