Programmarekening 2022
Tekst van het document
Informele zorg (mantelzorg en vrijwilligerszorg): We hebben een steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg die een spilfunctie heeft in het bieden van ondersteuning aan mantelzorgers en vrijwilligerszorg. Van hieruit bieden we individuele en collectieve ondersteuning die past bij de behoefte van mantelzorgers en faciliteren we vrijwilligerszorg. Hiermee zetten we in op de zelfredzaamheid van mantelzorgers en bevorderen we samen redzaamheid onder onze inwoners. Mobiliteitsvoorzieningen Naar aanleiding van de nieuwe inkoop in 2020 die gegund is aan Medipoint was de verwachting dat de kosten zouden stijgen van de voorzieningen door de oplopende kosten van grondstoffen en vervoerskosten. We zien uit data dat het aantal voorzieningen niet afneemt maar het aantal voorzieningen wat her verstrekt wordt wel. Voor een her verstrekking betalen we als gemeente een stuk minder ten opzichte van een nieuwe voorziening. De verwachting is dat dit her verstrekkingspercentage gedurende 2023/2024 weer op het normale niveau zal komen. Beesel Dementievriendelijk: De gemeente Beesel heeft een werkgroep Beesel dementievriendelijk.
De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving, door het bieden van laagdrempelige informatie, scholingen en activiteiten, met als doel dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid - zoals dementie - kunnen meedoen in de gemeenschap. Ontmoeting: We hebben meerdere open inloop voorzieningen binnen de gemeente Beesel waar we een subsidie aan verstrekken. Deze open inlopen bieden activiteiten en maaltijden (zonder indicatie) zo dicht mogelijk bij de inwoners en verbonden met andere activiteiten in onze kernen. We ondersteunen vrijwilligersorganisaties en inwonersinitiatieven die activiteiten bieden die bijdragen aan een zinvolle dagbesteding en ontmoeting voor onze inwoners. Met voorliggende, algemene voorziening voorkomen we geïndiceerde dagbesteding en zorg.
Deelprogramma 2.2: Participatiewet Het uitgangspunt van de Participatiewet is dat iedereen naar vermogen deelneemt (participeert) aan de samenleving en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorziet. Doel is om inwoners met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden of te ondersteunen bij werk. Met het Participatiebeleid richten we ons hoofdzakelijk op de beleidsknop Sociaal Economische Status.
Programmarekening 2022
21
Beleidsknoppen Sociaal Economische Status (SES)
Hoofddoel Subdoel Inwoners doen naar vermogen mee Inwoners zijn financieel of hebben betaald werk. zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Nieuwkomers doen naar vermogen mee in de samenleving. Inwoners maken gebruik van minimaregelingen.
Sociale uitkeringen: Een stijging van het uitkeringsbestand is in 2022 tegen de verwachting in uitgebleven. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals corona, maar ook de toename van statushouders hebben met name vanwege uitstroom op het totaalbestand maar een beperkt effect gehad. Inburgering en statushouders We hebben in 2022 aan onze totale taakstelling van 2022 voldaan en hebben een extra inspanning geleverd om de in 2021 opgelopen achterstand in te halen. Dit is ons volledig gelukt, mede door de goede samenwerking op dit gebied met Nester en Synthese. Laatstgenoemde partner heeft ons ook ondersteund bij de uitvoering van de Wet Inburgering, per 1 januari 2022 in werking getreden. Sociale werkvoorziening WAA Het onderzoek "Samen Verder" heeft in 2022 geresulteerd in de beslissing van de Gemeenschappelijke Regeling WAA (=het schap) om de WAA groep NV per 1 januari 2023 te verkopen aan gemeente Venlo. Het schap, waarin gemeente Venlo, Bergen en Beesel deelnemen, heeft 100% van de aandelen van de WAA groep NV verkocht .Deze verkoop heeft geen gevolgen voor de Wsw-ers van onze gemeente. De veranderingen in de geldstromen zullen in de eerste bestuursrapportage 2023 verduidelijkt worden. Armoederegelingen De maatschappelijke omstandigheden in 2022 hebben niet geleid tot meer gebruik van het reguliere armoedebeleid.
De aanvragen Individuele inkomenstoeslag, collectieve zorgverzekering en armoedebeleid 18+ (sport en cultuur) zijn in vergelijking met voorgaande jaren stabiel gebleven. Schuldhulpverlening: Om schulden te voorkomen, of op te lossen, biedt de gemeente Beesel ook budgetbeheer aan voor de inwoners. Het doel is om de financiën in balans te krijgen en (problematische) schulden te voorkomen. Daar waar een doorverwijzing is richting schuldhulpverlening, kan budgetbeheer ondersteunend werken om een traject goed te kunnen doorlopen. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van budgetbeheer stijgt nog. Eenmalige Energietoeslag Ter ondersteuning van de huishoudens met een laag inkomen zijn door het Rijk voor de stijgende energiekosten begin 2022 middelen beschikbaar gesteld in de vorm van een eenmalige energietoeslag. We hebben ruim 620 huishoudens de eenmalige energietoeslag toegekend en uitgekeerd in 2022 (uitloop begin 2023). Een derde van deze toekenningen zijn ambtshalve in bulk uitgekeerd, tweede derde is middels aanvragen binnengekomen, beoordeeld en uitgekeerd. De aanvraagperiode voor de energietoeslag 2022 liep tot 31-12-2022. Aanpak energiearmoede In 2022 zijn er Rijksmiddelen beschikbaar gekomen voor indirecte steun aan huishoudens die kampen met (energie)-armoede. Intentie van deze middelen, die beschikbaar zijn voor de periode 2022-2023, is om ze duurzaam te laten renderen.
Dit betekent inzet in relatie tot de woning. We hebben ervoor gekozen om alle huishoudens die de Energietoeslag ontvangen uit te nodigen voor een witgoed inruilactie. In eerste tranche zijn bijna 400 huishoudens aangeschreven. Er wordt goed gebruikt gemaakt van de voucher. In voorjaar 2023 volgt een tweede tranche van circa 200 huishoudens die worden uitgenodigd aan de hand van een voucher. In het kort: eenieder krijgt een voucher van € 500 voor bekostiging van de vervanging van een koelkast, vriezer, of combinatie hiervan, een wasmachine of vaatwasser. Inruilen van het oude apparaat is verplicht en wordt door de lokale ondernemer afgevoerd in de recycling. Voordeel is nieuw energiezuiniger apparaat met de komende jaren geen benodigde herstelkosten. Een blijvend renderende investering dus. De actie is opgestart in de loop van november 2022. Om die reden is in 2022 nog beperkt uitgeleverd en uitbetaald, circa € 31.000. In
Programmarekening 2022
22
totaal is ruim € 200.000 geraamd. Restant budget wordt aangewend in een nog uit te werken plan van aanpak verduurzaming woningen met laag energielabel.
Deelprogramma 2.3: Jeugdzorg Alle jeugdigen in de gemeente Beesel moeten in een positieve, gezonde en veilige omgeving kunnen opgroeien. Zij doen naar vermogen mee aan de samenleving en krijgen de ruimte om zich te ontwikkelen tot gelukkige, gezonde en zelfstandige inwoners. Zij ontdekken en ontplooien hun eigen talenten. Dat doen ze door aan een passende daginvulling deel te nemen en door deel te nemen aan het sociale, sportieve en culturele leven. Met het jeugdbeleid richten we ons op de volgende beleidsknoppen:
Veerkracht
Leefstijl Mentale gezondheid Fysieke leefomgeving Sociale leefomgeving
Zorggebruik
Hoofddoel Subdoel Inwoners kunnen veilig Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de opgroeien/leven en met eigen mogelijkheden. veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan. Inwoners kiezen voor een gezonde Kinderen groeien op in een gezonde en leefstijl. veilige leefomgeving. Inwoners hebben een goede mentale gezondheid. Inwoners voelen zich veilig en De fysieke ruimte nodigt uit tot bewegen, gezond in de omgeving waar zij spelen en ontmoeten en is voor iedereen wonen. toegankelijk. Inwoners voelen zich veilig. Er is Inwoners leven in een gezonde en veilige verbinding tussen inwoners. Zij leefomgeving. gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar. Ondersteuning is betaalbaar en beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben en heeft het gewenst effect.
Lokaal jeugdbeleid In 2022 hebben we samen met partners toegewerkt naar een nieuw beleidskader Jeugd. Dit beleidskader zal in 2023 aan de raad worden voorgelegd. De herijking van het subsidiebeleid voor verenigingen (ook de jeugdverenigingen) is doorgeschoven naar 2023. Reden hiervoor is dat we subsidies willen afleiden van beleid en de besluitvorming van de beleidsnota’s sport, cultuur, gezondheid-Wmo en lokaal jeugdbeleid in de eerste helft van 2023 plaatsvindt. Verder hebben we in 2022 gewerkt aan de volgende thema's:
Algemene voorzieningen Jeugd: in het kader van preventief jeugdbeleid kennen we een aantal algemene voorzieningen. In 2022 hebben we met name ingezet op: Opvoed en opgroei ondersteuning. Laagdrempelige ondersteuning is in 2022 geboden door middel van de inzet van buurtgezinnen. Kansrijke start. Voor kansrijke start zijn we meegegaan in de regionale samenwerking die inzet op vier interventies. In de gemeente Beesel hebben we met name ingezet op de interventies voorzorg en nu niet zwanger.
Maatwerkvoorzieningen Jeugd: Waar in 2021 een start is gemaakt vanuit het herstelplan met het strikter indiceren van maatwerkvoorzieningen is dit beleid in 2022 doorgetrokken. Er is meer sturing gekomen op de maatwerkvoorzieningen, onder andere door de regionale aanbesteding van sturing en inkoop waarvan de nieuw ingekochte maatwerkvoorzieningen in 2022 ingezet konden worden. In 2022 is ook de inkoop van het specialistische product verblijf afgerond binnen segment 1. Voor dit product liep een ander traject dan de andere inkooptrajecten, omdat het eerste traject middels een beroep niet mocht verder gaan.
Programmarekening 2022
23
Bijlage 4.9 laat zien dat er sprake is van een afname van het aantal voorzieningen en unieke cliënten op jaarbasis. Er worden minder maatwerkvoorzieningen verstrekt. Dit is een mooie ontwikkeling die aansluit bij de visie van het lokale beleidsplan in Beesel. Meer preventief aanbod, waardoor de focus kan gaan verschuiven van het inzetten van maatwerkvoorzieningen naar het voorliggend veld. We zien een aantal ontwikkelingen in 2022 waarom we minder hebben uitgegeven in 2022. Dit zijn: - Effecten Sturing en Inkoop - Afname van het aantal unieke cliënten wat zorg nodig heeft - Top 5 duurste aanbieders hebben minder gedeclareerd. - Wijziging in de wet woonplaatsbeginsel, januari 2022. Het budget is voor 2022 verhoogd in verband met de wetswijziging. Hiervoor heeft de gemeente extra middelen ontvangen. - We hebben echter minder dure hulpverleningstrajecten overgenomen voor inwoners die naar onze gemeente verhuisden.
Persoonsgebonden budget (PGB): We zien een afname in gebruik van PGB voorzieningen. Dit was te verwachten in ons huidige beleid waarbij we voorkeur geven aan ZIN (Zorg in Natura) door de afspraken die we hier kunnen maken in de regio met de aanbieders. De huidige nieuwe contracten zorgen ervoor dat we ons zorglandschap verder hebben ontwikkeld en er beter een match gemaakt kan worden met de ondersteuningsvraag en ondersteuningsaanbod.
Hervormingsagenda Jeugd: We hebben in 2022 extra middelen gekregen vanuit het Rijk voor het vormgeven van onze Jeugdzorg. Dit is een resultaat naar aanleiding van een zaak (arbitrage zaak) tussen de VNG en het Rijk. Het Rijk heeft deze middelen gegeven maar heeft hierbij direct ook de gemeenten, partners en zichzelf doelstellingen meegegeven waaraan gewerkt moet worden die afgerond zouden moeten zijn in 2028. Dit heet de zogenoemde hervormingsagenda Jeugd. Bij vaststelling van de hervormingsagenda door het Rijk waren een flink aantal doelstellingen nog niet (financieel) uitwerkt. Hier is op 23 december een laatste update over geplaatst vanuit de VNG Stand van zaken Hervormingsagenda Jeugd | VNG
In 2022 zijn we zowel Lokaal als Regionaal gestart met het uitvoeren van de doelstellingen onder de hervormingsagenda. Hierbij valt onder andere te denken aan de: Wachttijden aanpak bij Jeugdigen, waar nu afspraken op regionaal niveau over gemaakt zijn met aanbieders. Passende zorg bij onze meest kwetsbare kinderen & minder marktwerking meer samenwerking: hieraan hebben we gewerkt met o.a. de inkoop van ons segment 1 binnen de regio. POH Jeugd: we hebben lokaal ingezet dat onze gezinscoaches weer structureel bij de huisartsen aanwezig zijn gezien dit ook voor Corona al een positief effect had. Hiermee zijn we laagdrempelig bereikbaar, zijn we een vraagbaak voor de praktijkondersteuners en huisartsen en voorkomen we daardoor onnodige en vaak duurdere verwijzingen naar andere professionals.
Regionaal beleidsplan jeugdhulp: In 2022 in het regionale beleidsplan jeugdhulp vastgesteld. Dit beleidsplan richt zich onder andere op hoe we landelijke doelstellingen vanuit de Hervormingsagenda Jeugd (en hiermee arbitrage middelen) vorm geven. Hiernaast is budget vrijgespeeld vanuit iedere gemeente in deze beleidsnota om met elkaar op een goede manier het jeugddomein verder te kunnen ontwikkelen. Naast dit regionale beleidsplan volgt er ook een lokaal beleidsplan die ter vaststelling wordt voorgelegd in 2023. Deze zal zich meer richten op de lokale situatie.
Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf: Via de algemene uitkering hebben we vanuit het Rijk middelen gekregen ter compensatie van de hogere kosten als gevolg van het woonplaatsbeginsel. Deze middelen zijn via de begroting toegevoegd aan het budget voor de maatwerkvoorzieningen Jeugd. Op basis van het woonplaatsbeginsel zijn gemeenten langer verantwoordelijk voor de kosten van zorg als een jongere met zorg verhuisd naar een andere gemeente.
Programmarekening 2022
24
Veiligheid, jeugdreclassering en opvang Jeugd: In 2022 hebben we een verhoging gekregen van ons budget op veiligheid, jeugdreclassering en opvang Jeugd omdat de berekening gemaakt werd aan de hand van een andere verdeelsleutel. De meerkosten waren in totaal € 78.500. Bij de eerste voorlopige afrekening blijkt dat er minder geld in de regionale subsidie nodig was dan in eerste instantie gedacht was. De definitieve teruggave wordt hiervan bekend in april 2023.
Deelprogramma 2.4: Gezondheid Het doel is de lichamelijke- en mentale gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Verder heeft de inzet van GGD Noord-Limburg (afdeling JGZ) ook nog een directe invloed op de raderen veerkracht, lichamelijke en mentale gezondheid. Beleidsknoppen Leefstijl
Fysieke leefomgeving Sociale leefomgeving
Hoofddoel Subdoel Inwoners hebben een gezonde Inwoners kiezen voor een gezonde leefstijl en een gezond gewicht. leefstijl. Kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving. Inwoners voelen zich veilig en De fysieke leefomgeving nodigt uit tot gezond in de omgeving waar zij bewegen, spelen en ontmoeten en is voor wonen. iedereen toegankelijk Inwoners voelen zich veilig. Er is Inwoners leven in een gezonde en veilige verbinding tussen inwoners. Zij leefomgeving. gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar.
Gezondheid - en Wmo beleidsplan In 2022 is samen met partners gewerkt aan een nieuw beleidsplan dat in tweede kwartaal 2023 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. In 2022 hebben we op de volgende acties ingezet om onze doelen gericht op het verbeteren van de lichamelijke en mentale gezondheid van onze inwoners te verbeteren, als ook de veerkracht.
Preventie(akkoord): in 2021 hebben we extra middelen gekregen van het rijk. Het gaat om € 23.000 die we moeten inzetten voor leefstijl interventies. Deze middelen hebben we in 2021 maar deels benut. Het restant is ingezet in 2022 voor: overgewicht / samen fit: We stimuleren een gezonde leefstijl onder de noemer samen fit. Onze JOGG regisseur en buurtsportcoaches hebben hierin een aanjagen rol. Zie programma 1 sport voor een toelichting op een aantal activiteiten die de leefstijl bevorderen (motorische screening, nijntje bewegen, kwiek route, vakleerkracht, cool). Rookvrij. We werken vanuit het regionale preventieakkoord samen op het gebied van rookvrij/de rookvrije generatie. Risk factory van de veiligheidsregio: dit is een concept waar kinderen maar ook ouderen risico's kunnen ervaren. Dit omdat het ervaren van een risico eerder leidt tot gedragsverandering dan informeren over risico's. In 2022 is met onder andere landelijke middelen die de regio gemeenten hebben ontvangen een scenario ontwikkeld met betrekking tot "verlies en eenzaamheid". Hieraan heeft ook de gemeente Beesel vanuit de leefstijlmiddelen een bijdrage geleverd. Verder hebben we voor ons preventieakkoord vanuit het rijk en vanuit de provincie middelen ontvangen.
Deze zijn in 2022 ingezet voor: scholing gastouders Nijntje beweegdiploma; communicatiematerialen beweeg en lees mee met Nijntje pluis; Healthy Heroes: leefstijlinterventie speciaal onderwijs; regionale samenwerking rookvrije generatie; er resteert nog € 8.000. Dit bedrag nemen we mee naar 2023 voor onder andere koppelen van gezondheid aan het familie sportevenement.
Gezonde scholen: We blijven in gesprek met de scholen over het thema gezondheid. We stimuleren het onderwijs als het gaat om een gezonde leefstijl. Dit hebben we in 2022 gedaan door:
Programmarekening 2022
25
de verkenning die is gestart m.b.t. Limburg Fit (LIFI); ondersteuning in de gezonde schoolaanpak; het watertappunt dat in samenhang met het waterdrinkbeleid op de vierde basisschool is gerealiseerd; de Daily Mile bij meander; week van de mediawijsheid; vakleerkracht met verbrede taak.
Eenzaamheid: De middelen voor steunpunt eenzaamheid zijn in 2022 uit de begroting gehaald. Verder was er beperkte capaciteit bij Synthese om de kar te trekken als het gaat om de lokale samenwerking op het thema eenzaamheid. Om deze reden is er in 2022 op dit thema weinig inzet geweest. Omdat de GGD monitor laat zien dat eenzaamheid een belangrijk en actueel thema is, hebben we de ondersteuning van mensen die eenzaamheid ervaren en de lokale samenwerking weer actief op de agenda gezet voor 2023.
Lokale aanpak Valpreventie: Een valongeval is de belangrijkste oorzaak van letsel bij ouderen. Met het oog op de vergrijzing zal het aantal valongevallen de komende jaren toenemen. In juli 2022 is daarom de samenwerkingsovereenkomst Health impact Bond Duurzame valpreventie Regio Noord Limburg getekend. De interventie loopt 5 jaar en wordt gefinancierd door private investeerders. Gemeenten, zorgverzekeraar en zorgkantoor betalen terug op basis van het rendement in zorgkosten (minder zorg door minder vallen). In maart 2023 zal het traject van start gaan in de kern Beesel en in de zomer volgen kern Reuver en Offenbeek. Alle 70 plussers worden aangeschreven en ook de ouderenverenigingen krijgen een rol in de werving.
Burgerhulpverlening: In het landelijk nieuws was er berichtgeving over het feit dat veel burger hulpverleners niet meer opgeroepen kunnen worden omdat zij geen herhalingslessen volgen. Daardoor vervalt de registratie. In de gemeente Beesel organiseren we jaarlijks herhalingslessen voor bestaande vrijwilligers en opleidingen voor nieuwe vrijwilligers. vanaf 2022 hebben er weer lessen plaatsgevonden en hadden we 241 vrijwilligers ten opzichte van de 228 in 2021.
Deelprogramma 2.5: Onderwijs Beleidsknoppen Veerkracht
Leefstijl
Hoofddoel Subdoel Inwoners kunnen veilig Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de opgroeien/leven en met eigen mogelijkheden. veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan. Inwoners kiezen voor een gezonde Kinderen groeien op in een gezonde en leefstijl. veilige leefomgeving.
Lokaal jeugdbeleid In 2022 hebben we samen met partners toegewerkt naar een nieuw beleidskader Jeugd. Dit beleidskader zal in 2023 aan de raad worden voorgelegd. Onderwijs is een integraal onderdeel van het beleidskader Jeugd. We hebben in 2022 gewerkt aan de volgende thema's:
Passend onderwijs: In het tweede deel van 2022 is er beleidsexpertise op onderwijs gestart. Na een eerste inventarisatie bleek dat inhoudelijk de dossiers op onderwijs aandacht nodig hebben en dat die aandacht de afgelopen jaren niet aanwezig was in verband met beperkte ambtelijke capaciteit en beperkte middelen vanuit het herstelplan. Om de ontwikkelingen rondom passend onderwijs naar de toekomst toe beter te organiseren zijn er kennismakingsoverleggen ingepland met de directeuren van het primair en voorgezet onderwijs, de wethouder en de beleidsambtenaar. Tijdens deze overleggen zijn de directeuren meegenomen in de ontwikkelingen die wij voor ons zien voor het komende jaar zoals: opstellen IHP en het inrichten van een LEA. Deze ontwikkelingen zijn ook meegenomen in het lokale jeugdbeleid 2023-2026 dat in 2023 ter besluitvorming in de raad ligt.
Programmarekening 2022
26
Jeugdhulp, Passend onderwijs en Kinderopvang: Met het opstellen van het lokale jeugdbeleid voor de periode 2023-2026 zijn de gesprekken rondom jeugdhulp, Passend onderwijs en Kinderopvang weer opgestart. De visie en de overtuigingen van het lokaal jeugdbeleid 20232026 zijn aan de hand van de ambities van de lokale jeugd- en kindpartners getoetst in een netwerkbijeenkomst in november 2022.
Voorschoolse Voorzieningen en Educatie (VVE): De VVE werkgroep is meerdere malen samengekomen afgelopen jaar. Ontwikkelingen zijn besproken ten aanzien van de afgegeven indicaties VVE, het bereik van de doelgroep naar een kinderopvang. De gevolgen van de corona lockdown op de doelgroep en de evaluatie van het huidige beleid 2019-2023. Hieruit bleek onder andere dat er een algemene afname is van het aantal kinderen dat gebruik maakt van een voorschoolse voorziening (dit is ook de landelijke trend) en dat er een doorontwikkeling gewenst is op het proces van toeleiding. Op basis van de evaluatie wordt het nieuwe beleid opgesteld in 2023. De voornaamste opbrengst van de evaluatie is: er wordt een betere samenwerking ervaren, en zijn locatieplannen opgesteld en deze worden onderling gedeeld, er is een betere doorgaande lijn van de kinderopvang naar passend onderwijs.
Leerlingenvervoer: In 2022 is de inkoop van het leerlingenvervoer afgerond en hebben we nieuwe afspraken gemaakt met Munckhof als leverancier. In de uitvoering merken we dat het bieden van het taxivervoer steeds moeilijker wordt door het tekort aan taxichauffeurs. Dit maakt het gesprek wat we voeren om leerlingen waar dit mogelijk is zelfstandiger te maken door gebruik van fiets of OV vergoeding door onze Wmo consulenten alleen maar belangrijker wordt.
Bibliotheekwerk: In 2022 zijn diverse bestuurlijke gesprekken met directie en bestuur van de bibliotheek Peel en Maas gevoerd over de ontplooiing van het cultureel ondernemerschap. We hebben deze opdracht expliciet bij de bibliotheek neergelegd. We ondersteunen hen hierbij, maar nemen de verantwoordelijkheid niet over. Ten aanzien van de boekstartcoach is in de subsidie beschikking opgenomen dat er aanvullende afspraken gemaakt zouden worden. Dit is in verband met beperkte capaciteit pas eind 2022 opgepakt. In afstemming met de bibliotheek is afgestemd dat de middelen van de boekstartcoach 2022 vooral ingezet worden voor een extra impuls van boekstart bij de kinderopvang.
Deelprogramma 2.6: Gemeenschap Gemeenschapsinitiatieven Aanvullend op de subsidieregelingen voor meer specifieke doeleinden / partijen hebben we ook in 2022 het budget gemeenschapsinitiatieven beschikbaar. Vanuit dit budget hebben we ook in 2022 initiateven ondersteund die binnen het hiervoor gestelde kader in aanmerking kwamen. Zo hebben we activiteiten van de kernoverleggen met het budget voor gemeenschapsinitiatieven ondersteund evenals andere initiatieven. Naast de subsidiebijdrage aan de kernoverleggen zijn dit jaar de Buitenbios en diverse kermisactiviteiten in Beesel en de Pareltjes in Reuver gerealiseerd. In de begroting 2022 was tevens opgenomen dat we de criteria aan zouden passen. Deze aanpassing heeft niet plaatsgevonden omdat met de huidige regeling de doelstelling nog steeds wordt behaald. Kernoverleggen De 3 kernoverleggen hebben een steeds duidelijkere rol in participatietrajecten. De doelstelling van het kernoverleg is het in stand houden dan wel bevorderen van de leefbaarheid en de sociale samenhang in de kern door initiëren, faciliteren, organiseren en informeren. In participatietrajecten kan het kernoverleg meehelpen bij het ophalen van belangen. Hiertoe zijn samenwerkingsafspraken vastgelegd en is er een overzicht als hulpmiddel beschikbaar om per initiatief / traject gezamenlijk (kernoverleggen en gemeente) te bepalen wie welke rol hierin heeft.
Met de kernoverleggen is enerzijds gezamenlijk contact (via de voorzitters) en anderzijds op individuele basis per kern conform wat er in de kern speelt en leeft. De kernoverleggen hebben in hun eigen kernen eigen speerpunten die met de betrokken ambtenaren en collegeleden worden afgestemd op proces en inhoud.
Programmarekening 2022
27
Wat heeft het gekost? 2
Samenkracht
Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
Rekening 2022
Afwijking
Lasten Wmo
4.840
4.628
4.488
140
Participatie
6.163
6.651
6.422
228
Jeugdzorg
5.600
5.363
4.990
373
Gezondheid
655
694
712
-19
Onderwijs
1.536
1.722
1.727
-5
Gemeenschap
107
286
244
42
Totaal lasten
18.902
19.343
18.584
759
316
356
400
44
Participatie
2.943
3.483
3.089
-394
Jeugdzorg
15
0
0
0
Gezondheid
10
38
29
-9
Onderwijs
397
454
479
25
Gemeenschap
1
1
0
-1
Totaal baten
3.681
4.331
3.997
-334
-15.221
-15.012
-14.587
425
Baten Wmo
Totaal voor winstbestemming
Personeel formatie (programma 2, voordeel € 69.000) Het voordeel vooral ontstaan door de loonkosten binnen jeugd te ruim te begroten. Vacatures zijn opgevuld door inhuur in plaats van vaste formatie. Personeel inhuur (programma 2, voordeel € 46.000) De inhuur van de gedragswetenschapper en beleidsmedewerker jeugd (voorjaar 2022) zijn betaald vanuit het GOAB budget. Dit tekort van € 55.000 is dus budgetneutraal. Het overschot van € 39.000 en € 65.000 heeft betrekking op de inhuur beleidsmedewerker sociaal domein en jeugd. WMO Wmo, maatwerkvoorzieningen (nadeel € 30.000) Bij de 2e berap was € 100.000 afgeraamd naar aanleiding van laatste verwachting van ons dashboard. In de laatste periode zijn nog een aantal facturen gekomen die hoger uitvielen dan de verwachting. Reden hiervoor was de afronding van het overgangsjaar van de oude maatwerkvoorzieningen met PxQ systematiek naar de nieuwe trajectfinanciering. Op de maatwerkvoorzieningen waarbij uren nog gedeclareerd werden vielen nog een aantal hogere kosten van zorg die geleverd is gedurende het jaar 2022. Wmo, Hulp bij Huishouding (nadeel € 27.000) Via de 2e bestuursrapportage 2022 hebben we, op basis van het op dat moment meest actuele dashboard Sociaal Domein, op het totale budget van € 1.370.000 voor hulp bij huishouding € 100.000 afgeraamd.
Nadat de laatste facturen zijn verwerkt is gebleken dat deze bijstelling net iets te fors is geweest. Het stabiel houden van de kosten voor hulp in huishouding in plaats van een stijging van de kosten zou, gezien de dubbele vergrijzing en stijgende prijzen, al positief zijn.
Programmarekening 2022
28
Mobiliteitsvoorzieningen (voordeel € 42.000) We hebben een voordeel op het budget van de Wmo mobiliteitsvoorzieningen. Dit budget is naar aanleiding van de nieuwe inkoop in 2020 naar boven bijgesteld omdat de prijs van grondstoffen en vervoer, en daarmee de kosten van de voorzieningen, omhoog zouden gaan. Door onder andere het effect van Corona zien we echter dat het herverstrekkingspercentage vele malen hoger ligt waardoor deze kosten stijging nog niet zichtbaar is in de uitgaven. Wmo, MGR beschermd wonen (voordeel 34.000) De MGR beheert regionaal het beschermd wonen budget voor de gemeenten van Nood-, en MiddenLimburg. Dit regionale budget wordt gedeeltelijk verdeeld over de verschillende gemeenten om lokaal uitvoering te kunnen geven aan de wettelijke taak. We hebben zowel in de september-. als de decembercirculaire Gemeentefonds extra compensatie gekregen voor de uitvoering van deze taak wat maakt dat we een totaal begrotingsvoordeel hebben van € 34.000 op het budget Beschermd Wonen. PARTICIPATIE Wsw (voordeel € 87.000) Wegens ontwikkeling in de loonkosten zijn de kosten gedaald ten opzichte van de begroting. De uitstroom is hoger geweest dan geraamd. Eenmalige energietoeslag (nadeel € 196.500, budgetneutraal reserve) In 2022 hebben we € 1.143.000 middelen ontvangen ter compensatie van de gestegen energielasten voor de lagere inkomens.
In dit bedrag is inclusief een voorschot voor 2023. In de laatste twee maanden van 2022 kwamen nog veel aanvragen voor een eenmalige energietoeslag binnen. Dat betekent dat we uiteindelijk meer toeslagen hebben uitgekeerd dan eerder gedacht. In totaal hebben we € 813.500 uitgegeven. Dat betekent dat we niet het veronderstelde bedrag van € 517.000 konden overhevelen naar 2023, maar daadwerkelijk € 329.500 overgeheveld is naar 2023. Dat leidt tot een nadeel van € 196.500. BBZ zelfstandigen (nadeel € 48.000) De voormalige TOZO regeling voor levensonderhoud is voor een uitloopperiode (1 oktober 2021 tot en met 31 maart 2022) verstrekt als zogenaamde BBZ 'light'. Een achttal ondernemers heeft hier in onze gemeente gebruik van gemaakt. We hadden deze kosten initieel niet geraamd; dit leidt tot een nadeel op deze post van € 60.000. Daarnaast zijn er rijksbijdrage op oude kapitaalverstrekkingen aan BBZ van € 12.000, hetgeen het nadeel verkleint tot € 48.000. JEUGDZORG Maatwerkvoorzieningen Jeugd – Zorg in natura (voordeel € 202.000) Op de totale uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Jeugd hebben we een voordeel van € 202.000. In de tweede bestuursrapportage 2022 voorzagen we een overschot van €500.000. Om risico's van mogelijke overschrijding te voorkomen is €300.000 afgeraamd.
Dat we nu de resterende middelen toch overhouden komt door: de effecten van sturing & inkoop; het aantal unieke cliënten met zorg is afgenomen; minder declaraties van de top 5 duurste aanbieders; minder inwoners met een zware zorgindicatie; de wijziging in de wet Woonplaatsbeginsel (zie voor toelichting hieronder). Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf Een groot deel van het totale voordeel van € 202.000 is het gevolg van het woonplaatsbeginsel. Via de algemene uitkering hebben we vanuit het Rijk een bedrag van € 637.000 ontvangen voor de hogere kosten als gevolg van het woonplaatsbeginsel. Deze middelen zijn via de begroting toegevoegd aan het budget voor de maatwerkvoorzieningen Jeugd. De werkelijke kosten voor cliënten die als gevolg van het woonplaatsbeginsel onder verantwoordelijkheid van Beesel vallen zijn in 2022 uitgekomen op ca. € 535.000. Hier hebben we dus een voordeel van € 102.000.
Programmarekening 2022
29
Jeugdbescherming (voordeel € 69.000) Op basis van de voorlopige afrekening met betrekking tot de regionale voorziening Jeugdbescherming hebben we een voordeel van € 69.000. Bij de GI’s, en met name BJZ is een terugloop van maatregelen te zien. Dit is een landelijke trend. Het is niet helemaal duidelijk waardoor deze wordt veroorzaakt. Om meer zicht te krijgen op de terugloop komt er nog een overleg met de betrokken ketenpartners waaronder de GI's, RvdK, lokale toegang en de gemeenten. GEZONDHEID Binnen het beleidsveld Gezond hebben we geen afwijkingen groter dan € 25.000. ONDERWIJS Binnen het beleidsveld Onderwijs hebben we geen afwijkingen groter dan € 25.000. GEMEENSCHAP Binnen het beleidsveld Gemeenschap hebben we geen afwijkingen groter dan € 25.000.
Programmarekening 2022
30
Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig Wat hebben we bereikt? Onze gemeenschap verlangt een mooie, groene, rustige, goed onderhouden en duurzame woongemeenschap, met veel voorzieningen en bedrijvigheid, maar waar het dorpse karakter behouden blijft. We hebben met de toevoeging van woningen en de voorbereiding van nieuwe plannen onze woongemeenschap versterkt. Met wijkaanpak hebben we ook gewerkt aan de leefbaarheid van bestaande wijken. We onderhouden onze basisvoorzieningen en hebben nieuw groen aangeplant ten behoeve van een goed onderhouden woonomgeving. Met de herinrichting van Centrum Reuver is de beleving in het centrum verbeterd waarmee de aantrekkelijkheid voor bezoekers is vergroot. Voor het centrum van Offenbeek zijn de voorbereidingen ook van start gegaan.
Wat hebben we ervoor gedaan? Ruimtelijke ordening & ontwikkeling Wonen We zijn aan de slag geweest met de (plan)ontwikkeling van diverse woningbouwplannen. In november 2022 is uw gemeenteraad geïnformeerd over de lopende woningbouwplannen met een raadsinformatiebrief. Enkele grote woningbouwontwikkelingen lichten we toe: Lopende projecten en initiatieven in opstartfase: Voor de grondexploitaties van woningbouwplannen bij Oppe Brik, Parklaan en Heijackerstraat verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid waar meer uitvoerig op de grondexploitaties wordt ingegaan. Het wijzigingsplan 'Heijackerstraat' is in 2022 ter inzage gelegd na een participatieproces met de buurt doorlopen te hebben. Het bestemmingsplan voorziet in het toevoegen van woningen in de kern Beesel. Het plan bestaat uit vrijstaande woningen, twee-onder-een-kap-woningen en rijwoningen en is gericht op starters, doorstromers en senioren. Daarnaast zijn we in overleg met een projectontwikkelaar om woningbouw mogelijk te maken aan de Kleine Solberg in Beesel. Voor de middellange termijn is de locatie van garage Lennaerts een potentiële woningbouwlocatie. Voor de achterblijvende locatie van de basisschool aan de Kerkstraat, gaan we uit van behoud van het oude gebouw en invulling met woningen van het resterende deel. We hebben met Nester diverse gesprekken gevoerd over de ontwikkeling van Rustoord.
Wij verwachten dat in de 1e helft van 2023 meer duidelijkheid te hebben over het vervolg van een ontwikkeling van deze locatie. De woningnood en de huisvesting van urgent woningzoekenden vraagt ook om snelheid en innovatieve oplossingen. We onderzoeken samen met de woningcorporatie de mogelijkheden om flexwoningen te realiseren voor diverse doelgroepen. Tevens is Nester gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden voor planontwikkeling aan de Pastoor Vranckenlaan. Voor dit initiatief vragen we extra aandacht voor de stedenbouwkundige inpasbaarheid in de directe omgeving. Vergunde locaties: De omgevingsvergunningen zijn onherroepelijk geworden voor het realiseren van 12 en 28 appartementen aan de Rijksweg ter hoogte van de voormalige apotheek en naastgelegen locatie. Ook is er een vergunning verleend voor 15 levensloopbestendige appartementen aan de Keulseweg, tegenover het Grescollege. Er is een omgevingsvergunning verleend voor het realiseren van in totaal 6 appartementen in de voormalige bakkerij aan de Kerkstraat in Beesel. Afgeronde projecten: De woningen aan het Fatimahof in Offenbeek zijn gereed. Er wordt nu gewerkt aan de afronding in de openbare ruimte. De 12 appartementen aan het begin van de Keulseweg (voormalige locatie Schulink) zijn gerealiseerd.
Programmarekening 2022
31
Bovenstaand geeft een indruk van de grotere ontwikkelingen. Daarnaast hebben wij uiteraard ook diverse kleinere particuliere initiatieven gefaciliteerd en doorlopen we hiervoor planologische procedures. Verder hebben we binnen het thema wonen in 2022 gewerkt aan:
Woonzorgvisie: In 2022 zijn we gestart met het proces om te komen tot een nieuwe woonzorgvisie. Adviesbureau STEC begeleidt ons in dat proces, waarbij we de 'mens' en de 'stenen' beter met elkaar gaan verbinden.
Prestatieafspraken: Ook in 2022 is gewerkt aan de prestatieafspraken. De prestatieafspraken zijn in december 2022 vastgesteld en zijn voortgekomen uit gesprekken met woningcorporatie Nester, woningcorporatie Woonwenz, huurdersbelangenvereniging BRES en gemeente Beesel. HBV Venlo heeft de prestatieafspraken getekend als gezien, vanwege hun beperkte rol op dit moment. We hebben onder andere afspraken gemaakt over vastgoedontwikkeling, betaalbaarheid, toewijzing, duurzaamheid en leefbaarheid. In december 2022 bent u hierover met een raadsinformatiebrief geïnformeerd.
Woondeal en landelijke woonaanpak: De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft een snelle start gemaakt met de uitwerking van een 'Nationale Woonen Bouwagenda' (NWBA). Het eerste uitgewerkte 'Programma Woningbouw' is er op gericht om de woningbouwproductie op te voeren naar 100.000 woningen per jaar. De totaalopgave richt zich op het toevoegen van 900.000 woningen in 9 jaar in heel Nederland. De minister heeft aangekondigd kwantitatieve en kwalitatieve prestatieafspraken te willen maken met medeoverheden en woningcorporaties om de woningbouwopgave te realiseren. Voor deze landelijke prestatieafspraken werd eerst een indicatief bod aan de provincies gevraagd, welke uiterlijk op 1 oktober opgevolgd werd door een definitief bod. Het Limburgs bod betreft een minimum aantal van 26.550 toe te voegen woningen tot en met 2030. Daarnaast is in het provinciale bod aangegeven dat er bereidheid is om 20.000 extra woningen te bouwen. Het bod is een minimum bod, waarbij het belangrijk is, om deze met regelmaat te herijken. Uiteindelijk hebben de afspraken in het voorjaar van 2023 geleid tot (regionale) woondeals.
Town Deal: We hebben ons in 2022 aangemeld om mee te doen met een Town Deal. De Town Deal is specifiek ontwikkeld door het Rijk op verzoek van en in samenwerking met de koepels M50, P10 en K80 (respectievelijk de koepels van de middelgrote, plattelands- en kleine gemeenten) en zijn gericht op ondersteuning aan kleinere gemeenten- ten aanzien van de ruimtelijke opgaven. De Town Deal is een aanvulling op sinds 2015 lopende City Deals voor grootstedelijke opgaven. Inmiddels heeft het Rijk aangegeven dat zij graag met Beesel aan de slag wil voor de Town deal. In 2023 zullen wij dit nader uitwerken.
Startersleningen: Met de starterslening helpt de gemeente starters op de woningmarkt. Het maximale aankoopbedrag om in aanmerking te komen voor een starterslening is in 2022 verhoogd naar 245.000 euro. Dat ligt gelijk met het maximale bedrag dat de provincie in haar verordening hanteert. Het maximale bedrag dat starters kunnen lenen komt daarmee op 49.000 euro. Dit biedt met name jongeren de kans om een huis kopen als ze dat niet volledig door de bank gefinancierd krijgen. Zij hoeven dan de eerste drie jaar geen rente en aflossing te betalen. In 2022 zijn 8 startersleningen verstrekt.
Grondverkoop: In het afgelopen jaar hebben we een nieuwe beleidsregel vastgesteld voor de verkoop van reststroken binnen de gemeente Beesel. In deze beleidsregel zijn we onder meer in gegaan op de vraag hoe de gemeente omgaat met de verkoop van deze reststroken. Dit heeft geresulteerd in meer aanvragen en verkopen.
Omgevingswet: De inwerkingtreding van de Omgevingswet is wederom uitgesteld. Deze staat nu gepland voor 1 januari 2024. Dit neemt niet weg dat in 2022 de nodige stappen in het kader van de implementatie zijn gezet. Zo heeft de Raad het participatiebeleid, de verordening adviescommissie en de advieslijst vastgesteld. Ook de inrichting van werkprocessen is doorgegaan. Sinds 1 maart 2021 werken we met de VTH applicatie Squit 20/20. Hiermee is de basis op orde voor de uitvoering van onze processen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) volgens de Omgevingswet. Afgelopen jaar is gewerkt aan de doorontwikkeling van deze VTH applicatie. Deze doorontwikkeling
Programmarekening 2022
32
pakken we samen met onze partners binnen het Samenwerkingsverband Gemeenschappelijke Informatievoorziening VTH (SGIV) en de leverancier op.
Basisvoorzieningen We hebben ons in 2022 ingezet voor een prettig en gezonde leefomgeving. Hier dragen goede basisvoorzieningen aan bij. Voor een deel van deze basisvoorziening kennen we een onderhoudsplan. We hebben daarnaast de volgende zaken in 2022 opgepakt:
Glasvezel: De werkzaamheden zijn in de laatste fase van de uitvoering en worden in 2023 afgerond.
Nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2023-2027: In december 2022 heeft de raad het GRP 2023-2027 vastgesteld.
Vervangen Gresriolering deel Rijksweg en Mariastraat: We hebben een bestek laten opzetten voor het vervangen van de oude gresrioleringen in de trottoirs langs de Rijksweg. Aanbesteding en uitvoering zal plaatsvinden in 2023.
Vervanging pompen en leidingwerk rioolgemaal Bussereindsweg en Rijkel: We hebben opdracht verstrekt voor het vervangen van de rioolwaterpompen en een deel van het leidingwerk in de hoofdgemalen aan de Bussereindseweg en Rijkel. De werkzaamheden worden in 2023 voltooid.
Groene berging Beekstraat: Conform het GRP 2023-2027 wordt het project ‘aanleg van de groene berging Beekstraat’ in 2023 voltooid, na start van de uitvoering in 2022.
Brede Wijkaanpak: de voorbereidingen voor de wijkaanpak Wildenkamp zou in 2022 worden opgepakt, maar zijn in de 2e berap reeds doorgeschoven naar 2023.
Groen Groen is een belangrijk onderdeel van een prettige, gezonde leefomgeving en draagt in belangrijke mate bij aan biodiversiteit en het tegengaan van klimaatverandering. In 2022 hebben we in groen geïnvesteerd door: Een fors aantal gebieden zijn voorzien van schaduwbomen en leveren hierdoor een bijdrage aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en de beleving. In de parkzone van Hovergelei en in de speeltuin aan de Ben Verstappensingel hebben we bomen geplant. Ook zijn binnen de bebouwde kom bomen aangeplant binnen de campagne Buurtboom. Bewoners konden locaties aandragen die in aanmerking kwamen voor het planten van een jonge boom. In het buitengebied hebben we langs de St. Anthoniusstraat in Beesel gebiedsvreemde coniferen verwijderd en inheemse bomen geplant. Vanwege de klimaatverandering vertonen de beuken langs de Broeklaan uitval. De slechte bomen zijn vervangen door eiken en esdoorns en de goede beuken worden beschermd door een kalklaag. Hierdoor hebben ze minder last van zonnebrand en we hopen dat deze zich zullen herstellen. De aanplant van het Voedselbos Beesel heeft afgelopen jaar een grote vlucht genomen. Samen met een grote groep vrijwilligers zijn in meerdere plantdagen voedselplanten ingeplant. De groep vrijwilligers heeft eveneens een website opgezet voor het laatste nieuws rondom de plantdagen en andere informatie: www.voedselbosbeesel.nl.
Programmarekening 2022
33
Economie en bedrijven Toekomstbestendige Centra Gemeente Beesel
Toekomstbestendig Centrum Reuver: In 2022 is de herinrichting van het Centrum afgerond en heeft een feestelijke opening plaatsgevonden. De beleving in het centrum, onder andere door de aanwezigheid van terrassen op het Raadhuisplein, is hiermee toegenomen.
Samenwerking Centrum Reuver: Na de twee coronajaren 2020 en 2021, gloorde in 2022 meer licht aan de horizon. Echter de energiecrisis, de hoge prijsinflatie en de tekorten op de arbeidsmarkt vormen een nieuwe uitdaging voor de ondernemers. Juist in deze moeilijke tijd hebben we de banden met de ondernemers verder verstevigd. Het College heeft diverse werkbezoeken gebracht aan ondernemers. De samenwerking met de begin 2022 opgerichte ondernemersvereniging SOC-R wordt door beide partijen als positief en constructief ervaren. Samen zijn we aan de slag gegaan om verder uitvoering te geven aan het uitvoeringsprogramma. Hierover bent u eerder geïnformeerd via een Raadsinformatiebrief.
Toekomstbestendig Centrum Offenbeek: In de Raadinformatiebrief van 12 oktober 2022 is de Raad uitgebreid geïnformeerd over het proces inzake de herinrichting van centrum Offenbeek. De Raad heeft vervolgens in de begroting 2023 het krediet vastgesteld. Op een ondernemersbijeenkomst eind november 2022 is het voorlopig ontwerp gepresenteerd. Hierna hebben individuele vervolggesprekken met ondernemers plaatsgevonden. Dit krijgt een vervolg in 2023. Hierover wordt de Raad nader geïnformeerd in een werkvergadering.
Duurzame (her)ontwikkeling Reuver Bedrijvenboulevard In 2022 is het wijzigingsplan voor de uitbreiding van het bedrijventerrein Roversheide ter inzage gelegd. Vaststelling van het plan wordt voorzien in 2023. Regionale samenwerking / Bedrijfscontacten We hebben in 2022 regelmatig bedrijfsbezoeken afgelegd. Op deze manier weten we wat er bij de bedrijven speelt en hebben we, daar waar nodig, in kunnen spelen op de behoefte van onze ondernemers. Na de twee coronajaren hebben we weer een Dag van de Ondernemer georganiseerd met ontbijtsessies op meerdere ondernemerslocaties.
Samenwerking Brüggen: in 2022 hebben we samen met partnergemeente Brüggen én de Businessclub Maas-Rhein het tweede Grenztreffen voor onze ondernemers voorbereid. Het Grenztreffen is uiteindelijk een nieuwjaarsbijeenkomst geworden met een hoge opkomst van ruim 120 lokale en regionale ondernemers.
Afval We zijn als gemeente Beesel verantwoordelijk voor het inzamelen van afval. Afval, of grondstoffen, en daarmee circulariteit zijn belangrijke thema's binnen het duurzaamheidsbeleid. In 2022 hebben we ons specifiek ingezet op de volgende zaken:
Afvalstoffenheffing: Met ingang van 2022 is de hoogte van de tarieven van de afvalstoffenheffing gestegen. Deze bleek afdoende om de stijging van de kosten voor inzameling, scheiding en verwerking van afval- en grondstoffen op te vangen. Een verdere stijging met ingang van 2023 is daarom niet noodzakelijk gebleken.
Grondstoffenplan: In november 2022 zijn we met een eerste werkvergadering met de Raad gestart met het proces voor het nieuwe afvalbeleid.
Containeromwisselingen en - reparaties | afvalkalender | klantencontactcentrum: In 2022 hebben uit het uitzetten, omwisselen en repareren van de minicontainers uitbesteed aan PreZero. Dit gaat naar tevredenheid. We merken dat het klantcontactcenter goed gevonden wordt door de inwoners bij klachten of meldingen. Ook het gebruik van de afvalkalender groeit onder de inwoners en blijven wij stimuleren. Doordat de registratie van meldingen/klachten beschikbaar zijn via een portal kunnen wij dit op de voet volgen en hebben wij rapportages beschikbaar waar op bijgestuurd kan worden.
Programmarekening 2022
34
Circulair ambachtscentrum: voor het circulair ambachtscentrum verwijzen we naar de paragraaf duurzaamheid.
Aanbestedingen 2022: We hebben in 2022 twee Europese aanbestedingen gedaan. De eerste aanbesteding betrof de inzameling en verwerking van oud papier en karton. Deze aanbesteding heeft samen met de gemeente Peel en Maas en Horst aan de Maas plaatsgevonden. Deze opdracht is gegund aan Peeters Papier Recycling en Smurfit Kappa Recycling B.V. De tweede aanbesteding betrof de inzameling en verwerking van Klein Chemisch Afval. Deze opdracht is gegund aan PreZero Special Waste B.V voor de standplaatsinzameling en aan Renewi Nederland BV is de apothekersroute gegund. De aanbesteding vond plaats samen met de gemeenten Peel en Maas, Horst aan de Maas, Bergen en Gennep. De contracten voor beide diensten zijn op 1 januari 2023 ingegaan.
Rechtszaak Veolia | Afvalsamenwerking Limburg (ASL): Het hoger beroep van Veolia tegen de uitspraak van de rechtbank van 23 februari 2022 in de bodemprocedure met ASLgemeenten/Veolia dient momenteel bij het Hof in 's-Hertogenbosch. Het hoger beroep betreft zowel de hoogte van de vermarktingskosten als het verschil in inzicht rondom de kwaliteit van het PMD (plastic/metaal/drankpakken) na de bron in de sorteerinstallatie in Marl. Wanneer we de uitspraak van het Hof mogen verwachten is momenteel niet duidelijk.
Milieu Milieu kent twee zijden. Enerzijds is Milieu onderdeel van onze duurzaamheidsvisie en het daarmee samenhangende actieprogramma. Milieu is daarmee ook in 2022 een belangrijke beleidsambitie van de gemeente Beesel. De acties die vallen onder de duurzaamheidsvisie worden verantwoord in de paragraaf duurzaamheid. Anderzijds valt onder Milieu onze wettelijke en toezichthoudende taken als gemeente: vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan de volgende onderdelen van VTH: VTH Beleidsplan en de uitvoeringsnota 2019-2023 Met het door de Raad vastgestelde VTH Beleidsplan en de uitvoeringsnota gemeente Beesel 20192023, borgen wij de hantering van een sluitende beleids- en operationele cyclus voor het resultaat gericht organiseren en sturen van onze taken op het gebied van vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Ons handhavingsbeleid bevat een probleem- en risicoanalyse, beleidsdoelen en een toezichts- en sanctiestrategie. Dit hebben we regionaal via de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) afgestemd. Uitvoeringsprogramma 2022 Het uitvoeringsprogramma 2022 hebben we voor 1 januari 2022 regionaal afgestemd. Het college heeft dit op 14 december 2021 vastgesteld. Per raadsinformatiebrief van 6 januari 2022 is het uitvoeringsprogramma 2022 aan de raad aangeboden.
Vergunningverlening We hebben in 2022 in totaal 456 aanvragen en meldingen behandeld. Dit betreft informatieverzoeken principeverzoeken, aanvragen om een omgevingsvergunning en meldingen met de volgende activiteiten: 142 omgevingsvergunningen; 1 intrekking op verzoek van een omgevingsvergunning met de activiteit bouwen; 86 meldingen met de activiteit sloop; 7 meldingen met de activiteit milieu; 6 meldingen met de activiteit bodem(energie); 138 informatieverzoeken; 47 principeverzoeken; 29 welstandsverzoeken.
Toezicht en handhaving: Ons vergunningenbestand voor bedrijven is actueel. Het aantal vergunningplichtige bedrijven is ten opzichte van 2021 stabiel gebleven met 9 vergunningplichtige bedrijven en blijft dit naar verwachting ook. Het effect van het steeds
Programmarekening 2022
35
ruimer wordend kader voor meldingsplicht in de milieuwetgeving heeft nog maar minimaal invloed op ons huidige vergunningplichtige bedrijvenbestand.
Conclusies uitvoering toezicht en handhaving We hebben minder milieucontroles uitgevoerd dan geraamd. Dit is onder andere het gevolg van de naweeën van de Corona pandemie. In Q1 van 2022 hebben we bewust minder fysieke milieucontroles uitgevoerd. Ook zetten we normaliter voor bepaalde controles medewerkers van andere gemeenten in. Vanwege beperkte capaciteit was dit in 2022 in mindere mate mogelijk; Het nalevingsgedrag van de milieuwetgeving van de door ons gecontroleerde bedrijven is goed. Bij 9% van de uitgevoerde milieucontroles werden één of meerdere overtredingen geconstateerd. Als gevolg hiervan hebben we een zeer beperkt aantal hercontroles hoeven uit te voeren; Het bouwtoezicht heeft meer inzet van uren gevergd dan geraamd. Dit is het gevolg van controles van bouwontwikkelingen in uitvoering en constateringen van zaken welke strijdig zijn met het bestemmingplan. We zien een toename van het aantal sloopmeldingen en vergunningen waarbij asbest is betrokken. Dit heeft meer toezichtscapaciteit gevraagd dan we hadden geraamd.
Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD LN) We hebben samengewerkt met onze partners van de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN). Deze werkzaamheden bestonden onder andere uit het uitvoeren van milieucontroles, het verlenen van vergunningen, het verstrekken van specialistisch advies, het uitvoeren van controles op het gebied van energie en deelname aan de regionale 24 uurs piketregeling. Deze producten hebben we geleverd zoals opgenomen in het Regionaal Uitvoeringsprogramma (RUP). In maart 2021 bood de adviescommissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (commissie Van Aartsen) het rapport “Om de leefomgeving” aan. Hierin stelt de commissie dat verdere verbeteringen in het VTH-stelsel nodig zijn om schade voor het leefmilieu te beperken. De commissie stelt daarin dat het stelsel nog niet op het gewenste niveau functioneert, effectiever en slagvaardiger moet worden en nog steeds wordt gekenmerkt door fragmentatie en vrijblijvendheid. Omgevingsdiensten kunnen daardoor niet functioneren zoals de bedoeling was bij de oprichting van dit stelsel. De commissie geeft een 10 -tal met elkaar samenhangende aanbevelingen mee om dit te verbeteren. Voor de RUD LN was het rapport Van Aartsen aanleiding om (nogmaals) te kijken naar mogelijke verbeteringen in organisatie/resultaten van de RUD LN en daarmee het positief effect op de leefomgeving nog te verhogen.
Lysias advies heeft in opdracht van RUD LN in 2021 een onderzoek uitgevoerd waarin ze hebben onderzocht wat er, aanvullend op eerder genomen of ingezette maatregelen, nog nodig is. Lysias kwam hierin met een aantal extra aanbevelingen. In december 2021 gaf het Algemeen Bestuur opdracht om een toekomstplan voor de RUD LN uit te werken waarmee de RUD LN als netwerkorganisatie kan voortbestaan en waarbij rekening wordt gehouden met de adviezen van de commissie Van Aartsen. Het Dagelijks Bestuur heeft die opdracht opgepakt en nog aangescherpt met de ambitie om niet alleen een robuuste Omgevingsdienst na te streven, maar ook een dienst die zich in kwaliteit en resultaat kan meten met de beste andere diensten in het land. Alle partners hebben ambtelijk hun steentje bijgedragen aan het opstellen van een ambitieus plan om de gestelde doelen te bereiken. Het plan dat hieruit is voortgekomen is op 7 juli 2022 in het Algemeen Bestuur gepresenteerd en met algemene stemmen vastgesteld. Het Algemeen Bestuur gaf opdracht om dit plan “met kracht” uit te voeren. Het plan van aanpak geeft niet alleen een koers aan, maar bevat ook een groot aantal voorstellen die zullen worden opgepakt en waarmee invulling wordt gegeven aan de gewenste koers.
De acties zijn gekoppeld aan de zogenoemde Big-8 en omvatten de 6 deelgebieden: Beleid (regionaal VTH-beleid en handhavingsstrategie); Regionaal Uitvoeringsprogramma (meer outputgericht); Monitoring van resultaten (o.a. ontwikkelen dashboard); Sturen op resultaat als één omgevingsdienst (o.a. mandaat aanpassen); Kwaliteitszorg (kennis, proces, product) op niveau brengen; Juridische borging (in de gemeenschappelijke regeling) van voorgestelde aanpassingen.
Programmarekening 2022
36
Op ieder van deze deelgebieden zijn meerdere concrete acties voorgesteld, verspreid over 2022 tot en met 2024. Die acties worden nu gezamenlijk uitgewerkt.
Verkeer In 2022 hebben we ons ook op het gebied van verkeer ingezet voor een prettige en gezonde leefomgeving. Bereikbaarheid en slimme en duurzame mobiliteit dragen hier namelijk aan bij. In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan de volgende projecten op het gebied van verkeer:
Slimme en duurzame mobiliteit: Duurzaam deelvervoer Noord-Limburg (DDL) (MobilityMixx): In 2021 is gestart met Mobility Mixx ter uitvoering van het project Duurzaam Deelvervoer Noord-Limburg. De samenwerking en uitvoering van de opdracht door/met MobilityMixx is echter als onvoldoend ervaren. We hebben eind 2022 toegewerkt naar een beëindiging van de overeenkomst met MobilityMixx. Daarnaast zijn we op zoek naar een andere oplossing voor het uitvoeren van zakelijk dienstreizen. Dit loopt door in 2023.
Verkeersveiligheid/verkeersknelpunten: Er is in 2022 gestart met gedragsaanpak op verschillende straten, waaronder de Burgemeester Janssenstraat en Heerstraat. Daarnaast zijn we naar aanleiding van verschillende klachten en meldingen aan de slag gegaan met de problematiek rondom vrachtverkeer.
Aanpak vrachtverkeer: Naar aanleiding van meerdere klachten en meldingen omtrent vrachtverkeer heeft er in 2022 een gemeentebreed onderzoek naar een mogelijke regulering van vrachtverkeer plaatsgevonden. Begin 2023 heeft hier besluitvorming over plaatsgevonden. In de loop van 2023 zullen verkeersmaatregelen worden getroffen.
Groene Loper: De eerste fase van de Groene Loper is medio 2022 afgerond en inmiddels in gebruik. De voorbereiding van de tweede fase is gestart. Conform toezegging wordt uw raad in 2023 geraadpleegd bij de verdere voorbereiding.
Speelvoorzieningen We verwijzen naar de paragraaf Kapitaalgoederen voor de beleidsmatige toelichting.
Programmarekening 2022
37
Wat heeft het gekost? 3
Fijn wonen en bedrijvig
Primaire begroting 2022
Gewijzigde begroting 2022
Rekening 2022
Afwijking
Lasten Ruimtelijke ordening & ontwikkeling
790
1.060
3.387
-2.327
1.963
2.054
2.298
-244
334
413
405
8
Afval
1.083
1.185
1.109
75
Milieu
1.376
2.005
1.352
652
Verkeer
1.122
1.147
1.185
-39
96
106
105
1
6.763
7.968
9.842
-1.873
563
902
3.635
2.732
1.210
1.285
1.450
164
118
137
124
-13
Afval
1.386
1.488
1.399
-88
Milieu
33
589
147
-443
Verkeer
3
3
25
23
Speelvoorzieningen
0
0
0
0
Totaal baten
3.312
4.404
6.780
2.376
Totaal voor winstbestemming
-3.450
-3.564
-3.062
502
Basisvoorzieningen Economie en bedrijven
Speelvoorzieningen Totaal lasten Baten Ruimtelijke ordening & ontwikkeling Basisvoorzieningen Economie en bedrijven
Personeel formatie (programma 3, voordeel € 80.000) Dit voordeel is ontstaan, doordat de vacatureruimte wegens krapte op de arbeidsmarkt is ingevuld door inhuur i.p.v. formatie. Personeel inhuur (programma 3, voordeel € 49.000) Het budget voor extra milieucontroles heeft een overschot van € 20.000. De afspraak is om andere gemeente in te huren voor deze activiteiten. Zij hebben echter in deze arbeidsmarkt geen personele capaciteit over. Het overige voordeel wordt behaald door versnipperde voordelen op verschillende vakgebieden. Ruimtelijke ordening en ontwikkeling Grondexploitaties (budgetneutraal) Op begrotingsbasis ramen we geen baten en lasten van het Grondbedrijf. In de realisatie staan wel de baten en lasten. Zolang een complex in exploitatie is, boeken we het saldo van de inkomsten en uitgaven (in 2022: baten € 2.390.073 -/- lasten € 957.978 = € 1.432.095) aan het einde van het jaar over naar de balans en is dit resultaatneutraal. Gedeeltelijke vrijval verliesvoorzieningen Parklaan en Oppe Brik (€ 203.000 voordeel) Als voor een complex op basis van de jaarlijks geactualiseerde exploitatieopzet een verlies op eindwaarde optreedt, dan storten we hiervoor een bedrag in de voorziening voor verwachte verliezen. Parklaan: In de begroting 2022 was een verliesvoorziening opgenomen voor Parklaan ad € 353.000.
Op basis van de daadwerkelijke boekingen 2022 en de geactualiseerde inzichten
Programmarekening 2022
38
wordt het verlies voor Parklaan geschat op € 324.000, ofwel een voordeel ad € 29.000 t.o.v. de reeds eerder goedgekeurde verliesvoorziening. Oppe Brik: In de begroting 2022 was een verliesvoorziening opgenomen voor Oppe Brik ad € 1.505.000. Op basis van de daadwerkelijke boekingen 2022 en de geactualiseerde inzichten wordt het verlies voor Oppe Brik inmiddels geschat op € 1.331.000, ofwel een voordeel ad € 174.000 t.o.v. de reeds eerder goedgekeurde verliesvoorziening. De toelichting met betrekking tot bovenstaande verschillen treft u aan in de paragraaf 'Grondbeleid'. Omgevingswet (voordeel € 30.000) De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Vanwege het uitstel zijn onder andere de opleidingen verschoven naar begin 2023, en zijn hiervoor de middelen uit de begroting 2023 benut. Hierdoor resteren er niet gebruikte middelen in 2022. Basisvoorzieningen Binnen basisvoorzieningen is sprake van een nadeel van € 80.000. Dit wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen (< € 25.000). Economie en bedrijven Binnen het beleidsveld Economie en bedrijven hebben we geen afwijkingen groter dan € 25.000. Afval (per saldo neutraal via voorziening afval) We benoemen de grootste afwijkingen. Veolia (nadeel € 38.000, budgetneutraal i.v.m.
dekking voorziening Afval) Alle Limburgse gemeenten hadden tot 1 januari 2021 een overeenkomst met Veolia voor de sortering en vermarkting van huishoudelijk kunststof verpakkingsmateriaal. Er zijn enkele juridische/financiële conflicten ontstaan tussen partijen, o.a. over de eindafrekening 2018, extra vermarktingskosten PMD (plastic/metaal/drankenkartons) die Veolia in rekening wil brengen en wie de financiële gevolgen draagt van de brand in de sorteerinstallatie in Marl in 2019. De rechtsgang hierin is centraal opgepakt door Afvalsamenwerking Limburg. Momenteel dient deze zaak voor het Hof in 's-Hertogenbosch na een door Veolia ingesteld hoger beroep. Het nadeel in 2022 is ontstaan door een eindafrekening vermarktingskosten 2020 welke we in 2022 hebben ontvangen. Afvalfonds/Nedvang (voordeel € 53.000, budgetneutraal i.v.m. dekking voorziening Afval) - In 2022 waren de voorschotten op de kwartaalvergoedingen hoger dan verwacht; - Voor de eindafrekening 2020 en 2021 was rekening gehouden met een naheffing, gebaseerd op ervaring in de eerdere jaren. In 2022 hebben we de eindafrekening 2020 ontvangen. In tegenstelling tot een naheffing/betaling, hebben we een bedrag ontvangen ad € 13.723. We ontvangen vanuit Afvalfonds/Nedvang vergoedingen voor het inzamelen van verpakkingsmateriaal zoals plastic. De jaarafrekeningen van Afvalfonds/Nedvang vinden regelmatig jaren na dato plaats.