Programmabegroting 2026

Doel 2.4:

Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren

Lichamelijke beperkingen of chronische aandoeningen zijn van invloed op iemands lichamelijke gezondheid. Daarnaast spelen leefstijl en leeftijd een rol. Door de vergrijzing krijgen we een steeds grotere groep ouderen met een kwetsbare lichamelijke gezondheid. We stimuleren een gezonde leefstijl door sport en bewegen laagdrempelig te maken voor alle inwoners en door in te zetten op valpreventie.

Doel 2.5:

Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving

Ons uitgangspunt is dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Waar betaald werk (nog) niet mogelijk is, zijn er wellicht mogelijkheden om vrijwilligerswerk te kunnen doen. We zetten in op de bestrijding van armoede door preventie en het bieden van minimamaatregelen. Meedoen naar vermogen betekent ook nieuwkomers begeleiden bij het integreren en activeren. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie.

Doel 2.6:

Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar

We vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Sociale contacten in de eigen omgeving geven een veilig, verbonden gevoel. Voorzieningen voor ontmoeting, een toegankelijk verenigingsleven en mantelzorgondersteuning dragen hieraan bij. We stimuleren dat kinderen veilig en gezond opgroeien en zich ontwikkelen tot gelukkige, zelfstandige inwoners. Daarbij zetten we in op preventie door opvoed- en opgroeiondersteuning voor de omgeving waarin ze opgroeien. Programmabegroting 2026

20

We willen samen met inwoners en partners inzetten op het vergroten van het veiligheidsgevoel in onze samenleving.

Doel 2.7:

Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving

Een goede en veilige fysieke leefomgeving is een cruciale randvoorwaarde voor goede gezondheid. De Omgevingswet biedt kansen om de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening te vergroten en bij ontwikkelingen verplicht te stellen dat deze getoetst worden aan de mate waarin zij bijdragen aan de gezondheid van mensen. Wij sluiten daarom met onze gezondheidsdoelen aan op maatschappelijke en ruimtelijke opgaven.

Doel 2.8:

Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning

Bij zorggebruik gaat het om het gebruik van ondersteuning en de mate waarin inwoners ervaren dat deze het gewenst effect heeft. We volgen de ontwikkelingen in het Sociaal Domein beter en spelen hierop in. Dit doen we aan de hand van de kwalitatieve en kwantitatieve data en cliëntbeleving.

Wat gaan we er voor doen? Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Sinds 2023 geven we invulling aan het GALA akkoord. Doel van dit akkoord is een boost geven aan preventie en het verminderen van druk op de zorg. In het akkoord staan afspraken over het terugdringen van gezondheidsachterstanden, gezond ouder worden, een gezonde fysieke omgeving, een gezonde leefstijl, het versterken van de sociale basis en het versterken van de weerbaarheid en mentale gezondheid. Aan dit akkoord is een brede Rijksuitkering gekoppeld. Dit is de Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en sociale basis die ook wel Brede SPUK wordt genoemd. Deze regeling loopt tot en met 2026. In 2026 ontvangen we in totaal een bedrag van € 218.000 Dit is neutraal verwerkt op de diverse budgetten binnen 'programma 1 Beleven' en 'programma 2 Samenkracht'. Het kabinet wil grotendeels stoppen met specifieke uitkeringen, zoals de Brede SPUK. Het voornemen hierbij is dat gemeenten de middelen via het gemeentefonds krijgen met een korting van 10%. De middelen worden dan - in tegenstelling tot de SPUK - vrij besteedbaar, zonder afrekening achteraf. De meicirculaire 2025 heeft geen duidelijkheid geboden, of de Brede SPUK na 2026 naar het gemeentefonds gaat. Zonder voldoende middelen wordt er na 2026 minder bereikt op de doelen en ketenaanpakken die dit akkoord voor ogen heeft.

Integraal Zorg Akkoord (IZA) Het IZA richt zich op de houdbaarheid van het zorgstelsel. Dit akkoord heeft als doel de zorg, toegankelijk en betaalbaar te houden en een impuls te geven aan de beweging van zorg naar gezondheid. In het zorgakkoord zijn afspraken gemaakt om te zorgen dat we in de toekomst aan alle Nederlanders die dit nodig hebben zorg kunnen blijven bieden. Hiervoor wordt onder andere ingezet op samenwerking tussen het (gemeentelijk) Sociaal Domein en de eerstelijnszorg, preventie en het versterken van de eerstelijns zorg. Voor de uitvoering van dit akkoord stelt het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor de periode van 2023-2026 jaarlijks een specifieke uitkering (SPUK IZA) beschikbaar aan de samenwerkingsregio Noord- en Midden-Limburg. Voor de realisatie van de doelen zijn de 14 gemeenten een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. Venlo fungeert als mandaatgemeente. Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) Als uitbreiding van het IZA, wordt landelijk toegewerkt naar de ondertekening van het AZWA. Het AZWA heeft als doel de samenwerking tussen het sociaal en zorgdomein te versterken en de uitvoering van het IZA te versnellen.

Het AZWA is voor publieke gezondheid en preventie een belangrijk akkoord omdat het acties bevat over de samenwerking tussen gemeenten/sociaal domein en het zorgdomein, die gepaard gaan met veelal structurele en soms tijdelijke financiering. Bij de totstandkoming van het AZWA vormt gelijkwaardigheid tussen rijk, gemeenten en zorgverzekeraars een belangrijk uitgangspunt. Programmabegroting 2026

21

Doel 2.1:

x € 1.000

Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-1.768

Subdoel 2.1.1: Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan en vinden zo veel mogelijk oplossingen in het eigen netwerk Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. We helpen bij het creëren van sterke kernen en netwerken zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk. We zetten daarom in op informatie en advies, toegang en de sociale basis. In 2026 werken we binnen de regionale IZA-samenwerking verder aan de structurele borging van Welzijn op Recept. Dit is 1 van de 5 ketenaanpakken binnen het GALA en IZA. Bibliotheek Maas en Peel Het bibliotheekwerk vormt een belangrijke professionele basisvoorziening voor alle inwoners van de gemeente Beesel. De Bibliotheek Maas en Peel is hierin onze samenwerkingspartner. De basis voor de uitvoering is gelegd in het meerjarenbeleidsplan de Bibliotheek Maas en Peel 2025-2028. Conform eerdere besluitvorming wordt de subsidie ieder jaar verleend op basis van vastgestelde bestuurlijke uitgangspunten. De meerjarige subsidiebedragen zijn, inclusief indexering, in de begroting verwerkt. Op dit moment is het bibliotheekwerk nog geen wettelijke taak.

Naar verwachting treedt de gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen met ingang van 1 juli 2026 in werking. Dan krijgen gemeenten een wettelijke zorgplicht. Ter voorbereiding op de invoering van deze gemeentelijke zorgplicht ontvangen wij vanuit het Rijk in 2025 en 2026 aanvullend € 100.000. Naar verwachting zijn deze rijksmiddelen structureel, maar hierover is vanuit het Rijk nog geen definitief bericht ontvangen. Met de invoering van de wettelijke zorgplicht worden gemeenten ook verplicht om een bibliotheekplan vast te stellen. Dit staat in onze gemeente gepland voor de tweede helft van 2026. Naar verwachting zijn dan de eisen van de wettelijke zorgplicht en het daarbij behorende normenkader bekend. Op basis daarvan wordt een duidelijke inschatting gemaakt in hoeverre in Beesel al aan de wettelijke zorgplicht wordt voldaan en waar nog in geïnvesteerd moet worden. Zodra meer duidelijk is over de nieuwe huisvesting in Reuver, kan er een reële inschatting worden gemaakt van de totale kosten van exploitatie en activiteiten. Dan kunnen ook meerjarige subsidieafspraken worden gemaakt. Meerjarige afspraken stellen de bibliotheek in staat te zorgen voor continuïteit in de dienstverlening en de uitvoering van het (meerjarige) beleidsplan.

In afwachting van de invoering van de wettelijke zorgplicht, het normenkader en de vaststelling van het bibliotheekplan, zijn deze aanvullende middelen in 2026 nog niet bestemd en worden voor het bibliotheekwerk gereserveerd. Hieruit worden in 2026, vanwege het wegvallen van de SPUK Informatiepunt Digitale Overheid (IDO), onder andere de kosten voor het IDO bekostigd.

Subdoel 2.1.2: Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden We dragen bij aan een positief opvoedklimaat en zorgen dat je in Beesel kunt ontspannen, met plezier en gezond kunt opvoeden en opgroeien. We gaan voor een onbezorgde, gezonde en kansrijke start vanuit een stabiele en veilige situatie in de buurt, (voor)school, (sport)club, (jeugd- of cultuur)vereniging of ander laagdrempelig initiatief. Hiervoor leren jeugdigen zich veerkrachtig te ontwikkelen en kunnen ze zo goed mogelijk meedoen in de samenleving. Als uitdagingen voor jeugdigen en hun opvoeders (tijdelijk) te groot zijn om zelf - of samen met hun naasten - op te pakken, bieden we professionele ondersteuning. Deze ondersteuning is op maat, dichtbij de jeugdige en gericht op vroegtijdige interventies.

Programmabegroting 2026

22

In 2026 blijven we inzetten op preventie en het stimuleren van een sterk sociaal netwerk voor onze jeugdigen. Dit doen we onder andere met de continuering en verdere borging van Kansrijke Start, de doorontwikkeling van de preventiekalender, de continuering van Buurtgezinnen en de verdere uitrol van JIM (Jouw Ingebrachte Mentor). Verder stimuleren we talentontwikkeling via het jongerenwerk door middel van jongerenparticipatietrajecten en sociale vaardigheidstrainingen (SOVA). We stimuleren talentontwikkeling vooral door zichtbaar en bereikbaar te zijn voor de doelgroep. We geven uitvoering aan het Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid (GOAB), evalueren de beleidsperiode 2023-2026 en blikken vooruit op ambities voor 2027 en verder. Nu de subsidieaanvraag van basisschool Meander voor de regeling School en omgeving is afgewezen, onderzoeken we samen met de school en andere partners of het mogelijk is om (een deel van) de ideeën voor een rijke schooldag toch vorm te kunnen geven. Dit met als doel het vergroten van kansengelijkheid onder kinderen. Samenwerking Onderwijs en Kinderopvang In de programmabegroting 2025 is voor de jaren 2025 en 2026 formatie-uitbreiding van 0,67 fte opgenomen voor leerplicht. Vanaf 2027 maken we deze uitbreiding structureel.

Dankzij deze uitbreiding kunnen we blijven investeren in preventie ondanks de stijgende verzuimmeldingen en de toenemende complexiteit van casussen. We doen dit door samenwerking binnen onze organisatie, met scholen, Jeugdgezondheidszorg en partners in de regio. Zo blijven we in staat om vroegtijdige signalen op te vangen, verzuim en risico op verzuim in beeld te brengen en waar mogelijk verzuim terug te dringen. Dit draagt bij aan het versterken van ontwikkelkansen van kinderen en het voorkomen van langdurige uitval. Programma Integraal Kindcentrum Beesel (IKC) Ook met het programma Integraal Kindcentrum (IKC) Beesel dragen we bij aan een goed opvoedklimaat voor kinderen. Zie hiervoor verder onder programma 2, subdoel 2.7.2.

Doel 2.2:

x € 1.000

Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving. Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-219

Subdoel 2.2.1: Dalen overgewicht en roken We volgen de lijn van het nationaal preventieakkoord en willen het aantal volwassenen en jeugdigen met overgewicht en dat rookt laten dalen. Het stimuleren tot gezond gedrag doen we door de keuze gemakkelijk en vanzelfsprekend te maken. Naar aanleiding van de motie 'Elk kind een gezonde maaltijd' ontvangen alle leerlingen op de basisscholen in onze gemeente tot en met schooljaar 20262027 gedurende 5 dagen per week 1 stuk fruit of groente per leerling. Ook op de kinder- en gastouderopvang is aandacht voor gezonde voeding. De JOGG-regisseur voert ook in 2026 het programma 'Groenteboxjes' uit om pedagogische medewerkers te ondersteunen om groente als tussendoortje te integreren in het dagelijks ritme van kinderen. Rookvrije Generatie In aanvulling op de Rookvrije Generatie is samen met de gemeenten in de regio Noord-Limburg gekeken hoe we deze aanpak ook kunnen inzetten voor andere soorten middelengebruik. Dit heeft geresulteerd in een regionaal projectplan 'Verslavingsvrije Generatie', een regionale subsidieaanvraag voor de Investeringsagenda en een aanvullende subsidieaanvraag bij de provincie. Leefstijlinterventies jongeren In 2025 zijn vanuit de samenwerking binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) stappen gezet om de ketenaanpak 'Overgewicht en obesitas bij kinderen' regionaal te implementeren.

In 2026 is de ketenaanpak lokaal operationeel. Hiervoor werken we samen met de GGD en de gemeente Venlo, met wie we gezamenlijk de functie van Centrale Zorgverlener organiseren. De rol van lokale projectleider wordt intern ingevuld. Programmabegroting 2026

23

Bij deze ketenaanpak werken professionals in de zorg samen voor kinderen met overgewicht en obesitas. Financiering vindt gedeeltelijk plaats uit het basispakket van de zorgverzekering (voor kinderen met een medische indicatie) en gedeeltelijk door gemeenten. De doelgroep, het bereik en het effect van de ketenaanpak worden doorlopend gemonitord en afgezet tegen de beschikbare lokale en (IZA) rijksmiddelen. Overgewicht Gemeente Beesel heeft een JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht)-regisseur. Deze regisseur stimuleert lokale organisaties bij het uitnodigen tot gezond gedrag en het realiseren van een gezonde omgeving. Dit gebeurt onder de noemer 'Samen Fit'. Dit doen we onder andere door het faciliteren van sportverenigingen, uitnodigen tot bewegen in de openbare ruimte, gezonde kantines, aandacht voor gezonde leefstijl bij de jongste jeugd door samenwerking met onderwijs en kinderopvang (in samenwerking met de vakleerkracht bewegingsonderwijs en de buurtsportcoach), motorische screening en de Rookvrije Generatie. Deze activiteiten worden in 2026 gecontinueerd. Daarnaast is de JOGG-regisseur als lokale projectleider betrokken bij het opzetten van de ketenaanpak overgewicht en obesitas bij kinderen.

Doel 2.3:

x € 1.000

Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-8.539

Subdoel 2.3.1: Ondersteuning eenzaamheid Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 primair verantwoordelijk voor het vormgeven van een aanpak tegen eenzaamheid. De gemeente Beesel is aangesloten bij het landelijk actieprogramma Eén Tegen Eenzaamheid. Bewustwording, maatschappelijk initiatief en een lokale aanpak zijn de actielijnen uit dit programma. Door middel van een jaarlijks uitvoeringsplan bevorderen we dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt, dit bespreekbaar maken en weten waar ze terecht kunnen met signalen van eenzaamheid. Voor mensen die ernstige eenzaamheid ervaren is er ondersteuning door het Steunpunt Eenzaamheid. Hiermee dragen we bij aan het verminderen van het aantal volwassenen in onze gemeente dat zich eenzaam voelt.

Subdoel 2.3.2: Mentale gezondheid: Maatwerkvoorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en / of het netwerk van de inwoner We richten ons op preventie en maatwerkvoorzieningen die bedoeld zijn voor een kleine groep inwoners met veelal ernstige psychische problematiek. Door de ernstige psychische problematiek ervaren deze inwoners meerdere problemen op verschillende leefdomeinen zoals wonen, financiën en zelfredzaamheid. De maatwerkvoorzieningen stimuleren de zelfredzaamheid en het netwerk van deze groep kwetsbare inwoners. Hierdoor krijgen zij de mogelijkheid om in de gemeenschap te wonen en mee te doen. De huidige raamovereenkomsten van maatwerkvoorzieningen sociaal domein hadden een looptijd tot en met 31 december 2025. De gemeenten van Noord-Limburg werken aan nieuwe inkoop- of verlenging van bestaande raamovereenkomsten voor maatwerkdiensten in het sociaal domein. Zowel voor de nieuwe contracten als ook voor de verlengingen moeten gemeenten zich houden aan de ‘Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) reële tarieven’. Hiervoor is een reëel tarievenonderzoek uitgevoerd. Naar aanleiding van dit onderzoek moeten de nieuwe tarieven verhoogd worden. Door deze nieuwe tarieven en indexatie is het budget voor zowel Wmo als Jeugd verhoogd ten opzichte van 2025.

Programmabegroting 2026

24

Maatwerkvoorzieningen Wmo Begeleiding Nadeel € 96.000 In navolging van de indicaties huishoudelijke hulp verwachten we door de vergrijzing ook een toename van indicaties voor begeleiding. Door de inzet van 1.67 fte extra capaciteit bij het toegangsteam Wmo wordt extra ingezet op regievoering. Hiermee willen we meer uitstroom naar het voorliggend veld realiseren en zo de kosten voor begeleiding afvlakken, ondanks de vergrijzing. Op basis van het reëel tarievenonderzoek zijn de tarieven voor Wmo begeleiding aangepast. De nieuwe tarieven en indexatie zijn in de begroting verwerkt. Maatwerkvoorzieningen Jeugd- hervormingsagenda Nadeel € 1.057.000 Maatwerkvoorzieningen Jeugd (nadeel € 630.000) Op basis van de werkelijke kosten in 2024 en de AMvB reële tarieven zijn de kosten voor de maatwerkvoorzieningen Jeugd (segmenten 1 tot en met 4) gestegen. Dit levert een nadeel op van € 630.000. Hervormingsagenda (nadeel € 427.000 in programma 2, neutraal via het Gemeentefonds) In 2026 zetten we stappen in lijn met de hervormingsagenda Jeugd. Het sociaal netwerk is versterkt, de sociaal pedagogische basis is verstevigd en er is geïnvesteerd in stevige lokale teams. Op basis van het principeakkoord over de hervormingsagenda is een taakstelling in de begroting opgenomen. Er zijn lokaal de benodigde maatregelen ingezet om de taakstelling te realiseren.

Het perspectief is dat de taakstelling (meerjarig) zeer uitdagend is. De financiële risico’s zijn voor de gemeente Beesel afgedekt uit de reserves. Uit de meicirculaire Gemeentefonds 2025 is gebleken dat het ingroeipad van de hervormingsagenda wordt doorgeschoven van 2026 naar 2028. De korting op het Gemeentefonds is daarmee ook doorgeschoven naar 2028. Hierdoor ontvangen we in 2026 € 427.000 meer aan inkomsten via het Gemeentefonds. Dit voordeel hebben we verwerkt in het programma algemene dekkingsmiddelen, Gemeentefonds. De opgenomen taakstelling in Programma 2 (Samenkracht) is voor 2026 verlaagd met € 427.000. Per saldo is dit neutraal. (Boven)regionale samenwerking jeugd Nadeel € 206.000 Het totale nadeel op de regionale voorzieningen Jeugd betreft € 206.000 als gevolg van de AMvB reële tarieven en de hoogte van de voorschotten in 2025. Het grootste deel hiervan, zijnde € 143.000, heeft betrekking op de voorziening Jeugdbescherming. Het restant betreft kleinere nadelen op de voorzieningen Jeugdreclassering, Jeugdzorgplus en crisiszorg. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Voordeel € 413.000 Vanuit het saldo van de regionale begroting voor Beschermd Wonen ontvangen we in 2026 € 413.000 meer.

Dit heeft te maken met het feit dat we vanuit het Rijk regionaal meer geld ontvangen voor de uitvoering van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie (BW, MO, B&P) en door de gewijzigde verdeelsleutel 2026, die voor Beesel voordelig uitvalt. Deze inkomsten zijn incidenteel verwerkt voor 2026 omdat onduidelijk is of we ook de komende jaren deze middelen ontvangen. Daarnaast wordt de verdeelsleutel voor 2027 geactualiseerd. De effecten hiervan zijn nog niet duidelijk. Het betreft niet geoormerkte middelen. We zetten deze in 2026 niet in voor Beschermd Wonen omdat voor de lokale beleidsagenda 2026 voldoende middelen in de begroting zijn opgenomen.

Doel 2.4:

x € 1.000

Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

Programmabegroting 2026

-3.768

25

Subdoel 2.4.1: Inwoners ervaren zo weinig mogelijk fysieke beperkingen in het dagelijks leven We willen dat inwoners zo weinig mogelijk fysieke beperkingen ervaren in het dagelijks leven. Interventies om fysiek beperkingen te voorkomen, dragen hieraan bij. Dit kan in de vorm van voorzieningen zoals een scootmobiel of een rolstoel zodat inwoners zich makkelijker kunnen verplaatsen. Het kan ook in de vorm van preventie om te voorkomen dat een maatwerkvoorziening ingezet moet worden. Hiervoor blijven we inzetten op valpreventie met het project 'Stevig Staan', het programma 'Zeker Bewegen' van Judoclub Reuver en cursussen van Veilig Verkeer Nederland: 'Opfriscursus voetganger' en 'Stevig op de pedalen'. Wmo hulpmiddelen en woningaanpassingen Voordeel € 116.000 Het inkopen van hulpmiddelen en organiseren van woningaanpassingen is een wettelijke taak. We geven hier vorm aan door onder andere afspraken te maken met Medipoint (onze hulpmiddelenleverancier) en onze woningcorporaties. Mobiliteitsvoorzieningen Op basis van de werkelijke uitgaven in 2023 en 2024 is voor 2026 en verder € 102.000 afgeraamd op het budget voor mobiliteitsvoorzieningen. Woonvoorzieningen We zijn kritisch op woningaanpassingen die geen structurele oplossing bieden (bijvoorbeeld trapliften).

Als een voorziening een inwoner niet langdurig zelfstandig(er) maakt, geven we de voorkeur aan een levensloopbestendige woning. In de Woonzorgvisie hebben we onze ambitie vastgelegd om nieuwe woningen te bouwen die levensloopbestendig zijn. Dit gaat helpen om geen tijdelijke oplossingen te moeten nemen. Ten aanzien van de woonvoorzieningen is voor 2026 besloten realistisch en kritisch te begroten aan de hand van de gerealiseerde bedragen in 2023 en 2024. Er wordt een bedrag van € 14.000 afgeraamd. Hulp in het huishouden Nadeel € 215.000 De raamovereenkomsten voor Hulp in het huishouden worden per 1 januari 2026 verlengd. Dit betekent dat vanaf dan de 'AMvB reële tarieven' moet worden toegepast. Het reële tarievenonderzoek heeft uitgewezen dat ook de tarieven voor Hulp bij het huishouden verhoogd moeten worden. De nieuwe tarieven, indexatie en de verwachte stijging van het aantal indicaties - als gevolg van de vergrijzing - zijn in de begroting verwerkt.

Subdoel 2.4.2: Mobiliteit vergroten Mobiliteit draagt bij aan de zelfredzaamheid van mensen. Daarom faciliteren we voorzieningen die bijdragen aan het vergroten van de mobiliteit van onze inwoners (de Wensbus, Omnibuzz en het leerlingenvervoer). Om inwoners te ondersteunen bij het zelfstandig leren reizen met het openbaar vervoer, krijgt het project 'Kommee' in 2026 een vervolg. Vanaf het voortgezet (speciaal) onderwijs komen leerlingen niet meer in aanmerking voor leerlingenvervoer. Om leerlingen te ondersteunen om zelfredzaam te worden in het reizen, werken we ook in 2026 met 'De Reiskoffer'. De doorontwikkeling van deelmobiliteit (bijvoorbeeld het opzetten van een scootmobielpool) krijgt dit jaar extra aandacht.

Doel 2.5:

x € 1.000

Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

Programmabegroting 2026

-2.644

26

Subdoel 2.5.1: Armoede en schulden voorkomen: Voorkomen en tegengaan van armoede en schulden en het stimuleren van (financiële) zelfredzaamheid en (arbeids)participatie Uitgangspunt is dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Financiële zorgen en leven in armoede kunnen bijdragen aan uitval op het werk of op school. Dit kan leiden tot problemen op meerdere levensdomeinen, zoals gezondheidsproblemen. Door het stimuleren van financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie ondersteunen we bij het voorkomen en tegengaan van armoede en schulden. Dit betekent dat we het huidige percentage uitstroom naar werk tenminste willen behouden. We zetten in op de bestrijding van armoede. Dit doen we door preventie en het bieden van inkomensondersteunende minimaregelingen en schulddienstverlening. 'Participatiewet in Balans' gaat waarschijnlijk in op 1 januari 2026. Dit is geen nieuwe wet maar een wijziging van de huidige Participatiewet. In de 'Participatiewet in Balans' staat vertrouwen, de menselijk maat en vereenvoudiging centraal. We verwachten in 2026 een lichte stijging van het aantal bijstandsgerechtigden. Dit komt voornamelijk door de instroom van statushouders. Sociale uitkeringen en re-integratie Nadeel € 109.000 In- en uitstroom bijstandsgerechtigden Om uitstroom te blijven bevorderen en te realiseren zullen de kosten voor re-integratie licht stijgen.

Enerzijds door een tariefstijging voor jobcoaching. In totaal betekent dit een nadeel van € 47.000. Anderzijds door een lichte stijging van het aantal jongeren in de uitkering en het aantal mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt als gevolg van een arbeidsbeperking. Ook zetten we met de invoering van de 'Participatiewet in Balans' meer in op ondersteuning richting (vrijwilligers)werk. Hiervoor hebben we in de eerste bestuursrapportage 2025 al financiële stappen gezet. Deze trekken we door naar 2026 en verder, met een nadeel van € 78.000 tot gevolg. Wet van School naar Duurzaam werk In januari 2026 gaat de ‘Wet van School naar Duurzaam werk’ van kracht. Deze wet is gericht op het verbeteren van de begeleiding van jongeren naar duurzame werkgelegenheid en het bevorderen van kansengelijkheid. De wet bevordert samenwerking tussen onderwijsinstellingen, Doorstroompunten (voorheen Regionaal Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten: RMC) en gemeenten op casusniveau. En de wet bevordert samenwerking bij regionale programma’s wat leidt tot betere begeleiding van jongeren. Gemeenten krijgen een meer actieve rol in de Participatiewet om jongeren te ondersteunen bij het vinden van werk, vooral voor degenen die zelfstandig hun weg op de arbeidsmarkt niet kunnen vinden of licht ondersteund moeten worden.

Hiervoor krijgen we extra middelen en moeten we beleid vastleggen in een verordening. Dit beleid wordt naar verwachting in 2026 voorgelegd aan de gemeenteraad. Sociale Recherche Per 1 januari 2025 is de regionale samenwerking met de gemeente Venlo op het gebied van Sociale Recherche beëindigd. In 2025 is dit gebrek aan dienstverlening opgevangen door Sociale Recherche op casusniveau in te huren. In 2026 organiseren wij Sociale Recherche in samenwerking met de gemeenten Bergen en Gennep. Hiermee is deze taak en dienstverlening geborgd. Deze nieuwe samenwerking resulteert bovendien in een financieel voordeel van € 16.000. Sociale werkvoorziening WAA (Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid) Nadeel € 64.000 De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) is al lange tijd goed geregeld via de gemeenschappelijke regeling WAA. Hierin zijn geen wijzigingen aangebracht. Op basis van de ontwikkeling van het aantal Wsw-ers is het budget (lasten) in deze begroting meerjarig bijgesteld. Dit is in de eerste bestuursrapportage 2025 verwoord. Via het gemeentefonds zien we ook een verhoging van de rijkssubsidie (baten toegekend op basis van t-1).

Armoederegelingen Nadeel € 115.000 Armoedebestrijding De landelijke ontwikkelingen van de recente jaren (zoals inflatie, toename kosten levensonderhoud en gestegen energieprijzen) zorgen ervoor dat de financiële positie van inwoners kwetsbaarder wordt.

Programmabegroting 2026

27

Met de vaststelling van het nieuwe armoedebeleid 'Samen tegen armoede' in 2025 sluiten we aan bij de veranderende (behoefte van de) doelgroep. Binnen het armoedebeleid vormen minimaregelingen een belangrijk (financieel) vangnet voor inwoners met een laag inkomen. In 2026 wordt een stijging verwacht in het gebruik van de minimaregelingen vanwege een toename in het gebruik van de VoorzieningenWijzer. Met de VoorzieningenWijzer weten meer mensen met een laag inkomen op een laagdrempelige manier de weg te vinden naar beschikbare minimaregelingen. De financiële stappen die zijn gezet in de eerste bestuursrapportage 2025 (€ 64.000) en bij het vaststellen van het nieuwe armoedebeleid (€ 33.750) trekken we structureel door naar 2026 en verder. Lokale armoedevoorzieningen We continueren de facilitering van de Voorzieningenwijzer, Stichting Leergeld en het uitgiftepunt van de Voedselbank. Dit leidt tot een nadeel van € 17.250. Dit nadeel is grotendeels het gevolg van contractuele (loon)indexatie. Schulddienstverlening De schulddienstverlening van de gemeente Beesel is erop gericht schulden en/of financiële problemen van inwoners te voorkomen, beheersbaar te houden of op te lossen. Het doel hierbij is dat inwoners duurzaam financieel zelfredzaam zijn. Dit betekent dat we ondersteuning bieden door vroegsignalering, budgetbeheer, budgetcoaching en schuldhulpverlening.

In 2026 verwachten we een lichte stijging van de inzet op preventie, vroegsignalering en budgetcoaching. Hiermee voorkomen we een stijging van zwaardere zorg. Het beroep op zwaardere, verplichte zorg zoals schuldhulpverlening neemt licht af. Middelen Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Laaggeletterdheid kent grote nadelen zoals werkloosheid, problemen met gezondheid, het goed kunnen omgaan met en op orde kunnen houden van de financiën en vaak ook taalachterstanden bij kinderen. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen in de samenleving is het van belang om laaggeletterdheid aan te pakken. In 2026 gaan we samen met de regio op basis van het nieuwe beleidsprogramma 2026-2030 aan de slag met de uitdagingen en kansen die er nog liggen. Belangrijke onderdelen in het beleidsprogramma zijn onder andere het bereik van de NT1 doelgroep en de verbinding met de arbeidsmarkt. In nauwe verbinding met de lokale partners, waaronder de bibliotheek, gaan we in lijn met het regionale beleidsprogramma met concrete acties aan de slag om bewustwording te vergroten en een verbetering van de basisvaardigheden te realiseren.

Subdoel 2.5.2: Inburgering: Inburgeringsplichtigen bereiken het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1), in combinatie met een vorm van participatie (onderwijs, werk) Meedoen naar vermogen betekent dat we nieuwkomers begeleiden om te integreren en te activeren. We zijn ervan overtuigd dat tijd en energie investeren in mensen die nieuw zijn in onze gemeenschap, bijdraagt aan het welbevinden van het gezin/de persoon in kwestie en zijn/haar nieuwe omgeving. Dit doen we op basis van de Wet Inburgering. De regie en verantwoordelijkheid van het inburgeringstraject ligt bij de gemeente. We helpen nieuwkomers op een passende manier op weg naar het beheersen van taal, zelfredzaamheid en (arbeids)maatschappelijke participatie. De definitieve taakstelling voor 2026 was bij het opstellen van de begroting nog niet bekend. We gaan uit van minimaal eenzelfde taakstelling als 2025. Opvang ontheemde Oekraïners Ook in 2026 blijven we de vijf bestaande gemeentelijke opvanglocaties (GOO) voor Oekraïense ontheemden in stand houden. In totaal zijn er 108 opvangplekken gerealiseerd, die momenteel grotendeels bezet zijn. Gezien het geringe verloop verwachten we dat deze bezetting stabiel blijft. We blijven actief inzetten op participatie en scholing, waarbij we constateren dat de mate van zelfstandigheid toeneemt naarmate mensen langer in Nederland verblijven.

Deze ontwikkeling sluit aan bij onze verwachting en vormt een positief signaal richting verdere integratie. De Europese Unie heeft de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor Oekraïense ontheemden in juli jl. verlengd tot en met 4 maart 2027. In lijn hiermee worden ook de huurovereenkomsten van onze gemeentelijke opvanglocaties met een jaar verlengd, zodat deze gelijklopen met de verlengde RTBperiode. Programmabegroting 2026

28

Tot die datum ontvangen gemeenten compensatie van het Rijk voor de opvang. Ook in 2026 levert de huidige wijze van organisatie een financieel voordeel op. Dit voordeel voegen we toe aan de reserve Ontheemden. Daarmee loopt de reserve Ontheemden verder op (verwachte stand eind 2025 4,3 miljoen euro). In 2026 hevelen we 2 miljoen euro over van de reserve Ontheemden naar de Algemene reserve vrij besteedbaar. De financiële regeling rondom de opvang wijzigt jaarlijks. In december ontvangen we duidelijkheid over de nieuwe bekostigingsregeling voor het komende jaar. Zoals gebruikelijk zullen we in de 1e berap van 2026 toelichten wat deze wijzigingen concreet betekenen voor onze gemeente. De lange termijnplannen van het kabinet met betrekking tot de opvang van Oekraïense ontheemden blijven vooralsnog onduidelijk. Met de recente val van het kabinet laat duidelijkheid over het toekomstige beleid nog langer op zich wachten. Ondertussen zien we dat Oekraïense vluchtelingen steeds actiever deelnemen aan de lokale gemeenschap in Beesel. Dat is begrijpelijk, aangezien een deel van hen inmiddels ruim drie jaar in onze gemeente verblijft.

Doel 2.6:

x € 1.000

Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-994

Subdoel 2.6.1: Samen (met verenigingen): meedoen en ontmoeten Het is belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Een toegankelijk verenigingsleven, laagdrempelige voorzieningen en inclusieve activiteiten dragen hieraan bij. Waar nodig faciliteren we deze initiatieven, met als doel dat inwoners kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen. Burgerhulpverlening De gemeente Beesel heeft een goed werkend Reanimatie Oproep Netwerk met 22 aangemelde AED's en 233 inwoners die ingeschreven staan als burgerhulpverlener. Jaarlijks worden voor de geregistreerde burgerhulpverleners herhalingslessen verzorgd. Daarnaast werven we nieuwe burgerhulpverleners met opleidingscursussen. We bedanken de vrijwilligers ieder jaar tijdens een waarderingsavond. De vrijwillige coördinatoren en docenten voorzien in alle benodigde opleidingen en herhalingslessen voor geïnteresseerde inwoners, organisaties en geregistreerde burgerhulpverleners. De gemeente biedt hiervoor de benodigde ondersteuning en faciliteert in financiële en praktische zin.

Subdoel 2.6.2: Minder mantelzorgers voelen zich overbelast Eind 2025 is de mantelzorgondersteuning en de vrijwilligerszorg overgegaan naar welzijnsorganisatie Synthese. Een belangrijk uitgangspunt blijft dat mantelzorgers hun draagkracht behouden en hun draagvlak vergroten door een bredere inzet van informele zorg en ondersteuning. De inzet van een vrijwilliger, vrijwillige burenhulp, of andere hulpbronnen in het voorliggend veld kunnen er eveneens aan bijdragen om mantelzorgers te ontlasten. Steunpunt Mantelzorg en Thuisvrijwilliger Beesel In navolging van het collegebesluit in juni 2025 verlenen we tot en met 2027 subsidie aan Synthese voor de uitvoering van de mantelzorgondersteuning en de vrijwilligerszorg. Op basis van het uitvoeringsplan maken we afspraken over concrete doelen en acties, evalueren we en sturen we bij waar nodig. De transitie van deze taken naar Synthese vraagt in 2026 extra aandacht voor de samenwerking met de consulenten binnen onze organisatie. Ook is er extra aandacht voor de verbinding met de andere voorzieningen in het voorliggend veld en de welzijnsorganisatie. Naast vindbaarheid, herkenbaarheid en bereik van deze voorzieningen maken we ook een doorkijk naar de verdere toekomst waarbij 'oog en aandacht hebben voor elkaar' een breder thema is in onze gemeenschap.

Programmabegroting 2026

29

Subdoel 2.6.3: Ontmoeting: Er is een toereikend aanbod aan algemene voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting Met de toenemende vergrijzing en het personeelstekort in de zorg wordt de doorontwikkeling van de sociale basis nog belangrijker. Ontmoeting draagt eraan bij dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. We faciliteren daarom kleinschaligere initiatieven (voor ontmoeting) die aanvullend zijn op het bestaande aanbod. Daarnaast continueren we de 3 open inloopvoorzieningen. Hierbij hebben we aandacht voor de capaciteit van deze voorzieningen in relatie tot de behoefte van onze inwoners. We verbinden de verschillende voorzieningen met elkaar, zodat oplossingen in het voorliggend veld steeds makkelijker en sneller worden gevonden. Ook onderzoeken we welke maatwerkvoorzieningen we kunnen ombuigen naar een collectief aanbod in het voorliggend veld. Met dit alles bevorderen we participatie en verminderen we eenzaamheid en sociale uitsluiting. Programma maatschappelijk vastgoed We bekijken de mogelijke combinatie van functies als ontmoeting, educatie, informatie en cultuur in het programma maatschappelijk vastgoed. Planvorming vindt in 2024-2026 plaats. Zie hiervoor subdoel 2.7.1.

Subdoel 2.6.4: Veilige sociale leefomgeving: Inwoners hebben een gezonde en veilige sociale leefomgeving Investeren in de sociale basis betekent ook inzetten op samen werken aan een leefbare buurt of wijk. In een leefbare buurt of wijk voelen inwoners zich veilig, prettig en gezond. We doen dit samen met inwoners en maatschappelijke partners. Programma leefbaarheid Binnen het programma Leefbaarheid werken we aan (de cross-overs tussen) de sociale en fysieke leefomgeving. We werken continu aan een leefbaarheidsnetwerk met partners als Synthese, de woningcorporaties, kernoverleggen en veiligheidspartners. We doen een beroep op subsidie vanuit de Leefbaarheidsaanpak van de provincie voor gemeenschapshuis de Schakel. We gaan aan de slag met het toepassen van de in 2025 door het college vastgestelde integrale wijkgerichte aanpak. Hierbij worden de uitgangspunten van positieve gezondheid gekoppeld aan het fysieke domein. Iedere wijkaanpak is maatwerk waarbij we aansluiten bij de behoefte van de wijk en samenwerken met onze partners. Waar dat nodig is leggen we een brede verbinding tussen leefbaarheid, sociaal-maatschappelijke aspecten, de energietransitie, overige duurzaamheidsaspecten, de fysieke leefomgeving, sociale cohesie en sociale veiligheid. Daarbij gaan we aan de slag met een in 2025-2026 te ontwikkelen monitor om leefbaarheid in buurten te volgen en informatie op te halen.

We starten in 2026 met de Bloemenbuurt. Mocht voor de concrete planuitwerking budget nodig zijn, nemen we dat in een volgende begroting mee. Budgetten kernoverleggen voor eigen activiteiten in de kern Met de kernoverleggen zijn we structureel in overleg. De kernoverleggen ontvangen structureel budget waarmee ze (al dan niet gezamenlijk of in afstemming met elkaar) zelf invulling geven aan hun activiteiten.

Subdoel 2.6.5: Bewustwording eenzaamheid Binnen onze aanpak eenzaamheid bevorderen we dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt. Inwoners worden gestimuleerd om dit bespreekbaar te maken. Verder bevorderen we dat inwoners weten waar zij terecht kunnen met signalen van eenzaamheid en waar ze ondersteuning kunnen vragen. Voor toelichting zie subdoel 2.3.1.

Subdoel 2.6.6: Dementievriendelijke samenleving, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen Het aantal ouderen neemt de komende jaren toe. Steeds meer mensen worden geconfronteerd met dementie. We zijn aangesloten bij de Nationale Dementiestrategie. Daarom werken we aan een dementievriendelijke Beeselse samenleving. In deze samenleving tellen mensen met dementie mee en doen ze mee. Om dit te bereiken wordt de facilitering van de werkgroep Beesel Dementievriendelijk in 2026 doorgezet. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving. Dit gebeurt door het bieden van laagdrempelige Programmabegroting 2026

30

informatie, scholingen en activiteiten. Daarnaast zetten we in op het geven van informatie en het toegankelijk maken en houden van activiteiten en voorzieningen voor mensen met dementie. Door korte lijnen met onze partners zorgen we ervoor dat we signalen delen. En we zetten op het juiste moment de juiste ondersteuning in zodat onder meer mensen met dementie en hun naasten kunnen blijven meedoen in de gemeenschap.

Doel 2.7:

x € 1.000

Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-794

Subdoel 2.7.1: Ruimte voor ontmoeten: we bieden ruimte voor ontmoeting in een gemeenschapshuis Wij vinden het belangrijk dat er in onze gemeente een toekomstbestendig gemeenschapshuis is, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Samen met partners zetten we in op kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid voor deze voorziening. Programma maatschappelijk vastgoed Voordeel € 145.000, neutraal via ambitiebudget In het programma maatschappelijk vastgoed staat centraal hoe we diverse sociaal-maatschappelijke en dienstverlenende functies het beste toekomstbestendig vormgeven in onderlinge samenhang. De Schakel en het gemeentehuis zijn onderdeel van dit programma. De visie is het realiseren van een toekomstbestendig gemeenschapshuis waar diverse functies als educatie, ontmoeting, cultuur, informatie en dienstverlening samenkomen. Zo bundelen we krachten door bijvoorbeeld welzijnswerk, ouderenwerk, algemene voorzieningen en cultuur- en verenigingsleven in samenhang te organiseren. Het opstellen van het ontwerp en doorlopen van procedures en aanbestedingen vindt na besluitvorming in de gemeenteraad van september 2025 plaats. Dit loopt door in 2026, gevolgd door realisatie van de plannen. De reservering uit het ambitiebudget van € 145.000 voor de kapitaallasten van de nieuwe Schakel zijn voor 2026 en 2027 uit de begroting gehaald.

Vanaf 2028 is deze reservering blijven staan en een extra bedrag voor de kapitaallasten opgenomen (voor toelichting zie investering). De planvorming om het gemeentehuis aan te laten sluiten bij de wensen en behoeftes vanuit onze inwoners en onze organisatie vindt plaats vanaf 2026. Exploitatie huidige Schakel Eind 2023 hebben we de exploitatie van de Schakel overgenomen. Het budget was voorlopig geraamd tot en met 2025. Omdat de exacte plannen en de planning met betrekking tot de Schakel nog niet duidelijk zijn, is het budget voor de exploitatie voorlopig verlengd tot de zomer van 2027.

Subdoel 2.7.2: Ruimte voor onderwijs: We bieden goede huisvesting voor onze scholen We zien schoolgebouwen als fysieke leeromgeving waar een brede ontwikkeling van jeugdigen plaatsvindt met een doorlopende (leer)lijn van 0-12 jaar. Waar mogelijk met een breed scala aan voorzieningen in of nabij het gebouw. In onze gemeente maken alle basisscholen al geruime tijd onderdeel uit van de brede school gedachte, waarbij de kinderopvang ondergebracht is in of nabij de school. Programma Integraal Kindcentrum Beesel (IKC) / Herhuisvesting basisschool Beesel We werken in het programma Integraal Kindcentrum (IKC) Beesel aan de nieuwbouw van het IKC op locatie De Solberg, inclusief een gymzaal. In dit traject werken we intensief samen met het onderwijs, de kinderopvang, de dagopvang voor ouderen en Stichting Binnensport Beheer Beesel. Ook vindt Programmabegroting 2026

31

regelmatig afstemming plaats met de sportverenigingen Bieslo en Roka, kernoverleg Beesel en omwonenden. Na de ontwerpfase, het doorlopen van de procedures en de bouwvoorbereiding starten we vanaf 2026 met de realisatie van het IKC en de noodzakelijke aanpassingen van de openbare ruimte en het sportpark (bouwperiode 2026-2027). Oorspronkelijk zijn de kapitaallasten voor het IKC met ingang van 2027 geraamd. Omdat de bouw naar verwachting in 2027 gereed is, starten de afschrijvingskosten in 2028. Dit leidt tot een voordeel van € 238.000 in 2027. Onderwijshuisvesting basis en voortgezet onderwijs Verordening voorzieningen onderwijshuisvesting In 2026 actualiseren we de verordening 'Voorzieningen onderwijshuisvesting'. We stemmen deze verordening af op het Integraal Huisvestingsplan (IHP) én op een aanstaande wijziging in de wetgeving onderwijshuisvesting. VNG heeft gewerkt aan een nieuwe modelverordening. Zodra de gewijzigde wetgeving is ingegaan, wordt de nieuwe modelverordening zo snel als mogelijk gepubliceerd. We wachten deze modelverordening af en brengen dan het proces van actualiseren van de verordening op gang. Integraal Huisvestingsplan In 2024 heeft de gemeenteraad het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld. Hierbij is besloten dat het college het IHP in 2026 evalueert en op basis daarvan in 2028 een bijgesteld IHP voorlegt aan de gemeenteraad.

Wij zullen deze evaluatie in 2026 uitvoeren samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Op basis van de evaluatie leggen we het bijgestelde IHP in 2028 voor aan de gemeenteraad.

Subdoel 2.7.3: Ruimte voor sport en bewegen: We zetten ons in voor een ruimte die uitnodigt tot bewegen Ruimte voor sport en bewegen is 1 van de 6 thema’s uit het sportbeleid. In dit thema streven we naar sportaccommodaties en een openbare ruimte die uitnodigen tot sport en bewegen. Zie subdoelen 1.1.1, 1.1.3, 1.1.4.

Subdoel 2.7.4: Toegankelijkheid: We houden er rekening mee dat de fysieke buitenruimte en activiteiten zo toegankelijk mogelijk zijn voor mensen met fysieke beperkingen De gemeente heeft de taak om alle openbare en maatschappelijke ruimtes toegankelijk te maken voor iedereen. Dit blijft onder de aandacht. Vanuit het sociaal domein is input gegeven voor het nieuwe mobiliteitsplan om zo ook de openbare ruimte binnen de gemeente zo toegankelijk mogelijk te houden. Daarnaast is er ook in bredere context aandacht voor toegankelijkheid en streven we naar een gemeenschap waar alle inwoners naar wens en vermogen kunnen meedoen. Inclusie De gemeente vindt inclusie een belangrijk thema en wil hier de komende jaren actief mee aan de slag gaan. Inclusie is een breed begrip, maar in de kern gaat het om hoe we met elkaar omgaan, dat iedereen mee kan doen en zich welkom voelt. We bevinden ons momenteel in een proces om te komen tot een integraal inclusiebeleid, waarbij een raadswerkgroep nauw betrokken is. Dit beleid richt zich op drie sporen: hoe we inclusie vormgeven in de gemeenschap, hoe we er invulling aan geven binnen de gemeentelijke organisatie, en hoe inclusie een plek krijgt in de ontwikkeling van beleid. Het gaat hierbij nadrukkelijk niet om een afvinklijst, maar om een doorlopend proces, waarin blijvende aandacht en betrokkenheid centraal staan.

In onze gemeente zijn al mooie initiatieven zichtbaar die bijdragen aan een inclusieve samenleving. Deze voorbeelden laten zien dat samenleving en gemeente elkaar nodig hebben om samen te leren en goede praktijken te ontwikkelen. Inclusie betekent daarbij niet alleen ruimte en erkenning voor verschillen, maar ook dat iedereen zelf een actieve bijdrage levert. Vanuit het besef dat alles wat je aandacht geeft, groeit, werken we met oog voor elkaar, in het vertrouwen dat ieder mens waardevol is én verantwoordelijkheid draagt voor zijn of haar eigen rol in de gemeenschap. Het gaat om de vraag: door welke bril kijken we naar elkaar, en hoe zorgen we ervoor dat iedereen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt.

Programmabegroting 2026

32

Na vaststelling van het inclusiebeleid gaat het college met een aantal speerpunten aan de slag. Een belangrijk onderdeel is de communicatie met de samenleving, hier stellen we een plan voor op. Om uitvoering te geven aan het op te stellen plan, gebruiken we het restant van het budget uit 2025. Mocht blijken dat we gedurende 2026 extra budget nodig hebben om het plan verder uit te voeren, dan komen we hier in de P&C cyclus op terug.

Doel 2.8: x € 1.000

Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-1.395

Subdoel 2.8.1: Grip krijgen op het gebruik en de mate waarin ervaren wordt dat de geboden ondersteuning het gewenst effect heeft We willen het gebruik van maatwerkvoorzieningen continu in beeld hebben zodat we grip hebben op inzet en kosten. We zetten daarom in op toegangsmanagement, samenwerkingen in de regio en monitoring. Veiligheidsregio Limburg-Noord Publieke gezondheid Bijdrage Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) Voordeel € 68.000 De bijdrage aan de VRLN stijgt in 2026 door inflatie en het versterken van de informatieveiligheid. De stijging van deze bijdrage is verdeeld over 2 doelen binnen onze begroting: doel 4.1 Veiligheid (programma 4) en doel 2.8. Zorggebruik (programma 2). In 2025 is in onze begroting het budget voor 2026 verhoogd met een indexpercentage en de verwachte extra bijdrage voor het versterkingsplan GGD. Naar aanleiding van het Versterkingsplan Toekomstbestendige GGD wordt in onze begroting vanaf 2026 rekening gehouden met een structurele stijging van de bijdrage van € 135.000. De VRLN heeft besloten om het versterkingsplan gefaseerd in te voeren. Daardoor wordt het budget voor 2026 niet geheel gebruikt. Dit betekent een voordeel van € 68.000. De kern van de versterkingsoperatie is het aantrekken van medewerkers voor het uitvoeren van wettelijke taken die de GGD op basis van de Wet publieke gezondheid moet uitvoeren.

Uit de analyse in het Versterkingsplan GGD is gebleken dat deze wettelijke taken momenteel onvoldoende zijn geborgd. De benodigde versterking is structureel en bedraagt vanaf 2027 circa € 4.500.000 per jaar. Eigen bijdrage Wmo De eigen bijdrage-methodiek gaat veranderen. Vanaf 1 januari 2027 zou de eigen bijdrage inkomensafhankelijk worden. De Tweede Kamer heeft in juni 2025 het voorstel tot de 'Wet afschaffing abonnementstarief in de Wmo' controversieel verklaard. Hierdoor schuift de invoering ervan op tot ten minste 1 januari 2028. Dit betekent dat we ook in 2027 nog met het abonnementstarief werken. Innovatie maatwerkvoorzieningen In 2024 is het 'Regionale innovatiebudget Wmo Noord-Limburg' gerealiseerd. Het doel van dit innovatiebudget is om zorgaanbieders te stimuleren maatwerkvoorzieningen te innoveren op het gebied van preventie, positieve gezondheid en aansluiting bij de gemeenschap. De bijdrage voor gemeente Beesel betrof € 23.728 . In onze begroting is hiervoor jaarlijks € 25.000 opgenomen. We ramen dit bedrag meerjarig af omdat de bijdrage niet structureel is. Op het moment dat het budgetplafond is bereikt, nemen alle regiogemeenten opnieuw een besluit voor een bijdrage aan het innovatiefonds. Toezicht en handhaving Wet Kinderopvang De Nederlandse overheid stelt kwaliteitseisen aan kinderopvangvoorzieningen en gastouder(bureaus).

De gemeente is verantwoordelijk voor toezicht op en handhaving van deze eisen. De GGD Limburg-Noord inspecteert de kinderopvanglocaties jaarlijks in opdracht van de gemeente. De gemeente moet elk jaar een verantwoording indienen bij de Inspectie van het Onderwijs over de uitvoering van deze taken.

Programmabegroting 2026

33

Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Samenkracht

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Saldo: Baten minus lasten Veerkracht

-1.351

-1.593

-1.768

-1.746

-1.756

-1.781

6

-200

-219

-214

-186

-187

Mentale gezondheid

-7.444

-7.916

-8.539

-9.097

-8.636

-8.814

Lichamelijke gezondheid

-3.277

-3.509

-3.768

-3.644

-3.728

-3.809

Sociaal-economische status

-2.345

-2.129

-2.644

-2.731

-2.871

-2.946

Sociale leefomgeving

-814

-931

-994

-1.009

-1.042

-1.052

Fysieke omgeving

-621

-721

-794

-754

-1.300

-1.304

Zorggebruik

-1.391

-1.384

-1.395

-1.443

-1.457

-1.476

Totaal Baten minus lasten

-17.237

-18.383

-20.122

-20.638

-20.977

-21.368

Leefstijl

Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Samenkracht

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Saldo t/m 1e berap 2025*

-18.346

-18.682

-19.054

-19.539

Mutaties begroting 2026**

-1.776

-1.956

-1.923

-1.829

Geraamd resultaat

-20.122

-20.638

-20.977

-21.368

* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting Personeel: formatie en inhuur programma 2 Bedragen x € 1.000 Doel

Formatie

Inhuur

2.1 Veerkracht 2.2 Leefstijl 2.3 Mentale gezondheid 2.4 Lichamelijke gezondheid 2.5 Sociaal-economische status 2.6 Sociale leefomgeving 2.7 Fysieke omgeving 2.8 Zorggebruik

817 135 1.027 435 862 232 193 71

0 0 0 0 0 0 0 3

Totaal programma 2

3.772

3

Om het voorgenomen beleid uit te kunnen voeren is het wenselijk om de formatie uit te breiden met: • Consulent WMO  structurele functie  werkzaam voor doel 2.3 en doel 2.4  kosten 1,67 FTE € 155.000 •

Leerplichtambtenaar  structurele functie  werkzaam voor doel 2.1 en doel 2.3

Programmabegroting 2026

34



kosten 0,67 FTE € 62.000

In programma twee zijn de personeelskosten gestegen met € 409.000. Naast de bovenstaande pwensen wordt het verschil veroorzaakt door de tijdelijk formatie-uitbreiding en promotie op het beleidsveld jeugd in 2025. De overige kosten bestaan uit veel kleine personele wijzigingen. Samenvatting financiële mutaties Onderstaand geven we u een overzicht weer van de financiële mutaties programma 2 'Samenkracht' > € 50.000, met een totaalbedrag ad € 1.776.000 (nadeel): • • • • • • • • • • • • • •

Maatwerkvoorzieningen Wmo BG: nadeel € 96.000; Maatwerkvoorzieningen Wmo HbH: nadeel € 215.000; Maatwerkvoorzieningen Jeugd: nadeel € 630.000; Taakstelling Hervormingsagenda jeugd: nadeel € 427.000, neutraal via Gemeentefonds; (Boven)regionale jeugdzorg (JB, JR, JZ+ en crisis): nadeel € 206.000; Wmo hulpmiddelen en woningaanpassingen: voordeel € 116.000; Saldo regionale begroting Beschermd Wonen: voordeel € 413.000; Bijdrage Veiligheidsregio, onderdeel GGD: voordeel € 68.000; Sociale uitkeringen en re-integratie: nadeel € 109.000; Sociale werkvoorziening WAA: nadeel € 64.000; Armoederegeling: nadeel € 115.000; Maatschappelijk vastgoed: voordeel € 145.000, neutraal via ambitiebudget; Personeel: formatie en inhuur: nadeel € 409.000; Het resterende bedrag betreft mutaties < € 50.000.

Investeringen programma 2 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering 2026 2027 2028 2029 Dekking Integraal Kindcentrum

Zonnepanelen De Schakel

7.000

2.500

Kaplst. in exploitatie/dekking budget vitale voorzieningen, ambitiebudget en reserve

50

De Schakel

Kaplst. in exploitatie ntb

ntb Kaplst. in exploitatie en ambitiebudget

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd.

Integraal Kindcentrum (IKC) Beesel (Van de totale geraamde investering ad € 10.437.000 + activering uren € 366.360 = € 10.803.360, is in 2026 begroot: € 7.000.000 + activering uren € 91.050 = € 7.091.050. Begroting 2027 bedraagt: € 2.500.000 + € 26.600 activering uren = € 2.526.600) Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen we u naar subdoel 2.7.2: Ruimte voor onderwijs: we bieden goede huisvesting voor onze scholen.

Zonnepanelen De Schakel (Totale geraamde investering 2025 bedraagt € 58.912 + activering uren € 2.600 = € 61.512, waarvan € 8.912 gedekt vanuit subsidie) We hebben tot en met 02-03-2026 uitstel gekregen voor het plaatsen van zonnepanelen op het dak van zalencentrum De Schakel. Dit, mede in afwachting van besluitvorming over de toekomstplannen van het zalencentrum.

De Schakel De plannen voor de Schakel worden in een separaat voorstel aan de raad gepresenteerd. In de begroting hebben we een stelpost opgenomen van € 376.000 voor de kapitaallasten vanaf 2028. Dit bestaat uit het reeds gereserveerde bedrag van € 145.000 uit het ambitiebudget en een nieuw bedrag van € 231.000. Programmabegroting 2026

35

Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Doel 3.1:

Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft

Levendige en leefbare centra, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten, vinden we belangrijk voor onze gemeenschap. Voor toekomstbestendige bedrijvigheid zetten we in op een gezond ondernemersklimaat en ruimte om te ondernemen.

Doel 3.2:

Een woongemeenschap met de juiste woning van de juiste kwaliteit, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek en op het juiste moment beschikbaar in een aantrekkelijke woonomgeving

Onze ambitie is dat het goed wonen is in gemeente Beesel, voor zowel jong als oud. We maken de realisatie van woonwensen en woningbehoeften van onze inwoners zoveel mogelijk binnen de gemeentegrenzen mogelijk, maar maken ook duidelijk in welke gevallen niet. Het belangrijkste deel van de woningen waar we de toekomst mee in gaan, staat er al. Deze moeten de komende periode zoveel als mogelijk verduurzaamd worden en levensloopbestendig of levensloop ‘ready’ gemaakt worden. De bestaande woningvoorraad en woonomgeving, verdienen daarom grote aandacht. Daarnaast zorgen we voor nieuwbouw in alle kernen, waarbij het toevoegen van kwaliteit en zorg toegankelijkheid voorop staat. Onze ambitie is 500 woningen bouwen. We voorzien dat we minimaal 330 woningen moeten bouwen voor onze eigen inwoners en migratie. Deze woningen moeten levensloopbestendig gebouwd worden. Aanvullend zetten we in op de bouw van 170 woningen in het duurdere segment. Hiermee zetten we in op het aantrekken van sterke schouders om de draagkracht in de gemeente Beesel te vergroten en ontstaan er meer mogelijkheden voor nieuwe wooncarrières.

Doel 3.3:

We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, goed bereikbare, groene, schone en veilige fysieke leefruimte van hoge kwaliteit

We streven naar een goede inrichting van de woon-, werk- en leefomgeving voor onze inwoners en de ondernemers binnen onze gemeente. We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, groene en veilige openbare ruimte van hoge kwaliteit. Voor onze inwoners en de bezoekers van onze mooie gemeente hechten we belang aan plekken met belevingswaarde, die uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, sociale verbondenheid, verblijven en recreëren.

Doel 3.4:

Duurzaamheid: transitie naar een duurzame samenleving door te werken aan sociale duurzaamheid, duurzame energie, biodiversiteit en klimaatadaptatie, schone en slimme mobiliteit en circulaire economie

Een duurzame samenleving houdt in, dat we tegemoetkomen aan de behoeften van de huidige generatie, zonder daarbij de negatieve gevolgen af te wentelen op volgende generaties of andere delen van de wereld. Concreter betekent dat: klimaatverandering afremmen door de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen, de gevolgen van klimaatverandering te beperken en zuinig om te gaan met schaarse grondstoffen. Alle subdoelen van duurzaamheid dragen daaraan bij. Sociale duurzaamheid betekent dat iedereen aan onze duurzaamheidsdoelen kan meedoen, iedereen het kan betalen en kan meeprofiteren. Duurzame energie is energie die wordt bespaard en wat we nodig hebben wordt duurzaam opgewekt. We delen spullen, repareren en hergebruiken waar mogelijk, zodat we zuinig zijn met grondstoffen. Dat is voor ons circulair. We gaan voor slimme mobiliteit, voor een toekomst waarin we ons slim, schoon, veilig en aangenaam verplaatsen van A naar B. We gaan voor een groen en biodivers Beesel, behouden planten en diersoorten en zijn adaptief voor extreem weer.

Programmabegroting 2026

36

Wat gaan we er voor doen? Doel 3.1:

x € 1.000

Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-583

Subdoel 3.1.1: Centra: Balans tussen levendige en leefbare centra is belangrijk, waarin de middenstand floreert en die uitnodigt tot ontmoeten Levendige en leefbare centra vormen niet alleen het economische hart van de kernen, maar ook een belangrijke sociale ontmoetingsplek voor inwoners. Een goede balans tussen voorzieningen, openbare ruimte, wonen en bedrijvigheid is essentieel om deze centra aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden. Samenwerking met de lokale ondernemers draagt bij aan het succes van dit doel. Toekomstbestendig Centrum Offenbeek De afgelopen jaren is gewerkt aan een nieuwe fysieke inrichting van het centrum. In dit traject is nauw samengewerkt met de ondernemers. In 2026 geven we hier een structureel vervolg aan. We zetten in op regelmatig overleg met de ondernemers en andere betrokkenen om de ontwikkeling van het centrum blijvend aandacht te geven. Toekomstbestendig Centrum Beesel Het kernoverleg is in 2024 gestart met de voorbereidingen voor het opzetten van een dorpsservicepunt: een centrale ontmoetingsplek waar inwoners sociale contacten kunnen versterken en waar voorzieningen dicht bij huis beschikbaar zijn. Vrijwilligers uit Beesel zullen het dorpsservicepunt beheren. Een buurtwinkel vormt een belangrijk onderdeel van dit initiatief.