Document · PDF

Programmabegroting 2025

Besluitvormende raadsvergadering 7 november 2024, gemeente BeeselBij agendapunt: Behandeling programmabegroting 2025 in eerste termijn43.104 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Voorwoord Aan de leden van de gemeenteraad, In deze meerjarenbegroting 2025 staan de financiële-, bedrijfsmatige- en beleidsmatige acties en ambities van de gemeente Beesel voor het begrotingsjaar 2025. 2025 is een belangrijk jaar: het is het laatste volle jaar van de raads- en collegeperiode 2022-2026. In dit laatste jaar werken we verder aan de ambities uit het coalitieakkoord en gaan we aan de slag met de laatste belangrijke kaderstellende beleidsplannen. Denk aan het armoedebeleid, het mobiliteitsplan, de omgevingsvisie en de toekomstvisie van de gemeente Beesel. 2025 wordt ook een bijzonder jaar. Naast een aantal belangrijke vieringen verwelkomen we een nieuwe burgemeester. 2025: een belangrijk jaar om samen te vieren én te herdenken Beesel bestaat in 2025 750 jaar en dat is een bijzondere verjaardag om samen te vieren! We geloven daarbij in de kracht van onze gemeenschap en faciliteren initiatieven die bijdragen om van 750 jaar Beesel samen met partners een mooi jaar te maken. Op 12 september 2024 start ook de nationale viering van 80 jaar vrijheid. Op 1 maart 1945 werden Reuver, Offenbeek en Beesel bevrijd. Wij staan hierbij samen stil en herdenken dit belangrijk moment. We geloven er namelijk in dat je vrijheid doorgeeft. Onze inzet in 2025 Op elk beleidsveld en in elk programma in deze begroting geven we uitvoering aan tal van acties.

We werken hierbij voortdurend aan het verbeteren van onze dienstverlening én werken aan het zijn van een gemeente die midden in de gemeenschap staat. Onder andere het dienstverleningcommunicatieonderzoek draagt hier aan bij. We werken in 2025 verder aan de ambities uit het coalitieakkoord en de vastgestelde beleidskaders. We maken daarbij af waar we aan begonnen zijn in deze raadsperiode én leggen een belangrijke basis voor de toekomst: onze gemeente en gemeenschap van morgen. We blijven in tal van kleine en majeure ontwikkelingen #gewoonsamen optrekken met onze inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen en ondernemers. Denk bij de majeure ontwikkelingen aan de herontwikkeling van De Schakel en het Integraal Kindcentrum (IKC) in Beesel. In 2025 werken we voor De Schakel toe naar een ontwerp voor deze belangrijke sociaal-maatschappelijke en culturele voorziening. Ook het IKC draagt bij aan onze ambitie om goede voorzieningen te hebben en te houden in onze gemeente. In 2025 komen we tot een definitief ontwerp zodat we daarna kunnen gaan bouwen. We leggen zo in deze periode een goede basis voor een aantal belangrijke voorzieningen. Op het gebied van wonen zijn we op basis van de woonzorgvisie voortvarend aan de slag. Er zijn in de afgelopen periode ongeveer 155 woningen gebouwd.

Voornamelijk op locaties die snel konden worden ontwikkeld om passende woningen voor onze inwoners te bouwen. In 2025 vullen we samen met onze partners de woonopgave verder in en leggen we een fundament voor toekomstige woningbouw- en gebiedsontwikkelingen. We blijven ook in 2025 inzetten op preventie bij onze jeugd, door bijvoorbeeld voorzieningen als buurtgezinnen en kansrijke start. Immers is voorkomen beter dan genezen. Op dit moment ligt de focus bij kinderen van 0 tot12 jaar. We zien echter dat onze jeugd vanaf 12 meer aandacht verdient. Zo bleek onder andere uit de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd dat in deze leeftijdscategorie 46% aangeeft zich vaak tot zeer vaak gestrest te voelen. Ook zien we een toename van ongezond gedrag door bijvoorbeeld vapen en gebruik van social media. Wethouder Angely Waajen - Crins zegt daarover: "Onze jeugd heeft de toekomst. Daarom is én blijft het van belang om onze jeugd een stevig en goed pallet aan voorliggende voorzieningen aan te bieden. Om ervoor te zorgen dat deze voorzieningen blijven aansluiten bij onze jeugd, is het belangrijk om met onze jeugd te praten in plaats van over hen te praten. De komende periode zetten we dit voort middels de doorontwikkeling van Speaking Minds. Tevens verbreden we onze voorliggende voorzieningen voor de oudere jeugd met een duurzame implementatie van het leefstijlprogramma Shape".

Duurzaamheid blijft een belangrijk thema. In 2025 helpen we onze inwoners met het verduurzamen van hun woning. We staan hen met raad en daad bij. Ook in de opwek van duurzame energie blijven we kansen verkennen. Het buitengebied speelt daarin een belangrijke rol omdat hier opgaven op het gebied van duurzaamheid, natuur, economie, toerisme en recreatie samenkomen. Een andere mijlpaal in 2025 is het nieuwe beleidsplan mobiliteit. We kennen aardig wat kleine en grote uitdagingen op het gebied van verkeer en verkeersveiligheid. Het blijft daarom niet bij beleid, maar we gaan als gemeente ook aan de slag met concrete acties. Het belangrijkste is dat we dit goed afgewogen doen zodat we geen gaten met gaten vullen. Wethouder Marcel Roelofs zegt daarover: "De aanpak van verkeer en verkeersveiligheid is een prioriteit voor de gemeente Beesel. We gaan in 2025 beginnen met de uitvoering van ons nieuwe mobiliteitsplan. Het is belangrijk dat we maatregelen nemen die de uitdagingen op het gebied van verkeer oplossen. En dat we voorkomen dat de oplossing in een straat het probleem wordt van een andere straat. Dit vraagt om zorgvuldigheid, maar ook het besef van iedereen dat de ultieme oplossing niet altijd een reële oplossing is". In de gemeente Beesel vinden we het belangrijk dat iedereen kan meedoen. Hier zetten we al heel lang op in door een focus op preventie en vroegsignalering.

Ook zetten we ons in om de zelfredzaamheid van onze inwoners te versterken. Dit zodat ze regie houden over hun eigen leven. We hebben hierbij niet alleen oog voor allerarmsten in onze gemeente , maar kijken ook naar huishoudens die net buiten de boot vallen als gaat om het recht hebben ondersteuning. Dit zijn belangrijke uitgangspunten voor het nieuwe armoedebeleid dat in 2025 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Sint Joris en de Draak is voor de gemeente Beesel een strategisch en onderscheidend thema. De ontwikkeling van Drakenrijk tot een jaarrond park levert hierin een belangrijke bijdrage. Het is een grote impuls voor een van de belangrijkste economische sectoren in onze gemeente: toerisme. In 2025 en verder blijven we zoeken naar kansen om deze sector te versterken en zetten we hier maximaal op in. Wethouder Linda van den Beucken zegt daarover: "Toerisme is een belangrijke economische sector en draagt bij aan onder andere het goede voorzieningenniveau in onze gemeente en de gezondheid van onze inwoners. Als gemeente blijven we maximaal inzetten om ontwikkelingen op het gebied van dag- en verblijfsrecreatie mogelijk te maken. Drakenrijk, de Groene Loper en nieuwe toeristische beleefroutes zijn concrete stappen die we de komende periode zetten".

We werken als gemeente Beesel samen met partners in het sociaal domein, onderwijs, boa's en politie integraal en hard aan de veiligheid in onze kernen. Net als in andere beleidsdomeinen is preventie hierbij onze focus. Specifiek om jeugdoverlast te voorkomen en tegen te gaan, gaan we voortdurend met jongeren en hun ouders in gesprek. Daarnaast zetten we ook in 2025 de inzet van het team straatcoaches voort. Burgemeester Chantal Nijkerken - de Haan zegt daarover: "De straatcoaches zijn een belangrijke schakel gebleken in de integrale aanpak van jeugdoverlast. We hebben al belangrijke stappen gezet en willen het succes voortzetten. Zo kunnen we jongeren blijven benaderen en hun persoonlijke uitdagingen preventief en laagdrempelig aanpakken. Op deze manier zetten we onze jongeren weer in hun kracht". We staan er als kleine en krachtige gemeente financieel goed voor De meerjarenbegroting die aan uw raad wordt voorgelegd is meerjarig sluitend vanaf 2027. Het is een reële en robuuste begroting die rekening houdt met risico's en tegenvallers. Het ravijnjaar 2026 levert ook voor de gemeente Beesel voorziene rode cijfers op. Meerjarig staan we er echter goed voor en kunnen we leunen op een sterke reservepositie.

We hebben te maken met blijvende kortingen en onzekerheden vanuit het Rijk op het gebied van zowel middelen als taken en het ontbreken van de daarbij behorende lokale autonomie. Desondanks is het een feit dat we financieel gezond zijn én willen blijven. Zo kunnen we de komende periode blijven werken aan de ambities van onze mooie gemeente én gemeenschap.

Beesel, september/oktober 2024

Burgemeester en wethouders van Beesel, Rick Nillesen, secretaris

Chantal Nijkerken–de Haan burgemeester

Inhoudsopgave Voorwoord ...........................................................................................................................................2 Inhoudsopgave ....................................................................................................................................5 Algemeen .............................................................................................................................................6 Leeswijzer ......................................................................................................................................10 Programmaplan .....................................................................................................................................11 Programma 1. Beleven ..................................................................................................................13 Programma 2. Samenkracht ..........................................................................................................24 Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig ..........................................................................................46 Programma 4.

Veilige en dienstverlenende Gemeente .................................................................67 Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................................75 Overhead .......................................................................................................................................77 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................86 Bedrag voor onvoorzien .................................................................................................................87 Mutaties Reserves .........................................................................................................................88 Financiële positie ...........................................................................................................................89 Paragrafen .............................................................................................................................................92 A Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................93 B Kapitaalgoederen .....................................................................................................................100 C Financiering

..............................................................................................................................104 D Bedrijfsvoering .........................................................................................................................109 E Verbonden partijen ...................................................................................................................110 F Grondbeleid ..............................................................................................................................118 G Lokale heffingen .......................................................................................................................120 H Woo ..........................................................................................................................................126 Bijlagen ................................................................................................................................................127 Bijlage 1: Brondocumenten ..........................................................................................................128 Bijlage 2: Geprognosticeerde balans en EMU-saldo ...................................................................136 Bijlage 3: Staat van Reserves en voorzieningen .........................................................................138 Bijlage 4:

Beleidsindicatoren ........................................................................................................142 Bijlage 5: Baten en lasten per taakveld .......................................................................................148 Bijlage 6: Ambitiebudget ..............................................................................................................150 Bijlage 7: Structurele begrotingspositie .......................................................................................151

Programmabegroting 2025

Algemeen In het hoofdstuk Algemeen beschrijven we de belangrijkste hoofdlijnen van de meerjarenbegroting 2025 op het gebied van beleid, financiën en bedrijfsvoering. We geven ook elk jaar in dit hoofdstuk inzicht in de ambities van deze raadsperiode op basis van het coalitieakkoord 'Bouwen aan onze gemeenschap, voor vandaag en morgen'. 2025 is het laatste volle jaar van deze raads- en collegeperiode. We zetten in 2025 weer belangrijke stappen op het gebied van fijn wonen, samenkracht, duurzaamheid, goede voorzieningen en beleven & bedrijvig (toerisme, economie, cultuur en sport) en geven we hiermee invulling aan de ambities uit het coalitieakkoord. Ook leggen we met een nieuwe toekomstvisie een belangrijke strategische basis voor onze gemeente én gemeenschap. Hoofdlijnenakkoord Rijk De coalitie van PVV, NSC, VVD en BBB heeft een hoofdlijnenakkoord gesloten. Hier staan algemene ambities, beleidsuitgangspunten en wensen in. Samen met de VNG constateren we dat veel zaken uit dit akkoord om nadere uitwerking vragen. Veel is nog onduidelijk. Het Kabinet werkt op dit moment het hoofdlijnenakkoord uit en verwerkt dit in de miljoenennota. De uitwerking komt te laat voor deze begroting. De eventuele beleidsmatige en financiële impact houden we in de gaten. In de eerste bestuursrapportage 2025 kunnen we, indien nodig, bijsturen.

Ambities per thema coalitieakkoord In het coalitieakkoord zijn op hoofdlijnen de ambities voor deze raads- en collegeperiode benoemd onder de thema's Wonen, Duurzaamheid, Samenkracht Beleven & bedrijvig en Goede Voorzieningen. In het laatste volle jaar van deze periode geven we per thema weer wat we willen realiseren. Aan deze thema's is het ambitiebudget gekoppeld, waarmee we projecten, beleidsinitiatieven, (extra) uitvoeringskracht en investeringen dekken. 

Fijn Wonen Om ervoor te zorgen dat het voor iedereen fijn wonen in onze gemeente is hebben we de afgelopen periode gebouwd, zowel aan de realisatie van nieuwe passende woningen als aan een "gereedschapskist wonen". In 2025 gaan we verder met het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad, zetten we verhuisvouchers in en verbeteren we de betaalbaarheid van woningen. We starten in 2025 ook met een campagne om Beesel als aantrekkelijke woongemeente te positioneren. De Town Deal met het ministerie van Binnenlandse Zaken is een belangrijke impuls om het woon- en vestigingsklimaat in Offenbeek te versterken. We verkennen ook kansen van de Regio Deal Noord-Limburg. De Town Deal is onderdeel van onze strategische aanpak voor woningbouw, waarbij we meerdere locaties voor langjarige ontwikkeling inventariseren om invulling te geven aan onze nieuwbouwambitie uit de woonzorgvisie. We stellen een leefbaarheidsaanpak en een integrale wijkgerichte aanpak op. Hierin leggen we een brede verbinding tussen leefbaarheid, sociaal-maatschappelijke aspecten, duurzaamheid, fysieke leefomgeving en veiligheid.



Samenkracht Preventie en vroegsignalering is de kern van onze aanpak in het social domein. Samen met partners, verenigingen en inwoners investeren we ook in 2025 in de gezondheid van onze inwoners. Dit doen we onder andere door projecten en initiatieven als de aanpak valpreventie met de judoclub en door te zorgen voor schoolfruit voor al onze kinderen in samenwerking met het basisonderwijs. Met dat zelfde basisonderwijs én allerlei maatschappelijke partners en verenigingen bouwen we ook aan de Verrijkte Schooldag met als doel dat onze kinderen hun talenten volledig kunnen ontdekken en ontwikkelen. Blijven we nog even bij diezelfde jeugd willen we in 2025 hun betrokkenheid én hun inbreng / stem nog meer organiseren en een plek geven in ons beleid en uitvoering. Het project Shape gaat ons helpen om onze jeugd vanaf 12 jaar nog meer in hun kracht te zetten. Binnen het sociaal domein breed zien we nog steeds de zorgvraag en tegelijkertijd de arbeidsmarktkrapte toenemen. Samen met partners en regiogemeenten blijven we werken aan oplossingen voor dit vraagstuk. Verenigingen zijn het cement van onze samenleving. We hebben ons subsidiebeleid voor hen vernieuwd en dit gaat in 2025 in. Verenigingen spelen een belangrijke rol in onze gezamenlijke ambities op het gebied van jeugd, ouderen, sport en cultuur.

Zo werkt onze cultuurmakelaar en onze verenigingondersteuner nauw met verenigingen samen om projecten te realiseren.

Programmabegroting 2025



Duurzaamheid We continueren in 2025 onze inzet op duurzaamheid, op basis van de aangebrachte focus in het uitvoeringsplan en het verrichte werk van onze energiebrigade. Een van de belangrijke acties is dat we verder inzetten op energiearmoede waarbij huishoudens met financiële ondersteuning maatregelen kunnen nemen om hun eigen woning te verduurzamen. Samen met de regio hebben we een aanbesteding uitgezet om middels een intermediair onze inwoners te ontzorgen in dit proces door aanbieders aan hen te koppelen en hier subsidie aan te verbinden. Daarnaast zetten we in 2025 samen met het Circulair Collectief nieuwe stappen om circulaire economie in onze gemeente verder vorm te geven.



Beleven & bedrijvig In 2025 bouwen we verder aan de (toeristische) beleving van onze gemeente, door middel van majeure projecten zoals de Groene Loper, Drakenrijk (omgeving) en (door-)ontwikkeling van nieuwe en bestaande routes. Ook met een onderzoek naar de mogelijkheden van recreatie rondom de Maas werken we verder aan onze toeristische ambities en de beleving in onze gemeente. De ontwikkeling van Drakenrijk tot volwaardig jaarrond park is een enorme impuls voor onze dagrecreatie. Sint Joris en de Draak is inmiddels niet alleen een lokaal, maar ook een regionaal unique selling point. Ook onderzoeken we de mogelijkheid van een hotelontwikkeling en werken we aan het toeristisch netwerk met onze ondernemers. Zo blijven we bouwen aan een belangrijke economische sector in onze gemeente. Met de uitwerking van de nieuwe economische visie en het bijbehorende uitvoeringsprogramma (10 punten plan) dragen we bij aan het vestigings- en ondernemersklimaat in onze gemeente. Hierbij werken we samen met onze ondernemers aan onze centra, bedrijventerreinen en het buitengebied. Belangrijke stappen voor 2025 zijn de nieuwe nota Grondbeleid, een MKBA analyse van onze bedrijventerreinen en ondernemersbijeenkomsten gericht om het gezamenlijk aanpakken van uitdagingen.



Goede voorzieningen Met de inzet op goede voorzieningen hebben we als gemeente een onderscheidende kwaliteit ten opzichte van andere gemeenten. Een aantal belangrijke voorzieningen krijgt in 2025 verder vorm. Zo werken we het programma voor de nieuwbouw van een nieuw Integraal Kindcentrum met gymzaal verder uit in Beesel en starten we ook met de daadwerkelijke bouw. Dankzij een mooi gemeenschapsinitiatief zien we kansen voor een dorpsservicepunt in de kern Beesel en hebben we dit ingebracht in de regio Noord-Limburg. Deze ontwikkeling draagt in potentie bij aan goede voorzieningen in onze kernen. Binnen het programma maatschappelijk vastgoed werken we in 2025 aan de herontwikkeling van De Schakel als toekomstbestendig gemeenschapshuis waar diverse functies, zoals cultuur, ontmoeting, educatie en ondersteuning & dienstverlening aan onze inwoners centraal staan.

Ambitiebudget Ten behoeve van de uitvoering van het coalitieakkoord en het realiseren van onze ambities is een ambitiebudget begroot van jaarlijks €350.000. In bijlage 6 geven we een overzicht van de inzet van het ambitiebudget. Een toekomstbestendige, robuuste en dienstverlenende organisatie We realiseren onze ambities alleen #gewoonsamen. Samen met onze inwoners, partners en ondernemers én onze ambtelijke organisatie. We werken als kleine en krachtige gemeente vanuit nabijheid en zijn een gemeente in de gemeenschap. Hiervoor een toekomstbestendige en robuuste organisatie nodig zodat we een goede dienstverlening dicht bij onze inwoners kunnen blijven verlenen. In 2025 gaan we op basis van een strategische personeelsplanning verder werken aan de toekomstbestendigheid van onze organisatie door nog nadrukkelijker in te zetten op de juiste persoon op de juiste plek. Financiële uitgangspunten 2025 Om onze ambities te verwezenlijken is ook een reële en robuuste financiële positie van belang. Het financiële beleid van de afgelopen jaren heeft ervoor gezorgd dat we een dergelijke begroting hebben.

Programmabegroting 2025

De constante doorontwikkeling van onze P&C-cyclus draagt daar ook aan bij. Het meerjarig begrotingssaldo van de begroting 2025 ziet er als volgt uit: bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 Begrotingssaldo 334 -283 14 In de onderstaande tabel geven we de inkomsten uit het Gemeentefonds. bedragen x € 1.000 2025 2026 Gemeentefonds 31.174 29.927

2027 30.741

2028 363

2028 31.610

We zien dat het ravijnjaar 2026 ook ons als Beesel niet ongemoeid laat. Het tekort in 2026 wordt veroorzaakt door een daling in het gemeentefonds van ongeveer € 1,2 miljoen. In onze vorige begroting bedroeg de daling nog € 1,4 miljoen. Dit onderstreept nog steeds de grilligheid van het Rijk ten aanzien van het gemeentefonds. We zijn als kleine gemeente relatief sterk afhankelijk van het gemeentefonds in vergelijking met grote gemeenten. Echter, met een sterke reservepositie kunnen we niet alleen de risico's in de lopende begroting opvangen maar ook de kortingen van Rijkswege dekken. Tevens kunnen we nog steeds invulling blijven geven aan onze ambities. We kiezen er bewust niet voor te snijden in onze ambities en om het tekort van het ravijnjaar scherp en inzichtelijke te houden voor het Rijk. Dit laatste is conform het advies dat de VNG hierover heeft gegeven. Maar belangrijker nog: na 2026 gaat ons begrotingssaldo weer richting de zwarte cijfers, wat betekent dat het effect van het ravijn in de jaren na 2027 een stuk kleiner zal zijn. Gezonde balans Onze financiële positie is zoals gezegd goed. Gedurende het begrotingsproces hebben we voortdurend gezocht naar een gezonde balans tussen risico's enerzijds en financiële kansen anderzijds, waar we voorheen vooral de nadruk legden op uitsluitend de risico's.

Voorbeelden van risico's, waar we rekening mee houden, is bijvoorbeeld indexering (inflatie). Deze zou hoger uit kunnen vallen dan we op dit moment in de begroting hebben opgenomen. Tegelijkertijd hebben we ook mogelijk financiële voordelen, die we nu nog niet mogen inrekenen, maar in de nabije toekomst wel voordelig uitpakken. Een voorbeeld hiervan is de Wmo indexering die binnen het gemeentefonds wordt ingericht als ook de algemene herverdeling van het gemeentefonds. Beiden zullen een positief effect op onze begroting hebben. Een toekomstbestendige begroting We blijven werken aan het toekomstbestendig houden van onze begroting door:  In de toekomst volop in te zetten op het genereren van extra inkomsten (we verankeren dit ook in de toekomstvisie), maar we zijn realistisch over de termijn waarop we deze extra inkomsten gaan genereren;  We zorgen op basis van een goede strategische personeelsanalyse (SPO) voor een gewenste basisformatie waar we de aankomende 4 jaar op kunnen sturen.

Op deze manier kunnen we ambitie en capaciteit duurzaam in evenwicht brengen;  We blijven lange termijn risico’s volgen zodat we tijdig bij kunnen sturen als dat nodig is;  We beoordelen de meerjarige risico's en kansen en maken hier nog meer een integrale afweging in; Taakstellingen In de voorliggende begroting hebben we drie taakstellingen opgenomen, te weten: de hervormingsagenda Jeugd, de ZBB-taakstelling (beiden reeds bekend) en een nieuwe personele taakstelling. Bij elk van de taakstellingen hebben we bekeken in hoeverre de invulling hiervan in de komende begrotingsperiode (nog steeds) realistisch is. Dat levert het volgende beeld op: bedragen x € 1.000 Taakstelling 1. Hervormingsagenda Jeugd (netto) 2. ZBB-taakstelling 3. Financieel effect strategische personeelsplanning Totaal

Programmabegroting 2025

2025 257 500 0

2026 793 475 300

2027 848 425 450

2028 848 300 600

757

1.568

1.723

1.748

Ad 1: We werken nog steeds hard aan de doelstellingen uit de hervormingsagenda, waarbij we steeds meer inzetten op preventie en vroegsignalering. Dit zal uiteindelijk moeten leiden tot een verlaging van de maatwerkvoorzieningen. Het Rijk heeft daarbij aangegeven (gedeeltelijk) garant te staan wanneer de ingezette acties niet tot een kostenbesparing gaat leiden. We hebben er vertrouwen in dat het Rijk passende maatregelen treft als blijkt dat de taakstelling niet haalbaar is. Ad 2: De taakstelling ZBB bedroeg tot en met 2024 € 550.000 en stond al enige tijd in onze begroting. De afgelopen jaren hebben we deze taakstelling incidenteel weten op te vangen. We verwachten echter vanaf 2025 hier structureel meer invulling aan te kunnen geven, vandaar dat we een afvlakking van deze taakstelling hebben opgenomen. Ad 3: Met de strategische personeelsplanning zetten we nog meer in op de juiste persoon op de juiste plek. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we ambtelijk en bestuurlijk meer voorzienbaarheid creëren rondom onze ambities en projecten. Maar ook dat we scherpere keuzes maken over wat we wel en niet doen, hoe we prioriteren en welke snelheden passen in relatie tot beschikbare capaciteit. We steken daarbij niet in op een bezuinigingsslag, maar op een cultuuromslag in het denken over ons personeelsbeleid en de inzet van onze medewerkers op wijzigende takenpakketten.

Dit leidt onder andere tot een besparing op onze personeelskosten. Reserve positie en 10% regeling De reserve positie van de gemeente blijft ook in deze begroting onverminderd goed. Op 1 januari 2025 heeft de gemeente de beschikking over ruim € 7 miljoen aan vrije reserve. In de begroting 2025 maken we voor het eerst gebruik van de mogelijkheid om een deel (max 10%) van onze vrije reserve in te zetten om de begroting sluitend te maken. We compenseren deze uitname grotendeels door een jaarlijkse storting in de reserve van de verwachte baten voor de opvang van vluchtelingen. Lokale Heffingen De belastingdruk voor een gemiddeld gezin met eigen woning ziet er als volgt uit: bedragen x € 1 2024 2025 2026 2027

2028

OZB

445

458

472

486

501

Rioolheffing

171

180

188

197

207

Afvalstoffenheffing (vastrecht)

151

171

Ledigingen

Lastenverlichting

-36

Totaal

786

828

886

909

934

5,34%

7,00%

2,60%

2,75%

Stijging absoluut Stijging procentueel

Voor OZB handhaven we de jaarlijkse stijging van 3% uit de meerjarenbegroting 2024. De rioolheffing verhogen jaarlijks met € 8,75 conform het Raadsbesluit ‘Gemeentelijke Rioleringsplan 2023-2027’. Bij afval is sprake van diverse ontwikkelingen inclusief bijbehorende kostenstijgingen (toegelicht in programma 3). Om ook toekomstig deze kosten te kunnen blijven dekken is vanaf 2025 een verhoging van het vastrecht binnen de afvalstoffenheffing benodigd ad € 20. Tegelijkertijd stellen we in deze begroting, net als in 2023 en 2024, in 2025 een lastenverlichting van € 36 voor. Gelet op het ravijnjaar en het meerjarig saldo voeren we deze lastenverlichting niet structureel door. De belastingdruk voor een gemiddeld gezin stijgt daarmee in 2025 met 5,34% ofwel € 42 euro. Met de eenmalige lastenverlichting van € 36 in 2025 willen we als gemeente Beesel onze huishoudens en inwoners tegemoet komen en proberen we de stijging van de kosten iets te dempen.

Programmabegroting 2025

Leeswijzer Aanpassing regelgeving Op basis van de notitie Overhead van de commissie Besluit begroting en verantwoording (BBV) hebben we de kosten voor informatiebeheer en het salaris voor het management opgenomen in de programma's waar ze betrekking op hebben. Voorheen hebben we deze kosten opgenomen onder overhead. Deze verplaatsing van budgetten is budgettair neutraal. Het kader voor overhead is hiermee gesteld op alles wat niet toe te wijzen is aan programma's 1 t/m 4 en vaak dus een ondersteunende werking heeft.

Programmabegroting 2025

Programmaplan Tabel programmaplan Bedragen x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 na 2025 2026 2027 2028 wijz.2024 Beleven Lasten Baten Saldo

1.640 319 -1.322

2.024 250 -1.774

2.051 252 -1.799

1.962 249 -1.714

1.930 165 -1.765

1.944 165 -1.779

21.769 6.883 -14.886

25.619 8.197 -17.421

23.375 5.806 -17.569

22.644 4.881 -17.763

22.913 4.782 -18.131

23.105 4.673 -18.432

8.459 3.725 -4.733

10.800 4.100 -6.700

11.322 3.987 -7.335

10.677 3.894 -6.782

10.868 3.916 -6.952

11.012 4.037 -6.975

3.385 431 -2.954

4.079 299 -3.780

4.377 189 -4.188

4.379 207 -4.172

4.399 219 -4.181

4.460 212 -4.248

224 33.572 33.348

142 34.993 34.851

224 36.724 36.499

213 35.749 35.535

207 36.695 36.488

202 37.707 37.504

7.391 209 -7.182

7.601 78 -7.523

6.583 50 -6.533

6.317 350 -5.967

6.283 470 -5.813

6.524 620 -5.904

0 0 0

81 0 -81

100 0 -100

Lasten

42.868

50.345

48.033

46.292

46.701

47.346

Baten

45.140

47.916

47.008

45.330

46.246

47.413

Saldo

2.272

-2.428

-1.025

-962

-455

Samenkracht Lasten Baten Saldo Fijn wonen en bedrijvig Lasten Baten Saldo Veilige en dienstverlenende gemeente Lasten Baten Saldo Algemene dekkingsmiddelen Lasten Baten Saldo Overhead Lasten Baten Saldo Vennootschapsbelasting Lasten Baten Saldo Bedrag voor onvoorzien Lasten Baten Saldo Totalen vóór mutaties reserves

Programmabegroting 2025

Bedragen x €1.000 Mutaties reserves

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028

Beleven Lasten

250

Baten

159

489

106

Saldo

159

239

106

Lasten

1.299

1.561

1.000

500

400

Baten

879

872

254

258

262

140

Saldo

-419

-689

-746

-242

-138

-260

Lasten

150

Baten

472

1.149

838

Saldo

472

1.149

688

Lasten

500

Baten

117

Saldo

-383

117

Lasten

1.401

1.667

Baten

1.924

3.924

1.194

677

506

Saldo

523

2.257

1.194

677

506

Lasten

45.568

54.322

49.183

46.792

47.101

47.746

Baten

48.665

54.466

49.517

46.509

47.114

48.109

Geraamd Resultaat

3.097

144

334

-283

363

Samenkracht

Fijn wonen en bedrijvig

Veilige en dienstverlenende gemeente

Overhead

Programmabegroting 2025

Programma 1. Beleven Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Doel 1.1:

In Beesel is sport voor iedereen toegankelijk en dagen we iedereen uit tot bewegen

We blijven samen met onze partners inzetten op het in beweging krijgen én houden van onze inwoners. Dit door mensen te stimuleren, drempels weg te nemen en sport en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk en toegankelijk te maken. Sport en bewegen hebben een positieve invloed op gezondheid, plezier en ontmoeting. Het maakt de gemeente levendig. We zien sport als middel om gezondheidsproblemen te voorkomen. Met het sportbeleid dragen we bij aan ambities uit ons coalitieakkoord: preventie, een sterk verenigingsleven en talentontwikkeling.

Doel 1.2:

In Beesel is cultureel veel te beleven en is cultuur toegankelijk voor iedereen

De gemeente Beesel hecht veel waarde aan cultuur en ziet dit als een onmisbaar onderdeel in onze samenleving. Cultuur bindt mensen, zorgt voor levendigheid in de gemeente en schept vernieuwing. Daarnaast stimuleert het een zinvolle en plezierige vrijetijdsbesteding voor onze inwoners en de ontwikkeling van creativiteit. Cultuur draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen. We zien daarmee cultuur als middel dat bijdraagt aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij streven het volgende na:  Culturele organisaties, partners en onze inwoners zijn actief betrokken bij de uitvoering van en deelname aan kunst, cultuur en erfgoed in onze gemeente/gemeenschap; Programmabegroting 2025

 

We bevorderen de beleving van erfgoed en stimuleren het behoud hiervan; We versterken onze unieke cultuur en stimuleren de onderlinge samenwerking.

Doel 1.3:

Beesel is aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig

In de gemeente Beesel is het goed verblijven en recreëren: dé mooiste, groenste gemeente tussen grens én Maas en twee steden (Venlo en Roermond). Centraal gelegen tussen de twee regio’s, Noord- en Midden-Limburg: een strategische uitvalbasis om dit deel van Limburg en een stukje Duitsland verder te ontdekken. Beesel staat bekend om het kleinschalige, dorpse karakter, de gemoedelijke, bourgondische sfeer maar ook de bijzondere draak. Wandelen en fietsen door het unieke landschap langs de Maas, het ontdekken van de vele cultuurhistorische schatten én genieten van de gastvrije ondernemers en gemeenschap zijn de belangrijkste pijlers. Er is volop ruimte voor ondernemerschap, het verenigingsleven, evenementen en recreatie. Belangrijke bouwstenen voor onze gemeenschap en voor onze toeristische bezoekers. In het partnerschap met Brüggen heeft de samenwerking op toerisme een belangrijke plek. Met Sint Joris en de Draak beschikken we als gemeente én gemeenschap over een uniek en onderscheidend element. We zetten langjarig in op de doorontwikkeling en vermarkting van dit strategische thema. De brede inzet hierop draagt bij aan het recreatieve, toeristische, culturele en economische profiel van onze gemeente en de regio Noord-Limburg.

Wat gaan we er voor doen? Doel 1.1: x € 1.000

In Beesel is sport voor iedereen toegankelijk en dagen we iedereen uit tot bewegen Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-910

Subdoel 1.1.1: Samen fit door sport en bewegen We werken samen met inwoners, verenigingen en professionals aan een omgeving waarin het niet alleen leuker, maar ook makkelijker wordt om gezond te leven. Onze ambities zijn opgenomen in de beleidsnota 'Gewoon Samen Fit: Sportakkoord 2023-2026. Hierdoor verbinden we sport met andere aspecten van gezonde leefstijl zoals voeding. Coaching op Leefstijl (COOL) De gemeente zet een beweegcoach in voor onder andere COOL. Dit is een leefstijlinterventie voor mensen met overgewicht, gericht op ontspanning, voeding en bewegen. De zorgverzekeraar betaalt de leefstijlcoach, op verwijzing van de huisarts. De gemeente betaalt de beweegcoach. De beweegcoach zoekt met mensen naar passende vormen van bewegen en laat hen kennismaken met het lokaal beweegaanbod. Dit kunnen ook mensen zijn zonder verwijzing van de huisarts. De inzet van de beweegcoach hebben we in 2024 uitgebreid met de inzet op een groter aanbod aan begeleide groepslessen en groepsgewijze deelname aan clinics binnen sportverenigingen. Het doel is dat deelnemers uiteindelijk zelfstandig gaan sporten en/of deelnemen aan lokale sportevenementen.

We continueren deze extra inzet in 2025 en leveren hiermee een bijdrage aan het toegankelijk maken van sport en het uitdagen tot bewegen Rookvrije sportomgeving en gezonde sportkantine In het kader van de Rookvrije Generatie vinden we het belangrijk om, eventueel samen met partners, locaties waar kinderen komen rookvrij in te richten. Door gezamenlijke inspanning zijn alle sportverenigingen rookvrij ingericht. De focus ligt nu op het borgen van de Rookvrije Generatie. Gezien de actualiteit richten we ons naast roken ook op het vapen. En de mogelijkheid wordt verkend om alcoholgebruik mee te nemen. Dit gebeurt zowel in de regionale samenwerking als in de lokale aanpak. In het kader van een gezonde sportkantine stimuleren we sportaanbieders met een eigen kantine om aandacht te hebben voor een gezondere keuzemogelijkheid. Hiermee maken we het voor inwoners stap voor stap makkelijker om een gezonde keuze te maken. Programmabegroting 2025

Leefstijlinterventies jongeren In 2024 heeft er een pilot gedraaid met de interventie Shape voor middelbare scholieren. Binnen dit programma wordt in verschillende beweegsessies gefocust op onderwerpen als lekker in je vel zitten, leren over gezondheid, omgaan met spanningen, slaap en voeding. In het najaar van 2024 is er een inhoudelijke evaluatie. Dan wordt besloten of deze interventie in de gemeente Beesel wordt doorgezet.

Subdoel 1.1.2: Wij leren bewegen Jong geleerd is oud gedaan. Kwalitatief goed leren bewegen is cruciaal voor de motorische, sociale en cognitieve ontwikkeling. Door middel van de inzet van een aantal professionals, zorgen we er ook in 2025 voor dat kinderen zo optimaal mogelijk leren bewegen. Combinatiefuncties Om beweging in een doorgaande lijn te stimuleren continueren we in 2025 de inzet van de volgende functionarissen: 1.Vakleerkracht bewegingsonderwijs; 2.Buurtsportcoach (in dienst bij SBBB); 3.JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) regisseur; 4.Buurtsportcoach COOL (Coaching Op Leefstijl); 5.Lokale coördinator valpreventie; 6.Verenigingsondersteuner. Wij financieren deze functies vanuit de Brede SPUK. Voor de functionarissen die ook werkzaam zijn voor partners (vakleerkracht, bewegingsonderwijs en buurtsportcoach) geldt het uitgangspunt: 50% financiering door de gemeente en 50% financiering door de partners.

Subdoel 1.1.3: Sport en Bewegen voor iedereen Bewegen en sport moeten toegankelijk zijn voor iedereen. Sport en Bewegen voor iedereen Om ervoor te zorgen dat iedereen kan sporten en bewegen continueren we in 2025 onze deelname en ondersteuning aan Iedereen Kan Sporten (IKS) (voor mensen met een beperking) en het Jeugdfonds Sport (voor kinderen uit gezinnen met een smalle beurs).

Subdoel 1.1.4: Ruimte voor sport en bewegen We gaan voor een ruimte die uitnodigt tot sport en bewegen. We zoeken naar een verbreding van het sportaanbod bij Dijckerhof. We zijn voornemens om een gedeelte van sportpark Dijckerhof te gaan verhuren voor het realiseren van een sportvoorziening. De hiervoor benodigde procedure is gestart in 2024 en krijgt afhankelijk van een concreet initiatief vervolg in 2025. Spelen in de openbare ruimte We zijn van start gegaan met het ontwikkelen van een visie op het spelen en sporten in de openbare ruimte en de voorzieningen daarin. We voorzien besluitvorming over het beleid in 2025, zodat we benodigde budgetten en nieuwe investeringen hierna kunnen verwerken in de begroting van 2026.

Subdoel 1.1.5: Samen met verenigingen en sportaanbieders Het in beweging krijgen en houden van inwoners kunnen we als gemeente niet alleen. We doen dit samen met verenigingen en sportaanbieders. Bijdrage aan verenigingen en stichtingen in verband met stijging energietarieven Voordeel € 200.000 In de begroting hebben we een stelpost van € 228.000 opgenomen voor de compensatie van de hogere energiekosten van verenigingen en stichtingen. In 2023 hebben we 2 aanvragen ontvangen (in totaal € 11.000). Voor 2024 verwachten we voor zover nu bekend 1 aanvraag. Van het totaal voor 2025 geraamde bedrag ramen we nu € 200.000 af. Er blijft dan nog € 28.000 beschikbaar. Dit is naar verwachting voldoende om de kosten van mogelijke aanvragen in 2025 te dekken.

Programmabegroting 2025

Brede ondersteuning verenigingen Sportverenigingen leveren een belangrijke bijdrage aan ons doel om sport voor iedereen toegankelijk te maken en inwoners uit te dagen tot bewegen. We bieden daarom brede ondersteuning aan (sport)verenigingen, met subsidies, sportakkoordavonden, ondersteuning fondsenwerving, stimuleren van een veilig verenigingsklimaat en de inzet van de verenigingsondersteuner. Deze ondersteuning continueren we in 2025.

Subdoel 1.1.6: Sport en evenementen We faciliteren lokale evenementen, omdat we merken dat die mensen in beweging krijgen en houden. Voorwaarde hierbij is dat deze evenementen zich verbinden met het lokale sportaanbod, dat er aandacht is voor inclusief sporten en het uitdragen van de rookvrije generatie. Familie-evenement Het unieke familie-evenement willen we ook in 2025 (laten) organiseren. Een evenement dat aantrekkelijk is voor jong tot oud. Er wordt actief samengewerkt met onderwijs voor een kindereditie van het evenement en verenigingen worden betrokken. Er is aandacht voor inclusief sporten en het evenement draagt een Rookvrije Generatie uit. Op die manier willen we het lokale aanbod verbinden aan het evenement. Voor dit evenement is een budget van € 25.000 per jaar beschikbaar. Peuter- en kleutervierdaagse Voor 2025 willen we het stimuleren van sporten en bewegen blijven aanbieden vanaf een jonge leeftijd. Daarom faciliteren we ook in 2025 de Peuter- en kleuter4daagse. Aan deze Peuter- en kleuter4daagse doen alle kinderdagverblijven, gastouders en kleuterscholen ieder jaar mee. Daarnaast starten we in 2025 een verkenning hoe we de schoolgaande jeugd kunnen stimuleren om deel te nemen aan de avond wandel 4-daagse in Beesel.

Doel 1.2: x € 1.000

In Beesel is cultureel veel te beleven en is cultuur toegankelijk voor iedereen Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-467

Subdoel 1.2.1: Cultuur is voor iedereen bereikbaar en zichtbaar We streven naar een kwalitatief goed, divers, zichtbaar en laagdrempelig aanbod van cultuur voor inwoners en bezoekers van de gemeente Beesel. Cultuur draagt bij aan een inclusieve samenleving. Daarom vinden wij het belangrijk dat er aandacht is voor de toegankelijkheid, beleefbaarheid en beschikbaarheid van culturele activiteiten en cultureel erfgoed (materieel en immaterieel). Nieuwe Nederlanders betrekken bij cultuur In 2024 is bij gesprekken met verenigingen en andere organisaties door de cultuurmakelaars en verenigingsondersteuner extra aandacht geschonken aan het betrekken van Nieuwe Nederlanders bij cultuur en sport. Vanaf 2025 vormt dit een regulier onderdeel van de werkzaamheden van deze medewerkers. Immaterieel erfgoed Ook in 2025 zetten we samen met onze Europese, Limburgse en landelijke partners in op een nauwere samenwerking. Een voorbeeld hiervan is het proces om te komen tot een Europese Culturele Route (ECR) met Sint Joris en de Draak als verbindend thema. Dit levert een netwerk van materieel en immaterieel erfgoed op. Dit netwerk is van belang voor cultuur, toerisme, ruimte en economie. Zie voor meer informatie het Programma Draak, programma 1 subdoel 1.3.2.

Koppelkansen cultuurhistorisch erfgoed (Ronkenstein) In het rijksbeschermd dorpsgezicht Ronkenstein moet de rijksmonumentale vijver uitgebaggerd worden. Op basis van een breed historisch onderzoek komen we tot uitvoeringsmaatregelen om de waterproblematiek aan te pakken. Voordat de werkzaamheden uitgevoerd kunnen worden, is een omgevingsvergunning nodig met advies van de Rijksdienst voor het cultureel erfgoed. Programmabegroting 2025

De uitvoering van deze werkzaamheden combineren we met het upgraden van de omgeving in het beschermd dorpsgezicht. Op deze manier komt de bijzondere status beter tot zijn recht. Zo geven we invulling aan een koppelkans tussen civieltechnische maatregelen en erfgoed. Financiering vindt plaats uit de middelen van het Gemeentelijke Rioleringsplan. Beesel 750 jaar Beesel werd voor het eerst vermeld in 1275 en bestaat in 2025 dan ook 750 jaar. Dit feestelijke moment willen we niet onopgemerkt voorbij laten gaan. In 2024 is gestart met de voorbereidingen om dit jubileum te vieren. De cultuurmakelaars hebben bij lokale verenigingen en kunstenaars ideeën opgehaald. Om deze (bewoners)initiatieven te faciliteren is in 2024 € 50.000 gereserveerd. Het restant van dit budget wordt overgeheveld naar 2025. Zo bekostigen we initiatieven die in 2025 nog verder moeten worden uitgewerkt, of zich pas in 2025 voordoen. De verdere uitwerking en uitvoering doen we samen met lokale verenigingen, stichtingen en andere initiatiefnemers.

Subdoel 1.2.2: Talentontwikkeling We vinden het belangrijk dat kinderen de mogelijkheid wordt geboden om zich cultureel te ontwikkelen. Hiervoor spelen we, samen met onze (culturele) partners, in op een vroege kennismaking met cultuur binnen school, gezin en de omgeving, om vervolgens stappen te zetten naar actieve cultuurparticipatie. Ook volwassenen stimuleren we tot actieve cultuurdeelname door hen de faciliteiten te bieden in onze culturele accommodaties en gemeenschapshuizen waar activiteiten plaatsvinden. Talentontwikkeling We blijven in 2025 inzetten op talentontwikkeling. Via onze muziekcoach stimuleren we een doorlopende leerlijn van muziekonderwijs. Hierbij is er ook aandacht en ruimte voor de Limburgse taal. De cultuurmakelaars benutten kansen om jong talent te stimuleren en een podium te geven door verbindingen te leggen met lokale en regionale podia en partners. Daarnaast kunnen jongeren via de Talententoer kennismaken met diverse activiteiten op cultureel en sportief vlak.

Subdoel 1.2.3: Samenwerken en verbinden De gemeente Beesel kent een actief cultureel veld met diverse organisaties. Elke partner vervult in dit netwerk een unieke rol en voegt daaraan iets vanuit zijn specifieke kijk toe. Door onderlinge samenwerkingen te stimuleren en nieuwe partijen met elkaar te verbinden, ontstaan er mogelijkheden tot het versterken van elkaars activiteiten en het realiseren van onverwachte, innovatieve combinaties. Hierbij kan cultuur ook als middel ingezet worden, waarbij verbindingen worden gezocht met bijvoorbeeld gezondheid- en welzijnspartners. Cultuur kan met haar verbeeldingskracht en creativiteit gemakkelijk bruggen slaan en inwoners bij elkaar brengen. Cultureel platform In 2024 hebben de cultuurmakelaars een start gemaakt met het verbinden van alle lokale culturele partners. Hierbij zijn ook de wensen en behoeften geïnventariseerd. In 2025 streven we ernaar om op basis hiervan een structureel cultureel platform te realiseren. Programma Draak Zie voor het 'Programma Draak' het subdoel 1.3.2 in programma 1.

Subdoel 1.2.4: Ondersteunen Net als de landelijke tendens staan de verenigingen in Beesel voor een grote opgave, veroorzaakt door onder andere teruglopende (jeugd)leden, verandering in betrokkenheid leden en vergrijzing. Daarom ondersteunen wij (culturele)verenigingen niet alleen door het faciliteren van subsidies, maar ook in de vorm van de cultuurmakelaars en verenigingsondersteuner. Uitvoering Cultuurnota 2023-2026 De uitvoering van de Cultuurnota 2023-2026 vindt plaats via jaarlijkse uitvoeringsplannen. Deze uitvoeringsplannen vormen de basis voor de werkzaamheden van de cultuurmakelaars. Door hun rol als spin in het web leggen zij verbindingen tussen gemeentebrede (en mogelijk regionale) initiatieven en ideeën en brengen zij vraag en aanbod bij elkaar.

Programmabegroting 2025

Doel 1.3: x € 1.000

Beesel is aantrekkelijk, bourgondisch, actief en levendig Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2025

-422

Subdoel 1.3.1: We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas De sporen van de rivier de Maas reiken van Frankrijk, België, via Limburg tot en met de Nederlandse kust. Ook de gemeente Beesel is gelegen aan de Maas. ‘Mooder’ Maas oftewel moeder Maas, de levensader van Limburg, levert recreanten en toeristen prachtige vergezichten/uitzichten op. Het gebied langs de Maas kunnen we in de gemeente Beesel nog veel meer benutten om de toeristische beleving te verbeteren. Project Maasrecreatie We bevorderen de beleving van de ligging aan de Maas. We zijn gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden hiervoor. Op dit moment onderzoeken we samen met de regio hoe we het aanbod van waterrecreatie beter op elkaar kunnen afstemmen of versterken. De verwachting is dat in 2025 duidelijk wordt welke mogelijkheden er zijn. Vervolgens kijken we welke ideeën als kansrijk en haalbaar kunnen worden aangemerkt. Het nu lopende onderzoek wordt gedekt uit het Regiobudget (Noord-Limburg). Afhankelijk van de uitkomsten is het mogelijk dat er in 2025 bekeken moet worden of er nog meer middelen gevonden kunnen worden. Hiermee kunnen de kansrijke plannen dan daadwerkelijk uitgevoerd worden.

Subdoel 1.3.2: We bevorderen de toeristische beleving van de gemeente De gemeente Beesel kent vele waardevolle plekken waar recreanten en toeristen écht in aanraking komen met wat Beesel is en waar het voor staat. De beleving van al het moois dat Beesel op het terrein van Recreatie & Toerisme te bieden heeft, willen we verder bevorderen, zowel voor bezoekers als voor onze eigen inwoners en ondernemers. Verbetering/instandhouding Routestructuren Naast de ontwikkeling van de diverse (nieuwe) themaroutes, moeten we onze bestaande wandel- en fietsroutes en ons route-knooppunten continu blijven ontwikkelen. De routestructuren zijn niet statisch. Ze ontwikkelen zich constant, omdat ook de openbare ruimte aan continue verandering onderhevig is. Maar de ontwikkeling is ook nodig om de (route)beleving zo optimaal mogelijk te houden. Ook willen we inspelen op trends en ontwikkelingen die betrekking hebben op de toenemende doelgroepen van gebruik(-ers). Onze wandel- en fietsroutes worden steeds intensiever gebruikt en er komen nieuwe gebruiksvormen bij. Door tijdig op deze trends en ontwikkelingen in te spelen, doen we geen afbreuk aan de kwaliteit van onze routebeleving. Koppelkansen - afstemming op ambities De cultuurnota en de economische visie zijn vastgesteld. Daarin staan aanbevelingen en ambities voor de komende jaren.

De ambities in deze visies staan niet op zichzelf maar dienen in een breder perspectief beschouwd te worden. Dit verlangt dat we ook dat toerisme nu, meer dan voorheen, de samenwerking moet opzoeken om te bekijken we hoe we doelen en ambities kunnen koppelen of hoe beleid elkaar kan bevestigen of faciliteren. Dit verlangt een meer proactieve/integrale aanpak. Het maakt dat ambities en onderwerpen op toerisme in een groter geheel worden beschouwd en gewogen. Een bredere beschouwing komt overigens ook op het beleidsveld Toerisme zelf . Het doel is niet enkel gericht op het aantrekken van meer bezoekers naar onze gemeente, maar ook gericht op het aantrekkelijk recreëren binnen onze gemeente. Recreëren als vrijetijdsbesteding voor en door onze eigen inwoners. Dat kenmerkt zich in activiteiten en evenementen. Hierin zien we ook dat we meer op evenementen kunnen inzetten of op het succes van evenementen kunnen meeliften.

Programmabegroting 2025

Intern onderzoek mogelijkheden realisatie hotel In een intern onderzoek wordt, conform het amendement zoals aangenomen bij de behandeling van de Kadernota op 3 juni 2024, de mogelijkheid voor de realisatie van een hotel onderzocht. Het onderzoek richt zich op mogelijke locaties van een hotel. Bij kansrijke locaties wordt een doorkijk gegeven over de benodigde planologische- en vergunningstrajecten. Bij positief resultaat zal publiciteit worden gegeven aan het feit dat er vestigingsmogelijkheden zijn voor een hotel in onze gemeente. Lokaal toeristisch platform In 2025 onderzoeken we met de plaatselijke toeristische ondernemers de mogelijkheid voor een lokaal toeristisch platform. De samenwerking met de ondernemers levert input voor de bevordering/ ontwikkeling van het plaatselijk toerisme en geeft vorm en invulling aan het Actieprogramma Toerisme en Recreatie. Dit actieprogramma, zoals ook benoemd in de kadernota, betreft tevens de nadere verdieping van de beleidsvisie. Met een raadsinformatiebrief bent u geïnformeerd over het actieprogramma. Niet alleen zetten we in op de samenwerking met ondernemers, ook willen we meer waardering en aandacht geven aan de vrijwilligers die hun actieve bijdrage geven op gebied van recreatie en toerisme. Dit zou vorm kunnen krijgen aan de hand van een terugkerende vrijwilligersdag of vrijwillligersbijeenkomst.

Archeo Route De gemeente Beesel is rijk aan archeologische vondsten en zaken uit de oudheid. Met de Archeo Route kunnen deze tot verbeelding worden gebracht. Met de Archeo Route Limburg worden de verhalen achter de Limburgse geschiedenis en archeologie beleefbaar gemaakt. Met de realisatie van meerdere punten, die onderdeel worden van de Archeo Route, brengen we belangrijke archeologische plekken in onze gemeenten met elkaar in verbinding. Keramiekindustrie We kennen een rijke keramische cultuurhistorie die aansluit op de keramiekindustrie van Tegelen, Swalmen en het Duitse Bracht. Nog steeds zijn symbolen en relicten te vinden die naar deze historische keramiekindustrie verwijzen. Deze willen we in stand houden en onder de aandacht brengen. Daarom willen we de keramiekgeschiedenis ook voor het toerisme meer beleefbaar maken door de dagrecreatieve waarde op lokaal en regionaal niveau te vergroten. Dit doen we door het ontwikkelen van verhaallijnen in combinatie met specifieke themaroutes, ook grensoverstijgend. Hierin benadrukken we de geschiedenis van de keramische kunst en de keramische industrie. Het project "keramiekindustrie" komt voort uit de Investeringsagenda. De realisatie van het project is gepland voor 2024/2025. Het heeft betrekking op het beleefbaar maken van het keramisch erfgoed in de regio.

We bekijken ook de mogelijkheden tot behoud van (lokale en regionale-) relicten en objecten uit de keramiekgeschiedenis. Dit project sluit dan ook goed aan bij de (lokale en regionale-) ambitie om meer aandacht te krijgen voor de keramiekhistorie en het keramiekambacht en de betekenis hiervan in dit gebied. Programma Draak Met het programma Draak werken we aan het verder ontwikkelen van het thema Sint Joris en de Draak (strijd tussen goed en kwaad). Een thema dat voor onze gemeente en onze gemeenschap onderscheidend is en van belang is voor cultuur, recreatie en toerisme, ruimte en economie. Het programma omvat de volgende deelprojecten. 1. 2. 3. 4.

Europese Culturele Route (ECR) Sint Joris; Sint Joris en de Draak in de buitenruimte; Doorontwikkeling Drakenrijk; Draaksteken.

Voor de eerste 2 projecten (totaalbedrag € 795.000) hebben we een cofinanciering van € 395.000 ontvangen vanuit de Investeringsagenda regio Noord-Limburg en provincie Limburg. Onze eigen bijdrage hieraan bedraagt € 400.000. Voor het Draaksteken en de Europese Culturele Route hebben we in 2024 (op verzoek van de gemeenteraad) een reserve gevormd waarin per 1 januari 2025 een bedrag van € 250.000 zit.

Programmabegroting 2025

1. Europese Culturele Route (ECR) Sint Joris en de Draak In overleg met onze Europese partner-'Drakengemeenten' en de Stichting Draaksteken hebben we een vereniging opgericht: Saint George and the Dragon. We werken binnen deze vereniging samen aan de realisatie van een ECR met Sint Joris en de Draak als verbindend thema. De volgende mijlpalen zijn de besluitvormende processen in de Europese Drakengemeenten, het volgen van opleiding om te komen tot de ECR en het uitwerken van de eisen voor de ECR. We richten ons op het indienen van een aanvraag voor de ECR in 2026. We hebben een bedrag van € 80.000 beschikbaar in 2024/ 2025 voor de realisatie van de voorwaarden van de ECR. 2. Sint Joris en de Draak in de buitenruimte We hebben voor het beleefbaar maken van Sint Joris en de Draak in onze openbare ruimte in 2024/ 2025 een krediet van € 715.000 beschikbaar (deels vanuit eigen middelen en deels vanuit de cofinanciering van de subsidie Investeringsagenda regio Noord-Limburg en provincie Limburg); 2025 staat in het teken van de realisatie van de plannen. Door deze investering presenteren we dit historische en culturele thema op een toegankelijke en boeiende manier aan bewoners van onze regio en aan bezoekers.

3.Doorontwikkeling Drakenrijk Het bestaande Drakenrijk wordt doorontwikkeld tot een (deels overdekt) park met het thema Sint Joris en de Draak, dat het hele jaar door toegankelijk is. Door de ondernemer is een beroep gedaan op de gemeente, de Rabobank en de provincie Limburg voor een geldlening om de investering mogelijk te maken. In september 2024 vindt besluitvorming plaats over deze lening. De investering van de ondernemer kan vervolgens vanaf 2025 plaatsvinden. Verdieping en uitvoering Visie 'In het Spoor van de Draak' In 2019 is de visie 'In het Spoor van de Draak' vastgesteld. We zijn volop bezig met activiteiten die uitvoering geven aan de ambities uit deze visie. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van de Groene Loper en de activiteiten binnen het programma Draak. Daarnaast intensiveren we de samenwerking met onze plaatselijke ondernemers in de toeristischrecreatieve sector. Zo halen we door middel van bijeenkomsten actief op wat hen bezighoudt, welke kansen zij zien en welke mogelijke belemmeringen. De periode 2024-2026 is een intensieve periode van (project-)realisatie en (door-)ontwikkeling met het doel om ook in de toekomst een (toeristisch) attractieve gemeente te blijven. Met een raadsinformatiebrief bent u reeds geïnformeerd over het actieprogramma voor 2025 en verder.

In de loop van 2025 maken we een start met een nieuwe toeristische beleidsvisie, zodat we ook in de komende jaren een toeristische aantrekkelijke gemeente blijven. Besluitvorming wordt voorzien in 2026. Activeren uren Voordeel € 50.000 Jaarlijks ramen we de activering van uren voor projecten. Omdat de uren worden toegerekend aan investeringen, vallen deze kosten niet meer ten laste van de gemeentelijke exploitatiebegroting van het betreffende jaar. De uiteindelijke verdeling van de uren over de programma's en overhead is afhankelijk van de projecten die daadwerkelijk gepland/uitgevoerd worden. Zodra dat inzichtelijk is, worden de bedragen onder de betreffende projecten en bijbehorende programma's opgenomen. In 2025 is er sprake van een voordeel van € 264.000 over de gehele begroting met betrekking tot het activeren van uren. Dit komt doordat er een aantal nieuwe projecten is, waarvoor nog niet eerder activering van uren was opgenomen. Binnen programma 1 betreft dit het project Sint Joris en de Draak. Dit resulteert in een voordeel van € 50.000. Personele capaciteit Recreatie en Toerisme Om de ambities op het gebied van recreatie en toerisme vorm te geven en uitvoering te geven aan de activiteiten zoals opgenomen in deze begroting en het actieprogramma, verlengen we de extra capaciteit voor recreatie en toerisme met 1 jaar.

Dit is conform het aangenomen amendement bij de Kadernota. We hebben positief geëvalueerd over deze extra inzet. De gemeenteraad is hierover voorafgaand aan de begrotingsbehandeling geïnformeerd met een raadsinformatiebrief.

Programmabegroting 2025

Subdoel 1.3.3: We bevorderen wisselwerking tussen groen en recreatie Het groene karakter van onze gemeente en de toeristische beleving zijn nauw met elkaar verweven. We koesteren de vele (kleinschalige) culturele en natuurlijke schatten die in onze gemeente zijn en benutten kansen om de wisselwerking hiertussen te bevorderen. Om die reden zetten we in op het behoud van natuur én cultuur en brengen we deze nadrukkelijk met elkaar in verbinding in de vorm van groene verbindingsstructuren. De activiteiten die we uitvoeren ten behoeve van dit subdoelen zijn terug te vinden onder meerdere andere subdoelen. Het betreft bijvoorbeeld het project groene loper, de inrichting van de buitenruimte in het kader van het programma Draak en de verbetering van routestructuren.

Subdoel 1.3.4: We positioneren het immateriële erfgoed op Europees niveau, vermarkten dit en zetten zo niet alleen Beesel, maar ook Noord-Limburg op de Europese kaart Sint Joris en de Draak (en daarmee ook de strijd tussen goed en kwaad) is al jaren hét onderscheidende en strategische thema van de gemeente en de gemeenschap in Beesel. Wij zetten langjarig in op dit unieke handelsmerk, omdat we ervan overtuigd zijn dat dit voor onze gemeenschap en onze (eu)regio toeristisch, recreatief, cultureel en economisch grote voordelen met zich meebrengt. Programma Draak Zie voor het 'Programma Draak' (waaronder de Europese Culturele Route) het subdoel 1.3.2.

Subdoel 1.3.5: We promoten onze regio Door gezamenlijk de regio op de kaart te zetten wordt efficiëntie bereikt in kosten en effectiviteit (groter bereik), versterkt het aanbod elkaar conceptueel en kan de regio en kunnen ondernemers zich verbinden aan gezamenlijke merkwaarden (en bijbehorende publieke en private producten). Zo spelen we als regio in op de behoefte van bezoekers aan een complete beleving: dagrecreatie/cultuur, logies, natuur, sfeer. Regionale Actieprogramma Toerisme en Recreatie Op het gebied van toerisme en recreatie werkt de gemeente Beesel samen met de 8 NoordLimburgse gemeenten op basis van het recent herijkte "Actieprogramma Toerisme en Recreatie 2023-2025". De uitvoering geschiedt langs een vijftal actielijnen. De projecten die langs deze actielijnen worden ontwikkeld, worden betaald van het jaarlijks daarvoor gereserveerde budget. Regionale samenwerking op actielijnen Voor actielijn 1 blijven we ook in 2025 inzetten op de verdere vitalisering van het verblijfsaanbod. Voor actielijn 2 werken we aan een speciaal ontwikkelde "kansenkaart". Zo versterken we dagrecreatieve ecosysteem. Het doel hiervan is om de attractiewaarde van Noord-Limburg nog verder te verbeteren. Bij actielijn 3 zetten we in op de aantrekkelijkheid van onze vrijetijdslandschappen als stimulans voor de mentale en fysieke gezondheid.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Beesel&id=1cfc68e6-24f5-46df-a450-efb3a21242dd