Vergaderbundel besluitvormende raadsvergadering 12 juli 2021.pdf
Tekst van het document
beschikbare voorzieningen. Samen zorgen we er betaalbaar blijft.
In de missie geven we aan wat we binnen het sociaal domein voor onze inwoners willen betekenen en hoe we dat gaan doen. De visie is nodig om richting te geven aan beleid en uitvoering. De visie geeft weer wat we voor onze inwoners willen bereiken. De waarden zijn onze kernwaarden en vormen een belangrijk deel van onze missie. Wat vinden we belangrijk binnen het sociaal domein? Wat maakt Beesel tot Beesel? De waarden bepalen ons handelen.
Missie De gemeente Beesel is een gezonde, levendige samenleving, waarin inwoners een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven ervaren. De inwoner staat centraal en we leveren een bijdrage aan de zelf- en samenredzaamheid van de inwoner. Dit doen we door het versterken van de sociale basis, preventie en het bieden van passende ondersteuning. Deze ondersteuning is zoveel mogelijk lokaal, integraal en informeel.
Visie
Waarden Om onze missie en visie uit te kunnen voeren, hanteren we als gemeente een set van waarden. Deze waarden spelen een belangrijke rol bij 'hoe' we de dingen zien en doen. Eigen verantwoordelijkheid
Inwoners hebben zelf regie. Ze maken keuzes in hun leven en zijn hier zelf verantwoordelijk voor. Ze zijn ook zelf verantwoordelijk voor het zoeken naar (mogelijke) oplossingen voor hun problemen. Waar nodig krijgen ze daarbij hulp en ondersteuning uit hun netwerk, maatschappelijke organisaties of de gemeente. De ondersteuning zet in op het zelfoplossend vermogen en de zelfredzaamheid en is gericht op het zoveel mogelijk (terug)krijgen van de regie. Betrokkenheid
Inwoners melden zich voor hulp en ondersteuning op veel verschillende plekken, zoals maatschappelijk werk, wijkverpleegkundige
De gemeente Beesel streeft naar een
en de huisarts. Ook de gemeente is een plek waar
samenleving waarin alle inwoners zich thuis
mensen aankloppen. Dat maakt dat we
voelen, zelfredzaam zijn en naar vermogen
betrokken zijn en mensen niet van het kastje naar
kunnen meedoen en waarin jeugdigen gezond en
de muur sturen. Het maakt ook dat we vanuit
veilig kunnen opgroeien. Een inclusieve
onze regierol betrokken blijven tot mensen,
samenleving, waarin inwoners oog hebben voor
eventueel met hulp van anderen, verder kunnen.
elkaar en waar eenzaamheid en uitsluiting zoveel
Inwoners kunnen dus nooit aan ‘het verkeerde
als mogelijk wordt tegengegaan. De omgeving is,
loket’ zijn, want overal worden ze vanuit dezelfde
fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen kan | 2021 |
6
betrokkenheid geholpen. Dit verwachten we ook van onze maatschappelijke partners. Duurzaam samenwerken
We willen samen met inwoners en maatschappelijke partners invulling geven aan onze missie en visie. Wij hebben de expertise van anderen nodig om samen te doen wat nodig is. We denken en doen op een duurzame manier. Uitgangspunt is dat we niet alleen samenwerken, maar er ook samen sterker van worden, met zorg voor onze natuurlijke leefomgeving. Resultaatgericht
We richten ons op resultaten en het vinden van oplossingen die ook op de lange termijn werken. We doen wat nodig is en leveren maatwerk. Hierbij stellen we als uitgangspunt dat we samen met de inwoner realistische doelen formuleren, waarvan we tussentijds de voortgang evalueren.
| 2021 |
7
3. Handvat voor integraal beleid
wordt bepaald door verschillende factoren, de
Zoals in de inleiding genoemd is het concept
als beleidsknoppen; door aan een rad te draaien,
Positieve Gezondheid het uitgangspunt voor
komen andere raderen ook in beweging.
zogenaamde gezondheidsraderen. De samenhang tussen de verschillende raderen is weergegeven in het model. De raderen kunnen gezien worden
deze kadernota. Positieve Gezondheid gaat over meer dan alleen lichamelijke gezondheid. Ook
Werken conform dit model komt er op neer dat
het algemeen welbevinden speelt een
door naar alle thema’s te kijken op verschillende
belangrijke rol. Grondlegger Machteld Huber
manieren aan het terugdringen van zorggebruik
ziet gezondheid als het vermogen van mensen
kan worden gewerkt én het welbevinden
om met fysieke, emotionele en sociale
toeneemt. Soms ligt de ‘oplossing’ dus in een
uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel
ander thema dan in zorg alleen.
mogelijk zelf regie te voeren. Het gaat om het mee kunnen doen in de samenleving, mentaal welbevinden, zingeving en kwaliteit van leven. Door het versterken van het normale leven, preventie en het bieden van passende en integrale ondersteuning kan de ervaren kwaliteit van leven daadwerkelijk worden beïnvloed.
Radermodel De GGD GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie) Nederland heeft passend bij het concept Positieve Gezondheid het ‘Radermodel’ ontworpen. De gemeente Beesel gebruikt voor de beleidsontwikkeling binnen het Sociaal Domein dit model. Uitgangspunt van het Radermodel is dat de gezondheid van inwoners van een gemeente
| 2021 |
8
Toelichting raderen
Algemene kenmerken en demografie
Het grijze rad (algemene kenmerken en
Dit rad geeft aan dat de samenstelling van de
demografie) geeft de beginsituatie weer (zijn er
bevolking van invloed is op de gezondheid van de
veel ouderen of juist jongeren, is er veel werk of
bevolking. Concreet betekent dit, dat bepaalde
juist niet). Dit bepaalt welk beleid er nodig is. Op
groepen inwoners meer risico's ten aanzien van
de licht blauwe raderen kunnen we invloed
hun gezondheid lopen dan anderen. Zo hebben
uitoefenen. Het zijn knoppen waar we als
ouderen bijvoorbeeld vaker en meer chronische
gemeente aan kunnen draaien. Wanneer iemand
aandoeningen dan jongeren. Ook is bekend dat
geen werk heeft, kan iemand uit een sociaal
diabetes vaker voorkomt bij allochtonen dan bij
isolement worden gehaald door nieuw werk of
autochtonen.
een andere zinvolle dagbesteding. De zelfredzaamheid en samenredzaamheid nemen
We gebruiken diverse betrouwbare bronnen die
toe en daarmee de kwaliteit van leven, voor de
ons inzicht geven hoe de samenstelling van de
persoon zelf en zijn gezin en omgeving. Daarom
bevolking van de gemeente Beesel eruit ziet. Een
noemen we de drie oranje raderen
aantal bronnen maken een vergelijking op
'uitkomstraderen': de uitkomsten van het draaien
postcodegebied 5953 (Reuver/Offenbeek) en
aan de lichtblauwe raderen is hier zichtbaar. Het
5954 (Beesel) mogelijk. Andere bronnen bieden
rad 'zorggebruik' is een rad dat sterk beïnvloed
vergelijking op de schaal van de regio Noord-
wordt door de lichtblauwe raderen. De
Limburg of landelijk. Bij voorkeur vergelijken we
interventies moeten op korte of op de lange
de gemeente Beesel met de regio Noord-
termijn leiden tot een verminderd zorggebruik.
Limburg. Als dat niet mogelijk of van
Wij kunnen als gemeente ook direct aan dit rad
toegevoegde waarde is, noemen we (ook)
draaien door middel van onze toegang en
landelijke kengetallen.
opdrachten die wij aan (specialistische) zorgaanbieders verstrekken in de vorm van aanbestedingen en beschikkingen. De raderen in het model bestaan elk uit meerdere onderliggende indicatoren. De indicatoren worden in diverse monitors uitgevraagd. Op deze manier maken we het resultaat op onze doelen meetbaar. Bijlage 1 geeft een overzicht van alle indicatoren en monitors.
| 2021 |
9
Hoe staat de gemeente Beesel er voor?
grote verschillen waarneembaar in
De gemeente Beesel kent een relatief groot
opleidingsniveau tussen de volwassenen en
aantal ouderen. Van alle inwoners is meer dan de
ouderen. Zo is 69% van de ouderen in onze
helft (54%) boven de 45 jaar.
gemeente laagopgeleid (LO, MAVO, LBO, VMBO),
In de gemeente Beesel heeft 16,9% van de
terwijl dit onder volwassenen slechts 32% is.
bevolking een migratieachtergrond.
Gemeente Beesel heeft iets meer inwoners met
Van de huishoudens in onze gemeente heeft 10%
chronische aandoeningen in vergelijking tot de
een laag inkomen (max. € 16.100 per jaar). Dit is
regio (37% vs 34%).
vergelijkbaar met de regio Noord-Limburg. Landelijk ligt dit op 14%. In de gemeente Beesel heeft 2,34% van de huishoudens een bijstandsuitkering. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde van 3,82%. Gemiddeld zijn mensen in de gemeente Beesel lager opgeleid dan in de rest van de regio. Er zijn
| 2021 |
10
4. Uitkomstraderen
ervaart vaak gevoelens van eenzaamheid. Het
De drie uitkomstenraderen (uit het radermodel):
ervaart van vriend(inn)en is de laatste jaren
samenredzaamheid, zelfredzaamheid en
gedaald. Gemeente Beesel laat hierin een
kwaliteit van leven vormen de basis van onze
sterkere daling zien dan regionaal.
percentage jongeren dat veel sociale steun
missie binnen het Sociaal Domein. Hieronder volgt een uitleg op de drie inhoudelijke punten
Van de volwassenen geeft 25% aan een beperkt
en hoe de gemeente Beesel ervoor staat.
sociaal netwerk te hebben en 15% voelt zich uitgesloten. Eenzaamheid onder volwassenen is hoger dan in de rest van de regio. Onder volwassenen in onze gemeente is de laatste jaren het geven van mantelzorg gestegen. Vooral de volwassen mantelzorger in Reuver/Offenbeek1 voelt zich overbelast (19%) ten opzichte van 6% van de oudere mantelzorgers (65 jaar en ouder) in deze wijk en 11% van hun leeftijdsgenoten in de kern Beesel. Van de jongeren geeft 10% aan thuis een ziek
gezinslid te hebben en 3% geeft aan ook
Inwoners zijn samenredzaam
mantelzorg te verlenen.
Samenredzaamheid is het vermogen en de bereidheid van een buurt of wijk om zelf oplossingen te bieden voor (sociale) behoeften en vragen. Op een iets kleinere schaal gaat het om het vermogen en de bereidheid dat mensen zelf en met elkaar zorgdragen voor zichzelf en hun naasten. Hieronder valt ook het geven van mantelzorg. Hoe staat de gemeente Beesel ervoor?
Inwoners zijn zelfredzaam Zelfredzaamheid is het (lichamelijke, verstandelijke, geestelijke en financiële) vermogen om zelfstandig je leven te leiden en om je eigen problemen op te lossen, als nodig met de juiste ondersteuning of hulp van anderen. Zelfredzaamheid zegt echter niet alleen iets over de individuele vaardigheden, maar ook over de manier waarop de samenleving omgaat met en
Een groot deel van de jongeren is lid van een
ruimte biedt aan mensen met beperkte
sport-, cultuurvereniging of andere vereniging.
zelfredzaamheid. Wanneer een samenleving niet
Toch zegt 19% van de jongeren zich soms eenzaam te voelen en 5% van de jongeren
1
De GGD gezondheidsmonitors laten resultaten zien per
postcodegebied [Reuver/Offenbeek en Beesel].
| 2021 |
11
voldoende ruimte en mogelijkheden biedt aan
Net als in de rest van Noord-Limburg voelt de
deze mensen, dan is er sprake van sociale
meerderheid van de jongeren (84%) in de
uitsluiting.
gemeente Beesel zich gelukkig.
Hoe staat de gemeente Beesel ervoor?
Van de ouderen in onze gemeente geeft 65% aan dat zij, als dat nodig is, zelf hulp kunnen organiseren, die bijdraagt aan het eigen welbevinden. Dit percentage is hoger dan de rest van de regio. Het overgrote deel van de jongeren in onze gemeente (91%) vindt zichzelf voldoende weerbaar. Dit is vergelijkbaar met de rest van de regio. Weerbare jongeren hebben voldoende zelfvertrouwen en kunnen goed voor zichzelf opkomen. Hierdoor kunnen zij, met respect voor anderen, gezonde keuzes maken en weerstand bieden aan groepsdruk.
Inwoners ervaren een goede kwaliteit van leven Kwaliteit van leven is het functioneren van personen op fysiek, psychisch en sociaal gebied en de subjectieve beleving hiervan. Mensen met dezelfde gezondheid hoeven hun kwaliteit van leven niet hetzelfde te ervaren en te beoordelen. Hoe staat de gemeente Beesel ervoor?
Uit de GGD gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen (2016) blijkt dat inwoners van Beesel hun gezondheid minder goed ervaren dan in de rest van Limburg-Noord en Nederland (71% vs 74% en 76%). Inwoners zijn ook iets minder tevreden met het leven 62% (2012, 65%).
| 2021 |
12
5. Beleidsknoppen
informatie over gezondheid en gezond gedrag
In dit hoofdstuk beschrijven we de zeven
schrijven, rekenen en digitale vaardigheden.
essentieel. We hebben het dan over lezen,
raderen uit het Radermodel waar we invloed op kunnen uitoefenen, onze beleidsknoppen. Klik
Er zijn meer elementen die bijdragen aan
op de afbeelding ‘Hoe staat Beesel ervoor?’ voor
iemands veerkracht om met levensuitdagingen
meer feiten en cijfers over de betreffende
om te gaan. Denk hierbij aan een sociaal netwerk,
beleidsknop. Bij elk rad geven aan waar we op
een toekomstperspectief en het gevoel regie te
inzetten. In beleidsnota’s, die volgen op deze
hebben over het leven. Mensen ontwikkelen zich
kadernota, vertalen we dit in concrete doelen.
verder door onderdeel te zijn van sociale netwerken (familie, klas, wijk, vereniging). Daar waar mensen om elkaar geven, wordt vertrouwen ontwikkeld en dat is de basis voor veiligheid, samenwerken, elkaar helpen en ondersteunen. Via sociale netwerken hebben mensen toegang tot (hulp)bronnen waar ze zelf niet over beschikken. Waar zetten we op in?
Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons
Veerkracht
op het individu en de sociale omgeving. We
Veerkracht is het vermogen om met
helpen sterke kernen en netwerken te creëren,
veranderingen, uitdagingen en tegenslag om te
zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de
gaan. In een wereld die steeds sneller verandert,
onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid
is het steeds belangrijker om flexibel te kunnen
vergroot. Ouders/verzorgers en mantelzorgers
reageren op veranderingen, die soms als een
worden voldoende ondersteund door de directe
schok komen en soms geleidelijk ontstaan. Dit
omgeving, zodat zij op de lange termijn de zorg
betekent niet alleen het omgaan met tegenslagen
kunnen blijven bieden die nodig is. Op die manier
of moeilijke situaties, zoals een scheiding, ontslag
kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel
of het verlies van een dierbare, maar ook het
mogelijk hun leven leiden en regie houden en is
omgaan met veranderingen in het dagelijks leven.
gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk.
Om dit te kunnen, zijn basisvaardigheden voor het vinden, begrijpen en toepassen van | 2021 |
13
Daarnaast zoeken we naar activiteiten en
Leefstijl
mogelijkheden in de kernen om de talenten van
Leefstijl is een breed begrip. Het gaat om het
jong en oud verder te ontwikkelen, zodat zij beter
gedrag van mensen en de keuzes die zij maken.
in staat zijn met tegenslagen om te gaan. We
Zijn dit gezonde keuzes of bedreigen ze juist de
zetten in op een voorzieningenaanbod voor alle
gezondheid? Een gezonde leefstijl bestaat uit vier
leeftijden, waarbij vroegsignalering en preventie
kenmerken: voldoende bewegen, een gezond
belangrijke thema’s zijn. We hebben hierbij extra
gewicht en eetpatroon, niet roken of drugs
aandacht voor het jonge kind (kansrijke start).
gebruiken en indien alcohol, dan met mate. Regelmatig bewegen bevordert de kwaliteit van
Ook investeren we in de aanpak van
leven en kent diverse gezondheidsvoordelen.
laaggeletterdheid. Voldoende taalbeheersing
Tevens heeft voldoende beweging een gunstig
zorgt dat mensen zelfredzamer, sociaal actiever
effect op het beloop van chronische ziekten. Het
en gelukkiger zijn en zo een passende plek in de
veranderen van iemands gedrag is niet
samenleving nemen. De gezondheidssituatie van
gemakkelijk. Mensen moeten echt zelf hun
geletterden is beter, omdat zij eerder en
gedrag willen veranderen en ook geholpen willen
gerichter zorg kunnen inschakelen en minder
worden. De afgelopen decennia is het accent met
vaak problemen ervaren. Een betere
betrekking tot leefstijl veranderd. Van
taalbeheersing leidt tot een betere economische
'gezondheidsopvoeding' ('het wijzende vingertje')
situatie en arbeidsmarktpositie. Ook wordt er
naar het stimuleren van een omgeving die
minder vaak een beroep gedaan op
uitnodigt om gezonde keuzes te maken.
gemeentelijke voorzieningen. Waar zetten we op in?
Een gezonde leefstijl hangt samen met de fysieke en sociale leefomgeving. Door de omgeving aan te passen, wordt het mensen makkelijker gemaakt om gezonde keuzes te maken. Daarom zetten we als gemeente in op omgevingsfactoren om gezond gedrag te bevorderen. Voor overgewicht en roken volgen we de lijn van het nationaal en regionaal preventieakkoord. We willen het aantal volwassenen en jeugdigen met overgewicht laten dalen alsmede het aantal
| 2021 |
14
volwassenen en jeugdigen dat rookt. We zetten daarom in op een rookvrije kindomgeving. Gezond leven betekent ook voldoende beweging. We willen inwoners in beweging houden en krijgen. Hierbij vinden we het belangrijk dat sport en bewegen voor iedereen toegankelijk is, ook voor mensen met een beperking. We willen drempels wegnemen en sport en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk maken. We haken aan bij evenementen om het sport- en beweegaanbod bekend te maken bij de inwoners.
Mentale gezondheid Mentale (psychische) ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de volwassen bevolking. Mentaal gezonde mensen voelen zich over het algemeen tevreden en kunnen vaak goed omgaan met tegenslagen en de druk om te presteren. Als de mentale gezondheid onder druk staat, kan dit leiden tot psychiatrische problematiek (zoals angst, depressie en suïcide). Ook dementie,
Kinderen hebben wat betreft bewegen onze speciale aandacht. De laatste jaren bewegen kinderen steeds minder en gaan de motorische vaardigheden sterk achteruit. Motorische vaardigheden zijn van belang voor het ontwikkelen van een actieve leefstijl en daarmee voor gezondheid. Voldoende en kwalitatief goed leren bewegen is een basis die we elk kind willen meegeven. Dit doen we in samenwerking met het onderwijs, de kinderopvang en verenigingen.
eenzaamheid en sociale uitsluiting zijn van invloed op de mentale gezondheid. Mentale problemen kunnen leiden tot ernstige beperkingen in het dagelijks functioneren. Zo kan het levensgeluk van mensen ernstig verstoord worden, vergroten ze de kans op een problematische schoolloopbaan en/of maatschappelijke carrière en op psychische problemen in de volwassenheid. Jongeren uit onvolledige gezinnen, gezinnen met en laag of gemiddeld welvaartsniveau en autochtone inwoners hebben over het algemeen vaker te kampen met psychosociale problemen. Waar zetten we op in?
We zetten in op het terugdringen van eenzaamheid en vroegsignalering en preventie bij psychische/psychiatrische problematiek. We streven naar meer begrip voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid, zoals depressie, eenzaamheid en dementie. We willen dat deze
| 2021 |
15
mensen kunnen meedoen. Als dat niet of beperkt
Veel mensen ondervinden een negatieve invloed
kan, bieden we in samenwerking met partners
van hun woonomgeving op hun gezondheid. De
passende ondersteuning. Uitgangspunt hierbij is
bijdrage aan de ziektelast wordt geschat op 1%
om inwoners met een psychische kwetsbaarheid,
tot 6%. Een gezonde leefomgeving ervaren
waar mogelijk, zo gewoon mogelijk te laten
inwoners als prettig en nodigt uit tot gezond
wonen in een buurt ter bevordering van
gedrag en draagt bij aan een betere lichamelijke
participatie en herstel.
en geestelijke gezondheid. Ontwikkelingen die die eisen stellen aan de fysieke leefomgeving zijn de vergrijzing en extramuralisering2, waardoor mensen tot op hogere leeftijd zelfstandig blijven wonen. Dit geldt ook voor inwoners met een verstandelijke beperking en mentale gezondheidsproblemen. Waar zetten we op in?
De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt, heeft als maatschappelijk doel: een veilige en
Fysieke omgeving Een gezonde leefomgeving is schoon en veilig, heeft een goede milieukwaliteit en voldoende groen, water en natuur. Het is een aantrekkelijke openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. Er is een gevarieerd woningaanbod, voor verschillende doelgroepen, er zijn voldoende voorzieningen en inwoners voelen zich veilig. Dit zijn onderwerpen die het sociaal domein overstijgen. Een goede fysieke leefomgeving is een cruciale randvoorwaarde voor goede gezondheid. Daarom is het van wezenlijk belang om bij het inrichten van de publieke ruimte en de bouw/renovatie van
gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit hebben en houden. De Omgevingswet biedt kansen om de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening te vergroten en bij ontwikkelingen verplicht te stellen dat deze getoetst worden aan de mate waarin zij bijdragen aan de gezondheid van mensen. We sluiten met onze gezondheidsdoelen aan op maatschappelijke en ruimtelijke opgaven. We vinden het belangrijk dat inwoners betrokken zijn bij de fysieke omgeving. We bekijken daarom
(nieuwe) woonwijken onderwerpen als gezondheid, wonen met zorg, samenredzaamheid en sociale samenhang mee te nemen.
| 2021 |
2
Het zoveel mogelijk op zichzelf of in familieverband laten wonen
van mensen die zorg nodig hebben, in plaats van opname in een (zorg)instelling.
16
samen met inwoners en partners hoe we de directe leefomgeving gezonder kunnen maken.
Mensen met een lage opleiding leven zeven jaar
We zetten ons in voor een fysieke ruimte die jong
korter dan mensen met een hbo- of universitaire
en oud uitnodigt tot bewegen, spelen en
opleiding. Het verschil in gezonde
ontmoeten. We willen dat de buitenruimte en
levensverwachting is zelfs zo'n negentien jaar.
activiteiten zo toegankelijk mogelijk zijn, óók voor mensen met (fysieke) beperkingen.
Waar zetten we op in?
Uitgangspunt is dat inwoners van de gemeente Beesel kunnen meedoen naar vermogen. Waar betaald werk (nog) niet mogelijk is, zetten we in op vrijwilligerswerk. We willen dat inwoners met (kans op) armoede of problematische schulden zich zo zelfstandig mogelijk kunnen voelen en goed kunnen (mee)doen. Meedoen naar vermogen betekent ook dat we nieuwkomers begeleiden om te integreren en
Sociaal Economische Status
activeren. We zijn ervan overtuigd dat tijd en
De positie van mensen op de maatschappelijke
energie investeren in mensen die nieuw zijn in
ladder noemen we Sociaal Economische Status
onze gemeenschap bijdraagt aan het
(SES). Naast inkomen zijn opleidingsniveau, het
welbevinden van het gezin/de persoon in kwestie
percentage schoolverlaters,
en zijn nieuwe omgeving. Hiervoor zetten we in
onderwijsachterstanden en werksituatie
op taalontwikkeling in combinatie met een
belangrijke graadmeters. De SES heeft invloed op
passende vorm van participatie (onderwijs, werk,
de gezondheid.
vrijwilligerswerk).
Financiële zorgen kunnen bijdragen aan uitval op
We willen armoede en schulden zoveel mogelijk
het werk of op school en kunnen leiden tot
voorkomen en de financiële zelfredzaamheid en
gezondheidsproblemen. Te weinig geld voor de
(arbeids)participatie stimuleren. Dit betekent dat
contributie van een vereniging, voor een
we het huidige percentage uitstroom naar werk
bezoekje of een gezonde maaltijd, kan ertoe
tenminste willen behouden. We zetten in op de
leiden dat mensen zich terugtrekken achter de
bestrijding van armoede, door preventie en het
eigen voordeur.
bieden van inkomensondersteunende minimamaatregelen. We willen dat inwoners die,
| 2021 |
17
in armoede leven of te maken hebben met
ouder worden. Omdat er meer ouderen komen
schulden, op de hoogte zijn van de
en ouderen langer thuis blijven wonen, groeit de
minimaregelingen en hier, op basis van
groep kwetsbare ouderen navenant. Wij willen
daadwerkelijke behoefte, gebruik van maken.
dat inwoners zo lang als mogelijk dagelijkse
Speciale aandacht gaat uit naar kinderen die
activiteiten kunnen uitvoeren.
opgroeien in huishoudens met een laag inkomen, door middel van een bijdrage vanuit de
We stimuleren een gezonde leefstijl door sport
jeugdfondsen.
en bewegen laagdrempelig te maken voor alle inwoners. Om valincidenten te voorkomen, gezonde levensjaren te winnen en zorgkosten te sparen zetten we de komende jaren in op valpreventie interventie op basis van het regionaal plan valpreventie. Het niet (goed) zelfstandig binnen het buiten het huis kunnen bewegen mag geen reden zijn om niet te kunnen meedoen in de samenleving. Door in te zetten op het Openbaar Vervoer, fietsen te promoten en gebruik te maken van deelmobiliteit, vergroten we de mobiliteit van
Lichamelijke gezondheid Lichamelijk functioneren betreft het kunnen uitvoeren van dagelijkse lichamelijke activiteiten. Denk daarbij aan lopen, eten, aan- en uitkleden en boodschappentassen dragen. Moeilijkheden
inwoners in de gemeente Beesel en maken we de afhankelijkheid van geïndiceerde voorzieningen (zoals bijvoorbeeld de Omnibuzz) zo klein mogelijk.
hiermee duiden we aan met 'beperkingen'. Deze beperkingen kunnen te maken hebben met horen, zien en mobiliteit. Lichamelijke beperkingen of chronische aandoeningen zijn van invloed op iemands lichamelijke gezondheid. Daarnaast spelen leeftijd en leefstijl een rol. Waar zetten we op in?
Kwetsbaarheid neemt snel toe als mensen
| 2021 |
18
Sociale leefomgeving
integratie. Er zijn diverse voorzieningen die
De sociale leefomgeving bestaat uit twee
hieraan bijdragen, zoals de open inloop locaties,
elementen, namelijk sociale veiligheid en
waar iedereen (zonder indicatie) welkom is. Ook
emotionele/sociale eenzaamheid.
verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten, ontplooien en bewegen.
Het begrip sociale veiligheid wordt gebruikt voor het ervaren van (on)veiligheid veroorzaakt door
We vinden het belangrijk dat mensen kunnen
menselijk handelen. Denk hierbij aan huiselijk
bewegen en creatief bezig zijn op een manier en
geweld of (kinder)mishandeling. Maar ook zaken
op een plek die bij hen past. Veel mensen sporten
als woon- of jeugdoverlast en overlast van
bij een vereniging. Wij vinden het belangrijk dat
kwetsbare personen in een wijk zijn van invloed
iedereen aan dit verenigingsleven kan deelnemen
op de veiligheidsbeleving.
en dat het aanbod ook in de toekomst aansluit bij de vraag.
Sociale eenzaamheid wordt gedefinieerd als het negatief ervaren verschil tussen de gewenste en gerealiseerde relaties. Zowel het aantal contacten als de ervaren kwaliteit van de sociale contacten zijn bepalend voor gevoelens van eenzaamheid. Mensen kunnen zich bijvoorbeeld eenzaam voelen met veel mensen om zich heen, of helemaal niet eenzaam zijn met een klein sociaal netwerk. Schulden, (taal)vaardigheid en werkloosheid zijn voorbeelden van factoren die van invloed kunnen zijn op het ervaren van sociale eenzaamheid.
We gaan uit van de eigen mogelijkheden van onze inwoners en hun netwerk. Daardoor wordt er meer gevraagd van het informele netwerk van inwoners (mantelzorgers) en is er meer behoefte aan vrijwilligers. We willen dat mantelzorgers de zorg zo lang mogelijk kunnen volhouden en overbelasting van mantelzorgers voorkomen. Bijkomend effect is dat minder vaak duurdere en intensievere vormen van ondersteuning nodig zijn. Wij stimuleren dat kinderen veilig en gezond
Waar zetten we op in?
opgroeien en zich ontwikkelen tot gelukkige,
We vinden het belangrijk
gezonde, zelfstandige inwoners. Daarbij zeten we
dat inwoners zich met
met name in op preventie door opvoed- en
elkaar verbonden voelen.
opgroeiondersteuning voor de omgeving waarin
Sociale contacten in de eigen omgeving geven
ze opgroeien. Zij vinden in hun omgeving
een veilig, verbonden gevoel.
voldoende ruimte om vragen te stellen. Dit kan bij de gezinscoaches, maar ook de
Ontmoeting kan bijdragen aan de het voorkomen
basisvoorzieningen (kinderopvang, onderwijs,
van eenzaamheid, het opbouwen of in stand
verenigingen, jongerenwerk) zijn voldoende
houden van een eigen netwerk, integratie en re| 2021 |
19
toegerust om mogelijke problemen te signaleren en (lichte) opvoed- en opgroeivragen op te pakken. We willen samen met inwoners en partners inzetten op het vergroten van het veiligheidsgevoel in onze samenleving. Onze ambitie is dat alle inwoners in veiligheid kunnen leven. Deze ambitie is uitgewerkt in o.a. het uitvoeringsprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’, waarin de landelijke actielijnen; ‘eerder en beter in beeld’, ‘stoppen en duurzaam oplossen’ en ‘aandacht voor specifieke doelgroepen’ centraal staan. Ook komt dit tot uiting in de samenwerking met partners op het gebied van multiproblemcasuïstiek en jongerenoverlast. Waarbij we inzetten om de veiligheid van inwoners zelf, maar ook hun omgeving, te verbeteren.
| 2021 |
20
6. Zorggebruik
kwalitatieve data (vertellen) vullen elkaar daarbij aan.
In hoofdstuk 4 kwamen de drie uitkomstraderen aan bod (samenredzaamheid, zelfredzaamheid
We zijn continu in gesprek met inwoners en
en kwaliteit van leven), die de bouwstenen
organisaties. Hierin staan onze bouwstenen en
vormen van onze missie. In dit hoofdstuk
doelen centraal. We bespreken met elkaar de
beschrijven we het rad zorggebruik en hoe we
trends die we zien. Ook voeren we gesprekken
hier grip op krijgen. Hierbij gaat het om het
aan de keukentafel, waar cliëntbeleving centraal
gebruik van ondersteuning vanuit Jeugdzorg,
staat. Samen met de inwoners monitoren we of
Wmo en Participatiewet en de mate waarin
we de goede dingen doen. We willen dus niet
inwoners ervaren dat de geboden
alleen de cijfers weten, maar ook het verhaal
ondersteuning het gewenste effect heeft. De
erachter. Bijlage 3 betreft een toelichting op het
elementen waarmee we op dit rad grip
Cliëntervaringsonderzoek.
organiseren, lichten we hieronder toe. De figuur op de volgende pagina laat zien welke databronnen de gemeente Beesel gebruikt en hoe deze met elkaar verbonden zijn. De verschillende databronnen worden gebruikt voor het opstellen van beleid, uitvoering en voor de begroting.
Data gedreven sturen en werken We willen ontwikkelingen in het Sociaal Domein beter volgen en daarop kunnen inspelen. Er komt steeds meer data beschikbaar binnen het Sociaal Domein, zowel kwalitatief als kwantitatief. Waar het in het verleden zoeken was naar bruikbare data, is de huidige uitdaging om de beschikbare data goed te gebruiken en met elkaar te verbinden. Kwantitatieve data (tellen) en
| 2021 |
21
motiveren samen te gaan werken, met minder
Nieuwe inkoopcontracten Per 1 januari 2022 starten de nieuwe contracten voor Jeugdzorg, Wmo en Participatiewet. De voorbereiding is regionaal opgepakt binnen het project Sturing en Inkoop. Doelstelling van het project Sturing en Inkoop is de grip te vergroten op de maatwerkvoorzieningen binnen het sociale domein. Dit doen we onder andere door de maatwerkvoorzieningen op te delen in segmenten. We willen grip vergroten met:
aanbieders samen te werken en de langdurige contracten aan te gaan kunnen we maximaal gebruik maken van partnerschip, om vanuit deze gedachte de steeds groter wordende maatschappelijke opgave aan te pakken. Hiernaast heeft hier per segment bijsturing plaatsgevonden in onder andere opleidingseisen en protocollen om de kwaliteit van dienstverlenging zo groot mogelijk te maken.
Contract(duur)
Leveranciersmanagement
Leveranciersmanagement
Het leveranciersmanagement binnen het Sociaal
Bekostigingsmodel
Domein wordt in de regio Noord Limburg
Toegangsmanagement
geïntensiveerd, door jaarlijks meerdere keren met onze strategische aanbieders in gesprek te
Samenwerking en contractduur De belangrijkste wijzigingen zijn het aangaan van minder samenwerkingen en langdurige contracten (10 jaar). Door aanbieders te | 2021 |
gaan over de maatschappelijke opgave en elkaar te spiegelen. Binnen het leveranciersmanagement is aandacht voor
22
kwaliteit en resultaat. Op deze manier kunnen we
onderwerpen die de inwoner belangrijk vindt, in
tijdig bijsturen als zaken niet goed lopen.
relatie tot zijn gezondheid. Zo stimuleren we zelfreflectie en regie nemen op die gebieden. De
Bekostigingsmodel Gemeenten zijn voor de Wmo 2015 en de Jeugdhulp verplicht om reële tarieven te hanteren (AmvB reële prijs). In de regio Noord Limburg voldoen de huidige contracten en ook nieuwe contracten hieraan. Door een andere bekostigingssystematiek te kiezen verwachten we vooral een kwaliteitswinst en in mindere mate financiële winst te behalen. We maken afspraken waarbij de prijs is gekoppeld aan een resultaat ongeacht het aantal uren dat wordt ingezet/of
uitkomst geeft een beeld van de ervaren gezondheid, wat voor een inwoner belangrijk is en waarop de focus moet liggen in de ondersteuning. Dit vertalen we samen met de inwoner in meetbare doelstellingen, waarbij we de afhankelijkheid van zorg zo klein mogelijk maken. Waar dit niet anders kan zullen geïndiceerde voorzieningen beschikbaar zijn voor het bieden van een vangnet. Op deze manier bepaalt de toegang samen met de inwoner wat goede en betaalbare ondersteuning is.
het aantal cliënten dat wordt ondersteund. Hiermee halen we de prikkel van ‘meer uren is meer geld’ voor de zorgaanbieder weg. Omdat er
Monitoring en evaluatie
geen urenindicaties meer worden afgegeven en
Evaluatie en monitoring zorggebruik
de hoeveelheid ondersteuning binnen segmenten
Door de toenemende zorgconsumptie leggen we
vastligt, krijgen we meer grip.
bij monitoring en evaluatie de nadruk op het rad zorggebruik. Dit doen onder andere met ons
Toegangsmanagement
lokale dashboard. In bijlage 4 is de aanpak voor
De gemeentelijke toegangsmedewerkers Wmo,
monitoring en evaluatie van het lokale dashboard
Jeugd en Participatiewet voeren de gesprekken
uitgewerkt. De gemeenteraad ontvangt hiervan
met inwoners en zijn de poort tot een
periodiek een gecomprimeerd overzicht.
maatwerkvoorziening. De toegang is een belangrijke ‘knop’ als het gaat om grip. Regionaal
Evaluatie en monitoring doelen
gaan we uniform werken en maken we processen
Voor de evaluatie en monitoring van de doelen
eenduidiger. Binnen de gemeente Beesel zetten
uit deze kadernota sluiten we aan bij regionale en
we in op een sterke en kwalitatieve toegang. De
landelijke monitors. Deze geven inzicht hoe we
lokale toegangsteams (Jeugd, Wmo en
ervoor staan op de uitkomstraderen (hoofdstuk
Participatie) voeren gesprekken met inwoners
4) en de beleidsknoppen (hoofdstuk 5) en maken
aan de hand van het concept van Positieve
het mogelijk om de gemeente Beesel te
Gezondheid. Het spinnenweb met de zes
vergelijken met andere gemeenten. De GGD
hoofddimensies van gezondheid wordt gebruikt
monitors vormen hierbij een belangrijke basis.
om met een inwoner in gesprek te gaan over
Bijlage 5 geeft een overzicht van de diverse GGD
| 2021 |
23
monitors en het moment van uitgevraag en oplevering resultaten. Op basis hiervan herijken we deze kadernota in het vierde kwartaal van 2025/ eerste kwartaal 2026.
| 2021 |
24
Bronnenlijst -
Arrangementenmonitor Sociaal Domein Limburg Noord
-
CBS
-
Divosa benchmark
-
Geletterdheidinzicht.nl
-
GGD Gezondheidsmonitor jongeren 2019
-
GGD Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2016
-
Waarstaatjegemeente.nl
-
Veilig thuis monitor Limburg Noord
-
Uitvoeringsplan doordecentralisatie en transformatie beschermd wonen en maatschappelijke opvang en bemoeizorg & OGGz preventie Armoedebeleid gemeente Beesel - Meedoen naar vermogen
-
Beleidsplan Participatiewet gemeente Beesel – Iedereen doet mee
-
Jeugdbeleid gemeente Beesel
-
Transformatieplan Jeugdhulp Noord Limburg
-
Sportbeleid gemeente Beesel: Samen fit: sport en bewegen in Beesel
-
Sportakkoord gemeente Beesel
-
Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
-
Manifest preventieve gezondheid Noord en Midden Limburg
-
Integraal veiligheidsplan gemeente Beesel
-
Toekomstvisie Blij in Beesel (2017)
-
Rapport Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein gemeente Beesel (2020)
| 2021 |
25
Bijlagen
| 2021 |
26
Bijlage 1 Indicatoren en monitors UITKOMSTRADEREN
INDICATOREN
Samenredzaam
Vrijwilligerswerk Mantelzorg Sociale netwerken en contacten
Eenzaamheid Sociale uitsluiting Discriminatie
Zelfredzaam
Activiteiten dagelijks leven Huisvesting
Huiselijke relaties
Verslaving
Geestelijke gezondheid Lichamelijke gezondheid
Sociaal netwerk
Inkomen
Kwaliteit van leven
BELEIDSKNOPPEN Veerkracht Inwoners kunnen veilig opgroeien/leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan.
Leefstijl Inwoners kiezen voor een gezonde leefstijl.
Mentale gezondheid Inwoners hebben een goede mentale gezondheid.
Fysieke omgeving Inwoners voelen zich veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen. Sociaal Economische Status Inwoners zijn financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving. Lichamelijke gezondheid Inwoners kunnen zo lang als mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren. Sociale leefomgeving Inwoners voelen zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar.
| 2021 |
Dagbesteding Ervaren gezondheid Tevredenheid met het leven Geluk
Maatschappelijke participatie
Armoede Sociale Veiligheid Leefomgeving
WAAR ZETTEN WE OP IN? [DOELEN] Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan. Oplossingen worden zoveel mogelijk binnen het eigen netwerk gezocht. Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden. Inwoners hebben een gezonde leefstijl en een gezond gewicht Kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving
Inwoners hebben een goede mentale gezondheid Inwoners voelen zich gelukkig Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Inwoners wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving De fysieke ruimte nodigt uit tot bewegen, spelen en ontmoeten en is voor iedereen toegankelijk Inwoners doen naar vermogen mee en/of hebben betaald werk. Nieuwkomers doen naar vermogen mee in de samenleving Inwoners maken gebruik van minimaregelingen (waaronder jeugdfondsen). Inwoners ervaren zo weinig mogelijk beperkingen in het dagelijks leven.
Inwoners weten elkaar sneller en makkelijker te vinden voor hulp en ondersteuning. Inwoners leven in een gezonde en veilige leefomgeving.
MONITOR
FREQ
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD
2-jaarlijks 2-jaarlijks
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD
2-jaarlijks 2-jaarlijks
2-jaarlijks 2-jaarlijks
INDICATOREN
MONITOR
FREQ./jaar
Regie over eigen leven Laaggeletterdheid
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD Laaggeletterdheidinzicht.nl
2-jaarlijks
Beweegnorm
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD
2-jaarlijks
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD
2-jaarlijks
Gezondheidsmonitor jeugd GGD
2-jaarlijks
Leefbaarometer Landelijke veiligheidsmonitor
2-jaarlijks 2-jaarlijks
Inkomen Opleidingsniveau Arbeidsmarktpositie
Divosa Benchmark Werk & Inkomen Armoede & Schulden Statushouders Arbeidsmarktdashboards UWV
maandelijks jaar 2 x per jaar kwartaal
Chronische aandoeningen Gehoor- en gezichtsbeperkingen Mobiliteitsbeperkingen
Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD
2-jaarlijks
Huiselijk geweld/ kindermishandeling Eenzaamheid Mantelzorg Vrijwilligerswerk
Monitor Veilig thuis Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD Gezondheidsmonitor jeugd GGD
kwartaal 2-jaarlijks
Overgewicht Obesitas Roken Alcohol Regie op eigen leven Risico op angststoornis/depressie
Woningvoorraad Publieke ruimte
2-jaarlijks 2022-2023
2-jaarlijks
Voorzieningen Sociale veiligheid
2-jaarlijks
27
Bijlage 2 Hoe staat Beesel ervoor?
jaren is gedaald en het aantal volwassenen met overgewicht is gestegen. Van de jongeren in de
Veerkracht
Een groot deel van de mensen in Beesel (90%) ervaart in meer of mindere mate regie over hun
gemeente Beesel heeft 14% overgewicht (regionaal is dat 22%).
leven. De regie onder ouderen is de laatste jaren
Mentale gezondheid
gestegen van 82% naar 90%.
Het risico op angst en depressie is onder
In de gemeente Beesel heeft 9% van de mensen
volwassenen in onze gemeente de afgelopen
tussen de 16 en 65 jaar moeite met lezen,
jaren flink gestegen. Van de volwassenen scoort
schrijven, rekenen en omgaan met de computer
40% matig/hoog in risico op angst en depressie,
(basisvaardigheden). Landelijk ligt dit op 12%.
Bij ouderen ligt dit percentage nog iets hoger (43%). Dit wijkt niet af van de regio
Leefstijl
In de gemeente Beesel roken minder volwassenen dan in de rest van de regio (18% vs 22%). Het percentage rokende jongeren in onze gemeente is met 4% gelijk gebleven ten opzichte van 2015. Drie procent van de jongerenuit onze gemeente geeft aan dat ze in de afgelopen 4
In de regio Noord en Midden Limburg verblijven ongeveer 900 mensen met een psychische stoornis of psychosociale problematiek in een beschermde woonomgeving. Dit aantal is lager dan het landelijk gemiddelde. Een klein deel hiervan (< 10 personen) komt uit onze gemeente.
weken wiet/hasj heeft gebruikt. Dit is vergelijkbaar met de regio. Het aantal jongeren dat ooit een andere soort drugs heeft gebruikt, ligt met 3% in onze regio erg laag. Het alcoholgebruik onder jongeren laat een dalende trend zien. Van de jongeren geeft 24% aan de afgelopen 4 weken alcohol te hebben gedronken
De meerderheid (84%) van de jongeren in de gemeente Beesel voelt zich meestal gelukkig en ervaart de eigen gezondheid als goed. Toch zien we de laatste jaren ook een toename van psychosociale problemen onder jongeren in het voorgezet onderwijs. Het percentage jongeren dat zich vaak gestrest voelt, ligt in Beesel op 43%.
Van de volwassenen voldoet 58% en van de ouderen 76% aan de beweegnorm. Het aandeel jongeren dat voldoet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen is in Beesel fors gedaald van
Dit is vergelijkbaar met de regio. De meest genoemde stressfactoren zijn: school/huiswerk en alles wat jongeren moeten doen (sociale media, sporten, bijbaantje).
29% in 2015 naar 14% in 2019. Van de jongeren geeft 19% aan zich soms Meer dan de helft van de inwoners van de gemeente Beesel is te zwaar. Hierbij geldt dat het aantal ouderen met overgewicht de afgelopen
| 2021 |
eenzaam te voelen en nog eens 5% is zelfs vaak eenzaam. Ook onder volwassenen en ouderen is eenzaamheid een veel voorkomend probleem 28
(45% vs 51%). Dit percentage is de laatste jaren
als landelijk ligt dit percentage een stuk lager
gestegen en is hoger dan de rest van de regio.
(35% vs 31%). Als we kijken naar onderwijsachterstanden ligt dit
Prognoses over dementie onder de bevolking
in de gemeente Beesel iets onder het landelijk
laten een verdubbeling zien van het aantal
gemiddelde. In 2017 liep 13% van de peuters
mensen met dementie in de komende 30 jaar.
risico op een onderwijsachterstand. Op de
Naar verwachting hebben in 2050 in de
basisschool betrof het 14% van het aantal
gemeente Beesel 560 mensen dementie ten
leerlingen. In het schooljaar 2018-2019 verliet
opzichte van 260 in 2020.
2,1% van het aantal leerlingen in het VO/MBO uit de gemeente Beesel zonder startkwalificatie het
Fysiek omgeving
onderwijs. Landelijk is dit 2%.
Inwoners geniet van onze mooie dorpen, gelegen in het groen. Een rustige woonomgeving, schoon en ruim in een dorp waar veel te beleven valt (Blij in Beesel, 2017). Jongeren zijn over het algemeen tevreden met de verschillende aspecten van hun leefomgeving. Iets meer dan de helft van de jongeren (52%) geeft aan tevreden te zijn met hangplekken buiten en 36% is tevreden met ontmoetingsruimten. Sociaal Economische Status
In de gemeente Beesel heeft 6% van de huishoudens een laag inkomen. Landelijk is dit percentage hoger (10%). In totaal ging het in de gemeente Beesel in 2017 om 705 huishoudens met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm, waarvan 121 huishoudens met kinderen jonger dan 18 jaar. Het percentage
Het nieuwe inburgeringsstelsel heeft als doel dat alle nieuwkomers snel en volwaardig meedoen aan de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. In 2020 kwamen er ongeveer 15 nieuwkomers (inclusief kinderen) naar de gemeente Beesel. Vanuit de Wet Inburgering krijgt elke gemeente jaarlijks een taakstelling voor het aantal nieuwkomers dat zij moet huisvesten. Lichamelijke gezondheid
In de regio-Noord Limburg heeft één derde van de volwassenen een chronische aandoening (bv. diabetes, hoge bloeddruk en astma/COPD. In de gemeente Beesel heeft 37% van de volwassenen een chronische aandoening. In Reuver/Offenbeek is dit 10% hoger dan in de kern Beesel.
inwoners met een (bijstands)uitkering is in de gemeente Beesel met (2,34%) lager dan het landelijk gemiddelde (3,82%).
Dit zien we ook terug in het zorggebruik. Met name ouderen uit Reuver/Offenbeek maken vaker gebruik van de huisarts dan inwoners uit
Het gemiddeld opleidingsniveau is lager dan in de rest van de regio. Van de volwassenen in onze gemeente is 42% laagopgeleid. Zowel in de regio
| 2021 |
Beesel. Ook ervaren ouderen uit onze gemeente vaker beperkingen in het dagelijks leven. Dit percentage is de laatste jaren wel afgenomen. 29
Van de ouderen is bijna een derde in het afgelopen jaar minstens één keer gevallen. Een even hoog percentage heeft daarnaast een verhoogd valrisico. Sociale leefomgeving
De gemeente Beesel heeft een rijk verenigingsleven. Van de jongeren in onze gemeente is 63% lid van een sportvereniging en 33% van cultuurvereniging of andere vereniging. Meer dan 30% van de inwoners is actief als vrijwilliger. In Reuver/Offenbeek wordt door 24% van de inwoners mantelzorg gegeven en in de overige kernen is dat 15%. Dat is beiden hoger dan het landelijk gemiddelde. Dit ligt voor vrijwilligerswerk op 29,7% en mantelzorg op 14,2%. Van de volwassenen in de gemeente Beesel zegt 45% eenzaamheid te ervaren. Bij jongeren is dat 19%. Landelijk krijgen jaarlijks ongeveer 200.000 mensen te maken met huiselijk geweld. In de gemeente Beesel ging het in 2020 om 95 meldingen. Dit is lager dan het landelijk gemiddelde
| 2021 |
30
Bijlage 3 Cliëntervaringsonderzoek Gemeenten zijn verplicht om jaarlijks een cliëntervaringsonderzoek (CEO) uit te voeren voor de Wmo en Jeugdhulp. Zowel landelijke als regionaal/lokaal is het besef dat de wijze waarop het CEO in het verleden werd uitgevoerd niet meer voldoet aan de doelstelling. De gemeenten Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Venlo en Beesel hebben besloten om over te stappen op een andere wijze voor de uitvoering van het CEO.
Digitalisering
Met continu meten maken we meteen de stap naar een digitale manier van bevragen. In plaats van papieren vragenlijsten, ontvangen inwoners een email met daarin een link naar de online vragenlijst. We hopen hiermee meer ingevulde enquêtes te ontvangen tegen gelijkblijvende kosten. Ook kunnen we met de digitale vragenlijsten meer specifieke vragen stellen, zodat we een beter beeld krijgen over de tevredenheid per aanbieder en per product. We vinden dit belangrijk, omdat deze informatie ook gebruikt kan worden bij leveranciersmanagement
Continue meten
en de regionale inkoop. Om dat we niet in alle
In januari 2021 zijn we gestart met zogenoemd
gevallen over een emailadres beschikken,
continue meten. Dit betekent dat we de
ontvangt een deel van onze inwoners een
tevredenheid van onze inwoners over de
briefkaart met een link en een unieke token naar
gemeentelijke dienstverlening en die van
de online vragenlijst. Inzet is om zoveel mogelijk
gecontracteerde aanbieders Wmo en Jeugdhulp
te gaan werken met emailadressen van inwoners.
(Participatie haakt later aan) maandelijks bevragen in plaats van op één moment per jaar. Het grote voordeel van continue meten is dat de tijd tussen het moment van bevragen en het keukentafelgesprek c.q. hulpverlening aanzienlijk korter is. We vagen inwoners binnen een maand na het keukentafelgesprek naar hun ervaringen met de gemeente (deel 1 van het CEO). Deel 2 van het CEO betreft de dienstverlening van de aanbieder en wordt aangeboden aan inwoners vijf maanden nadat de hulpverlening is gestart. Het versturen en verwerken van de vragenlijsten wordt uitgevoerd door ZorgfocuZ, een onderzoeksbureau gespecialiseerd in het sociaal domein.
| 2021 |
31
Bijlage 4 Aanpak monitoring en evaluatie - lokaal dashboard
Om grip te hebben en resultaten te monitoren, stellen we maandelijks een dashboard op. Hierin nemen we ten minste de volgende onderdelen op: - Begroting - Realisatie - Openstaande verplichtingen - Restant budget - Aantallen verstrekte voorzieningen (uitgesplitst naar de verschillende vormen binnen de domeinen) - Beschikte bedragen In het dashboard leggen we de link met de programmabegroting. Dat wil zeggen dat we rapporteren op het niveau van beleidsveld, waarbij we vervolgens een verdieping maken binnen deze beleidsvelden. Vooralsnog doen we dit voor de beleidsvelden Wmo, Jeugd en Participatie. We stellen dit dashboard periodiek op. Hierdoor zijn we in staat om tijdig bij te sturen, als blikt dat de gestelde financiële kaders overschreden worden. In 2021 verstrekken we een gecomprimeerd overzicht van dit dashboard, inclusief toelichting, periodiek aan de gemeenteraad. Eind 2021 bekijken we of deze periodieke rapportage nog gewenst is, of dat we de raad op een andere manier meenemen.
| 2021 |
32
Bijlage 5 Schema gezondheidsmonitors GGD
Doelgroep
Tijdstip Resultaten afname
Gezondheidsmonitor Volwassen & Ouderen
Najaar 2020
Q3 20213
Gezondheidsmonitor Volwassen & Ouderen
Najaar 2024
Q3 2025
Gezondheidsmonitor Jeugd (13-16 jaar)
Najaar 2023
Q3 2024
3
De resultaten van de Gezondheidsmonitor Volwassenen &
Ouderen 2020 verwerken we in de beleidsnota Gezondheid/Wmo.
| 2021 |
33
entale gezondheid
Uitgave Gemeente Beesel Postbus 4750 5953 ZK Reuver T 077 474 92 92 F 077 474 58 88 www.beesel.nl info@beesel.nl
| 2021 |
34
1 Advies van Adviescommissie Sociaal Domein - Kadernota sociaal domein
Van: Adviescommissie Sociaal Domein gemeente Beesel Reuver, 10-6-2021
Betreft: Advies “Kadernota Sociaal Domein – Naar een positief gezond Beesel”
Geacht college, Op woensdag 21-4-2021 heeft overleg plaatsgevonden tussen beleidsmedewerker en een delegatie van de Adviescommissie Sociaal Domein gemeente Beesel, waarin het concept “Kadernota Sociaal Domein – Naar een Positief Gezond Beesel” werd besproken. Na diverse aanpassingen werd op 17 mei 2021 de conceptnota voorgelegd aan de ASD, om op 19-52021 de op- en aanmerkingen te bespreken met de beleidsmedewerkster. De aanpassingen werden in de nota verwerkt en op 31 mei 2021 werd de nota opnieuw voorgelegd aan de ASD en is de kadernota akkoord bevonden met de opmerking, dat een nadrukkelijke verwijzing naar de andere beleidsnota’s en uitvoeringsplanningen (specifiek per domein) niet terug te vinden zijn in deze nota. Ze worden wel benoemd in het raadsvoorstel “Kadernota Sociaal Domein – Naar een Positief Gezond Beesel” maar het blijft een gemis in de nota zelf.
Namens de Adviescommissie Sociaal Domein gemeente Beesel, Jac van Deuzen Plaatsvervangend voorzitter.
De belangrijkste op-en aanmerkingen ten aanzien van de nota:
De Adviescommissie ziet deze beschrijvende kadernota als een integrale kapstok voor het hele Sociaal Domein, waar vervolgens de beleidsnota’s en uitvoeringsplannen per domein op kunnen aansluiten. Dit maakt het mogelijk om het beleid per domein te toetsen aan deze kapstok, dat we op die manier de integraliteit bewaken maar ook dat we niet meer en niet minder doen dan we op hoofdlijnen (in deze kadernota) met elkaar hebben afgesproken. En daar waar we wel meer of minder doen binnen een bepaald domein kunnen we het gesprek voeren over wat maakt dat het beleid daar afwijkt van de kadernota. Dit geeft de mogelijkheid om met elkaar scherp te blijven op de visie en missie zoals deze in deze kadernota is beschreven. De adviescommissie adviseert om de acties en uitvoeringsplannen die voortvloeien uit deze kadernota concreet te maken in onderliggende plannen (beleidsnota’s en uitvoeringsplannen). Het advies is om hierin duidelijk te maken waar de vertaling komt naar de praktijk en wat de opbrengstverwachting is, ook op het gebied van gedrag en cultuur, en verwijs in deze nota expliciet naar deze stukken.
De adviescommissie ziet voor haarzelf een actieve rol bij de verdere uitwerking van de beleidsnota’s en uitvoeringsplannen per domein, net als bij de transformatie die moet leiden tot meer bewustwording bij de burger van de eigen verantwoordelijkheid en eigen regie. Daar waar deze kadernota vooral de integraliteit borgt en een ‘hoog over’ beeld schetst ligt volgens de adviescommissie de concrete uitwerking meer vast in de nota’s per domein. Deze nota’s en uitvoeringsplannen liggen dichter bij de praktijk en dus ook dichter bij de burger. We stellen dan ook voor op korte termijn (als adviescommissie maar ook per werkgroep) afspraken te maken over hoe de participatie van de commissie in dit traject concreet vorm te geven. De Adviescommissie is van mening dat monitoring een belangrijk aandachtspunt is. De commissie ziet naast monitoring van financiën, ook een kans om inhoudelijke monitoring samen met de partners goed vorm te geven. Doen we wat we hadden afgesproken, en leidt dit tot meer kwaliteit van leven van de burger (werken we aan de afgesproken doelen en op welk moment worden deze doelen behaald, en wat is er dan nog nodig?) Ondanks het korte tijdsbestek waarin deze kadernota tot stand is gekomen, heeft de commissie de overleggen als heel transparant en constructief ervaren.
6 Inpassingsplan opwaardering Maaslijn (horen raad) 1 Raadsvoorstel 'Horen gemeenteraad in het kader van Provinciaal Inpassingsplan "Opwaardering Maaslijn"
Raadsvoorstel Onderwerp: Horen van de gemeenteraad in het kader van Provinciaal Inpassingsplan “Opwaardering Maaslijn”
portefeuillehouder: Marcel Roelofs datum vergadering: 12 juli 2021 zaaknummer: 0889251472
Samenvatting Dit voorstel gaat over het horen van de gemeenteraad in het kader van het vaststellen van een Provinciaal Inpassingsplan (PIP) “Opwaardering Maaslijn”. De PIP-procedure vereist dat (conform artikel 3.26, eerste lid van de Wro) de betrokken gemeenteraden voorafgaande aan de vaststelling van het PIP gehoord worden. Gedeputeerde Staten stellen uw raad in de gelegenheid op dit voornemen schriftelijk te reageren. Met dit raadsvoorstel wordt de raad voorgesteld om in te stemmen met de voorgestelde conceptadviesreactie en om aansluitend aan de raadsvergadering de adviesreactie te doen versturen door het college.
Voorstel U wordt geadviseerd: 1. in te stemmen met de voorgestelde concept-adviesreactie gemeente Beesel ontwerp-PIP ‘Opwaardering Maaslijn’ d.d. 12 juli 2021; 2. aansluitend aan de raadsvergadering de adviesreactie aan Gedeputeerde Staten te doen versturen door het college.
Pagina 1 van 3
Toelichting raadsvoorstel 1. Aanleiding Bij schrijven van 4 mei 2021 (zie bijlage) hebben Gedeputeerde Staten van Limburg kennis gegeven van haar voornemen om Provinciale Staten voor te stellen voor de Opwaardering van de Maaslijn een Provinciaal Inpassingsplan (PIP) vast te stellen. Gedeputeerde Staten stellen uw raad in de gelegenheid op dit voornemen schriftelijk te reageren.
2. Doelstelling Reageren op het voornemen van Gedeputeerde Staten een PIP ‘Opwaardering Maaslijn’ vast te stellen.
3. Uitgangssituatie De spoorverbinding tussen Roermond, Venlo en Nijmegen (Maaslijn) wordt de komende jaren verbeterd. Er worden maatregelen uitgevoerd zodat in 2025 elektrische treinen beter op tijd en sneller over het spoor kunnen rijden. De Provincies Limburg, Gelderland, en Noord-Brabant werken samen met het Rijk aan verbetermaatregelen: gedeeltelijke spoorverdubbelingen, snelheidsverhogingen en elektrificatie. Om de verbetermaatregelen voor de Maaslijn te kunnen realiseren moeten diverse bestemmingsplannen in diverse gemeenten worden aangepast. Vanwege het (boven)regionaal belang van de spoorverbinding tussen Roermond en Nijmegen vindt dit plaats in de vorm van een PIP. Aangezien het hier gaat om een wijziging van een spoorweg moet tevens een Milieueffectrapportage (MER)-procedure worden doorlopen.
4. Rol gemeente De PIP-procedure vereist dat (conform artikel 3.26, eerste lid van de Wro) de betrokken gemeenteraden voorafgaande aan de vaststelling van het PIP gehoord worden.
5. Toelichting Middels dit raadsvoorstel stellen we uw raad voor om in te stemmen met de voorgestelde conceptadviesreactie aan Gedeputeerde Staten en om aansluitend aan de raadsvergadering de adviesreactie te doen versturen door het college. Uiteraard kan de raad de voorgestelde concept-adviesreactie amenderen en op die manier wijzigen en aanvullen. Inhoud advies-reactie In het algemeen zijn wij akkoord met het ontwerp-PIP. De namens ons ingebrachte opmerkingen op het concept-ontwerp Provinciaal Inpassingsplan zijn toereikend verwerkt in de stukken van het ontwerp-PIP. Onze huidige reactie beperkt zich dan ook tot een klein aantal onderdelen, te weten: • Landschappelijke inpassing De maatregelen met betrekking tot de landschappelijke inpassing zijn nog niet concreet. We pleiten er voor om onze gemeente vroegtijdig in de verdere uitwerking te betrekken. • Verstoringen van natuur en landschap en te kappen bomen Er dient nog een compensatieplan opgesteld te worden en met de gemeente overlegd te worden vanwege de verstoringen voor natuur en landschap en vanwege de te kappen bomen. • Archeologie Ten aanzien van de archeologie dient er voor de uitvoering van de werkzaamheden contact opgenomen te worden met de werkgroep archeologie van de Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal om afspraken te maken over de archeologische begeleiding.
• Overwegen, wegen en riolering Aandachtspunt tijdens de uitvoering zijn verder de gevolgen voor de overwegen, voor de wegen van de gemeente en voor de bestaande kruisende rioolleidingen van de gemeente. Hierover dienen er nog afspraken met onze gemeente gemaakt te worden. • Verkeersveiligheid Aandachtspunt is ook het waarborgen van de verkeersveiligheid tijdens de uitvoering.
Pagina 2 van 3
• Voorkomen van hinder en overlast tijdens uitvoering Aandachtspunt tot slot, is het voorkomen van hinder en overlast voor omwonenden tijdens de uitvoering
• ProRail verzoeken een informatieavond te houden ProRail verzoeken een informatieavond te houden voor onze gemeenschap omdat de behoefte daartoe – zoals eerder al aangegeven - nog steeds bestaat. a.
Financieel Niet van toepassing.
b.
Juridisch De Gedeputeerde Staten van Limburg hebben op 20 april 2021 het ontwerp-PIP ‘Opwaardering Maaslijn’ inclusief de bijbehorende MER vastgesteld. Het voornemen is gepubliceerd in de Staatscourant van 28 april 2021. De stukken hebben in de periode van 29 april t/m 10 juni 2021 ter inzage gelegen. Digitaal is het ontwerp-PIP in te zien via de website: www.ruimtelijkeplannen.nl. Aansluitend besluiten Provinciale Staten na de zomer over de vaststelling van het Inpassingsplan. Zij die tijdig een zienswijze tegen het ontwerp-Inpassingsplan hebben ingediend kunnen tegen een vastgesteld Inpassingsplan beroep aantekenen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Een adviesreactie van de gemeenteraad naar aanleiding van het horen van de raad geeft geen mogelijkheid tot beroep.
c.
Risico’s Er zijn ons geen risico’s bekend.
6. Visie Blij in Beesel Op 27 maart 2017 heeft u de visie ‘Blij in Beesel, vandaag, morgen en overmorgen’ omarmd. Een visie die nadrukkelijk van de gemeenschap is: de visie geeft het (toekomst)beeld van de inwoners over Beesel weer. Als gemeente gebruiken we deze visie als leidraad in ons dagelijks werk. Het initiatief past binnen de toekomstvisie en met name binnen het speerpunt ‘Bedrijvig’, een gemeenschap met veel voorzieningen.
7. Toegankelijkheid Niet van toepassing.
8. Duurzaamheid In het project “Opwaardering Maaslijn” wordt middels elektrificatie voorzien in schoner vervoer met minder overlast voor de omgeving.
Bijlagen 1. Concept-Raadsbesluit 2. Concept-adviesreactie gemeente Beesel ontwerp-PIP ‘Opwaardering Maaslijn’ d.d. 12 juli 2021 3. Brief van Gedeputeerde Staten ‘Horen gemeenteraad provinciaal inpassingsplan Opwaardering Maaslijn’ d.d. 4 mei 2021
Pagina 3 van 3
1 Raadsbesluit 'Horen gemeenteraad in het kader van Provinciaal Inpassingsplan Opwaardering Maaslijn'
Raadsbesluit onderwerp: Horen gemeenteraad in het kader van het Provinciaal Inpassingsplan “Opwaardering Maaslijn” zaaknummer: 0889251472 De raad van de gemeente Beesel - gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Beesel van 22 juni 2021, B E S L U I T: 1. in te stemmen met de voorgestelde concept-adviesreactie gemeente Beesel ontwerp-PIP ‘Opwaardering Maaslijn’ d.d. 12 juli 2021 (zie bijlage); 2. aansluitend aan de raadsvergadering de adviesreactie aan Gedeputeerde Staten te doen versturen door het college.
Aldus vastgesteld door de raad van Beesel in zijn openbare vergadering van 12 juli 2021.
griffier, N.H.P. Vintcent MA
voorzitter, B.C.M. Vostermans
1 Adviesreactie gemeente Beesel ontwerp-PIP 'Opwaardering Maaslijn'
Provincie Limburg T.a.v. Gedeputeerde Staten / dhr. J.L.O. Boss Postbus 5700 6202 MA MAASTRICHT
Reuver: uw kenmerk: zaaknummer: onderwerp:
12 juli 2021
verzenddatum:
0889251472 Adviesreactie gemeente Beesel ontwerp-PIP ‘Opwaardering Maaslijn’
Geachte heer Boss, In uw brief van 4 mei 2021 maakt u kenbaar dat de Provincie Limburg de spoorverbinding Roermond-Venlo-Nijmegen wil verbeteren. In het kader van de procedure van het Provinciaal Inpassingsplan stelt u onze gemeenteraad in de gelegenheid om haar reactie kenbaar te maken over het voornemen van Provinciale Staten voor het opwaarderen van de Maaslijn. We maken graag van de gelegenheid gebruik en informeren u hierbij over onze wensen en bedenkingen over het ontwerpProvinciaal Inpassingsplan en de bijbehorende Milieueffectrapportage (PIP/MER). Advies-reactie gemeente Beesel In het algemeen zijn wij akkoord met het ontwerp-PIP. De namens het college ingebrachte opmerkingen op het concept-ontwerp Provinciaal Inpassingsplan zijn toereikend verwerkt in de stukken van het ontwerp-PIP. Onze huidige reactie beperkt zich dan ook nog tot een klein aantal onderdelen, te weten: • Landschappelijke inpassing De maatregelen met betrekking tot de landschappelijke inpassing zijn nog niet concreet. Wij pleiten er voor om onze gemeente vroegtijdig in de verdere uitwerking te betrekken. • Verstoringen van natuur en landschap en te kappen bomen Er dient nog een compensatieplan opgesteld te worden en met de gemeente overlegd te worden vanwege de verstoringen voor natuur en landschap en vanwege de te kappen bomen.