bij 1 Jaarstukken Bergen 2022 v5 .pdf

Totaal lasten

863.000 N

25.000 V 54.000 V

Programmaonderdeel 4 (baten) Algemene uitkering gemeentefonds decembercirculaire 1.196.000 V € 828.000 (V) extra ontvangen vanuit de decembercirculaire 2022 die niet meer in 2022 verwerkt kon worden. Hierin zat ook een deel van de energietoeslag 2023 ad € 530.000 (V) die nu al in 2022 is betaald. Dit wordt via een aanvraag om resultaatbestemming naar 2023 overgeheveld. Verder is bij de verwerking van de septembercirculaire 2022 de fout van het ministerie met betrekking tot de te hoge uitkeringsbasis ten onrechte vanaf 2022 opgenomen. Dit had vanaf 2023 horen te zijn € 320.000 (V). Het restant € 48.000 (V) betreft afrekeningen uit vorige jaren. Toeristenbelasting 399.000 V De toeristenbelasting wordt pas in het jaar erna opgelegd en ontvangen. Over 2021 werd in verband met corona een lagere inkomst van € 750.000 verwacht (zie jaarrekening 2021). Na ontvangst van alle inkomsten 2021 in 2022 blijkt dat dit is uitgekomen op € 251.000 minder in plaats van de eerder ingeschatte € 750.000, per saldo € 399.000 (V). Forensenbelasting 170.000 V Forensenbelasting wordt pas in het jaar erna opgelegd en ontvangen. In 2022 is over 2021 € 190.000 (V) meer ontvangen. De opbrengsten zijn hoger uitgevallen door een afname aan bezwaren / minder verminderingen dan verwacht. Verder is er € 20.000 (N) aan bezwaren met betrekking tot aanslagen 2021 en eerdere jaren.

Baten precariobelasting 59.000 V De incidentele precario met betrekking tot zaken zoals bijvoorbeeld het tijdelijk plaatsen van containers en kranen in de openbare ruimte in verband met bouwwerkzaamheden of reclameborden voor evenementen etcetera is moeilijk te begroten doordat het sterk kan wisselen per jaar. Parkeergelden 281.000 V In de zomermaanden juni, juli en augustus is er een aantal perioden geweest met meer warme zomerse dagen dan gemiddeld. Hierdoor is er meer bezoek geweest aan de stranden in de gemeente. Dat heeft geresulteerd in een hogere opbrengst van parkeergelden

Pagina 46 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Parkeervergunningen Dit betreft gelden die nog zouden moeten worden geïnd over het jaar 2021 maar die niet inbaar zijn gebleken. Vanwege de (publieke) discussie met betrekking tot het gebruik van digitale vergunningen is het invoeren van de digitale vergunningen op het laatste moment uitgesteld en zijn de vergunningen uit 2020 geldig verklaard voor 2021. Bij het versturen van de rekeningen over 2021 is gebleken dat de gegevens van een deel van de vergunninghouders onjuist en/of verouderd waren. Geldleningen / rente Door extra inkomsten vanuit het Rijk en de vertragingen in de realisatie van de investeringen (huisvesting scholen, De Beeck, voetbalfusie, wegen etcetera) is een flink deel van de eerder aangetrokken lening van 40 mln. nog niet uitgegeven. Wij zijn als gemeente verplicht het overschot op onze rekening op een rekening van het Rijk te stallen (het zogenaamde schatkistbankieren). Door de stijgende rente krijgen we sinds het laatste kwartaal 2022 rente over het deel dat op de rekening van het Rijk staat. Deze inkomst was niet voorzien. Niet nader verklaarde verschillen

71.000 N

112.000 V

49.000 N

Totaal baten

2.097.000 V

Subtotaal resultaat voor bestemming

1.234.000 V

Toelichting op mutaties reserves (lasten) Geen afwijking

- -

Totaal lasten

-

Toelichting op mutaties reserves (baten) Geen afwijking

- -

Totaal baten

-

Subtotaal mutaties reserves

-

Resultaat na bestemming

1.234.000 V

Pagina 47 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Beleidsindicatoren: Dit is de link naar dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl) B

U

C

H

NL

PO

nr Overzicht verplichte indicatoren

score

score

score

score

score

jaar

eenheid

4

1023

843

783

810

823

2022

€

COELO, Groningen

1117

970

877

945

905

2022

€

COELO, Groningen

4

29 Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden 30 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden 31 Formatie / Fte per 1.000 inwoners

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

aantal per 1.000 inw.

Gemeente

4

32 Bezetting / Fte per 1.000 inwoners

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

aantal per 1.000 inw.

Gemeente

4

33 Apparaatskosten / Kosten per inwoner

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

euro

Gemeente

4

34 Externe inhuur / Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 35 Overhead in % van totale lasten

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.b.

%

Gemeente

15,10

n.b.

16,187

n.b.

n.b.

B 2023 %

Gemeente

4

4

bron

Verbonden partijen P4 per programmaonderdeel: Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. PO Verbonden partij 4a Cocensus 4a Werkorganisatie BUCH (BUCH) 4a N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) 4a Liander

Pagina 48 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

INVESTERINGEN REALISATIES Overzicht van de realisatie ten opzichte van begroot per cluster Cluster

Stand 2022

Afval 2.762.111 Materieel 52.400 Onderwijs 2.718.000 Openbare ruimte 6.589.691 Overige 1.103.673 Recreatie 5.912.010 Riolering 2.011.653 Totaal 21.149.538

Realisatie 2022

realisatie %

Verschil 2022

1.273.066 49.549 1.538.000 1.428.877 1.087.769 3.567.748 736.089 9.681.098

46% 95% 57% 22% 99% 60% 37% 46%

1.489.045 2.851 1.180.000 5.160.814 15.904 2.344.262 1.275.564 11.468.440

Stand per 01-01-23 na jaarrekening

Stand Begroting 2023 (november 2022)

Saldo afgesloten investeringen 2022 Cluster Afval Materieel Onderwijs Openbare ruimte Overige Recreatie Riolering Totaal

2022 -1.451 2.851 0

V/N N V V

199.417 15.904 6.919 205 223.845

V V V V V

Verschil stand 01-01-23 jaarrekening 2022 t.o.v. begroting 2023

Onderstaande een overzicht van stand investeringen per cluster per 01-01-2023 na de jaarrekening ten opzichte van de vastgestelde begroting 2023 per november 2023 en het verschil daartussen. Het verschil in stand 01-01-23 jaarrekening 2022 ten opzichte van de stand Begroting 2023 wordt veroorzaakt doordat investeringen Pagina 49 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

van 2022 nog niet of niet volledig zijn gerealiseerd waardoor het nog niet uitgegeven budget nu in 2023 wordt begroot. Zie onderstaand de verklaring op hoofdlijnen per cluster. Cluster Afval € 1.553.612 Dit betreft investeringen vanuit het grondstoffenbeleidsplan en de afronding van de overdracht van activa vanuit de HVC. Dit wordt in 2023 afgerond.

Cluster Overige € 0 Geen afwijkingen. Cluster Recreatie € 2.560.194 Dit komt grotendeels door vertraging in een aantal grotere projecten zoals Hoeve Overslot, Depot Kranenburgh, voetbalfusie Egmond en de administratieve afhandeling van zwembad de Beeck. Cluster Riool € 1.275.538 De vertraging in de wegeninvesteringen heeft ook invloed op de rioolinvesteringen aangezien die zoveel mogelijk in het werk worden meegenomen.

Cluster Onderwijs € 1.180.000 Dit betreft budget voor IHP Nieuwbouw PCC/ARH (Loudelsweg 14a). Het project is vertraagd waardoor in 2022 alleen de voorbereidingskosten zijn overgemaakt. Cluster Openbare ruimte € 4.961.394 De grootste 6 afwijkingen van in totaal circa € 3,1 mln. betreffen: Reconstructie fietspad Sluispolder circa € 1.006.000 Project is gestart, de voorbereiding loopt maar er is vertraging in verband met benodigde afstemming met Alkmaar. Schoorl Buitenduin circa € 575.000 In verband met de benodigde aanpassing van het bestemmingplan is de verwachte start van de voorbereiding eind 2023. De Beeck openbare ruimte circa € 445.000 Het project terreininrichting is door aanzienlijk vertraging in het ontwerptraject. Fietspad Paddenpad Bergen circa € 400.000 Vanwege bezwaren omwonenden vertraagd. Start voorjaar 2023. Herinrichting Gerbrandslaan Schoorl € 395.000 Vertraging in verband met participatie, verwachte start uitvoering Q3 2023. Reconstructie Maasdammerlaan Bergen € 330.000 Vertraging in verband met stikstofberekening. Verwachte aanbesteding Q3 2023 start uitvoering Q1 2024.

Pagina 50 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Investeringen meer dan 2x doorgeschoven Het college heeft op 14 maart 2023 besloten de volgende zes investeringen die eerder al 2 keer zijn doorgeschoven van 2022 naar 2023 door te schuiven. (Dit betreffen geen jaarlijks terugkerende investeringen of investeringen die al meerjarig tot na 2022 staan begroot.) Krediet 7212151 Schoorl Campergeestweg

7212161 Bergen- Notweg (Russenweg-adema v Scheltemaweg) 7211841 Schoorl plan Buitenduin voorbereidingskrediet

Motivatie De participatie heeft vertraging opgelopen mede door corona. De participatie Campergeestweg is nu afgerond en bestek gereed. De aanbesteding in afwachting van stikstofberekening. Verwachte start uitvoering van de Campergeestweg is Q3 2023. Oplevering Q4 2023

Krediet 7211751 Herbestraten& reconstructie fietspad Eeuwigelaan & aansluiting Hoflaan

Motivatie Naar aanleiding van de recente uitspraak van de Raad van State wordt onderzocht wat het gevolg is voor dit project.

7212011 Egmond-Binnen Vennewatersweg fietspad / Paddenpad Bergen

Paddenpad in Bergen Door diverse inspraakreacties en uitgebreide participatietraject en vervolgens een uitgebreide vergunningsprocedure is dit onderdeel enkele jaren vertraagd. Inmiddels zijn alle vergunningen binnen. Het werk wordt in april 2023 door de aannemer uitgevoerd en wordt dit jaar afgerond. In juni 2021 is er enorm veel wateroverlast geweest op de Jan Oldenburglaan. Reden om de uitvoeringsplannen te heroverwegen om te komen tot een betere waterbeheersing. In 2021 en 2022 is het project opnieuw voorbereid met als uitgangspunt uitvoering eind 2022 met een doorloop in 2023. Door Liander is de uitvoering opnieuw vertraagd omdat het bedrijf geen ruimte had in de planning voor het verleggen van de kabels en leidingen. Uitvoering Liander staat nu gepland in 1e helft van 2023. De uitvoering van de herinrichting kan door het sapstroomseizoen van de aanwezige monumentale bomen pas starten in 4e kwartaal van 2023 met een doorloop naar maart 2024.

7212131 Bergen - Jan Oldenburglaan

De participatie heeft vertraging opgelopen mede door corona. De Notweg is nu in uitvoering. Oplevering medio april 2023 De voorbereiding van plan Buitenduin is in afwachting van de bestemmingsplanprocedure die nu wordt voorbereid. De afronding van dit project vindt niet plaats in 2023, aangezien de verwachting is dat het bestemmingsplan pas onherroepelijk wordt in Q3 2023.

Pagina 51 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Pagina 52 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

PARAGRAAF A: LOKALE HEFFINGEN 1 Inleiding De gemeentelijke inkomsten bestaan grofweg uit vier stromen: 1. Algemene Uitkering Gemeentefonds + Integratie uitkering Sociaal Domein 2. Lokale belastingen en heffingen 3. Specifieke uitkeringen 4. Overige inkomsten De algemene dekkingsmiddelen bestaan vooral uit de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds en de Integratie Uitkering Sociaal Domein. De lokale heffingen vormen de tweede grootste inkomstenbron. Van de lokale heffingen is de opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) de grootste post die tot de algemene dekkingsmiddelen wordt gerekend. De andere lokale heffingen hebben meestal een specifieke bestemming (zoals afvalstoffenheffing, rioolheffing en grafrechten). Voor de afvalstoffen- en rioolheffing wordt de kostendekkendheid geregeld door middel van een egalisatievoorziening. Voor de andere belastingen geldt dit niet en is er slechts sprake van een bestedingsdoel. Op de opbrengsten van deze belastingen is een algemene indexering van 2% toegepast, exclusief areaaluitbreiding. Overzicht lokale belastingen en heffingen en algemene dekkingsmiddelen In de tabel wordt een overzicht gegeven van de algemene dekkingsmiddelen en de belangrijkste lokale heffingen. Tevens zijn per belastingsoort de gerealiseerde versus de geraamde belastingopbrengsten in 2022 opgenomen.

Bij een aantal belastingen zijn in de gerealiseerde opbrengsten ook ontvangsten en terugbetalingen van voorgaande jaren verwerkt. Onder de tabel worden de onderdelen kort toegelicht.

PO

Belastingsoort

Begroot

Werkelijk

1a

Leges titel 1 algemene dienstverlening

454.000

478.000

1a

Leges titel 3

40.000

31.000

1b

Kwijtscheldingen

-262.000

-220.000

2b

Marktgelden

20.000

11.000

3a

Leges titel 2 omgevingsvergunningen

1.625.000

788.347

3b

Afvalstoffenheffing

5.119.000

5.131.000

3b

Rioolheffing

3.411.000

3.482.000

3c

Lijkbezorgingsrechten

442.000

495.000

4

Parkeergelden

3.978.000

4.435.000

4

Parkeer naheffingsaanslagen

275.000

236.000

4

Rechten parkeervergunningen

840.000

593.000

4

OZB woningen

7.880.000

7.884.000

4

OZB bedrijven

3.191.000

3.187.000

4

Forensenbelasting

1.502.000

1.677.000

4

Toeristenbelasting

2.909.000

3.308.000

4

Precariobelasting

149.000

210.000

Pagina 53 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Leges titel 1 tot en met 3 Wettelijk gezien mogen de totale opbrengsten van de leges niet hoger zijn dan de totale lasten die de gemeente maakt voor de totstandkoming van de producten. Het is daarbij wel toegestaan dat een product met meer baten dan kosten (lees: een product dat voor meer dan 100% kostendekkend is) een product met meer kosten dan baten compenseert. Dit heet kruissubsidiering. Voor een aantal producten gelden wettelijk gemaximeerde tarieven. De totale kostendekkendheid over 2022 bedraagt 56,90%. Recapitulatie Titel 1, 2 en 3 Kostendekking titel 1 Kostendekking titel 2 Kostendekking titel 3 Kostendekking totaal 1, 2, 3

Kosten

Opbrengsten

625.732 1.601.138 53.212 2.280.082

477.567 788.347 31.394 1.297.308

Kosten dekking 76,32% 49,24% 59,00% 56,90%

Leges titel 1 Algemene dienstverlening Dit betreft vooral de leges die wordt geheven voor de burgerlijke stand, reisdocumenten en identiteitskaarten en rijbewijzen. Titel 1 Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 7 Hoofdstuk 8 Hoofdstuk 9

Algemene dienstverlening Burgerlijke stand Reisdocumenten en identiteitskaart Rijbewijzen Verstrekkingen uit de Basisreg. personen Vervallen Vervallen Bestuursstukken Vastgoedinformatie Publiekszaken overig

Opbreng Kosten sten dekking 138.917 86.503 62,27% 190.734 168.323 88,25%

Kosten

154.422 10.751

131.371 13.313

85,07% 123,83%

0 0 0 0 8.870

0 0 0 0 6.679

0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 75,30%

Titel 1 Hoofdstuk 10 Hoofdstuk 11 Hoofdstuk 12 Hoofdstuk 13 Hoofdstuk 14 Hoofdstuk 15 Hoofdstuk 16 Hoofdstuk 17 Hoofdstuk 18 Hoofdstuk 19 Totaal Titel 1

Kosten 0 0 0 0 0 0 82 35.374 69.891 16.291 625.732

Opbreng sten 0 0 0 0 0 0 3.218 46.286 10.065 11.809 477.567

Kosten 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 667,63% 130,85% 14,40% 72,49% 76,32%

Leges titel 2 Omgevingsvergunningen Dit betreft de leges voor onder andere bouwvergunningen. Titel 2 Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 7 Hoofdstuk 8 Hoofdstuk 9 Hoofdstuk 10 Totaal Titel 2

Pagina 54 van 123 Jaarstukken 2022 v5

Algemene dienstverlening Gemeentearchief Huisvestingswet 2014 Leegstandswet Vervallen Vervallen Winkeltijdenwet Kansspelen Kabels en Leidingen Verkeer en vervoer Diversen Kostendekking

Omgevings vergunningen Begripsomschrijving Vooroverleg Omgevingsverg. Vermindering Teruggaaf Intrekking omgevingsvergunning Wijziging omgevingsvergunning Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten Bouwvergunning oude wetgeving niet benoemde beschikking Kostendekking

Kosten 0 115.368 1.481.906 2.318 1.325 221

Opbrengs ten 0 25.784 783.569 -4.323 -16.912

Kosten dekking 0,00% 22,35% 52,88% -186,48% 1276,56% 228 103,40%

0

0

0,00%

0

0

0,00%

0

0

0,00%

0

0

0,00%

1.601.138

788.347

49,24%

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Leges titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn Dit betreft vooral de vergunningen voor de horeca, evenementen en standplaatsen.

marktwaarde-ontwikkeling tussen 1 januari 2020 en 1 januari 2021 hebben geleid tot de nieuwe tarieven. De tarieven worden uitgedrukt als percentage van de WOZ waarde en zijn in de Verordening Onroerende-Zaakbelastingen 2022 vastgesteld.

Europese dienstenrichtlijn Hoofdstuk 1 Horeca Hoofdstuk 2 Evenementen Hoofdstuk 3 Standplaatsen Hoofdstuk 4 Prostitutiebedrijven Hoofdstuk 5 Vervallen Hoofdstuk 6 Vervallen niet benoemde Hoofdstuk 7 vergunning, ontheffing Hoofdstuk 8 Teruggaaf Totaal Titel 3 Kostendekking

Tarieven OZB (% WOZ-waarde)

2022

OZB eigenaren woningen

0,09910

0,09540%.

OZB eigenaren bedrijven

0,42653

0,38536%.

Titel 3

Kosten 17.263 33.281 2.668 0 0 0 0 0 53.212

Opbreng Kosten sten dekking 14.699 85,15% 14.506 43,59% 2.189 82,05% 0 0,00% 0 0,00% 0 0,00% 0 0,00% 0 31.394

0,00% 59,00%

Onroerende Zaak Belastingen (OZB) De hoogte van de OZB voor 2022 is vastgesteld op basis van de waarde in het economisch verkeer per 1 januari 2021 en het in de verordening opgenomen tarief. De OZB bestaat uit een ‘eigenarenbelasting’ voor woningen en een ‘eigenarenbelasting’ voor niet-woningen. De ‘gebruikersbelasting’ voor niet-woningen wordt vanaf 2020 niet meer geheven. De hertaxatie van alle woningen in de gemeente Bergen vindt jaarlijks plaats door middel van modelmatige waardering. Nietwoningen worden getaxeerd op de gecorrigeerde vervangingswaarde of door middel van het kapitaliseren van de huurwaarde. De begrote OZB-opbrengst komt tot stand door de opbrengst, op basis van een raadsbesluit, aan te passen aan die van het voorgaande jaar. De begrote opbrengst en de

Uitgangspunten tariefbeleid Bij de tariefstelling voor de OZB wordt rekening gehouden met de waardeontwikkeling van 1 januari 2020 tot 1 januari 2021. De totale OZB-opbrengst is gelijk aan de begrote opbrengst. Opbrengsten OZB

Begroot

Werkelijk

OZB eigenaren woningen

7.880.000

7.884.000

OZB eigenaren bedrijven

3.191.000

3.187.000

Totaal opbrengst OZB

11.071.000

11.071.000

Afvalstoffenheffing Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven is maximaal 100% dekking van de kosten voor inzameling huishoudelijk afval. Hierbij geldt dat alle kosten die toegerekend kunnen worden, ook werkelijk onderdeel van het tarief uitmaken. Dit, in combinatie met de inflatiecorrectie heeft geleid tot de volgende tarieven: Tarieven afvalstoffenheffing

2022

2021

Eénpersoonshuishouden

284,00

278,00

Meerpersoonshuishouden

378,00

371,00

Tweede woning/vakantiewoning

284,00

278,00

Pagina 55 van 123 Jaarstukken 2022 v5

2021

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

De werkelijke lasten en baten kunnen ertoe leiden dat een overschot of tekort op de exploitatie ontstaat. Dit tekort of overschot wordt via de voorziening vereffend. Per saldo is er sprake is van een storting/onttrekking van € 367.000 in de voorziening waardoor deze hierdoor ultimo 2022 een stand kent van € 476.000. Kostendekkendheid afvalstoffenheffing

Begroot

Werkelijk

Kosten taakveld afval, incl. (omslag)rente

4.347.000

4.614.000

255.000

284.000

Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten

naar € 181,00 per 2022 doordat de doorberekening van extra rente is komen te vervallen. Aangezien bij riolering sprake is van een zogeheten ‘gesloten financiering’ wordt het nadeel of voordeel op de exploitatie via de voorziening rioolheffing afgewikkeld. Per saldo wordt er € 81.000 onttrokken/toegevoegd aan de voorziening in 2022. Daarmee bedraagt de voorziening ultimo 2022 € 1.083.000. Kostendekkendheid rioolheffing

Begroot

Werkelijk

Kosten taakveld riolering, incl. (omslag)rente

2.958.000

3.022.000

Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten taakveld

20.000 2.938.000

13.000 3.009.000

4.092.000

4.330.000

Toe te rekenen kosten: BTW

886.000

939.000

Toe te rekenen kosten:

toegerekende overhead A Totale kosten

93.000

93.000

Overhead incl. (omslag)rente

5.071.000

5.362.000

Opbrengst heffingen

5.119.000

5.131.000

Kwijtschelding B Totale opbrengsten

148.000

136.000

4.971.000

4.995.000

Kwijtschelding

B-A Opbrengsten minus kosten

-100.000

-367.000

Mutatie voorziening Dekkingspercentage (B/A)

-100.000

-367.000

Opbrengst schades Totale opbrengsten

98%

93%

Rioolheffing Het uitgangspunt is dat de rioolheffing kostendekkend is. Op basis van de geplande investeringen zijn meerjarig de kostendekkende tarieven berekend. Met ingang van 2020 is er een verfijning aangebracht in de staffelsystematiek waarop de heffing is gebaseerd. Voor een gemiddeld huishouden heeft dit geleid tot een daling van het tarief van € 304,00 naar € 265,00 in 2020. Per 2021 is het tarief verder verlaagd naar € 215,00 en vervolgens

324.000

324.000

BTW Totale kosten

164.000 3.426.000

187.000 3.520.000

Opbrengst heffingen

3.411.000

3.482.000

114.000

84.000

0 3.297.000

41.000 3.439.000

Verschil

-128.000

-81.000

Mutatie voorziening

-128.000

-81.000

96%

98%

Dekkingspercentage

Begraafplaatsrechten De begraafplaatsrechten bestaan hoofdzakelijk uit het aantal meerjarige rechten op graven en dergelijke, het aantal begravingen en bijzettingen per jaar en het aantal onderhoudsrechten op graven en dergelijke. De basis voor de opbrengsten is de verordening op de lijkbezorgingsrechten en de bijbehorende tarieventabel die op 30 november 2021 door de raad

Pagina 56 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

is vastgesteld. De gerealiseerde opbrengst aan lijkbezorgingsrechten is hoger dan de begrote opbrengst. Er is dus geen sprake van volledige kostendekking. Dit is in overeenstemming met het Beleidsplan begraafplaatsen. Kostendekkendheid begraafplaatsrechten

Begroot

Werkelijk

514.000

550.000

Netto kosten

514.000

550.000

Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Overige toe te rekenen kosten Totale kosten

479.000 457.000 0 993.000 1.006.000

Opbrengst heffingen

492.000

495.000

Totale opbrengsten

492.000

495.000

Dekkingspercentage

50%

49%

Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. Heffingen

Marktgelden Voor het innemen van een standplaats op de markten in Egmond en Bergen wordt marktgeld geheven. De berekening van het marktgeld is gebaseerd op het aantal strekkende meters van de kraam en de tarieven die zijn opgenomen in de verordening marktgelden 2022. De werkelijke opbrengst van € 11.000 blijft achter ten opzichte van de begrote opbrengst van € 20.000. Er is geen sprake van volledige kostendekking.

Kostendekkendheid marktgelden Kosten, incl. (omslag)rente

24.000

Netto kosten

24.000

Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente Overige toe te rekenen kosten Totale kosten

17.000 0 41.000

Opbrengst heffingen

20.000

Totale opbrengsten

20.000

Dekkingspercentage

48%

Werkelijk

Forensenbelasting Specifieke leegstandscontroles in 2020 geleid tot met een toename van het aantal woningen waarover forensenbelasting kan worden geheven. Op basis hiervan en van resultaten uit voorgaande jaren is de opbrengstprognose in 2021 bijgesteld van € 1.112.000 naar € 1.500.000. De opbrengst 2022 is geraamd op € 1.502.000. De aanslagen 2022 worden in 2023 verzonden. Toeristenbelasting De aanslagen toeristenbelasting worden na afloop van het belastingjaar opgelegd. Deze worden op basis van de ontvangen aangiftes opgesteld. Bij de berekening van de tarieven in relatie tot de begroting wordt in principe uitgegaan van een gemiddeld aantal overnachtingen van de drie voorgaande afgesloten belastingjaren.

Pagina 57 van 123 Jaarstukken 2022 v5

Begroot

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Kwijtscheldingsbeleid De mogelijkheid voor gemeenten om kwijtschelding van belastingen te verlenen, is geregeld in artikel 255 van de Gemeentewet. Hoofdregel daarbij is dat gemeenten het kwijtscheldingsbeleid van de rijksoverheid volgen, zoals dat is geregeld in de uitvoeringsregeling. Het kwijtscheldingsbeleid is in Bergen geconformeerd aan de normen die hiervoor door de rijksoverheid zijn gesteld (maximaal 100% van de bijstandsnorm). In 2022 is € 136.000 aan afvalstoffenheffing kwijtgescholden en € 84.000 aan rioolheffing, tezamen € 220.000. Ter informatie, in 2021 is € 254.000 aan beide heffingen kwijtgescholden.

Lokale lastendruk De hoogte van de OZB (woningen), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen, wordt geduid met het begrip “lokale lastendruk”. De lokale lastendruk wordt in Nederland door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) bijgehouden. De lokale lastendruk in Bergen bedraagt voor een eenpersoonshuishouden gemiddeld € 1023 (2021 € 938) en voor een meerpersoonshuishouden € 1.117 (2021 € 1031). Bergen bezet daarmee in de landelijke ranglijst van de gemeenten met de laagste woonlasten voor meerpersoonshuishoudens in 2022 plaats 323 (nummer 1 heeft de laagste woonlasten), in 2021 was dat plaats 349 en in 2020 plaats 364. Dit komt vooral door de daling van de rioolheffing. Weliswaar is de OZB verhoogd, echter per saldo zijn de lokale lasten in Bergen minder gestegen. Wat de plaats op de ranglijst wordt in 2023, hangt mede af van de besluitvorming van de andere gemeenten over hun tarieven 2023. In onderstaande tabel zijn de tarieven opgenomen waarop de lokale lastendruk 2022 is gebaseerd ten opzichte van het landelijk gemiddelde en de andere BUCH gemeenten. Gemeente

WOZ waarde woning gemiddeld

Tarief OZB woningen

Afvalstoffenheffing 1 persoons huishouden

Afvalstoffenheffing meerpersoons huishouden

Rioolheffing

Bergen

€ 477.000

0,09910%

€ 284,00

€ 378,00

€ 181,00

Uitgeest

€ 363.000

0,11185%

€ 224,25*

€ 342,00*

€ 161,50

Castricum

€ 405.000

0,07554%

€ 234,12* €277,52* €319,40*

€ 204,84

Heiloo

€ 420.000

0,08631%

€ 217,50*

€ 345,40*

€ 187,00

Landelijk

€ 315.000

0,09780%

€ 256,00

€ 317,00

€ 207,00

* basistarief + €50 (m.pers.hh) of €30 (1pers.hh) voor lediging container of inworp verzamelcontainer

Pagina 58 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Benchmark woonlasten Noord-Holland 2022 In de volgende tabel (bron COELO) zijn de gemiddelde woonlasten van de gemeenten in Noord-Holland over 2022 opgenomen. Het bovenste deel geeft de mutatie aan ten opzichte van 2021, waarbij de stippellijn het provinciale gemiddelde

weergeeft en de doorgetrokken rode lijn het landelijk gemiddelde. De gemeente op plaats 1 in het overzicht van 46 Noord-Hollandse gemeenten kent voor 2022 de laagste gemiddelde woonlasten. Bergen neemt in 2022 de 38ste in. In 2021 was dat de 41ste plaats.

Pagina 59 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

PARAGRAAF B: WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot gemeente Bergen zijn inzichtelijk gemaakt waardoor inzicht is in de risico's. Dit stelt ons in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Uit de inventarisatie zijn vanuit de domeinen in totaal 53 risico's in beeld gebracht. In het overzicht worden de 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit

Pagina 60 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Totaal grote risico's: €

5.925.000 Overige risico's: € 30.325.000 Totaal alle risico's: € 36.250.000

Benodigde weerstandscapaciteit bij Percentage

Bedrag

5%

€ 1.518.445

10%

€ 1.732.886

15%

€ 1.886.361

20%

€ 2.018.596

25%

€ 2.136.056

30%

€ 2.240.397

35%

€ 2.345.490

40%

€ 2.446.684

45%

€ 2.548.413

50%

€ 2.652.580

55%

€ 2.762.736

60%

€ 2.879.155

65%

€ 3.000.802

70%

€ 3.134.548

75%

€ 3.291.142

80%

€ 3.472.041

85%

€ 3.694.177

90%

€ 4.001.264

95%

€ 4.517.927

Op basis van de ingevoerde risico's is een Monte-Carlosimulatie uitgevoerd. Dit wordt gedaan omdat het reserveren van het maximale bedrag (zie hierboven) ongewenst is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk op in hun maximale omvang. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s en de verticale as geeft aan hoe groot de kans (%) is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen.

Uit bovenstaande tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 4,5 mln. Daarbij komen nog de overige risico’s vanuit de gemeenschappelijke regelingen afgerond op duizendtallen. Pagina 61 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Bergen Werkorganisatie BUCH Totaal

Uiteraard zijn er andere belastingen, zoals bijvoorbeeld de toeristenbelasting en de parkeerbelasting, die door verhoging van de tarieven tot een meeropbrengst en verbetering van de weerstandscapaciteit kunnen leiden. Hiervoor bestaat geen wettelijk maximum, waardoor wij geen indicatie kunnen geven van de maximale omvang van deze ruimte. Ook kan er eventueel gekozen worden om 50% van de baggerkosten door te belasten aan de rioolheffing, 30% van de kosten straatreiniging door te belasten aan de rioolheffing en een percentage van de strandreiniging aan de afvalstoffenheffing. Dit wordt nu echter niet meegenomen.

€ 4.900.000 € 674.000 € 5.574.000

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Bergen is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of collegebegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.

Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.

Het totaal van de hiervoor genoemde in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:

Bestemmingsreserves Van de bestemmingsreserves worden de bestemmingsreserve grote projecten en de bestemmingsreserve afschrijvingslasten sporthal niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit.

4. Beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit De berekende totale weerstandscapaciteit dient altijd hoger te zijn dan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is het geval.

Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZB belasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 12 gemeente zou worden Voor 2020 is dit 1,853% (bron blz. 139 mei circulaire 2019). Het gewogen gemiddeld OZBpercentage Bergen was over 2019 1,095 en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Bergen en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit.

Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Bestemmingsreserves Post onvoorzien

47.929.000 4.707.000 1.047.000 10.000

Totaal

53.693.000

Pagina 62 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie heeft als financieel toezichthouder zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en zijn geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.

In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarde A B 1a. Netto schuldquote

< 90%

90 - 130%

> 130%

1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen. 2. Solvabiliteitsratio

< 90%

90 - 130%

> 130%

> 50%

20 - 50%

< 20%

3.

Structurele exploitatier.

> 0%

0%

< 0%

4.

Grondexploitatie

< 20%

20 - 35%

> 35%

5.

Belastingcapaciteit

< 95%

95 - 105%

> 105%

Hieronder worden de uitkomsten van de verschillende kengetallen gepresenteerd: KENGETALLEN netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio grondexploitatie structurele exploitatieruimte belastingcapaciteit

Rek.

Begr.

Rek.

2021

2022

2022

57% 53%

95% 91%

52% 47%

28% 0% 2% 127%

31% 0% 6% 131%

30% 2% 0% 127%

6. Ontwikkelingen Oordeel Provincie betreffende begroting 2023: De provincie heeft geconstateerd dat de (meerjaren)begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hierdoor vallen we ook in 2023 net als in de jaren ervoor onder repressief toezicht. Pagina 63 van 123

Jaarstukken 2022 v5

C

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

7. Conclusie We hebben berekend dat bij een benodigde weerstandscapaciteit van circa € 4,5 mln. het 90% zeker is dat alle eigen gemeentelijke risico's kunnen worden afgedekt. De beschikbare weerstandscapaciteit is ruim voldoende. De schuldquote is nu laag omdat door vertragingen de aangetrokken gelden ad € 40,- mln. grotendeels nog niet zijn besteed. Indien de investeringsprojecten tot uitvoering komen stijgt de schuldquote. De investeringen waar het om gaat zijn: Investeringen wegen, sporthal Egmond, fusie voetbal Egmond, de ontwikkelingen in Schoorl en Bergen en onderwijshuisvesting (circa € 20 mln.) Het aandeel in en risico op de grondexploitatie is in verhouding tot de totale inkomsten gering. De woonlasten blijven boven het landelijk gemiddelde maar stijgen minder dan het landelijk gemiddelde.

Pagina 64 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk deel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente. a. Wegen en kunstwerken Het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd conform het Beleidsplan Wegen 2021 t/m 2025. De beheerstrategie is afgestemd op het voldoen aan wet en regelgeving en de doelstellingen van de gemeente. Op basis van weginspecties (elke 2 jaar) wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld. Hierbij worden de doelen en de wensen van de gemeente vertaald naar een jaarlijks onderhoudsprogramma. Het onderhoud wordt zo integraal als mogelijk gepland, om het aantal onderhoudsmomenten (en dus belemmering van de doorstroming) te beperken. Het gewenste onderhoudsniveau is basisniveau (in de kernen Aniveau). In 2021 zijn alle verhardingen voor het laatst geïnspecteerd. Uit deze weginspectie is gebleken, dat wordt voldaan aan de landelijke CROW-norm.

De benodigde financiële middelen, om het areaal op ambitieniveau te houden, zijn bepaald voor de exploitatie (het daadwerkelijk uitvoeren van onderhoud en de overige kosten) en voor de investeringen op basis van technische noodzaak (budgetten voor rehabilitatie) voor de verhardingen. Grote 'nieuwe' overstijgende opgaven, zoals de energietransitie, ondergrondse ordening, circulariteit en klimaatadaptatie zijn uitdagingen waar de gemeente voor staat en waar ook wegbeheer een inbreng heeft. Wij blijven daarom steeds afstemming zoeken bij grootschalige ingrepen.

Uit recente inspecties is gebleken dat er achterstallig onderhoud is bij diverse kunstwerken. In 2022 is een planning opgesteld om de achterstand (naar schatting binnen 4 jaar) in te halen. b. Riolering Het onderhoud en vervanging van de riolering voeren we uit conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 2016 – 2020. De gemeenteraad heeft op 20 mei 2021 besloten om, in afwachting van de inwerkingtreding van de omgevingswet, de looptijd van het GRP met twee jaar te verlengen. De termijn loopt af in 2023 en ook het beleid moet herzien worden vanwege nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen, met name rond klimaatverandering, klimaatadaptatie, de Omgevingswet en verordeningen. Er wordt op dit moment gewerkt aan een Programma Water en Riolering (PWR) voor de gemeentes Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo, dat als vervanging dient van de vigerende gemeentelijke rioleringsplannen van de vier gemeenten. Besluitvorming vindt in de tweede kwartaal van 2023 plaats. Met het opstellen van een PWR wordt ook de relatie gelegd met de Omgevingswet. De beschrijving wordt hierbij meer afgestemd op het proces van omgevingsvisie, omgevingsprogramma, omgevingsplannen. c.

Water De gemeente richt zich in samenwerking met het hoogheemraadschap op: waterveiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. Maatregelen worden in goede samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier uitgevoerd. Het hoogheemraadschap is verantwoordelijk voor het operationele

Pagina 65 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

regionale waterbeheer. Dit betekent dat zij zorgt voor droge voeten (veiligheid), schoon en voldoende water. Ook klimaatadaptatie wordt samen met het hoogheemraadschap en gemeentes in de regio opgepakt. Water en groen vormen een belangrijke basis voor het klimaatadaptief maken van de openbare (en particuliere) ruimte. De gemeenteraad van Bergen heeft op 28 januari 2021 de rapportage ‘Meerjarenplanning baggeren watergangen 2021-2028 gemeente Bergen’ vastgesteld. Deze rapportage geeft voor de planperiode inzicht in de hoeveelheid te baggeren watergangen en de bedragen die hier de komende jaren voor moeten worden gereserveerd. Via jaarlijkse stortingen aan de egalisatievoorziening groot onderhoud kunnen begrotingsafwijkingen worden beperkt en blijft de continuïteit van de baggerwerkzaamheden gewaarborgd. Tot voor kort voerde de gemeente Bergen haar baggerwerkzaamheden uit op basis van de baggerschouw van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK). Om de meerjarenplanning op te stellen, zijn meer gedetailleerde metingen van de baggerlaag in deze watergangen uitgevoerd, zodat nu voor de langere termijn duidelijker is welke baggerwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Beoogd wordt dat de watergangen die in gemeentelijk eigendom zijn, voldoen aan het vastgestelde profiel (legger).

Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan een goede waterkwantiteit (doorstroming) en waterkwaliteit. Recreatieve en ecologische functies worden versterkt en gewaarborgd. Deze werkzaamheden zijn ook van belang voor een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving.

d. Groen en spelen Het Groenbeleidsplan 2021 – 2031 is in 2021 vastgesteld. Het Bomenbeleidsplan uit 2016 is als bijlage toegevoegd aan dit Groenbeleidsplan. Hoofdthema’s zijn groenstructuur, onderhoudskwaliteit, biodiversiteit en bewonersparticipatie. Een fenomeen waar we de komende jaren nadrukkelijk rekening mee moeten gaan houden is klimaatverandering (klimaatadaptatie): extreme wateroverlast en droogte, maar ook hittestress en de toename van fijnstof. Een groene inrichting zal daarom een steeds belangrijkere rol gaan spelen. Het speelbeleid wordt uitgevoerd conform het Speelbeleidsplan 2012 – 2022. Op dit moment wordt gewerkt aan een nieuw speelbeleidsplan dat in 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad wordt aangeboden. e. Accommodaties In de Nota Vastgoed Portefeuille Management heeft uw raad het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Hieruit voortvloeiend wordt in een Meerjarenonderhoudsplanning inzicht gegeven in de te verwachten onderhoudsuitgaven. Voor een groot deel van de portefeuille wordt gewerkt met een egalisatievoorziening. Niet alle gebouwen worden hierin meegenomen. De Watertoren, De Beeck, Jan Ligthartstraat 4 en strategische verwervingen binnen het project “Mooi Bergen” worden gezien als aparte producten.

Om de achterstand in het onderhoud aan beschoeiingen en oevers weg te werken is de rapportage “Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen 2023-2036” opgesteld. Met de uitvoering van dit plan wordt voorkomen dat de berm en/of de weg in de sloot schuiven. Het plan wordt op 30 maart 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. Pagina 66 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Beleidskader Eind 2013 heeft de raad de nota Vastgoed Portefeuille Management vastgesteld waarin onder andere wordt voorgesteld om de samenstelling en het onderhoudsniveau van de vastgoedportefeuille te herijken. Het gewenste onderhoudsniveau wordt conform de NEN 2767 standaard begroot. Hierin onderscheiden we de volgende onderhoudsniveaus: 1. Het object dient in nieuwstaat te worden gehouden; 2. Het object dient in goede conditie te worden gehouden; 3. Het object dient in een redelijke conditie te worden gehouden; 4. Het object dient in matige conditie te worden gehouden; 5. Er wordt alleen onderhoud uitgevoerd als er problemen zijn; 6. Er is opdracht gegeven voor sloop. Voor de meeste operationele objecten van de gemeente is het onderhoudsniveau 3 of 4 van toepassing. Bij niveau 3 mag enige veroudering wordt geaccepteerd, dit mag echter nooit het gebruik beperken.

Meerjarenplanning en Financiën Meerjarenonderhoudsplanningen worden op basis van 2-jaarlijkse inspecties geactualiseerd. Jaarlijks wordt een bedrag toegevoegd aan de voorziening ‘onderhoud gemeentelijke gebouwen en woningen’. Het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed dat is opgenomen in de egalisatievoorziening wordt conform planning uitgevoerd. Jaarlijks worden de volgende onderhoudswerkzaamheden aan de gemeentelijke gebouwen gepland: - buitenschilderwerk; - vervanging van technische installaties; - bouwtechnische werkzaamheden; - preventief onderhoud; - klachtenafhandeling. De schoolgebouwen vallen direct onder beheer en onderhoud van de diverse schoolbesturen (is verder opgenomen in de paragraaf 1B Samenleven / onderwijshuisvesting). f. Openbare verlichting Het beleid openbare verlichting is in 2017 geactualiseerd. Deze is voor de komende planperiode basis voor het vervangingsschema van lampsoorten en masten binnen de gemeente (aan de hand van de beheergegevens kwaliteit, levensduur, etcetera en geplande integrale projecten). In de volgende tabel staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.

Pagina 67 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Pagina 68 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het Treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.

Financieringspositie

3. Risicobeheer Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.

Omvang leningenportefeuille Bedragen x € 1.000

Rek 20

Rek 21

Rek 22

Stand per 01-01

74.516

66.868

98.760

Nieuwe leningen

0

40.000

0

7.648

8.108

8.391

0

0

0

Stand per 31-12

66.868

98.760

Rentekosten

1.857

1.604

Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen

Kwartaal

Kasgeldlimiet

Gem. netto saldo

Vrije ruimte *)

1

6.694

-29.972

36.666

2

6.694

-31.417

38.111

90.369

3

6.694

-40.005

46.699

1.437

4

6.694

-31.450

38.144

*) -/- betekent een kasoverschrijding. Begrotingstotaal € 78,750 mln.

Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven.

Pagina 69 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar, te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Hieronder wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico:

Waarborgen en garanties

Bepaling rente risiconorm

D HVC

2022

Rente risiconorm

15.750

Afgeloste leningen

8.391

Renteherziening

Bedragen x € 1.000 A

7.359

Diverse instellingen en verenigingen

B WSW-leningen B

WSW-leningen nieuwe verdeling

Oorspron-

%

kelijk

borg-

bedrag

stelling

Boek-

Garantie-

waarde waarde 31-1231-1221 22

Boek-

bedrag 31-12-22

4.306 100,00%

2.004

1.815

1.815

90.900

50,00%

88.877

88.705

44.353

59.125

div

11.934

11.934

9.767 100,00%

7.998

7.508

7.508

Hypotheken particulieren

11.460 100,00%

142

122

122

G Hypotheken HVO

8.945 100,00%

2.448

2.409

2.409

101.469 112.493

68.141

F

0

Ruimte onder rente risiconorm

Omschrijving

Totaal

184.503

De gemeente blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm. Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en aan de gemeente de verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven: Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000 Stand per 01-01

Rek 20 8.484

Rek 21 5.527

Investeringen

Rek 22 3.435 1.065

Desinvesteringen

260

Aflossingen/ afschrijvingen

2.957

1.832

296

Stand per 31-12

5.527

3.435

4.204

301

183

164

Rentebaten

A Diverse instellingen en verenigingen Betreft vooral Magenta Zorg, Raphaël Stichting en Stichting Zorgcirkel. Deze hebben een solvabiliteitspercentage van respectievelijk 34%, 29% en 39%, wat als gezond beschouwd wordt. B WSW-leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel: - Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie - Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) - Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken.

Pagina 70 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein. C HVC Betreft garantstelling voor lening. Hier ontvangen we jaarlijks provisie voor. Inschatting is dat HVC aan zijn verplichtingen kan blijven voldoen. Er wordt jaarlijks afgelost en de solvabiliteit stijgt. D Hypotheken particulieren De hypotheken zijn veel lager dan de huidig Woz-waarden van de woningen. Hierdoor is het risico van aanspreken op de garantstelling bijna nihil.

Rentetoerekening De gemeente Bergen hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering van deze investeringen. De berekening van de rekenrente is met ingang van 2018 verplicht voorgeschreven. Eerdere toepassing was aanbevolen. Wij hebben deze aanbeveling overgenomen via onderstaande tabel.

E Hypotheken HVO Geen risico. De hypotheken zijn veel lager dan de huidig Woz waarden van de woningen.

Pagina 71 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING Gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie BUCH De BUCH is, sinds 1 januari 2017, de bedrijfsvoeringorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het Programma Bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het Programma Bedrijfsvoering in 2022 wordt naar de jaarrekening 2022 van de werkorganisatie verwezen.

Inkoop De werkorganisatie BUCH werd voor inkoop en aanbesteding ondersteund en geadviseerd door een eigen team van inkopers binnen de werkorganisatie en door Stichting Rijk voor Uitgeest. Per 31 december 2022 is Uitgeest uit Stichting Rijk getreden. In 2022 heeft de BUCH een nieuwe inkoopadviseur geworven, waarmee vanaf 2023 de volledige inkoopfunctie ondergebracht is binnen de BUCH.

Een korte samenvatting van dat document is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie.

ICT In 2022 zijn in het kader van doorontwikkeling Informatie en Automatisering onder meer de volgende resultaten behaald: - Een I-visie 2022-2025 is vastgesteld; - De uitgangspunten voor een sourcing-strategie zijn vastgesteld; - Start van een interne denktank ‘op weg met Sourcing’ (strategie) waarmee wij onder meer inzetten op het slim vervangen van een substantieel deel van onze huidige ICT-omgeving die aan vervanging toe is; - Een keuze is gemaakt voor een toekomstbestendige tool om datagedreven werken te faciliteren; - ICT technische verbeteringen zijn doorgevoerd en het applicatielandschap is gerationaliseerd. Om de verdere doorontwikkeling vorm te geven is een chief information officer (CIO) aangesteld die het management op strategisch niveau adviezen geeft en de koers bewaakt.

De in de jaarrekening 2022 opgenomen kosten van de werkorganisatie zijn gebaseerd toegerekend aan de programma’s op basis van de verdeelsleutel. Uiteindelijk waren de kosten voor de werkorganisatie BUCH over 2022 € 2,4 mln. hoger dan in de begroting is opgenomen. Deze hogere lasten zijn verwerkt in deze jaarrekening 2022. Een toelichting op de afwijking van de lasten vindt u in de jaarrekening 2022 van de werkorganisatie BUCH. Personeel en organisatie Per 31 december 2022 zijn er 862 (2021: 818) personen in dienst (excl. inhuur) bij de werkorganisatie. Dit zijn 775 (2020: 728) fte. Deze personen werken voor de vier gemeenten en de werkorganisatie zelf.

Informatiebeveiliging en privacy In 2022 is op het gebied informatiebeveiliging en privacy gewerkt aan het verhogen van het volwassenheidsniveau. Hierbij hebben wij ook gekeken naar de landelijke trend op deze vakgebieden en het gepubliceerde dreigingsbeeld 2021 door de Informatiebeveiligingsdienst (IBD). Pagina 72 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

Stand van zaken Zaffier Op 1 januari 2022 is WNK statutair omgevormd in de Gemeenschappelijke regeling SORA. Hoewel Zaffier pas op 1 januari 2023 als organisatie operationeel van start is gegaan, heeft de nieuwe organisatie op 1 april 2022 formeel de bestuurlijke bevoegdheid gekregen om de Participatiewet, Wet Inburgering, Wet Schuldhulpverlening en het gemeentelijke minimabeleid uit te voeren en is tevens de organisatienaam gewijzigd in Zaffier. Vanaf dit moment is het Algemeen Bestuur (AB) (en zijn niet langer de colleges) bevoegd om besluiten te nemen over het beleid en uitvoering van de taken van Zaffier. Als gevolg hiervan is op beleidsniveau al intensief samengewerkt. De dienstverlening is tot 1 januari 2023 vanuit de bestaande organisaties gehandhaafd. Zij hebben dit uitgevoerd in mandaat namens Zaffier. Er zijn per 1 januari 2023 circa 40 medewerkers vanuit de BUCH overgegaan naar Zaffier. Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf het verslagjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording door het college een feit. Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college en de directie verantwoording af over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het financiële reilen en zeilen van de gemeente.

Over de naleving van de voorwaarden voor subsidies en Europese aanbestedingen bijvoorbeeld, maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik en lasten, waarvoor geen voorafgaande dekking opgenomen was in de begroting. Nu toetst de accountant de rechtmatigheid en geeft een oordeel hierover af in de controleverklaring. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording geeft de accountant geen afzonderlijk oordeel meer over de rechtmatigheid maar is dit onderdeel van zijn oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening waarvan de rechtmatigheidsverantwoording een onderdeel is.

Invoering Omgevingswet In de Omgevingswet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet worden de gemeenten en de werkorganisatie BUCH gezamenlijk voorbereid op de invoering van deze wet. De vier gemeenteraden hebben het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. 1. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal 2. Ruimte aan initiatieven 3. Vroegtijdige samenwerking 4. Integraal werken en maatwerk De Omgevingswet zou op 1 juli 2022 in werking treden. In 2022 is bekend gemaakt dat de invoering is uitgesteld naar 1 januari 2024. Nog steeds worden de voorbereidingen onverminderd voortgezet Dit binnen de kaders zoals die zijn vastgesteld. Een groot deel van de voorbereiding staat namelijk los van de datum van inwerkingtreding. De extra tijd wordt gebruikt om beter vertrouwd te raken met de nieuwe manier van werken en de dienstverlening te verbeteren voordat de Omgevingswet in werking treedt.

Pagina 73 van 123 Jaarstukken 2022 v5

. Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… …………………… ………………….….

PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN  Inleiding  Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn.  De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft, door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet  gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het  hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij. Visie en kaders Op 28 januari 2016 is de nota Verbonden Partijen door de raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de samenwerkingsverbanden. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Begin 2018 hebben de vier gemeenteraden ingestemd met de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en de notitie Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen.

Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. 

De belangrijkste wijzigingen: Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet;

De instelling van een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; Gemeenschappelijke regelingen moeten hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed hebben; Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie. De uitwerking van de wetswijziging wordt opgepakt in Noord Holland Noord verband. De regietafel, die in 2018 is opgericht met het doel de samenwerking tussen alle betrokkenen bij de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord beter te laten functioneren, neemt hierin het voortouw. Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze wetswijziging moeten alle gemeenschappelijke regelingen zijn aangepast.

De regietafel heeft een plan aanpak opgesteld waarin wordt uitgegaan van vijf fasen: Fase 1: informatievoorziening (april-juli 2022) Fase 2: Plan van aanpak/opdracht (juli 2022- januari 2023) Fase 3: Kaderstelling (september 2022 – september 2023) Fase 4: Besluitvorming (oktober 2023 – maart 2024) Fase 5: Implementatie (maart – juli 2024) Op 26 januari 2023 heeft de raad ingestemd met het plan van aanpak van de regietafel.

Pagina 74 van 123 Jaarstukken 2022 v4

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Verbonden partijen gemeente Bergen In 2022 nam Bergen deel in 13 verbonden partijen. In de volgende twee tabellen een overzicht van het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen in 2022. Niet alle verbonden partijen hebben al een jaarrekening opgemaakt (in tabel staat dan n.t.b.)

Verbonden partij Bedrag x 1000

BUCH

GGD NHN VRNHN

Aandelenkapitaal

Exploitatiebijdrage

2021

2021

2022 €0 €0 €0

€0

€0 €0

Bestuursleden

2022

€ 24.446 € 1.343 € 2.421

€ 26.416

L. Hj. Voskuil. M. Wiesehahn-Vrijman Y. Roos (pv) E. Briët (pv)

€ 975

M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv)

L.Hj. Voskuil € 2.342 Y. Roos (pv) E. Briët € 658 M. Wiesehahn-Vrijman (pv) € 138 E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman (pv) M. Wiesehahn-Vrijman €0 E. Briët

ODNHN

€0

€0

€ 667

RHCA

€0

€0

€ 137

WNK/Zaffier1

€0

€0

€8

VVI

€0

€0

€0

Cocensus

€0

€0

€ 797

Parkeerservice

€0

n.t.b

€ 750

.

DECRA

€ 509

€ 509

€ 0

€0

ONHN

€1

€1

€ 117

BNG

€ 375

€ 375

€ 0

Alliander

€ 128

€ 128

€ 0

€0 € 794

E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman (pv) M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv) E. Briët

€ 117

E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv)

€0

M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv)

€0

E. Briët

1 Zaffier is formeel gestart 1 april 2022 maar pas sinds 1 januari 2023 volledig operationeel.

Cijfers daarvoor betreffen WNK.

Pagina 75 van 123 Jaarstukken 2022 v4

. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….

Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen 1. Werkorganisatie BUCH (BUCH) Vestigingsplaats is Uitgeest Het bestuur van de werkorganisatie BUCH bestaat uit acht leden. De deelnemende colleges wijzen elk uit hun midden twee leden van het bestuur aan. Het ene lid is de burgemeester van de gemeente en het andere lid een wethouder. Bij de stemming van het bestuur heeft de vertegenwoordiging van een college één stem. De regeling is getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering door de werkorganisatie van de door de gemeenten opgedragen taken. Daarmee biedt de werkorganisatie een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen. Naast de reguliere taken heeft de werkorganisatie zich in 2022 gericht op de opgave om Oekraïners op te vangen en de gevolgen van de energiecrisis. Daarnaast zijn stappen gezet naar verdere professionalisering van de samenwerking met de colleges en van de organisatie. Het bestuur heeft de opdracht gekregen een voorstel voor de aansturing en topstructuur van de werkorganisatie te maken. Het voorstel wordt in het voorjaar van 2023 verwacht. De besluitvorming in het voorjaar 2023 over deze bestuursopdracht, vormt het kader voor verdere noodzakelijke doorontwikkeling van de werkorganisatie.