9. Bijlage 2 - Totaal regioplannen duurzame culturele infrastructuur 2021

Dit sluit aan bij de transitie-opgaven die de Raad voor Cultuur onlangs benoemde in zijn advies Onderweg naar overmorgen (november 2020). Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat we niet streven naar méér (aanbod, activiteiten) maar naar ánders. Culturele partners weten elkaar over het algemeen prima te vinden als het gaat om artistieke, programmatische samenwerking. Deze is veelal incidenteel en projectmatig van aard. Om de sector echter daadwerkelijk meer weerbaar en flexibel te maken, is ook structurele samenwerking op andere vlakken nodig: organisatorisch en bedrijfsmatig (expertise, kennis, personeel, administratief, inkoop etc.) of fysiek (locaties, ruimte, faciliteiten). We zien al de nodige initiatieven in de sector om kostbare en complexe innovaties samen op te pakken, zowel lokaal, regionaal als provinciaal. De Gelderse VSCD-theaters werken aan een plan om met behulp van digitalisering de overgang te maken van het klassieke podium zoals wij dat nu kennen, naar een mediatheater. De buitenfestivals willen een speciale app ontwikkelen, er zijn plannen voor een Productie Uitzendbureau en een Vrijwilligerscentrale voor de hele regio. Het is goed te zien dat professionele partijen hier het voortouw in nemen, belangrijk is dat ook andere organisatie, zoals in het amateurcircuit, hierop mee kunnen liften (zie ook Maatregel 1 Amateurkunst).

Dit verknopen van de diverse lagen (professioneel - midden - amateur) is een belangrijke succesfactor voor een weerbare en toekomstbestendige regionale infrastructuur. Er zijn volop kansen om door middel van krachtenbundeling te komen tot nauwer en slimmer samenwerken. Dat kan gaan om een personeelspool, detachering, shared services, scholing van personeel, het delen van locaties en gebouwen, gezamenlijke marketing of ticketing, et cetera. Mogelijk zijn er manieren om structureel de kosten

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.12

te verlagen waardoor zowel meer geld vrij komt voor innovatie en programma en men tegelijkertijd meer slagkracht heeft in roerige tijden. Kortom: niet méér maar ánders. Dit is ook het uitgangspunt bij de voorgestelde maatregelen.

MAATREGELEN De regio 025 stelt de volgende set van maatregelen voor: 1) Innovatie in productie en presentatie Het merendeel van de instellingen in de regionale infrastructuur heeft productie of presentatie als kernfunctie. Het ondersteunen en stimuleren van innovatie op deze functies is dan ook van groot belang. Een belangrijke opgave voor de sector is innovatie in publieksbereik en het aanboren van andere, nieuwe afzetmarkten en -kanalen. De samenstelling van de bevolking verandert in demografie, opbouw en samenstelling (meer divers) en nieuwe generaties hebben andere behoeften en gewoonten als het gaat om cultuurconsumptie. Daarnaast geldt in deze tijd dat met het veranderen van aanbod en aanbiedingswijze, en met een verminderde zichtbaarheid, het van belang is nieuw publiek aan te boren, bestaand publiek te behouden en lokaal (live) publiek te zoeken. Ook het uitbreiden van haar werkterrein naar andere sectoren dan de culturele, zoals het bedrijfsleven, (semi-)overheid en het sociale domein, kan de weerbaarheid van de sector verhogen. Het gaat dan veelal om werken in opdracht. Deze uitbreiding van publieksgroepen, afzetmarkten en -kanalen, en in het verlengde daarvan het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen, creëert meer draagvlak voor de sector en maakt haar minder kwetsbaar. Doel is: • Culturele instellingen in staat stellen te

innoveren in nieuwe vormen van productie en presentatie, • daarmee andere vormen van publieksbenadering en nieuwe afzetmarkten en verdienmodellen te ontwikkelen, • en hierin nieuwe samenwerkingsverbanden te vinden. Innovatieprocessen zijn intensief en kostbaar, denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van digitale diensten of voorzieningen. Samen optrekken is in dergelijke processen effectiever en minder kostbaar. Voorwaarde voor deze maatregel is dat niet-vrijblijvend wordt samengewerkt met andere partners, hetzij binnen, hetzij buiten het culturele domein. Wij vragen culturele partijen met plannen te komen om in onderlinge samenwerking experimenten en innovatie in productie en/of presentatie van het culturele product te realiseren. Wij reserveren € 2.700.000,-van het totale provinciale transitiebudget voor innovatie van productie en presentatie van het culturele aanbod in de regio. Specifieke voorwaarden voor deze maatregel stellen we graag gezamenlijk met de provincie vast, maar we denken bijvoorbeeld aan een duidelijk omschreven collectief belang (de eigen instelling overstijgend) en overdraagbaarheid van de resultaten. Ook samenwerking kan een belangrijke voorwaarde zijn. 2)

Vergroten schaalniveau en professionalisering

2a Bedrijfsvoering en organisatie De culturele partners weten elkaar over het algemeen prima te vinden als het gaat om artistieke, dat wil zeggen programmatische samenwerking. Deze is veelal incidenteel en projectmatig van aard. Om de sector echter

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.13

daadwerkelijk meer weerbaar en flexibel te maken, is ook samenwerking op andere vlakken nodig, en dit zal meer structureel van aard moeten zijn. We zien ook op bedrijfsmatige en organisatorische aspecten kwetsbaarheden. Dit geldt voor alle disciplines en binnen alle drie de primaire functies (productie, presentatie, educatie) in de hele regio. De culturele sector bestaat uit vele kleine instellingen, zzp’ers en vrijwilligers, waardoor het niet mogelijk is om binnen elke organisatie, op elk gebied het gewenste professionele niveau te realiseren. Daarnaast zijn er - zowel binnen als buiten de sector - vele organisaties die eigen ruimte en faciliteiten hebben of daar juist behoefte aan hebben. We stimuleren culturele instellingen (of een bundeling van zzp’ers) samenwerkingsverbanden aan te laten gaan en daarmee organisatie, faciliteiten en middelen efficiënter en effectiever inzetten en/of een gezamenlijke professionaliseringslag realiseren. Te denken valt aan samenwerkingen op het gebied van marketing, bedrijfsvoering (bijvoorbeeld inkoop), techniek, personeel, administratie, etc. Het opzetten van een shared services model voor meerdere organisaties is ook denkbaar. Doel is: • Organisaties zich verder laten professionaliseren door gebruik te maken van elkaars organisatie, kennis, faciliteiten, locaties en middelen - binnen en buiten de culturele sector.

• Meer programmabudget realiseren door beter gebruik te maken van bestaande organisatie, middelen en faciliteiten en zodoende overhead te verminderen. Wij vragen culturele partijen met plannen te komen voor samenwerkingsverbanden die als doel hebben elkaar bedrijfsmatig en organisatorisch te versterken.

Wij reserveren € 1.500.000,- van het totale provinciale transitiebudget voor het aanjagen van en investeren in bedrijfsmatige en organisatorische schaalvergroting door samenwerking binnen de culturele regio Specifieke voorwaarden voor deze maatregel stellen we graag gezamenlijk met de provincie vast, maar we denken ook hier aan samenwerking, cofinanciering (door de instellingen) en overdraagbaarheid van resultaten, zodat men kan leren van elkaars processen. 2b. Scholing Personeel Een belangrijk element in professionalisering is de ontwikkeling en scholing van mensen die al dan niet in loondienst werkzaam zijn in de sector. Denk hierbij bijvoorbeeld aan trainingen, uitwisseling tussen organisaties (personeelspools, detachering), kennisverbreding of -verdieping. In de regio houden meerdere organisaties zich hiermee bezig, zoals Schakel025, Cultuur Academy, Cultuur Oost en Erfgoed Gelderland, maar de onderlinge samenwerking kan worden verbeterd en hun dienstverlening uitgebreid naar de hele regio. Doel: • Verhoging van professionalisering in alle lagen van de sector, en daarmee vermindering van kwetsbaarheid. • Meer onderlinge deling van kennis, ervaring en expertise. • Stimuleren van netwerkvorming en transformatie naar lerende organisaties.

Wij reserveren een bedrag van € 200.000,voor de opdracht aan Schakel025, Cultuur Academy en Cultuur Oost om het bestaande opleidingsaanbod van deze organisaties uit te breiden en open te stellen voor de brede regio in 2021 en 2022.

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.14

HUMAN CAPITAL

• Kleinere culturele organisaties in staat stellen zich verder te ontwikkelen.

3)

Ondersteuning samenwerking kunstvakonderwijs Het aantrekken, begeleiden en ontwikkelen van talentvolle studenten en net afgestudeerde makers is en blijft van essentieel belang voor de toekomst van de sector. Zij vormen niet alleen de aanwas voor de top, maar ook voor cultuureducatie en amateurkunst zijn zij van groot belang. Veel studenten of oud-studenten werken als docent, regisseur, dirigent, begeleider, et cetera. Tegelijkertijd zien wij tekorten in professionele krachten bij culturele instellingen voor onder andere de begeleiding van vrijwilligers. Wij willen mogelijkheden scheppen om studenten en alumni kennis en ervaring te laten opbouwen in het culturele veld, bij overheden, het bedrijfsleven en in het sociale domein. Bijvoorbeeld via stageplekken, opdrachten of werkervaringsplekken. Organisaties kunnen hier ook gezamenlijk in optrekken, denk aan deelopdrachten voor stagiaires. Het mes snijdt aan twee kanten, want organisaties kunnen studenten of alumni inzetten voor zaken die zij op eigen kracht niet kunnen oppakken. Ook kunnen kunstvakstudenten en alumni bijdragen aan sociale uitdagingen door middel van artistiek-sociale projecten met specifieke doelgroepen. Zo zijn er studenten die getraind zijn in het naar boven halen van verhalen, om deze - in samenwerking met de groep waar ze mee werken- te vertalen naar een artistiek product.

Doel: • Het aanjagen van samenwerking tussen kunstvakonderwijs, lokale culturele (vrijwilligers)organisaties, het culturele middensegment, (semi-)overheid en bedrijfsleven. • Het verhogen van mogelijkheden voor studenten en alumni om ervaring op te doen buiten de opleiding.

Wij reserveren € 300.000,- van het provinciaal transitiebudget voor plannen van culturele partijen die samenwerking met het kunstvakonderwijs aangaan. Dit budget is bedoeld voor begeleiding en coördinatie. We zien veel aanknopingspunten met andere maatregelen uit dit Transformatievoorstel, zoals het regionaal Steunpunt amateurkunst en de projectgroep Cultuureducatie en onderwijs. Specifieke voorwaarden voor deze maatregel stellen we graag gezamenlijk vast. 4) Podia en buitenfestivals Zowel de Gelderse podia als de buitenfestivals hebben in hun reactie aangegeven behoefte te hebben aan een eigen garantiefonds. Zij kondigen aan de komende tijd risicoloos te zullen moeten programmeren en vrezen dat daarmee het aanbod zal verschralen. Om het aanbod breed te houden, vraagt men om een financiële back up. Wij hebben begrip voor de geschetste problematiek: zeker voor festivals die geen structurele exploitatiesubsidie ontvangen, geldt dat zij een onzekere basis kennen en afhankelijk zijn van de directe inkomsten uit de kaartverkoop. Zij kunnen zich niet veroorloven (artistieke) risico’s te lopen. Wij hebben begrip voor de geschetste problematiek, maar zijn van mening dat dit buiten de scope valt van dit traject, dat transitie en innovatie van de sector beoogt.

We beschouwen dit als tijdelijke financiële gevolgen die bij de nieuwe opstart van de sector horen; een opstart die hopelijk snel weer mogelijk is. Daarnaast komt er, naast al bestaande steunmaatregelen voor podia, een landelijk garantiefonds voor evenementen en festivals, bedoeld om risico’s bij het (toch) moeten cancelen op te vangen. Op dit moment is nog onduidelijk

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.15

voor wie het garantiefonds open wordt gesteld en of er desondanks knelpunten blijven voor evenementen en festivals in de regio en provincie. Mocht blijken dat het landelijk garantiefonds tekortschiet in het opvangen van risico’s voor deze organisaties, dan adviseren wij de provincie met hen in gesprek te gaan over mogelijke oplossingen voor het seizoen 2021-2022.

B.

CULTUUREDUCATIE

Cultuureducatie en onderwijs zijn belangrijk voor de toekomst van cultuur en heeft een directe relatie met de andere onderdelen van de cultuurpiramide. Hier begint de basis van interesse en deelname aan cultuur (passief en actief). Voor het in stand houden van het kunst- en cultuuraanbod is het belangrijk dat kinderen en volwassenen kennismaken met kunst en cultuur, hun kennis kunnen verdiepen en talenten ontwikkelen. Dat kan op school, bij culturele instellingen, bij verenigingen en/of bij particuliere docenten.

KNELPUNTEN De interesse voor cultuur wordt in de basis opgewekt door goede cultuureducatie, zowel bezien vanuit het onderwijs als vanuit de vrijetijdsbesteding. Als gevolg van COVID-19 constateert de regio de volgende problemen: Locatieproblemen • Binnenschools: Scholen stellen nu andere prioriteiten (rekenen en taal voor culturele ontwikkeling). Activiteiten met een grote groep zijn moeilijk of vragen om tal van (soms kostbare) aanpassingen, klassen gaan beperkter naar voorstellingen/musea. • Buitenschools: de COVID-regelgeving beperkt activiteiten, de kosten stijgen als er meer ruimte nodig is. De sociale functie van deelname aan culturele activiteiten vermindert of wordt belemmerd door de veilig-

heidsmaatregelen. Angst voor COVID kan de deelname aan cultuureducatieprojecten van oudere en kwetsbare inwoners belemmeren. Hierdoor vallen inkomsten van professionals en organisaties weg. Kleinere podia en musea zijn juist afhankelijk van groepen om rendabel te kunnen blijven; om iedereen te bedienen in een ruimte moeten er meer lessen voor minder mensen georganiseerd worden Verschraling aanbod • Veel cultuur-educatieve organisaties werken met zzp’ers. Zowel deze organisaties als de zzp’ers hebben het zwaar. In de afgelopen jaren zijn bijvoorbeeld muziekscholen verdwenen, zijn er minder verzamelplekken/ cultuurknooppunten en is het geheel meer individueel georganiseerd. Wij zien sterke aanleiding te vrezen dat een deel van de cultuurdocenten en andere professionals zich op een andere toekomst buiten de cultuursector zal oriënteren, bij gebrek aan (financieel) perspectief. Individueel financieel probleem inwoners • Zzp’ers, muziekscholen/culturele centra hebben minder inkomen, omdat minder inwoners lessen afnemen en omdat de lessen duurder worden. Inwoners kunnen zelf de hogere lasten voor cultuur niet meer betalen; lessen van professionals worden duurder voor onderwijs en inwoners.

MAATREGELEN We zien kansen om de inzetmogelijkheid en reikwijdte van de cultuurknooppunten6 verder te versterken om zo te komen tot slagkracht, verbinding en kruisbestuiving in de regio en tussen regio’s. Door meer samenwerking te faciliteren tussen cultuurmakelaars, kan er niet alleen lokaal, maar ook regionaal innovatie in de culturele infrastructuur plaatsvinden. Dit ter bevordering

6 Cultuurknooppunt: een aanbieder cultuureducatie die meerdere (minimaal drie) cultuureducatiedisciplines op één locatie aanbiedt, zoals bijvoorbeeld: muzieklessen, dans, theater, circus.

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.16

van onder meer de samenwerking, kruisbestuiving en doorstroom van talent binnen en tussen de regio’s. Er zijn in de regio een aantal multidisciplinaire cultuurknooppunten die lokaal(-overstijgend) aanbod presenteren. Wij willen deze cultuurknooppunten in de regio versterken en ze gebruik te laten maken van elkaars kennis, ervaring en best practices. Wij willen zo toewerken naar een netwerk van cultuurknooppunten die (sub)regionaal inzetbaar zijn en die zelf actief verbinding zoeken met andere cultuurknooppunten in en buiten de regio. Om een goed fundament voor de toekomst te leggen is samenwerking en afstemming noodzakelijk. Niet alleen tussenorganisaties die cultuureducatieve diensten en activiteiten aanbieden, maar vooral ook onderwijsinstellingen. Voor elke doelgroep zijn er lokaal goede voorbeelden hoe cultuureducatie op scholen, in het sociale domein en elders aangeboden kan worden. Denk aan ‘Muziek in de klas’, ‘Reizen in de tijd’, samenwerking tussen organisaties als Studio26 en ROC’s, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden Cultuurknooppunt Wijchen-Beuningen en vele anderen. 1)

Projectgroep Cultuureducatie en onderwijs instellen De projectgroep is samengesteld uit vertegenwoordigers van bestaande cultuurknooppunten. Organisaties die bovenlokaal opereren in talentontwikkeling vanuit cultuureducatie en/of onderwijs. Voorbeeld: Studio26, Velp (cultuureducatie en onderwijs), Cultuurknooppunt Wijchen-Beuningen (samenwerking tussen Wijchen en Beuningen), Cultuurbedrijf RiQQ, ROC’s etc. Fase I Wij zetten een projectgroep op met een

projectleider. De projectgroep stelt in 2021 een Plan van Aanpak op. Het plan van aanpak bestaat uit een concreet voorstel om cultuurknooppunten te versterken en toekomstbestendig te maken. Onderdelen hierin zijn o.a.: • Actuele aanbod van cultuureducatie en cultuurknooppunten in beeld brengen • Inzetten best practices op het gebied van inzet cultuureducatie en samenwerkingsmogelijkheden • Onderzoeken hoe doorgaande leerlijnen voor kunst- en cultuuruitingen (verder) ontwikkeld kunnen worden en talentontwikkeling gestimuleerd. • Leggen van verbinding of verstevigen contacten met voorgezet onderwijs (MBO) t.b.v. talentontwikkeling Ook andere regio’s kunnen gaan putten uit de voorstellen en inzet van de projectgroep cultuureducatie 025. In een aantal gevallen zijn er directe relaties en dwarsverbanden te leggen met aansluitende regio’s. Wij reserveren € 300.000,- van het provinciaal transitiebudget voor Fase I (projectleider, inzet projectteamleden en werkbudget). Fase II Fase II bestaat uit het uitwerken en uitvoeren van het opgestelde Plan van Aanpak door de projectgroep. Wij reserveren € 500.000,- van het provinciaal transitiebudget voor Fase II (uitvoering). 2)

Stimulering individuele cultuureducatie

Wij stellen voor de middelen voor het Jeugdcultuurfonds, of soortgelijke (lokale) initiatieven voor kinderen uit gezinnen met lage inkomens, tijdelijk aan te vullen zodat jeugd/jongeren die door financiële

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.17

problemen door COVID-19 toch lessen kunnen blijven betalen waardoor ze kunnen door ontwikkelen in hun talent. Daarmee voorkomen we dat de talenten onder hen verloren gaan en een betere mogelijkheid krijgen/ behouden om naar een kunstvakopleiding (MBO /HBO) door te stromen. Deze maatregel kan provinciebreed ingezet worden en samen kunnen wij voorwaarden opstellen waaronder deze stimuleringsmaatregel gestalte kan krijgen. Aangezien dit een provinciebrede maatregel kan zijn is hier geen bedrag aan gekoppeld. Eerst is inzicht nodig om hoeveel kinderen het gaat, om vervolgens een bedrag per kind te begroten. C. Amateurkunst, inclusief erfgoed Onder amateurkunst verstaan we alle kunstvormen op amateurniveau (toneel, zang, dans, beeldende kunst, multimedia etc.), het lokale verenigingsleven en alle amateurs die zich al dan niet via een historische vereniging of werkgroep archeologie bezighouden met historisch onderzoek. Amateurkunst kan in verenigingsverband worden beoefend of door deelname aan lessen en cursussen van muziek- en dansscholen, particuliere docenten of centra voor de kunsten en dorpshuizen. Veel koren en muziekorkesten hebben vakdocenten in dienst (bijvoorbeeld als dirigent) en verzorgen soms opleidingen voor hun (aspirant)leden.

KNELPUNTEN Bij de kwetsbare doelgroepen zien we een substantieel deel dat momenteel niet durft deel te nemen aan activiteiten amateurkunst en erfgoed. Hierdoor ziet bijvoorbeeld een museum dat volledig op oudere vrijwilligers draait, zich noodgedwongen om de deuren te sluiten. Daarnaast werkt de huidige coronaregelgeving belemmerend voor alle doelgroepen die deelnemen aan amateurkunst en erfgoed. Wij zien hier een

groot risico ontstaan voor de levensvatbaarheid van organisaties, als gevolg van teruglopende ledenaantallen (en de bijbehorende contributies) en donateurs. De sociale functie vermindert (geen nazit en gezelligheid na afloop). Bestaande ruimtes voor repetities en uitvoeringen zijn qua grootte en mogelijkheden regelmatig ontoereikend om te kunnen voldoen aan de veiligheidseisen. Veel organisaties staan onder druk omdat ze veelal werken met groepen vrijwilligers. Als gevolg van COVID-19 constateren we de volgende problemen: Vergrijsd vrijwilligersbestand Amateurkunst en erfgoed zijn voor een groot deel afhankelijk van vrijwilligers. Veel van deze vrijwilligers zijn senioren. Het hebben van een vergrijsd vrijwilligersbestand maakt de organisaties in deze sector kwetsbaar. Ook onder de deelnemers van de georganiseerde activiteiten neemt de vergrijzing toe. Al vóór corona was er beperkte aanwas van nieuwe (en jongere) leden. De coronacrisis maakt de vergrijzing bij de organisaties nijpender. Het voortbestaan van de organisaties komt onder druk te staan. Zij hebben veelal niet de professionele kenmerken om de benodigde veranderingen richting de toekomst zelfstandig vorm te geven, uitzonderingen daargelaten. Het risico bestaat dat de amateurorganisaties langzaam wegvallen omdat zij niet in staat zijn zich aan te passen.

Hierdoor verdwijnen ook de inhoudelijke en sociale waarden die zij vervullen. De basis van de culturele piramide wordt daardoor instabieler. Problemen met de exploitatie Vóór corona hadden sommige organisaties in amateurkunst en erfgoed al moeite om de exploitatie sluitend te krijgen. Door corona daalt de omzet. Eindvoorstellingen of concerten kunnen niet meer georganiseerd worden, bezoekers kunnen niet meer terecht in het museum. Gemeenten steunen de culturele

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.18

organisaties om ze overend te houden. Maar in een aantal gevallen is meer nodig om ook na de crisis verder te kunnen. De crisis is het momentum om het anders te gaan doen om de activiteiten voor de toekomst te borgen. Presentatie Er is behoefte aan vernieuwing in het publieksbereik en een aanvullend verdienmodel voor terugloop aan entreegelden. Bezoekersaantallen lopen terug omdat organisaties minder open zijn (door lockdown of door gebrek aan vrijwilligers) en minder bezoekers kunnen ontvangen binnen de 1,5 meterregel. Hierdoor zijn organisaties minder zichtbaar geworden. Voor amateurkunst en erfgoed is het door corona ook moeilijker geworden om de scholen te bereiken. De vraag is hoe scholen na de crisis gebruik blijven maken van het aanbod voor cultuureducatie. Minder samen doen Amateurkunst en erfgoed hebben naast hun intrinsieke waarde ook een belangrijke sociale functie. Mensen ontmoeten elkaar, wisselen contacten uit, en maken een praatje. Ze voelen zich verbonden. Zolang de coronamaatregelen gelden, kunnen amateurkunst en erfgoedinstelling niet tot nauwelijks samenkomen. Het gevoel van saamhorigheid wordt minder, eenzaamheid neemt toe. De sociale structuur die afbrokkelt, wordt niet zo makkelijk meer nieuw opgebouwd. Perspectief bieden is daarom van belang voor de organisaties.

MAATREGELEN We denken knelpunten te kunnen aanpakken door meer regionale samenwerking te stimuleren in amateurkunst en erfgoed. We zien een behoefte aan een vernieuwingsslag in het vrijwilligersbestand. We denken dat de inzet van een vrijwilligerscoördinator

voor meerdere verenigingen ze kan helpen. Bundeling van krachten, kennis en kunde: bepaalde functies gezamenlijk voor verschillende organisaties inzetten. We willen dit bewerkstelligen door een regionaal steunpunt voor amateurkunst in het leven te roepen, dat meerdere taken in de regio uitoefent. Regionaal steunpunt voor amateurkunst Amateurkunst moet bij de hand genomen worden om ze te ondersteunen op organisatorisch, personeel/vrijwilligers en materieel vlak. Een regionaal steunpunt biedt ondersteuning aan verenigingen en is aanvullend op de lokale culturele infrastructuur. In een aantal gemeenten is de lokale combinatiefunctionaris voor cultuur een eerste aanspreekpunt. Die persoon weet hoe de lokale amateur culturele infrastructuur in elkaar steekt. Wij vinden het daarom verstandig die te betrekken bij de vorming van een regionaal steunpunt. Overstijgende onderwerpen willen we samen oppakken zoals: ondersteunen cursusaanbod, streamingsdiensten en digitalisering, inventarisatie grotere oefenruimtes regio. We zien kansen in nauwere samenwerking en in transformatie in de amateurkunst en het erfgoed, om zo de organisatorische en personele kwetsbaarheid te verminderen en kosten te drukken. Het steunpunt Amateurkunst werkt een aantal opgaven uit die bijdragen aan de lokale behoeften van amateurkunst.

Hieronder geven we voorbeelden van mogelijke uitwerkingen: • Delen van kennis en kunde Verenigingen vinden vaak zelf het wiel uit. Ervaring uitwisselen die andere organisaties hebben opgedaan, helpt. Ook kan het steunpunt op organisatorisch vlak of in fondsenwerving ondersteuning bieden. Zo kan het voordelig zijn om gezamenlijk een dirigent

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.19

of regisseur aan te stellen die voor meerdere verenigingen werkt, online cursussen aanbieden om verenigingen te helpen in digitalisering van het aanbod. Het Steunpunt heeft het overzicht en kan hierin bemiddelen. Als na het vaccineren de maatregelen versoepeld worden, kan het steunpunt helpen bij het vinden van geschikte (oefen)ruimtes in de regio die voldoet aan de dan nog geldende maatregelen. Het steunpunt kan advies geven hoe verenigingen binnen de maatregelen hun activiteiten weer kunnen opstarten. • Vrijwilligers Het steunpunt werkt voortellen uit om het vergrijzende vrijwilligersbestand binnen de amateurkunst en het erfgoed te vernieuwen en te verjongen. Het steunpunt helpt organisaties die in de knel komen door gebrek aan vrijwilligers. Zo kan het steunpunt (samen met de lokale combinatiefunctionaris) zorgen voor: • uitwisseling van leden (marktplaats van vraag en aanbod; bijvoorbeeld musici voor orkesten); • ondersteuning bieden bij het werven van nieuwe leden en vrijwilligers door verbindingen te maken met het domein re-integratie en statushouders; • verbinding te maken met het sociaal domein voor het werven van nieuwe vrijwilligers, bijvoorbeeld voor (arbeidsmatige) dagbesteding. • Stageplekken opzetten voor studenten in de culture sector bij amateurkunst en erfgoedinstellingen.

• Faciliteren in het opzetten van een gezamenlijke jeugdopleiding • Jongeren en cultuureducatie in verbinding brengen met amateurkunst en erfgoed Organisaties moeten een omslag maken in hun werkwijze om jongeren aan zich te

binden. Zonder nieuwe aanwas kwijnt een vereniging weg. We denken de jongere doelgroep te bereiken door in het cultuuraanbod vernieuwing toe te voegen door gebruik te maken van sociale media. Betrek jongeren bij het werk van amateurkunst en cultureel erfgoed door ze podcasts te laten maken of youtube filmpjes van een muziek- of toneelvoorstelling. Maak verbinding tussen erfgoed, amateurkunst en de kunstvakopleidingen en/of voortgezet onderwijs. Zo komen jongeren in contact met de verenigingen en bereiken de verenigingen een jonger publiek. Het steunpunt kan hierin samen optrekken met de projectgroep voor cultuureducatie. • Delen van materialen en/of huisvesting Het bevorderen van gezamenlijke inkoop van muziekinstrumenten, onder te brengen in een gedeelde instrumentenbank, of een gezamenlijke inkoop van bladmuziek kan kosten besparen. Ook het gezamenlijk laten uitvoeren van reparaties van instrumenten bespaart kosten. Wellicht heeft een vereniging een lid in huis die reparaties uitvoert, en dit ook voor andere verenigingen wil doen (‘repair café’ voor muziekinstrumenten). Dit kan ook bij het verstellen van kostuums. Het steunpunt onderzoekt de behoeften en kijkt wat er gedeeld en uitgewisseld kan worden tussen de verenigingen.

Voor zichtbaarheid en behoud van publiek (en inkomsten) kan het steunpunt een rol spelen in het ontwikkelen van de volgende innovaties: • Streamingsdienst van voorstellingen Een manier om publiek te bereiken en een alternatief verdienmodel op te tuigen, is gebruik te maken van het streamen van voorstellingen. Vanuit de professionele podia is deze wens ook geuit. Wij zien hierin een mooie verbinding met de amateurkunst. Hoe dit vorm moet krijgen, is nader uit te werken.

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.20

Organisaties hebben bij het opzetten van streamingsdiensten ondersteuning nodig in kennis en kunde. Het steunpunt kan daarin regionaal een functie vervullen in het geven cursussen en workshops. • Online galerie – atelier voor amateur beeldende kunst Een Online 025 Atelier. Hier kan de amateur beeldend kunstenaar zijn werk kan tonen aan het publiek. De investering in een online atelier moet gericht zijn om de sector alternatieve manieren van aanbod te presenteren onder de huidige omstandigheden, maar ook te onderzoeken waar eventuele nieuwe verdienmodellen liggen. • Regionale beeldbank Online ontsluiten van de erfgoedcollectie. Meer zichtbaarheid door samenwerking in digitalisering collectie. Verenigingen werken aan digitalisering van hun collectie van het cultureel erfgoed. Voor de borging van het erfgoed voor de toekomst en de ontsluiting van het erfgoed voor een breder publiek. Dit doen zij nu vaak op eigen houtje. Ieder met zijn eigen digitaliseringssysteem. Door samen te werken in een regionale beeldbank voor cultureel erfgoed kunnen kosten worden bespaard. Door bundeling zien we een groter publieksbereik mogelijk. Veelal zijn de erfgoedinstellingen afzonderlijk te klein om een groter publiek te bereiken. Hun aanbod is daarvoor te beperkt, hoewel de inhoud wel van onschatbare waarde is voor de (lokale) samenwerking.

De digitalisering biedt erfgoedinstellingen de mogelijkheid om nieuwe presentatietechnieken toe te passen, waarmee ook nieuwe doelgroepen bereikt kunnen worden.

bestendiging inclusief financieringsmodel. We stellen voor om een dergelijk steunpunt onder te brengen bij Cultuur Oost, in samenwerking met Erfgoed Gelderland. Hier ligt al de nodige expertise. Het steunpunt kan een verdiepingsslag binnen Cultuur Oost worden. Wij vinden de betrokkenheid van de lokale combinatiefunctionarissen, daar waar zij een functie in dit veld vervullen, belangrijk omdat zij het lokale speelveld kunnen betrekken. Dit laatste kan een combinatie zijn met de doorontwikkeling van de cultuureducatiepunten. Het is aan de gemeenten om hiervoor voldoende aanvullende uren beschikbaar te stellen. Wij reserveren € 420.000,- van het provinciaal transitiebudget voor het opzetten van een regionaal steunpunt Amateurkunst (inclusief werkbudget) voor een periode van twee jaar.

Wij zetten in op een pilot steunpunt voor amateurkunst en erfgoed voor twee jaar. In deze tijd kunnen vraagstukken verder uitgewerkt worden en toegewerkt naar een

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.21

4.

FINANCIËN

De deelnemende gemeenten in de regio 025 Arnhem – Nijmegen krijgen in 2021 een aanvullende uitkering ten behoeve van de culturele infrastructuur vanuit het Rijk ter hoogte van € 6.131.919,-. 7 Deze middelen zijn om praktische redenen niet geoormerkt, maar de Minister geeft aan er alle vertrouwen in te hebben dat gemeenten deze middelen op een effectieve manier in de culturele sector laten landen. De middelen zijn bedoeld om essentiële onderdelen van de lokale infrastructuur te ondersteunen en de lokale infrastructuur in stand te houden. Het merendeel van de gemeenten in de regio 025 hebben de beschikbare middelen daarvoor al ingezet of voor 2021 met dat doel gereserveerd. Wij stellen voor dat de provincie hetzelfde bedrag als het Rijk reserveert voor maatregelen ten behoeve van de bredere regio. Dat stelt de lokale overheden in staat om, met de aanvullende steun vanuit het Rijk, maatwerk

te leveren voor de lokale infrastructuur en tevens voor de langere termijn te werken aan innovatie en transitie. Een opgave die het lokale niveau overstijgt. Deze middelen blijven dus bij de individuele gemeenten, ten behoeve van de lokale infrastructuur. Uiteraard zullen de gemeenten ook hun bijdrage in de vorm van onder andere co-financiering leveren aan de totale transitie-opgave. Vorm en hoogte van deze co-financiering wisselt per maatregel en is nog ter uitwerking en besluitvorming. Het is aan de gemeenten zelf om te bepalen welk deel van de middelen uit het Gemeentefonds zij voor onderstaande maatregelen zullen inzetten; zij hebben immers allereerst de verantwoordelijkheid voor het in standhouden van de lokale infrastructuur en zullen een deel van de rijksmiddelen daar dan ook primair voor willen inzetten. Dit staat los van het transitieproces op langere termijn naar een toekomstbestendoge regionale infrastructuur, waar genoemde maatregelen voor zijn bedoeld.

Maatregel (looptijd 2021-2022)

Bedrag

Amateurkunst 1. Steunpunt voor amateurkunst (incl. werkbudget) 2. Vrijwilligersbureau

€ 100.000 € 320.000

Cultuureducatie 3. Projectgroep Cultuureducatie en onderwijs 4. Stimulering individuele cultuureducatie

€ 800.000 ntb

Top- en middensegment 5. Innovatie productie en presentatie 6. Vergroten schaalniveau en professionalisering a. Bedrijfsvoering en organisatie b. Scholing personeel 7. Samenwerking kunstvakonderwijs 8. Podia en buitenfestivals

7 Uitgekeerd in Decembercirculaire Gemeentefonds 2020.

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.22

€ 2.700.000 € 1.500.000 € 200.000 € 300.000 ntb

5.

TOT SLOT

Tot slot willen wij uw aandacht vragen voor onze samenwerking in het vervolg van dit Herstelproces. Wij zien meerdere redenen waarom het van belang is dit proces gezamenlijk verder vorm te geven: • Het karakter van het Transformatievoorstel is bij uitstek bovenlokaal en in een aantal gevallen zelfs bovenregionaal en dat vraagt om een soortgelijke aanpak; • we willen de sector niet verder belasten dan nodig is; • zo min mogelijk competitieve instrumenten (zoals een tender) inzetten; • rekening houden met veelheid en verscheidenheid aan organisaties en instellingen waarvoor deze maatregelen zijn bedoeld; • tegelijkertijd is zekere snelheid geboden.

nauwe afstemming en samenwerking met en tussen de regiogemeenten , op basis van gelijkwaardigheid. Wij zijn met ons allen verantwoordelijk voor een toekomstbestendige culturele infrastructuur.

Het Transformatievoorstel laat zien dat er veel moet gebeuren, met de nodige urgentie. Zo ligt voor een aantal maatregelen, zoals Maatregel 1 en 2, de vorm waarin deze het beste kunnen worden uitgevoerd, nog open. Ook vinden we het belangrijk om de sector hierbij te betrekken. Bovendien zien we maatregelen die aan elkaar gerelateerd zijn of waarvan wij vermoeden dat de achterliggende vraagstukken ook in andere regio’s spelen. We vinden het belangrijk om in dit complexe proces gezamenlijk, gemeenten en provincie, op te trekken. Niet alleen in financiële ondersteunende zin, maar ook bij het vertalen van de maatregelen in instrumenten of andere vormen van uitvoering, het stellen van de benodigde kaders en het op korte termijn laten landen van de middelen op de juiste plaatsen. Dit alles vraagt ons inziens om een actieve, coördinerende rol van de provincie, en

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.23

Transformatievoorstel voor de cultuurregio 025 is op verzoek van de provincie Gelderland opgesteld in het kader van Herstelplan Covid-19. Het is door de wethouders cultuur van 15 van de 18 gemeenten in de Groene Metropoolregio vastgesteld:

transformatievoorstel cultuurregio 025 p.24

Nr 1

Titel plan Integraal atelierbeleid waarbij de ruimte in de regio, buiten de steden beter wordt benut. Door regionaal atelierbeleid neemt de verspreiding toe, is er een grotere diversiteit in ruimtes

Korte inhoud Voor kunstenaars in bijna alle disciplines is het moeilijk om een betaalbare atelierruimte te vinden. In de grote steden is dat steeds lastiger vanwege grote migratie vanuit de randstad naar het Oosten, maar ook beleid van de steden is er steeds meer op gericht om kunstenaars voor langere termijn aan de regio te binden. daarom zou het atelierbeleid ook buiten de grote steden maar in heel gelderland erop gericht moeten zijn om ook in de regio blijvend ruimte te maken voor kunstenaars. Waarbij in acht moet worden genomen dat kunstenaars uit creatieve industrie/ beeldende kunst e.d. andere behoeften hebben dan podiumkunstenaars.

Sector segment 𑿱 makers en professionals

Nr 2

Titel plan Ondersteuning opdrachtgeverschap aan kunstenaars/ makers

Korte inhoud Ondersteuning van kunstenaars, ontwerpers (mode, grafisch etc), dansers, fotografen, theatermakers, schrijvers, musici, filmmakers, en ook conceptontwikkelaars, die een opdracht krijgen van culturele, erfgoed- en maatschappelijke instellingen door het vergoeden van de honoraria. Op deze manier steunt de Provincie de brede culturele infrastructuur in Gelderland van culturele en maatschappelijke instellingen, producenten en makers.

Sector segment ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. 𑿱 makers en professionals

Nr 3

Titel plan Stimulerings-regeling Domein-overstijgend werken

Korte inhoud Een van de manieren om beroepsperspectief te krijgen en te behouden is het samenwerken van kunstenaars met andere domeinen, waarbij beide partijen de initiator kunnen zijn. Stel een subsidieregeling in waarin samenwerkingen mogelijk worden gemaakt en waarbij de samenwerkingspartner uit het andere domein een voucher kan krijgen om de kunstenaar fair pay te betalen. Er is geen producerende verplichting. Nieuwe en duurzame netwerken creëren. Opdrachtgeverschap stimuleren. Domeinoverstijgend werken. experimenteren met opdrachtgeverschap in diverse domeinen en zo cultuurparticipatie breder inzetten.

Sector segment ☐ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. 𑿱 makers en professionals

Nr 4

Titel plan Korte inhoud Aanpassing subsidie- De subsidieregelingen van provincie: kleine producties en festivals en regeling 'Kleine talentontwikkeling voor professionals zijn hele mooie middelen om de groep van festivals en producties' individuele makers en kleine stichtingen de kans te geven te produceren en stimuleren. Zorg voor voldoende financiële middelen om de grote behoefte van de makers in 2021 tegemoet te komen en de regeling het gehele jaar ruim open te houden. Maak bij kleine producties en festivals het provinciale belang minder zwaar, zodat het ook een laagdrempelige aanvraag kan zijn. Aanvragen via een makkelijk format met een korte toetsing en snelle beslissing max 4 weken

Nr 5

Titel plan Uitbouwen van samenwerking tussen instellingen en makers in de regio, aanvullend aan de grote publieksmanifestaties

Korte inhoud Sector segment Ons plan in het kader van herstel en innovatie gaat om aanvullende activiteiten, ☒ top segment (instellingen met waarbij we een groot aantal partners in de regio bij elkaar brengen, die in aard landelijke en internationale uitstraling) anders dan wat we “normaal” doen als organisatie met een nationaal en ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) internationaal bereik. De focus zal liggen op een groter draagvlak door een brede ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, participatie van partners en het vergroten van continuïteit. musea, festivals, etc. Met de extra investering zullen we onze expertise, ons netwerk en platform inzetten ☒ amateurkunst en – erfgoed voor een doorlopend programma t/m 2024 met tal van grote en kleinere organisatie beoefening binnen en buiten de kunst en cultuur, binnen en buiten de stedelijke netwerken. We ☒ cultuureducatie op school en in de willen via de herstel- en innovatieagenda de kans grijpen om door te pakken op vrijetijd verbinding: het project is erop gericht de afstand tussen mensen te verkleinen, de afstand tussen stad en platteland, de afstand tussen de vele culturen die onze regio rijk is. We denken dat de antwoorden voor veel maatschappelijke vraagstukken te vinden zijn in lokale en regionale kwaliteiten en waarden.

Nr 6

Titel plan Kennis verzamelen en ontwikkelen tbv de mogelijkheden die digitalisering biedt om samen te blijven werken en het publiek/stakeholders te blijven bereiken.

Korte inhoud Duurzame innovatie door omdenken van bestaande producten mbv experts met innovatieve, out-of-the-box denkkracht Van belang dat dit door een heel divers team wordt gedaan: zowel wat betreft disciplinaire achtergrond, leeftijd en werkervaring als persoonlijke kwaliteiten waardoor team in staat is om over de grenzen van het eigen perspectief heen te kijken en bereid is deze ter discussie te stellen.

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling)

Nr 7

Titel plan Culturele mobiliteit: drempelvrij

Korte inhoud Onze instellingen vormen bij uitstek de laagdrempelige toegang tot cultuur. We willen deze laagdrempeligheid verder versterken. Nog niet iedereen ervaart cultuur als makkelijk toegankelijk. Dat komt onder andere door een normenkader dat minder inclusief is dan we ons realiseren. Ook zijn digitaal aanbod en digitale informatie niet altijd inclusief, begrijpelijk of passend. Wij kunnen zorgen voor een meer wendbare en weerbare cultuur en samenleving door drempelvrij: • toegang te geven tot het leren van basisvaardigheden; • cultuureducatie beschikbaar te stellen (in de vrije tijd en op school); • cultuurparticipatie te stimuleren; • bereik te diversifiëren.

Sector segment ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Doelen: 1. Versnelling van digitalisering 2. Inhoudelijk provinciebreed programma waarbij we de sociale middenklasse en de kwetsbaren een stem geven en laten participeren. Op school en in de vrije tijd. Thema: jouw stem telt! Pagina 1 van 8

Sector segment ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. 𑿱 makers en professionals

Nr 8

Titel plan Uitbreiding provinciale regeling Retourtje Cultuur Gelderland

Korte inhoud De provincie Gelderland heeft een regeling Retourtje Cultuur Gelderland waarmee busvervoer van en naar een voorstelling gesubsidieerd wordt als het primair onderwijs Phion, Introdans of Kwatta bezoekt. De VSCD Podia in Gelderland pleiten ervoor dat deze regeling wordt uitgebreid en dat een breder cultureel aanbod in onze podia gebruik kan maken van deze regeling. We denken aan het totale aanbod dat gesubsidieerd wordt door de Rijksoverheid (BIS) en het Fonds Podiumkunsten. Hiermee brengen we gezamenlijk kinderen in Gelderland in aanraking met een groter en breder cultureel aanbod en kunnen ook voorstellingen en concerten in de gehele provincie worden bezocht.

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr 9

Titel plan Garantiefonds Podiumkunsten aanbod Gelderland:

Korte inhoud De VSCD-theaters, bestaande uit middensegment en topinstellingen, zullen de komende jaren niet of nauwelijks risico kunnen nemen in het aanbieden van grootschalige of risicovolle producties. Door de grote corona-verliezen in de exploitatie, zijn de theater genoodzaakt om risicoloos te programmeren. Door dalende koopkracht en gedaald consumentenvertrouwen, is het de verwachting dat podia een lange weg hebben te gaan totdat de zalen weer – tot de laatste stoeluitverkopen. En dat is nodig om een breed, professioneel, pluriform en grootschalig aanbod in Gelderland te kunnen presenteren. Wanneer het aanbod op de podia verschraalt, zullen artiesten en gezelschappen Gelderland ‘overslaan’ en komen de podiumkunstinstellingen in een neerwaartse spiraal terecht. Met een back-up van een Garantiefonds Podiumkunstaanbod Gelderland kunnen VSCD-theaters de komende jaren toch nog grootschalig professioneel, (inter)nationaal aanbod blijvend in Gelderland programmeren en verder werken aan een weerbare en wendbare en toekomstbestendige culturele infrastructuur.

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc.

houd een pluriform, grootschalig en breed podiumkunst aanbod beschikbaar voor Gelderland door een Garantiefonds Podiumkunstaanbod Gelderland op te richten

Een Garantiefonds Podiumkunstaanbod Gelderland draagt bij aan het ‘overeind houden’ van het primaire doel van de podia; namelijk een brede programmering. Het helpt de podia om de komende seizoenen grotere producties naar Gelderland te brengen en het aanbod interessant te houden. Een garantiefonds ondersteunt daarmee de gehele branche c.q. bedrijfskolom.

Nr 10

Titel plan Podia onderweg naar digitalisering

Korte inhoud ‘De overgang van het klassieke podium naar een hybride Media theater waarbij er zowel sprake is van een fysieke alsook virtuele zaal’

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) Uitgangspunt binnen de digitale innovatie is de realisatie van de installatie van Pro- ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, recording and Broadcast systemen (minimaal 3 camera’s met regie applicatie). Een musea, festivals, etc. systeem dat garant staat voor een solide, kwalitatieve en innovatieve opbouw waarmee de podia en culturele instellingen hun bezoekers kan connectoren en ook op zeer veel verschillende manieren kan inpassen binnen de huidige sociale, culturele en maatschappelijke ontwikkelingen.

Nr 11

Titel plan Gezamenlijke promotie 025

Korte inhoud Nav een 025-bijeenkomst in het najaar van 2020 hebben de marketeers van CNA en CNN een brainstromsessie gehouden waaruit het idee kwam om een gezamenlijke publiekscampagne te realiseren. Doel van deze campagne is niet het promoten van één instelling of activiteit, maar op een positieve manier te laten zien dat cultuur er is in al haar diversiteit. In deze campagne staan lokale/regionale makers en onderlinge uitwisseling centraal. Deze campagne wordt gedragen door CNA en CNN maar heeft het doel ook een gezicht te geven aan makers uit de hele regio en zal, naast de steden ook zichtbaar zijn in de omliggende gemeenten. We willen deze campagne insteken als een pilot die ons ervaring, kennis en versterking van het netwerk biedt. Hiermee leggen we de basis om de regionale, gezamenlijke promotie verder te kunnen ontwikkelen. • Het realiseren van een gezamenlijke publiekscampagne in het voorjaar van 2021 door de leden van CNA en CNN ism 025, die zowel in de steden, als in de omliggende gemeenten zichtbaar wordt. • Het versterken van het netwerk van marketeers en de onderlinge samenwerking. • Het ontwikkelen van een gedragen visie op gezamenlijke marketing voor cultuur in de regio 025. • Het realiseren van regionale promotie -en marketingactiviteiten: ontwikkelen van digitale platformen, apps, online en offline campagnes, events etc.

• Het vergroten en verbreden van het bereik

Pagina 2 van 8

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr 12

Titel plan Ontwikkeling Buitenfestivals-app

Korte inhoud Om de buitenfestivals in 2021 en daarna soepel te laten verlopen en bezoekers op een veilige manier toegang te geven tot de activiteiten ontwikkelen wij een functionele en gebruiksvriendelijke smartphone-app. Deze app wordt ontwikkeld samen met de Gelderse festivals die lid zijn van de Vereniging Buitentheaterfestivals Nederland. Hierdoor blijven de kosten per deelnemend festival behapbaar. Met extra ondersteuning van de Provincie Gelderland kunnen wij het gebruik van deze app ook vrijwel kosteloos aanbieden aan kleinschalige buitenfestivals in de regio, die met dezelfde crowd-management problemen worstelen.

Sector segment ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc.

Nr 13

Titel plan Garantiefonds voor buitenfestivals

Korte inhoud 1. Podium voor makers te blijven bieden 2. Stimulans om ondanks onzekerheden toch aanbod te generen 3. Het overeind houden festivalorganisaties Een Garantiefonds Buitenfestivals Gelderland draagt bij aan het ‘overeind houden’ van het primaire doel van de festivals; namelijk een breed, interessant en vernieuwend programma voor een divers publiek. Het helpt de festivals om de komende seizoenen festivals in Gelderland te houden. Een garantiefonds ondersteunt daarmee de gehele branche en houdt de hele kolom van makers, zzp’ers en iedereen die eromheen hangt overeind.

Sector segment ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc.

Nr 14

Titel plan Mobiele educatiedependance

Korte inhoud Ontwikkelen van een mobiele educatiedependance. Dit is een oude GMC uit 1943 die straks naar de scholen toe gaat om het verhaal over de wo2 te vertellen. Om dit te kunnen realiseren, met een duurzame toekomst zijn er een aantal punten van belang die tijdens de coronaperiode zijn blijven liggen. Dit zijn: - Een communicatie/educatie medewerker die de doelgroep helpt te bereiken. - Een online platform die de wo2 organisaties in de regio helpt verbinden, professionaliseren en een centrale benadering vanuit de buiten wereld/doelgroep. - Een grafisch ontwerper die ons helpt met het ontwerpen van de werkboeken, digitale omgeving etc.

Sector segment ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr 15

Titel plan Kenniscentrum voor kunst en cultuur

Korte inhoud Ons voorstel is om nieuw leven te blazen in het “KCG”; het Gelders Kenniscentrum voor Kunst en Cultuur. Deze instantie is rond 2011 gestopt te bestaan, maar bezat alles om de kunst en cultuursector op provinciaal niveau bij te staan en te ondersteunen. Doelen: • Voorlichting/scholing /educatie • Subsidie verstrekking/advisering/kwaliteitsbewaking • Uitwisseling/ondersteuning/voeling met de branche • Initiatieven/festivals/popronde/ed.

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr 16

Titel plan Cultuur vouchers

Korte inhoud Laat de kinderen/jongeren tijdens het onderwijs verplicht kennis maken met de diversiteit van cultuur. Dit is natuurlijk niet geheel nieuw, maar het vervolgtraject zeker wel. Geef mensen de mogelijkheid om buitenschools (vrijwillig en kosteloos) door te gaan met hun talenten te ontwikkelen. Geef de aanbieders de financiën en niet de scholen. Laat een cultuur coördinator, per regio, de combinatie zoeken tussen het culturele veld en de scholen. Hierdoor geef je indirect een (financiële) boost aan culturele centra/theaters die hun bezettingspercentage zien stijgen.

Sector segment ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr 17

Titel plan Ondersteuning Netwerk Buitenfestivals cultuurregio 025

Korte inhoud Sector segment Versterken van de positie van onafhankelijke buitenfestivals in de regio 025 door ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, het opzetten en ondersteunen van een netwerkorganisatie. musea, festivals, etc. Onderwerpen kunnen zijn: - belangenbenartiging: buitenfestivals hebben een eigen plek in het culturele bestel; zij zijn vaak laagdrempelig en de uitgelezen vorm/plek om publiek te laten kennismaken met kunst en cultuur. Nog lang niet alle lokale overheden hebben een cultuurbeleid waarin buitenfestivals een plek krijgen - kennisdeling - samenwerking op het vlak van programma en uitwisseling - ontwikkeling en innovatie, zoals bijvoorbeeld een festival-app waarmee crowdmanagement kan worden toegepast, koppeling met corona-app - onderzoek naar gezamenlijke inkoop - gesprekspartner van andere culturele partners en netwerken in de regio zodat samenwerking tussen instellingen en festivals makkelijker kan worden gerealiseerd

Pagina 3 van 8

Nr 18

Titel plan Drievoudig plan Vrijheidsmuseum

Korte inhoud Een drievoudig plan 1. Promotiecampagne (PR/marketing): de nieuwe grensoverschrijdende verhaallijn van het Vrijheidsmuseum. 2. Promotiecampagne (PR/marketing): het Infocentrum WO2 Nijmegen als spil- en draaipunt in de regio. (zie oa ook plan 14) 3. Ontwikkeling educatieprogramma van het Vrijheidsmuseum en het Infocentrum WO2: burgerschapsvorming en de kidsproofslag Hands-on & Brains-on.

Sector segment ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Het drievoudige plan omvat een viertal hoofddoelen: het is herstellend, duurzaam, vernieuwend en verbindend. In de bijgaande beschrijving van het plan komen deze doelen op verschillende niveaus en gradaties aan de orde. (bijlage 18b)

Nr 19

Titel plan Verbeter met kunst en cultuur de leefbaarheid van de wijk of straat. Onderzoek of we dit concept kunnen gebruiken op d schaal van een kleinere gemeente en omliggende dorpen.

Korte inhoud Samen met de welzijnsorganisatie en de woningcorporatie willen we achter de voordeuren en in de tuinen komen. Hoe kunnen we samen met de bewoners de straat verbeteren? Na een brainstorm met de woningcorporatie en de welzijnsorganisatie kwamen we erachter dat er problemen zijn die wij niet kennen. Maar waar we op een creatieve manier wel een bijdrage tot een oplossing kunnen komen. Door bijvoorbeeld een tuinproject op te zetten waarbij men zelf verantwoordelijk wordt om het onderhoud te doen. Dit kunnen we met kunstenaars, theatermakers en met jongeren doen. Uiteraard in samenwerking met de bewoners.

Nr 20

Titel plan Deskundigheidsbevordering kleinere Gelderse podia

Korte inhoud Sector segment Sinds 2018 zijn een groeiend aantal kleine podia uit Gelderland georganiseerd in de ☐ kleinere: gezelschappen, theaters, Vereniging Gelderse Podia. Alle betrokkenen zijn positief over deze samenwerking, musea, festivals, etc. maar middelen om een impuls te geven aan specifieke deskundigheid van de leden, op het vlak van bijv. fondsenwerving, vrijwilligersbeleid, politieke lobby, marketing of onderhandelingtechnieken zijn er niet. Een aantal leden vraagt via deze weg om ondersteuning om met elkaar een programma voor deskundigheidsbevordering voor de komende jaren te kunnen realiseren. Zo wordt een structurele bijdrage geleverd aan de weerbaarheid en wendbaarheid van de kleine podia in Gelderland.

Nr

Titel plan

Korte inhoud

Sector segment

21

Training Weerbaarheid en wendbaarheid voor culturele professionals en zzp'rs

De Cultuur Academy (Nijmegen) ontwikkelt i.s.m. Schakel 025 (Arnhem) een programma in dat zich richt op Weerbaarheid en wendbaarheid voor cultuur professionals in de 025 regio. Dit aanbod is voor kleine groepen. Echter, het aanbod kan uitgerold worden naar de hele provincie en wellicht met een extra inspanning om de makers / zzp-ers in de regio te bereiken. H

☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ NIET amateurkunst en – WEL erfgoed beoefening

Nr Titel plan 22 Ontwikkeling 3 jaarlijks terugkerende programma's

Korte inhoud Ontwikkeling van drie jaarlijks terugkerende beleefprogramma’s in voorjaar, zomer en winter. De drie programma’s willen we ontwikkelen met de organisaties in regio en provincie De innovatie van deze werkwijze willen wij als Orientalis graag op ons nemen en we vragen drie jaar ondersteuning. Daarna kan kunnen de programma’s zelfstandig door.

Sector segment ☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr

Korte inhoud

Titel plan

Sector segment

23 Stimuleren van Rheden heeft een particuliere schouwburg. Wij zijn aan het kijken om hier een regionale uitwisseling hotspot te maken. Dit staat nog in de kinderschoenen. Als wij de hele keten kunnen bundelen in Rheden en dit functioneel kunnen maken dan is dit winst. De verdienmodellen zij hier interessant en we verwachten voor deze ook voor een goot deel zo niet volledig commercieel te kunnen exploiteren. Om dit winstgevend te maken zal er gekeken moeten worden naar regionale uitwisseling. Het stimuleren van deze samenwerkingen is daarom gewenst. Waarin back-office eventueel gedeeld wordt en er veel flexibeler kan worden gewerkt aan de werkgevers- en werknemerskant. Daarnaast hopen we een stukje van de zorgvraag in Nederland ondervangen met kunst.

Nr

Titel plan

24 Drie plannen van Elst

Sector segment ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening

☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Korte inhoud

Sector segment

Drie problemen; 1. Oudere vrijwilligersbestand; Dit is wel een probleem maar niet eentje die wij zelf niet aan kunnen pakken. Dit doen wij door de vrijwilligersprofielen aan te passen, dit gaat gedifferentieerd worden over de taken die wij voor ons zien. 2. Differentiatie van taken; omdat we in de toekomst vernieuwende projecten willen doen waarvoor we nu niet de slagkracht ervaren om dit tot een ‘goed’ eindpunt te brengen zoeken we naar projectleiders en budget hiervoor. 3. We willen daarom kijken naar de mogelijkheden van digitalisering (augmented reality en mixed media). De innovatie zit hierin dat we gaan proberen het museum actueel te houden in presentatievormen. De vernieuwing zal ook moeten bestaan uit het actief benaderen van doelgroepen, die tot op heden het museum niet kennen. Samenwerking in de gemeente met relevante stakeholders wordt ook versterkt. Ook dit zien we als vernieuwing en borging van nieuwe toekomstmogelijkheden.

☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Pagina 4 van 8

Nr

Titel plan

Korte inhoud

Sector segment

25 Samenwerking erfgoed Samenwerking regio Maas en Waal op erfgoed ontsluiting, archivering en overdraagbaarheid. In de vorm van een persoon met mandaat, een regisseur van dit proces. Er is een schat aan informatie. Echter deze informatie is niet goed gedigitaliseerd en overdraagbaar. De kennis, verhalen en expertise voor een nuttige databank of overzicht is er maar er is geen verbinding waardoor dit tot stand komt. Een projectleider die de basis neerlegt, een structuur bouwt die zowel beleidsmatig en technisch klopt en deze vervolgens met projecten op thema’s de route naar archivering en samenwerking verder gaat invullen. Dit voor een jaar of 3 doen. Verder: Vrijwilligers; Kleine kernbesturen met een poule vrijwilligers. Binnen de huidige context verjongen zie ik niet gebeuren. Anders inrichten Publieksbereik: Veel is intern gericht, veel van het archiveren etc. gebeurd door ‘excentriekelingen’. De wereld van archiefwerk etc. is niet gericht op publieksbereik en niet verhalend

Nr

Titel plan

26 Denktank dans: community building en regionale samenwerking

☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Korte inhoud

Sector segment

Voor dans in Gelderland een community starten en deze verduurzamen. Geld vrijmaken voor een denktank en dit uitrollen over Gelderland. We lopen vaak tegen gemeentelijk beleid. Op beleidsniveau de samenwerking vinden op provinciaal niveau, dus zoek die regionale samenwerking op. We hadden geld aangevraagd voor de vooropleiding urban en die is afgewezen omdat we niet in Arnhem zaten. Velp en Rheden vonden dat we opleidde voor Arnhem. Wij worden nu niet meegenomen in bijvoorbeeld Arnhemse processen want we zitten 100 meter van de gemeentegrens vandaan.

☒ top segment (instellingen met landelijke en internationale uitstraling) ☒ kunstvakopleidingen (MBO, HBO) ☒ kleinere: gezelschappen, theaters, musea, festivals, etc. ☒ amateurkunst en – erfgoed beoefening ☒ cultuureducatie op school en in de vrijetijd

Nr

Titel plan

Korte inhoud

Sector segment

27

Betrekken programmeurcoördinator film

Het betrekken van een programmeur-coördinator voor Filmhuis, die 1) de grotere capaciteit die we op onze nieuwe locatie in de Turmac Cultuurfabriek in Zevenaar hebben strategisch inzet en 2) ons Filmhuis robuuster maakt door het ontwikkelen van aanvullend aanbod. Denk hierbij aan een educatief programma voor scholen, verdere samenwerking met (culturele) partners en een actieve uitwisseling met andere lokale filmtheaters.