Programmabegroting 2026

Programmabegroting 2026

Voorwoord Aan de leden van de gemeenteraad, Samen blijven we bouwen aan onze gemeenschap, voor vandaag en morgen! Voor u ligt de meerjarenbegroting 2026. De laatste begroting van deze raads- en collegeperiode. In deze begroting zijn voor 2026 en verder de kaders uit onze kadernota vertaald naar beleidsdoelen, acties en wat het gaat kosten. Het betreft zoals afgesproken in de kadernota een beleidsluwe begroting. We houden hierbij zoveel mogelijk rekening met ontwikkelingen, lokaal en om ons heen. Het mag echter ook duidelijk zijn dat in het proces van deze begroting de koers van onze Rijksoverheid nog onzekerder en onbetrouwbaarder is geworden. 29 Oktober zijn Tweede Kamerverkiezingen. Dit betekent dat we als gemeente het moeten doen met de kennis van nu. En die kennis leert ons dat we vanaf 2028 nog steeds met de gevolgen van een onopgeloste korting op het Gemeentefonds en de uitwerking van de disbalans in taken en middelen zitten. We moeten ons ervan bewust zijn, dat hierdoor ook scherpe financiële keuzes noodzakelijk zijn, waarbij we opties tegen elkaar af moeten wegen. Onder dit gesternte vinden in maart 2026 de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Een belangrijk moment in de lokale democratie.

Ondanks een (kleine) plus in 2026 en 2027 kunnen we ons richting de onzekere toekomst van 2028 en 2029 nog geen nieuwe ambities veroorloven zonder dat daar beleidsmatige en financiële keuzes tegenover staan. In een tijd waarin een duidelijke koers vanuit het Rijk op diverse dossiers en het Gemeentefonds uitblijft, is het belangrijk om lokaal koers te blijven houden. We moeten als lokale overheid, die dichtbij haar inwoners staat, niet stilvallen, maar door blijven werken aan de uitdagingen en ambities van en voor onze gemeenschap. Met de meerjarenbegroting 2026 en de nieuwe toekomstvisie Leef Beesel hebben we een koersvaste ambitie voor een zelfbewuste, krachtige kleine gemeente, die wil blijven bouwen aan een sterke gemeenschap. We werken in 2026 verder aan onze ambities uit deze raadsperiode en / of leggen een belangrijke basis hiervoor naar de toekomst toe. We zien dat sommige ambities en opgaven raadsperiodes overstijgen en dat is ook logisch. Een voorbeeld is onze ambities op het gebied van Fijn Wonen. Vanuit de woonzorgvisie zetten we in om meer balans in onze woningvoorraad te krijgen en te bouwen voor jongeren en meer draagkrachtige inwoners in het midden en hoger segment.

Met het voortzetten van de bouw aan de Heijackerstraat en het starten van de bouw bij de Wederikstraat, Rustoord en Kleine Solberg zetten we hier in korte tijd grote stappen om passende woningen te bouwen. Met de voorbereiding voor de bouwplannen Offenbekerbemden II, Vogelsweijde en ’t Spick zetten we een volgende stap om onze ambitie te realiseren. De nieuwe toekomstvisie wordt op dit onderdeel al concreet gemaakt. Niet alleen passende woningen zijn belangrijk. We hebben ook oog voor onze inwoners. Net als in de afgelopen periode investeren we ook in 2026 in de gezondheid van onze inwoners. Om dit kracht bij te zetten is de gemeente Beesel een zogenaamde Dorpendeal - een meerjarige gebiedsgerichte aanpak overeengekomen met de provincie Limburg. Veel raakt de gezondheid van onze inwoners: gezonde voeding, voldoende bewegen, maar zeker ook de stress van eenzaamheid, armoede of werkloosheid. In de dorpendeal werken we samen met de provincie Limburg, lokale partners, vijf ministeries en diverse andere provinciale en landelijke partners voor de duur van 15 jaar. In de tweede helft van 2025 werken we aan een samenwerkingsovereenkomst waarin de beleidskeuzes en inzet voor de eerste paar jaar worden uitgewerkt. We investeren dus samen met de provincie Limburg in de toekomst van onze gemeenschap.

Wethouder Anouk Huijs zegt daarover: "We zetten ons maximaal in voor een gemeenschap die klaar is voor morgen. In ons woningaanbod streven we naar het verder realiseren van balans. Gelijktijdig gaan we aan de slag met het verder vergroten van de slagkracht van onze gemeenschap. Met de meerjarige gebiedsgerichte aanpak werken we samen met de provincie en andere partners aan nieuwe en bestaande interventies, die een bijdrage leveren aan het verder verbeteren van de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners." Toerisme is een belangrijke economische pijler in onze gemeente en, naast het gemeentefonds, een belangrijke inkomstenbron voor onze gemeente. Niet alleen bevindt zich 10,8% van de werkgelegenheid in deze sector, maar toerisme draagt ook bij aan de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in onze gemeente. In 2026 bouwen we ook concreet verder aan onze onderscheidene kwaliteiten op het gebied van natuur- en cultuurbeleving en daarmee het toeristisch klimaat in onze gemeente. Met de oplevering van verschillende thematische routes, in het bijzonder

alles rondom Sint Joris en de Draak, de investeringen in infrastructuur en meubilair langs de Maas en richting de Duitse grens, geven we ook concreet invulling aan dit belangrijke thema uit onze toekomstvisie in 2026. Gebouwd wordt er ook aan dé dagrecreatieve trekker in onze gemeente en de regio: Drakenrijk. Onze ambitie om te groeien in het aantal bezoekers en toeristen krijgt daarmee verder vorm. Zoals gezegd zijn de investeringen en ontwikkelingen op toerisme een belangrijke voorwaarde voor ons voorzieningenniveau. In 2025 is de basis gelegd voor een andere belangrijke voorziening: de Schakel. Met het raadsbesluit om tot nieuwbouw van de Schakel te komen, leggen we een toekomstbestendige basis voor onze gemeenschap, verenigingen, maar zeker ook voor onze maatschappelijke partners als de bibliotheek en het welzijnswerk. Wethouder Linda van den Beucken zegt daarover: “Met onze investeringen in toerisme én in voorzieningen zoals de nieuwe Schakel bouwen we aan de toekomst van onze gemeente. We versterken onze unieke kwaliteiten op het gebied van natuur- en cultuurbeleving, trekken meer bezoekers en toeristen, en behouden daarmee een sterk voorzieningenniveau voor onze inwoners en verenigingen.

Zo dragen we bij aan een vitale en leefbare gemeenschap, vandaag en morgen.” Toekomstbestendigheid is misschien wel de rode lijn als het gaat om belangrijke thema's als duurzaamheid, mobiliteit en ruimte. Hoe gaan we met onze natuur om? Hoe zorgen we voor een goede en veilige infrastructuur voor alle weggebruikers? En hoe zorgen we er samen voor dat de schaarse ruimte zo goed mogelijk wordt benut? Belangrijke vragen, die in 2026 verder invulling krijgen. Als we kijken naar duurzaamheid heeft de gemeente Beesel bestuurlijk inzet gepleegd om samen met 10 andere gemeenten tot een meerjarige collectieve ontzorging (MCO) te komen voor onze inwoners op het gebied van isolatie van hun woningen. Ook bouwen we verder aan een toekomstbestendig energienet in Offenbeek door de plaatsing van meer dan tien transformatorhuisjes. We gaan ook verder met uitvoering van onze mobiliteitsaanpak door verkeersknelpunten op te lossen en te investeren in onze wegen. Eind 2025 hebben we voor de omgevingsvisie een koersdocument opgesteld. In 2026 volgt de omgevingsvisie zelf. In de nieuwe omgevingsvisie, die we samen met onze gemeenschap opstellen, maken we keuzes over het ruimtegebruik in onze gemeente.

Waar voegen we woningen toe, waar liggen kansen voor bedrijven en waar is ruimte voor natuur, recreatie en ligging aan de Maas.Wethouder Marcel Roelofs zegt daarover: "De gevolgen van de ruimtelijke keuzes die we gaan maken reiken ver in de tijd vooruit. Voor iedere generatie is het moeilijk om buiten je eigen tijd te moeten denken. Daar is verbeeldingskracht voor nodig. Voor alle te maken keuzes geldt dat deze de omgevingskwaliteit moeten verbeteren" Beesel is een gemeente waar iedereen welkom is. Tegelijkertijd hechten we veel waarde aan respectvolle en 'normale' omgangsvormen, die bijdragen aan een prettige en veilige leefomgeving voor iedereen. Leefbaarheid staat bij ons hoog in het vaandel: we blijven initiatieven stimuleren die zorgen voor een veilige, gezonde, krachtige en zelfstandige gemeenschap. Juist in tijden van onzekerheid is het van belang dat mensen zich thuis voelen, elkaar kennen en samen bouwen aan een toekomstbestendig Beesel. In 2026 richten we ons daarom nadrukkelijk op het versterken van de weerbaarheid en zelfstandigheid van onze gemeente. Samen met hulpdiensten, maatschappelijke organisaties en inwoners werken we aan een robuuste voorbereiding op onwenselijke situaties. Denk hierbij aan het verbeteren van digitale veiligheid en het vergroten van de sociale veerkracht.

Burgemeester Martijn Derks zegt daarover: "Een veilige leefomgeving is een essentiële randvoorwaarde voor fijn wonen, werken en recreëren in onze mooie gemeente. Daarom zetten we onverminderd in op de uitvoering van ons Integraal Veiligheidsbeleid. We hebben bijzondere aandacht voor mensen met een zorgvraag en richten ons op het terugdringen van overlast door jongeren, zodat iedereen zich veilig en gehoord voelt" Met de meerjarenbegroting 2026 geven we uitvoering aan de door de raad gestelde ambities. We blijven scherp op onze uitgaven en kijken naar het genereren van meer inkomsten. De komende jaren zullen we kritisch moeten kijken naar onze financiële keuzes en blijven we investeren in voorzieningen die van waarde zijn voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Zo zorgen we ervoor dat onze gemeente een plek blijft waar mensen met vertrouwen kunnen wonen, werken, leven en recreëren.

Samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners bouwen we verder aan een Beesel voor vandaag en morgen. Beesel, september / oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Beesel, Rick Nillesen, secretaris

Martijn Derks, burgemeester

Inhoudsopgave Voorwoord ...........................................................................................................................................2 Inhoudsopgave ....................................................................................................................................5 Algemeen .............................................................................................................................................6 Programmaplan .....................................................................................................................................11 Programma 1. Beleven ..................................................................................................................12 Programma 2. Samenkracht ..........................................................................................................20 Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig ..........................................................................................36 Programma 4.

Veilige en dienstverlenende Gemeente .................................................................52 Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................................58 Overhead .......................................................................................................................................61 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................69 Bedrag voor onvoorzien .................................................................................................................70 Mutaties Reserves .........................................................................................................................71 Paragrafen .............................................................................................................................................72 A Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................73 B Kapitaalgoederen .......................................................................................................................79 C Financiering ................................................................................................................................83 D Bedrijfsvoering

...........................................................................................................................87 E Verbonden partijen .....................................................................................................................88 F Grondbeleid ................................................................................................................................97 G Lokale heffingen .........................................................................................................................99 H Openbaarheid ..........................................................................................................................104 Financiën .............................................................................................................................................105 Financiële positie .........................................................................................................................107 Bijlagen ................................................................................................................................................114 Bijlage 1: Brondocumenten ..........................................................................................................115 Bijlage 2: Geprognosticeerde balans en EMU-saldo

...................................................................124 Bijlage 3: Staat van Reserves en voorzieningen .........................................................................126 Bijlage 4: Beleidsindicatoren ........................................................................................................130 Bijlage 5: Baten en lasten per taakveld .......................................................................................137 Bijlage 6: Ambitiebudget ..............................................................................................................139

Programmabegroting 2026

5

Algemeen In het hoofdstuk algemeen gaan we in op de hoofdlijnen van de meerjarenbegroting 2026. We staan stil bij de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van beleid, bedrijfsvoering en financiën die van invloed zijn op het meerjarig perspectief van onze gemeente. Het perspectief voor de meerjarenbegroting 2026 is dat we financieel de gevolgen zien van de koude bezuinigingen van het Rijk (ravijnjaar) en de structurele disbalans tussen (wettelijke) taken en de middelen die we hiervoor ontvangen via het Gemeentefonds. Op 29 oktober vinden de derde Tweede Kamerverkiezingen in vier jaar tijd plaats. Als samenleving, gemeenschap en zeker ook als eerste overheid hebben we perspectief nodig. De Tweede Kamerverkiezingen werpen meerjarig hun schaduw over dat perspectief. Dat betekent ook dat de beleidsinhoudelijke en financiële onzekerheid op thema’s als migratie, (jeugd)zorg, wonen, duurzaamheid en gemeentefinanciën blijven voortbestaan. Onder dit gesternte moeten we lokaal toewerken naar een nieuwe gemeenteraadsperiode en college. We hebben kunnen zorgen dat de eerste jaren van onze begroting een positief saldo hebben. Vanaf 2028 biedt het Rijk nog steeds geen structurele oplossing voor de tekorten op onze wettelijke taken, waardoor we, vooralsnog, een negatief begrotingssaldo presenteren.

We gaan ervan uit dat dit alsnog vanuit het Rijk wordt rechtgetrokken, maar we zijn ook gestart met de voorbereidingen voor wanneer dit niet het geval blijkt te zijn, zodat we in 2026 en/of 2027 nog bij kunnen sturen waar nodig. Lokaal houden we koers en werken we door aan de ingezette lijn en onze ambities op het gebied van Fijn Wonen, Samenkracht, Duurzaamheid, Beleven & Bedrijvig en Goede Voorzieningen. Dit kan ook vanuit de goede financiële uitgangspositie die we samen hebben gecreëerd. De toekomstvisie Leef Beesel biedt daarbij onze inhoudelijke stip op de horizon. We willen in 2050 een krachtige, levendige, gastvrije, vitale gemeente en gemeenschap zijn, die in evenwicht is. Op basis van drie pijlers werken we aan een sterke en veerkrachtige gemeenschap, een levendige woongemeente met een sterk recreatief en toeristisch profiel. Met focus bouwen we daarmee verder aan onze gemeenschap voor vandaag en morgen. In maart 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats. De speerpunten uit een nieuw coalitieakkoord zullen via de kadernota en begroting 2027 worden verankerd. De kracht van onze gemeente zit hem in de samenwerking. Samenwerking lokaal met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners, maar ook in het samenspel tussen gemeenteraad, college en organisatie. Samen zijn we deze kleine en krachtige gemeente.

Het zit in ons DNA en dit passen we dan ook in allerlei ruimtelijke en beleidstrajecten toe. Voor grote maatschappelijke opgaven, economische ontwikkeling en beleidsmatige afstemming werken we ook samen in regionaal verband. Onze focus ligt in de regionale samenwerking in NoordLimburg. We zijn als Beesel een van de acht Noord-Limburgse gemeenten, die werken aan de ambitie om de Gezondste Regio van Nederland te worden. Vanuit ons perspectief en aanpak van nabijheid dragen we bij aan het realiseren van deze ambitie. Het Rijk kijkt ook steeds meer naar ‘de regio’ door te investeren via regio deals en nationale programma’s als het Nationaal Programma Vitale regio’s. Vanaf 2026 krijgt de regionale samenwerking een nieuwe governance en een aangescherpte visie. Dit helpt ons in het toekomstbestendig maken van de regionale samenwerking in Noord-Limburg en het organiseren van allerlei investeringen vanuit het Rijk. Samen blijven bouwen aan onze Beeselse gemeenschap voor vandaag en morgen We houden als Beesel koers door ook in 2026 te blijven werken aan de ingezette lijn op de thema’s Fijn Wonen, Samenkracht, Duurzaamheid, Beleven & Bedrijvig en Goede Voorzieningen. We maken daarbij in de meerjarenbegroting 2026 af waar we aan begonnen zijn of leggen een duurzame basis voor de volgende raadsperiode.

De nieuwe toekomstvisie Leef Beesel versterkt in belangrijke mate onze ingezette koers en geeft ons als gemeente een belangrijke stip op de horizon, op zowel inhoud als organisatie. Zo blijven we ook in 2050 een kleine, krachtige en zelfstandige gemeente en gemeenschap. •

Fijn wonen Vanuit de ambities van het coalitieakkoord en de woonzorgvisie willen we passende woningen voor al onze inwoners realiseren, waarbij we de doorstroom versterken. Met een ambitie van 500 nieuwe woningen in 2033 willen we niet alleen de kwaliteit van het woningaanbod verbeteren, maar ook jongeren en nieuwe draagkrachtige inwoners een woning in onze gemeente bieden. In 2026 bouwen we letterlijk verder aan deze ambities door de uitvoering van de woningbouwplannen aan Rustoord, Heijackerstraat, Wederikstraat, Kleine Solberg etc.

Programmabegroting 2026

6

Ook werken we door aan het ontwikkelkader van Offenbekerbemden II en Vogelsweijde, we starten met het ontwikkelkader van ’t Spick. Voor de gebiedsontwikkeling Broeklaan (voortkomend uit de pilot met BZK) zetten we samen met partners stappen om tot woningbouwontwikkeling te komen. Al met al ligt er in 2026 een stevig en toekomstbestendig fundament voor woningbouwontwikkelingen in onze gemeente. Hiermee geven we concreet invulling aan een van onze ambities uit het coalitieakkoord, het beleid van de woonzorgvisie én een van de pijlers uit de toekomstvisie. •

Samenkracht In 2026 blijven we inzetten op het versterken van het voorliggend veld en preventie als middel om het beroep op zwaardere zorg te laten afnemen. Via leefstijlinterventies op het gebied van voeding, bewegen en middelengebruik verbeteren we de gezondheid van onze inwoners. De rode draad in onze inzet is de samenwerking met maatschappelijke partners, professionals en vrijwilligers in het sociaal domein. Van opvoedondersteuning tot de ondersteuning van inwoners met een GGZ-vraag: middels preventie en de combinatie in samenwerking tussen professionals en vrijwilligers (maatjes) benutten we de samenredzaamheid van onze gemeenschap en versterken we die. Gezondheid is ook een belangrijk overstijgend thema in de onlangs overeengekomen meerjarige, gebiedsgerichte Dorpendeal met de provincie Limburg. Met hulp, kennis en (financiële) ondersteuning vanuit de provincie Limburg, andere gemeenten, ministeries en lokale en landelijke partners investeren we gericht in onze gemeenschap de komende 15 jaar. Een unieke kans om als kleine en krachtige gemeenten duurzaam te investeren en echt een kentering te veroorzaken in de gezondheid van onze inwoners.

•

Duurzaamheid Een circulaire economie draagt bij aan onze doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Met de implementatie van het grondstoffenplan en de start van de transformatie van ons milieupark naar een waardepark zetten we op dit punt belangrijke stappen in 2026 en bouwen we voort op de reeds ingeslagen weg. Op het gebied van (grootschalige) opwek is de regionale samenwerking in de RES-regio erg belangrijk. Regionaal hebben we ons als gemeente hard gemaakt voor een collectieve ontzorging van onze inwoners als het gaat om de verduurzaming van hun woningen.

•

Goede Voorzieningen Goede voorzieningen is een belangrijk onderscheidend element van ons als kleine gemeente. In deze raadsperiode investeren we in alle kernen in de toekomstbestendigheid van deze voorzieningen. Eind september 2025 besluit de gemeenteraad over het toekomstperspectief van een van de belangrijkste maatschappelijke accommodaties in onze gemeente: de Schakel. Afhankelijk van dit besluit werken we in 2026 verder aan de nieuw- / verbouw van deze belangrijke voorziening en dragen we bij aan de leefbaarheid, samenkracht en samenredzaamheid in onze kernen. In 2026 start de bouw van het Integraal Kind Centrum Beesel (IKC), waarmee we voor de kern Beesel een belangrijke voorziening realiseren. Ook op het gebied van infrastructuur en verkeer(-sveiligheid) gaan we met verschillende knelpunten aan de slag. Hiermee geven we uitvoering aan het vastgestelde mobiliteitsplan.

•

Beleven en bedrijvig Het belang van toerisme voor onze gemeente is groot. Met de Groene Loper route verbinden we de toeristische beleving van de Maas met het Brachterwald en de herontwikkeling van de openbare ruimte bij de Witte Stein draagt bij aan ons grensoverstijgend karakter. Er wordt geïnvesteerd in de toeristische infrastructuur via thematische routes en een goede infrastructuur. Natuurlijk faciliteren we de ontwikkeling van Drakenrijk als jaarrond park. De beleving van de Maas krijgt daarbij ook meer aandacht in toeristisch perspectief. In 2026 werken we aan de herijking van onze toeristische visie In het spoor van de Draak en daarmee onze toeristische ambities, voortbordurend op onze toekomstvisie. Met Sint Joris en de Draak hebben we als gemeenten een uniek en onderscheidend thema. In 2026 bereiden we de aanvraag voor de Europese Culturele Route voor. In 2026 bouwen we verder voort op het versterken van het ondernemerschap in onze gemeente. Dit moet leiden tot meer samenhang, gedeelde ambities en een grotere slagkracht van het bedrijfsleven in Beesel. We zetten daarbij in op het versterken van het georganiseerd vermogen en het aanjagen van de samenwerking op de bedrijventerreinen in onze gemeente.

Programmabegroting 2026

7

Een toekomstbestendige organisatie met een sterke identiteit We zijn een ambitieuze gemeente die #gewoonsamen sterk staat, eigenheid heeft en blijft bouwen aan een kleine en krachtige gemeente. Samen met onze inwoners, partners en ondernemers én onze ambtelijke organisatie. We vragen van elkaar om ondernemend, evenwichtig, nabij en wendbaar te zijn, nu en in de toekomst. Belangrijk hierin is ook dat we een goed en aantrekkelijk werkgever zijn en blijven. Dat betekent dat we versterken wat we al zijn en ontwikkelen wat we nodig gaan hebben. Ons doel blijft duurzaam inzetbare medewerkers op de juiste plek, ieder op zijn eigen deskundigheid in de samenwerking met de ander waarbij gerichte aandacht is voor efficiëntie en effectiviteit. Op deze manier blijven we wendbaar in een tijd waarin onzekerheid een rol speelt op vele vlakken. We investeren in een stabiele en veerkrachtige ambtelijke organisatie met goed werkgeverschap dat elke dag wordt geborgd in de relaties tussen de gemeenschap, de organisatie en de medewerker. Financiële ontwikkelingen 2026 Om onze ambities te verwezenlijken is een reële en gezonde financiële positie van belang. Het financiële beleid van de afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat we een realistische begroting hebben en een goede financiële positie. De constante doorontwikkeling van onze P&C-cyclus draagt daar ook aan bij.

Het begrotingsproces Om tot een sluitende begroting 2026 te komen hebben we goed gekeken naar onze inkomsten en uitgaven en naar de efficiency en effectiviteit van onze inzet. We hebben daarbij verantwoord keuzes gemaakt in onze uitgaven (waarbij de impact van de keuzes weinig tot geen invloed hebben op onze gemeenschap of organisatie), inkomsten uit SPUKS ingezet ter dekking van onder andere personeelskosten en activiteiten geschrapt. Dit heeft een positief effect op onze meerjarenbegroting, waardoor ons ingezette beleid en ambities nog niet onder druk komen te staan. We hebben de begroting daarmee in lijn van de adviezen van de VNG opgesteld. Gedurende het begrotingsproces hebben we steeds gezocht naar een gezonde balans tussen risico's enerzijds en financiële kansen anderzijds. Een voorbeeld van een risico waar we in de begroting rekening mee houden, is de inflatie. We hebben, met de kennis van nu, een reële inschatting gemaakt van deze inflatie. Er bestaat echter het risico dat deze hoger uitvalt dan we momenteel kunnen inschatten. Aan de andere kant zien we ook kansen die we in onze begroting (juridisch gezien) nog niet mogen verwerken. Eén van deze kansen is de algemene herverdeling van het Gemeentefonds, die een positief effect op onze begroting zal hebben.

We zijn van mening dat er, met het zorgvuldig afwegen van de kansen en risico's, sprake is van een gezonde balans in deze begroting. We zien echter dat de onzekerheden vanuit het Rijk van invloed zijn op onze begroting vanaf 2028 en daarmee ook van invloed zijn op onze gehele organisatie en onze ambities. In de volgende paragraaf gaan we daar verder op in. Voorjaarsnota Rijk vs meerjarenperspectief Bij het opstellen van de Kadernota is een dubbele opgave geschetst. Enerzijds vanwege de bezuiniging op het Gemeentefonds (ravijnjaar) en het uitblijven van reële compensatie voor de uitgaven op onze wettelijke taken. Anderzijds vanwege de stijgende kosten van deze wettelijke taken. Een belangrijk voorbeeld hiervan zijn de gewijzigde tarieven voor maatwerkvoorzieningen die vallen onder de Participatiewet, de WMO en de Jeugdwet. Deze stijgen door gewijzigd Rijksbeleid en hebben een grote impact op onze begroting. Met de voorjaarsnota van het Rijk is dit beeld enigszins bijgesteld, zij het voor de jaren 2026 en 2027. Meerjarig blijft een compensatie via het Gemeentefonds vooralsnog uit. Concreet betekent dit dat het "ravijn" van 2026 voor een groot deel is gedempt, maar tevens wordt doorgeschoven naar 2028. Dit resulteert ook in een negatief begrotingssaldo vanaf dat jaar. We hebben er bewust voor gekozen om dit negatieve saldo te laten staan.

Enerzijds omdat we nog niet onnodig in onze ambities of organisatie willen snijden. Anderzijds omdat ervaring leert dat het Rijk toch vaak op het laatste moment tot compensatie overgaat. Het nu al doorvoeren van een bezuinigingstraject vanaf 2028 zou onze gemeente wellicht onnodig hard treffen.

Programmabegroting 2026

8

Uiteraard gaan we vanaf 2026 wel op de achtergrond aan de slag met het in kaart brengen van bezuinigingsmogelijkheden, mocht het Rijk vanaf 2028 niet tot compensatie overgaan. Een toekomstbestendige begroting Het meerjarig begrotingssaldo van de begroting 2026 ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1.000 2027 17

2028 -535

2029 -186

In de onderstaande tabel geven we de inkomsten uit het Gemeentefonds. Bedragen x € 1.000 2026 2027 Gemeentefonds 32.816 33.396

2028 33.262

2029 34.375

Begrotingssaldo

2026 340

Met bovenstaande wordt wederom de grilligheid van het Rijk ten aanzien van het Gemeentefonds bevestigd. We zijn als kleine gemeente relatief sterk afhankelijk van het Gemeentefonds in vergelijking met grote gemeenten. Echter, met een sterke reservepositie kunnen we niet alleen de risico's in de lopende begroting opvangen maar ook de tijdelijke kortingen van Rijkswege dekken. Tevens kunnen we nog steeds invulling blijven geven aan onze ambities. Zoals eerder aangegeven, kiezen we er bewust voor niet te snijden in onze ambities en het tekort als gevolg van de kortingen op het Gemeentefonds scherp en inzichtelijk te houden. Taakstellingen In de voorliggende begroting hebben we twee taakstellingen opgenomen, te weten: de hervormingsagenda Jeugd en de het financieel effect strategisch personeelsplanning. Bij beide taakstellingen hebben we bekeken in hoeverre de invulling hiervan in de komende begrotingsperiode (nog steeds) realistisch is. Dat levert het volgende beeld op: Bedragen x € 1.000 Taakstelling 1. Hervormingsagenda Jeugd (netto) 2. Financieel effect strategische personeelsplanning Totaal

2026 329 300

2027 394 450

2028 803 600

2029 805 600

629

844

1.403

1.405

Ad 1: We werken nog steeds hard aan de doelstellingen uit de hervormingsagenda, waarbij we steeds meer inzetten op preventie en vroegsignalering. Dit zal uiteindelijk moeten leiden tot een verlaging van de maatwerkvoorzieningen. In de voorjaarsnota heeft het Rijk bepaald dat het ingroeipad voor de hervormingsagenda voor een deel van de hervormingsagenda Jeugd naar 2028 (was 2026) verschoven wordt. Ad 2: Met de strategische personeelsplanning zetten we nog meer in op de juiste persoon op de juiste plek en het werk efficiënt en effectief organiseren. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we ambtelijk en bestuurlijk meer voorzienbaarheid creëren rondom onze ambities en projecten. Maar ook dat we scherpere keuzes maken over wat we wel en niet doen, hoe we prioriteren en welke snelheden passen in relatie tot beschikbare capaciteit. We steken daarbij niet in op een bezuinigingsslag, maar op een cultuuromslag in het denken over ons personeelsbeleid en de inzet van onze medewerkers op wijzigende takenpakketten. Dit leidt onder andere tot een besparing op onze personeelskosten. Tot en met 2025 hadden we een taakstelling zero based budgeting (ZBB) in onze begroting opgenomen. Deze taakstelling hebben we jaarlijks weten in te vullen met incidentele posten. Vanaf de begroting 2026 hebben we hier structureel invulling aan kunnen geven.

Reservepositie en 10% regeling De reservepositie van de gemeente blijft ook in deze begroting onverminderd goed. Op 1 januari 2026 heeft de gemeente de beschikking over ruim € 7 miljoen aan vrije reserve. In de begroting 2025 hebben we het eerst gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een deel (max 10%) van onze vrije

Programmabegroting 2026

9

reserve in te zetten om de begroting sluitend te maken. In de begroting 2026 continueren we deze werkwijze. We compenseren deze uitname grotendeels door een jaarlijkse storting in de reserve uit de verwachte baten voor de opvang van vluchtelingen. Lokale Heffingen De belastingdruk voor een gemiddeld gezin met eigen woning ziet er als volgt uit: Bedragen x € 1 2025

2026

2027

2028

2029

OZB

458

472

486

501

516

Rioolheffing

180

188

197

207

217

Afvalstoffenheffing (vastrecht)

171

184

196

209

221

Ledigingen

55

57

57

57

57

Lastenverlichting

-36

-18

0

0

0

Totaal

828

883

936

974

1.011

55

53

38

37

6,64%

6,00%

4,06%

3,80%

Stijging absoluut Stijging procentueel

• • •

•

Voor OZB handhaven we de jaarlijkse stijging van 3% uit de meerjarenbegroting 2024; De rioolheffing verhogen we jaarlijks met € 8,75 conform het Raadsbesluit ‘Gemeentelijke Rioleringsplan 2023-2027’. Vanaf 2028 bedraagt de jaarlijkse stijging € 10; Bij de afvalstoffenheffing is sprake van diverse ontwikkelingen inclusief bijbehorende kostenstijgingen. Om ook toekomstig deze kosten te kunnen blijven dekken, is vanaf 2026 een jaarlijkse verhoging van het vastrecht binnen de afvalstoffenheffing benodigd ad € 12,50 en worden de tarieven voor de ledigingen aangepast; Tegelijkertijd stellen we in deze begroting een lastenverlichting van € 18 per huishouden voor. Gelet op het meerjarig saldo voeren we deze lastenverlichting niet structureel door. De belastingdruk voor een gemiddeld gezin stijgt daarmee in 2026 met 6,64% ofwel € 55,00. Met de eenmalige lastenverlichting van € 18 in 2026 willen we als gemeente Beesel onze huishoudens en inwoners tegemoet komen en proberen we de stijging van de kosten iets te dempen.

Programmabegroting 2026

10

Programmaplan

Programmabegroting 2026

11

Programma 1. Beleven Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Doel 1.1:

In Beesel is sport voor iedereen toegankelijk en dagen we iedereen uit tot bewegen

We blijven samen met onze partners inzetten op het in beweging krijgen én houden van onze inwoners. Dit door mensen te stimuleren, drempels weg te nemen en sport en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk en toegankelijk te maken. Sport en bewegen hebben een positieve invloed op gezondheid, plezier en ontmoeting. Het maakt de gemeente levendig. We zien sport als middel om gezondheidsproblemen te voorkomen. Met het sportbeleid dragen we bij aan ambities uit ons coalitieakkoord: preventie, een sterk verenigingsleven en talentontwikkeling.

Doel 1.2:

In Beesel is cultureel veel te beleven en is cultuur toegankelijk voor iedereen

De gemeente Beesel hecht veel waarde aan cultuur en ziet dit als een onmisbaar onderdeel in onze samenleving. Cultuur bindt mensen, zorgt voor levendigheid in de gemeente en schept vernieuwing. Daarnaast stimuleert het een zinvolle en plezierige vrijetijdsbesteding voor onze inwoners en de ontwikkeling van creativiteit. Cultuur draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen. We zien daarmee cultuur als middel dat bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij streven het volgende na: • Culturele organisaties, partners en onze inwoners zijn actief betrokken bij de uitvoering van en deelname aan kunst, cultuur en erfgoed in onze gemeente/gemeenschap; • We bevorderen de beleving van erfgoed en stimuleren het behoud hiervan; • We versterken onze unieke cultuur en stimuleren de onderlinge samenwerking.

Doel 1.3:

Beesel is aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig

In de gemeente Beesel is het goed verblijven en recreëren: dé mooiste, groenste gemeente tussen grens én Maas en twee steden (Venlo en Roermond). Centraal gelegen tussen de twee regio’s, Noord- en Midden-Limburg: een strategische uitvalbasis om dit deel van Limburg en een stukje Duitsland verder te ontdekken. Beesel staat bekend om het kleinschalige, dorpse karakter, de gemoedelijke, bourgondische sfeer maar ook de bijzondere draak. Wandelen en fietsen door het unieke landschap langs de Maas, het ontdekken van de vele cultuurhistorische schatten én genieten van de gastvrije ondernemers en gemeenschap zijn de belangrijkste pijlers. Er is volop ruimte voor ondernemerschap, het verenigingsleven, evenementen en recreatie. Belangrijke bouwstenen voor onze gemeenschap en voor onze toeristische bezoekers. In het partnerschap met Brüggen heeft de samenwerking op toerisme een belangrijke plek. Met Sint Joris en de Draak beschikken we als gemeente én gemeenschap over een uniek en onderscheidend element. We zetten langjarig in op de doorontwikkeling en vermarkting van dit strategische thema. De brede inzet hierop draagt bij aan het recreatieve, toeristische, culturele en economische profiel van onze gemeente en de regio Noord-Limburg.

Wat gaan we er voor doen? Doel 1.1:

x € 1.000

In Beesel is sport voor iedereen toegankelijk en dagen we iedereen uit tot bewegen Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

Programmabegroting 2026

-909

12

Subdoel 1.1.1: Samen fit door sport en bewegen We werken samen met inwoners, verenigingen en professionals aan een omgeving waarin het niet alleen leuker, maar ook makkelijker wordt om gezond te leven. Onze ambities zijn opgenomen in de beleidsnota 'Gewoon Samen Fit: Sportakkoord 2023-2026'. Hierdoor verbinden we sport met andere aspecten van gezonde leefstijl zoals voeding. We continueren de extra inzet van de beweegcoach binnen het programma 'Coaching op Leefstijl (CooL') voor mensen met overgewicht, met als doel dat zij na afloop van het programma zelfstandig gaan sporten en bewegen. Verder zorgt de 'Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) regisseur' voor de borging van de Rookvrije Generatie (rookvrije locaties waar kinderen komen) en 'een gezonde sportkantine'. Zo maken we het voor inwoners stap voor stap makkelijker om gezonde keuzes te maken.

Subdoel 1.1.2: Wij leren bewegen Jong geleerd is oud gedaan. Kwalitatief goed leren bewegen is cruciaal voor de motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling. Om beweging in een doorgaande lijn te stimuleren continueren we in 2026 de inzet van de volgende combinatiefunctiefunctionarissen: vakleerkracht bewegingsonderwijs, JOGG regisseur, Buurtsportcoach, lokale coördinator valpreventie en de verenigingsondersteuner. Daarnaast blijven we met de Talententoer de basisschooljeugd in de schoolvakanties gratis een gevarieerd aanbod aanbieden aan sport, kunst, cultuur, muziek en gezondheid.

Subdoel 1.1.3: Sport en Bewegen voor iedereen Bewegen en sport moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Om ervoor te zorgen dat iedereen kan sporten en bewegen continueren we in 2026 onze deelname en ondersteuning aan Iedereen Kan Sporten (IKS) en het Jeugdfonds Sport en Cultuur (JFSC). Iedereen Kan Sporten is er voor mensen met een beperking. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur is er voor kinderen uit gezinnen met een smalle beurs.

Subdoel 1.1.4: Ruimte voor sport en bewegen We gaan voor een ruimte die uitnodigt tot sport en bewegen. We geven daarom uitvoering aan het 'Speel- en sportbeleid in de openbare ruimte'. Spelen in de openbare ruimte Het speel-en sportbeleid in de openbare ruimte is vastgesteld in mei 2025. De structurele kosten en het krediet conform voorstel zijn opgenomen in deze programmabegroting. Afhankelijk van de bouw aan de Wederikstraat wordt de speelplek aan de Speenkruidstraat getransformeerd.

Subdoel 1.1.5: Samen met verenigingen en sportaanbieders Sportverenigingen leveren een belangrijke bijdrage aan ons doel om sport voor iedereen toegankelijk te maken en inwoners uit te dagen tot bewegen. We bieden daarom brede ondersteuning aan (sport)verenigingen. Deze ondersteuning bestaat uit subsidies, sportakkoordavonden, ondersteuning fondsenwerving, stimuleren van een veilig verenigingsklimaat en de inzet van de verenigingsondersteuner. De ondersteuning continueren we in 2026. Brede ondersteuning verenigingen Binnen het landelijk sportakkoord II is een veilig verenigingsklimaat een belangrijk aandachtspunt. Dit punt staat dan ook vaak op de agenda tijdens contactmomenten met de sportverenigingen. De verenigingsondersteuner heeft hier een actieve rol in. Punten die in 2026 zeker terugkomen en ook regionaal worden opgepakt zijn de vier V's: Verenigingsbrede gedragscode, Vertrouwenscontactpersoon, Verklaring omtrent Gedrag voor vrijwilligers en Vakkundig geschoolde trainers.

Subdoel 1.1.6: Sport en evenementen We faciliteren lokale evenementen. Dit doen we omdat we merken dat die evenementen mensen in beweging krijgen en houden. Voorwaarden hierbij zijn dat deze evenementen zich verbinden met het lokale sportaanbod, dat er aandacht is voor inclusief sporten en dat de rookvrije generatie wordt uitgedragen. Voor 2026 blijven we sporten en bewegen vanaf een jonge leeftijd stimuleren. Daarom faciliteren we ook in 2026 de 'Peuter- en Kleuter4daagse' waar alle kinderdagverblijven, gastouders en kleuterscholen aan meedoen. Programmabegroting 2026

13

Sport en evenementen Eén van de actiepunten uit de beleidsnota betreft het stimuleren van sportdeelname door het faciliteren van lokale sportevenementen. In het verleden is hier onder andere invulling aan gegeven via het familie-evenement als onderdeel van de Ultimate Warrior. Naar aanleiding van de evaluatie van de editie in 2024 is besloten om deze aanpak te herzien. Vanaf 2026 wordt ingezet op het ondersteunen van diverse lokale sportinitiatieven die bijdragen aan het in beweging brengen en houden van inwoners. Hierbij wordt nadrukkelijk de verbinding gezocht tussen de gemeenschap, (sport)verenigingen en het onderwijs, met als doel om meer inwoners kennis te laten maken met het lokale sportaanbod en hen te stimuleren tot actieve deelname. Ter ondersteuning hiervan wordt vanaf 2026 jaarlijks een budget van € 10.000 beschikbaar gesteld via de Incidentele subsidieregeling Sport. Het budget dat voorheen werd gereserveerd voor het familie-evenement (€ 25.000) kan hierdoor vanaf 2026 structureel worden afgeraamd.

Doel 1.2:

x € 1.000

In Beesel is cultureel veel te beleven en is cultuur toegankelijk voor iedereen Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-401

Subdoel 1.2.1: Cultuur is voor iedereen bereikbaar en zichtbaar We streven naar een kwalitatief goed, divers, zichtbaar en laagdrempelig aanbod van cultuur voor inwoners en bezoekers van de gemeente Beesel. Cultuur draagt bij aan een inclusieve samenleving en aan het mentaal welbevinden. Daarom vinden wij het belangrijk dat er aandacht is voor de toegankelijkheid, beleefbaarheid en beschikbaarheid van culturele activiteiten en cultureel erfgoed (materieel en immaterieel). De cultuurmakelaars vervullen hierin een sleutelrol. Om de klei en keramiek als wezenlijk onderdeel van de identiteit van Noord- en Midden-Limburg te bevorderen zetten we in 2026 'Planidee Klei' verder op de kaart en vervolgen we de procedure voor aansluiting bij de European Route of Ceramics. Immaterieel erfgoed Ook in 2026 zetten we samen met onze Europese, landelijke en Limburgse partners in op een nauwere samenwerking. Een voorbeeld hiervan is het proces om te komen tot een Europese Culturele Route (ECR) met Sint Joris en de Draak als verbindend thema. Dit levert een netwerk van materieel en immaterieel erfgoed op. Dit netwerk is van belang voor cultuur, toerisme, ruimte en economie. Zie ook het programma Draak (subdoel 1.3.2.).

Subdoel 1.2.2: Talentontwikkeling We blijven in 2026 inzetten op talentontwikkeling. Via onze muziekcoach stimuleren we een doorlopende leerlijn van muziekonderwijs. Hierbij is ook aandacht en ruimte voor de Limburgse taal. De cultuurmakelaar benut kansen om jong talent te stimuleren en een podium te geven door verbindingen te leggen met lokale en regionale podia en partners (voorbeeld hiervan is het bandcoachingstraject met muzikanten uit Reuver en Brüggen). Daarnaast kunnen jongeren via de Talententoer en Kunstbende kennismaken met diverse activiteiten op cultureel en sportief vlak.

Subdoel 1.2.3: Samenwerken en verbinden De gemeente Beesel kent een actief cultureel veld met diverse organisaties. Elke partner vervult in dit netwerk een unieke rol en voegt daaraan iets vanuit zijn specifieke kijk toe. Door onderlinge samenwerkingen te stimuleren en nieuwe partijen met elkaar te verbinden, ontstaan er mogelijkheden tot het versterken van elkaars activiteiten en het realiseren van onverwachte, innovatieve combinaties. Hierbij kan cultuur ook als middel worden ingezet waarbij verbindingen worden gezocht met bijvoorbeeld gezondheid- en welzijnspartners. Cultuur kan met haar verbeeldingskracht en creativiteit gemakkelijk bruggen slaan en inwoners bij elkaar brengen. Daarom zetten we ook in 2026 in op het organiseren van thematische cultuurcafés. Daarnaast gaan we door met het versterken van ons online netwerk. De cultuurmakelaars delen regelmatig nieuws over lokale activiteiten en initiatieven op hun Instagram account. Programmabegroting 2026

14

Subdoel 1.2.4: Ondersteunen Net als de landelijke tendens staan de verenigingen in Beesel voor een grote opgave doordat onder meer het aantal (jeugd)leden terugloopt, betrokkenheid van leden verandert en de vergrijzing toeneemt. We ondersteunen (culturele) verenigingen en initiatieven niet alleen met subsidies maar ook met de inzet van de cultuurmakelaar en verenigingsondersteuner. Door hun rol als spin in het web helpen ze verenigingen met vraagstukken op weg en leggen zij verbindingen tussen initiatieven/ideeën en brengen vraag en aanbod bij elkaar.

Doel 1.3: x € 1.000

Beesel is aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2026

-458

Subdoel 1.3.1: We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas De sporen van de rivier de Maas reiken van Frankrijk, België, via Limburg tot en met de Nederlandse kust. Ook de gemeente Beesel is gelegen aan de Maas. ‘Mooder’ Maas oftewel moeder Maas, de levensader van Limburg, levert recreanten en toeristen prachtige vergezichten/uitzichten op. Het gebied langs de Maas kunnen we in de gemeente Beesel nog veel meer benutten om de toeristische beleving te verbeteren. Project Maasrecreatie Het project Maasrecreatie is vanuit de Regio geïnitieerd en heeft een kansenkaart opgeleverd. Op basis van deze kansenkaart is onderzocht welke vormen van waterrecreatie (zowel lokaal als regionaal) als interessant kunnen worden aangemerkt. Hiermee gaan we met de regio verder aan de slag. Lokaal willen we de invulling van Maasrecreatie vooral tot uiting brengen in het optimaal laten beleven van de landschapswaarden. Dit doen we onder andere door (ook in onze lopende projecten) in te zetten op rust en zichtplekken met een mooi uitzicht en dit te koppelen aan bijzondere verhalen. Daarnaast stemmen we het zitmeubilair en de beplanting af op de locatie en brengen we de beleving in samenhang met onze onderscheidende thema's.

Subdoel 1.3.2: We bevorderen de toeristische beleving van de gemeente De gemeente Beesel kent vele waardevolle plekken waar recreanten en toeristen écht in aanraking komen met wat Beesel is en waar het voor staat. De beleving van al het moois dat Beesel op het terrein van Recreatie & Toerisme te bieden heeft, willen we verder bevorderen, zowel voor bezoekers als voor onze eigen inwoners en ondernemers. Nationaal Park de Meinweg Binnen het Nationaal Park de Meinweg, Samenwerking Limburgse Maasterrassen, wordt gewerkt aan natuurbeleving en recreatie, versterking van natuur en landschap en aan diverse en financieel gezonde landbouw. Deze processen gebeuren zoveel als mogelijk bottom-up. Binnen het Nationaal Park werken gemeenten en andere partijen in het landelijk gebied samen. Het gebied beslaat de gemeenten Echt-Susteren, Roerdalen, Maasgouw, Roermond en Beesel. Lokaal toeristisch platform In 2024 hebben we uitgebreid kennisgemaakt met onze lokale recreatieve en toeristische ondernemers. In 2025 hebben we meerdere bijeenkomsten en activiteiten georganiseerd met als doel de toeristische ondernemers met elkaar en met de diverse lokale- en regionale toeristische ontwikkelingen te laten verbinden. In 2026 continueren we deze ingeslagen weg met als doel om tot een lokaal toeristisch platform te komen.

De samenwerking met de ondernemers levert ook noodzakelijke input op die nodig is om te bepalen wat onze ambities zijn en of deze nog aansluiten op onze Toeristische Visie. Deze werkwijze sluit aan bij onze doelstelling dat we samen met onze inwoners en ondernemers werken aan een toeristisch aantrekkelijke gemeente. Programma Draak Met het programma Draak werken we aan het verder ontwikkelen van het thema Sint Joris en de Draak (strijd tussen goed en kwaad). Een thema dat voor onze gemeente en onze gemeenschap Programmabegroting 2026

15

onderscheidend is en van belang is voor recreatie en toerisme, cultuur, ruimte en economie, zoals vastgelegd in de toekomstvisie Leef Beesel 2050. Het programma Draak omvat de volgende deelprojecten. Europese Culturele Route (ECR) Sint Joris en de Draak We werken binnen de zich verder ontwikkelende vereniging 'Saint George and the Dragon' samen met de Stichting Draaksteken en onze Europese partner Drakengemeenten aan de realisatie van een ECR met Sint Joris en de Draak als verbindend thema. Jaarlijks vindt er een bezoek plaats aan één van de Drakensteden. Een vergadering van de vereniging 'Saint George and the Dragon' is onderdeel van het bezoek en het lokale evenement wordt bezocht. De eisen voor de ECR worden in 2026 verder uitgewerkt. Onderdeel daarvan is dit historische en culturele thema op een toegankelijke en boeiende manier presenteren aan bewoners van onze regio en aan bezoekers. We richten ons op het indienen van een aanvraag voor de ECR in 2027. Doorontwikkeling Drakenrijk Het bestaande Drakenrijk opent in 2026 de binnenspeeltuin met het thema Sint Joris en de Draak. De binnenspeeltuin is het hele jaar door toegankelijk. Voor een deel van de financiering is een lening verstrekt. Draaksteken De eerste voorbereidingen voor het Draaksteken 2030 vinden plaats.

We faciliteren de stichting Draaksteken bij de keuze van de nieuwe locatie, de verdere uitwerking van deze locatie en de aanloop naar te volgen procedures/ vergunningstrajecten. Wij werken als trotse partner nauw samen met de stichting Draaksteken om het Draaksteken 2030 tot een succes te maken en dit Beesels erfgoed te behouden. Voor het Draaksteken en de Europese Culturele Route hebben we in 2024 een reserve gevormd waarin per 1 januari 2025 een bedrag van € 250.000 zit. Verdieping en uitvoering Visie 'In het Spoor van de Draak' Toerisme is een dynamisch veld dat voortdurend verandert onder invloed van maatschappelijke, economische, ecologische en technologische ontwikkelingen. Om een aantrekkelijke recreatieve gemeente te blijven, beseffen we dat we ontwikkelingen niet los van elkaar moeten bekijken. Het recreatieve klimaat moet als geheel aantrekkelijk zijn en functioneren als een gezond netwerk. Om relevant en toekomstbestendig te blijven, is het essentieel om de toeristische visie regelmatig tegen het licht te houden. Het opstellen van de nieuwe toeristische visie staat gepland voor 2026. De wensen en verwachtingen van bezoekers veranderen. Steeds vaker zoeken toeristen naar duurzame, authentieke en gepersonaliseerde ervaringen. Het is belangrijk om hier bij de herijking van de visie op in te haken.

Technologische ontwikkelingen zoals digitalisering, augmented reality en de opkomst van slow tourism bieden nieuwe kansen. Tot slot is een herijking ook een moment om inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden opnieuw te betrekken. Dit versterkt het draagvlak, stimuleert samenwerking en zorgt voor een breed gedragen koers voor de toekomst. In dit kader hebben we inmiddels de samenwerking met onze plaatselijke ondernemers geïntensiveerd. Door actief met hen in gesprek te gaan, halen we waardevolle inzichten op over actuele ontwikkelingen, kansen en hoe zij daarop anticiperen. Tegelijkertijd vertalen we landelijke en regionale trends naar onze lokale context, zodat we gericht kunnen inspelen op wat er speelt. Naast ondernemers en trends en ontwikkelingen zijn ook de toekomstvisie en de omgevingsvisie van de gemeente Beesel belangrijke ingrediënten. Deze visies geven richting aan de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkeling van onze gemeente en vormen daarmee een belangrijk fundament voor de toeristische koers. Ook de regiomarketing speelt hierin een sleutelrol. De identiteit van de regio is mede koersbepalend voor onze lokale identiteit. Door deze goed op elkaar af te stemmen, versterken we onze herkenbaarheid en aantrekkingskracht, zowel binnen als buiten de regio.

Personele capaciteit Recreatie en Toerisme Om de ambities op het gebied van recreatie en toerisme vorm te geven en uitvoering te geven aan de pijler Beleef Beesel uit de Toekomstvisie en de activiteiten op dit beleidsterrein, maken we de eerder Programmabegroting 2026

16

ingezette tijdelijke extra capaciteit structureel. We zien hierin ook meerwaarde voor de leefbaarheid, ons voorzieningenniveau en als economische pijler.

Subdoel 1.3.3: We bevorderen wisselwerking tussen groen en recreatie Het groene karakter van onze gemeente en de toeristische beleving zijn nauw met elkaar verweven. We koesteren de vele (kleinschalige) culturele en natuurlijke schatten die in onze gemeente aanwezig zijn en benutten kansen om de wisselwerking hiertussen te bevorderen. Om die reden zetten we in op het behoud van natuur én cultuur en brengen we deze nadrukkelijk met elkaar in verbinding in de vorm van groene verbindingsstructuren. De activiteiten die we uitvoeren ten behoeve van dit subdoel zijn terug te vinden onder meerdere andere subdoelen. Het betreft bijvoorbeeld het project Groene Loper, de inrichting van de buitenruimte in het kader van het programma Draak en de verbetering van routestructuren.

Subdoel 1.3.4: We positioneren het immateriële erfgoed op Europees niveau, vermarkten dit en zetten zo niet alleen Beesel, maar ook Noord-Limburg op de Europese kaart Sint Joris en de Draak (en daarmee ook de strijd tussen goed en kwaad) is al jaren hét onderscheidende en strategische thema van de gemeente en de gemeenschap in Beesel. Wij zetten op grond van onze toekomstvisie Leef Beesel 2050 langjarig in op dit unieke handelsmerk, omdat we ervan overtuigd zijn dat dit voor onze gemeenschap en onze (eu)regio toeristisch, recreatief, cultureel en economisch grote voordelen met zich meebrengt. Programma Draak Zie voor het 'Programma Draak' (waaronder de Europese Culturele Route) het subdoel 1.3.2.

Subdoel 1.3.5: We promoten onze regio Door gezamenlijk de regio op de kaart te zetten wordt efficiëntie bereikt in kosten en effectiviteit (groter bereik), versterkt het aanbod elkaar conceptueel en kunnen de regio en ondernemers zich verbinden aan gezamenlijke merkwaarden (en bijbehorende publieke en private producten). Zo spelen we als regio in op de behoefte van bezoekers en inwoners voor een complete beleving op gebied van dagrecreatie/cultuur, logies, natuur en sfeer. Regionale Actieprogramma Toerisme en Recreatie Op het gebied van toerisme en recreatie werkt de gemeente Beesel samen met de 8 NoordLimburgse gemeenten op basis van het recent herijkte "Actieprogramma Toerisme en Recreatie 2023-2025". De uitvoering geschiedt langs een vijftal actielijnen. Binnen de regio geven we uitvoering aan de ambities die zijn genoemd in dit actieprogramma. Als bestuurlijk trekker van actielijn 4 (Cross-overs) onderzoeken we ook in 2026 hoe de vrijetijdseconomie actief kan bijdragen aan gezondheid. Daarbij sluiten we aan op onze ambitie om "de Gezondste Regio" te zijn. Onze inspanningen zijn erop gericht om het bestaande toeristische aanbod in verbinding te brengen met stakeholders vanuit het Zorgveld via het regionaal programma Gezond en Vitaal. Daarnaast gaan we de mogelijkheden onderzoeken voor het ontwikkelen van een krachtig 'strategisch' perspectief.

Dit doen we door te bouwen aan een netwerk binnen de gezondheidssector. Bijvoorbeeld door te bouwen aan structurele partnership(s) en door te onderzoeken of we gebruik kunnen maken van de kennis op Europees niveau om van Noord-Limburg een 'Smart Tourism' bestemming te maken. In 2026 blijven we ook aan de slag met het project Datahub. Met de gezamenlijke (regionale) samenwerking en ontwikkeling van een ‘Datahub Limburg’ pakken we regie op dit doel en krijgen we een meer consistent inzicht op trends en ontwikkelingen. De verwachting is dat we ook in 2026 volop met dit onderwerp bezig zullen zijn mede als gevolg van de implementatie van alle privacy- en datauitvoeringsregels. Koersbepaling Regiopromotie en Informatietaak Nadat we in 2025 de samenwerking zijn aangegaan met Insiders voor de (regio)promotie van NoordLimburg, geven we in 2026 volop invulling aan de afspraken die hierover zijn gemaakt. Deze afspraken hebben onder andere betrekking op het gebruik van verschillende marketingkanalen, het Programmabegroting 2026

17

toepassen van het regionale brandbook, het ontwikkelen en uitvoeren van campagnes en het gezamenlijk uitdragen van de regiopositie. Samen met diverse partners werken we aan een passende invulling van de regiopromotie en het toeristisch gastheerschap, specifiek afgestemd op de identiteit en behoeften van gemeente Beesel. De samenwerking met een nieuwe marktpartij biedt bovendien allerlei nieuwe kansen en mogelijkheden, die we samen actief gaan verkennen en benutten.

Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Beleven

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Saldo: Baten minus lasten Sport

-813

-948

-909

-1.028

-1.158

-1.166

Cultuur

-387

-480

-401

-338

-344

-344

Actief en levendig

-380

-422

-458

-475

-484

-494

-1.581

-1.850

-1.767

-1.841

-1.986

-2.005

Totaal Baten minus lasten Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Beleven

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Saldo t/m 1e berap 2025*

-1.770

-1.833

-1.854

-1.866

Mutaties begroting 2026**

3

-9

-132

-139

-1.767

-1.841

-1.986

-2.005

Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting Personeel: formatie en inhuur programma 1 Bedragen x € 1.000 Doel

Formatie

Inhuur

1.1 Sport 1.2 Cultuur 1.3 Actief en levendig

301 196 329

0 0 0

Totaal programma 1

826

0

Om het voorgenomen beleid uit te kunnen voeren is het wenselijk om de formatie uit te breiden met: • Beleidsmedewerker recreatie & toerisme  structurele functie  100% werkzaam voor doel 1.3  kosten 0,8 FTE € 73.000 Samenvatting financiële mutaties Onderstaand geven we u een overzicht weer van de financiële mutaties programma 1 'Beleven' > € 50.000, met een totaalbedrag ad. € 3.000 (voordeel): • Personeel: formatie en inhuur: nadeel € 75.000; • Het resterende bedrag betreft mutaties < € 50.000.

Programmabegroting 2026

18

Investeringen programma 1 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering 2026 2027 2028 2029 Dekking Ventilatiesysteem Sporthal de Schans

100

Kaplst. in exploitatie

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd.

Ventilatiesysteem Sporthal de Schans (Totaal geraamde investering 2026 bedraagt € 100.000 + activering uren € 5.200 = € 105.200) Het ventilatiesysteem in het oudste gedeelte van sporthal De Schans moeten we vervangen. In plaats van het 1-op-1 vervangen van het bestaande ventilatiesysteem willen we de sporthal verder verduurzamen door een duurzaam alternatief te installeren. Dit betekent dat we hiervoor een investering moeten doen die we vooralsnog ramen op € 100.000 excl btw en excl activering uren.

Programmabegroting 2026

19

Programma 2. Samenkracht Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Doel 2.1:

Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan

Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. We helpen sterke kernen en netwerken te creëren, zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid wordt vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk.

Doel 2.2:

Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving.

Een gezonde leefstijl hangt samen met de fysieke en sociale leefomgeving. Door de omgeving aan te passen wordt het mensen makkelijker gemaakt om gezonde keuzes te maken. Daarom zetten we als gemeente in op omgevingsfactoren om gezond gedrag te bevorderen.

Doel 2.3:

Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving

Mentale (psychische) ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de volwassen bevolking. Mentaal gezonde mensen voelen zich over het algemeen tevreden en kunnen vaak goed omgaan met tegenslagen. We zetten in op vroegsignalering en preventie bij psychische problematiek. We willen meer begrip voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, zoals depressie, eenzaamheid en dementie. We willen dat deze mensen kunnen meedoen en wonen in een buurt ter bevordering van participatie en herstel.