Programmabegroting 2024, versie AVG-proof

Het uitvoeren van het minimabeleid 18- draagt tevens bij aan Programma 1 Beleven, subdoel Sport en Bewegen voor iedereen.

Programmabegroting 2024

39

We hadden in 2023 een toename van inwoners die gebruik maken van de collectieve zorgverzekering die wij aanbieden aan onze financieel kwetsbare inwoners. In 2024 verwachten we dat deze stijging doorzet vanwege de instroom van inburgeraars. In 2023 is een traject gestart voor het openen van een uitgiftepunt van de voedselbank in gemeente Beesel. Deze dienstverlening loopt door in 2024 en verder. De kosten worden geschat op maximaal € 15.000 per jaar (gedeeltelijk € 5.000 uit bestaand budget en gedeeltelijk nieuw budget € 10.000). Woning statushouders De gemeente Beesel huurt sinds enkele jaren een woning van Nester voor de huisvesting van statushouders. Het doel is om in 2023, uiterlijk 2024, de huidige bewoners (statushouders) uit de woning te laten doorstromen naar een andere woning, zodat we de huurovereenkomst als gemeente kunnen beëindigen. Dit levert de gemeente vanaf 2025 een structurele besparing op van € 22.000. Preventieve Schuldhulpverlening (vroegsignalering) Middels vroegsignalering wordt voorkomen dat betalingsachterstanden verder oplopen en zich ontwikkelen tot een problematische schuldsituatie. In 2023 zien we een verdubbeling van het aantal meldingen in het kader van vroegsignalering vanuit instanties (aangesloten op het systeem RIS) over betalingsachterstanden. In 2023 stellen we nieuw beleid op inzake schuldhulpverlening en vroegsignalering.

De uitvoering van vroegsignalering wordt afgestemd op het nieuwe beleid en in combinatie met het toegenomen aantal meldingen, is er mogelijk meer uitvoerende ambtelijke capaciteit nodig om de vroegsignalering uit te voeren. In 2023 is op het gebied van schulddienstverlening gestart met budgetcoaching om de financiële zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. Deze dienstverlening zetten we voort in 2024. Budgetbeheer Inwoners die moeite hebben met hun financiële huishouding, kunnen vrijwillig gebruik maken van budgetbeheer. Hiermee voorkomen we dat schulden ontstaan of verder oplopen. Het gaat hier met name om kwetsbare inwoners, die zelfstandig onvoldoende grip op hun financiën kunnen houden. In 2024 willen we deze dienstverlening voortzetten, aangezien actuele maatschappelijke vraagstukken (energiekosten, inflatie, kosten levensonderhoud) deze vorm van dienstverlening onmisbaar maken. In 2023 zien we bij de inwoners die gebruik maken van budgetbeheer een toenemende uitdaging wat betreft besteedbaar budget. We verwachten dat die trend zich in 2024 voortzet. De resultaten van het onderzoek van de rekenkamercommissie naar doelmatigheid budgetbeheer nemen we mee in de verdere ontwikkeling van de dienst budgetbeheer. In 2023 stellen we een nieuwe verordening en beleidsregels op en wordt de uitvoering in 2023 en verder hierop afgestemd.

Financiële ontzorging is een verplicht onderdeel voor nieuwe inburgeraars in het kader van de Wet Inburgering. De uitvoering van deze taak is belegd bij de dienstverlening budgetbeheer van gemeente Beesel. Schuldhulpverlening Een verplichte vorm van dienstverlening. Inwoners met schulden die zij zelf niet kunnen oplossen, ondersteunen wij bij het oplossen of beheersbaar maken van de schulden. We verwachten in 2024 een toename van inwoners die hier gebruik van (moeten) maken vanwege de al eerdergenoemde actuele maatschappelijke vraagstukken en de gevolgen van een wetswijziging in juli 2023. Hierdoor wordt de termijn van de verplichte schuldregeling gehalveerd van 36 maanden naar 18 maanden, waardoor de drempel tot schuldhulpverlening verlaagd wordt. Dit kan leiden tot een toename van het aantal klanten in de verplichte schuldhulpverlening. Burgerportaal In 2023 is het burgerportaal in gebruik genomen, waardoor burgers diverse (aanvraag)formulieren op het gebied van Werk, Inkomen en Zorg digitaal in kunnen dienen. Momenteel zijn nog niet alle aanvragen opgenomen in het burgerportaal maar zal dit verder gefaseerd uitgerold worden in 2023. Het streven is om eind 2023 alle aanvragen opgenomen te hebben zodat het eenvoudiger wordt om digitaal een aanvraag in te dienen, (bewijs)stukken toe te voegen en eigen gegevens te wijzigen.

Bovenstaande heeft een positieve uitwerking op de behandeltijd van dossiers en zorgt voor een efficiencyslag, bedrijfsmatig gezien (fors kleinere fysieke poststroom, snellere doorlooptijd). Vanaf 2024 dient het burgerportaal structureel geactualiseerd gehouden te worden.

Programmabegroting 2024

40

Middelen Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Laaggeletterdheid kent grote nadelen zoals werkloosheid, problemen met gezondheid, het goed kunnen omgaan met en op orde kunnen houden van de financiën en vaak ook taalachterstanden bij kinderen. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen in de samenleving is het van belang dit probleem aan te pakken. In 2022 is het meerjarig regionaal beleidsplan Laaggeletterdheid vastgesteld voor de periode 2022-2025. Deze (integrale) aanpak laaggeletterdheid is afgestemd op de behoeften van de doelgroepen in de gemeente Beesel. Ook in 2024 gaan we samen met partners aan de slag met de acties uit het bijbehorende uitvoeringsplan en realiseren we een verbetering in de basisvaardigheden en het voorkomen van laaggeletterdheid. Aanpak energiearmoede In 2023 hebben we beleidsregels Energietoeslag 2023 vastgesteld en geven we hier uitvoering aan. Inwoners met een laag inkomen hebben in 2023 een geldelijke tegemoetkoming voor de energiekosten ontvangen. Het is echter onbekend of er in 2024 sprake is van energietoeslag; het Rijk bepaalt dit nog. Uit de middelen van de specifieke uitkering Aanpak energiearmoede heeft eind 2022/ begin 2023 een witgoedactie plaatsgevonden. Het restant van deze specifieke uitkering is in de tweede helft van 2023 ingezet voor het beter isoleren van koopwoningen van huishoudens met een laag inkomen.

Deze actie loopt door in 2024. Subdoel 2.5.2: Inburgering: Inburgeringsplichtigen bereiken het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1), in combinatie met een vorm van participatie (onderwijs, werk) Meedoen naar vermogen betekent dat we nieuwkomers begeleiden om te integreren en activeren. We zijn ervan overtuigd dat tijd en energie investeren in mensen die nieuw zijn in onze gemeenschap bijdraagt aan het welbevinden van het gezin/de persoon in kwestie en zijn nieuwe omgeving. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie (onderwijs, werk, vrijwilligerswerk). Inburgering en statushouders Per 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. De regie en verantwoordelijkheid liggen bij de gemeente Beesel. Het doel is om nieuwe inwoners zo snel mogelijk op een passende manier op weg te helpen naar het beheersen van taal, zelfredzaamheid en arbeidsen maatschappelijke participatie. Samen met (welzijns)partners organiseren we de begeleiding van nieuwe inwoners zoveel mogelijk lokaal en dicht bij onze nieuwe inwoners. Gezien de maatschappelijke ontwikkelingen in 2023 is onze verwachting dat de taakstelling (het aantal te huisvesten statushouders) voor 2024 groter wordt en daarmee mogelijk ook een grotere personele inzet vraagt.

Opvang ontheemde Oekraïners De gemeente Beesel blijft zich onverminderd inzetten voor de opvang van Oekraïense burgers die hun land hebben moeten ontvluchten vanwege de oorlog. We streven ernaar de gemeentelijke opvangcapaciteit voor deze doelgroep te consolideren en daar waar kansen zich voordoen uit te breiden en dragen daarmee ons steentje bij aan de regionale opgave. We staan dichtbij deze groep (tijdelijke) burgers en ondersteunen daar waar mogelijk bij vraagstukken met betrekking tot bijvoorbeeld onderwijs, werk of andere maatschappelijke thema's.

Programmabegroting 2024

41

Doel 2.6: Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-900

Subdoel 2.6.1: Samen met verenigingen: Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen Het is belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Een toegankelijk verenigingsleven draagt hieraan bij. Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen. Inwoners mogen geen belemmeringen ervaren om aan het verenigingsleven te kunnen deelnemen en het aanbod sluit aan bij de vraag. Als verenigingen tegen knelpunten of uitdagingen aanlopen, gaan we met hen in gesprek en zoeken we samen naar een passende oplossing. Indien nodig faciliteren we initiatieven. Soms doen we dit door middel van een subsidie, soms verbinden we verenigingen met elkaar of met een externe partner. Om zo samen te werken aan de uitdagingen waar zij voor staan. Burgerhulpverlening Binnen burgerhulpverlening is een dekkend netwerk van 20 AED’s en 241 geregistreerde burgerhulpverleners. We verzorgen jaarlijks herhalingslessen en opleidingen. De vrijwilligers bedanken we jaarlijks tijdens een waarderingsavond. Herijking subsidiebeleid verenigingen Bij de begrotingsbehandeling van 2022 heeft de gemeenteraad het college de opdracht gegeven het subsidiebeleid te herzien. In 2023 is een probleemanalyse uitgevoerd. Er zal een herijking worden uitgevoerd, zowel inhoudelijk als op de verdeling van de subsidiemiddelen.

Dit doen we mede op basis van de nieuwe beleidsnota's Wmo/gezondheid, cultuur, Jeugd en sport. Met als doel dat subsidies aan vrijwilligersorganisaties op een eerlijke, transparante en (financieel) duurzame wijze worden verdeeld en het behoud van een rijk verenigingsleven gestimuleerd blijft. De aanpak van de herijking is in oktober 2023 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. De herijking zal plaatsvinden in 2023 en 2024. Verenigingen worden hierin betrokken. De nieuwe subsidieregelingen gaan per 2025 in. Wijkgericht werken - Vitaal en gelukkig Bösdael We willen steeds meer wijkgericht werken, waarbij onder andere aanbieders, maar ook wijken of verenigingen totaal eigenaar worden van de wijk en hun aanbod laten aansluiten bij de vragen die er spelen. Een logische plek om de handen ineen te slaan om samen met partners aan een vitale wijk te werken was de wijk Bösdael. We zijn hier met de Zorggroep, Nester, PSW en Synthese gestart met de pilot Vitaal en gelukkig Bösdael waarbij we onder andere faciliteren dat professionals elkaar zó weten te vinden dat de toegang tot ondersteuning verbetert en onze ondersteuning (zorg, welzijn en wonen) aansluit op elkaar vanuit de principes van Positieve Gezondheid. Het doel is een wijk waar je lang en gelukkig kunt wonen. We blijven binnen deze pilot ook in 2024 met elkaar samenwerken.

Het doel van deze pilot sluit aan bij de inzet van Provincie Limburg op krachtige gemeenschappen èn positieve gezondheid. Subdoel 2.6.2: Minder mantelzorgers voelen zich overbelast Mantelzorgers kunnen de zorg zo lang mogelijk volhouden en raken niet overbelast. Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel Het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel vormt de basisvoorziening en spilfunctie in de ondersteuning van mantelzorgers. We zetten in op een aanbod waarin ruimte is voor maatwerk en flexibiliteit en zo afgestemd op de behoeften van mantelzorgers. Zonder vrijwilligerszorg is een groot deel van de mantelzorgondersteuning niet uitvoerbaar. Vrijwilligerszorg biedt ondersteuning aan inwoners om zoveel mogelijk mee te blijven doen aan de samenleving. We continueren daarom de coördinatie van vrijwillige thuishulp, dementievrijwilligers, vrijwillige netwerkcoaches, vrijwilligers met een plusje alsook de samenwerking binnen het Informeel Zorg Overleg (IZO) Beesel. Daarnaast Programmabegroting 2024

42

brengen we vrijwilligerszorg via onze informatiekanalen meer onder de aandacht om de vindbaarheid te vergroten. Het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel werkt aan de hand van een jaarlijks uitvoeringsprogramma, dat onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma van de beleidsnota Gezondheid-Wmo. Met dit aanbod willen we ervoor zorgen dat het percentage overbelaste mantelzorgers niet verder stijgt en bij voorkeur verder daalt. Subdoel 2.6.3: Ontmoeting: Er is een toereikend aanbod aan algemene voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting Ontmoeting draagt eraan bij dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Door laagdrempelige ontmoeting in de kernen te faciliteren bevorderen we participatie en verminderen eenzaamheid en sociale uitsluiting. Open inloopvoorzieningen We vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Ontmoeting draagt hieraan bij. We voorzien daarom in een netwerk van open inloopvoorzieningen (zonder indicatie), zo dicht mogelijk bij de inwoners en verbonden met andere activiteiten in onze kernen. We ondersteunen vrijwilligersorganisaties, die activiteiten organiseren die bijdragen aan een zinvolle dagbesteding voor onze inwoners.

Hiermee bevorderen we de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners en neemt de kwaliteit van leven toe. Open inlopen zien we als een basisvoorziening die in elke kern beschikbaar blijft. Vrijwilligers hebben een belangrijke rol in de dagelijkse uitvoering en worden ondersteund door professionals. In 2024 continueren we de facilitering van drie open inloopvoorzieningen. Programma maatschappelijk vastgoed We bekijken in 2024 de mogelijke combinatie van functies als ontmoeting, educatie, informatie en cultuur in het programma maatschappelijk vastgoed. Zie hiervoor onder programma 2, subdoel 2.7.1. Doorontwikkeling Voorliggend veld Vanuit de werkgroep Sturing en Inkoop is de start gemaakt met de beweging van (dure) maatwerkvoorzieningen naar de sociale basis. Dit vraagt om een doorontwikkeling van de sociale basis waarop gemeentelijke regie moet plaatsvinden. Hier is extra capaciteit voor nodig, omdat dit op dit moment zeer beperkt in het takenpakket zit. Subdoel 2.6.4: Veilige sociale leefomgeving: Inwoners hebben een gezonde en veilige sociale leefomgeving Investeren in de sociale basis betekent ook inzetten op samen werken aan een leefbare buurt of wijk. Met het opbouwwerk investeren we in het versterken van de bereidheid van de buurt/wijk om zelf met oplossingen te komen.

Programma leefbaarheid (nadeel € 10.000, neutraal via ambitiebudget) We werken vanaf oktober 2023 met een coördinator leefbaarheid vanuit het Programmabureau aan het programma Leefbaarheid. Leefbaarheid kent diverse doelen en subdoelen, waarbij het zowel om de sociale leefomgeving als om de fysieke leefomgeving gaat. In 2023 en 2024 bepalen we onze aanpak op het gebied van leefbaarheid, werken we verder aan het realiseren van een netwerk en geven we de samenwerkingen met partners als Synthese, de woningcorporaties, Kernoverleggen en veiligheidspartners verder vorm. Ook werken we aan een integrale wijkgerichte aanpak; zie hiervoor subdoel 3.2.1. Leefbaarheid is natuurlijk een thema dat niet alleen in onze gemeente, maar ook in de provincie en landelijk aandacht heeft. Provincie Limburg investeert in leefbaarheid op plekken waar de sociaal-economische problematiek het grootst is. In het bepalen van de aanpak nemen we ook de ambities van Provincie Limburg mee. We ramen een werkbudget van € 10.000, te dekken vanuit het Ambitiebudget 'werken aan de gemeenschap'. Beesel 750 jaar (nadeel € 50.000) In 2025 bestaat Beesel 750 jaar (Beesel werd voor het eerst vermeld in 1275). Dat willen we niet onopgemerkt voorbij laten gaan.

In 2024 treffen we daarom voorbereidingen om dit jubileum te vieren en maken we budget vrij om (bewoners)initiatieven die in dit kader worden georganiseerd te Programmabegroting 2024

43

bekostigen. Nadere uitwerking en invulling zal in 2024 plaatsvinden. We reserveren hiervoor een budget van maximaal € 50.000. Budgetten kernoverleggen voor eigen activiteiten in de kern (nadeel € 23.000) Met de kernoverleggen zijn we structureel in overleg. In de afspraken is vastgelegd dat er budget beschikbaar is voor kernoverleggen. Wat betreft de uitgangspunten en hoogte van het bedrag hebben we gezegd aan te sluiten bij de herijking van de subsidies. Om in 2024 al extra ruimte te kunnen geven aan de activiteiten verhogen we het vaste bedrag voor 2024 van € 17.333 naar € 25.000 per kernoverleg. Hiermee geven de kernoverleggen (al dan niet gezamenlijk of in afstemming met elkaar) zelf invulling aan hun activiteiten. Steeds vaker zijn de kernoverleggen partij in samenwerking met andere initiatiefnemers uit hun kern. Jaarlijks achteraf leveren de kernoverleggen een verantwoording op over de besteding van de middelen. Naast het vaste bedrag is aanvullend nog voor goede ideeën extra (financiële) ondersteuning mogelijk middels de subsidieregeling gemeenschapsinitiatieven. Daarnaast kunnen extra financiële hulpbronnen (zoals (euregionale) subsidies en fondsen) worden aangetrokken.

Subdoel 2.6.5: Bewustwording eenzaamheid We bevorderen dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt, zij dit bespreekbaar maken en weten waar ze terecht kunnen met signalen. Eenzaamheid Gemeenten zijn op grond van de Wmo 2015 primair verantwoordelijk voor het vormgeven van een aanpak tegen eenzaamheid. De gemeente Beesel is aangesloten bij het landelijk actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Bewustwording, maatschappelijk initiatief en een lokale aanpak zijn de actielijnen uit dit programma. We bevorderen dat inwoners zich bewust worden van het feit dat een groep inwoners zich eenzaam voelt (niet altijd zichtbaar), zij dit bespreekbaar maken en weten waar ze terecht kunnen met signalen (zie ook subdoel 2.3.1). De komende jaren willen we bewustwording over eenzaamheid vergroten door: • Buurtgesprekken en netwerkbijeenkomsten met organisaties en verenigingen; • Gesprek met mensen die eenzaamheid ervaren. Met hen willen we bespreken wat we lokaal kunnen doen als we eenzaamheid willen verminderen; • Eenzaamheid bij jongeren: samen met Jongerenwerk onderzoeken we wat nodig en helpend is en wie dit zou kunnen aanbieden; • Deskundigheidsbevordering vrijwilligers. De afgelopen jaren heeft de deskundigheidsbevordering zich gericht op signaleren. De komende periode willen we doorpakken op het bespreekbaar maken en doorverwijzen.

We onderzoeken hierbij of we kunnen aansluiten bij het coalitieakkoord van de Provincie Limburg op het thema vervolgaanpak eenzaamheid. Subdoel 2.6.6: Dementievriendelijke samenleving, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen We zijn aangesloten bij de Nationale Dementiestrategie en willen werken aan een dementievriendelijke Beeselse samenleving, waarin mensen met dementie meetellen en meedoen, zodat mensen met dementie en hun naasten als waardevol lid van onze gemeenschap kunnen functioneren en ondersteuning en zorg kunnen ontvangen. Werkgroep Beesel Dementievriendelijk Het aantal ouderen neemt de komende jaren toe. Steeds meer mensen worden geconfronteerd met dementie. We willen dat inwoners van onze gemeente bekend zijn met de ziekte dementie, deze herkennen en weten om te gaan met mensen met deze ziekte. Om dit te bereiken, continueren we in 2024 de facilitering van de werkgroep Beesel Dementievriendelijk. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving door het bieden van laagdrempelige informatie, scholingen en activiteiten, met als doel dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid - zoals dementie - kunnen meedoen in de gemeenschap.

Programmabegroting 2024

44

Doel 2.7: Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-740

Subdoel 2.7.1: Ruimte voor ontmoeten: we bieden ruimte voor ontmoeting in een gemeenschapshuis Wij vinden het belangrijk dat er in onze gemeente een toekomstbestendig gemeenschapshuis is, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Samen met partners zetten we in op kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid voor deze voorziening. Programma maatschappelijk vastgoed (nadeel 2024 € 40.000, neutraal via ambitiebudget) In het programma maatschappelijk vastgoed (Programmabureau) staat centraal hoe we diverse functies het beste vorm kunnen geven in onderlinge samenhang, met oog voor nieuwe generaties; we bekijken hoe we functies als educatie, ontmoeting (zoals gemeenschapshuis en open inloop), cultuur, informatie, dienstverlening en podiumfunctie een fysieke en toekomstbestendige plek kunnen geven in de kern Reuver (met name gemeentehuis, bibliotheek en Schakel). Het gaat daarbij om voorzieningen die voor de leefbaarheid van onze dorpen van groot belang zijn. Ook de inrichting van onze klantenbalie maakt onderdeel uit van dit programma. Verdieping op mogelijke concepten vindt in 2023 plaats. Planvorming, onderzoek, ontwerp en realisatie lopen door in 2024 e.v. We onderzoeken daarbij de samenwerkingsmogelijkheden met de provincie in het kader van leefbaarheid (samenredzaamheid en noaberschap). De kapitaallasten betalen we vanaf 2026 vanuit het ambitiebudget.

Subdoel 2.7.2: Ruimte voor onderwijs: We bieden goede huisvesting voor onze scholen We zien schoolgebouwen als fysieke leeromgeving waar een brede ontwikkeling van jeugdigen plaatsvindt met een doorlopende (leer)lijn van 0-12 jaar. Waar mogelijk met een breed scala aan voorzieningen in of nabij het gebouw. In onze gemeente maken alle basisscholen al geruime tijd onderdeel uit van de brede school gedachte, waarbij de kinderopvang ondergebracht is in of nabij de school. Programma Integraal Kindcentrum Beesel (IKC) / Herhuisvesting basisschool Beesel Vanuit het Programmabureau werken we aan het Programma IKC Beesel. De nieuwbouw van het IKC gaat plaatsvinden op locatie De Solberg. Van dit traject maken het onderwijs, de kinderopvang en de dagopvang voor ouderen onderdeel uit; met deze partners werken we intensief samen. Daarnaast wordt bekeken of de gymzaal geïntegreerd kan worden. We passen daarbij brede participatie toe (zoals sportverenigingen, stichting beheer binnensportaccommodaties Beesel, Kernoverleg en omwonenden). We werken in 2023 en 2024 aan een programma van eisen, ontwerp, kredietaanvraag aan de gemeenteraad en aanbesteding. We verwachten vanaf 2025 te starten met de realisatie (bouwperiode 2025- 2026). We onderzoeken hierbij hoe we de lange wachttijd voor het aansluiten op het elektriciteitsnet zo maximaal mogelijk kunnen beperken.

Oorspronkelijk hadden we vanaf 2024 rekening gehouden met de inzet van het budget Vitale Voorzieningen voor de kapitaallasten van de school ad € 143.000. In verband met langere doorlooptijden hebben we de raming van de kapitaallasten doorgeschoven naar 2027. Dit leidt voor 2024 t/m 2026 tot een voordeel van € 143.000. Het budget Vitale voorzieningen valt onder programma 4. Het financiële voordeel in 2024 t/m 2026 wordt derhalve in programma 4 zichtbaar. In verband met hogere bouwkosten van scholen en voorzieningen die wij op andere plaatsen zien, verwachten wij hogere kapitaallasten. Deze extra lasten worden vanaf 2027 gedekt vanuit het ambitiebudget. Onderwijshuisvesting basis en voortgezet onderwijs (IHP) Het integrale huisvestingsplan (IHP) betreft een uitgewerkte integrale visie ten aanzien van kindcentra in de gemeente Beesel en biedt de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties een Programmabegroting 2024

45

dynamisch beleidsperspectief met een financieel kader voor de komende jaren. Dit biedt houvast voor het omgaan met investeringen in gebouwen voor onderwijs en kinderopvang zodat in de gemeente een duurzame en gezonde onderwijs- en kinderopvangomgeving kan worden voortgezet, met een doorkijk naar de komende 15 jaar. Op basis van de werkvergadering met de gemeenteraad, is de planning voor de vaststelling van het IHP aangepast en volgt besluitvorming in het eerste kwartaal van 2024. Subdoel 2.7.3: Ruimte voor sport en bewegen: We zetten ons in voor een ruimte die uitnodigt tot bewegen Ruimte voor sport en bewegen is een van de zes thema’s uit ons sportbeleid. In dit thema streven we naar sportaccommodaties en een openbare ruimte die uitnodigen tot sport en bewegen. Ruimte voor sport en bewegen Zie subdoelen Programma Beleven (1.1.1, 1.1.3, 1.1.4) Subdoel 2.7.4: Toegankelijkheid: we houden er rekening mee dat de fysieke buitenruimte en activiteiten zo toegankelijk mogelijk zijn voor mensen met fysieke beperkingen We zorgen ervoor dat onze buitenruimte fysiek toe- en doorgankelijk is en activiteiten zo toegankelijk mogelijk worden aangeboden zodat iedereen mee kan doen. We vragen hier actief feedback van onder andere de Adviescommissie sociaal domein en het Gemeentelijk Gehandicaptenplatform Beesel bij nieuwe beleidsstukken en initiatieven.

Fysieke toegankelijkheid De gemeente heeft de taak om alle openbare en maatschappelijke ruimtes toegankelijk te maken voor iedereen. We hebben op onze eigen panden de afgelopen jaren advies gevraagd van het GGB (Gemeentelijk Gehandicaptenplatform Beesel) en aanpassingen gedaan waar nodig. Voor 2023 en verder zullen we aandacht vragen en toetsen op toegankelijkheid. Dit werken we uit in de Omgevingsvisie. Inclusie Naar aanleiding van de motie 'Beesel de meest inclusieve gemeente van Nederland ' onderzoeken we in 2024 wat verder nodig is om onze beleidsdoelen uit de kadernota Sociaal Domein zo inclusief mogelijk uit te voeren. De uitvoeringsplannen zijn hierin een volgende concrete stap. De verwachting is dat hiervoor geen extra budget nodig is. Doel 2.8: Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-1.230

Subdoel 2.8.1: Grip krijgen op het gebruik en de mate waarin ervaren wordt dat de geboden ondersteuning het gewenste effect heeft We willen het gebruik van maatwerkvoorzieningen continue in beeld hebben, zodat we grip hebben op inzet en kosten. We zetten daarom in op toegangsmanagement, samenwerkingen in de regio en monitoring. Eigen bijdrage Wmo De eigen bijdrage-methodiek gaat veranderen. We gaan weer naar een inkomensafhankelijke eigen bijdrage toe per 2025/2026. De aanzuigende werking van het nu geldende abonnementstarief komt hiermee te vervallen. Wel verwachten we dat deze wijziging zorgt voor extra werk bij het toegangsteam Wmo omdat inwoners meer vragen hebben en geïnformeerd moeten worden over de veranderingen. Hoe dit proces er precies uit gaat zien, weten we nog niet. Financieel zal de verwachting zijn dat dit geen voor- of nadeel geeft. Het geeft ons wel meer grip aan de voorkant in plaats van afhankelijk te zijn van de circulaires van het Rijk of we wel of niet een compensatie ontvangen. Programmabegroting 2024

46

Per 2024 wordt naar alle waarschijnlijkheid het abonnementstarief van € 19 geïndexeerd. Hoe de nieuwe situatie eruit ziet is nog niet bekend. We volgen hierin de landelijke richtlijn en passen onze verordening Wmo aan. MGR SD (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein) Limburg Noord We hebben een samenwerking met 15 gemeenten uit Noord- en Midden-Limburg via de MGR. De MGR koopt voor ons zorg in en is contractbeheerder van deze contracten. We werken samen met de MGR en aanbieders om te kijken hoe we onze maatwerkvoorzieningen zo goed mogelijk kunnen laten aansluiten bij de ondersteuningsvraag. Het voorkomen van zorg heeft hierbij ieders aandacht. Deze preventie geven we onder andere vorm via onze innovatie van maatwerkvoorzieningen zoals hieronder beschreven. Innovatie maatwerkvoorzieningen (nadeel € 25.000) Vanaf 2024 nemen we structureel € 25.000 op voor de innovatie van maatwerkvoorzieningen Jeugd, Participatie en Wmo regionaal. Deze middelen zijn bedoeld om regionale maatwerkvoorzieningen te kunnen doorontwikkelen en innoveren op gebied van preventie, positieve gezondheid en aansluiten bij de gemeenschap. Samenwerking Zorgkantoor en Zorgverzekeraar Op landelijk niveau zijn verschillende akkoorden gesloten: het Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO).

Gezamenlijk hebben de ondertekenaars de verantwoordelijkheid om de zorg toegankelijk, kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar te houden. In de akkoorden zijn afspraken gemaakt over samenwerking en het realiseren van impactvolle transformaties. Deze transformaties geven we onder andere vorm in samenwerking met Zorgkantoor en Zorgverzekeraar. Samen met VGZ, onze voornaamste zorgverzekeraar, zijn we in gesprek of en zo ja hoe deze landelijke akkoorden invloed hebben op ons Regiobeeld (Noord- en Midden-Limburg (cooperatievgz.nl) en de actieplannen die hieruit volgen.

Wat mag het kosten? Bedragen x € 1.000 Samenkracht

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027

Saldo: Baten minus lasten Veerkracht

-651

-658

-1.346

-1.308

-1.329

-1.341

Leefstijl

-683

-46

-109

-115

-118

-120

Mentale gezondheid

-3.984

-5.742

-6.299

-6.177

-5.871

-5.926

Lichamelijke gezondheid

-3.136

-2.544

-3.147

-3.290

-3.399

-3.469

Sociaal-economische status

-1.515

-1.547

-2.865

-2.993

-2.968

-3.000

Sociale leefomgeving

-540

-703

-900

-918

-881

-893

Fysieke omgeving

-658

-638

-740

-673

-675

-647

Zorggebruik

-2.048

-3.488

-1.230

-1.234

-1.247

-1.262

Totaal Baten minus lasten

-13.214

-15.368

-16.638

-16.708

-16.488

-16.659

Programmabegroting 2024

47

Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Samenkracht

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Saldo t/m 1e berap 2023*

-15.381

-15.215

-15.045

-15.061

Mutaties begroting 2024**

-1.257

-1.493

-1.443

-1.597

Geraamd resultaat

-16.638

-16.708

-16.488

-16.659

* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting Personeel: formatie en inhuur programma 2 Met ingang van 2024 zijn de P-budgetten specifiek toegewezen aan het te bereiken doel. Door deze herverdeling is 42% van het personeelsbudget verschoven naar andere doelen. Ook over de programma's heen. De grootste beweging is gemaakt vanuit Overhead naar de andere programma's, omdat de medewerkers primaire taken uitvoeren. Een uitgebreidere toelichting wordt gegeven in de Leeswijzer en onder Algemene dekkingsmiddelen. Bedragen x € 1.000 Doel

Formatie

2.1 Veerkracht 2.2 Leefstijl 2.3 Mentale gezondheid 2.4 Lichamelijke gezondheid 2.5 Sociaal-economische status 2.6 Sociale leefomgeving 2.7 Zorggebruik 2.8 Fysieke omgeving

615 98 707 346 779 179 65 109

Totaal programma 2

2.898

Inhuur

Waarvan nieuw 63 34 89 43

Gedekt uit budget of reserve 13 83 37

50

40

26

26

305

199

2 2

Het budget voor personeel is in programma 2 sterk gewijzigd. De totale mutaties bedragen € 596.000. Dat komt vooral door de nieuwe personele wensen (€ 305.000) en een sterke stijging van de loonkosten door diverse oorzaken (personele wisselingen, CAO-stijging en 6% gecalculeerde inflatie in 2024) € 406.000. De herindeling van het P-budget over de doelen levert een verschuiving uit programma 2 op van € 115.000. Om het voorgenomen beleid uit te kunnen voeren is het wenselijk om de formatie uit te breiden met: • Beleidsmedewerker onderwijs  100% werkzaam voor doel 2.1  kosten 0,5 FTE € 46.500 •

Beleidsmedewerker voorliggend veld  25% werkzaam voor doel 2.1 en 75% voor doel 2.6  kosten 0,72 FTE € 67.000, waarvan € 53.500 uit budget beschermd wonen

•

Wmo consulent  50% werkzaam voor doel 2.3 en 50% doel 2.4  kosten 1 FTE € 85.000, waarvan € 73.000 uit budget beschermd wonen

•

Beleidsmedewerker gezondheid  50% werkzaam voor doel 1.2 en 50% voor doel 2.2  kosten 0,72 FTE € 67.000

Programmabegroting 2024

48

•

Beleidsmedewerker beschermd wonen  100% werkzaam voor doel 2.3  kosten 0,5 FTE € 46.500 geheel gedekt uit budget beschermd wonen

•

Procesbegeleider  werkzaam in diverse integrale dossiers binnen alle programma's doel 1.3 en doel 2.8 en doel 3.1 en doel 4.3  kosten 1 FTE € 105.000 geheel gedekt uit ambitiebudget

Samenvatting financiële mutaties Onderstaand geven we u een overzicht weer van de financiële mutaties programma 2 'Samenkracht' > € 25.000, met een totaalbedrag ad € 555.000 (nadeel): • Welzijn op recept: € 35.000 nadeel; • Beleidsnota Lokaal Jeugdbeleid 2023-2027 (kader 7 kadernota): € 70.000 nadeel; • Wmo Maatwerkvoorzieningen begeleiding: € 85.000 voordeel; • Indexering maatwerkvoorziening Wmo: € 157.000 nadeel; • Bevriezen taakstelling hervormingsagenda jeugd: € 151.000 nadeel, neutraal via gemeentefonds; • Indexering maatwerkvoorziening Jeugd, JB, JR, JZ+ en crisishulp: € 244.000 nadeel; • PGB's Jeugd: € 35.000 voordeel; • Wmo Hulp bij Huishouding: € 70.000 nadeel; • Leerlingenvervoer: € 35.000 nadeel; • Stichting Leergeld: € 39.000 nadeel; • Duurzame innovatie vanuit maatwerkvoorzieningen: € 25.000 nadeel; • Programma maatschappelijk vastgoed: € 40.000 nadeel, neutraal via ambitiebudget. Het resterende bedrag betreft mutaties m.b.t. formatie en inhuur en diverse afwijkingen < € 25.000: • Formatie en inhuur: € 596.000 nadeel, deels gedekt uit budget. Investeringen programma 2 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering 2024 2025 2026 2027 Dekking Integraal Kindcentrum Beesel

NB

Kaplst. uit Vitale Voorzieningen en ambitiebudget

Zonnepanelen De Schakel

50

Kaplst. uit exploitatie

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd.

Integraal KindCentrum Beesel De toelichting over het Integraal Kindcentrum treft u aan onder subdoel 2.7.2. Zonnepanelen De Schakel (De totale investering bedraagt € 50.000 + activering uren € 2.250 = € 52.250) Zoals in de 1e bestuursrapportage 2023 reeds aangekondigd, is het krediet doorgeschoven van 2023 naar 2024. Voor het plaatsen van zonnepanelen en het verbeteren van de dakisolatie op zalencentrum De Schakel is in 2023 in het kader van de subsidieregeling DUMAVA (verduurzaming maatschappelijk vastgoed) een subsidiebedrag toegekend van € 146.884,90. Deze maatregelen moeten we binnen een periode van 24 maanden uitvoeren. Uitvoering van deze maatregelen stemmen we op af op het project Maatschappelijk vastgoed en zal hiermee plaatsvinden in 2024.

Programmabegroting 2024

49

Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig Wat willen we bereiken? Onderstaand geven we u de doelen van dit programma uit de doelenboom weer, inclusief de subdoelen:

Programmabegroting 2024

50

Doel 3.1: Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft Levendige en leefbare centra, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten, vinden we belangrijk voor onze gemeenschap. Voor toekomstbestendige bedrijvigheid zetten we in op een gezond ondernemersklimaat en ruimte om te ondernemen.

Doel 3.2: Een woongemeenschap met de juiste woning van de juiste kwaliteit, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek en op het juiste moment beschikbaar in een aantrekkelijke woonomgeving Onze ambitie is dat het goed wonen is in gemeente Beesel, voor zowel jong als oud. We maken de realisatie van woonwensen en woningbehoeften van onze inwoners zoveel mogelijk binnen de gemeentegrenzen mogelijk, maar maken ook duidelijk in welke gevallen niet. Het belangrijkste deel van de woningen waar we de toekomst mee in gaan, staat er al. Deze moeten de komende periode zoveel als mogelijk verduurzaamd worden en levensloopbestendig of levensloop ‘ready’ gemaakt worden. De bestaande woningvoorraad en woonomgeving, verdienen daarom grote aandacht. Daarnaast zorgen we voor nieuwbouw in alle kernen, waarbij het toevoegen van kwaliteit en zorg toegankelijkheid voorop staat. Onze ambitie is 500 woningen bouwen. We voorzien dat we minimaal 330 woningen moeten bouwen voor onze eigen inwoners en migratie. Deze woningen moeten levensloopbestendig gebouwd worden. Aanvullend zetten we in op de bouw van 170 woningen in het duurdere segment. Hiermee zetten we in op instroom van sterke huishoudens van buiten en ontstaan er meer mogelijkheden voor nieuwe wooncarrières.

Doel 3.3: We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, goed bereikbare, groene, schone en veilige fysieke leefruimte van hoge kwaliteit We streven naar een goede inrichting van de woon-, werk- en leefomgeving voor onze inwoners en de ondernemers binnen onze gemeente. We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, groene en veilige openbare ruimte van hoge kwaliteit. Voor onze inwoners en de bezoekers van onze mooie gemeente hechten we belang aan plekken met belevingswaarde, die uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, sociale verbondenheid, verblijven en recreëren.

Doel 3.4: Duurzaamheid: transitie naar een duurzame samenleving door te werken aan sociale duurzaamheid, duurzame energie, biodiversiteit en klimaatadaptatie, schone en slimme mobiliteit en circulaire economie Een duurzame samenleving houdt in, dat we tegemoetkomen aan de behoeften van de huidige generatie, zonder daarbij de negatieve gevolgen af te wentelen op volgende generaties of andere delen van de wereld. Concreter betekent dat: klimaatverandering afremmen door de uitstoot van broeikasgassen drastisch te verminderen, de gevolgen van klimaatverandering te beperken en zuinig om te gaan met schaarse grondstoffen. Alle subdoelen van duurzaamheid dragen daaraan bij. Sociale duurzaamheid betekent dat iedereen kan meedoen, iedereen het kan betalen en kan meeprofiteren. Duurzame energie is energie die wordt bespaard en wat we nodig hebben wordt duurzaam opgewekt. We delen spullen, repareren en hergebruiken waar mogelijk, zodat we zuinig zijn met grondstoffen. Dat is voor ons circulair. We gaan voor slimme mobiliteit, voor een toekomst waarin we ons slim, schoon, veilig en aangenaam verplaatsen van A naar B. We gaan voor een groen en biodivers Beesel, behouden planten en diersoorten en zijn adaptief voor extreem weer.

Programmabegroting 2024

51

Wat gaan we er voor doen? Doel 3.1: Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-532

Subdoel 3.1.1: Centra: Balans tussen levendige en leefbare centra belangrijk, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten We willen onze centra voor iedereen veilig, leefbaar en levendig laten zijn, met als doel het verhogen van de aantrekkelijkheid van onze centra voor ondernemers én bezoekers. Dit doen we samen met de ondernemers in het centrum. Toekomstbestendig Centrum Reuver Met ondernemers, ondernemersvereniging SOCR (Stichting Ondernemers Centrum Reuver), pandeigenaren en andere partijen geven we verdere uitvoering aan het in 2023 hernieuwde en geactualiseerde uitvoeringsprogramma binnen de aanpak Toekomstbestendige Centra. Dit om de aantrekkelijkheid van het centrum verder te vergroten en leegstand tegen te gaan. In 2024 geven we vervolg aan het in 2023 gestarte project Keurmerk Veilig Winkelgebied met als doel een schoon, heel en veilig winkelgebied centrum Reuver. De stimuleringsregeling voor concentratie van detailhandel, verbetering van de uitstraling van de panden en voor functieverandering van panden buiten de drie centrumgebieden wordt extra onder de aandacht gebracht. De bedrijvencontactfunctionaris als intermediair tussen gemeente en ondernemers speelt hierin een nadrukkelijke rol. Terrassen zorgen voor een verlevendiging van de centra. Anderzijds moet er voor worden gewaakt, dat een terras niet voor overlast voor de (woon-) omgeving zorgt.

Derhalve zijn we samen met Koninklijke Horeca Nederland, horeca-ondernemers en ondernemersvereniging SOCR in 2023 een traject gestart om te komen tot een nieuw terrassenbeleid vanaf 1 januari 2024. In 2024 gaan we over tot de uitvoering hiervan. De gemeente trekt samen met ondernemersvereniging SOCR op om het Centrum Reuver "meer op de kaart" te zetten, bijvoorbeeld in de vorm van een promotieplan. Toekomstbestendig Centrum Offenbeek De werkgroep bestaande uit gemeente en leden van Kernoverleg Veur Offebek werken in een intensief participatietraject met ondernemers en bewoners aan het nieuwe ontwerp voor het centrum. Met de nieuwe inrichting wordt de aantrekkelijkheid van het plein verbeterd door meer groen en ruimte voor ontmoeting. We bevinden ons in de laatste fase van het participatieproces. Met de uitvoering wordt naar verwachting in het 1e kwartaal van 2024 gestart. In een raadswerkvergadering in november 2023 wordt u nader geïnformeerd over het definitieve ontwerp. Toekomstbestendig Centrum Beesel We realiseren ons dat de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van een kern mede wordt bepaald door de aanwezige voorzieningen. De rol van de gemeente is hierbij vooral faciliterend en aanjagend, bijvoorbeeld bij de realisatie van een pakketpunt.

In 2023 is het kernoverleg gestart met de verkenning van een invulling van een winkelfunctie al dan niet met aanvullende functies door middel van een vrijwilligerscoöperatie. Afhankelijk van de uitkomst hiervan krijgt dit een vervolg in 2024. Mocht dit niet haalbaar zijn dan blijven we in gesprek met de gemeenschap over alternatieve mogelijkheden, binnen onze aanjagende en faciliterende rol. We zoeken nadrukkelijk aansluiting bij het Provinciaal Coalitieakkoord waar toekomstbestendige en leefbare kernen een speerpunt is. Programma leefbaarheid Zie voor 'Programma Leefbaarheid' programma 2, subdoel 2.6.4. Programma maatschappelijk vastgoed We bekijken in 2024 de mogelijke combinatie van functies in het programma maatschappelijk vastgoed. Zie hiervoor programma 2, subdoel 2.7.1. Programmabegroting 2024

52

Subdoel 3.1.2: Ondernemers: Een gezond ondernemersklimaat voor starters en bestaande bedrijven en fysieke en sociaal maatschappelijke ruimte om te ondernemen In deze tijd is het belangrijk om ondernemers te faciliteren bij datgene waar ze goed in zijn: vrij ondernemen, maar wel zo duurzaam mogelijk. Beesel moet een aantrekkelijke vestigingslocatie zijn voor zowel nieuwe als ook bestaande ondernemingen. De gemeente speelt hierbij een faciliterende en verbindende rol. De kern is dat niet de regels, maar de ondernemers centraal staan. Economische visie en uitvoeringsprogramma (nadeel € 60.000, neutraal via ambitiebudget) De gemeente hecht veel waarde aan de bijdrage die lokaal ondernemerschap biedt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Samen met ondernemers in de centra, op de bedrijventerreinen en in het buitengebied is in 2023 gestart met het opstellen van een economische visie en actie-agenda, waarmee we duidelijkheid geven over onze economische koers voor zowel ondernemers als inwoners, mede als bouwsteen voor de nieuwe omgevingsvisie. Dit om aan te geven waar de gemeente met ondernemers en partners "werk van gaat maken" en waar we juist niet op willen inzetten. In 2024 gaan we aan de slag met de uitvoering van de actie-agenda.

Om dit voortvarend te kunnen oppakken, wordt er binnen het ambitiebudget een bedrag van € 60.000 gereserveerd om de eerste stappen te kunnen zetten in de uitvoering van de economische visie. Het bedrag dat we nodig hebben na 2024 bepalen we op basis van de vastgestelde visie en de actie-agenda. Verbinding met ondernemers We continueren in 2024 de bedrijfsbezoeken om de relatie met de ondernemers te onderhouden en te verstevigen. Zo weten we wat er leeft met als uiteindelijke doel het ondernemersklimaat verder te verbeteren. We richten ons specifiek op het verstevigen van de verbinding tussen lokale ondernemers onderling en de koppeling met het regionale bedrijfsleven, overheid en onderwijs met als doel samen te werken aan thema's als innovatie op de arbeidsmarkt en duurzaamheid én door cross-overs te zoeken tussen die domeinen, thema's en sectoren. Organisaties als Brightlands Campus Greenport Venlo en Crossroads spelen hierin een faciliterende rol. Dit is onderwerp van gesprek tijdens onze bedrijfsbezoeken en bijeenkomsten die we met ondernemers hebben. Uitbreiding Roversheide De uitbreiding van bedrijventerrein Roversheide op de locatie aan de Rijksweg betreft een particuliere ontwikkeling waarin de gemeente een faciliterende rol heeft. Het wijzigingsplan bevat de ontwikkeling van 4 bedrijfskavels.

Het wijzigingsplan en bijbehorende beeldkwaliteitsparagraaf ten behoeve van de uitbreiding van het bedrijventerrein Roversheide zijn in 2023 vastgesteld. Tegen het wijzigingsplan is een juridische procedure gestart door belanghebbenden in de omgeving. Een uitspraak van de Raad van State wordt op z'n vroegst in 2024 verwacht. De uitgifte van de bedrijfskavels vindt plaats door de particuliere eigenaren. Doel 3.2: Een woongemeenschap met juiste woning van de juiste kwaliteit, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek en op het juiste moment beschikbaar in een aantrekkelijke woonomgeving x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-477

Subdoel 3.2.1: Toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad We zorgen in de bestaande woningvoorraad voor voldoende spreiding, differentiatie en balans. We ambiëren sterke draagkrachtige wijken met een diversiteit aan inwoners die gezamenlijk sociaaleconomisch in balans zijn. We stimuleren inwoners om eigen regie te nemen op de leefbaarheid en sociale cohesie in de wijk. We zetten in op versterking van de bestaande woningvoorraad door verduurzaming, aanpassing, renovatie of sloop en nieuwbouw.

Programmabegroting 2024

53

Uitvoering woonzorgvisie In 2023 is de woonzorgvisie vastgesteld, onderdeel hiervan is een actieplan. In 2024 gaan we aan de slag met de volgende acties met betrekking tot het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad. We gebruiken hiervoor middelen uit de aanpak wonen. Lokale prestatieafspraken Met de corporaties in onze gemeente maken we prestatieafspraken. Hierin leggen we samen vast welke zaken we gaan oppakken en wat we hierin van elkaar mogen verwachten. Zo maken we samen onze gezamenlijke doelen en verantwoordelijkheden inzichtelijk. We maken afspraken met de corporaties over verduurzaming, het aanpassen van niet-levensloopbestendige woningen, toewijzingsbeleid, de aanpak van de meest kwetsbare woningen en leefbaarheid. Dit steeds met aandacht voor verdeling en balans in de woningvoorraad. Ook bij nieuwe ontwikkelingen is de innovatieve toewijzing van de woningen uitdrukkelijk onderwerp van gesprek, zoals in de projecten Rustoord en Wederikstraat. Samen met de woningcorporaties werken we in 2024 aan een strategische aanpak om de bestaande huurwoningvoorraad levensloopbestendiger te maken en maken we meerjarige afspraken, waarbij de woonzorgvisie en het daarin opgenomen streefprogramma ons uitgangspunt is. Integrale wijkgerichte aanpak In de woonzorgvisie is opgenomen dat we een nieuwe opzet maken voor de integrale wijkgerichte aanpak.

Dit omdat we de wijkaanpak integraal willen vormgeven en een brede verbinding willen leggen tussen leefbaarheid, sociaal-maatschappelijke aspecten, de energie-transitie, overige duurzaamheidsaspecten, de fysieke leefomgeving, sociale cohesie en sociale veiligheid. Hierbij betrekken we ook onze partners zoals Nester en Synthese. Iedere wijkaanpak is maatwerk waarbij we aan moeten sluiten bij de behoefte van de wijk en het een leerproces is. In 2024 willen we tot deze nieuwe opzet komen, zodat in de begroting 2025 de hiervoor benodigde middelen opgenomen kunnen worden. De Bloemenbuurt is de wijk die we als eerste volgens de nieuwe aanpak oppakken. Zie ook 'Programma Leefbaarheid' programma 2, subdoel 2.6.4. Opstellen woonconvenant Zie programma 2, subdoel 2.4.1. Startersleningen We vergroten de mogelijkheden voor inwoners om een betaalbare koopwoning te vinden middels het blijvend inzetten van de starterslening en verkennen daarnaast andere manieren om de betaalbaarheid van koopwoningen te verbeteren. Comfortcampagne We gaan een “comfortcampagne” opstarten die gericht is op huishoudens vanaf 60 jaar en ouder en woonachtig in een koopwoning. We willen hiermee stimuleren dat de bestaande woningvoorraad (vroegtijdig) wordt aangepast en geschikt gemaakt om levensloopbestendig te kunnen wonen.

Subdoel 3.2.2: Nieuwbouw en uitbreiding van de woningvoorraad Het bouwen van voldoende woningen vinden we belangrijk om de woningvoorraad aan te passen op een veranderende vraag, het voorzieningenniveau op peil te houden, woningen betaalbaar te houden en om meer evenwicht in de bevolkingsopbouw te krijgen. Zo willen we sterke schouders aantrekken om de draagkracht in de gemeente Beesel te vergroten. Onze ambitie is 500 woningen bouwen. We voorzien dat we minimaal 330 woningen moeten bouwen voor onze eigen inwoners en migratie. Aanvullend zetten we in op de bouw van 170 woningen in het duurdere segment. Hiermee zetten we in op meer gevarieerd woning aanbod en ontstaan er meer mogelijkheden voor nieuwe wooncarrières. Nieuwbouw moet voorzien in een kwalitatieve behoefte en daadwerkelijk een aanvulling zijn op de bestaande woningvoorraad. Nieuwbouw dient doorstroming in de woningmarkt te faciliteren. In de doorstroming van oudere huishoudens die een woning achterlaten en de verhuisbeweging die dit op gang zet, zien we kansen voor de starters op de woningmarkt.

Programmabegroting 2024

54

Uitvoering woonzorgvisie In 2023 is de woonzorgvisie vastgesteld, onderdeel hiervan is een actieplan. In 2024 gaan we aan de slag met de volgende acties met betrekking tot de nieuwbouw van woningen. We gebruiken hiervoor middelen uit de aanpak wonen. We werken uit hoe we invulling gaan geven aan onze ambitie om 500 woningen toe te voegen in de komende 10 jaar, waarbij we zowel inbreidings- als uitbreidingslocaties betrekken. Hierbij hebben we aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit en groenstructuren die Beesel kenmerken. Bij het realiseren van woningbouw zetten we in op het toevoegen van woningen in iedere kern in lijn met het streefprogramma zoals opgenomen in de woonzorgvisie. Uitgangspunt is een gefaseerd nieuwbouwprogramma waarbij we flexibel kunnen zijn om in te spelen op actuele behoefte en waarbij we ook rekening houden met de mogelijke snelheid waarmee locaties kunnen worden ontwikkeld. Om invulling te kunnen geven aan onze ambities is het van belang om de relatie te leggen met de uitgangspunten voor het grondbeleid die verder worden uitgewerkt in de Nota Grondbeleid en daarmee de rol die de gemeente pakt bij het realiseren van de woningbouwambities ('de gereedschapskist wonen'). We staan open voor initiatieven waarbij gekeken wordt naar experimentele en vernieuwende vormen van bouwen en wonen zoals bijvoorbeeld flexibel wonen en modulaire bouwstijlen.

In samenwerking met het sociaal domein actualiseren we het afwegingskader waaraan we woonzorginitiatieven kunnen toetsen. Op een aantal concrete locaties zijn we al aan de slag: Woningen voor urgent woningzoekenden De vraag naar woonruimte is ook in gemeente Beesel hoog. Er zijn meer mensen op zoek naar een (sociale) huurwoning dan dat er woningen beschikbaar zijn, waardoor we mensen geen dak boven hun hoofd kunnen bieden. We geven invulling aan deze behoefte door op de locatie aan de Wederikstraat in samenwerking met Nester modulaire woningen te realiseren. Deze locatie is bedoeld voor de huisvesting van de lokale urgente woningzoekenden, statushouders en Oekraïense ontheemden. Integraal en belangrijk onderdeel van deze ontwikkeling is de leefbaarheid in de directe omgeving van de locatie. Hiervoor is een participatieproces met de omwonenden gestart. In de planontwikkeling zijn hiervoor ook middelen opgenomen, zodat we samen met de realisatie van de woningen tot uitvoering van leefbaarheidsmaatregelen komen. We denken hierbij aan een goede inpassing in het groen, de verkeerssituatie, de parkeervoorzieningen in het plangebied en de omgeving. Mochten de gereserveerde middelen onvoldoende blijken te zijn dan zien we ook mogelijkheden voor aanvullende financiering vanuit de reserve opvang ontheemden.

Uitgangspunt van de planontwikkeling is dat er goede afspraken zijn met Nester over de veiligheid en leefbaarheid, zoals afspraken over het beheer van de locatie, de toewijzing van doelgroepen en helderheid over wie waarvoor aanspreekpunt is. Rustoord en omgeving Gemeente en woningcorporatie Nester hebben in gezamenlijkheid een nieuwe variant op het stedenbouwkundige ontwerp opgesteld voor de locatie Rustoord en omgeving, waarin onder andere een jongerenconcept wordt voorzien. In deze nieuwe variant zien we kansen om onze gemeentelijke doelen beter te borgen. Ook zien we kansen om de bestaande openbare ruimte op te waarderen vanuit het ambitiebudget. Zo zetten we in op klimaatadaptatie, vergroening en het opwaarderen van de omgeving voor wandelaars en fietsers. In 2024 doorlopen we de benodigde (planologische) procedures. Woningbouwprojecten in uitvoering In 2024 worden de woningen in de projecten van Woonwenz in Oppe Brik (30) en Parklaan (35) opgeleverd en kunnen de eerste bewoners hun intrek nemen. Het woningbouwplan aan de Heijackerstraat (max. 20 woningen) zal in 2024 in uitvoering komen. In navolging hierop zien we kansen voor verdere nieuwbouw in de kern Beesel op de locatie Kleine Solberg en werken we dit verder uit.

Programmabegroting 2024

55

De financiële situatie en verantwoording van de grondexploitaties wordt jaarlijks opgenomen bij de jaarrekening, gedetailleerdere informatie hierover is opgenomen in de paragraaf F Grondbeleid. Daarnaast zijn er ook particuliere woningbouwlocaties in ontwikkeling of in uitvoering, zoals de appartementen aan de Rijksweg en de Keulseweg en de realisatie van woningen in de voormalige bakkerij in Beesel. Huisvestingsverordening In regionaal verband werken we aan het opstellen van een huisvestingsverordening. Om onze inwoners, oud en jong, meer kans te bieden om een geschikte woning te vinden gaan we de voor- en nadelen binnen de mogelijkheden van een huisvestingsverordening onderzoeken. Het onderzoek doen we samen met de regiogemeenten. Daarbij onderzoeken we o.a. de mogelijkheid om lokaal toe te wijzen en voorrangsregels te formuleren om door te kunnen stromen naar een geschikte woning. Vooruitlopend daarop experimenteren we met onze lokale corporaties met nieuwe manieren van toewijzen. Town Deal In navolging van de thematische City Deals heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken, mede op verzoek van samenwerkende plattelands- en kleinere gemeenten, Town Deals ontwikkeld. Er is gestart met een Town Deal in vijf gemeenten, waaronder de gemeente Beesel. Onze casus betreft een overgangsgebied waar een mix van woon- en werkfuncties naast elkaar aanwezig zijn.

De gemeente wil dit gebied op een toekomstbestendige, duurzame manier transformeren en herinrichten. Tijdens de Town Deal willen we hiervoor met de diverse kennisinstellingen handvaten bepalen welke mogelijkheden hiervoor zijn en in welke processtappen dit vertaald wordt. Medio 2024 zal het traject van de Town Deal worden afgesloten en bepalen we de vervolgstappen. Eventuele financiële gevolgen nemen we mee in de begroting 2025. Woonwagenbeleid In 2023 zijn we gestart met het opstellen van woonwagenbeleid. Daarvoor is eerst de behoefte gepeild, op basis waarvan het beleid verder wordt uitgewerkt. Vaststelling is voorzien in 2024. Op basis daarvan bepalen we eventuele vervolgacties. Regio Noord-Limburg In 2023 is de woondeal tussen Rijk, provincie, gemeenten en corporaties afgesloten. In navolging hierop werken we in de regio aan een nieuwe regionale toekomstvisie wonen en een regionaal ontwikkelperspectief wonen. Er ligt een grote opgave om voldoende te bouwen. Samen willen we de vraag beantwoorden wat voor regio Noord-Limburg is en wil zijn? Ook willen we tot afspraken komen over verdeling van doelgroepen en hoe we invulling geven aan onderlinge solidariteit (fair-share).

Uitvoering woonzorgvisie en beleid wonen Om voldoende inzet te kunnen leveren op het bereiken van de ambities zoals opgenomen in de woonzorgvisie en taken op het gebied van wonen hebben we in de Kadernota een extra beleidsmedewerker wonen opgenomen. Deze financieren we uit de middelen aanpak Wonen. Doel 3.3: We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, goed bereikbare, groene, schone en veilige fysieke leefruimte van hoge kwaliteit x € 1.000

Saldo Baten minus Lasten Saldo begroting 2024

-4.977

Subdoel 3.3.1: We richten in en onderhouden onze openbare ruimte doelmatig en klimaatbestendig Met een doelmatige en klimaatbestendige inrichting van onze openbare ruimte zorgen we voor een goede woon- en werkomgeving en houden we rekening met de gevolgen van klimaatverandering.

Programmabegroting 2024

56

Groenbeheerplan Vaststelling van het nieuwe groenbeheerplan is voorzien in 2024. Het groenbeheerplan zal richting geven aan het onderhoud en beheer van alle groene objecten in de gemeente Beesel. Dit zijn de plantsoenen, hagen, bomen, grasvelden, bossen, parken en begraafplaatsen. Ook willen we het onderhoud van de bestrating opnemen in dit plan en de verschillende onderhoudsniveaus herijken. Renovatie bomenrij Korte Ondersteweg Beesel (nadeel € 45.000, neutraal via LOP-middelen) Langs de Korte Ondersteweg in Beesel staan oude, markante wilgen. Vanwege de leeftijd van de bomen is er steeds meer uitval. In het Landschapsontwikkelingsplan is aangegeven dat er hier een bomenrij gewenst is, daarom willen we de bomenrij renoveren. Vanwege de aanwezige natuur- en landschapswaarden willen we dit zorgvuldig aanpakken door nieuwe bomen te planten op de locaties van de slechtste bomen en de reeds lege plekken. We streven ernaar om de rij aan te vullen met andere soorten, zodat er meer variatie ontstaat. Dit ondersteunt de biodiversiteit. Het budget hiervoor komt uit het LOP (Landschappelijk OntwikkelingsPlan)-fonds. We verwachten dat de rest van de oudere bomen daarna nog enkele jaren kan blijven staan, maar dat uiteindelijk de uitval doorzet. Dan bekijken we opnieuw welke actie nodig is.

Campagne Buurtboom Na al drie succesvolle jaren willen we ook in 2024 mensen de mogelijkheid geven om plekken aan te wijzen voor nieuwe bomen in hun woonbuurt. De bomen geven schaduw en dragen bij aan de biodiversiteit in de woonomgeving. Landschappelijke waardenkaart (nadeel € 40.000, neutraal via bestaande budgetten en SPUK CDOKE) We stellen een landschappelijke waardenkaart op die een compleet beeld geeft van de landschappelijke en cultuurhistorische waarden die de gemeente Beesel rijk is. In deze kaart komen alle elementen die een bijzondere waarde in het landschap hebben tot uiting. Zo worden karakteristieke landschappen, cultuurhistorische verkavelingspatronen, monumenten en archeologische vindplaatsen en waardevolle natuur opgenomen. Veel van deze elementen zijn al ergens benoemd of bekend, maar de gegevens zijn versnipperd en niet altijd actueel. Daarnaast willen we ook aandacht besteden aan de Beeselse verhalen die aan specifieke plekken zijn gekoppeld. Binnen dit plantraject worden de gegevens integraal samengebracht en geactualiseerd. De kaart dient als onderlegger en inspiratiebron voor beleid, zoals de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan en het vormgeven van ruimtelijke plannen. We zien deze kaart niet als een "af" traject. Ook nieuwe actualisaties zullen in de kaart worden opgenomen.

De financiering komt uit verschillende budgetten van groen, duurzaamheid (specifieke uitkering Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) en de middelen omgevingsvisie. Riolering - uitvoering GRP (Gemeentelijk RioleringsProgramma) (nadeel € 145.000, neutraal via egalisatievoorziening riolering) • In de wijkaanpakken vervangen we het riool en leggen we gelijktijdig een Infiltratie- en Transport (IT)-riool aanleggen om de openbare ruimte en bij voorkeur alle voordaken van de aangrenzende woningen af te koppelen. De hiervoor benodigde investering is opgenomen in de investeringentabel. •

We stellen een baggerplan op en laten de vijver van Ronkenstein uitbaggeren (€ 125.000). Uit reeds lopend onderzoek moet blijken welke maatregelen nodig zijn om het doorsijpelen van de vijver onder de weg naar de oude molen te stoppen. Omdat we eerst de resultaten uit dit onderzoek dienen af te wachten, hebben we vooralsnog voor de oplossing van het doorsijpelen geen bedrag opgenomen in de begroting. Deze zaken willen we gezamenlijk uitvoeren en gelijktijdig met ingrepen de omgeving rondom het rijksmonument Ronkenstein een nog mooiere uitstraling te geven, welke uitnodigt tot recreatief wandelen en fietsen (€ 20.000).