Programmarekening 2022
Tekst van het document
Door autonome ontwikkelingen is het op voorhand lastig in te schatten of we geld ontvangen danwel moeten betalen. Omdat dit laatste diverse keren aan de hand is geweest, waren we voor de afrekening van 2020 en 2021 uitgegaan van een naheffing ad € 30.000. We ontvingen in 2022 echter over 2020 uiteindelijk bovengenoemd bedrag (€ 13.723). Milieu Duurzaamheid Binnen Duurzaamheid is er sprake van een voordeel van € 126.000. Dit betreft o.a. Actieplan Duurzaamheid (voordeel € 52.000, budgetneutraal wegens dekking duurzaamheidsreserve) Vanuit het duurzaamheidsbudget resteert een bedrag van circa € 52.000. Dit komt door langere doorlooptijden van een aantal processen en projecten. Dit bedrag schuiven we door naar 2023.
Programmarekening 2022
39
SPUK circulaire ambachtscentra (voordeel € 30.000, budgetneutraal wegens dekking duurzaamheidsreserve en subsidie) In 2022 hebben we een Specifieke uitkering ontvangen ad € 35.000, zijnde 50% van de totale verwachte uitgaven ad € 69.000. De overige 50% betreft een eigen bijdrage. Het betreft een subproject binnen Circulaire Ambachtscentra en focust op het onderwijs. Omdat dit plan in 2023 verder wordt uitgevoerd, betreft het een budgetoverheveling ad € 60.000 naar 2023, waarbij 50% wordt gedekt vanuit de subsidie en 50% vanuit de duurzaamheidsreserve.
Waardevol Beesel/Pilot Circulaire Ambachten--Investeringsagenda Noord-Limburg (budgetneutraal wegens dekking subsidie en duurzaamheidsreserve) Het project is onderdeel van de Investeringsagenda Noord-Limburg en betreft een gezamenlijke uitvoering door gemeente Venlo en Gemeente Beesel, waarbij gemeente Beesel penvoerder is. De totale financiering bedraagt € 436.500 en is verdeeld over: - Gemeente Beesel: € 314.000; - Gemeente Venlo: € 122.500 In 2022 is het bedrag ad € 436.500 zowel als inkomsten en als lasten geraamd. In 2022 is door gemeente Beesel € 19.000 aan kosten gemaakt. Het resterende bedrag voor Beesel schuift door naar 2023. Omdat er sprake is van 100% subsidiedekking verloopt dit budgetneutraal. Het bedrag, bestemd en uitgegeven door gemeente Venlo, betreft niet de gemeentelijke exploitatie van gemeente Beesel (lasten en baten verlopen eveneens voor ons budgetneutraal). Bovenstaande verklaart de grote afwijking bij zowel baten als lasten maar verloopt dus budgetneutraal. Squit (voordeel € 48.000, neutraal wegens dekking reserve) De implementatie van het VTH- systeem Squit is niet geheel naar wens verlopen. Leverancier Roxit heeft dit ook erkend. Dit heeft tot gevolg dat de aanschafkosten voor Squit lager zijn dan begroot. Squit is inmiddels vervangen door de opvolger Rx-Mission.
Gezamenlijk met onze partners van het Samenwerkingsverband Gemeenschappelijke Informatievoorziening VTH (SGIV) werken we momenteel aan een vaststellingsovereenkomst met Roxit om de afspraken en prestaties uit het verleden af te hechten. Insteek van deze vaststellingsovereenkomst is om constructief met Roxit te blijven samenwerken. Dit is belangrijk omdat we bij de doorontwikkeling van Rx-Mission Roxit nodig hebben. Momenteel onderhandeld SGIV namens de aangesloten gemeenten met Roxit over de inhoud van de vaststellingsovereenkomst. Uitgangspunt hierbij is dat we niet streven naar een financiële compensatie maar naar een compensatie in software welke nodig is voor de doorontwikkeling van Rx-Mission. Verkeer Binnen het beleidsveld Verkeer is geen sprake van afwijkingen groter dan € 25.000. Speelvoorzieningen Binnen het beleidsveld Speelvoorzieningen is geen sprake van afwijkingen groter dan € 25.000.
Programmarekening 2022
40
Investeringen Programma 3 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (bedragen x € 1.000): Investering Begroting 2022 Realisatie 2022 Restant 2022
Actie (gereed/vervallen/ doorschuiven)
Fiets-voetpad Beesel-Reuver
10
0
10
gereed/vervallen
Wijkaanpak Spoorkamp
-29
-37
8
gereed/vervallen
Wijkaanpak Burg. Claessenst / Groenstraat
267
259
8
doorschuiven
GRP Investeringen
50
0
50
vervallen
Herinrichting centrum Reuver
451
397
54
doorschuiven
Herinrichting centrum Offenbeek
9
8
1
doorschuiven
Wadi Offenbekermarkt
16
6
10
doorschuiven (6)
Verharding Kerstenbergweg (icm riool)
7
2
5
gereed/vervallen
Vervanging riolering Kerstenbergweg
13
13
0
Groene Berging Beekstraat
105
0
105
GRES riolering Rijksweg/Mariastraat
425
19
406
Voorbereiding Heijackerstraat
25
23
2
gereed/vervallen
Vervanging speeltoestellen
3
6
-3
gereed
Groene Loper/Alternatieve grensovergang
239
228
11
doorschuiven
gereed doorschuiven (103) doorschuiven
Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd. In 2022 is geen sprake geweest van een afwijking in geactiveerde uren t.o.v. de begroting.
Fiets-voetpad Reuver Het fietspad is in 2022 opgeleverd en volledig afgerond Wijkaanpak Spoorkamp Het project Spoorkamp is volledig afgerond. Wijkaanpak Spoorkamp maakt onderdeel uit van de KLCsubsidie. Het bedrag dat hierop betrekking heeft (€ 37.000), is in mindering gebracht op het totale investeringsbedrag. Wijkaanpak Burg Claessenstraat/Groenstraat De nieuwe inrichting van de Burgemeester Claessenstraat is in 2022 afgerond en in gebruik genomen. In 2023 wordt er nog onderhoud en inboet uitgevoerd aan de groenvoorzieningen. In verband hiermede schuift het restantkrediet door naar 2023. GRP Investeringen In het nieuwe GRP is structureel opgenomen dat bij elke rioolvervanging, gelijktijdig een IT-riool wordt aangelegd (afkoppelen). Hiermee kan deze investering vervallen. Herinrichting Centrum Reuver De werkzaamheden aan het centrum van Reuver zijn medio 2022 afgerond en in gebruik genomen. Eind 2022 heeft er een evaluatie plaatsgevonden met als resultaat enkele kleine actiepunten die in het eerste kwartaal van 2023 worden opgepakt.
Programmarekening 2022
41
Herinrichting Centrum Offenbeek De herinrichting Centrum Offenbeek vindt plaats in 2023. In 2022 hebben hiervoor voorbereidende werkzaamheden plaatsgevonden. Wadi Offenbekermarkt De werkzaamheden zijn afgerond, m.u.v. het plaatsen van informatieborden. Deze borden worden geplaatst na/bij het inrichten van het nieuwe plein e.o. Verharding Kerstenbergweg (icm riool) De werkzaamheden zijn volledig afgerond. Vervanging riolering Kerstenbergweg De werkzaamheden zijn volledig afgerond. Groene Berging Beekstraat Conform eerdere toelichting wordt deze investering in 2023 voltooid. GRES riolering Rijksweg/Mariastraat Voorbereidingen voor vervanging riolering Rijksweg zijn gestart. In verband met afstemming met andere werkzaamheden is de uitvoering uitgesteld tot 2023. In verband met de actuele kostenstijgingen en de complexiteit van de werkzaamheden is het krediet conform eerdere besluitvorming (2de bestuursrapportage 2022) verhoogd. Voorbereiding Heijackerstraat December 2022 is de Grondexploitatie Heijckerstraat geopend. De kosten binnen het voorbereidingskrediet zijn daarbij ingebracht in de grondexploitatie. Vervanging speeltoestellen De speeltoestellen worden jaarlijks gekeurd en aan de hand van de uitkomsten gerepareerd of vervangen. Voor het grootste deel doet de gemeentelijke onderhoudsdienst dit zelf. Hierdoor bewaken wij de veiligheid van de speeltoestellen goed.
Groene Loper Het eerste onderdeel van de Groene Loper, zijnde de alternatieve route, is medio 2022 afgerond en is inmiddels in gebruik. De voorbereiding van de tweede fase is gestart. Conform toezegging wordt uw raad in 2023 geraadpleegd bij de verdere voorbereiding.
Programmarekening 2022
42
Programma 4. Veilige en dienstverlenende Gemeente Wat hebben we bereikt? Veilige gemeente We hebben ingezet op het vergroten van objectieve veiligheid (concrete maatregelen) en subjectieve veiligheid (gevoel van veiligheid). Dit hebben we gedaan door onder ander uitvoering te geven aan het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 waarmee we bereiken dat Beesel een gemeente is: waar het veilig wonen, werken en recreëren is; waar het veilig ondernemen is; waar jeugdigen veilig opgroeien; waar we voorbereid zijn op rampen en crises; en waar de overheid integer en betrouwbaar is. We zijn voorbereid op rampen en crises en zware ongevallen doordat we onze taken binnen de Oranje Kolom goed hebben voorbereid en hebben geoefend. Dienstverlenende gemeente We hebben ingezet op een klantgerichte dienstverlening en communicatie van hoge kwaliteit waarin we de mens centraal stellen, in gesprek gaan, maatwerk leveren, ons inleven, verwachtingen managen en er voor zorgen dat iedereen meedoet. Hiermee hebben we bereikt dat onze dienstverlening blijft aansluiten bij de veranderende maatschappij. Door onze dienstverlening hierop aan te passen en te faciliteren, hebben we bereikt dat onze dienstverlening gewaarborgd is. Ons kunnen blijven aanpassen aan veranderende (maatschappelijke) omstandigheden is een continu proces wat ook in 2022 de nodige aandacht heeft gevraagd.
Samenwerking We hebben samengewerkt met inwoners, bedrijven, organisaties, verenigingen en overheden. Lokaal (eu-)regionaal en landelijk. We hebben gezocht naar sterke verbindingen binnen en buiten de gemeente en hebben hierbij gebruik gemaakt van ieders kennis en kracht, gebaseerd op gelijkwaardigheid.
Wat hebben we ervoor gedaan? Openbare orde Openbare orde en veiligheid In 2022 zijn we via het Programma Veiligheid onder het Programmabureau, aan de slag gegaan met het doorontwikkelen van het beleidsveld Openbare Orde en Veiligheid. Dit heeft geresulteerd in een nieuw Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en de vraag naar meer personele capaciteit in de begroting 2023.
Ondermijning: In het kader van de aanpak ondermijning zijn we aan de slag geweest met preventie, bewustwording (o.a. uitleg gegeven aan raad en burgers, campagne 'kijk niet weg!') en repressie in de vorm van controles en de inzet van bestuurlijke middelen. De projecten vanuit Veiligheid in de regiodeal zijn allemaal actief en lopen nog door tot in ieder geval eind 2023.
Veilig wonen, werken en recreëren: In het kader van veilig wonen, werken en recreëren hebben we samen gewerkt met vele partners en het zoveel mogelijk voorkomen en, waar nodig, aanpakken van overlast. We hebben ons aangesloten bij de taskforce Cyber Limburg in relatie tot cyberweerbaarheid.
Ramp en crisisbestrijding: De interne ontwikkeling van de Oranje Kolom heeft plaatsgevonden in de vorm van verschillende bijeenkomsten en opname van uitleg over de Oranje Kolom in het introductieprogramma van alle nieuwe medewerkers. Op regionaal niveau is er onder andere vervroegd een nieuw Rampenbestrijdingsplan Hoogwater Limburg vastgesteld waarin
Programmarekening 2022
43
de eerste leerpunten uit de hoogwaterevaluaties na het hoogwater van 2021 zijn verwerkt. Via en met de Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) hebben we ook veel werk verzet in het kader van de opvang van ontheemden. Openbare verlichting Voor de beleidsmatige toelichting op de openbare verlichting verwijzen we naar paragraaf Kapitaalgoederen. Gezamenlijke inkoop verkeerseducatie In 2021 (schooljaar 2020/21) is gestart door de provincies en alle Limburgse gemeenten om verkeerseducatie tot en met 18 jaar gezamenlijk in te kopen. Deze insteek werkt naar volle tevredenheid van overheden en gebruikers (zoals scholen). Aanpak verkeersknelpunten Met het budget voor aanpak verkeersknelpunten is het onderzoek naar vrachtverkeer in onze gemeente bekostigd. Er zijn nog geen middelen ingezet voor fysieke maatregelen. Dit omdat gewacht is op verkregen rijkssubsidie waarbij voor 50% van de realisatiekosten subsidie mogelijk is. Deze beschikking is inmiddels afgegeven.
Veiligheid Subsidie verkeersveiligheidsmaatregelen Op basis van de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid 2030 hebben we het maximale subsidiabele bedrag ontvangen voor de gemeente Beesel. Met dit subsidiebedrag kunnen we de komende jaren verkeersmaatregelen treffen waarvoor nog geen volledige financiële dekking is (vereiste uit subsidie). Deze beschikking loopt in 2027 af, waardoor de te treffen verkeersmaatregelen voor die tijd gerealiseerd dienen te zijn. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne In paragraaf L Opvang vluchtelingen uit Oekraïne geven we een toelichting op de stand van zaken.
Dienstverlening Strategische (regionale, Euregionale en landelijke) samenwerking
Regiovisie Noord-Limburg 'De Gezondste Regio: In 2022 is, mede op initiatief van de gemeente Beesel, een begin gemaakt met de evaluatie en herijking van het regionaal uitvoeringsprogramma 2019-2022, dat uitvoering geeft aan de regiovisie. Deze herijking dient mede als input voor een nieuw uitvoeringsprogramma 2023 - 2026 en als propositie richting Provinciale Staten en Rijk (Regio Deal). Het doel is om Provinciale Staten en Rijk wederom partner te laten zijn in de investeringen in brede welvaart in de regio Noord-Limburg. Daarnaast heeft de gemeente Beesel zowel bestuurlijk als ambtelijk actief deelgenomen aan de zes programma's, te weten Ondernemen&Innoveren, Landelijke Gebied (veiligheid ruimte), Mobilteit&Logistiek, Toerisme&Leisure, Vitaal&Gezond en Energie&Klimaat.
Regionale Investeringsagenda Noord-Limburg: Om de ambities uit de regiovisie en het regionaal uitvoeringsprogramma te verwezenlijken is een regionale investeringsagenda met de Provincie Limburg overeengekomen. In 2022 is regionaal en provinciaal een 2e en 3e projectenveloppe vastgesteld. Ook is een 4e projectenveloppe voorbereid, die in januari 2023 regionaal ter besluitvorming zal worden aangeboden. De gemeente Beesel heeft bij de projectenveloppes steeds op basis van inhoud keuzes gemaakt op deel te nemen aan regionale projecten. Daarnaast heeft de gemeente Beesel actief projecten ingebracht, al dan niet met partners, zoals het inspiratiepunt de Lommerbergen, onderdelen van de gebiedsverkenning in 't Brook, het thema Sint Joris en de Draak en het circulair Ambachtscentrum. In totaal betekent dit een cofinanciering voor Beeselse projecten ter hoogte van €885.000,-. De uitvoering van deze regionale en Beeselse projecten loopt zeker tot en met 2023 door.
Budget vitale voorzieningen: Het budget vitale voorzieningen is een budget bestemd voor de investering in het Beesels voorzieningenniveau enerzijds en anderzijds bestemd voor de (co-
Programmarekening 2022
44
)financiering van projecten in het kader van de Regio Deal en Regionale Investeringsagenda, die bijdragen aan de brede welvaart van onze inwoners. In 2022 is een deel van dit budget ingezet voor de cofinanciering van regionale projecten in de Investeringsagenda NoordLimburg.
Partnerschap Brüggen: Vanwege de coronapandemie, de verschillen in maatregelen in Nederland en Duitsland, en daarmee in verband houdende lockdown begin 2022 heeft het partnerschap in 2022 een late start gekend. Toch zijn in 2022 diverse bijeenkomsten georganiseerd, tussen beide gemeenteraden en organisaties, om het partnerschap weer nieuwe energie te geven. Beide gemeenten hebben elkaar op vlieghoogte gebracht van relevante ontwikkelingen en projecten. Daarnaast zijn in 2022 de voorbereidingen begonnen van het Grenztreffen voor ondernemers in samenwerking met de Businessclub Maas-Rhein.
Samenwerking Sint Joris en de Draak: Sint Joris en de Draak is in 2022 een programma geworden in het programmabureau wordt daar over de inzet in 2022 verantwoord.
Samenwerking K80: Op 25 februari 2022 was het eindelijk zover: de officiële oprichting van de K80. Een goede, digitale start met uiteindelijk 54 leden van gemeenten tot 25.000 inwoners. 2022 heeft in het teken gestaan van het positioneren van de K80. Zo heeft de K80 zich hard gemaakt voor voldoende vertegenwoordiging uit K80-gemeenten in de verschillende VNGcommissies. Verder is in 2022 een definitief dagelijks bestuur benoemd. De organisatie staat. De inhoudelijke koers is vastgelegd in een Agenda K80 - de Kracht van Nabijheid, die door het dagelijks bestuur in 2023 en verder zal worden geconcretiseerd. Het succes van de K80 in 2022 uit zich in verschillende Rijksprogramma's en regelingen (bijvoorbeeld op woningbouw), die aangepast zijn of mede op inbreng van de K80 zijn opgesteld. In het najaar mocht de K80 ook 6 nieuwe leden verwelkomen.
Wat heeft het gekost? 4
Veilige en dienstverlenende gemeente
Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
Rekening 2022
Afwijking
Lasten Openbare orde
762
774
759
15
Veiligheid
904
1.582
1.461
121
Dienstverlening
1.461
1.518
1.439
78
Totaal lasten
3.126
3.874
3.660
214
Openbare orde
12
12
6
-5
Veiligheid
34
1.957
1.988
32
Dienstverlening
177
205
303
98
Totaal baten
223
2.173
2.298
124
-2.903
-1.701
-1.362
338
Baten
Totaal voor winstbestemming
Personeel formatie (programma 4, nadeel € 32.000 budgetneutraal) Vanaf oktober is een vacature ingevuld voor de coördinatie van de hulp voor de vluchtelingen uit Oekraïne en statushouders. Dit wordt betaald uit het Oekraïne budget. OPENBARE ORDE Op dit beleidsveld hebben we geen grote financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting.
Programmarekening 2022
45
VEILIGHEID Opvang vluchtelingen uit Oekraïne (voordeel € 130.000) Voor de opvang (woning en levensonderhoud) van de vluchtelingen uit Oekraïne verwachten we een vergoeding van € 1.952.592. Dit bedrag is niet geheel nodig geweest om alle vluchtelingen te voorzien van voldoende middelen en woonruimte. Daarnaast zijn veel werkzaamheden door onze vaste medewerkers gerealiseerd, die reeds in de begroting waren opgenomen. Dit resulteert in een overschot van € 1.386.006, dat overgeheveld is naar een specifieke reserve voor deze doelgroep, zodat de middelen behouden blijven voor vluchtelingen. Het voordeel van € 130.000 komt tot stand door een verschil in te laag verwachte inkomsten (€ 30.000) en lagere uitgaven (€ 100.000). DIENSTVERLENING Budget vitale voorzieningen (Voordeel € 190.000) Het beschikbare budget 2022 (inclusief overheveling van 2021) was € 300.000. Het budget vitale voorzieningen hebben we hoofdzakelijk ingezet voor de Regio Deal en de Regionale Investeringsagenda. In 2022 hebben we € 110.000 bijgedragen voor de 2e tranche van de Regio Deal en 2e en 3e projectenveloppe van de Regionale Investeringsagenda. Naast de bijdrage uit vitale voorzieningen is de 2e tranche / 2e en 3e projectenveloppe gecofinancierd uit reguliere budgetten. Door de match met bestaande reguliere budgetten is minder aanspraak gedaan op het budget vitale voorzieningen.
Daarnaast resteert in de hele regionale investeringsagenda nog ongeveer de helft van de beschikbare middelen. Naast deelname aan diverse regionale projecten zijn ook Beeselse projecten ingebracht zoals het inspiratiepunt de Lommerbergen. Het proces om te komen tot een gevulde projectenenveloppe is weerbarstig, omdat samengewerkt wordt met partners in de regio (gemeenten, onderwijs, bedrijven, maatschappelijke partners). Daarnaast moet zowel op Rijksniveau (Regio Deal), op provinciaal niveau (investeringsagenda) en in alle 8 gemeenten besluitvorming plaatsvinden. Dergelijke trajecten lopen daarom niet altijd zoals voorzien. Eind 2022 zijn de 1e en 2e tranche Regio Deal en 1e en 2e projectenveloppe Investeringsagenda grotendeels afgerond en verrekend. Voor de 3e tranche is er regionaal bestuurlijk akkoord. In 2023 en verder vindt de uitvoering verder plaatst. Op basis van de ervaring na 3 tranches / projectenveloppes schatten we in dat het niet nodig is om het restant budget vitale voorzieningen 2022 ad € 190.000 over te hevelen naar 2023. We verwachten, dat we de bijdrages voor de komende tranches kunnen dekken uit hetzij reguliere budgetten, hetzij uit het budget vitale voorziening 2023. Investeringen Programma 4 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (bedragen x € 1.000): Investering Begroting 2022 Realisatie 2022 Restant 2022
Lichtmasten 2022
112
103
9
Actie (gereed/vervallen/ doorschuiven)
doorschuiven
Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd. In 2022 is geen sprake geweest van een afwijking in geactiveerde uren t.o.v. de begroting.
Lichtmasten 2022 De projectmatige vervanging van traditionele lichtpunten naar LED in 2022 heeft door leveringsproblemen enige vertraging opgelopen. De laatste vervangingen worden het eerste kwartaal van 2023 uitgevoerd.
Programmarekening 2022
46
Algemene Dekkingsmiddelen Dividenden Op basis van de begrotingsbrief van de Provincie Limburg hadden we in de primaire begroting 2022 € 1,27 per aandeel BNG en € 0,50 per aandeel Enexis geraamd. De uiteindelijke dividenduitkering bedroeg € 2,28 per aandeel BNG en € 0,66 dividend per aandeel Enexis. Op basis van ons aandelenbezit bij BNG (66.300 aandelen) en Enexis (180.900) hebben we respectievelijk € 151.164 en € 120.140 ontvangen Dit was ca. € 61.000 meer dan begroot. We hebben in de eerste berap 2022 reeds de raming op basis van de werkelijke ontvangsten bijgesteld. 5
Algemene dekkingsmiddelen
Primaire Gewijzigde Rekening 2022 begroting 2022 begroting 2022
Afwijking
Lasten Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
175
198
184
14
0
152
237
-85
175
350
421
-71
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
4.695
4.671
4.688
17
Algemene uitkering
23.883
27.025
27.180
155
210
271
271
0
Totaal baten
28.788
31.967
32.139
172
Totaal voor winstbestemming
28.613
31.617
31.718
101
Dividend Totaal lasten Baten
Dividend
Lokale heffingen (voordeel € 32.000) De lokale heffingen OZB, toeristenbelasting en hondenbelasting lopen voor 2022 in de pas met de geraamde heffingen. Per saldo geven de lokale heffingen een klein voordeel van € 32.000. Algemene Uitkering (voordeel € 155.000) Op basis van de decembercirculaire Gemeentefonds ontvangen we voor 2022 € 155.000 aan extra middelen. Waardedaling participaties APPA-fonds (nadeel € 85.000) Appa is de afkorting voor de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers. Wethouders zijn niet aangesloten bij een pensioenfonds. Gemeenten moeten voor hun pensioen sparen. De gemeente heeft hiervoor een pensioenvoorziening op de balans staan die jaarlijks geactualiseerd wordt én hier staat een concrete pot met geld tegenover in de vorm van een belegging in een speciaal (Fido-proof) beleggingsfond bij ASR. Als er geld nodig is, wordt dat gehaald uit de dit fonds. Op balansdatum blijkt dat de waarde van de belegging € 1.992.000 bedraagt. Dit is € 85.000 lager dan onze boekwaarde. We moeten daarom de belegging voor € 85.000 afwaarderen. In de 1e bestuursrapportage 2022 hadden we de belegging reeds met € 152.000 afgewaardeerd.
Programmarekening 2022
47
Overhead We willen een gemeente in gemeenschap zijn. We zetten de mens centraal, gaan in gesprek, leveren maatwerk, leven ons in, managen verwachtingen, en we zorgen dat iedereen naar behoefte mee kan doen. Dit leidt tot een klantgerichte dienstverlening en communicatie van hoge kwaliteit. Dit vereist een bedrijfsvoering die op orde is en blijft aansluiten bij de veranderende maatschappij. Dit betekent ook dat we moeten blijven zorgen dat de juiste mensen op de juiste plek zitten. Dat traject heeft mede op basis van het koersdocument verder vorm inhoud gekregen in 2022 en in de komende jaren zal worden voorgezet. We hebben in 2022 een aantal vacatures goed in kunnen vullen en weer stappen kunnen zetten op de doorontwikkeling van onze organisatie. Op bedrijfsvoering, ondersteuning en meer zicht en grip op onze financiën hebben we vooruitgang geboekt. Ook zien we dat het op een aantal plekken blijft knellen in de organisatie. Enerzijds soms gedreven door de lastige arbeidsmarkt maar ook steeds vaker door de toenemende werkdruk door extra taken, tijdelijke opgaven vanuit het rijk en de benodigde flexibiliteit en snelheid op de korte termijn in relatie tot de lange termijn planning.
In 2022 hebben we daarnaast de volgende fase van het zero based budgetting traject afgerond door middel van de introductie van de doelenboom, de gewijzigde opzet van de P&C cyclus en de oplevering en presentatie van de aanbevelingen. In 2022 maar ook in de komende jaren kan de organisatie, college en raad samen keuzes maken hoe hiermee om te gaan. Communicatie 2022 Omgevingscommunicatie Een van de ontwikkelingen op het gebied van omgevingscommunicatie is het werken met de (social media)monitoringstool Obi4wan om inzichtelijk te maken wat er speelt binnen de gemeente en om een gebalanceerde contentplanning te maken op social media. Aan de hand van de bevindingen vanuit deze tool kan de communicatie bijgeschaafd worden n.a.v. sentiment bij de doelgroepen. Daarnaast hebben we gewerkt met de Citisens betrokkenheidstool. Met de Citisens betrokkenheidsprofielen hebben we meer zicht op de participatie- en communicatiestijlen van onze inwoners. Zo kunnen we voor iedere doelgroep (bepaalde wijk of dorp) een aanpak maken op maat die past bij de mensen om wie het gaat. Bestuur met signatuur Sinds juni is het nieuwe college geïnstalleerd. Samen met de collegeleden werken we met de werkvorm ‘bestuur met signatuur’ aan de profilering van het college. Zowel de profilering van de collegeleden individueel met hun bijbehorende portefeuille, als de profilering van het college als geheel.
Waar staan we voor? Hoe werken we hieraan? En hoe brengen we dit naar buiten? Corporate communicatie Wie is gemeente Beesel? En hoe willen wij graag dat doelgroepen ons zien? Met corporate communicatie activiteiten werken we aan de identiteit en het imago van gemeente Beesel. Zo zijn we gestart met een nieuwe arbeidsmarktcommunicatie inzet, blijven we constant redactie voeren op onze social media kanalen om door te kunnen blijven ontwikkelen, maken we een prioritering in thema’s en werken we aan een aangescherpte identiteit. I&A In 2022 hebben we verdere stappen gezet in het verbeteren van de digitale werkomgeving. Als onderdeel hebben we alle vergaderruimtes voorzien van digitale presentatie- en vergadermiddelen. Daarnaast hebben dit jaar de iPads van de raad en smartphones van de medewerkers vervangen. Daarbij hebben we ook meteen de beheeromgeving voor mobiele apparatuur gestandaardiseerd op Microsoft. Verder hebben we verbeteringen aangebracht aan onze ICT-infrastructuur door de firewall te vernieuwen en het netwerk opnieuw in te richten. Veranderende wet- en regelgeving betekende het vervangen of aanpassen van verschillende vakapplicaties. Tot slot hebben we enkele applicaties ook vervangen door een cloudversie. Het invoeren van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) heeft in 2022 de nodig aandacht gevraagd.
De invoering doen we thema-gericht en de thema’s bewustwording, bedrijfscontinuïteit en samenwerken & delen hebben we aandacht gegeven.
Programmarekening 2022
48
6
Overhead
Primaire Gewijzigde Rekening 2022 begroting 2022 begroting 2022
Afwijking
Lasten Overhead
6.818
6.954
6.922
32
Totaal lasten
6.818
6.954
6.922
32
Overhead
54
4
57
53
Totaal baten
54
4
57
53
-6.765
-6.951
-6.865
85
Baten
Totaal
Personeel inhuur (overhead, voordeel € 65.000) In inhuurkosten van de inkoper zijn € 35.000 lager, doordat hij minder uren nodig heeft gehad voor zijn werk voor onze gemeente. Ook hebben we minder gebruik gemaakt van de inhuur van een chauffeur voor de veegwagen. De ingehuurde medewerkers hebben minder weken in rekening gebracht in verband met afwezigheid wegens vakantie. I&A (voordeel, € 36.000) Het afgelopen jaar kwam team I&A weer op volledige sterkte. De bezetting van team I&A verlegt de focus steeds meer van zelf doen naar regie voeren. Hierdoor hebben we weer voldoende aandacht kunnen geven aan nieuwe ontwikkelingen en de nodige projecten gerealiseerd. De inzet van externe adviseurs hebben dan ook we kunnen beperken. In 2022 geeft dit een voordeel van € 93.000. De vervanging van ons rekencentrum is vertraagd. Hierdoor lopen onderhoudscontracten voor hardware langer door. In 2022 geeft dit een nadeel van € 38.000. Ook de onderhoudskosten voor verschillende vakgebieden waren samen € 19.000 hoger. Communicatie (Voordeel € 31.000) Begroting is gemaakt op nieuw benodigde strippenkaart voor de ondersteuning bij onze (arbeidsmarkt)campagnes op social media. Deze strippenkaarten hebben een langere houdbaarheidsdatum dan een jaar. Dus in 2023 kunnen we ook nog gebruik maken van deze strippenkaart.
Documentaire informatie voorziening (Voordeel € 38.000) Doordat er overstroom naar 2023 plaatsvindt binnen een van de uit te voeren projecten zal er een gedeelte van dit budget in 2023 ingezet worden (€ 38.000) Opleidingen personeel (nadeel € 28.000) In 2021 en 2022 hebben we een medewerkerstevredenheidsonderzoek ingezet. De kosten hiervan zijn geboekt conform afspraak geboekt op het opleidingsbudget. Het logische gevolg van een dergelijk onderzoek is dat onze medewerkers aangezet zijn tot nadenken over hun eigen ontwikkeling. vergeleken met voorgaande jaren is er een stijging te zien van coachingstrajecten en loopbaan/ontwikkeltrajecten. Deze zijn wel doorgegaan om te blijven werken aan een sterk team Beesel met de juiste personen op de juiste plaats Voorzieningen Wachtgeld en verlofsparen (nadeel € 38.000) Dit nadeel is ontstaan door dotaties in twee voorzieningen. De voorziening wachtgeld heeft een voordeel van € 15.000, doordat de benodigde storting minder hoog is dan begroot. Daarnaast is dit jaar in de CAO de mogelijkheid voor medewerkers ontstaan om deel te nemen aan verlofsparen. Hiervoor dienen we een voorziening te vormen. Er zijn op dit moment slechts twee medewerkers die hieraan deelnemen. Voor de onvoorspelbare overtollige verlofuren geldt eveneens een verplichting tot het vormen van een voorziening. Alle verlofvoorzieningen tezamen betreft een nadeel van € 53.000.
Programmarekening 2022
49
Investeringen Overhead In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (bedragen x € 1.000): Investering Begroting 2022 Realisatie 2022 Restant 2022
Snelladers gemeenteloods
40
0
40
Actie (gereed/vervallen/ doorschuiven)
doorschuiven
Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd. In 2022 is geen sprake geweest van een afwijking in geactiveerde uren t.o.v. de begroting.
Snelladers gemeenteloods Voor het plaatsen van extra snelladers bij de gemeenteloods moeten we eerst in overleg met Enexis nieuwe elektra aansluitingen bij plaatsen omdat de huidige elektra aansluiting hiervoor te weinig vermogen heeft. De aanvraag hiervoor is bij Enexis ingediend. Zodra we vanuit Enexis definitief bericht krijgen dat ze de noodzakelijke extra elektra aansluitingen kunnen realiseren, dan kunnen we ook pas verder met de snelladers bij de gemeenteloods. Personeel voor gehele begroting gemeente Beesel (gezamenlijk voordeel € 261.000) In de onderstaande tabel staan alle budgetten, die zijn ingezet voor de formatie en voor inhuur van personeel door de gemeente Beesel. (bedragen X € 1.000) Beschrijving Inhuur Personeel Totale verschillen
1. Beleven 2. Samenkracht 3. Fijn wonen en bedrijvig 4. Veilig en dienstverlenende gemeente Overhead
-29 46 49
5 69 80
-24 115 129
4
-32
-28
65
4
69
Totaal programma's
135
126
261
Er zijn veel elementen die van invloed zijn op wijzigingen op het p-budget in een jaar. De volgende elementen zijn positief en negatief van invloed geweest in 2022. De arbeidsmarktkrapte heeft geleid tot vacatureruimte. Een vertrekkende medewerker is niet altijd direct opgevolgd door een nieuwe medewerker of beperkt door een inhuurmedewerker. Indien de ruimte tijdelijk is opgevuld door een inhuurmedewerker is budget overgeheveld, maar niet altijd gelijk aan het benodigde budget. Dekking voor de inzet van de vaak kostbare inhuurkrachten is ook gezocht op de inhoudelijke budgetten en niet alleen in het P-budget. Mede door deze redenen hebben we per saldo overschotten op het p-budget De CAO heeft een extra uitkering gekend in december 2022 die niet voorzien is geweest en dat heeft geleidt tot een extra kostenpost op het P-budget. In het traject de juiste persoon op de juiste plaats hebben we ook afscheid van medewerkers genomen waaraan kosten zijn verbonden geweest dit niet volledig gedekt zijn geworden door het transitiebudget en daarmee op het P-budget hebben gedrukt.
Programmarekening 2022
50
Vennootschapsbelasting 7
Vennootschapsbelasting
Primaire Gewijzigde Rekening 2022 begroting 2022 begroting 2022
Afwijking
Lasten Vennootschapsbelasting
0
0
1
-1
Totaal lasten
0
0
1
-1
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
Totaal voor winstbestemming
0
0
-1
-1
Baten
Programmarekening 2022
51
Bedrag voor onvoorzien 8
Bedrag voor onvoorzien
Primaire Gewijzigde Rekening 2022 begroting 2022 begroting 2022
Afwijking
Lasten Onvoorzien
100
0
0
0
Totaal lasten
100
0
0
0
Onvoorzien
0
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
0
-100
0
0
0
Baten
Totaal voor winstbestemming
Programmarekening 2022
52
Mutaties Reserves 9
Mutaties reserves
Primaire Gewijzigde Rekening 2022 begroting 2022 begroting 2022
Afwijking
Lasten Beleven
19
50
50
0
5.687
6.537
6.336
201
-45
419
463
-44
0
1.256
1.386
-131
350
1.683
1.683
0
6.011
9.944
9.918
26
62
267
244
-23
5.678
5.845
5.795
-50
Fijn wonen en bedrijvig
363
627
504
-123
Veilige en dienstverlenende gemeente
245
355
209
-146
Overhead
734
751
706
-45
Totaal baten
7.082
7.846
7.458
-388
Totaal voor winstbestemming
1.070
-2.098
-2.460
-362
Samenkracht Fijn wonen en bedrijvig Veilige en dienstverlenende gemeente Overhead Totaal lasten Baten Beleven Samenkracht
Toelichting op de afwijkingen Mutaties reserves programma 1 Beleven (nadeel € 23.000) Regeling talentontwikkeling Cultuur en Muziek (nadeel € 25.000) Het project 'talentontwikkeling’ is gestart, maar nog niet volledig uitgevoerd door The Rockstation. Het subsidiebedrag is daarom nog niet uitgekeerd. Omdat we dit bedrag dekken uit de reserve Gemeenschapsinitiatieven hebben we nadeel van € 25.000 omdat we dit bedrag in 2022 niet uit de reserve halen. Mutaties reserves programma 2 Samenkracht (voordeel € 151.000) Eenmalige energietoeslag (voordeel € 196.500) In 2022 hebben we gelden ontvangen met het doel om de lagere inkomens te compenseren voor de gestegen energielasten. Op het eind van het jaar heeft een groot aantal inwoners alsnog een aanvraag ingediend. Hierdoor is er € 196.500 minder toegevoegd aan de reserve c.q. overgeheveld naar 2023 dan eerder verwacht. Het resterende verschil bestaat uit diverse afwijkingen kleiner dan € 25.000. Mutaties reserves programma 3 Fijn wonen en bedrijvig (nadeel € 168.000) Omgevingswet (nadeel € 30.000) De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Vanwege het uitstel zijn onder andere de opleidingen verschoven naar begin 2023. Hierdoor onttrekken we in 2022 voor € 30.000 minder aan middelen uit de reserve.
Programmarekening 2022
53
Duurzaamheid (nadeel € 84.000) Dit heeft met name te maken met: Actieplan duurzaamheid (nadeel € 52.000): Vanuit het duurzaamheidsbudget schuift een bedrag van circa € 52.000 door naar 2023. Dit komt door langere doorlooptijden van een aantal processen en projecten. Hierdoor is er in 2022 € 52.000 minder onttrokken uit de reserve. SPUK circulaire ambachtscentra (nadeel € 30.000): In 2022 hebben we een Specifieke uitkering ontvangen voor circulaire inkoop, waarbij deels sprake was van eigen inbreng (50%) met een dekking uit de duurzaamheidsreserve. Dit plan wordt in 2023 verder uitgevoerd. Hierdoor is er in 2022 € 30.000 minder uit de duurzaamheidsreserve onttrokken. Squit (nadeel € 48.000) Aanschafkosten Squit lager dan begroot. Mutaties reserves programma 4 Veilige en dienstverlenende gemeente (nadeel € 276.000) Opvang vluchtelingen uit Oekraïne (nadeel € 130.000) In 2022 werd duidelijk dat er meer dan voldoende middelen ter beschikking werden gesteld om de kosten voor de opvang en levensonderhoud van de vluchtelingen uit Oekraïne te dekken. Er is eind 2022 besloten om de overtollige middelen toe te voegen aan een specifieke reserve, zodat deze behouden blijven voor vluchtelingen in het algemeen. Het nadeel van € 130.000 komt tot stand door een verschil in te laag verwachte inkomsten (€ 30.000) en lagere uitgaven (€ 100.000).
Vitale voorzieningen (nadeel € 148.000) In 2022 hebben we het budget vitale voorzieningen niet ingezet. Derhalve is ook de dekking (€ 148.000) uit de investeringsreserve niet nodig. Mutaties reserves Overhead (nadeel € 45.000) Inhuur inkoper (nadeel € 35.000) De inhuurkosten van de inkoper zijn lager, doordat hij minder uren nodig heeft gehad om de opdrachten te voltooien.
Programmarekening 2022
54
2.2 Paragrafen
Programmarekening 2022
55
A Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze paragraaf bevat een uitwerking van de uitgangspuntennota paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor een toelichting op de gehanteerde methodieken in deze paragraaf verwijzen we naar de kadernota 'Weerstandsvermogen'.
1. Risico's Voor 2023 e.v. voorzien we een aantal (mogelijk) risicovolle ontwikkelingen. In deze paragraaf gaan we in op de volgende onderwerpen:
1.1 Sociaal domein 1.2 Claims / Verzekeringen 1.3 Drakenrijk 1.4 APPA-fonds 1.5 ICT 1.6 Grondexploitatie 1.7 Dreigend faillissement van verbonden partijen 1.8 Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan 1.9 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen. 1.10 Verplichting WW-uitkering voormalig personeel 1.11 Corona 1.12 Oekraïne - vluchtelingen crisis 1.13 Afval
1.1 Sociaal domein (programma 2) Algemeen De uitvoering van Jeugdzorg, de Participatiewet en de Wmo brengt risico’s met zich mee omdat het hier vanuit de landelijke systematiek om open eind regelingen gaat. Voor alle drie de taken zien wij onder andere de volgende risico’s: De transformatie naar een nieuw stelsel, bewustzijn van verantwoordelijkheden die bij deze veranderingen horen en het realiseren van collectieve voorzieningen kost tijd en capaciteit. Rekbaarheid van wat een gemeenschap nog als mantelzorger of vrijwilliger aan kan. Derde partijen (huisartsen, specialisten) mogen autonoom zorg toekennen binnen Jeugdzorg die gemeente, zonder daar invloed op te hebben, moet betalen. De reserve open eind regelingen is op en niet meer aangevuld. Het beoogde effect van het herstelplan is meegenomen in de ramingen. De praktijk moet nog concreet uitwijzen of de genomen maatregelen op lange termijn ook daadwerkelijk de beoogde financiële resultaten opleveren. De effecten van de nieuwe inkoop maatwerkvoorzieningen Jeugd, Wmo en Participatie die in januari 2022 gestart zijn worden gedurende het jaar gemonitord maar geven nog geen meerjarig perspectief. De laatste uitspraak vanuit minister Kuipers dat de wetswijziging om het resultaatgericht werken mogelijk te maken niet zal plaatsvinden. Al onze voorzieningen Jeugd en Wmo zijn op dit moment resultaatgericht ingekocht.
Voor zomerreces 2023 zal het ministerie van VWS en VNG met een reactie komen. Beesel heeft het uitgangspunt dat we mensen niet uit sluiten van zorg als ze daar wettelijk recht op hebben (met uitzondering van hulp in de huishouding (HbH)), de wettelijke taak en opdracht behorende bij deze wetten serieus nemen en iedere vraag om hulp die past binnen de kaders van het beleid en wet en regelgeving toekennen. Dit betekent ook dat kosten boven het geraamde budget uit kunnen groeien. Wmo (oude en nieuwe taken) Voor 2022 hebben we de kosten voor Wmo zo reëel mogelijk geraamd op basis van de informatie
Programmarekening 2022
56
die we op dat moment (medio 2021) hadden en hebben we hier enkele risico's ingenomen wanneer het gaat over tegemoetkomingen die verwacht werden van het Rijk. Dit maakt dat we in 2022 enkele risico's zien. Een onzekere factor blijft de loonontwikkeling in de cao de vraag of we daarvoor vanuit het Rijk gecompenseerd worden. Hierbij valt ook te denken aan de stijging van het minimumloon per 1 jan 2023, en de laatste onderhandelingen op de CAO VVT en hieronder horende hulp bij huishouden tarief wat nog niet bekend is. De gemeente Beesel heeft gekozen om grip te houden op bovenstaande door de instelling van een inkomenstoets voor hulp in het huishouden. Hier zitten juridische risico's aan die nu voorliggen voor de Centrale Raad van Beroep wat ook leidt tot een financieel risico van maximaal € 50.000. De verwachting is dat de uitspraak van de centrale raad echter nog lang op zich kan laten wachten. Hiernaast betekent de nieuwe manier van werken met trajecten extra risico's op de financiën. Er zijn hier meerdere ijk momenten voor georganiseerd gedurende het jaar om de negatieve effecten en risico's te verminderen. We hebben de effecten die we zien meegenomen in de ramingen zoals die zijn opgenomen in de begroting 2022-2025. De maximale financiële gevolgen schatten we in op € 100.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 50.000.
Participatiewet Voor de prognose van het aantal uitkeringsgerechtigden gaan wij uit van de cijfers van het UWV, CBS de ontwikkeling van ons eigen klantenbestand en de informatie van het werkgeversservicepunt. We zien dat ons uitkeringsbestand in 2022 stabiel is gebleven. Voor 2023 gaan we hier ook vanuit. We beseffen dat deze aanname geen absolute wetenschap is, maar vinden deze prognose wel passen bij het uitgangspunt risicovoller en realistisch begroten. We schatten de maximale financiële gevolgen in op € 200.000. Het risico voor het weerstandsvermogen schatten we op € 100.000. WSW / Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid (WAA) Het aantal bij WAA werkzame WSWers neemt verder af als gevolg van uitstroom en het feit dat er sinds 2015 geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. De (interne) afdelingen van WAA zijn vervreemd of verkocht. Wat resteert, is het sociaal duurzaam detacheringsbedrijf. Zij voert de WSW uit voor de groep met een hoge loonwaarde. Daarnaast blijft de WAA de formele werkgeverstaken uitvoeren voor alle WSWers. We hebben de ramingen in onze begroting gebaseerd op de begroting 2022-2025 van de WAA. Gelet op het feit dat de herstructurering van de WAA gerealiseerd is, ze geen eigen panden en bedrijfseenheden meer hebben en alle mensen geplaatst zijn bij reguliere werkgevers is het risico op tekorten gering.
Temeer ook omdat de WAA nog beschikt over reserves om tekorten op te vangen. Jeugdzorg Vanaf 2015 zijn we financieel verantwoordelijk voor vrijwel alle taken die met Jeugdzorg te maken hebben. Een van de grootste risico’s is het feit dat wij niet de enige verwijzers zijn. We hebben geen invloed op bepaalde vormen van specialistische hulp die heel erg duur zijn maar die we als gevolg van een rechterlijke machtiging wel moeten uitvoeren (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg met verblijfbehandeling in residentiële instellingen). Ook kunnen huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen doorverwijzen naar jeugdzorg trajecten.
Kosten dure verblijfsvormen De afgelopen jaren hebben we voor verschillende jeugdigen duurdere verblijfsvormen ingezet. Omdat de problematiek bij deze jeugdigen veelal vrij complex is, worden naast verblijf zeer specialistische behandeltrajecten ingezet. Ook in 2023 zullen we nog jeugdigen in deze dure trajecten hebben of plaatsen. Nieuwe maatwerkvoorzieningen De nieuwe trajecten nemen een vergroot risico met zich mee bij de Jeugd maatwerkvoorzieningen. Segment 1, een segment met specialistische en dure zorg is hierbij in 2022 net gegund en gestart waarbij de effecten nog niet meetbaar zijn. Hervormingsagenda Bij het ontvangen van de arbitrage middelen is er direct een bezuiniging meegegeven aan de gemeente met daarbij een hervormingsagenda met meerdere actiepunten. Deze hervormingsagenda is nu verder uitgewerkt waarbij er nog meerdere pm's staan die later dit jaar/gedurende volgend jaar bepaald worden. Het wel/niet behalen van deze actiepunten ligt
Programmarekening 2022
57
niet alleen aan ons als gemeente maar ligt ook bij de overheid en onze partners (waaronder huisartsen) wat maakt dat we hier een risico lopen. Voor 2023 hebben we de kosten voor jeugdzorg zo reëel mogelijk geraamd op basis van de informatie die we op dat moment (medio 2022) hadden. In 2021 zagen we forse hogere uitgaven aan het einde van het jaar, deze is er niet geweest in 2022. Met name het aantal jeugdigen in dure trajecten blijft lastig te voorspellen. De maximale financiële gevolgen schatten we op basis van de meest actuele cijfers in op € 250.000 We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 150.000. Leerlingenvervoer De verordening leerlingenvervoer regelt het vervoer van leerlingen tussen hun woonadres in de gemeente Beesel en een (speciale) school buiten de gemeente. Deze verordening regelt ook het vervoer van leerlingen met een (fysieke) handicap die het reguliere onderwijs bezoeken. Als gevolg van deze verordening regelt en betaalt de gemeente het vervoer van deze leerlingen. Leerlingenvervoer is een open eindregeling met een wettelijke verplichting. We zien een verhoogd risico in de nieuwe inkoop van het leerlingenvervoer die ingaat in schooljaar 2022 - 2023 en verder.
Op basis van huidige leerlingenprognoses en beschikbare gegevens over leerlingen die gebruik maken van deze voorziening verwachten dat het aantal leerlingen dat in 2022 gebruik maakt van het leerlingenvervoer stabiel blijft. Een risico is de huidige forse stijging van de brandstofprijzen en het tekort aan taxichauffeurs. De maximale financiële gevolgen schatten wij in op € 85.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen in 2023 op € 50.000. 1.2 Claims / Verzekeringen (overhead) Onderverzekering Het voornaamste risico bij verzekeringen is het risico op onderverzekering. Voor de brandverzekering voorkomen we dit door elke drie jaar de inventaris te laten taxeren en de gebouwen elke zes jaar. In de tussenliggende jaren indexeren we de waarde van inventaris en gebouwen. De meeste verzekeringen betalen niet de werkelijke schade uit, maar een vooraf bepaald maximum. We lopen daardoor een risico op onderverzekering. Natuurrampen We kunnen ons niet verzekeren voor natuurrampen zoals een overstroming van de Maas. Als er een natuurramp plaats vindt dan draagt de gemeente in principe alle kosten tenzij het Rijk middelen ter beschikking stelt. We schatten het maximum risico voor claims / verzekeringen op € 1.000.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000.
1.3 Drakenrijk (programma 3) We hebben met de ontgronder van Drakenrijk afgesproken dat wij vanaf 2011 gedurende 14 jaar, jaarlijks € 139.000 van de ontgronder ontvangen. In 2024 (het laatste jaar) ontvangen we € 43.000 minder i.v.m. het verleggen van kabels en leidingen. Als in 2024 blijkt dat een volgende ontgronding (ten noorden van de Klokweg) kan plaatsvinden, vervalt de genoemde verrekening. Deze bijdrage "maatschappelijke genoegdoening" hebben we vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst. De nakoming hiervan kunnen wij echter niet bij de rechter afdwingen (natuurlijke verbintenis tot betaling).Toch lopen wij er slechts een klein risico mee. De imagoschade voor de ontgronder is namelijk groot bij niet-nakoming. We schatten het maximale risico op € 182.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. 1.4 APPA-fonds (programma 4) We hebben voor 2022 een rekenrente van 2,47% gebruikt voor de berekening van de pensioenvoorziening voor wethouders. Bij een verplichte overdracht van de wethouderspensioenen aan een pensioenfonds tegen een lagere rekenrente dan 2,47% hebben we niet voldoende middelen in onze voorziening. We schatten het maximale risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 50.000.
Programmarekening 2022
58
1.5 ICT (Overhead) We onderkennen de volgende risico’s: Projecten van hogere overheden zorgen voor overbelasting en kennen een gebrekkige samenhang. Steeds meer systemen verschuiven van beheer in ons eigen datacenter naar beheer in de cloud. De samenhang van systemen, de koppelingen tussen die systemen en de afhankelijkheid van leveranciers zijn voor ons een punt van zorg. Hackers kunnen een risico vormen voor onze systemen. We hebben passende maatregelen genomen om de veiligheid te borgen. Echter risico’s kunnen we niet uitsluiten. We schatten het maximum risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. 1.6 Grondexploitaties (programma 3) We hebben momenteel 3 exploitaties: Oppe Brik, Parklaan en Heijackerstraat. De grondexploitaties worden gelijktijdig met de jaarrekening herzien. Voor meer informatie met betrekking tot de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Op dit moment hebben we voor Oppe Brik en Parklaan verliesvoorzieningen getroffen in verband met verwachte tekorten op de grondexploitaties. Deze verliesvoorzieningen zijn het resultaat van de kosten en opbrengsten die in de grondexploitaties zijn opgenomen/geraamd.
Binnen deze paragraaf 'Weerstandsvermogen' geven we per grondexploitatie de risico's weer welke op dit moment niet concreet zijn en derhalve ook niet financieel vertaald in de grondexploitaties. Oppe Brik: In 2022 is het risico bij Oppe Brik verminderd t.o.v. 2021 omdat er in 2022 een definitieve toekenning heeft plaatsgevonden met betrekking tot één van de twee provinciale subsidies. Tevens zijn een aantal risico's inmiddels komen te vervallen, zoals risico’s vanuit sloop en aanbesteding civiel werk. De volgende risico's resteren: Subsidies: de provinciale subsidie voor de 'Herontwikkeling van het voormalig industrieel complex Beesel-Molenveld' moet nog verantwoord worden; Verkoop kavels: enkele kavels staan nog in de verkoop; Onvoorziene kosten. We schatten het maximum risico op € 560.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 83.000. Parklaan: De risico's voor de Parklaan zijn verminderd t.o.v. 2021 omdat de aanbesteding civiel werk heeft plaatsgevonden. Deze past binnen de kostenraming. Tevens zijn de sloop- en saneringswerkzaamheden afgerond. De volgende risico's resteren: Subsidies: Het plan maakt onderdeel uit van de provinciale KLC-subsidie waarvoor de verantwoording nog moet plaatsvinden; Eventuele aanvullende flora- en faunamaatregelen in het openbaar gebied; Onvoorziene kosten. We schatten het maximum risico op € 292.000.
We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 18.000. Heijackerstraat: Deze grondexploitatie is in 2022 geopend. De volgende risico's gelden: Aanbesteding openbare werken moet nog plaatsvinden; Het wijzigingsplan heeft ter inzage gelegen en zal na vaststelling door het college open staan voor bezwaar; Onvoorziene kosten. We schatten het maximum risico op € 214.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 30.000.
Programmarekening 2022
59
Voor alle grondexploitaties gezamenlijk schatten we het maximale risico op € 1.066.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 131.000. 1.7 Dreigend faillissement van verbonden partijen Is niet aan de orde. 1.8 Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan Is niet aan de orde. 1.9 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen Is niet aan de orde. 1.10 Verplichting WW-uitkering voormalig personeel We nemen jaarlijks afscheid van medewerkers om diverse redenen. Wetgeving bepaalt dat sommige medewerkers aanspraak kunnen maken op een ww-uitkering. De gemeente is eigen risico drager voor deze ww-uitkering. We schatten het maximale risico op € 100.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 25.000. 1.11 Corona In lijn met de bestaande werkwijze uit 2020 blijft het uitgangspunt ten aanzien van de coronacrisis, dat we eerst inzetten op landelijke voorzieningen vanuit het Rijk (bijvoorbeeld uitvoeren TOZO), eventueel Provinciaal beleid en de private sector (bijvoorbeeld uitstel van betalingen). Daarna volgt eerst eigen kracht en tot slot (als laatste redmiddel) de inzet van middelen vanuit de gemeente. We blijven hierover in nauw contact met de gemeenschap om feeling te houden bij de behoefte die er leeft.
Op dit moment geven de signalen vanuit de gemeenschap nog geen aanleiding tot het vormen van extra maatregelen en kan e.e.a. binnen de beschikbaar gestelde coronagelden vanuit het Rijk worden opgevangen. . We stellen de directe financiële gevolgen van corona op p.m.. 1.12 Oekraïne - vluchtelingen crisis We zijn inmiddels een jaar verder sinds de oorlog in Oekraïne. Waar er bij aanvang van deze crisis nog veel onduidelijkheid was rondom bijvoorbeeld de potentiële vluchtelingenstroom, kosten/ vergoedingen, de inspanning die we als Beesel willen leveren en de gevolgen voor onze organisatie is deze crisis inmiddels ingebed in onze organisatie. Financieel is duidelijk dat we vooralsnog ruim voldoende middelen hebben om de hulp te bekostigen. Het financiële risico is erg gering. Om deze reden kan het risico vervallen. 1.13 Afval Veolia Alle Limburgse gemeenten hadden t/m 31 december 2021 een overeenkomst met Veolia voor de overslag, sortering en vermarkting van huishoudelijk PMD (Plastic/Metaal/Drankpakken). Er zijn enkele juridische/financiële conflicten ontstaan tussen partijen, o.a. over de eindafrekening van 2018, extra vermarktingskosten voor PMD die Veolia in rekening wil brengen en wie de financiële gevolgen draagt van de brand in de sorteerinstallatie in Marl in 2019.
Inmiddels heeft Veolia de Limburgse gemeenten voor de rechter gedaagd (waarbij de rechtsgang centraal wordt opgepakt door Afvalsamenwerking Limburg) en heeft Veolia na de uitspraak van de rechtbank in november 2021 hoger beroep ingesteld bij het hof tegen deze uitspraak die in het voordeel van de gemeenten uitpakte. Wanneer het hof uitspraak doet is niet bekend.
Vermarktingskosten: wanneer we het hoger beroep verliezen, verwachten we dat we een bedrag van ca. € 100.000 na moeten betalen aan Veolia over de jaren 2018 t/m 2021. Worden we in het gelijk gesteld, verwachten we dat we een bedrag terugontvangen van minimaal € 8.000 en maximaal € 16.000 over 2017. Brand Marl: de financiële gevolgen van de brand in Marl in 2019 - die eveneens twistpunt is in deze procedure - zijn op dit moment niet in te schatten.
We schatten het maximale risico op € 100.000 en het risico voor het weerstandsvermogen van 2023 op € 50.000.
Programmarekening 2022
60
In onderstaande tabel geven we een overzicht van genoemde risico’s. Waarschijnlijkheid 1 2 3 4 5
Zeer klein (1-20%) Klein (21-40%) Gemiddeld (41-60%) Groot (61-80%) Zeer groot (81-100%)
Financiële gevolgen (impact) 1 2 3 4 5
€ 10.000 < x > € 50.000 € 50.000 < x > € 100.000 € 100.000 < x > € 500.000 € 500.000 < x > € 1.000.000 > € 1.000.000
Risicoscore = inschaling waarschijnlijkheid x inschaling impact gevolg Bedragen x € 1.000 Risico's Maximaal Klasse Risico Risico risico Waarschijn- Impact score € € lijkheid a 1.1 Wmo 100 2 2 4 50 b 1.1 Participatiewet 200 2 3 6 100 c 1.1 Jeugdzorg 250 3 3 9 150 d 1.1 Leerlingenvervoer 85 2 2 4 50 e 1.2 Claims / verzekeringen 1 4 1.000 4 100 f 1.3 Drakenrijk 1 3 182 3 100 g 1.4 APPA-fonds 1 4 300 4 50 h 1.5 ICT 2 3 300 6 100 j 1.6 Grondexploitatie 1 3 1.066 3 131 k 1.10 Verplichting WW-uitkering 2 2 100 4 25 l 1.11 Corona p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. n 1.13 Afval 100 2 2 4 50 Totaal 3.683 906 We schatten het financiële risico's in op € 906.000. Dit is € 243.000 lager dan begroot. Dit komt m.n. door een lager risico op de jeugdzorg. Op basis van het indelen van de risico’s in bovenvermelde klassen stellen we een risicomatrix op. De risicomatrix geeft een indicatie van de potentiële impact van het risico. Hieronder geven we een risicomatrix weer die we baseren op bovenvermelde risicoklassen. Hierbij geldt bij het intekenen van een risicoscore dat hoe hoger de risicoscore, hoe hoger de prioriteit voor aanpak van het risico is.
Programmarekening 2022
61
2. Weerstandscapaciteit Post voor onvoorziene uitgaven In de begroting 2023 hebben we een post onvoorzien opgenomen van € 100.000. We bepalen bij elke begroting opnieuw of we een post onvoorzien ramen. Stille reserves In 2022 zijn er geen wijzigingen in de stille reserves. Conform de kadernota voor de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing stellen we de stille reserves op pm. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit bedraagt voor Beesel € 121.000. Dit bedrag specificeren we als volgt: 1. € 0 OZB; het betreft het verschil tussen onze OZB-percentages en het normpercentage-OZB voor toelating tot artikel 12 van de financiële verhoudingenwet (Fvw). 2. € 0 Rioolrechten en afvalstoffenheffing: deze zijn 100% kostendekkend. 3. € 0 Overige: de jaarlijkse inkomsten in het kader van de woonforensenbelasting, baatbelasting en hondenbelasting zijn zo marginaal dat een eventuele onbenutte belastingcapaciteit nihil is. Binnen de toeristenbelasting zit wellicht nog wel een gedeeltelijk onbenutte belastingcapaciteit die echter moeilijk in een bedrag is uit te drukken. 4. € 0 Legestarieven titel 1 (paspoorten, rijbewijzen etc. ) We hanteren de maximumtarieven. 5. € 121.000 Legestarieven titel 2 (omgevingsvergunningen). Stand van reserves en voorzieningen De raad stelt jaarlijks bij de vaststelling van de begroting de hoogte van de reserves en voorzieningen vast.
We actualiseren alle reserves en voorzieningen jaarlijks op aspecten zoals onderbouwing, noodzaak en toereikendheid. Via de bestuursrapportages stellen we de hoogte van de reserves en
Programmarekening 2022
62
voorzieningen indien nodig bij. In de onderstaande tabel geven we de begin- en eindstand van de reserves en voorzieningen. In de bijlagen geven we het verloop per reserve en voorziening in 2022. Bedragen x € 1.000 Algemene reserve Bestemmingsreserve waarvan bruteringsreserve Voorzieningen Totaal
Stand 31-12-2021 1.689 14.359 8.358 8.096 24.144
Stand 31-12-2022 1.689 18.258 2.127 8.628 28.575
Overige elementen weerstandscapaciteit Uiteraard kunnen ook andere elementen in de weerstandscapaciteit een rol spelen: de aanwezige nog niet bestemde budgettaire ruimte, de flexibiliteit van het uitgavenpatroon, en het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen. De flexibiliteit van het uitgavenpatroon is beperkt. Een groot gedeelte van de uitgaven ligt vast als gevolg van investeringsbesluiten in het verleden, contracten en wettelijke verplichtingen (salariskosten, kosten overhead zoals huisvesting e.d.). Het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen is moeilijk te kwalificeren, maar heel behoorlijk voor een gemeente van deze omvang. Onderstaande tabel geeft inzicht in de weerstandscapaciteit waarbij een onderscheid is gemaakt naar incidentele en structurele weerstandscapaciteit. Bedragen x € 1.000 Weerstandscapaciteit 31-12-2022 Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve Stille reserves Subtotaal incidentele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit Onvoorzien Onbenutte belastingcapaciteit Subtotaal structurele weerstandscapaciteit
€
€ €
Totaal weerstandscapaciteit
1.689 PM €
1.689
€
221
€
1.910
100 121
In voorgaand overzicht is de waarde van de stille reserves als PM-post meegenomen, omdat deze vooralsnog niet inzetbaar zijn voor de weerstandscapaciteit.
3. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de relatie tussen risicoscore en weerstandscapaciteit. Deze relatie drukken we uit in een verhoudingsgetal: Ratio weerstandsvermogen =
Weerstandscapaciteit Risicoscore
Wanneer we het weerstandsvermogen van de gemeente Beesel aan de hand van bovenstaande formule berekenen, komt deze uit op 2,11 (€ 1.910.000/€ 906.000). Ten op zichten van de begroting 2022 is de ratio gestegen van 1,83 naar 2,11. Dit verschil is veroorzaakt door een daling van de risico's.
Programmarekening 2022
63
4. Kengetallen Rekening 2022
Kengetallen:
Verloop van de kengetallen Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening 2022
netto schuldquote
1%
20%
-13%
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
3%
20%
-12%
solvabiliteitsrisico
47%
35%
52%
grondexploitatie
2%
4%
-1%
structurele exploitatieruimte
-3%
2%
11%
belastingcapaciteit
83%
93%
87%
Toelichting op de kengetallen: -Netto schuldquote / netto schuldquote gecorrigeerd: Op balansdatum 31-12-2022 hebben we € 5,2mln aan uitzettingen in 's Rijks schatkist (€ 1.2 vorig jaar). Dit zijn middelen die we in 2022 hebben ontvangen en die we in 2023 e.v. in gaan zetten. Denk daarbij o.a. aan de middelen voor de opvang van Oekraïners en de energietoeslag, -Structurele exploitatieruimte: In 2022 hebben we via het Gemeentefonds veel extra structurele middelen ontvangen. Hiervan hebben we o.a. € 1,4mln doorgeschoven naar 2023 en voor € 0,8mln vervroegd afgeschreven (beiden via de 2e bestuursrapportage 2022).