Bij 4 2022-03-08 actie agenda schuldenvrij Bergen.pdf
Tekst van het document
Wie pakt het op? Sociaal.nl, gemeente Bergen domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven Sociaal.nl, gemeente Bergen domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Sociaal.nl Projectleider doorontwikkeling Sociaal Teams.
Effect: Het bieden van nazorg gericht op een duurzame financieel gezonde toekomst Waarom is dit belangrijk? Om te zorgen dat de inwoner na het succesvol doorlopen van de schuldsanering niet opnieuw in de financiële problemen komt, wordt nazorg geboden. Tijdens de aflosperiode heeft de inwoner de mogelijkheid van de inzet van budgetbeheer. Sociaal.nl biedt i.s.m. MEE & De Wering gedurende deze drie jaar coaching op maat om de inwoner voor te bereiden op de periode na de schuldregeling. Ongeveer een half jaar voordat het traject afloopt wordt de inwoner een budgetteringscursus aangeboden. Na de succesvol afgeronde schuldregeling wordt nazorg uitgevoerd door MEE & de Wering en Sociaal Team. Voor inwoners bij wie een schuldregeling niet tot stand komt, kijkt Sociaal.nl op welke manier een financieel stabiele situatie gecreëerd kan worden. Een vorm van budgetbeheer, duurzame financiële dienstverlening of bewindvoering behoort tot de mogelijkheden. Hierdoor blijft de financiële situatie stabiel tot het moment waarop een nieuwe poging tot schuldregeling weer kansrijk is. Voor twee groepen is de nazorg nog niet geregeld, namelijk aan inwoners die voortijdig uitvallen in het traject van de schuldhulpverlening én voor inwoners met een WSNP-regeling. Met het uitvallen in het traject zijn de problematisch schuldensituatie namelijk niet verholpen.
Na uitval in het traject van schuldhulpverlening en het beëindigen van de WSNP regeling wordt gedurende 3 maanden actief contact gezocht met de inwoner. Met de maatschappelijke partners gaan we in gesprek hoe de rol van nazorg effectiever ingevuld kan worden.
13
https://www.nvvk.nl/k/news/view/10106/3816/nvvk-publiceert-petitie-voor-landelijk-garantiefonds-saneringskrediet.html
14
https://www.nvvk.nl/schuldenknooppunt
24
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) 1.
2.
3.
Wat gaan we doen? Beschrijving van het werkproces van nazorg aan inwoners die voortijdig uitvallen in het traject van schuldhulpverlening en aan de inwoners waar de WSNP regeling afloopt. Met de samenwerkingspartner(s) in gesprek welke partner om afspraken te maken over de nazorg aan de inwoners die voortijdig uitvallen en aan de inwoners met een WSNP-regeling. Het doel en succescriteria van nazorg (her)formuleren met bijbehorende management age e kpi s. Met maatschappelijke partner jaarlijks evalueren op resultaten en verbetervoorstellen maken om inwoners tijdig te bereiken met de nazorg.
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Sociaal.nl Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven
Effect: Gericht inzetten van innovaties Waarom is dit belangrijk? De toenemende schuldenproblematiek, de krimp van het bereik en de beperkte budgetten dwingt tot creatief denken en handelen in de schuldhulpverlening. De innovaties gaan snel en vinden op verschillende vlakken plaats; technologie, methodiek, doelgroepen en in de bejegening. Het doel van deze initiatieven is om schulden te voorkomen, minder personen met schulden uit te sluiten van hulp en inwoners de juiste hulp te bieden. Een aantal innovaties zijn al eerder in dit document beschreven; vroegsignalering, het schuldenknooppunt en het landelijk garantiefonds saneringskrediet. De gemeente Bergen staat open voor innovatieve oplossingen voor de schuldenproblematiek en innovatieve vormen van samenwerking en houdt deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Hieronder volgen drie innovaties die de gemeente Bergen gaat inzetten. 1. Jongerenperspectieffonds. Welzijn Bergen kent een aantal jongeren met beginnende schuldenproblematiek. Het is belangrijk om deze jongeren snel en effectief te begeleiden naar een schuldenvrije toekomst. Het s elle geld lo kt aa de jo ge e . De reguliere schuldhulpverlening is voor de jongeren vaak niet mogelijk. Het Jongeren Perspectief Fonds (JPF), www.jongerenperspectieffonds.nl, biedt jongeren met schulden maatwerkoplossingen.
Het is een landelijke initiatief waarbij de schulden van jongeren worden afgekocht, zodat hun schulden (sneller) worden weggenomen. Tegelijkertijd worden de jongeren gestimuleerd om deel te nemen aan de maatschappij met een tegenprestatie. Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) Wat gaan we doen? 1. Samen met Jongerenwerk Stichting Welzijn Bergen en de gemeente Bergen een pilot starten voor 3 a 4 jongeren. Het JPF ondersteunt gemeenten hierin. We leren van gemeenten die al ervaring hebben opgedaan met dit project, bijvoorbeeld Maastricht.
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Jongerenwerk Stichting Welzijn Bergen en JPF
25
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
2. Stress sensitieve dienstverlening. Mensen met problematische schulden die hun post niet open durven te maken en geen overzicht hebben over hun situatie, helpen we niet door een uitgebreid aanvraagformulier te laten invullen alvorens hulpverlening te kunnen ontvangen. Stress-sensitieve dienstverlening beoogt de ervaren stress te verminderen en in ieder geval de geboden dienstverlening niet te laten bijdragen tot het stressniveau. Op dit moment is Sociaal.nl bezig met haar dienstverlening stress sensitief in te richten. In het huidige beleid van sociaal.nl staat het als volgt omschreven: De dienstverlener gaat naast de hulpvrager staan, in plaats van er tegenover of erboven. Als de hulpvrager zelf acties moet uitvoeren, worden die één voor één van hen gevraagd en ervoor gezorgd dat er duidelijke uitleg en reminders zijn. Ieder stapje vooruit wordt gewaardeerd. Sociaal.nl onderzoekt op dit moment de tool https://mesis.nu/mesis-en-stresssensitieve-dienstverlening/ en de eventueel toegevoegde waarde. De Sociaal Teams gaan hun dienstverlening vormgeven aan de hand van de Omgekeerde Toets methode. Deze twee methoden sluiten goed op elkaar aan. Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) Wat gaan we doen? 1. Sociaal.nl heeft de ontwikkeling naar een stress sensitieve dienstverlening ingezet.
Met Sociaal.nl in gesprek over de aansluiting met de methodiek, de omgekeerde toets, van de gemeente Bergen. 2. De gemeente Bergen formuleert het doel en de succescriteria van stress sensitieve dienstverlening met bijbehorende management age e kpi s. Met Sociaal.nl jaarlijks evalueren op resultaten en de stress sensitieve dienstverlening doorontwikkelen.
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Sociaal.nl Gemeente Bergen, domein SamenLeven
3. Inzetten van schuldhulpverlening als tegenprestatie in de Participatiewet. Het hebben van schulden is een belemmering om betaald werk te accepteren. In de Participatiewet is de tegenprestatie opgenomen. Tijdens de tegenprestatie werkt de bijstandsgerechtigden aan vaardigheden of activiteiten om de kans op het vinden van betaald werk te vergroten. Het werken aan de problematische schuldensituatie is een goede invulling van de tegenprestatie. Deze activiteit vergroot immers de kans op een betaalde baan. De komende jaren worden de bijstandsgerechtigden met een negatief vermogen actief doorverwezen naar het Meldpunt Betalingsachterstanden om een oplossing te vinden van de financieel problematische schuldensituatie. Vanuit de tegenprestatie wordt de schuldhulpverlening gestimuleerd.
26
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Wat gaan we concreet doen? (op de lange termijn 2022-2023) Wat gaan we doen? 1. Met de consulenten van de Participatiewet in gesprek over de invulling van de tegenprestatie met schuldhulpverlening. 2. Dossieronderzoek naar het aantal bijstandsgerechtigden met een negatief vermogen en de mogelijkheden van schuldhulpverlening. 3. Samen met consulenten, Sociaal Teams en Sociaal.nl een werkproces vormgeven voor de schuldhulpverlening in het kader van de tegenprestatie. 4. Het doel en de succescriteria formuleren van in het inzetten van de tegenprestatie voor schuldhulpverlening met bijbehorende management age e kpi s. Met consultenten, Sociaal Teams en Sociaal.nl jaarlijks evalueren op resultaten en de dienstverlening doorontwikkelen.
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. consulenten Participatiewet, Sociaal Teams, Sociaal.nl
Verbinden pijler 3: Adequate oplossing en innovatie De gemeente Bergen werkt nauw samen met Sociaal.nl voor de curatieve dienstverlening en maatschappelijke partijen worden betrokken voor ondersteuning gedurende de schuldhulpverlening en voor de gedragsverandering. Het gericht inzetten innovaties ondersteunt de doelen uit de andere pijlers. De landelijke of regionale initiatieven met vernieuwende aanpakken om inwoners te ondersteunen worden nauwlettend gevoegd door de gemeente Bergen. Ook de maatschappelijke partners kunnen innovaties aandragen om de schuldhulpverlening te verbeteren. In deze pijler werken we samen met de volgende partners: Professionals en vrijwilligers: Voor professionals en vrijwilligers in de gemeente Bergen is de toegang van schuldhulpverlening bekend. We trainen, informeren, faciliteren en ondersteunen professionals en vrijwilligers bij de innovatieve hulpverlening. Binnen deze pijler heeft Sociaal.nl een belangrijke functie.
27
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Verantwoorden pijler 3: Adequate oplossing en innovatie De voortgang van pijler 3 wordt gemonitord aan de hand van een aantal indicatoren. Deze indicatoren worden jaarlijks gemonitord in de schuldenmonitor. 1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Indicator: Eenduidige informatie over schuldhulpverlening en haar toegang op de gemeentelijke pagina op taalniveau B2. Deze actie is in 2021 afgerond. Op 3 verschillende communicatiekanalen worden jaarlijks twee succesverhalen gedeeld die de mogelijkheden van de schuldhulpverlening inzichtelijk te maken. De actie loopt van 2021 tot en met 2023. Voor de fase aanmelding en stabilisatie zij de managementvragen en kpi s geformuleerd en worden gemonitord. Deze actie wordt vanaf 2021 jaarlijks herhaald. Afspraken maken met Sociaal.nl over het inzetten van aanvullende producten binnen de schuldhulpverlening, bijvoorbeeld het saneringskrediet. De actie wordt in 2022 afgerond. Beschrijven van het werkproces van nazorg aan inwoners die voortijdig uitvallen in het traject van schuldhulpverlening en aan de inwoners waar de WSNP regeling afloopt. Deze actie wordt in 2021 afgerond. Voo de fase azo g zij de a age e t age e kpi s geformuleerd en worden gemonitord. Deze actie wordt vanaf 2022 jaarlijks herhaald. Het opzetten van de pilot van het jongeren perspectief fonds samen met Jongerenwerk Welzijn Bergen in 2021.
De pilot van het jongeren perspectief fonds draait in 2022 en 2023
Voor de stress sensitieve dienstverlening zijn de managementvragen en kpi s geformuleerd en gemonitord. Deze actie wordt vanaf 2022 jaarlijks herhaald. 10. Het vormgeven van de tegenprestatie met schuldhulpverlening voor bijstandsgerechtigden met een negatief vermogen. Deze actie wordt in 2022 opgepakt.
Verantwoordelijk: Gemeente Bergen afdeling communicatie Gemeente Bergen afdeling communicatie Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven
Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Jongerenwerk Stichting Welzijn Bergen Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Jongerenwerk Stichting Welzijn Bergen Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven
28
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Begroting In deze paragraaf is terug te vinden welke extra werkzaamheden er nodig zijn om de effecten in deze pijler te realiseren. Deze werkzaamheden zijn eerder beschreven in deze actie pijler. Scenario s
Wat
Nodig
Sociaal.nl sluit aan bij het landelijk garantiefonds. De gemeente Bergen volgt deze ontwikkeling en faciliteert indien mogelijk. Onderzoeken welke voorwaarden en financiële consequenties (denk aan rente %) er zijn van een schuldregeling via de Kredietbank, als een traject via Sociaal.nl niet mogelijk is. (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein over de mogelijkheden schuldhulpverlening. De bijeenkomst wordt georganiseerd door en voor het sociaal domein Opstellen doel en succescriteria van aanmelding, stabilisatie, nazorg, nieuwe producten en stress sensitieve dienstverlening. Inclusief de evaluatie. De toegang van de schuldhulpverlening evalueren door de ervaringsdeskundigen
Inzet personeel om de ontwikkelingen te volgen
Het opstarten van de pilot Jongeren Perspectief fonds Samen met consulenten, Sociaal Teams en Sociaal.nl een werkproces vormgeven voor de schuldhulpverlening in het kader van de tegenprestatie.
Kosten € 1.500
€ .
Inzet personeel
Organisator, communicatie, applicatiebeheer, ruimte, materiaal, inzet personeel, programma Inzet personeel & netwerkpartners, overeenkomsten, werkafspraken Begeleiding van de ervaringsdeskundigen tijdens het onderzoek Inzet personeel voor pilot en een fonds om de schulden te saneren. Inzet personeel en extra trajecten sociaal.nl
Totale kosten Pijler 3 Ade uate hulp e le i g e i
o atie
€ 1.000
Variërend fysiek en digitaal.
€ .
€ .500 € 2.000
80 uur
€ .
+e t a trajecten sociaal.nl
€ 28.000
29
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Pijler 4: Taboe doorbreken Het praten over financiële zorgen vraagt erom dat een inwoner, jong of oud, zich kwetsbaar durft op te stellen. Het is noodzakelijk om over je (financiële) problemen te praten om de juiste hulp of ondersteuning te krijgen. Wanneer er meer aandacht, dialoog en een proactieve houding van inwoners en organisaties voor financiën en financiële zorgen komt, dan wordt het taboe rondom schulden doorbroken. Denk hierbij aan het bespreken van deze onderwerpen tijdens de opvoeding, op school, in de media en binnen de dienstverlening in het sociaal domein. De pijler Taboe doorbreken is geslaagd wanneer: 1) Inwoners (jong en oud) zonder schaamte (met elkaar durven te) praten over financiën, financiële zorgen, financiële educatie, financiële opvoeding en 2) Inwoners er in een vroeg stadium hulp of ondersteuning vragen. 3) Als er inwoners zijn die lokaal als ervaringsdeskundige hun eigen verhaal met anderen delen.
Effect: Inwoners praten over financiën zonder schaamte Waarom is dat belangrijk? Armoede en financiële problemen zijn nog steeds onderwerpen waarop een taboe rust. Hierdoor durven veel volwassenen en jongeren er niet over te praten. Met familie niet, maar ook met vrienden niet. Wanneer jongeren op vroege leeftijd leren over geld en geldzorgen te praten, is het op latere leeftijd gemakkelijker om dit ook te doen. Spelenderwijs kunnen kleine kinderen leren hoe de wereld van geld, van inkomsten en uitgaven, in elkaar zit en hoe zij kunnen omgaan met geld. Ook leren kinderen omkijken naar kinderen die thuis minder financiële middelen hebben. Zij weten hoe moeilijk het is om inkomsten en uitgaven dan in balans te houden. Voor volwassenen geldt dat zij zich uit schaamte voor hun financiële problemen, niet of te laat voor hulp melden. Maar zwijgen over geldproblemen is geen oplossing. Het maakt het probleem vaak groter en moeilijker op te lossen. Daarom is het belangrijk dat inwoners met financiële zorgen hierover durven te praten. Maar ook hun omgeving moet de gevolgen van financiële zorgen weten de verborgen signalen herkennen. Dit kan helpen om problematisch schulden te voorkomen. In de pijler Op tijd erbij! wordt de actieve aanpak om schulden bespreekbaar te maken voorzien van (aanvullende) actiepunten.
Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) We gaan activiteiten uitrollen om financiën en schulden bespreekbaar te maken. De activiteiten zijn gericht op jongeren en volwassenen. Structurele voorlichting over geld en de mogelijke financiële ondersteuning Wat gaan we doen? Wie pakt het op? 1. Aa sluite ij de la delijke a pag e Kom jij eruit? https://www.komuitjeschuld.nl Via de landelijke campagne wordt De gemeente is in de het gesprek over financiële zorgen en schulden gevoerd. zomer van 2019 aangehaakt op de campagne.
30
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
2.
3. 4.
5.
6.
Jongeren kunnen voor informatie en advies terecht bij de inloopspreekuren geldzaken. Wanneer de jongere 18 jaar of ouder is komt hij/zij ook in aanmerking voor een schuldhulpverleningstraject. De pilot met het jongerenperspectieffonds is een middel om met jongeren in gesprek te gaan over de financiën. Ontwikkelen en uitgeven van het routeboekje over de financiële dienstverlening in de gemeente Bergen. Eventueel aansluiten bij de Wegwijzer minimaregelingen. Via het cliëntervaringsonderzoek Schuldhulpverlening vragen we of de inwoner bereid is om zijn/haar ervaringen te delen met andere inwoners (bijv. via een interview of een krantenberichtje). Op de nieuwe website www.sportenbewegeninbergen.nl zijn de financiële vergoedingsmogelijkheden voor ouders en verenigingen opgenomen.
7.
In subsidiebeschikkingen aan sport- en/of cultuurverenigingen nemen we de verplichting op om de leden (bijv. via de website of posters) te informeren over het bestaan van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. 8. We onderzoeken of de jongerenraad een rol kan nemen in het doorbreken van het taboe over geldproblemen. Online/offline ervaringsdeskundigen Wat gaan we doen? 1. In het najaar van 2020 met een uitloop naar begin 2021 neemt de gemeente Bergen deel aan het p oje t All-In van Save the Children gesubsidieerd door het Ministerie van Sociale Zaken. Het i st u e t All-I e gt de dialoog op ga g tusse fi a ieel kwetsbare jongeren, vrijwilligers en professionals in het sociaal domein. 2. Onderzoeken of het onderwerp financiën opgenomen kan worden in het (nieuwe) actieplan preventief jeugdbeleid. De pilot Jongeren perspectief fonds is hier een onderdeel van. 3. We zoeken aansluiting bij de interne werkgroep Preventie & Vroegsignalering. Wat gaan we doen? (op lange termijn 2022- 2023) Wat gaan we doen? 1. De mogelijkheid onderzoeken voor het inzetten van ervaringsdeskundigen. Vanuit de gesprekken met jongeren tijdens All-in en vanuit de cliëntervaringsonderzoek Schuldhulpverlening wordt onderzocht of werken met ervaringsdeskundigen tot de mogelijkheden behoort en welke functie de ervaringsdeskundigen zouden kunnen vervullen. 2.
De jeugdverpleegkundige praat tijdens de schoolgesprekken met de 14-jarige over financiële zorgen en regelingen en voorzieningen bij de gemeente.
Jongerenwerk Stichting Welzjin Bergen Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. afdeling communicatie Deze vraag is reeds opgenomen op het onderzoeksformulier. De website is al actief. Een communicatiecampagne volgt nog. Gemeente Bergen, subsidieloket.
Gemeente Bergen, bestuursbureau Wie pakt het op? Stichting Welzijn Bergen, Jongerenwerk i.s.m. Save the Children
Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven
Gemeente Bergen, domein SamenLeven en aandachtsfunctionaris JGZ
31
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Verbinden pijler 4: Taboe doorbreken Door erover te praten wordt het heersende taboe over geldproblemen en schulden doorbroken. Erover praten in je eigen netwerk en met hulp, kan een eerste stap zijn naar een oplossing voor de financiële zorgen. Hiervoor is het belangrijk dat verborgen signalen herkent worden. In deze pijler werken we samen met de volgende partners: Professionals en vrijwilligers: Voor professionals en vrijwilligers in de gemeente Bergen moet het bespreken van geldzorgen en schulden met jongeren en volwassenen routine worden. We trainen, informeren, faciliteren en ondersteunen professionals en vrijwilligers hierbij. Binnen deze pijler hebben de volgende partijen een belangrijke functie: het Sociaal Team, Sociaal.nl en MEE & de Wering. Het gaat hierbij om het delen van kennis en ervaringen.
Verantwoorden pijler 4: Taboe doorbreken De voortgang van pijler 4 wordt gemonitord aan de hand van een aantal indicatoren. Deze indicatoren worden jaarlijks gemonitord in de schuldenmonitor. Indicator:
1.
2. 3.
4.
5. 6.
Jaarlijks stuurt minimaal 20% van de inwoners die gebruik maken van de schuldhulpverlening, het ingevulde cliëntonderzoek over schuldhulpverlening retour of wordt op een andere manier de ervaring opgehaald. Participeren in de bijeenkomst van All-In. Deze actie vindt plaats in 2020 Ontwikkelen en uitgeven van het routeboekje over de financiële dienstverlening in de gemeente Bergen. Eventueel aansluiten bij de Wegwijzer minimaregelingen. Deze actie wordt afgerond in 2021. 3 keer per jaar wordt een budgetcursus aangeboden door MEE & de Wering. De bezoekingsgraad wordt geregistreerd.
Jaarlijkse bijeenkomst organiseren voor vrijwilligers en professionals over verborgen signaleren bij financiële zorgen. Er zijn lokale ervaringsdeskundigen die hun verhaal delen met andere inwoners. Deze actie wordt vanaf 2022 gemonitord.
Mogelijkheid om te volgen: Ja Nee, wat nodig --Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Ja Ja
----
Tot 2022 in Excel bestand daarna in de subsidieverant woording
Ja Ja
32
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Begroting In deze paragraaf is terug te vinden welke extra werkzaamheden er nodig zijn om de effecten in deze pijler te realiseren. Deze werkzaamheden zijn eerder beschreven in deze actie pijler. Wat Een (digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein, om de verborgen signalen te leren herkennen. De bijeenkomst wordt georganiseerd door en voor het sociaal domein. Onderzoek naar de mogelijkheid en inzet van ervaringsdeskundigheid Onderzoek naar de verschillende locaties van het Sociaal Team en inloopspreekuren Geldzaken
Ontwikkelen en uitgeven van het routeboekje over de financiële dienstverlening in de gemeente Bergen. Bijeenkomst All-In
Nodig Organisator, communicatie, applicatiebeheer, ruimte, materiaal, inzet personeel, programma
Scenario s Variërend fysiek en digitaal.
Wat is het doel en hoe ondersteun je de ervaringsdeskundigheid? Is de locatie geschikt om laagdrempelig in gesprek te gaan? Ook de openingstijden worden meegenomen Inzet van personeel en i.s.m. afdeling voorlichtingsmateriaal communicatie
Inzet personeel bijwonen bijeenkomst Totale koste Pijle Ta oe doo eke
Via SZW subsidie
Kosten € 1.000
€ . € .
Onder voorbehoud van offerte €4.500 € . € 9.000
33
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Pijler 5: Schuldenvrij met pensioen Het aantal pensioengerechtigden groeit in de gemeente Bergen. De overgang naar de pensioengerechtigde leeftijd is, qua inkomsten, een van de grootste veranderingen in het leven van een inwoner. Met pensioen gaan betekent een ander, vaak lager, inkomen, terwijl de vaste lasten hetzelfde blijven. Deze nieuwe situatie kan voor financiële zorgen leiden. Het armoederisico is klein onder de pensiongerechtigden. Van de ongeveer 3 miljoen AOW-gerechtigden is 3% arm. Wel is de armoede in deze groep meestal blijvend: bijna 90% van de arme pensioenontvangers is langdurig arm15.
Schuldenvrij met pensioen wordt bereikt als 1) Ouderen kunnen blijven meedoen 2) Schuldensituatie vroegtijdig wordt gesignaleerd, besproken en van een oplossing voorzien. 3) Inwoners zich op tijd aanpassen aan hun nieuwe financiële (pensioen)situatie.
Effect: Ouderen kunnen (blijven) meedoen Waarom is dit belangrijk? De ouderen hebben een specifieke positie binnen het gemeentelijk armoede en schuldenbeleid. Het is voor pensioengerechtigden vaak niet mogelijk om hun inkomstenpositie te verbeteren. Daarnaast worden ouderen minder zelfredzaam naarmate ze ouder worden. De gevolgen van armoede en schuldenproblematiek onder ouderen moet op een andere manier verkleind c.q. opgelost worden. Een laagdrempelige en outreachende werkwijze is nodig om met de ouderen in gesprek te gaan over financiële zorgen. De situatie in de gemeente Bergen:
Uit: Rapportage Ouderenmonitor 2016 Bergen, GGD Hollands Noorden
Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) Wat gaan we doen? 1. Duidelijk overzicht van de landelijke en gemeentelijke regelingen en voorzieningen voor ouderen met een laag inkomen en/of financiële problemen hebben. Onderzoeken welke ICT ondersteuning dit vergemakkelijkt, bijvoorbeeld www.checkwaarjerechtophebt.nl of www.berekenuwrecht.nl
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, afdeling communicatie
15 https://digitaal.scp.nl/armoedeinkaart2019/werkende-en-niet-werkende-armen/
34
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
2.
3.
4.
5.
Inzetten van verschillende vormen van communicatie om de ouderen (sneller) te bereiken, bijvoorbeeld in kranten, flyers, pictogrammen en gemeentelijke pagina. Communicatie passend bij de doelgroep. De gemeente Bergen zorgt voor een eenvoudige procedures en criteria bij het aanvragen van ondersteunende regelingen en voorzieningen. Onder de pensioengerechtigden in armoede onderzoeken of het aanbod van de gemeentelijke minimaregelingen aansluit bij de behoefte van de doelgroep. Onderzoeken of er behoefte is aan een specifiek pakket voor volwassenen c.q. pensioengerechtigden. Jaarlijks een bijeenkomst organiseren voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein om de (verborgen) signalen van financiële zorgen bij ouderen te herkennen en bespreekbaar te maken.
Wat gaan we doen?(op de lange termijn 2022- 2023) Wat gaan we doen? 1. We onderzoeken de mogelijkheid van een AOWtegoed/ouderenfonds via de bijzondere bijstand/minimabeleid.
Gemeente Bergen, afdeling communicatie
Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven
Stichting Welzijn Bergen i.s.m. Sociaal Team
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Ouderenadviseurs Stichting Welzijn Bergen en andere maatschappelijke partijen.
Effect: Vroegtijdig signaleren van schuldensituaties Waarom is dit belangrijk? De schuldenproblematiek van pensioengerechtigden verschilt van andere groepen doordat de mogelijkheden om (bij) te verdienen beperkter zijn. Ook is het vaak minder mogelijk om terug te vallen op familie en vrienden. Hierdoor worden kleine betalingsachterstanden als snel problematisch. Naast de ale te houdi g ij klei e etali gsa hte sta de zoals es h e e ij de pijle Op tijd erbij! en uitgewerkt in het Meldpunt Betalingsachterstanden, is er een kleine groep ouderen die problemen heeft met de betaalbaarheid van de eigen hypotheek. De schatting is dat tussen de 5% en 10% van de ouderen met een hypotheek problemen hebben met de betaalbaarheid van de hypotheek16. De verwachting is dat in de toekomst de groep ouderen met betaalbaarheidsproblemen groter wordt door de aflossingsvrije hypotheek en de steeds hogere hypotheek in verband met de stijgende huizenprijzen. Ze hebben vaak wel een substantiële overwaarde in de eigen woning (en mogelijk ook een substantieel pensioenvermogen), maar niet genoeg om gemakkelijk te verhuizen naar een kleinere koopwoning. Een samenwerking met de banken nodig om tijdig met deze inwoners in gesprek te komen.
16
https://www.trouw.nl/nieuws/aflossingsvrije-hypotheek-drijft-ouderen-in-hetnauw~b9423b00/?referer=https%3A%2F%2Fwww.fx.nl%2Fblog%2Fin-de-knel-door-de-aflossingsvrije-hypotheek
35
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) Wat gaan we doen? 1. Aansluiten ij de o t ikkeli ge i de pijle Op tijd erbij! e het meldpunt Betalingsachterstanden. 2. Het niet-betalen van gemeentelijke belastingen kan een signaal zijn dat er financiële problemen zijn bij ouderen. De belastingplichtigen met een openstaand saldo worden actief benaderd. In sommige gevallen kan dit ook leiden tot een verzoek om kwijtschelding. 3. Wanneer op een AOW uitkering bij de SVB beslag wordt gelegd, is dat een signaal dat er financiële problemen zijn in het huishouden. De SVB neemt contact op met het meldpunt Betalingsachterstanden. Hiervoor wordt een verwerkingsovereenkomst getekend. 4. Project met de banken om inwoners financieel gezien voor te bereiden op de pensioengerechtigde leeftijd (bijv. aanbieden infomap).
Ve i de pijle
: “ hulde
ij
Wie pakt het op? Gemeente Bergen, domein SamenLeven Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. domein bedrijfsvoering. Gemeente Bergen i.s.m. SVB
Gemeente Bergen, domein SamenLeven
et pe sioe
Het doel van deze pijler is om de bijzondere positie van de pensioengerechtigden met schuldenproblematiek te zien en deze groep ondersteuning op maat te bieden. De pensioengerechtigde maakt dan gebruikt maken van de voorliggende regelingen en voorzieningen. En bij (beginnende) financiële zorgen snel en adequate hulpverlening te kunnen bieden. Door de verschillende partners te verbinden op het onderwerp armoede en schulden bereiken we deze doelstelling. We investeren in het in voorlichting geven over de schuldenproblematiek bij ouderen bij de netwerkpartners, de voorliggende regelingen en sluiten aan bij de ontwikkelingen van het Meldpunt Betalingsachterstanden, om zo de schuldenproblematiek bespreekbaar te maken. In deze pijler werken we samen met de volgende partners: Professionals en vrijwilligers: Voor professionals en vrijwilligers in de gemeente Bergen moet het bespreken van geldzorgen en schulden met pensioengerechtigden. We trainen, informeren, faciliteren en ondersteunen professionals en vrijwilligers hierbij. Het Sociaal Team en Welzijn Bergen hebben een belangrijke functie in het delen van hun kennis en ervaringen. Met de plaatselijke banken in gesprek over de financieel kwetsbare positie van sommige pensioengerechtigden en de mogelijkheden tot samenwerking hierin.
36
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Ve a t oo de pijle
: “ hulde
ij
et pe sioe
De voortgang van pijler 5 wordt gemonitord aan de hand van een aantal indicatoren. Deze indicatoren worden jaarlijks gemonitord in de schuldenmonitor. Indicator:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
In het eerst volgende onderzoek van de GGD de vraag toevoegen of ouderen weten waar ze terecht kunnen met vragen over financiën of financiële zorgen. Het aantal pensioengerechtigden die een minimaregeling heeft aangevraagd én toegekend heeft gekregen, is in 2023 toegenomen naar 40 % in de gemeente Bergen. Het aantal meldingen van betalingsachterstanden waar het Meldpunt Betalingsachterstanden contact heeft gezocht met de pensioengerechtigde, maar geen contact tot stand is gekomen, met reden: niet thuis, weigering, verhuisd/onbekend op adres. Het aantal meldingen van betalingsachterstanden bij de pensioengerechtigde waar het Meldpunt Betalingsachterstanden actie heeft ondernomen, met resultaat: hervatten betaling, doorverwijzing schuldhulpverlening of andere hulpverlening, a de s l… Het aantal meldingen van betalingsachterstanden waarin het Meldpunt Betalingsachterstanden geslaagd is in het contact met de pensioengerechtigde: er is een diagnose, een Plan van Aanpak en waar nodig een overdracht naar Sociaal.nl. Het aa tal ieu e meldingen van pensioengerechtigde met betalingsachterstanden die nog niet bekend zijn bij Sociaal Team en Sociaal.nl. Met de SVB zijn in het kader van de vroegsignalering procesafspraken gemaakt.
Mogelijkheid om te volgen: Ja Nee, wat nodig Ja
Ja
---
----
---
---
Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Convenant en verwerkingso vereenkomst en tekenen met SVB
37
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Begroting In deze paragraaf is terug te vinden welke extra werkzaamheden er nodig zijn om de effecten in deze pijler te realiseren. Deze werkzaamheden zijn eerder beschreven in deze actie pijler. Wat Nodig Eén bijeenkomsten voor Organisator, vrijwilligers en professionals in het communicatie, sociaal domein om te leren hoe je applicatiebeheer, financiën en financiële zorgen ruimte, materiaal, inzet signaleert en bespreekbaar kunt personeel, programma maken bij pensioengerechtigde. De bijeenkomsten worden georganiseerd door en voor het sociaal domein Overzicht maken van de Personele inzet, inzet gemeentelijke en landelijke vormgever regelingen en voorzieningen voor de pensioengerechtigde en de partners. Samenwerking met de banken Personele inzet, onderzoeken en indien mogelijk materiaal, vorm geven. communicatie Totale kosten Pijler 5 Schuldenvrij met pe sioe
Scenario s Variërend fysiek en digitaal.
Kosten € 1.000
i.s.m. de communicatieafdeling van de gemeente Bergen
Onder voorbehoud van offerte € 4.500 € . € 7.000
38
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Pijler 6: Covid-19 en schuldhulpverlening Waarom is dit belangrijk? Tijdens het schrijven van dit actieplan heeft de coronacrisis zich ontwikkeld tot een crisis waar niemand omheen kan. Hierdoor is de wereld in een paar weken tijd in een totaal ander daglicht komen te staan. Dat heeft gevolgen voor dit actieplan en wat we de komende maanden gaan doen. Maar wat de impact precies is, is nog lastig aan te geven. Naast het menselijk leed dat we zien, wordt de economische schade steeds zichtbaarder. Dit gaat ongetwijfeld leiden tot een toename van armoede en schuldenproblemen in de gemeente Bergen. Recent Nibud-onderzoek laat zien dat in 20% van de Nederlandse huishoudens ernstige financiële tekorten ontstaan als direct gevolg van de crisismaatregelen. De harde klappen vallen bij zelfstandigen en mensen met flexcontracten en nul-uren-contracten, waaronder grote groepen jongeren. We zien een groot beroep op tijdelijke ondersteuningsmaatregelen, zoals TOGS, Tozo en NOW. De e ))P e s e e k e e s et fle i ele o t a te he e aa s hij lijk ook op iddella ge termijn extra aandacht nodig omdat ze financieel gezien extra hard getroffen worden. De verwachting is dat er de komende periode meer beroep op schuldhulpverlening wordt gedaan én dat een andere doelgroep aanspraak maakt op de schuldhulpverlening.
De NVVK17 verwacht een stijging van 30% aan aanvragen schuldhulpverlening, zodra de betaalpauze bij gerechtsdeurwaarders stopt. De situatie in Bergen: De aanvraag van de Tozo-regelingen lopen via Halte Werk in Alkmaar. In de afgelopen maanden hebben zij de aanvragen voor o.a. de gemeente Bergen afgehandeld. Het gaat om de volgende aantallen: Tozo 1: aanvragen, waarvan 753 toegekend en 44 afgewezen. Tozo 2 – verlengingen uit Tozo 1: 166 verlengingsaanvragen Tozo 2 – nieuwe aanvragen: 16 aanvragen Bedrijfskredieten: 30 aanvragen, waarvan 21 toegekend, 1 afgewezen, 3 ingetrokken, 5 buiten behandeling. De hardst getroffen branches18 in de gemeente Bergen zijn: - schoonheidsverzorging, pedicures en manicures, etc.; - organisatieadviesbureaus; - overige paramedische praktijken (geen fysiotherapie en psychologie) en alternatieve genezers.
Wat gaan we concreet doen? (op de korte termijn 2020-2021) Wat gaan we doen? 1. Als de melding van betalingsachterstanden bij het Meldpunt Betalingsachterstanden binnenkomt wordt contact opgenomen met de inwoner om te komen tot een diagnose, een Plan van Aanpak en waar nodig een overdracht naar Sociaal.nl. Hierbij hebben wij extra aandacht voor de doelgroep jongeren, gezinnen met kinderen en/of (ex) ))P e s, jongeren en ouderen. 17
Wie pakt het op? Met het Meldpunt Betalingsachterstanden een werkproces ontwikkelen.
NVVK is de Vereniging voor schuldhulpverlening & sociaal bankieren
18 Bron: HalteWerk
39
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
2. De laagdrempelige ondersteuning bij financiële vragen, bijvoorbeeld door MEE & de Wering en het inloopspreekuur Geldzaken én (beter) de minimaregelingen van de gemeente Bergen kenbaar maken bij het aanvragen van de ondersteuningsmaatregelen, om financiële problemen te voorkomen.
3. De aanvrager van de ondersteuningsmaatregelen wijzen op de voorliggende regelingen en voorzieningen voor hun kind(eren), zodat de kinderen kunnen blijven meedoen, ondanks de financiële zorgen van de ouder(s).
4. De ZZP-er en kleine ondernemer is vaak niet bekend met de landelijke en gemeentelijke minimaregelingen. Samen met de ondernemersvereniging en de afdeling economische zaken van de gemeente Bergen een plan van aanpak maken om de ZZP-er en kleine ondernemer tijdig te bereiken met informatie over deze minimaregelingen 5. Voor schuldhulpverlening is een afgeronde boekhouding oodzakelijk. Voo e ))P e s et s hulde is ee afge o de boekhouding vaak niet te realiseren, omdat er geen geld meer is voor een/de boekhoude . De ge ee te Be ge stelt € es hik aa oo ee e ))P e o de elasti gaa gifte (omzet en inkomsten) af te (laten) ronden, zodat schuldhulpverlening mogelijk wordt. 6. Voorlichting geven aan de vrijwilligers en professionals in het sociaal domein, om de kennis over de financiële gevolgen van de Covid-19-maatregelen te vergroten; welke groepen zijn kwetsbaar en welke vormen van financiële hulpverlening is mogelijk voor de inwoners met financiële zorgen door de coronamaatregelen?
Halte Werk heeft in augustus 2020 een Tozo nieuwsbrief naar aanvragers gestuurd. Hierin is lokale informatie opgenomen. Er volgen meer nieuwsbrieven. Jeugdfonds Sport en Cultuur heeft een campagne over de ondersteuningsmaatregelen, gericht op de inwoner met kind(eren). Hierop is aangehaakt. Overige acties volgen nog. Gemeente Bergen, afdeling econimische zaken ism ondernemersvereniging
Deze voorziening is per 1 januari 2020 in de Beleidsregels sociaal domein opgenomen. Gemeente Bergen, domein SamenLeven i.s.m. Nibud
Verbinden pijler 6: Covid-19 en schuldhulpverlening Voor deze doelgroep (inwoners die door de coronamaatregeling in financiële problemen zijn geraakt) geldt dat we er snel bij moeten en willen zijn om te zorgen dat de financiële problemen niet escaleren. Dit kan door bekendheid te geven aan regelingen en voorzieningen voor minima in de gemeente Bergen en door de toegankelijkheid van de schuldhulpverlening voor deze nieuwe doelgroep te vergroten. Professionals en vrijwilligers: Voorlichting geven aan de vrijwilligers en professionals in het sociaal domein, om de kennis te vergroten over de financiële gevolgen van Covid-19. Welke groepen zijn kwetsbaar en welke vormen van financiële hulpverlening zijn mogelijk voor de inwoners met financiële zorgen door de coronamaatregelen? Binnen deze pijler hebben Halte Werk, UWV, Sociaal Team, Sociaal.nl, team communicatie van de gemeente en het Meldpunt Betalingsachterstanden van de gemeente een belangrijke functie om deze dienstverlening bij de nieuwe doelgroep onder de aandacht te brengen.
40
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Verantwoorden pijler 6: Covid-19 en schuldhulpverlening Prestatie-indicatoren: De voortgang van pijler 6 wordt gemonitord aan de hand van een aantal indicatoren. Deze indicatoren worden jaarlijks gemonitord in de schuldenmonitor. Indicator:
1.
Het aantal meldingen van betalingsachterstanden uit de doelgroep e ))P e , fle o t a t e /of jo ge e . Naast het aa tal meldingen wordt de doelgroep gespecificeerd.
2.
Het aantal aanvragen ijzo de e ijsta d doo ee e ))P e o de belastingaangiften (omzet en inkomsten) af te laten ronden, zodat schuldhulpverlening mogelijk wordt. Voorlichting door het Nibud aan de vrijwilligers en professionals in het sociaal domein, om bij hen de kennis te vergroten over de financiële gevolgen van Covid-19. Het aantal geslaagde schuldregelingen aan (ex) ZZP-ers / ondernemers, jongeren en ouderen
3.
4.
Mogelijkheid om te volgen: Ja Nee, wat nodig Tot 2022 in Excel bestand daarna ICTsysteem Ja
Ja
Ja
41
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Begroting Naar verwachting vragen deze activiteiten een investering in menskracht op verschillende vlakken om deze activiteiten op korte termijn te ondernemen; van de interne organisatie (beleid, Sociaal Teams en communicatie etc.) en de externe partners (MEE & de Wering, Sociaal.nl etc.). Er zullen naar verwachting in 2020 en 2021 ongeveer 30% meer inwoners aankloppen voor schuldhulpverlening. Voor de inloopspreekuren Geldzaken zou dit neerkomen op ongeveer 15 extra aanvragen en voor aanvragen schuldhulpverlening bij Sociaal.nl zou dit ongeveer 4 extra aanvragen betekenen. Deze toename staat los van de toename die we verwachten door de actie-agenda. Wat Nodig Een (digitale) bijeenkomst voor Organisator, vrijwilligers en professionals in het communicatie, sociaal domein. Deze bijeenkomst applicatiebeheer, gaat over de mogelijke financiële ruimte, materiaal, inzet gevolgen van de personeel, programma coronamaatregelen voor de kwetsbare doelgroepen. Om de extra financieel-gerelateerde Elke melding bij Sociaal vragen (bijv. over levensonderhoud Team kost ongeveer 7 en minimaregelingen) door de uur (à € 47 per uur) om coronamaatregelen te verwerken, is af te handelen. extra menskracht nodig bij het Sociaal Team.
Om de extra vragen tijdens het Een aanvulling van de inloopspreekuur te verwerken is traject van Sociaal.nl extra menskracht nodig bij Sociaal.nl Samenwerking met afdeling Kennis over het Economische zaken en de gemeentelijke netwerk ondernemersvereniging om de bij de minimaregelingen en begeleiding bij ondernemersvereniging de financieel vraagstukken onder de aandacht te brengen bij de ZZP-ers en kleine ondernemer. Totale kosten Pijler Covid-19 en schuldhulpverlening
Scenario s Variërend fysiek en digitaal. Aansluiten bij eerdere bijeenkomsten
Kosten € 1.000
15 meldingen per jaar
€ 5.000
4 aanvragen per jaar
ov € 10.000
€ .
€ 17.500
42
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Overzicht indicatoren Op weg naar een schuldenvrij Bergen Om de voortgang van de actie-agenda te kunnen monitoren hebben we per pijler een aantal indicatoren vastgelegd. In dit overzicht zijn de hoofdindicatoren terug te vinden. 1. 2. 3.
1. 2.
3.
1.
2. 3.
1. 2. 3.
1. 2. 3.
1. 2. 3.
Indicatoren Pijler 1: Een schuldenvrije start 20% van de basis- en middelbare scholen in de gemeente Bergen hebben in 2023 financiële educatie opgenomen in hun curriculum in 2023. Het aantal aanvragen én toekenningen voor minimaregelingen door jongeren in de gemeente Bergen is toegenomen van 22% naar 40% in 2023 Het aantal aanvragen én toekenningen voor ondersteuning van Jeugdfonds Sport en Cultuur is procentueel toegenomen van 36% naar 60% in 2023 Indicatoren Pijler 2: Op tijd erbij! Het aantal meldingen van betalingsachterstanden waarop geen actie wordt ondernomen door het Meldpunt Betalingsachterstanden, met de reden, wordt jaarlijks gemonitord. Het aantal meldingen van betalingsachterstanden waarin het Meldpunt Betalingsachterstanden geslaagd is in het contact: er is een diagnose, een Plan van Aanpak en waar nodig een overdracht naar sociaal.nl. Deze meldingen worden jaarlijks gemonitord. Bij Sociaal Teams neemt het aantal financieel gerelateerde vragen ieder jaar toe. Indicatoren Pijler 3: Adequate oplossing en innovatie Het doel, succescriteria, evaluatie en doorontwikkeling van aanmelding, stabilisatie, saneringskrediet, nazorg en stress sensitieve dienstverlening (her)formuleren met bijbehorende a age e t age e kpi s sa e et “o iaal. l. Het opzetten van de verkenningsfase van het jongeren perspectief fonds samen met Jongerenwerk in 2021.
Het vormgeven van de tegenprestatie voor bijstandsgerechtigden met een negatief vermogen in 2021. Indicatoren Pijler 4: Taboe doorbreken Ontwikkelen en uitgeven van het routeboekje over de financiële dienstverlening in de gemeente Bergen. 3 keer per jaar wordt een budgetcursus aangeboden door MEE & de Wering. De bezoekingsgraad wordt bijgehouden. Twee keer per jaar een bijeenkomst organiseren voor vrijwilligers en professionals in het sociaal do ei et e s hille de the a s uit de e s hille de pijle s. Indicatoren Pijler 5: Een schuldenvrij pensioen Ouderen weten waar ze terecht kunnen met hun vragen over financiën of financiële zorgen. Het aa tal ieu e eldi ge a pe sioe ge e htigde et etali gsa hte sta de die og iet bekend zijn bij Sociaal Team en Sociaal.nl. Het aantal pensioengerechtigden die een minimaregeling heeft aangevraagd én toegekend heeft gekregen, is in 2023 toegenomen naar 40 % in de gemeente Bergen. Indicatoren Pijler 6: Covid-19 en schuldhulpverlening Het aa tal eldi ge a etali gsa hte sta de uit de doelg oep e ))P e , fle o t a t e /of jongeren. Voorlichting door het Nibud aan de vrijwilligers en professionals in het sociaal domein, om bij hen de kennis te vergroten over de financiële gevolgen van Covid-19. Het aantal geslaagde schuldregelingen aan ZZP-ers
43
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Overzichtsbegroting Op weg naar een schuldenvrij Bergen De groen gearceerde kostenposten zijn noodzakelijk en vloeien voort uit nieuwe wetgeving. De personele kosten en ontwikkelkosten zijn aangeduid in de beschrijving. Begroting Pijler 1: Een schuldenvrije start 1.
2. 3.
4.
5.
6.
7.
1.
2.
3. 4.
5. 6. 7.
(Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren. In deze pijler is het thema fi a ië ij jo ge e . Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 10 Communicatie richting de jongere 18-/18+ Kosten zijn personeelskosten € 7 0 uur + ontwikkelkosten € Overzicht maken van de gemeentelijke en landelijke regelingen en voorzieningen voor inwoners met een laag inkomen. Kosten zijn personeelskosten € 2.500 (30 uur + ontwikkelkosten € 2000 Onderzoeken of het inzetten van de snelbalie in combinatie met bv checkwaarjerechtophebt of berekenuwrecht de toegang en het gebruik vergroot Kosten zijn personeelskosten € 1.500 (20 uur) Inzetten van ondersteuningstool om bereik te vergroten, bijvoorbeeld chechwaarjerechtophebt. Opstartkosten en abonnement eerste jaar Inzetten van ondersteuningstool om bereik te vergroten, bijvoorbeeld chechwaarjerechtophebt. Abonnementskosten per jaar Onderzoek of de gemeentelijke minimaregelingen en het aanbod van Jeugdfonds Sport & Cultuur aansluit bij de doelgroep. Kosten zijn personeelskosten € .500 (20 uur) Opzetten schuldenmonitor Kosten zijn personeelskosten € 3.000 (80 uur) Totale koste Pijle Ee s hulde ije sta t Begroting Pijler 2: Een schuldenvrije start (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren met thema s uit de e s hille de pijle s.
Voo deze pijle is het the a bespreekbaar maken financiën en financiële zorgen . Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 10 In beeld brengen, samenbrengen en versterken van een netwerk van preventie in de schuldhulpverlening. Kosten zijn personeelskosten € . uur + ontwikkelkosten € . Opzetten van het meldpunt Betalingsachterstanden Kosten zijn personeelskosten, 30 uur schaal 10 Menskracht nodig om data vast te leggen, voor regievoering en voor contact met inwoners. Kosten zijn de verwachtte meldingen van 30 meldingen van 7 uur = 210 uur Een dossieronderzoek uitvoeren op de 139 bronheffingen door CAK. Kosten zijn personeelskosten Sociaal.nl € . Bestandsanalyse van de meldingen vroegsignalering Kosten zijn personeelskosten € .250 (30 uur)
Onderzoeken van mogelijke innovatieve samenwerking met bv UWV en de energietransitie
Jaarta l 2022
€ 1.000
Eenmalige kosten
€ .750
Structurele kosten Structurele kosten
2021 ev 2021 ev
€ 1.500
Eenmalige kosten
2021
€
Eenmalige kosten Structurele kosten Eenmalige kosten
2021
o € 4.500
.
€ . € .500 € 6.000
Eenmalige kosten
Vanaf 2022 2022
2021
€ 31.250
€1.000
Eenmalige kosten
2021
€ .
Structurele kosten
2020
€ 4.500
Eenmalige kosten Structurele kosten
2020
Eenmalige kosten Eenmalige kosten Eenmalige kosten
2020
€ 1.000
Eenmalige kosten
2022
€
.
€ . € .250 € .
2021 ev
2020 2022
Kosten zijn personeelskosten € 1.500 (20 uur)
1.
2.
3.
Totale koste Pijle Op tijd erbij! Begroting Pijler 3: Adequate hulpverlening en innovatie (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren met thema s uit de e s hille de pijle s. Voo deze pijle is het the a de mogelijkheden van schuldhulpverlening. Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 9 Opstellen doel en succescriteria van aanmelding, stabilisatie, sanerings- krediet, nazorg, nieuwe producten en stress sensitieve dienstverlening. En de evaluatie. Kosten zijn personeelskosten € 3.000 (40 uur)
€ 23.250
€ .
Structurele kosten
2021 ev
De toegang van de schuldhulpverlening evalueren door de ervaringsdeskundigen
€ .
Eenmalige kosten
2023
Kosten zijn personeelskosten € 1.500 (20 uur)
44
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
4.
Het opstarten van de pilot Jongeren Perspectief fonds
€ 2.000
Eenmalige kosten Eenmalige kosten
2021 ev 2023
Eenmalige kosten
2021
€ 1.000
Eenmalige kosten
2020
€ 4.500
Eenmalige kosten
2021
€ .
Eenmalige kosten Eenmalige kosten
2023
€ 1.000
Eenmalige kosten
2022
o € 4.500
Eenmalige kosten
2021
€ .500
Eenmalige kosten
2022
€ 1.000
Eenmalige kosten
2020
€ 5.000
Structurele kosten
2020 ev
€
Structurele kosten Structurele kosten
2020 ev 2021
Kosten zijn personeelskosten € 6.000 (80 uur) en fonds € 6.000 5.
6.
1.
2.
3. 4.
5.
1.
2.
3.
1.
2.
3. 4.
Het werkproces vormgeven voor de schuldhulpverlening in het kader van de tegenprestatie. Het doel en de succescriteria formuleren. En de evaluatie. Kosten zijn personeelskosten € 6.000 (80 uur) Aansluiten bij de ontwikkelingen van het saneringskrediet; zelf mogelijkheden van saneringskrediet onderzoeken + aansluiten landelijk garantiefonds Kosten zijn personeelskosten € 1.500 (20 uur) Totale kosten Pijler 3 Ade uate hulp e le i g e i o atie Begroting Pijler 4: Taboe doorbreken (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren met thema s uit de e s hille de pijle s. Voo deze pijle is het thema herkennen van verborgen signalen . Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 10 Een routeboekje over de financiële dienstverlening in de gemeente Bergen voor inwoners, vrijwilligers en professionals. Kosten zijn personeelskosten € 2.500 (30 uur + ontwikkelkosten € 2000 Onderzoek naar de mogelijkheid en inzet van ervaringsdeskundigheid. Kosten zijn personeelskosten € . 20 uur) Onderzoek naar de verschillende locaties van het Sociaal Team en inloopspreekuren Geldzaken. Kosten zijn personeelskosten € .
uur Bijeenkomst All-In Kosten zijn personeelskosten € 1.000 (10 uur) Totale koste Pijle Ta oe doo eke Begroting Pijler 5: Een schuldenvrij pensioen (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren met thema s uit de e s hille de pijle s. Voo deze pijler is het thema financiële zorgen bij pensioengerechtigde . Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 9. Overzicht maken van de gemeentelijke en landelijke regelingen en voorzieningen voor de pensioengerechtigde en de partners met een laag inkomen. Kosten zijn personeelskosten € 2.500 (3 uur + ontwikkelkosten € 2000 Samenwerking met de banken onderzoeken. Koste zij pe so eelskoste € .500 (20 uur) Totale koste Pijle Ee s hulde ij pe sioe
€ 6.000
€ 4.500 € 8.000
€ .
2023
€ . € 9.000
€ 7.000
Begroting Pijler 6: Covid-19 en schuldhulpverlening (Digitale) bijeenkomst voor vrijwilligers en professionals in het sociaal domein organiseren met thema s uit de e s hille de pijle s. Voo deze pijle is het the a financiële gevolgen van Covid-19 Kosten zijn personeelskosten, 10 uur schaal 10 Extra menskracht bij Sociaal Team i.v.m. de extra financieel-gerelateerde vragen door de coronacrisis Kosten zijn personeelskosten. Verwachting is 15 meldingen van 7 uur = 105 uur Extra menskracht bij Sociaal.nl i.v.m. extra aanvragen door de coronacrisis Kosten zijn trajectkosten bij Sociaal.nl Samenwerking met afdeling Economische zaken en de ondernemersvereniging Kosten zijn personeelskosten € .500 (20 uur) Totale kosten Pijler Co id- e s huldhulp e le i g
€ 17.500
Totale kosten actie agenda Op weg naar een schuldenvrij Bergen
€ 116.00
.
€ 1.500
De personele ureninzet bedraagt in totaal 700 uur. Deze uren zijn niet gelijkmatig verdeeld over de komende 4 jaar. In 2020 is ruim 400 uur nodig om de nieuwe wetgeving vroegsignalering te implementeren en de extra aanvragen door corona te verwerken.
45
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Bijlagen
46
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Waar staan we nu? Kinderen in minimagezinnen De onderstaande tabel laat zien hoeveel kinderen er in gezinnen wonen die leven van een laag inkomen19. De gemeente Bergen hanteert voor bijna alle kostensoorten in de bijzondere bijstand een inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm.
In juli 2019 wonen er in Bergen 311 kinderen in gezinnen die rond moeten komen van een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm. Deze kinderen kunnen mogelijk aanspraak maken op één of meer minimaregelingen specifiek voor kinderen. Hoe is het bereik van de verschillende regelingen? Jeugdfonds Sport & Cultuur: ? % maakt gebruik van het Jeugdfonds. Dat zijn ?? kinderen voor sport en ?? voor cultuur. Waarvan ?? kinderen deelnemen aan de zwemlessen voor het diploma A. Computerregeling: 21 kinderen ( 6,8%) hebben in 2019 gebruik gemaakt van de computer regeling. Schoolkosten:
Bergen algemeen:
19
Deze groep is kleiner, omdat er nog geen rekening is gehouden me de vermogenscomponent die ook meetelt in de bijstand.
47
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Aantal ZZP-ers
48
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Naar schatting heeft .. huishoudens in de gemeente Bergen (problematische) schulden - Aantal bronheffingen CAK = 139 inwoners - Terugvordering vanuit Participatiewet: 196 inwoners (waarvan 97 met bijstandsuitkering) hebben 235 openstaande vorderingen.
Jeugdfonds Sport & Cultuur Regeling maatschappelijke participatie Individuele bijzondere bijstand
In 2018 hebben 11 huishoudens zich gemeld voor een schuldregeling door sociaal.nl
49
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Landelijk
Bergen
Gemiddeld aantal schuldeisers
14
13
Gemiddelde schuld
€
.
€ 6.
50
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Gespreksverslagen Klantreizen Eerste gesproken klant
Korte beschrijving: (gezinssituatie/taalvaardigheid/hobby's) De heer is gehuwd, maar woont alleen. Zijn vrouw heeft geen verblijfsvergunning en woont in het buitenland. De heer is in Bergen terecht gekomen via de daklozenopvang. De relatie met zijn vorige vriendin liep stuk. Hij kwam alleen te wonen in een te duur huurhuis. De huur heeft hij te laat opgezegd, waardoor steeds meer rekeningen onbetaald bleven. Na een tijdje bij zijn moeder gewoond te hebben, is hij gaan zwerven. De heer kon vrij snel terecht in de daklozenopvang. Vanuit de daklozenopvang heeft de heer dit appartement gekregen. Hij woont hier met heel veel plezier nu bijna 2 jaar. Hij ontvangt een bijstandsuitkering. Dit vindt hij niet fijn. Hij is altijd eigen baas geweest en hij wil nu graag weer aan de slag als zelfstandige. Door zijn schulden is dat niet mogelijk. De schulden trekken hem ook leeg, zegt hij. Geen energie, slechte nachten en veel denken.
beginsituatie De heer heeft een woning gekregen. Dit was voor hem een nieuwe start. De heer heeft deze nieuwe start aangegrepen om zijn schulden te regelen. In de daklozenperiode heeft hij zijn administratie verwaarloosd.
Hulp zoeken De heer heeft zich direct gemeld bij de gemeente voor een schuldhulpverlening. De heer wist van andere daklozen dat hij zich bij de gemeente moest melden voor schulden. Via zijn klantmanager heeft de heer zich aangemeld voor SHV
eerste contact De heer heeft het contact als kort en zakelijk ervaren. Dit sloot aan bij zijn verwachtingen. Het was voor hem een emotioneel gesprek en hij was opgelucht dat het rationeel bleef. Praten over financiën is de heer gewend als exzelfstandige. Ook met andere daklozen was geld vaak onderwerp van gesprek.
toeleiding hulp De heer kreeg bij het eerste gesprek het aanvraagformulier gekregen. Het was hem gelijk duidelijk dat hij 'geholpen' werd. De heer heeft veel tijd nodig gehad om het lange formulier in te vullen. De heer heeft dit alleen gedaan. Het was een hele klus, maar gelukkig had hij zijn administratie bij zijn moeder opgeslagen.
ondersteuning De heer heeft alleen ondersteuning van sociaal.nl gehad. Hij is secuur in zijn administratie en kan goed lezen en schrijven. De heer heeft veel l. De heer heeft contact met zijn nicht over de financiële problemen. En soms met zijn moeder.
huidige situatie Het minnelijke traject is mislukt en de WSNP is afgewezen. De heer heeft een lening voor inrichtingskosten afgesloten bij de gemeente om zijn woning in te richten. Daardoor is een schuldregeling niet mogelijk. De heer probeert nu zelf zijn schulden te regelen. Hij twijfelt heel erg wat je juiste manier is en wat hij vol kan houden. Er is niemand die hem kan helpen hiermee. Hij voelt zich heel moe en is bang dat de deurwaarder alle spullen uit zijn woning komt halen.
bejegening
goed
Redelijk
redelijk
redelijk
goed
redelijk
informatie
duidelijk
Goed
goed
redelijk
goed
slecht
Goed de heer wist waar hij moest zijn, maar de informatie
goed
goed het aanvraagformulier is lang en moeilijk. Hulp bij invullen is beter
redelijk er zijn maar 2 smaken; schuldsanering en wsnp. Meer keuze om problematiek verschillend kan zijn.
slecht Niemand tussen wal en schip laten vallen. Niemand alleen met zijn schulden laten.
Beleving
Activiteiten en ervaringen
Fasen
Advies
deskundigheid
51
Op weg naar een schuldenvrij Bergen | 6 juli 2020
Tweede gesproken klant Korte beschrijving: (gezinssituatie/taalvaardigheid/(vrijwilligers)werk/ hobby's/ vraagstukken naast geld: gezondheid/opvoeding) Twee maal gescheiden vader met 2 kinderen van 17 en 7 jaar oud van 2 verschillende moeders. Jongste kind woont bij hem, moeder heeft baan in de zorg (corona). Was oorspronkelijk zeevarende met goede baan/salaris, wegens 1e huwelijk goede kantoorbaan genomen, promoveerde tot boven niveau en raakte daarvan burn-out. Niet goed genoeg opgepakt, gescheiden. Opnieuw gesolliciteerd zelfde baan, nieuwe relatie, herhaling burn-out, weer ontploft. Vrouw deed vanwege burnout financiële administratie. Bij scheiding bleek dat ze hem had leeggeplukt. Bij eigen moeder in huis gaan wonen, WGA uitkering voor 35% van 610,- en wat werk als postbode (400,-). Goedkoop huisje gevonden van een stichting, afbetalen lukt niet met zo weinig geld. Als hobby/potentieel nieuw beroep oude brommers opknappen. Had er 6 op naam staan, 2 geschorst, andere 4 (nog) niet. Kreeg vervolgens zeer zwaar auto-ongeluk en lag in coma. Tijdens coma periode ontdekte vader schulden, o.a. van het CJIB wegens niet afgemelde brommers. Boetes. CJIB stuurde vader naar de shv in Bergen. In ziekenhuis (maanden gelegen) tekende man papieren voor schuldsanering. Nu bezig met revalideren en 80-100% afgekeurd. Krijgt daarmee een hogere uitkering van bijna 1800 euro van het UWV.
Hulp zoeken Hulp zoeken voor financiën na de eerste scheiding was niet dermate urgent want te overzien en man was vooral bezig met zichzelf weer op de rit te krijgen. In 2e situatie is het voor hem gedaan vanwege auto-ongeluk en coma.
eerste contact Eerste contact ging via vader. Man probeert als hij uit het ziekenhuis is daar zicht op de zaak te krijgen: klopt de uitkering, wat zou hij zelf kunnen regelen, wat kan shv voor hem doen. Krijgt geen berekening boven tafel. Vindt de gemeente niet transparant is en er wordt afhoudend gereageerd als hij daarop aandringt.
toeleiding hulp Man heeft meerdere gesprekken gehad, maar gemeente heeft de sanering nog steeds niet rond. Man krijgt nog steeds berichten van deurwaarders en moet er zelf bovenop zitten om fouten te herstellen.
bejegening
nvt (UWV)
nvt
redelijk
matig
informatie
matig
nvt
slecht
slecht
matig
matig/slecht
deskundigheid
twijfel
nvt
twijfelachtig
slecht
slecht
matig / slecht
Beleving
Activiteiten en ervaringen
Beginsituatie Man is onzeker over hoogte uitkering. Heeft wel 10x aan UWV gevraagd of het klopt. Antwoord UWV: zou kunnen kloppen/lijkt te kloppen, geen zekerheid. Totaal schuld 10.000 euro (6000 echt, 4000 incassokosten en boetes) bij 5 schuldeisers: Bank, CJIB, zorgverzekerin g, CAK en telefonie 7jr oud).
ondersteuning De meeste ondersteuning heeft de man van zijn vader gehad, die veel instanties heeft nagebeld en geregeld bij RDW en CJIB. En shv in gang gezet. Frustratie over gebrek aan coulance bij RDW en CJIB bij man in coma en of de brommers op de weg zijn: natuurlijk niet als ze uit elkaar liggen en de bezitter in coma ligt. En frustratie dat gemeente wel contact heeft met de bank, maar de bank heeft (hoort hij zelf) geen voorstel voor kwijting gehad. Wat doet de gemeente dan wel?