bij 1 Jaarstukken Bergen 2022 v5 .pdf
Tekst van het document
De Werkorganisatie is binnen de begroting gebleven met een overschot van € 1 miljoen. Als gevolg van twee externe ontwikkelingen is er een extra bijdrage benodigd van de gemeenten van € 2,4 mln. Het gaat over het wettelijke verplicht treffen van een voorziening voor bovenwettelijke verlofuren en het opnemen van een verplichting, op basis van juridische uitspraken voor ontslag- en transitievergoedingen. Risico’s voor de financiële positie van de gemeente.
De aard van de gemeenschappelijke regeling en de koepelvrijstelling maken dat het voor de Werkorganisatie BUCH niet mogelijk is om zelf weerstandsvermogen op te bouwen. De enige mogelijkheid die De BUCH heeft is het in rekening brengen van de kosten bij de deelnemende gemeenten, op het moment dat bepaalde risico’s zich voordoen. Bij de vaststelling van het weerstandsvermogen moeten de gemeenten rekening houden met de risico’s zoals die in de jaarrekening van de Werkorganisatie zijn opgenomen. 2. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD HN) De GGD HN voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit. Het jaar 2022 heeft voor de organisatie grotendeels in het teken gestaan van de bestrijding van Covid-19, Monkeypoxvirus en de komst van Oekraïnse vluchtelingen. Dit heeft impact gehad op de GGD HNorganisatie, zowel organisatorisch als financieel. Daarnaast is besloten om te stoppen met het verder ontwikkelen van het digitaal dossier voor de Jeugdgezondheiszorg (GGiD). Dit besluit resulteert in een negatief resultaat dat ten laste wordt gelegd van de algemene reserves. Het weerstandsvermogen komt daarmee negatief uit en voldoet niet aan de minimum streefwaarde van 1,0. Het provinciaal toezicht geeft aan dat de negatieve algemene reserve binnen een periode van vier jaar moet worden aangezuiverd.
GGD HN heeft hiervoor eind 2022 een financieel herstelplan GGiD opgesteld, waarmee het algemeen bestuur heeft ingestemd. 3. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) De Veiligheidsregio behartigt gezamenlijk belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de veiligheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. De VRNHN voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren van de brandweer- en ambulancezorg, de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio), de rampenbestrijding, de meldkamer en het Veiligheidshuis. De belangrijkste risico’s die in de programmabegroting 2022 werden voorzien hebben betrekking op:
Pagina 76 van 123 Jaarstukken 2022 v4
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….
Brandweervrijwilligers die van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst; BTW-plicht over de activiteiten van de meldkamer Noord-Holland aan VRNHN; Langdurige uitval; Materiële- en personele schade bij omvangrijke incidenten; Tekort aan ambulanceverpleegkundigen; IT-dreigingen (bijvoorbeeld virus, cyberaanval ). Terugkijkend naar 2022 kan worden geconcludeerd dat bovengenoemde risico’s geen consequenties hebben gehad in het verantwoordingsjaar. Wel blijven dit belangrijke risico’s, die ook in de programmabegroting 2023 van de VRNHN zijn opgenomen. 4. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) De vestigingsplaats van de ODHNH is Hoorn Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op inwoneraantal en ingebracht budget. Het aantal stemmen voor de Provincie Noord-Holland is gebaseerd op het in te brengen budget. Bergen heeft 4 stemmen in het totaal van 100. ODNHN draagt bij aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied, en voert de taken vergunningsverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, bouw- en woningtoezicht uit. De ODNHN zet zich in om de kennis ten aanzien van energie en warmtetransitie binnen de regio te bundelen.
De dossiers Stikstof en Circulaire Economie hebben de volle aandacht. De ODNHN heeft zich verder voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. De jaarrekening 2022 sluit af met een positief resultaat van € 1.488.000,-.
Voor het opvangen van risico’s beschikt de ODNHN over een weerstandsvermogen dat als ‘onvoldoende’ wordt gezien. Het weerstandsvermogen kan niet worden verhoogd omdat dit nu 2,5% van de lasten bedraagt zoals gesteld door de afspraken in de FUGR. Met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet bestaan nog veel onzekerheden omtrent de gevolgen hiervan. Een ander risico is het vergrijzende personeelsbestand van de ODNHN waardoor de bestaande kennis en ervaring op termijn kan verdwijnen. De ODNHN heeft een op verjonging gericht personeelsbeleid waarin onder andere wordt gewerkt met trainees. 5. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar is gevestigd in Alkmaar en heeft een Algemeen Bestuur (AB) bestaande uit leden van de aangesloten gemeenten. Elk lid heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Hierbij geldt de volgende sleutel: één stem voor gemeenten tot 10.000, twee stemmen voor gemeenten tot 20.000, drie stemmen voor gemeenten tot 30.000 inwoners enzovoort. Het is een regionaal kennis- en informatiecentrum met een zo breed mogelijke collectie die actief aan een breed publiek beschikbaar wordt gesteld. Het RHCA beheert ook de oudere archieven van de aangesloten gemeenten en houdt toezicht op en adviseert de gemeente over de uitvoering van taken in het kader van de Archiefwet- en regelgeving.
In 2022 heeft het RHCA verder geïnvesteerd in kennis, expertise en de digitalisering van de collectie en beheer van digitale archieven. Zo is het E-loket Bouwdossiers uitgebreid, een webportaal waarmee de bouwvergunningen (onder andere tekeningen en berekeningen) makkelijk digitaal kunnen worden aangevraagd en online worden ingezien door zowel de ambtenaar als de inwoner. De belangrijkste tactische doelstelling is dat de integriteit, authenticiteit, bruikbaarheid en representativiteit van de collectie tot in lengte van jaren gegarandeerd moeten zijn.
Pagina 77 van 123 Jaarstukken 2022 v4
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….
Cocensus voert voor Bergen belastingtaken uit, waaronder alle werkzaamheden in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ) en de heffing en inning van onroerendezaakbelastingen (OZB), rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting, grafrechten, (WABO) leges en naheffingsaanslagen parkeerbelasting (‘parkeerboetes’). Tevens handelt Cocensus bezwaar- en beroepschriften af en de kwijtscheldingsverzoeken voor riool- en afvalstoffenheffing.
6. Zaffier Zaffier is gevestigd in Alkmaar en voert sinds 1 januari 2023 voor de 6 gemeenten in de regio Alkmaar de Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijk Schuldhulpverlening uit. In de aankomend periode komen er mogelijk een aantal taken bij. Zaffier kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. In het DB hebben 3 portefeuillehouders plaats: de portefeuillehouders uit Alkmaar en Dijk en Waard en de portefeuillehouder Uitgeest namens de vier BUCH-gemeenten.
In het belastingjaar 2022 is aan (te realiseren) belastingopbrengsten door de deelnemende gemeenten een totaalbedrag van ruim € 454 miljoen aan Cocensus overgedragen. Vanaf 2021 tot eind 2022 heeft Cocensus met medewerkers van gemeenten overleg gehad met als resultaat dat begin 2023 alle aangesloten gemeenten de WOZ-oppervlakten gaan overnemen in de BAG. Naar aanleiding van positieve ervaringen met diverse gemeenten heeft Cocensus ingestemd om voor alle deelnemende gemeenten de KCCbelastingen uit te voeren met ingang van 1 januari 2023.
Het jaar 2022 stond in het teken van de oprichting van Zaffier. In 2022 is het eindrapport “Bouwen aan SORA” vastgesteld door colleges en raden. SORA is de werknaam voor het latere Zaffier. Er zijn geen financiële resultaten van Zaffier in 2022, aangezien de organisatie pas per 1 januari 2023 volledig operationeel is. De bekostiging van Zaffier is gevonden in de reeds bestaande uitvoeringsmiddelen voor WNK en Haltewerk. 7. Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) De VVI verwerkt de door de deelnemende gemeenten aangeleverde afvalstoffen. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taken genoemd in de Wet milieubeheer. De VVI heeft als speerpunten onder meer bronscheiding met een verlaging van de hoeveelheid restafval en de optimalisatie van de benutting van energie die vrijkomt bij het verbranden van restafval. Zij besteedt ook aandacht aan de productie van duurzame energie en de afzet van secundaire grondstoffen (circulaire economie) 8. Cocensus De vestigingsplaats van Concensus is Hoofddorp. Het algemeen bestuur kent vanuit iedere gemeente één lid vanuit het college. De stemverhouding is afhankelijk van de hoogte van de jaarlijkse bijdrage. Bergen heeft 2 van de 28 stemmen.
Over 2022 heeft Cocensus de exploitatie afgesloten met een overschot van € 489.745.
Risico’s genoemd door Cocensus: Het aantal bezwaren dat is ingediend door ‘no cure no pay bureaus’ neemt toe. Door deze toename ontstaat mogelijk een capaciteitstekort. Cocensus blijft investeren in Cybersecurity maar wereldwijd nemen de risico’s toe. Door de maatregelen die er genomen zijn, is de verwachting laag dat er bij Cocensus een cyberaanval plaatsvindt. Organisaties die de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) overtreden kunnen een boete opgelegd krijgen van 4% van de jaaromzet. De financiële omvang van de hierboven genoemde risico’s tezamen is bepaald op € 505.000. Het huidige weerstandsvermogen van Cocensus van € 250.000 kan daarom worden gekwalificeerd als onvoldoende.
Pagina 78 van 123 Jaarstukken 2022 v4
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….
Privaatrechtelijke verbonden partijen 9. Coöperatie Parkeer Service Coöperatie Parkeerservice is een samenwerking van 13 leden. Leden betreffen zowel stedelijke als landelijke gemeenten. Zij heeft haar zetel in Amersfoort. Elk lid heeft één stem in de Algemene Ledenvergadering. Parkeerservice ontzorgt de leden voor een breed scala aan gestandaardiseerde parkeerproducten- en diensten aan, zoals: parkeervergunningen, beheer op afstand via een centrale meldkamer en beheer op locatie van parkeer gerelateerde apparatuur. Ook het legen van ticket- en betaalautomaten, inzet van toezicht en handhaving en de invordering van naheffingsaanslagen kunnen worden afgenomen. Er is nog geen jaarverslag 2022 opgemaakt. 10. Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) Het stimuleringsfonds heeft ook in 2022 gewerkt aan haar doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Daarbij wordt bij de financiering van en participatie in projecten een ruime definitie van het begrip duurzaamheid gehanteerd. Aspecten zoals regionale werkgelegenheid en innovatie worden nadrukkelijk in de afweging meegenomen. Hierdoor kan een diversiteit aan duurzame projecten worden ontwikkeld. Het fonds is een revolverend fonds en houdt zich na de eerste storting in stand met de winsten uit duurzame energieprojecten.
Door deze wijze van financiering behoudt het kapitaal van de coöperatie over een langere termijn zijn waarde. Er is nog geen jaarverslag 2022 opgemaakt. 11. Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Doel van het ONHN is een versterking van de regionale economie en welvaart en de nationale en internationale positionering van NoordHolland Noord. In nauwe samenwerking met overheden, marktpartijen, ondernemers, onderwijs-, en kennisinstellingen en nonprofitorganisaties wordt vormgegeven aan de (economische) toekomst
van de regio Noord-Holland Noord, zodat de regio effectief kan handelen bij samenwerkingsmogelijkheden met andere regio’s in Nederland of daarbuiten. Met als resultaat een economisch vitale regio. In 2017 is Holland boven Amsterdam als plusopdracht ondergebracht bij het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (OHNH). Holland boven Amsterdam promoot de hele regio Noord-Holland Noord om bezoekers van buiten de regio te verleiden om naar de regio te komen. Er is nog geen jaarverslag 2022 opgemaakt. 12. BNG Bank N.V. (BNG) De BNG Bank is gevestigd in Den Haag. Van de aandelen BNG Bank is 50% in bezit van het Rijk en 50% van gemeenten en provincies. We hebben 149.994 aandelen in ons bezit met een nominale waarde van € 2,50 per stuk. Het stemrecht is afhankelijk van het aandelen bezit van de gemeente. De stemverhouding is voor Bergen 0,27% en voor de BUCH 0,41%. De BNG Bank richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen en energiebedrijven. Ambitie is dat klanten de bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van hun maatschappelijke vraagstukken. In het kader van de strategie ”Ons Kompas Naar Impact” heeft de BNG Bank in 2022 de bedrijfsvoering verder geoptimaliseerd. In het belang van de klant is er geïnvesteerd in systemen en mensen.
Daarnaast is het ”Klimaatplan Goinig Green” gepresenteerd. Met dit plan zet de BNG Bank een volgende stap in de energietransitie en CO2-reductie. Samen met haar klanten wil de bank Nederland duurzamer, toekomstbestendiger en groener maken. De nettowinst is 2022 gestegen met ruim 27% naar € 300 mln. tegen €236 mln. in 2021. In 2022 is over het jaarresultaat 2021 een dividenduitkering vastgesteld van € 2,28 per aandeel. Over het jaar 2022 zal het dividend € 2,50 per aandeel bedragen.
Pagina 79 van 123 Jaarstukken 2022 v4
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….
Risico’s voor de financiële positie van de gemeente Gevoeligheid van het renteresultaat voor politieke en economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie. 13. Alliander Alliander, waarvan het hoofdkantoor in Arnhem gevestigd is, is een groep waarin verschillende bedrijven actief zijn. Netbeheerder Liander leidt de energiedistributie over al onze netten dagelijks in goede banen. Qirion legt zich toe op de ontwikkeling van duurzame technologieën en intelligente energie-infrastructuren. Alliander heeft besloten op zoek te gaan naar een andere eigenaar voor Kenter, de dienstverlener in energievoorzieningen en energiedata. Dat biedt meer kansen om de potentie van Kenter en haar medewerkers optimaal te kunnen benutten voor de energietransitie. Medio 2023 verwacht Alliander het verkoopproces af te ronden.
investeringsniveau is gestegen i.v.m. de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk in reactie op het klimaatakkoord. De totale investeringen stegen naar € 1.228 miljoen (2021: € 1.014 miljoen). Een groot deel hiervan is uitgegeven aan vervanging en uitbreiding van de gas- en elektriciteitsnetten ter ondersteuning van de energietransitie. De Staat, de netwerkbedrijven Alliander, Enexis en Stedin en een vertegenwoordiging van hun aandeelhouders zijn eind vorig jaar tot een onderhandelingsakkoord gekomen over de voorwaarden waaronder een kapitaalstorting en daarmee aandeelhouderschap door de Staat in de netwerkbedrijven in de toekomst mogelijk wordt. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in een zogenaamd afsprakenkader. Tijdens de vergadering hebben de aandeelhouders van Alliander ingestemd met het de inhoud van het afsprakenkader. Hiermee is er groen licht voor de ondertekening van het afsprakenkader en wordt een solide basis gelegd voor een structurele oplossing van de toekomstige financieringsbehoefte van Alliander.
Alliander zorgt voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Het
Pagina 80 van 123 Jaarstukken 2022 v4
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni 2023 …………………… ………………….….
PARAGRAAF G: GRONDBELEID Wat is grondbeleid Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en -ontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente (actief/ faciliterend) hierin kan vervullen. Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond. De aankoop van gronden, sloop bouwrijp- en woonrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente voor eigen rekening en risico gronden. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, mits de marktprijs niet wordt overschreden. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente particulieren de mogelijkheid geeft grond te exploiteren. De gemeente koopt zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen verhaalt de gemeente op de particuliere exploitant. Dit kan met een overeenkomst en indien nodig een exploitatieplan.
De gemeentelijke taak bestaat vooral uit het toetsen van de plannen aan vastgestelde beleidskaders, inspraakprocedures, het vaststellen van het bestemmingsplan en zo nodig het exploitatieplan. Bij faciliterend grondbeleid wordt geen gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Het grondbeleid is een sturingsinstrument om gemeentelijke doelstellingen te realiseren op verschillende beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, wonen, economische ontwikkeling, energietransitie, infrastructuur, duurzame leefomgeving en voorzieningen.
Grondbeleid in Bergen In november 2019 is het grondbeleid 2019-2022 vastgesteld door de raad. De gemeente voert in de basis een faciliterend grondbeleid bij ruimtelijke ontwikkelingen, tenzij het verdedigbaar is actieve grondpolitiek te voeren. Faciliterend grondbeleid brengt voor de gemeente minder (financieel) risico met zich mee. Tevens zijn de gronden over het algemeen in bezit van marktpartijen die zelf willen realiseren. Een actieve rol van de gemeente wordt niet uitgesloten. Met name in het realiseren van maatschappelijke voorzieningen of sociale woningbouw kan het voorkomen dat de gemeente voor actief grondbeleid kiest. Bij actief grondbeleid neemt de gemeente zelf de grondexploitatie ter hand. Deze grondexploitatie wordt aan de gemeenteraad ter vaststelling voorgelegd. Hiermee wordt het meerjarig financieel kader vastgelegd. De grondexploitaties dienen volgens de BBVregelgeving jaarlijks te worden bijgesteld. De gemeente bepaalt de keuze voor faciliterend of actief grondbeleid op basis van onderstaande aspecten: gemeentelijke ambitie, beleidsdoelstellingen, maatschappelijk belang, grondpositie, het al dan niet ontbreken van marktinitiatief, risico’s en rendement. Planning & control-cyclus en rapportages Aan het opstellen van financiële rapportages van gemeenten zijn regels verbonden.
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om in de begroting en jaarrekening een paragraaf over het grondbeleid op te nemen (artikel 9 lid 2). Sinds 2021 wordt de gemeenteraad, aanvullend op de jaarrekening en begroting, extra geïnformeerd over de gebiedsontwikkelingen. In 2022 heeft de raad de Nota Actualisatie Grondexploitatie (NAG) vastgesteld. Met deze NAG van de gemeente Bergen legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over de
Pagina 81 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
grondexploitaties en diverse activiteiten op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. Deze projecten hebben betrekking op ruimtelijke ontwikkelingen op gemeentegronden (grondexploitatie) en op ontwikkelingen op gronden in het bezit van particuliere initiatiefnemers (kostenverhaal). Bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 is de Reserve ROprojecten ingericht. Deze reserve is bedoeld voor die projecten waarvan de kosten (deels) niet verhaalbaar zijn. Hierbij moet gedacht worden aan inzet van ambtelijke capaciteit en onderzoek van (particuliere) initiatieven in het kader van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Ook wordt in deze fase onderzocht of het initiatief past binnen het gemeentelijk beleid. Het college is door de raad gemandateerd tot het doen van uitnamen uit de Reserve RO projecten. Grondexploitatie Om de gemeenteraad in staat te stellen zijn controlerende rol adequaat te kunnen uitvoeren, is een transparant inzicht in de grondexploitaties en de geprognotiseerde resultaten noodzakelijk. Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd. Aan de hand van de vastgestelde ruimtelijke kaders, uitgangspunten en planning worden eventuele afwijkingen in programma, fasering en resultaat inzichtelijk gemaakt.
De grondkosten, plankosten, uitvoeringskosten en bijkomende kosten (rente) worden ten laste van een grondexploitatie gebracht. De opbrengsten uit grondverkoop en overige baten worden ten gunste van de grondexploitatie gebracht. Actuele prognose van de grondexploitaties Binnen de gemeente Bergen zijn 6 grondexploitatiecomplexen actief. Dit zijn 5 woningbouwlocaties voor alleen sociale woningbouw. In 2022 heeft de raad de grondexploitatie vastgesteld voor Parck de Beeck op het voormalige BSV-terrein.
Grondexploitatieprojecten BIE 3A:Wonen en leefomgeving Sociale woningbouwprojecten: Er zijn vijf locaties binnen de gemeente Bergen waar Kennemer Wonen circa 70 sociale huurwoningen realiseert. De mutatie boekwaarde over 2022 betreft plankosten ter voorbereiding op de realisatie en de kosten voor onderzoek, sloop en bouwrijpmaken voor de locatie Oosterkimschool en de grondverkopen voor Oosterkimschool en T&O-terrein. De grondexploitaties voor Elkshove en Rabobank hebben een negatieve eindprognose. De grondexploitaties voor de locaties T&O, Petrusschool en Oosterkimschool hebben een positieve eindprognose. Parck de Beeck: In Parck de Beeck worden 152 woningen gerealiseerd. Kennemer Wonen realiseert hier 76 sociale huurwoningen en 44 huurwoningen in het middenhuursegment. Ook worden 32 vrije sector koopwoningen gebouwd. De grondexploitatie is in 2022 vastgesteld. Kengetallen
2023
2024
Nominaal jaarsaldo
€
-426.654
€
-892.096
€
-455.135
Boekwaarde 31-12
€
-422.919
€
-469.177
€
-924.312
Voorziening 31-12
€
-644.052
Exploitatieresultaat NCW
€
869.698
Exploitatieresultaat EW
€
953.682
Faciliterende en overige projecten Voor de andere projecten geldt een faciliterende grondhouding. Voor deze projecten is geen grondexploitatie opgesteld. Financiële verantwoording heeft plaats onder het betreffende programma voor investeringsprojecten. De particuliere initiatieven en kostenverhaalsprojecten zijn in de Nota Actualisatie Grondexploitatie (NAG) toegelicht en de financiële effecten zijn verwerkt in deze jaarrekening.
Pagina 82 van 123 Jaarstukken 2022 v5
2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
PARAGRAAF H: WET OPEN OVERHEID Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (hierna Woo) gedeeltelijk ingegaan. Deze wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Er is nog geen verplichting tot actieve openbaarmaking. Wel vereist de wet op dit moment het volgende; Een inspanningsverplichting tot actieve openbaarmaking betreffende alle informatie omtrent beleid Van Wob naar Woo regels omzetten Woo-contactpersoon aanstellen om vragen over de Woo of een inhoudelijke vraag over Woo-verzoek te kunnen beantwoorden Artikel 3.5 van de Woo vereist dat een bestuursorgaan in de jaarlijkse begroting en verantwoording aandacht besteedt aan de beleidsvoornemens en uitvoering van de Woo – ook wel openbaarheidsparagraaf genoemd Informatiehuishouding op orde brengen Woo-informatiecategorieën actief openbaar maken Dit is de eerste openbaarheidsparagraaf van de gemeente Bergen. Deze wettelijke bepaling is bedoeld om de naleving van de Woo, waaronder de bepalingen over actieve openbaarmaking, te stimuleren.
De focus van deze openbaarheidsparagraaf is de beschrijvende en kwalitatieve verantwoording op hoofdlijnen over de activiteiten die zijn uitgevoerd in 2022 per thema: Verbetering van de informatiehuishouding Actieve openbaarmaking Passieve openbaarmaking Verbetering van de informatiehuishouding Informatie moet (veilig) vindbaar en bruikbaar zijn op het juiste moment, voor de juiste persoon in de juiste vorm. Er mag geen twijfel zijn over de juistheid en echtheid ervan, zodat wij ons handelen voor, tijdens en na afloop van het maken van beleid en wetgeving altijd onderbouwd kunnen verantwoorden.
Juiste en toegankelijke informatie is ook nodig voor onze dagelijkse bedrijfsvoering/dienstverlening. Goede informatiehuishouding is een randvoorwaarde voor een goede informatievoorziening en een noodzakelijk element in onze democratische rechtsstaat. Met een goede informatiehuishouding heb je een stevig fundament om een professionele en transparante overheid te zijn. In 2022 hebben we het volgende gerealiseerd: Er is gewerkt aan de verbetering van de informatiehuishouding aan de hand van de aanbevelingen van de archiefinspecties van het Regionaal Archief Alkmaar, het Noord-Hollands Archief en het Interbestuurlijk Toezicht van de provincie Noord-Holland. Op grond van deze aanbevelingen zijn in 2022 verbeteracties ingezet. Deze aanbevelingen zijn vertaald in het voorbereiden van het project “Informatie op orde” met als nadruk inzicht en overzicht te krijgen van alle informatie die wij in onze organisatie(s) hebben en beheren. Daarbij wordt er een methodiek ontwikkeld die de kwaliteit van onze informatie gaat meten en verbeteren. Tegelijkertijd is er gewerkt aan de voortzetting van de implementatie van het zaaksysteem en het uitfaseren van oude documentmanagementsystemen. Actieve openbaarmaking
Actieve openbaarmaking houdt in dat overheden informatie uit eigen beweging openbaar maken en voor iedereen in de samenleving toegankelijk maken. Wij maken (op grond van andere wetgevingen) reeds informatie uit eigen beweging actief openbaar dat (deels) voldoet aan de Woo: 1. Wet- en regelgeving: verordeningen, nadere regels, beleidsregels, overige besluiten van algemene strekking zoals aanwijzingsbesluiten, verkeersbesluiten etcetera.* 2. Raadstukken (agenda, vergaderstukken, ingekomen stukken, verslagen en besluitenlijst)
Pagina 83 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Bestuursstukken (agenda en besluitenlijst) Inzicht in de organisatie en de werkwijze van de verschillende bestuursorganen 5. Bereikbaarheid van de organisatie en de wijze waarop een verzoek om informatie kan worden ingediend 6. Jaarplannen en jaarverslagen van bestuursorganen inzake de voorgenomen uitvoering van de taak of de verantwoording van die uitvoering 3. 4.
*Deze wet- en regelgeving worden momenteel gepubliceerd in het elektronisch gemeenteblad, officielebekendmakingen.nl (overheid.nl) / Lokale wet- en regelgeving (overheid.nl) via DROP. In de toekomst zal landelijk een online platform worden ingericht voor de actieve opbaring van informatie. Momenteel is het nog onduidelijk hoe en wanneer dit landelijke publicatieplatform gereed is.
Passieve openbaarmaking Onder passieve openbaarmaking wordt verstaan het openbaar maken van informatie naar aanleiding van een verzoek uit de samenleving. Dit noemen we Woo-verzoeken. Om aan de wettelijke verplichtingen te kunnen voldoen is er een tijdelijke Woo-contactpersoon/coördinator ingehuurd en geworven voor een vaste Woo-contactpersoon/coördinator. Daarnaast zijn alle websites over de Wob aangepast naar de Woo en de wijze waarop een verzoek om informatie kan worden ingediend. Om de organisatie goed te kunnen ondersteunen in het afhandelen van Woo-verzoeken, is er een Woo-team actief. Voorafgaand hebben alle leden van het Woo-team een training Woo in de praktijk gevolgd. Kwantitatieve cijfers rondom Woo-verzoeken gemeente Bergen:
In 2022 hebben we het volgende gerealiseerd: In juli 2022 hebben de vier colleges binnen de BUCH een bestuurlijke opdracht gegeven om te starten met de implementatie van de Woo. Het uitgangspunt is in te zetten op het voldoen aan de wettelijke verplichtingen en in 2024 te komen tot een gelijkluidend ambitieniveau voor de Woo. Daarnaast is er een begrotingswijziging vastgesteld waarin de beschikbaar gestelde middelen vanuit het Rijk voor implementatie van de Woo volledig en meerjarig zijn overgeheveld naar de Werkorganisatie BUCH. Om bovenstaande in goede banen te leiden, is er geworven voor een vaste projectleider met als opdracht de implementatie Woo. Aangezien wij ons in de voorbereidende fase bevinden van de implementatie van de WOO, is in 2022 een gedeelte van het budget niet benut.
In 2022 zijn er 31 Wob- en/of Woo-verzoeken ingediend, waarvan er 15 zijn toegekend, 9 afgewezen en 1 buiten behandeling is gesteld. Op dit moment staan er nog 6 verzoeken open. De gemiddelde doorlooptijd is 7 weken. Dat is 3 weken meer dan de wettelijke afhandeltermijn.
Pagina 84 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
PARAGRAAF I: OEKRAÏNE Door de oorlog in Oekraïne zijn enorme vluchtelingenstromen op gang gekomen, ook naar Nederland. Per 1 april 2022 hebben de burgemeesters de wettelijke taak en bevoegdheid gekregen om te voorzien in de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Het is duidelijk dat de opvang van vluchtelingen langduriger zal zijn. In 2022 heeft dit eerst geresulteerd in de eerste crisisopvang en crisismaatregelen en vanaf september hebben we de organisatie structureel ingericht voor de duurzame opvang. Voor deze opdracht heeft het college een bestuursopdracht vastgesteld, samen met de andere BUCH-gemeenten voor de uitvoering van deze opgave. Hiervoor hebben de gemeenten gezamenlijk € 3,4 mln. beschikbaar gesteld voor de periode van (Q3 2022 tot Q3 2023) aan de werkorganisatie BUCH voor personele inzet. De werkelijke kosten verdeelt de BUCH (op basis van de bestuursopdracht) conform de verdeelsleutel. Vanaf 1 september 2022 is een projectorganisatie ingericht waarmee de opgave voor de BUCH-gemeenten wordt gerealiseerd. Naast deze (uitvoerings)lasten maken we ook lasten voor: Uitkeringen leefgeld ontheemden. Dit betreft een maandelijkse uitkering aan de ontheemden om te kunnen voorzien in hun levensonderhoud.
Hiervoor zijn verschillende normen voor verschillende situaties op basis van vorm van opvang (gemeente of particulier), leeftijd en voorzieningen in een gemeentelijke opvang; Transitiekosten voor (ver)bouw locaties. De (ver)bouwkosten voor het geschikt maken van locaties voor de opvang worden, onder voorwaarden, door het Rijk vergoed; Overige kosten, waaronder kosten voor onderwijs, leerlingenvervoer etcetera.
Het adagium van het Rijk is dat de gemeenten financieel van deze opdracht niet slechter mogen worden. Er zijn dan ook verschillende financieringsbronnen waaruit kosten vergoed worden. De belangrijkste daarin is de bekostigingsregeling Opvang ontheemden Oekraïne. In deze regeling is de financiering van de door de gemeente gemaakte kosten geregeld. De bekostiging bestaat uit verschillende componenten: 1. Een normbedrag van € 100 per dag per gerealiseerde opvangplek in gemeentelijke opvangvoorziening (GOO) tot 15 oktober 2022. Daarna is het bedrag € 83. Dit betreffen onder andere de kosten die de gemeenten maken voor de opvangvoorzieningen, het leefgeld voor de ontheemden in die voorziening en de uitvoeringskosten. Dit bedrag wordt achteraf eventueel opwaarts bijgesteld op basis van een monitoronderzoek. Basis voor deze vergoeding is de geregistreerde opvangplekken bij het KCIO (knooppunt coördinatie informatie Oekraïne); 2. Mocht het onder 1 genoemde bedrag niet toereikend zijn voor de gemeentelijke opvangvoorzieningen, dan kan de gemeente de werkelijke kosten declareren als deze in betekende mate hoger zijn dat het bedrag als norm; 3. Het uitgekeerde leefgeld voor de ontheemden die bij particulieren opgevangen zijn; 4. Een normbedrag voor de verzekeringen en buitengewone kosten en de uitvoeringskosten die gemaakt zijn voor de ontheemden die door particulieren zijn opgevangen.
Dit normbedrag is op 15 oktober bekendgemaakt en bedraagt € 210 per maand per geregistreerde persoon aan wie leefgeld POO is verstrekt;
Pagina 85 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
5. Een vergoeding van de werkelijke gemaakte transitiekosten voor opvang ontheemden in de gemeentelijke opvang. Deze vallen niet onder het normbedrag onder 1. Hiertoe moet wel eerst een voorstel aan het Ministerie van Justitie en Veiligheid worden voorgelegd. Deze regeling geldt tot 28 februari 2023 wat de financiering voor heel 2023 nog onzeker maakt. De verwachting is wel dat deze regeling verlengd zal worden als deze niet is omgezet naar een wet. In tegenstelling tot de eerste versie van de bekostigingsregeling lijkt de aangepaste regeling (vanaf 15 oktober 2022) wel iets van een “terugvorderingsgrond” te bevatten, al is die wel vaag: “Omdat het in de praktijk ook voorkomt dat de werkelijke kosten ruim onder de normbedragen blijven, voorziet dit onderdeel ook in de mogelijkheid voor gemeenten die in betekenende mate lagere kosten hebben gemaakt voor een opvangvoorziening dan het normbedrag om te kiezen voor het declareren van de werkelijke kosten.”
In de onderstaande tabel zijn de totale lasten voor de gemeente opgenomen, verdeeld naar de verschillende componenten. De kosten van de BUCH betreffen voornamelijk kosten van inhuur op basis van de bestuursopdracht. Oekraïne kosten Huur huisvesting Leerlingenvervoer Leefgeld Kosten BUCH Overige kosten Totaal
756.848 665 644.688 278.921 5.508 1.686.630
(Het verschil in de uitgaven en inkomsten is verwerkt in het programmaonderdeel 1b.)
Voor de jaarrekening hebben we ervoor gekozen om de baten gelijk te laten zijn met de werkelijke lasten over 2022. Op basis van de systematiek van financiering zijn de verwachte opbrengsten van € 2.082.000 hoger dan de uitgaven ad € 1.687.000. Echter op basis van het voorzichtigheidsprincipe hebben we de hogere baten van € 395.000 als terugbetalingsverplichting opgenomen.
Pagina 86 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Pagina 87 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
JAARREKENING 2022 4.1 BALANS PER 31 DECEMBER 2022
ACTIVA (bedragen x € 1.000) Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven: Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: - deelnemingen Leningen aan: - woningbouwcorporaties Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van een jaar of langer
Totaal vaste activa
2022
2021
25.698
Vaste passiva Eigen vermogen 21.742 Algemene reserve Bestemmingsreserves 51.081 Gerealiseerd resultaat
51.848 26.421 103.967
504 1.226 2.977 1.281 5.988
109.955
PASSIVA (bedragen x € 1.000)
26.430 Voorzieningen 99.253 Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen ter egalisering van kosten Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de 1.569 bestemming gebonden is 1.306 Vaste schulden, met een rentetypische looptijd van een 2.129 jaar of langer Onderhandse leningen van: 525 - binnenlandse banken en overige financiële instellingen 5.529 Waarborgsommen
104.782 Totaal vaste passiva
Pagina 88 van 123 Jaarstukken 2022 v5
2022
2021
47.929 1.047 1.289 50.265
43.638 1.477 1.317 46.432
4.109 3.246
3.654 2.519
3.559 10.914
3.307 9.480
90.369 67 90.436
98.759 40 98.799
151.615
154.711
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
ACTIVA (bedragen x € 1.000) Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Voorraad algemeen Uitzettingen met een rentetypische looptijd van korter dan een jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan een jaar Overige vorderingen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi Overlopende activa De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaat door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: - Het Rijk Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
2022
2021
-979 1.045 66
10.762 31.823 2.853 45.438 5 0 5
PASSIVA (bedragen x 1.000)
2022
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd -339 korter dan een jaar 1.045 Banksaldi 706 Overige schulden Overlopende passiva 10.069 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met 39.274 uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten 2.735 gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume 52.078 De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een 7 specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten 600 van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen 607 bedragen van: - Europese overheidslichamen - Het Rijk Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen
2021
514 5.149 5.663
0 3.753 3.753
5.675
3.736
2.261
2.060
1.420 9.356
1.337 7.133
32
63
11.138 11.170
7.361 7.424
Totaal vlottende activa
56.679
60.815 Totaal vlottende passiva
15.019
10.886
Totaal generaal
166.634
165.597 Totaal generaal
166.634
165.597
68.141
57.031
Recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
0
0 Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen
Pagina 89 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
4.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2022 Resultaat voor bestemmen: In deze tabel worden de baten en lasten per programmaonderdeel in beeld gebracht. In de kolom Verschillen staan de afwijkingen tussen de begrote (na wijzigingen) en gerealiseerde baten en lasten gepresenteerd. Het betreft hier in eerste instantie de verschillen in de exploitatie, waarbij geen rekening wordt gehouden met voorgenomen en gerealiseerde dotaties of onttrekkingen aan reserves. Omschrijving Programma onderdeel 1a Inwoners en bestuur 1b Samen Leven 1c Kerngericht en ondersteunend 1d Een veilige gemeente Totaal programma 1 2a Cultuur, recreatie en toerisme 2b Economische vitaliteit 2c Een bereikbare gemeente Totaal programma 2 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud Totaal programma 3 4a Algemene dekkingsmiddelen 4b Overhead 4c Overige 4d Bedrag onvoorzien 4e Heffing VPB Totaal programma 4
Primitieve Begroting 2022 Baten Lasten Saldo 424 3.737 -3.313 6.468 29.609 -23.141 0 73 -73 9 3.970 -3.961 6.901 37.389 -30.488 843 2.682 -1.839 295 438 -143 0 1.206 -1.206 1.138 4.326 -3.188 2.487 3.820 -1.333 9.239 10.626 -1.387 1.235 9.550 -8.315 12.961 23.996 -11.035 62.884 1.233 61.651 44 11.762 -11.718 0 0 0 0 10 -10 0 35 -35 62.928 13.040 49.888
Begroting na wijziging 2022 Baten Lasten Saldo 473 4.550 -4.077 8.583 35.333 -26.750 0 73 -73 68 3.944 -3.876 9.124 43.900 -34.776 859 2.716 -1.857 114 476 -362 0 1.403 -1.403 973 4.595 -3.622 3.858 7.418 -3.560 9.783 11.159 -1.376 2.694 11.635 -8.941 16.335 30.212 -13.877 68.147 1.284 66.863 43 12.740 -12.697 34 275 -241 0 10 -10 0 35 -35 68.224 14.344 53.880
Totaal saldo van baten en lasten
83.928
94.656
78.751
5.177
93.051
1.605
Pagina 90 van 123 Jaarstukken 2022 v5
Baten 478 7.781 0 74 8.333 923 87 15 1.025 1.681 9.706 2.627 14.014 70.239 46 36 0 0 70.321
Werkelijk 2022 Lasten 3.950 33.385 52 4.014 41.401 2.845 444 1.459 4.748 6.255 10.677 11.572 28.504 1.256 13.598 318 0 35 15.207
Saldo -3.472 -25.604 -52 -3.940 -33.068 -1.922 -357 -1.444 -3.723 -4.574 -971 -8.945 -14.490 68.983 -13.552 -282 0 -35 55.114
93.693
89.860
3.833
Baten 5 -802 0 6 -791 64 -27 15 52 -2.177 -77 -67 -2.321 2.092 3 2 0 0 2.097 -963
Verschillen 2022 V/N Lasten V/N V 600 V N 1.948 V V 21 V V -70 N N 2.499 V V -129 N N 32 V V -56 N V -153 N N 1.163 V N 482 V N 63 V N 1.708 V V 28 V V -858 N V -43 N V 10 V V 0 V V -863 N N
3.191
V
Saldo V/N 605 V 1.146 V 21 V -64 N 1.708 V -65 N 5 V -41 N -101 N -1.014 N 405 V -4 N -613 N 2.120 V -855 N -41 N 10 V 0 V 1.234 V 2.228
V
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Mutaties reserves: Omschrijving Programma onderdeel 1a Inwoners en bestuur 1b Samen Leven Totaal programma 1 2b Economische vitaliteit Totaal programma 2 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud Totaal programma 3 4c Overige Totaal programma 4
Primitieve Begroting Begroting na wijziging 2022 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 0 0 0 125 0 125 900 156 744 104 156 -52 900 156 744 229 156 73 0 0 0 110 0 110 0 0 0 110 0 110 145 0 145 1.186 620 566 0 0 0 119 0 119 0 20 -20 0 1.154 -1.154 145 20 125 1.305 1.774 -469 0 1.861 -1.861 1.465 3.185 -1.720 0 1.861 -1.861 1.465 3.185 -1.720
Totaal mutaties reserves
1.045
Omschrijving
Primitieve Begroting Begroting na wijziging 2022 2022 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 83.928 78.751 5.177 94.656 93.051 1.605 1.045 2.037 -992 3.109 5.115 -2.006 84.973 80.788 4.185 97.765 98.166 -401
Totaal saldo baten en lasten Totaal mutatie reserves Gerealiseerd resultaat
2.037
-992
3.109
5.115
-2.006
Baten 125 74 199 110 110 1.133 0 0 1.133 1.465 1.465
Werkelijk 2022 Lasten 0 157 157 0 0 619 292 1.198 2.109 3.185 3.185
Saldo 125 -83 42 110 110 514 -292 -1.198 -976 -1.720 -1.720
Baten 0 -30 -30 0 0 -53 -119 0 -172 0 0
2.907
5.451
-2.544
-202
Werkelijk 2022 Baten Lasten 93.693 89.860 2.907 5.451 96.600 95.311
Saldo 3.833 -2.544 1.289
Verschillen 2022 V/N Lasten V/N V 0 V N -1 N N -1 N V 0 V V 0 V N 1 V N -292 N V -44 N N -335 N V 0 V V 0 V N
-336
N
Verschillen 2022 Baten V/N Lasten V/N -963 N 3.191 V -202 N -336 N -1.165 N 2.855 V
Saldo 0 -31 -31 0 0 -52 -411 -44 -507 0 0
V/N V N N V V N N N N V V
-538
N
Saldo V/N 2.228 V -538 N 1.690 V
Het totaal van baten en lasten voor bestemmen betreft een voordelig resultaat van € 3.833.000. Het totaal mutaties reserves is € 2.544.000 nadelig. Per saldo betekent dit een voordelig resultaat van € 1.289.000. Ten opzichte van het begrote nadelige resultaat € 401.000 is het een voordeel van € 1.690.000. Zie voor een toelichting op de mutaties van de reserves, de toelichting op het eigen vermogen bij de balans.
Pagina 91 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
4.3 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening 2017 waarin de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn opgenomen. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva vindt plaats op basis van historische kosten c.q. verkrijgingsprijs. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop deze betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende verlofaanspraken. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.
Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie Besluit begroting en verantwoording (BBV) een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. Pagina 92 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
BALANS Vaste activa Immateriële vaste activa
Materiele vaste activa
Algemeen De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijving en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag.
Algemeen Activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd.
Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikname van het gerelateerde materiële vaste actief. Bijdragen aan activa in eigendom van derden Bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd. Waardering vindt plaats tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bedragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.
Investeringen met economisch nut Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsof vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: Bij besluit van 3 oktober 2016 heeft uw raad de nota Activabeleid vastgesteld. Er wordt lineair afgeschreven. Hierna volgt de afschrijvingstabel materiële vaste activa:
Pagina 93 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Nr.
Omschrijving
1
RIOLERING *)
2
Soort
Nut
Max. Termijn
Nr.
Omschrijving
Soort
Nut
Termijn
- Aanhangwagens
60
EN
15
- Combiwagen gladheid en onkruidbestrijding (groundmaster)
40
EN
15
- Snippermachine/takkenbreker
60
EN
15
- Shovels
40
EN
15
- Heftruck
40
EN
15
- Vrachtwagens
40
EN
10
- Tractoren
40
EN
10
- Sneeuwploegen
60
EN
10
- Zoutstrooiers
40
EN
10
- (Motor)walsen
60
EN
10
- Landmeetkundige apparatuur
60
EN
10
- Tekentechnische apparatuur
60
EN
10
- Pick-ups/4 wheeldrive’s/bestelauto’s
40
EN
7
- (Elektrische) dienst(personen)auto’s
40
EN
7
- Maaimachines
40
EN
6
- Veegmachines
40
EN
6
- Bekabeling
50
EN
10
- Hardware
60
EN
5
- Software
60
EN
5
MATERIEEL (TRACTIE EN AANVERWANTE MATERIALEN)
3
- Drukriolering/persleiding
30
ENh
60
- Aanleg IBA’s (individuele behandeling afvalwatersysteem)
30
ENh
60
- Bergbezinkbassin (bouwkundig)
30
ENh
45
- Gemalen (bouwkundige voorzieningen)
20
ENh
45
- Elektrisch/mechanisch gedeelte gemalen en bergbezinkbassins
50
ENh
15
WEGEN EN VOORZIENINGEN IN DE OPENBARE RUIMTE - Stalen masten
50
MN
40
- Wegen, fietspaden, parkeerplaatsen 1e aanleg en reconstructies
30
MN
20**)
- Verlichtingsarmaturen
50
MN
20
- Groenvoorzieningen
30
MN
15
- Abri’s
50
MN
15
- Parkeermeters, -automaat
60
MN
15
- Speeltoestellen
50
MN
15
- Verkeersborden
60
MN
10
*) Voor riolering betreft dit de maximale termijn. De te hanteren termijnen zijn de termijnen zoals opgenomen in het gemeentelijk rioleringsplan (GRP). **) De gemeente Uitgeest hanteert hier een afschrijvingstermijn van 25 jaar. Afschrijvingstermijnen van wegen zijn bijvoorbeeld afhankelijk van het gekozen onderhoudsniveau en ondergrond.
AUTOMATISERING
4
OVERIGE VASTE ACTIVA
5
A Gronden ten terreinen
n.v.t.
B Gebouwen - Permanente bebouwing
20
EN
40
- Renovatie investeringen
20
EN
25
- Semipermanente bebouwing
20
EN
20
- Liften
50
EN
20
- CV
50
EN
10
- Elektronische installaties
50
EN
10
- Energiebesparende maatregelen/klimaatbeheersing
50
EN
10
60
EN
10
C Installaties gebouwen
D Inrichting gebouwen - Inventaris
Pagina 94 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Nr.
Omschrijving
Soort
Nut
Termijn
- Polyester vletten (boten)
40
EN
15
- Wegtrailer vaartuig
60
EN
10
- Redgereedschap
60
EN
8
- Rubberboten met vaste bodem
40
EN
8
- Strandtrailer boot
60
EN
8
- Quad (off the road)
40
EN
7
- Waterscooters
40
EN
7
- Redpakken/redvesten
60
EN
5
- Strandtrailer waterscooter
60
EN
5
- Buitenboordmotoren
60
EN
4
- Onderlaag
10
EN
30
- Toplaag
10
EN
15
- Veldverlichting
50
EN
30
- Afrastering/veldmeubilair
50
EN
30
- Drainage
30
EN
25
- Grasvelden
10
EN
15
- Beregening
50
EN
15
- Milieustraat / afvalbrengstation
50
ENh
20
- Containers en dergelijke
50
ENh
10
- Uitbreiding/aanleg
10
ENh
40
- Urnentuin en muur
10
ENh
40
- Facilitaire voorzieningen, grafliften en dergelijke
50
ENh
15
E Reddingsbrigade
F Sportaccommodaties - Kunstgrasvelden:
G Reiniging
Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven Wanneer investeringen grotendeels of meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval of andere en voor rechten die op grond van art. 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans opgenomen in een aparte categorie: de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven. Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd en over de verwachte toekomstige levensduur afgeschreven Financiële vaste activa Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden.
H Begraafplaatsen
6
Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of BV.
IMMATERIELE ACTIVA A Kosten geldleningen en disagio B Kosten van onderzoek en ontwikkeling
n.v.t. 5
Pagina 95 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk, gronden in exploitatie De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede de rentekosten berekend zoals voorgeschreven in het BBV en de administratie- en beheerskosten. Voor winstneming geldt de percentage of ‘completion methode’: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat. 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht. 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Zolang daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht.
Gereed product Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich vooral voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegekend. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korten dan één jaar Vorderingen De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen, met uitzondering van een individuele beoordeling op inbaarheid bij vorderingen groter dan € 5.000,-. Liquide middelen en overlopende activa Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen
Pagina 96 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
Vaste passiva Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd Vaste schulden Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.
Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Borg- en Garantstellingen Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buitende balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.
Pagina 97 van 123 Jaarstukken 2022 v5
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
4.4 TOELICHTING OP DE BALANS ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa De materiële vaste activa bestaat uit de volgende onderdelen:
Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de investeringen met economisch nut gedurende het jaar 2022:
Omschrijving
Omschrijving
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2022 31-12-2021 Investeringen met een economisch nut 25.698 21.742 Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding 51.848 51.081 van de kosten een heffing kan worden geheven Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut 26.421 26.430 103.967 99.253 Totaal
De investeringen met economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld: Omschrijving
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2022 31-12-2021 Gronden en terreinen 1.956 1.956 Woonruimten 1 1 Bedrijfsgebouwen 19.654 16.493 Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 1.424 1.602 Vervoermiddelen 249 258 Machines, apparaten en installaties 961 -10 Overige materiële vaste activa 1.453 1.442 25.698 21.742 Totaal
Gronden en terreinen Woonruimten Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
1.956 1 16.493 1.602
5.806
1.804 178
258 -10
50 1.096
47 125
1.442 21.742
158 7.110
0
147 2.301
1.956 1 19.654 1.424
841
12
841
12
249 961
1.453 25.698
De bijdragen van derden hebben betrekking op de investeringskredieten bouw multifunctionele accommodatie De Beeck.
Pagina 98 van 123 Jaarstukken 2022 v5
Boekwaarde Investe Desinves Afschrij Bijdragen Afwaarde Boekwaarde 31-12-2021 ringen teringen vingen van derden ringen 31-12-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
De belangrijkste investeringen staan in het volgende overzicht:
De belangrijkste investeringen staan in het volgende overzicht:
Omschrijving
Omschrijving
Beschikbaar Werkelijk Cumulatief gesteld krediet besteed in 2022 besteed t/m 2022 30 25 25 7.817 3.568 5.478 2.718 1.538 1.538 52 50 50 1.110 1.088 1.094 11.727 6.269 8.185
Cluster Openbare ruimte Cluster Recreatie Cluster Onderwijs Cluster Materieel Cluster Overige Totaal
De investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven, kunnen als volgt worden onderverdeeld: Omschrijving
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2022 31-12-2021 Bedrijfsgebouwen 22 29 Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 50.538 50.886 Machines, apparaten en installaties 1.229 137 Overige materiële vaste activa 59 29 51.848 51.081 Totaal
29
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
50.886
7
22
936
1.284
50.538
137
1.102
10
1.229
29
34
4
59
51.081
2.072
0
1.305
0
0
63 1.273 736 2.072
63 1.273 1.659 2.995
Omschrijving
Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2022 31-12-2021 Bedrijfsgebouwen 111 115 Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 24.393 24.445 Machines, apparaten en installaties 637 538 Overige materiële vaste activa 1.280 1.332 26.421 26.430 Totaal
Bedrijfsgebouwen Grond-, weg- en waterbouwkundige werken Machines, apparaten en installaties Overige materiële vaste activa Totaal
51.848
Pagina 99 van 123 Jaarstukken 2022 v5
90 2.825 2.935 5.850
De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Omschrijving
Boekwaarde Investe Desinves Afschrij Bijdragen Afwaarde Boekwaarde 31-12-2021 ringen teringen vingen van derden ringen 31-12-2022
Bedrijfsgebouwen
Cluster Openbare ruimte Cluster Afval Cluster Riolering Totaal
Het volgende overzicht geeft het verloop weer van de investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut:
Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de boekwaarde van de investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven: Omschrijving
Beschikbaar Werkelijk Cumulatief gesteld krediet besteed in 2022 besteed tm 2022
Boekwaarde Investe Desinves Afschrij Bijdragen Afwaar Boekwaarde 31-12-2021 ringen teringen vingen van derden dering 31-12-2022 en 115 4 111 24.445
1.183
1.235
24.393
538
134
35
637
1.332
23
75
1.280
26.430
1.340
0
1.349
0
0
26.421
. …………………… Gemeente Bergen, raad 29 juni…………………… 2023 ………………….….
De belangrijkste investeringen staan in het volgende overzicht: Omschrijving
Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de bouwgronden in exploitatie gedurende het jaar 2022:
Beschikbaar Werkelijk Cumulatief gesteld krediet besteed in 2022 besteed t/m 2022
Cluster Openbare ruimte Cluster Recreatie Totaal
7.524 20 7.544
1.340 0 1.340
2.395 15 2.410
Financiële vaste activa Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2022: Omschrijving
Boekwaarde Investe Desinves Afschrij Afwaarde Boekwaarde 31-12-2021 ringen teringen vingen/ ringen 31-12-2022 aflossin gen
Kaptitaal verstrekkingen aan: -Deelnemingen Leningen aan: -Woningcorporaties Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een looptijd > 1 jaar Totaal
1.569
1.065
1.306 2.129
1.065
525
756
5.529
1.821
504 80 217
1.226 2.977 1.281
1.065
297
0
5.988
VLOTTENDE ACTIVA
De in de balans opgenomen voorraden worden gesplitst naar de volgende categorieën: Boekwaarde Boekwaarde 31-12-2022 31-12-2021
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie
-979
-339
Gereed product en handels goederen
1.045 66
1.045 706
Totaal
47 47 29 88 0 10
70 36 -575 90 41
Totaal
221
-338
302
302
-255 117 65 -487 90 51 0
-419
533 27
560
-255 -416 38 -487 90 51 -979
Voor een nadere toelichting en doorrekening van de grondexploitaties wordt verwezen naar de Nota Actualisatie grondexploitaties. Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder is als volgt gespecificeerd: Omschrijving
Boekwaarde Voorziening Balanswaarde Balanswaarde 31-12-2022 oninbaarheid 31-12-2022 31-12-2021 Vorderingen op openbare lichamen 10.762 10.762 10.069 Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een 31.823 31.823 39.274 rentetypische looptijd korter dan een jaar 3.608 46.193