Programmabegroting 2025

Als bestuurlijk trekker van actielijn 4 onderzoeken we (in 2024/2025) hoe de vrijetijdseconomie actief kan bijdragen aan de gezondheid en aan opgaven in andere sectoren. In actielijn 5 zal de regiomarketing en de informatietaak een prominente rol spelen en actieve inzet verlangen. Hier werken we aan een nieuwe strategie/ ambitie, welke vervolgens zal moeten worden uitgewerkt. Datahub Voor recreatie en toerisme gaan we voor een balans waarin kwalitatief aanbod wordt ontwikkeld op de juiste plek. Zowel lokaal als regionaal. Om dit vorm te geven willen we ontwikkelen, sturen en monitoren. Hiervoor is stuurinformatie (data) nodig. Met de gezamenlijke (regionale) samenwerking en ontwikkeling van een ‘Datahub Limburg’ pakken we regie op dit doel en krijgen we een meer consistent inzicht op trends en ontwikkelingen.

Programmabegroting 2025

21

Koersbepaling Regiopromotie en Informatietaak In samenwerking met de regiogemeenten van Noord-Limburg starten we in 2025 met een nieuwe vorm van regiopromotie voor toerisme en recreatie, met bijbehorende ambities en prestatieafspraken. Ook onderzoeken we met de regiogemeenten van Midden-Limburg welke samenwerkingsvorm gewenst is als het gaat om promotie en marketing voor toerisme. Deze ontwikkelingen leiden (mogelijk) tot aanpassingen in de uitvoeringsstructuur en in financiële zin voor wat betreft de afspraken met opdrachtnemers en stakeholders. Het jaar 2025 kan daarmee gezien worden als een transitiejaar als het gaat om onze keuze en ambitie op de inzet van de regiopromotie en de informatietaak.

Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Beleven

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028

Saldo: Baten minus lasten Sport

-768

-851

-910

-893

-1.030

-1.037

Cultuur

-342

-454

-467

-417

-333

-335

Actief en levendig

-212

-469

-422

-403

-402

-406

-1.322

-1.774

-1.799

-1.714

-1.765

-1.779

Totaal Baten minus lasten Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Beleven

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Saldo t/m 1e berap 2024*

-1.885

-1.622

-1.556

-1.589

Mutaties begroting 2025**

86

-91

-209

-190

-1.799

-1.714

-1.765

-1.779

Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting

Notitie Overhead Nadeel € 66.000 Op basis van de notitie Overhead van de commissie Besluit begroting en verantwoording (BBV) hebben we de kosten voor informatiebeheer en het salaris voor het management opgenomen in de programma's waar ze betrekking op hebben. Er is € 66.000 van de kosten uit overhead verschoven naar programma 1. Deze verplaatsing van budgetten is budgettair neutraal. Personeel: formatie en inhuur programma 1 Bedragen x € 1.000 Doel Formatie

Inhuur

1.1 Sport 1.2 Cultuur 1.3 Actief en levendig

286 197 318

0 0 0

Totaal programma 1

801

0

Om het voorgenomen beleid uit te kunnen voeren is het wenselijk om de formatie uit te breiden met:  Beleidsmedewerker recreatie & toerisme  tijdelijke functie verlengen voor 1 jaar  100% werkzaam voor doel 1.3  kosten 0,8 FTE € 68.000

Programmabegroting 2025

22

Samenvatting financiële mutaties Onderstaand geven we u een overzicht weer van de financiële mutaties programma 1 'Beleven' > € 50.000, met een totaalbedrag ad € 86.000 (voordeel):     

Regeling compensatie energietarieven: € 200.000 voordeel; Activeren uren: € 50.000 voordeel; Verschuiving in verband met notitie Overhead: € 66.000 nadeel; Personeel inclusief index: € 93.000 nadeel; Het resterende bedrag betreft mutaties < € 50.000.

Investeringen programma 1 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering 2025 2026 2027 2028 Dekking Er is geen sprake van investeringen binnen dit programma

Programmabegroting 2025

23

Programma 2. Samenkracht Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Programmabegroting 2025

24

Doel 2.1:

Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan

Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. We helpen sterke kernen en netwerken te creëren, zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid wordt vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk.

Doel 2.2:

Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving.

Een gezonde leefstijl hangt samen met de fysieke en sociale leefomgeving. Door de omgeving aan te passen wordt het mensen makkelijker gemaakt om gezonde keuzes te maken. Daarom zetten we als gemeente in op omgevingsfactoren om gezond gedrag te bevorderen. Programmabegroting 2025

25

Doel 2.3:

Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving

Mentale (psychische) ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de volwassen bevolking. Mentaal gezonde mensen voelen zich over het algemeen tevreden en kunnen vaak goed omgaan met tegenslagen. We zetten in op vroegsignalering en preventie bij psychische problematiek. We willen meer begrip voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, zoals depressie, eenzaamheid en dementie. We willen dat deze mensen kunnen meedoen en wonen in een buurt ter bevordering van participatie en herstel.

Doel 2.4:

Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren

Lichamelijke beperkingen of chronische aandoeningen zijn van invloed op iemands lichamelijke gezondheid. Daarnaast spelen leefstijl en leeftijd een rol. Door de vergrijzing krijgen we een steeds grotere groep ouderen met een kwetsbare lichamelijke gezondheid. We stimuleren een gezonde leefstijl door sport en bewegen laagdrempelig te maken voor alle inwoners en door in te zetten op valpreventie.

Doel 2.5:

Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving

Ons uitgangspunt is dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Waar betaald werk (nog) niet mogelijk is, zijn er wellicht mogelijkheden om vrijwilligerswerk te kunnen doen. We zetten in op de bestrijding van armoede door preventie en het bieden van minimamaatregelen. Meedoen naar vermogen betekent ook nieuwkomers begeleiden bij het integreren en activeren. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie.

Doel 2.6:

Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar

We vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Sociale contacten in de eigen omgeving geven een veilig, verbonden gevoel. Voorzieningen voor ontmoeting, een toegankelijk verenigingsleven en mantelzorgondersteuning dragen hieraan bij. We stimuleren dat kinderen veilig en gezond opgroeien en zich ontwikkelen tot gelukkige, zelfstandige inwoners. Daarbij zetten we in op preventie door opvoed- en opgroeiondersteuning voor de omgeving waarin ze opgroeien. We willen samen met inwoners en partners inzetten op het vergroten van het veiligheidsgevoel in onze samenleving.

Doel 2.7:

Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving

Een goede en veilige fysieke leefomgeving is een cruciale randvoorwaarde voor goede gezondheid. De Omgevingswet biedt kansen om de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening te vergroten en bij ontwikkelingen verplicht te stellen dat deze getoetst worden aan de mate waarin zij bijdragen aan de gezondheid van mensen. Wij sluiten daarom met onze gezondheidsdoelen aan op maatschappelijke en ruimtelijke opgaven.

Doel 2.8:

Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning

Bij zorggebruik gaat het om het gebruik van ondersteuning en de mate waarin inwoners ervaren dat deze het gewenst effect heeft. We volgen de ontwikkelingen in het Sociaal Domein beter en spelen hierop in. Dit doen we aan de hand van de kwalitatieve en kwantitatieve data en cliëntbeleving.

Programmabegroting 2025

26

Wat gaan we er voor doen? Doel 2.1: x € 1.000

Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-1.498

Subdoel 2.1.1: Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan en vinden zo veel mogelijk oplossingen in het eigen netwerk Om de veerkracht van onze inwoners te vergroten, richten we ons op het individu en de sociale omgeving. We helpen sterke kernen en netwerken te creëren, zodat inwoners fijn en veilig kunnen wonen en de onderlinge betrokkenheid en leefbaarheid vergroot. Op deze manier kunnen inwoners samen met hun netwerk zoveel mogelijk hun leven leiden en regie houden en is gespecialiseerde ondersteuning lang niet altijd noodzakelijk. We zetten daarom in op de sociale basis, informatie en advies en toegang. Welzijn op Recept Welzijn op Recept is 1 van de 5 ketenaanpakken binnen het GALA/IZA. Met Welzijn op Recept versterken we duurzaam de zelfredzaamheid en de samenredzaamheid van onze inwoners en verminderen we de druk op de zorg. Vanaf 2024 maken alle 3 huisartsenpraktijken in de gemeente gebruik van deze interventie. In 2025 werken we binnen de regionale gemeentelijke samenwerking IZA Noord- en Midden-Limburg verder aan de structurele borging van deze ketenaanpak. Bibliotheek Maas en Peel Nadeel € 85.000 Het bibliotheekwerk vormt een belangrijke professionele basisvoorziening voor alle inwoners van de gemeente Beesel. De Bibliotheek Maas en Peel is hierin onze samenwerkingspartner.

Naast het algemene bibliotheekwerk voert de bibliotheek op verzoek van de gemeente ook het Informatiepunt Beesel, het Informatiepunt Digitale overheid, het project boekstartcoach, het Taalpunt en de coördinatie van het Taalpunt uit. In 2024 heeft de Bibliotheek Maas en Peel een nieuw meerjarenbeleidsplan vastgesteld dat de basis vormt voor de uitvoering in de periode van 2025 tot en met 2028. Conform eerdere besluitvorming is de subsidie voor de Bibliotheek Maas en Peel vanaf 2025 in overeenstemming gebracht met de verleende subsidie voor 2024 inclusief de overeengekomen jaarlijkse indexering op basis van OVA (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling) en IMOC (Index prijs Materiële Overheidsconsumptie). Zodra meer duidelijk is over 1) de wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) en de middelen die het Rijk ter beschikking gaat stellen en nodig zijn voor de uitvoering van de nieuwe wettelijke taken en 2) de nieuwe huisvesting van de Bibliotheek Maas en Peel, wordt een reële inschatting gemaakt van de totale kosten van exploitatie en activiteiten en kan worden overgegaan tot meerjarige subsidieafspraken. Meerjarige afspraken stellen de bibliotheek in staat te zorgen voor continuïteit in de dienstverlening en de uitvoering van het (meerjarige) beleidsplan. Tot die tijd wordt de subsidie nog per jaar verleend.

Subdoel 2.1.2: Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden We dragen bij aan een positief opvoedklimaat en zorgen dat je in Beesel ontspannen, met plezier en gezond kunt opvoeden en opgroeien. We gaan voor een onbezorgde, gezonde en kansrijke start vanuit een stabiele en veilige situatie in de buurt, (voor)school, (sport)club, (jeugd- of cultuur)vereniging of ander laagdrempelig initiatief. Hiervoor leren jeugdigen zich veerkrachtig te ontwikkelen en kunnen zo goed mogelijk meedoen in de samenleving. Als uitdagingen voor jeugdigen en hun opvoeders even te groot zijn om zelf, of samen met hun naasten op te pakken bieden we professionele ondersteuning, gericht op vroegtijdige interventies, op maat en dichtbij de jeugdige.

Programmabegroting 2025

27

Goede en gezonde start In 2024 is gestart met het formeren van een lokale coalitie voor Kansrijke Start. Het verder vormgeven van deze lokale coalitie gebeurt in 2025. Samen met deze lokale coalitie zoeken we naar een optimale invulling voor de Beeselse gemeenschap. Er wordt geïnvesteerd in de scholing van de betrokken partner. Door de scholing wordt er vanuit een gezamenlijke methodiek gewerkt. De interventies Voorzorg, Nu niet zwanger, Gelukkig Ouderschap en Ouders Inc worden gecontinueerd en geborgd. De interventie 1000 kansen wordt in 2025 geïmplementeerd. De gemeenteraad wordt via de P&C cyclus geïnformeerd over de voortgang. Gelijke kansen Naast het 2 keer per jaar aanbieden van de Sociale Vaardigheidstraining (SOVA) voor kinderen in het primair onderwijs, ontwikkelt welzijnswerk aanbod voor kinderen in echtscheiding. Dit aanbod wordt in 2025 uitgevoerd. Ook verkennen we in 2025 de mogelijkheden voor SOVA trainingen voor jongeren in het voortgezet onderwijs. Sterk sociaal netwerk De cijfers van de GGD monitor Jeugd (2023) zijn bekend. In samenwerking met partners worden de cijfers geduid tijdens de halfjaarlijkse netwerkbijeenkomst jeugd in november 2024, waar de acties voor 2025 uit zullen voortvloeien. Zijn/haar talenten ontwikkelen We vinden het van belang dat iedereen de kans krijgt om zijn talenten te ontwikkelen en gaan daarom met jeugdigen hierover in dialoog.

Dit doen we aan de hand van effectieve methodes voor jongerenparticipatie. In 2025 start weer een traject van jongerenparticipatie volgens de methodiek Speaking Minds. Net als het traject in 2024 wordt dit samen met het Grescollege en jongerenwerk van Synthese opgepakt. Eén van de resultaten uit het traject van 2024 is de wens voor een jongerenontmoetingsplek. In 2025 verkennen we hoe we dit samen met jongeren en jongerenwerk verder vorm kunnen geven. Daarnaast wordt Democracity als educatief programma ingezet voor basisschoolleerlingen. Op basis van het succes van afgelopen jaren blijven we de talententoer voor alle basisschoolleerlingen tijdens de schoolvakanties aanbieden, met zoveel mogelijk aanbod uit de gemeente of nabije omgeving. Snelle en passende ondersteuning wanneer nodig Vanuit de opdracht van de landelijke hervormingsagenda jeugd wordt er geïnvesteerd in de deskundigheidsbevordering van de gezinscoaches. Zo ontstaat een stevig lokaal team met meerdere expertises. De gezinscoaches gaan meer zelfhulpverlening bieden. Enkelvoudige hulpvragen worden door de gezinscoaches zelf opgepakt en begeleid, zodat er geen maatwerkvoorziening nodig is Samenwerking Onderwijs en Kinderopvang Leerplicht In een raadsinformatiebrief van 15 december 2023 is de gemeenteraad geïnformeerd over de uitvoering van de leerplicht in het schooljaar 2022-2023.

In deze brief is ook aangegeven dat de capaciteit van de leerplichtconsulent onder druk komt door de verwachte en ervaren toename van verzuimmeldingen en de complexiteit van de casussen. De leerplichtconsulent is vaak langdurig en intensief betrokken en is de schakel tussen kind, ouders, school en hulpverlening. Doordat de capaciteit onder druk komt, komen we steeds vaker alleen nog maar toe aan de basistaken: onderzoek en handhaven van de leerplichtwet en administratie en dossier vormen. Binnen het jeugdbeleid willen we inzetten op preventie en verbinding met onze partners. We willen korte lijnen, elkaar kennen en opzoeken en kennis hebben van elkaars expertise. Dit betekent dat we vanuit leerplicht ook willen blijven bijdragen aan overleggen intern (met gezinscoaches) en extern. We willen bemiddelen in casussen waar de relatie tussen school en ouders / verzorgers niet soepel loopt. We willen samenwerken met de scholen rondom bekendheid met elkaar en elkaars procedures. We willen samenwerken, kennis delen en kennis opdoen in de regio. Om dit te realiseren wordt - conform kadernota- de formatie leerplicht met 24 uur per week uitgebreid voor de duur van 2 jaar. Er is gekozen voor een tijdelijke uitbreiding zodat de tijdelijke uitbreiding stopt aan het einde van het huidige jeugdbeleid. In deze periode verwachten we meer inzicht te krijgen in Programmabegroting 2025

28

de effecten van deze investering. De kosten voor de tijdelijke leerplichtambtenaar worden gedekt uit de investeringsreserve. Wet van school naar duurzaam werk De wet van school naar duurzaam werk zal naar verwachting op 1 januari 2026 in werking treden. Doel van het wetsvoorstel is dat jongeren die dit nodig hebben, begeleiding krijgen bij de overstap van school naar werk en bij (dreigende) werkloosheid. Het wetsvoorstel bestaat uit een combinatie van instrumenten die bij onderwijsinstellingen, gemeenten en doorstroompunten wordt belegd. We blijven de ontwikkelingen volgen van deze nieuwe wet die nu nog in voorbereiding is. Verrijkte schooldag Het programma School en omgeving van het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft als doel kansengelijkheid onder kinderen en jongeren te vergroten tijdens hun basis- en middelbareschooltijd. Met dit programma wordt gestimuleerd om buiten de reguliere onderwijstijd activiteiten aan te bieden op het gebied van sport, cultuur, cognitieve ontwikkeling, welzijn, sociale ontwikkelingen en oriëntatie op jezelf en de wereld (verrijkte schooldag). Vanuit het sport- en cultuurbeleid zijn er initiatieven zoals de talententoer. In een raadsinformatiebrief van oktober 2023 hebben wij uw raad geïnformeerd over het NPO plan Beesel (Nationaal Programma Onderwijs).

Hierin staat het voornemen om met partners de behoefte en mogelijkheden van een rijke schooldag te verkennen en hiernaar toe te werken. Synthese verkent in afstemming met jongeren en lokale partners de behoefte en zal vanuit de NPO middelen in het najaar van 2024 een naschools activiteitenaanbod vormgeven. De vorm en frequentie hiervan zijn nog niet bekend. In 2025 evalueren we dit en bespreken we of en hoe we dit verder kunnen doorontwikkelen tot (1 of meerdere) verrijkte schooldagen, wat dit financieel vraagt en uit welk budget we dit kunnen dekken. Mochten er aanvullende middelen nodig zijn dan nemen wij dit mee in de begroting 2026. Programma Integraal Kindcentrum Beesel (IKC) Ook door het programma Integraal Kindcentrum (IKC) Beesel dragen we bij aan een goed opvoedklimaat voor kinderen. Zie hiervoor verder onder programma 2, subdoel 2.7.2.

Doel 2.2:

x € 1.000

Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving. Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-194

Subdoel 2.2.1: Dalen overgewicht en Roken We volgen de lijn van het nationaal preventieakkoord en willen het aantal volwassenen en jeugdigen met overgewicht dat rookt laten dalen. Het stimuleren tot gezond gedrag doen we door de keuze gemakkelijk en vanzelfsprekend te maken. Rookvrije Generatie Noord-Limburgse gemeenten omarmen het thema “Noord-Limburg Rookvrij in 2040” samen met Synthese, de GGD Limburg-Noord en PxZorg (VieCuri, Cohesie en Burgerkracht). De ambitie is dat in 2040 nog maar 5% van de inwoners (18 jaar en ouder) uit de GGD regio Limburg-Noord rookt. Van de inwoners tot 18 jaar rookt in 2040 niemand meer. Deze ambitie is opgesplitst in 2 doelen voor de korte termijn: 1. In 2025 zijn alle omgevingen waar kinderen komen rookvrij: we beschermen kinderen daarmee tegen tabaksrook en tegen de verleiding om te gaan roken; 2. In 2025 is het percentage volwassen rokers in elke gemeente gedaald met 2,5%. In navolging van het Gezond en Actief Leven Akkoord zijn we samen met de regio aan het kijken om de Rookvrije Generatie aanpak ook in te zetten voor andere soorten middelengebruik.

Programmabegroting 2025

29

Overgewicht JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) De gemeente Beesel heeft een JOGG-regisseur. Deze regisseur stimuleert lokale organisaties in het uitnodigen tot gezond gedrag en realiseren van een gezonde omgeving. Dit gebeurt onder de noemer Samen Fit. Dit doen we onder andere door het faciliteren van sportverenigingen, uitnodigen tot bewegen in de openbare ruimte, gezonde kantines, aandacht voor gezonde leefstijl bij de jongste jeugd door samenwerking met onderwijs en kinderopvang (in samenwerking met de vakleerkracht bewegingsonderwijs en de buurtsportcoach), motorische screening en de Rookvrije Generatie. Daarnaast is de JOGG-regisseur betrokken bij het opzetten van de ketenaanpak overgewicht en obesitas bij kinderen. Hierbij onderzoeken we samen met netwerkpartners hoe wij deze aanpak het beste kunnen neerzetten binnen de gemeente Beesel. COOL (Coaching op Leefstijl) Voor tekst en toelichting zie programma 1, subdoel 1.1.1. LiFi (Limburg Fit) / gezonde basisschool van de toekomst Nadeel € 54.000, neutraal via reserve Zowel gemeente als scholen vinden het concept van Gezonde Basisschool van de Toekomst en specifiek de gezonde lunch op inhoud passend. Samen met de scholen is gekeken hoe dit in de gemeente Beesel kan worden doorgevoerd.

Er zijn mogelijkheden om het schoolfruit uit te breiden en individuele ontbijtboxen aanbieden aan kinderen die extra ondersteuning nodig hebbenop het gebied van ontbijt of lunch. Daarom ontvangen alle leerlingen op de basisscholen in onze gemeente vanaf het schooljaar 2024-2025 5 dagen per week 1 stuks fruit/groente gedurende het hele schooljaar. Financieel betekent dit dat we hiervoor € 54.000 opnemen in de begroting. Er is gekozen om dit nu meerjarig tot en met het schooljaar 2026-2027 te faciliteren. Ieder jaar volgt een evaluatie en aan het einde van de 3 jaar wordt gekeken of dit al dan niet structureel gefaciliteerd moet worden. De verkenning voor de individuele ontbijtboxen loopt nog en de kosten zijn nog niet bekend. Hier zijn nog geen middelen voor opgenomen in de begroting. JGZ Preventielijn Sinds 2024 is de doorlopende preventielijn Jeugdgezondheidszorg aanwezig binnen alle consultatiebureaus in de GGD regio Limburg-Noord. Dit wordt gecontinueerd in 2025. Hierdoor is er tijdens de verschillende consulten aandacht voor 'groentehapjes in 10 stapjes', inzet op water drinken en motorische ontwikkeling. Samenwerking kinderopvang In 2024 is vanuit de JOGG-regisseur een grootschalige pilot geweest op kinder- en gastouderopvanglocaties met het groenteboxjesproject.

Op basis van de evaluatie die in het najaar van 2024 plaatsvindt, wordt bepaald of dit project in 2025 wordt doorgezet.

Doel 2.3:

x € 1.000

Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-7.759

Subdoel 2.3.1: Ondersteuning eenzaamheid We bieden passende ondersteuning aan mensen die (ernstige) eenzaamheid ervaren. Hiermee dragen we bij aan het verminderen van het aantal volwassenen in onze gemeente dat zich eenzaam voelt. Eenzaamheid Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 primair verantwoordelijk voor het vormgeven van een aanpak tegen eenzaamheid. De gemeente Beesel is aangesloten bij het landelijk actieprogramma Eén Tegen Eenzaamheid. Bewustwording, maatschappelijk initiatief en een lokale aanpak zijn de actielijnen uit dit programma. Door middel van het jaarlijkse uitvoeringsplan bevorderen we dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt, dit Programmabegroting 2025

30

bespreekbaar maken en weten waar ze terecht kunnen met signalen van eenzaamheid. Voor mensen die ernstige eenzaamheid ervaren is er ondersteuning door het Steunpunt Eenzaamheid.

Subdoel 2.3.2: Mentale gezondheid: Maatwerkvoorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en / of het netwerk van de inwoner We richten ons op maatwerkvoorzieningen die bedoeld zijn voor een kleine groep inwoners met veelal ernstige psychische problematiek. Hierdoor ervaren deze inwoners meerdere problemen op verschillende leefdomeinen zoals wonen, financiën en zelfredzaamheid. De maatwerkvoorzieningen zijn bedoeld om een inwoner op te vangen als deze (dreigend) dakloos wordt of een intensief begeleiding- of behandeltraject nodig heeft. De maatwerkvoorzieningen stimuleren de zelfredzaamheid en het netwerk van deze groep kwetsbare inwoners. Hierdoor krijgen zij de mogelijkheid om in de gemeenschap te wonen en te mee te doen. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Beleidsagenda Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie In de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 zijn de ambities beschreven die we willen bereiken als het gaat om Beschermd wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg & Preventie (BW, MO, B&P). De regiovisie wordt jaarlijks vertaald naar een beleidsagenda.

De belangrijkste activiteiten/speerpunten van de beleidsagenda 2025 zijn:  Opzetten en uitvoeren anti-stigma campagne;  Analyseren oorzaken dakloosheid en het preventief treffen van maatregelen;  Uitvoering geven aan de deelopdrachten die geformuleerd zijn samen met de pool ervaringsdeskundigen.  Het organiseren van lokale ondersteuning voor verenigingen en organisaties bij het toegankelijk zijn voor kwetsbare inwoners (op basis van behoefte).  Werken aan verbeterde samenwerking tussen sociaal domein, huisartsenzorg en GGZ-zorg (volgens de afspraken in het IZA). We krijgen jaarlijks middelen om deze wettelijke taak uit te voeren. Deze middelen zijn bedoeld voor:  Lokaal organiseren van de toegang, inzetten op meer formatie;  Organiseren van het voorliggend veld voor deze doelgroep, waarbij we onder andere inzetten op eenzaamheid onder deze doelgroep door de welzijnsorganisatie;  Compensatie voor de instroom van nieuwe Wmo-cliënten door afschaling van beschermd wonen. Er is een nieuwe regionale verdeelsleutel in voorbereiding met een inloopjaar in 2025. Hierdoor ontvangen we in 2025 incidenteel € 175.000 extra om het lokale veld te versterken. Dit budget wordt in 2025 ingezet voor de Pilot 'Jongeren in de knel'. De verdeelsleutel voor 2026 wordt op andere maatstaven gebaseerd.

Darvoor ontvangen we vanaf 2026 minder middelen dan de € 210.000 die nu voor 2026 en verder zijn geraamd. Pilot "Jongeren in de knel" In de beleidsagenda 2025 staat dat gemeenten aan de slag moeten met het organiseren van zorg voor jongvolwassenen die nog onvoldoende in staat zijn om zelfstandig of met ondersteuning vanuit individuele begeleiding (BGI) te functioneren. Deze jongeren hebben geen 24/7 toezicht vanuit beschermd wonen nodig. Deze jongeren hebben echter wel behoefte aan ondersteuning bij het zelfstandig wonen en een zorgaanbieder die 24/7 bereikbaar is. Deze vorm van ondersteuning past niet binnen het huidige aanbod dat door gemeenten is ingekocht. Daarom worden lokaal nieuwe vormen van ondersteuning uitgewerkt en uitgeprobeerd in de vorm van een pilot. In de gemeente Beesel start in 2025 een pilot "Jongeren in de Knel". De gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd. Resultaatgericht inkopen van maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo Onze huidige raamovereenkomsten van maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo hebben een looptijd tot en met 31 december 2025. Voor een aantal segmenten van de maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo komt er vanaf 2026 een nieuwe inkoop en contractering. De andere segmenten worden verlengd. Daarnaast loopt landelijk nog altijd het vraagstuk omtrent het wetsvoorstel resultaatgericht beschikken.

Dit is de werkwijze waarmee in Noord Limburg, net als in 30% van de gemeenten in Nederland, wordt gewerkt. Het is onduidelijk of de wet er komt, waarin het resultaat gericht beschikken is vastgelegd. Als de wet er niet komt, kan dit gevolgen hebben voor de nieuwe inkoop, Programmabegroting 2025

31

contractering en verlenging van de maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo. In verband met de einddatum van onze huidige contracten, is het niet mogelijk om af te wachten tot er duidelijk is over het wetsvoorstel en starten we regionaal met de voorbereidingen voor de nieuwe aanbestedingen. Maatwerkvoorzieningen Wmo Begeleiding Nadeel € 205.000 Eind 2023 was er een tekort op het budget voor de Wmo indicaties voor begeleiding. Deze indicaties liepen door in 2024. In de 1e berap van 2024 is daarom € 105.000 bijgeraamd. De toename van aantallen begeleiding indicaties is met name zichtbaar in het kortdurende complexe segment (intensief/duur) en het langdurige segment, voor mensen met psychische beperkingen of een lichte verstandelijke beperking. Dit is een landelijke trend. Gezien de doelgroep van dit laatste segment is er geen grote uitstroom. Hierdoor is er een voortdurende stijgende lijn. Om die reden ramen we een bedrag van €205.000 structureel bij. Maatwerkvoorzieningen Jeugd- hervormingsagenda Nadeel € 582.000 Segment 1 Jeugd: nadeel € 582.000 De zorg in Segment 1 is regionaal georganiseerd. In het eerstee kwartaal van 2024 is de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de gewijzigde verdeelsleutel voor de verrekening van het zorggebruik in Segment 1.

Het doel van deze nieuwe verdeelsleutel is een zo eerlijk mogelijke verdeling van het totale lumpsumbudget voor Segment 1 over de 14 samenwerkende gemeenten. Op basis van de aangepaste verdeelsleutel komt het voorschot voor Beesel uit op € 897.000. In de begroting 2024 was voor dit segment € 351.000 geraamd. Dit komt neer op een nadeel van € 582.000. Het relatief hoge aandeel van Beesel in de totale kosten van dit segment is ook van invloed op de begroting voor de komende jaren. Daarom ramen we het bedrag van € 582.000 structureel bij. Hervormingsagenda Jeugd In 2025 zetten we stappen in lijn met de hervormingsagenda Jeugd. Het sociaal netwerk wordt versterkt, de sociaal pedagogische basis wordt verstevigd en er wordt geïnvesteerd in stevige lokale teams. Op basis van het principeakkoord over de hervormingsagenda is er een taakstelling in de begroting opgenomen. Beesel heeft volgens afspraken uit deze hervormingsagenda lokaal de benodigde maatregelen ingezet om de taakstelling te realiseren. Het perspectief is dat de taakstelling (meerjarig) zeer uitdagend is om te realiseren. We vertrouwen erop dat het Rijk herstelmaatregelen gaat treffen. De financiële risico's zijn voor de gemeente Beesel afgedekt uit de reserves. (Boven)regionale samenwerking jeugd Voordeel € 10.000 Regionale werkgroep Jeugd De gemeente Beesel neemt deel aan de regionale werkgroep Jeugd.

In 2025 ligt de focus van deze werkgroep op het regionaal preventieplan Jeugd. Daarnaast worden de nieuwe aanbestedingen van zorginkoop voorbereid. En de ontwikkelingen van de hervormingsagenda Jeugd worden gevolgd en opgepakt. Crisiszorg: voordeel € 50.000 Vanaf 2024 is een nieuwe verdeelsleutel voor crisiszorg vastgesteld. Deze verdeelsleutel is gebaseerd op een zo eerlijk mogelijke verdeling van de kosten. Voor de gemeente Beesel schatten we dit voor 2025 op een bedrag van € 67.000. We ramen daarom structureel € 50.000 af. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering: voordeel € 70.000 Ook bij Jeugdbescherming en Jeugdreclassering is de regionale verdeelsleutel aangepast. Uitgangspunt is dat elke gemeente de zorg betaalt die de gemeente zelf gebruikt. Gemeente Beesel heeft de afgelopen jaren relatief weinig gebruikgemaakt van deze zorgvorm. Daarom ramen we hier structureel € 70.000 af. Jeugdzorgplus: nadeel € 110.000 Er is een financieel onderzoek uitgevoerd naar de tarieven van Jeugdzorgplus (JZ+). Hieruit is gebleken dat de contractueel afgesproken indexeringen niet zijn doorgevoerd in de jaarlijkse tariefaanpassingen. Daarnaast is de landelijke ambitie vanuit de hervormingsagenda Jeugd dat alle Programmabegroting 2025

32

gesloten jeugdhulp in 2025 kleinschalig en regionaal georganiseerd is en dat er in 2030 zo dichtbij als mogelijk 0 gesloten plaatsingen zijn. Uit een eerste berekening van bovengenoemde ambitie betekent dit een tariefstijging van € 539,69 naar € 878,09 per etmaal. Dit komt overeen met een stijging van 62%. Momenteel is er een bedrag van € 180.000 geraamd voor JZ+. Met de genoemde procentuele stijging leidt dit tot een bijraming van € 110.000. Indexering Maatwerkvoorzieningen Wmo en Jeugd Nadeel € 361.000 Wmo nadeel € 146.000 Voor 2025 hebben we de maatwerkvoorzieningen Wmo geïndexeerd met de voorlopige OVA-index van 4,18%. Dit is volgens de afspraken die we met de aanbieders hebben gemaakt OVA staat voor Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling. Deze index is bedoeld om een marktconforme arbeidsvoorwaardenontwikkeling mogelijk te maken in de zorg. Meerjarig is een index van 2% aangehouden. Jeugd nadeel € 215.000 Voor 2025 hebben we de maatwerkvoorzieningen jeugd en de ramingen voor Jeugdbescherming (JB), Jeugdreclassering (JR), Jeugdzorgplus (JZ+) en Crisishulp geïndexeerd met de voorlopige OVA-index van 4,18%. Dit is volgens de afspraken die zijn gemaakt met de aanbieders. Meerjarig is een index van 2% aangehouden.

Doel 2.4: x € 1.000

Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-3.464

Subdoel 2.4.1: Inwoners ervaren zo weinig mogelijk fysieke beperkingen in het dagelijks leven We willen dat inwoners zo weinig mogelijk fysieke beperkingen ervaren in het dagelijks leven. Interventies om fysiek beperkingen te voorkomen, dragen hieraan bij. Dit kan in de vorm van voorzieningen zoals een scootmobiel of een rolstoel zodat inwoners zich makkelijker kunnen verplaatsen. Het kan ook een vorm van preventie zijn om te voorkomen dat een maatwerkvoorziening ingezet moet worden. Valpreventie Zeker bewegen, Judoclub Reuver Wij nemen deel aan het regionale valpreventie programma Stevig Staan. Dit programma loopt van 2022 tot en met 2027. Daarnaast voert de Judoclub Reuver sinds 2023 het lokale valpreventieprogramma Zeker Bewegen uit. Hiervoor krijgen zij ieder jaar een subsidie. Het Zeker Bewegen programma is voor inwoners die vanwege hun leeftijd of een te klein valrisico niet kunnen deelnemen aan Stevig Staan. Deelnemers aan Stevig Staan kunnen, na afloop, deelnemen aan Zeker Bewegen om in beweging te blijven. Hiermee is Zeker Bewegen ook een aanvulling op Stevig Staan. Naar verwachting stuurt de Judoclub Reuver opnieuw een aanvraag in voor de uitvoering van dit programma in 2025.

Zeker op weg Naast het regionale programma valpreventie Stevig Staan en het lokale valpreventie programma Zeker Bewegen wordt beoogd om in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland in 2025 het project ‘Zeker op weg’ uit te voeren. Het doel van dit project is het behouden of bevorderen van veilige verkeersdeelname door de oudere verkeersdeelnemer. Het project richt zich op senioren die zelfstandig wonen, met zorg dichtbij. Het kunnen blijven lopen is bij het ouder worden van groot belang om zelfstandig te kunnen blijven wonen, zelfredzaam te blijven en eenzaamheid te voorkomen. Veilig blijven lopen begint met bewustwording, onderkennen van het teruglopen van eigen vaardigheden (cognitief en fysiek) en het anticiperen hierop door op strategisch en operationeel niveau keuzes te maken die de veiligheid bevorderen. De workshops worden afgestemd op de lokale verkeerssituatie in Beesel en de ontmoetingsplaatsen van de doelgroep.

Programmabegroting 2025

33

Uitvoering woonzorgvisie - woonconvenant In 2024 is een woonconvenant vastgesteld met de woningcorporaties. Het vastleggen van dit convenant is een van de acties uit de woonzorgvisie. In het woonconvenant staan de afspraken over de toegankelijkheid van woningen en de toekomstbestendigheid van de woonomgeving. In 2025 wordt dit uitgevoerd. Overige acties voor de uitvoering van de woonzorgvisie zijn opgenomen in programma 3, subdoel 3.2.1. Hulp in het huishouden Nadeel € 165.000 In verband met de uitspraken van de centrale raad van beroep wordt de financiële draagkracht niet meer meegewogen bij aanvragen huishoudelijke hulp via de Wmo. Hierdoor verwachten we in 2025 een stijging van het aantal aanvragen huishoudelijk hulp. Deze stijging komt bovenop de reguliere stijging door dubbele vergrijzing. In totaal ramen we in 2025 een bedrag van € 165.000 bij. De verwachting is dat het personeelstekort bij hulp in de huishouding verder toeneemt. Daarmee groeien de wachtlijsten bij de zorgaanbieders van huishoudelijke ondersteuning. Regionaal zijn we met aanbieders in gesprek om een plan te maken hoe zij de noodzakelijke ondersteuning zo lang mogelijk kunnen blijven bieden. Ook wordt er gekeken welke alternatieven er zijn. We gaan een onderzoek doen samen met de gemeente Horst aan de Maas naar de haalbaarheid van een pilot om de huishoudelijke hulp anders te organiseren.

Zodra er meer bekend is over de inhoud en kosten wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd.

Subdoel 2.4.2: Mobiliteit vergroten Mobiliteit draagt bij aan de zelfredzaamheid van mensen. Het faciliteren van inwonersinitiatieven, algemene en maatwerkvoorzieningen die bijdragen aan het vergroten van de mobiliteit is daarom belangrijk. Algemene mobiliteitsvoorzieningen Deelmobiliteit We onderzoeken in 2025 de mogelijkheden voor deelmobiliteit. Een goed voorbeeld is een scootmobiel pool. Met deze pool kunnen de kosten op de maatwerkvoorzieningen mobiliteit worden verminderd. Deze scootmobiel is ook een oplossing voor het groeiende probleem van het stallen van mobiliteitsvoorzieningen binnen de gebouwen van de woningcorporaties. Kommee In 2024 is het project Kommee gestart in de gemeente Beesel. Met het project Kommee krijgen inwoners ondersteuning bij het leren zelfstandig te reizen met het reguliere openbaar vervoer. Dit project wordt doorgezet in 2025.

Doel 2.5: x € 1.000

Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-1.834

Subdoel 2.5.1: Armoede en schulden voorkomen: Voorkomen en tegengaan van armoede en schulden en het stimuleren van (financiële) zelfredzaamheid en (arbeids)participatie Uitgangspunt is dat inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Financiële zorgen en leven in armoede kunnen bijdragen aan uitval op het werk of op school. Dit kan leiden tot problemen op meerdere levensdomeinen, zoals gezondheidsproblemen. Door de financiële zelfredzaamheid en arbeidsparticipatie te stimuleren, ondersteunen we bij het voorkomen en tegengaan van armoede en schulden. Dit betekent dat we het huidige percentage uitstroom naar werk tenminste willen behouden.

Programmabegroting 2025

34

We zetten in op de bestrijding van armoede, door preventie en het bieden van inkomensondersteunende minimaregelingen en schulddienstverlening. Sociale uitkeringen en re-integratie Voordeel € 84.000 IOAW en IOAZ In de loop van 2024 was er een forse daling van het aantal uitkeringsgerechtigden op grond van de Inkomensondersteuning Oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemer/ zelfstandige (IOAW en IOAZ). Deze daling komt doordat meerdere uitkeringsgerechtigden de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Dit heeft ertoe geleid dat het uitkeringsvolume voor deze regelingen bijna is gehalveerd. Voor 2025 betekent dit een voordeel van ongeveer € 84.000. In- en uitstroom bijstandsgerechtigden We verwachten na de daling van het aantal bijstandsgerechtigden in 2024 geen verdere krimp in 2025. Dit komt door de stabilisatie van de in- en uitstroom binnen het totale uitkeringsbestand. De instroom van statushouders blijft onverminderd de grootste doelgroep. Om uitstroom te blijven realiseren en bevorderen, verwachten we in 2025 een stijging van inzet van re-integratietrajecten. Dit komt door de licht stijgende doelgroep jongeren in de uitkering en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in verband met een arbeidsbeperking.

Wet Breed Offensief De effecten van de in 2023 ingevoerde Wet Breed Offensief zien we terug in het stijgende aantal verstrekkingen op grond van loonkostensubsidie. In 2025 wordt hier een lichte stijging verwacht. Dit komt door de inzet van loonkostensubsidie met name bij de groeiende doelgroep jongeren in de uitkering. Daarnaast nemen werkgevers sneller en makkelijker mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vanwege een arbeidsbeperking in dienst. Digitaal burgerportaal Binnen onze dienstverlening Werk en Inkomen kunnen inwoners gebruik maken van het digitale burgerportaal. In 2025 is dit volledig operationeel. Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt komende jaren herzien binnen het programma Participatiewet in Balans. Hierbij staan vertrouwen, menselijke maat en vereenvoudiging centraal. Het betreft niet alleen het aanpassen van de wet, maar ook het versterken van de vakkundigheid in de uitvoering. De beoogde datum van inwerkingtreding van de Participatiewet in Balans is 1 januari 2025. Het betreft geen nieuwe wet, maar een wijziging van de huidige Participatiewet. We werken in de regio Noord-Limburg samen om de wetswijziging eenduidig te implementeren. Wet van school naar duurzaam werk Zie programma 1, subdoel 2.1.2 Aanpak energiearmoede In het voorjaar van 2024 is de Energiebrigade opgestart. Vooralsnog is de Energiebrigade er tot en met 2026.

De focus van de Energiebrigade ligt op het ondersteunen van huishoudens met (energie)armoede in een koopwoning. De Energiebrigade gaat bij huishoudens met een koopwoning met een energielabel D, E, F of G langs om kleine energiebesparende maatregelen in de woning te installeren. Ook adviseert de Energiebrigade de inwoners in welke isolatiemaatregelen het beste doorgevoerd kunnen worden. Vanaf 2025 worden deze huishoudens uitgenodigd om mee te doen aan collectieve inkoopacties voor isolatiemaatregelen. De nog beschikbare middelen uit een SPUK (specifieke uitkering) uit 2023 worden ingezet voor het isolatieplan voor koopwoningen met huishoudens die te maken hebben met energiearmoede. Sociale werkvoorziening WAA (Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid) Voordeel € 91.000 De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is al lange tijd goed geregeld via de gemeenschappelijke regeling. Hierin zijn geen wijzigingen aangebracht. Zoals in 2024 al aangegeven daalt het aantal Wsw-ers. Hierdoor is het budget omlaag bijgesteld.

Programmabegroting 2025

35

Armoederegelingen Minimabeleid Armoederegelingen vormen een belangrijk (financieel) vangnet voor inwoners met lage inkomens. Financieel kwetsbare inwoners kunnen een beroep doen op het minimabeleid waarin de armoederegelingen zijn opgenomen. De landelijke ontwikkelingen van de recente jaren (zoals inflatie, toename kosten levensonderhoud en stijgende energieprijzen) zorgen ervoor dat de financiële positie van inwoners kwetsbaarder wordt. Door de invoering van het herijkte armoedebeleid in 2025 sluiten we aan bij de veranderende (behoefte van de) doelgroep. In 2025 wordt een groeiende minimadoelgroep verwacht met daarmee een stijging in het gebruik van de armoederegelingen. De extra kosten die hiermee gepaard gaan, worden in 2025 opgevangen vanuit de middelen voor armoedebestrijding. Via de jaarrekening 2023 zijn deze middelen toegevoegd aan de reserve voor deze doelgroep. Vervoerspas De door de provincie ingestelde vervoerspas is beschikbaar voor gezinnen met een inkomen tot 100% van de bijstandsnorm. Lokaal mag de norm op kosten van de betreffende gemeente verhoogd worden.

Bij de behandeling van de Kadernota 2025 heeft de gemeenteraad het amendement 'aanpassingen kadernota' aangenomen, waarin de raad heeft voorgesteld om het niveau van Beesel op een hoger percentage vast te stellen en hierbij de balans te zoeken tussen de meeste mensen bereiken, maar wel de kosten in de grip te houden. In 2025 werken we dit uit en komen met een voorstel. Schulddienstverlening De schulddienstverlening van de gemeente Beesel is erop gericht schulden en/of financiële problemen van inwoners te voorkomen, beheersbaar te houden of op te lossen. Dit betekent dat we ondersteuning bieden door vroegsignalering, budgetbeheer, budgetcoaching en schuldhulpverlening. Het doel van de ondersteuning is dat inwoners een gezonde, financiële situatie bereiken en duurzaam financieel zelfredzaam zijn. In 2025 verwachten we een lichte stijging van de inzet van preventie en budgetcoaching. Hiermee voorkomen we een stijging van het beroep op zwaardere zorg. Het beroep op zwaardere, verplichte zorg zoals schuldhulpverlening blijft stabiel. Dit is in lijn met het Beleidsplan Schulddienstverlening dat in 2024 is vastgesteld. Middelen Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Laaggeletterdheid kent grote nadelen zoals werkloosheid, problemen met gezondheid, het goed kunnen omgaan met en op orde kunnen houden van de financiën en vaak ook taalachterstanden bij kinderen.

Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen in de samenleving is het van belang dit probleem aan te pakken. In 2022 is het meerjarig regionaal beleidsplan Laaggeletterdheid vastgesteld voor de periode 2022-2025. Er is een monitor opgezet om de effecten en meerwaarde van de dienstverlening voor laaggeletterden te monitoren, beter vorm te geven en te verantwoorden. Het thema wordt nu breder bekeken. Het gaat nu om 'ontwikkeling basisvaardigheden' in plaats van alleen laaggeletterdheid. Voor deze bredere aanpak wordt de verbinding gezocht met andere domeinen en partners. Hierbij is ook aandacht voor herkenning en signalering. Ook in 2025 gaan we samen met partners aan de slag met de acties uit het bijbehorende uitvoeringsplan en realiseren we een verbetering in de basisvaardigheden en het voorkomen van laaggeletterdheid.

Subdoel 2.5.2: Inburgering: Inburgeringsplichtigen bereiken het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1), in combinatie met een vorm van participatie (onderwijs, werk) Meedoen naar vermogen betekent dat we nieuwkomers begeleiden om te integreren en activeren. We zijn ervan overtuigd dat tijd en energie investeren in mensen die nieuw zijn in onze gemeenschap bijdraagt aan het welbevinden van het gezin/de persoon in kwestie en zijn nieuwe omgeving. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie (onderwijs, werk, vrijwilligerswerk). Inburgering en statushouders Het doel van de Wet Inburgering is om nieuwe inwoners zo snel mogelijk op een passende manier op weg te helpen naar het beheersen van taal, zelfredzaamheid en arbeids- en maatschappelijke participatie. De regie en verantwoordelijkheid van het inburgeringstraject liggen bij de gemeente. In Programmabegroting 2025

36

2025 gaan we in onze dienstverlening en samenwerking met partners uit van minimaal eenzelfde taakstelling als in 2024. De definitieve taakstelling 2025 wordt in het najaar van 2024 bekend. In 2024 is gemeente Beesel aangesloten bij de Doorstroomlocatie voor statushouders in de gemeente Horst aan de Maas. Dit is een samenwerking van de regiogemeenten Horst aan de Maas, Venlo en Peel en Maas. In de Doorstroomlocatie worden gekoppelde statushouders tijdelijk opgevangen. Het doel hiervan is het verminderen van de druk in de landelijke opvanglocaties van het COA. De regionale samenwerking rondom de Doorstroomlocatie wordt voortgezet in 2025. Opvang ontheemde Oekraïners Voordeel € 1.000.000, neutraal naar reserve Wij handhaven in 2025 de vijf gerealiseerde gemeentelijke opvanglocaties voor de opvang van Oekraïners (GOO). We hebben 108 opvangplekken gerealiseerd, die grotendeels gevuld zijn en naar verwachting ook blijven gezien het minimale verloop. We blijven inzetten op participatie en scholing, maar merken zoals verwacht een toenemende zelfstandigheid naar mate men hier langer verblijft. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor vluchtelingen uit Oekraïne is recent door de EU verlengd tot en met 4 maart 2026. In ieder geval tot die tijd worden we door het Rijk gecompenseerd.

Ook in 2025 zal dit dus op de manier waarop we dit georganiseerd hebben tot een financieel voordeel leiden. Dit voegen we toe aan de reserve Ontheemden. De lange termijn plannen van het kabinet wat betreft de opvang van deze doelgroep (in ieder geval ná 4 maart 2026) zijn onbekend. Het is echter wel bekend dat het asielbeleid waartoe ook deze doelgroep behoort er strenger uit komt te zien. De Oekraïense vluchtelingen vormen echter ook in de gemeente Beesel steeds meer actief onderdeel van onze gemeenschap. Dat is niet vreemd, een gedeelte van deze groep verblijft inmiddels ruim twee jaar in onze gemeente. Uit onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) blijkt dat één op de drie Oekraïense vluchtelingen in Nederland sowieso niet terugkeert, ook niet als het veilig is. Zonder te weten wat de toekomst precies brengt, zullen we ons ook in Beesel gaan voorbereiden op verschillende vervolgscenario's voor de periode vanaf 4 maart 2026. Het pand Markt 2 is aangekocht om tijdelijk te voorzien in opvang van ontheemden. In 2025 komen we tot een vervolgproces voor de toekomstige invulling van deze locatie na afloop van de opvangtermijn.

Doel 2.6:

x € 1.000

Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-879

Subdoel 2.6.1: Samen met verenigingen: Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen Het is belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Een toegankelijk verenigingsleven draagt hieraan bij. Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen. Inwoners mogen geen belemmeringen ervaren om aan het verenigingsleven te kunnen deelnemen en het aanbod sluit aan bij de vraag. Als verenigingen tegen knelpunten of uitdagingen aanlopen, gaan we met hen in gesprek en zoeken we samen naar een passende oplossing. Indien nodig faciliteren we initiatieven. Soms doen we dit door middel van een subsidie, soms verbinden we verenigingen met elkaar of met een externe partner. De verenigingsondersteuner en de cultuurmakelaars hebben hier een actieve rol in. Om zo samen te werken aan de uitdagingen waar zij voor staan. Herijking subsidiebeleid verenigingen In 2024 hebben we het subsidiebeleid herzien. De nieuwe subsidieregelingen gaan per 2025 in. Volgens het raadsvoorstel 'Algemene subsidieverordening gemeente Beesel 2025' (besloten in de besluitvormende raadsvergadering van 3 juli 2024) stelt het college zich ten doel om de subsidieregelingen binnen de bestaande budgetten vast te stellen. Programmabegroting 2025

37

Subdoel 2.6.2: Minder mantelzorgers voelen zich overbelast Mantelzorgers kunnen de zorg zo lang mogelijk volhouden en raken niet overbelast. Steunpunt Mantelzorg en Thuisvrijwilliger Beesel Steunpunt Mantelzorg Het Steunpunt Mantelzorg vormt de basisvoorziening en spilfunctie in de ondersteuning van mantelzorgers. We zetten in op een aanbod waarin ruimte is voor maatwerk en flexibiliteit en dat is afgestemd op de behoefte van mantelzorgers. Hiermee zorgen we ervoor dat het percentage mantelzorgers niet verder stijgt en bij voorkeur daalt. In het najaar 2024 is de GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen afgenomen. De belasting van mantelzorgers is één van de onderwerpen in deze monitor. De resultaten hiervan komen in 2025 beschikbaar. Op basis daarvan wordt bepaald of het ondersteuningsaanbod voor mantelzorgers nog steeds passend is. Thuisvrijwilliger Beesel Thuisvrijwilliger Beesel wordt via de communicatiekanalen meer onder de aandacht gebracht. Het doel hiervan is om de herkenbaarheid met Thuisvrijwilliger Beesel te vergroten. Om zo nieuwe vrijwilligers te werven die iets kunnen betekenen voor een ander. Daarnaast wordt Thuisvrijwilliger Beesel ingezet om burenhulp verder te stimuleren. Inwoners hoeven immers geen formele rol als vrijwilliger te hebben om toch iets te kunnen betekenen voor een ander.

Subdoel 2.6.3: Ontmoeting: Er is een toereikend aanbod aan algemene voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting Ontmoeting draagt eraan bij dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Door laagdrempelige voorzieningen en initiatieven voor ontmoeting in de kernen te stimuleren/ faciliteren/ondersteunen bevorderen we participatie en verminderen van eenzaamheid en sociale uitsluiting. Open inloopvoorzieningen en initiatieven voor ontmoeting Open inloopvoorzieningen De open inlopen zijn een basisvoorziening die in elke kern beschikbaar blijft. Ook in 2025 zijn er 3 inloopvoorzieningen in de 3 kernen: Het Spick in Beesel, Bösdael in Reuver en Offenbeckerhof in Offenbeek. Vrijwilligers hebben een belangrijke rol in de dagelijkse uitvoering en worden ondersteund door professionals. In 2025 continueren we de facilitering van de 3 open inloopvoorzieningen. Inwonersinitiatieven Inwonersinitiatieven die bijdragen aan ontmoeting moedigen we aan. Deze initiatieven worden onder andere ondersteund met het nieuwe subsidiebeleid. Dit draagt bij aan een divers aanbod. Zowel op het gebied van activiteiten als op het gebied van leeftijd, doelgroep en momenten in de week. Project Maatschappelijk vastgoed Binnen het project Maatschappelijk vastgoed (ontwikkeling de Schakel) speelt ontmoeting eveneens een belangrijke rol.

We willen een plek waar mensen terecht kunnen voor een mix van activiteiten en faciliteiten in het kader van ontmoeting, cultuur, kennisbevordering, beweging en ondersteuning. Dit is een plaats die sociale cohesie en kruisbestuiving stimuleert en waar inwoners elkaar vinden en waar gemeenschapszin kan groeien. Programma maatschappelijk vastgoed We bekijken de mogelijke combinatie van functies als ontmoeting, educatie, informatie en cultuur in het programma maatschappelijk vastgoed. Planvorming vindt in 2024-2025 plaats. Zie hiervoor onder programma 2, subdoel 2.7.1. Doorontwikkeling Voorliggend veld We blijven inzetten op de doorontwikkeling van de sociale basis door onderlinge verbindingen te versterken. Samen met onze netwerkpartners wordt ingezet op vindbaarheid en bekendheid van voorzieningen in het voorliggend veld. De Sociale Kaart is hierin een belangrijk hulpmiddel. Zowel voor de vindbaarheid van voorzieningen als ook voor het bekendheid geven aan activiteiten. In het verlengde van de vrijwilligerszorg wordt onderzocht hoe burenhulp gestimuleerd kan worden als de inzet van een vrijwilliger of professional niet nodig, passend of haalbaar is. Daarnaast wordt er met Programmabegroting 2025

38

Bibliotheek Maas en Peel en Synthese nauw samengewerkt aan de vindbaarheid en bekendheid van het Informatiepunt en het Taalpunt.

Subdoel 2.6.4: Veilige sociale leefomgeving: Inwoners hebben een gezonde en veilige sociale leefomgeving Investeren in de sociale basis betekent ook inzetten op samen werken aan een leefbare buurt of wijk, waarin bewoners zich veilig, prettig en gezond kunnen voelen. Dat doen we samen met inwoners en maatschappelijke partners. Programma leefbaarheid In het programma Leefbaarheid bepalen we in 2024 en het eerste kwartaal van 2025 onze aanpak op het gebied van leefbaarheid en werken we aan een integrale wijkgerichte aanpak (zie hieronder). Hierbij gaat het om de sociale leefomgeving en de fysieke leefomgeving. We werken continu aan een leefbaarheidsnetwerk met partners als Synthese, de woningcorporaties, Kernoverleggen en veiligheidspartners. Provincie Limburg investeert in leefbaarheid op plekken waar de sociaaleconomische problematiek het grootst is. We onderzoeken de mogelijkheden voor aanhaking bij het Leefbaarheidsfonds van de provincie. We ramen een werkbudget van € 10.000, te dekken vanuit het Ambitiebudget 'werken aan de gemeenschap'. Integrale wijkgerichte aanpak (onderdeel van programma leefbaarheid) Op grond van de ambitie uit de woonzorgvisie maken we in 2024 en in het eerste kwartaal van 2025 een nieuwe opzet voor de integrale wijkgerichte aanpak. We koppelen daarbij de uitgangspunten van positieve gezondheid aan het fysieke domein.

We leggen een brede verbinding tussen leefbaarheid, sociaal-maatschappelijke aspecten, de energietransitie, overige duurzaamheidsaspecten, de fysieke leefomgeving, sociale cohesie en sociale veiligheid. Hierbij betrekken we onze partners zoals de woningcorporaties en Synthese. Iedere wijkaanpak is maatwerk waarbij we aansluiten bij de behoefte van de wijk. De integrale wijkaanpak is een leerproces; we passen aan waar nodig. We verwachten bij komende wijkaanpakken door de ervaring die we opdoen, steeds beter inzichtelijk te kunnen maken met welke kosten we te maken krijgen. Het budget dat nodig is voor een concrete wijkaanpak, nemen we mee in de kostenraming van de betreffende wijk/ gebied. Budgetten kernoverleggen voor eigen activiteiten in de kern Met de Kernoverleggen zijn we structureel in overleg. Daarnaast zijn de Kernoverleggen steeds vaker partij in samenwerking met andere initiatiefnemers uit hun kern. De Kernoverleggen ontvangen structureel een vast bedrag van € 25.000. Hiermee geven de Kernoverleggen (al dan niet gezamenlijk of in afstemming met elkaar) zelf invulling aan hun activiteiten.

Subdoel 2.6.5: Bewustwording eenzaamheid We bevorderen dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt, zij dit bespreekbaar maken en weten waar zij terecht kunnen met signalen of ondersteuning kunnen vragen. Eenzaamheid Binnen onze aanpak eenzaamheid wordt naast het bieden van ondersteuning aan mensen die zich eenzaam voelen, ook meer bewustwording gecreëerd in de gemeenschap Voor toelichting zie programma 2, subdoel 2.3.1

Subdoel 2.6.6: Dementievriendelijke samenleving, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen We zijn aangesloten bij de Nationale Dementiestrategie en willen werken aan een dementievriendelijke Beeselse samenleving, waarin mensen met dementie meetellen en meedoen, zodat mensen met dementie en hun naasten als waardevol lid van onze gemeenschap kunnen functioneren en ondersteuning en zorg kunnen ontvangen. Dementievriendelijke gemeenschap Het aantal ouderen neemt de komende jaren toe. Steeds meer mensen worden geconfronteerd met dementie. Inwoners van de gemeente moeten bekend zijn met de ziekte dementie, dementie kunnen herkennen en weten hoe om te gaan met mensen met dementie. Om dit te bereiken wordt de Programmabegroting 2025

39

facilitering van de werkgroep Beesel Dementievriendelijk in 2025 doorgezet. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving. Dit gebeurt door het bieden van laagdrempelige informatie, scholingen en activiteiten. Het uiteindelijke doel is dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid (zoals het geval is bij dementie) kunnen meedoen in de gemeenschap. In alle activiteiten wordt ingezet op het geven van informatie en het toegankelijk maken en houden van activiteiten en voorzieningen voor mensen van dementie. Bij de open Inloop locaties zien we dat mensen met dementie toch nog lang kunnen meedoen. Door korte lijnen met onze partners in het 'Breed casusoverleg Beesel' kan de juiste ondersteuning op het juiste moment worden ingezet. Zo kunnen mensen met dementie en hun naasten blijven meedoen in de gemeenschap. Deze samenwerking en verbinding blijven we stimuleren en aanmoedigen.

Doel 2.7:

x € 1.000

Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-622

Subdoel 2.7.1: Ruimte voor ontmoeten: we bieden ruimte voor ontmoeting in een gemeenschapshuis Wij vinden het belangrijk dat er in onze gemeente een toekomstbestendig gemeenschapshuis is, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Samen met partners zetten we in op kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid voor deze voorziening. Activeren uren Voordeel € 64.000 Jaarlijks ramen we de activering van uren voor projecten. Omdat de uren worden toeberekend aan investeringen, vallen deze kosten niet meer ten laste van de gemeentelijke exploitatiebegroting van het betreffende jaar. De uiteindelijke verdeling van de uren over de programma's en overhead is afhankelijk van de projecten die daadwerkelijk gepland/uitgevoerd worden. Zodra dat inzichtelijk is, worden de bedragen onder de betreffende projecten en bijbehorende programma's opgenomen. In 2025 is er sprake van een voordeel ad € 264.000 over de gehele begroting met betrekking tot het activeren van uren. Reden hiervan is dat er een aantal nieuwe projecten zijn, waarvoor nog niet eerder activering van uren was opgenomen. Onder subdoel 2.7.1 betreft dit m.n. programma Maatschappelijk Vastgoed. Dit resulteert in een voordeel van € 64.000.