Bijlage 1, Programmabegroting 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Hierin worden de investeringen benoemd die de regio samen met partners doet om de ambitie van de gezondste regio te realiseren en om een bijdrage te leveren aan het oplossen van regio-overstijgende maatschappelijke vraagstukken. Bij inzet van eigen middelen is op grond van deze Investeringsagenda cofinanciering mogelijk (zie hiervoor ook het programma overhead). In 2021 is de 2de projectenveloppe Investeringsagenda voorbereid die in 2022 zijn beslag zal krijgen. • Regio Deal, regio Noord-Limburg, provincie en het rijk De Regio Deal die tot stand is gekomen tussen de regio Noord-Limburg, provincie Limburg en het Rijk geeft een extra impuls aan de regionale samenwerking en het gezamenlijk oppakken van projecten met als doel de brede welvaart te versterken. De Regio Deal kent een loopttijd tot en met 2023. In de Regio Deal staan vijf thema’s centraal: Future Farming, Vitaal & Gezond, Talent aantrekken en behouden, tegengaan van ondermijning en grensoverschrijdende samenwerking. Bij inzet van eigen middelen is op grond van de Regio Deal cofinanciering door provincie en rijk mogelijk (zie hiervoor ook het programma overhead). In 2021 is de 2de tranche projecten Regio Deal voorbereid die in 2022 zijn beslag zal krijgen. • Partnerschap Brüggen In het kader van het partnerschap Beesel – Brüggen zetten we in op grensoverschrijdende activiteiten ter versterking van deze band.
We formuleren in 2022 met het nieuwe gemeentebestuur van Brüggen en Beesel gezamenlijke strategische thema’s en projecten. Vanwege corona en de verkiezingen in Duitsland heeft dit niet eerder kunnen plaatsvinden. We zoeken verbinding en kansen in de regiovisie Noord-Limburg als ook in euregionale programma’s. Zo sluiten we aan bij het thema grensoverschrijdende samenwerking in de Regio Deal en de Grensoverschrijdende Economische Actieagenda Noord-Limburg Niederrhein (zie ook programma 3). • Samenwerking Sint Joris en de Draak We zetten, mede op verzoek van de Stichting Draaksteken en de Spaanse gemeente Montblanc, in op een Europese samenwerking op het gebied van ons gedeelde erfgoed: Sint Joris en de Draak. Zie hiervoor ook programma 1, onder cultuur en recreatie & toerisme. De Europese samenwerking willen we in het kader van een Europees Culturele Route van de Raad van Europa vormgegeven en zo het gedeelde erfgoed én Beesel op de Europese kaart zetten. We nemen in 2022 verder noodzakelijke stappen om dit te realiseren. We bouwen hiermee het thema Sint Joris en de Draak uit tot een strategisch en onderscheidend thema van de gemeente Beesel. • Samenwerking K80 In 2021 is een landelijke samenwerking ontstaan vanuit 80 krachtige kleine gemeenten in Nederland.
Beesel vormt samen met de gemeenten Alpen-Chaam, Dantumadiel, Enkhuizen, Hilvarenbeek, Nederweert, Olst-Wijhe, Renswoude en Rozendaal de bestuurlijke kopgroep. In veel onderwerpen zien we een gezamenlijk belang van de kleinere gemeenten, zoals de opschalingskorting van het Rijk en de herijking van het gemeentefonds. We trekken daarin samen op. In 2022 richten we de K80 officieel op als landelijke netwerkorganisatie. Naast het vertegenwoordigen van belangen van kleine en krachtige gemeenten is het netwerk K80 ook
Programmabegroting 2022
56
gericht op samenwerking en kennisdeling op dossiers. We willen als K80 ook een lerend netwerk zijn en samen goede oplossingen bedenken voor gedeelde vraagstukken of van elkaar leren. Budget vitale voorzieningen Samen met onze inwoners, bedrijven, verenigingen, (maatschappelijke) partners en mede-overheden, spelen we in op nieuwe vragen en behoeften vanuit de samenleving. We maken daarvoor gebruik van het structurele budget vitale voorzieningen van € 150.000. Het gaat hierbij veelal om voorzieningen die voor de leefbaarheid en vitaliteit van onze dorpen van belang zijn, zoals levendige centra, duurzame accommodaties. Een goed voorbeeld van dergelijke voorzieningen is het project onderwijshuisvesting Beesel. Daarnaast zetten we dit budget als cofinanciering in voor projecten die voortkomen uit De Gezondste Regio (Regiovisie Noord-Limburg, Investeringsagenda, Regiodeal). Ook voor 2022 gebruiken we dit budget voor projecten in het kader van de Investeringsagenda en Regiodeal Noord-Limburg.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Veilige en dienstverlenende gemeente
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Openbare orde
630
899
762
729
738
741
Veiligheid
832
882
904
933
933
933
Dienstverlening
1.784
1.688
1.461
1.503
1.497
1.507
Totaal Lasten
3.246
3.469
3.126
3.165
3.168
3.180
Openbare orde
12
19
12
12
12
12
Veiligheid
34
34
34
34
34
34
Dienstverlening
465
179
177
177
187
187
Totaal Baten
512
232
223
223
233
233
-2.735
-3.237
-2.903
-2.942
-2.935
-2.947
Baten
Geraamd resultaat
Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Veilige en dienstverlenende gemeente
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
-2.921
-2.995
-2.948
-2.948
Mutaties begroting 2022**
19
53
13
1
-2.903
-2.942
-2.935
-2.947
Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
Programmabegroting 2022
57
Openbare orde en veiligheid Ondermijning (nadeel € 18.000 incidenteel) Om samen met de overige gemeenten in Noord-Limburg deel te kunnen nemen aan de projecten uit de 2e tranche regiodeal - programma veiligheid, is incidenteel een bedrag van € 18.000 opgenomen. Met dit geld kunnen we meedoen aan het vervolg van de projecten 'keurmerk veilig buitengebied' en 'innovatieve controlemethoden', waar we in de 1e tranche ook ons (inhoudelijke en financiële) commitment op hebben gegeven. Aanvullend kunnen we voor dit geld meedoen aan projecten gericht op veilige vakantieparken, een pilot gericht op het toekomstperspectief van stoppende agrarische ondernemers en de vernieuwende inzet van herstelrecht. Door mee te doen aan deze projecten voorkomen we een waterbedeffect en hebben we in de regio een dekkend geheel aan maatregelen. Openbare verlichting Voor de vervanging van openbare verlichting naar LED, conform het beleidsplan Openbare Verlichting 2016-2023, nemen we jaarlijks bedragen op in de begrotingen. In de begroting van 2022 is voor OVL € 12.000 opgenomen + toerekening eigen uren ad € 13.000 = € 125.000 in totaal. Gezamenlijke inkoop verkeerseducatie (nadeel € 9.000) Hiervoor nemen we een bedrag van € 9.000 op in de begroting. Aanpak verkeersknelpunten (€ 50.000, dekking t.l.v. reserves, budgetneutraal) Voor de aanpak van verkeersknelpunten ramen we een bedrag van € 50.000.
Dienstverlening Niet van toepassing. In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen: Bedragen x € 1.000 Investering Vervanging Lichtmasten
Nut M
Begroting 2022 125
Begroting 2023 123
Begroting 2024
Begroting 2025
Dekking kap. last. expl.
E1: Economisch nut E2: Economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven M: Maatschappelijk nut
Programmabegroting 2022
58
Algemene Dekkingsmiddelen Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Algemene dekkingsmiddelen
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
169
141
175
180
182
186
Algemene uitkering
0
0
0
0
0
0
Dividend
0
0
0
0
0
0
169
141
175
180
182
186
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
3.885
4.044
4.695
4.800
4.908
4.908
Algemene uitkering
21.313
21.529
23.883
23.658
23.937
23.895
202
174
210
210
210
210
Totaal Baten
25.400
25.747
28.788
28.668
29.054
29.012
Geraamd resultaat
25.232
25.606
28.613
28.487
28.872
28.826
Totaal Lasten Baten
Dividend
Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
26.060
26.524
27.038
27.038
Mutaties begroting 2022**
2.552
1.963
1.833
1.787
Geraamd resultaat
28.613
28.487
28.872
28.826
* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
Toelichting Algemene Dekkingsmiddelen Onroerende zaakbelasting (voordeel € 196.000) Voor 2022 verhogen we de onroerende zaakbelasting met 10%. In de meerjarenbegroting 2021 hadden we voor de jaarschijf 2022 al rekening gehouden met 3% verhoging. De extra verhoging van 7% geeft een structureel voordeel van € 196.000 voor de begroting. Meerjarig handhaven we de jaarlijkse OZB-stijging van 3%. Gemeentefonds (voordeel € 2.312.000 voor 2022, aflopend naar € 1.553.000 in 2025) Conform de mei- en septembercirculaire gemeentefonds 2021 ontvangen we voor 2022 € 2.312.000 aan extra middelen. Hiervan zetten we € 729.000 voor nieuwe taakstellingen. Voor 2022 resteert er een budgettair voordeel van € 1.583.000. De middelen die we ontvangen vanuit het Gemeentefonds zijn niet geoormerkt.
Programmabegroting 2022
59
In de onderstaande tabel geven met een meerjarenoverzicht van de financiële gevolgen n.a.v. de circulaires 2021. Onder de tabel geven we een verdere toelichting. Bedragen x € 1.000
2022
2023
2024
2025
Baten Extra middelen jeugdzorg n.a.v. arbitrage Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf Wet open overheid Overige gemeentefonds Totaal baten
873 637 92 710 2.312
511 637 103 473 1.724
467 637 115 376 1.595
413 637 128 375 1.553
Lasten (taakstellingen) Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf Wet open overheid Totaal lasten Saldo baten minus lasten
637 92 729 1.583
637 103 740 984
637 115 752 843
637 128 765 788
Extra middelen jeugdzorg n.a.v. arbitrage Op 18 mei 2021 heeft de arbitragecommissie uitspraak gedaan in het geschil tussen Rijk en gemeenten over de structurele financiering van de jeugdzorg. Op basis van deze uitspraak heeft het Rijk besloten om voor 2022 extra middelen ter beschikking te stellen. Een nieuw kabinet besluit over de toekenning van extra middelen voor 2023 e.v.. Beesel ontvangt voor 2022 € 873.000 aan extra middelen. Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf Vanaf 2022 geldt het nieuwe woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg met verblijf. De gemeente waar de jeugdige woont voorafgaand aan de zorgverlening wordt verantwoordelijk voor de lasten voor de zorg. Tot 2022 ligt de verantwoording bij de gemeente waar de jeugdige woont tijdens de zorgverlening. Via het Gemeentefonds ontvangen gemeenten middelen ter dekking. Beesel ontvangt hiervoor vanaf 2022 € 637.000 extra middelen. In programma 2 ramen we een zelfde bedrag als lasten. Per saldo zijn de raming van baten en lasten budgetneutraal. Wet open overheid (Woo) Deze initiatiefwet is op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer aangenomen en beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken.
Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. Beesel ontvangt in 2022 € 92.000 aan middelen voor Woo. Onder Overhead ramen we de lasten gelijk aan de baten die we vanuit het Gemeentefonds ontvangen. Dividenden (voordeel € 36.000) Op basis van de begrotingsbrief 2022 van de Provincie Limburg verhogen we de dividendbaten BNG vanaf 2022 meerjarig met € 0,60 per aandeel (van € 1,21 naar € 1,81). Op basis van ons aandelenbezit is dit een structurele verhoging van € 36.000 (van € 84.000 naar € 120.000). De dividendbaten Enexis blijven ongewijzigd op € 0,50 per aandeel (totaal € 90.000). Voor de jaren 2023 - 2025 is er grote onzekerheid omdat er een nieuw reguleringskader aanvangt en de uitgangspunten nog niet bekend zijn gemaakt door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De provincie Limburg adviseert om uit te blijven gaan van € 0,50 per aandeel.
Programmabegroting 2022
60
Overhead Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Overhead
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Overhead
6.384
5.812
6.818
5.800
5.680
5.545
Totaal Lasten
6.384
5.812
6.818
5.800
5.680
5.545
Overhead
61
187
54
50
-75
-75
Totaal Baten
61
187
54
50
-75
-75
-6.323
-5.625
-6.765
-5.750
-5.755
-5.620
Baten
Geraamd resultaat Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Overhead
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
-5.006
-4.885
-5.172
-5.192
Mutaties begroting 2022**
-1.758
-865
-583
-428
Geraamd resultaat
-6.765
-5.750
-5.755
-5.620
* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
Toelichting Overhead We willen een gemeente in gemeenschap zijn. We zetten de mens centraal, gaan in gesprek, leveren maatwerk, leven ons in, managen verwachtingen, en we zorgen dat iedereen naar behoefte mee kan doen. Dit leidt tot een klantgerichte dienstverlening en communicatie van hoge kwaliteit. Dit vereist een bedrijfsvoering die op orde is en blijft aansluiten bij de veranderende maatschappij. Dit betekent ook dat we moeten blijven zorgen dat de juiste mensen op de juiste plek zitten. Dat traject heeft mede op basis van het koersdocument verder vorm inhoud gekregen en zal in 2022 worden voorgezet. Sterk team Beesel Gemeente Beesel heeft de afgelopen jaren steeds meer ingezet op de eigen verantwoordelijkheid van de medewerker. We sturen meer op competenties, samenwerking en verbinden. We vragen de medewerkers om in ontwikkeling te blijven. We vormen samen met onze medewerkers een totaalbeeld van de ontwikkelmogelijkheden en inzetbaarheid. Op die manier zorgen we voor de juiste medewerker op de juiste plek, met een optimale bijdrage aan de gemeenschap (direct of indirect). Dit vereist een bedrijfsvoering die op orde is en blijft aansluiten bij de veranderende maatschappij. Dit betekent ook dat we blijven zorgen dat de juiste mensen op de juiste plek blijven zitten.
In dit perspectief en in relatie tot de meerjarenbegroting hebben we kritisch gekeken naar de omvang, kwaliteit en benodigde capaciteit in de organisatie en hebben onze personeelsplanning hierop aangepast. Dit om te borgen dat we de opgaven die in deze meerjarenbegroting verankerd liggen (zowel qua financiën als veranderende methodiek en keuzes) ook met de beschikbare mensen realiseren. Dit vergt flexibiliteit van één ieder en betekent ook dat we op sommige functies niet of anders in gaan vullen.
Programmabegroting 2022
61
Kostenontwikkeling Op overhead laat de begroting in 2022 een stijging zien die in meerjarenperspectief sterk terugloopt. De oorzaak en achtergrond is divers en hebben mede ook te maken met het feit dat het programma overhead een verzameling is van zeer diverse kostenposten. In onderstaande tabel hebben we de stijging per post in 2022 inzichtelijk gemaakt en verder toegelicht. Bedragen x € 1.000 Onderwerp 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10 11
Zero based begroten, ontwikkelen en implementeren, dekking uit investeringsreserve Zero based begroten, besparing 2023 € 200K, 2024 € 400K, 2025 € 600K Vervallen cofinanciering -subsidie adviseur € 120K - overige € 475K Vervallen taakstellingen/Salaris/Activering Salarissen (voordeel) zie aparte tabel Stelpost transitie mogelijkheid medewerkers (dekking uit investeringsreserve) Opleidingskosten (voordeel) Vervallen begeleiding werkervaringsplekken Automatisering Activeren uren (voordeel) Regiodeal Overige Totaal
bedrag 2022 300 0 575
321 -74 200 -35 -28 476 -86 25 19 1.758
Ontwikkeling en implementatie Zero based budgeting (ZBB) (nadeel € 300.000 in 2022, neutraal via investeringsreserve) In de huidige begrotingssystematiek is de werkwijze in hoofdzaak gebaseerd op 'wijzigingen' ten opzichte van datgene wat er al was. Door de stapelingen van alle wijzigingen, toevoegingen etc. is er zowel vanuit college, de vakafdelingen als vanuit team financiën behoefte aan een 'opschoning' van de totale begroting zodat deze opnieuw helder opgebouwd is. Dat momentum willen we via het zero based budgeting traject combineren met de inhoudelijke duidelijkheid over wettelijke taken, basistaken en alle accenten die we lokaal nu zetten en hoe we die in toekomst willen blijven zetten. We leveren dit beeld voor de start van de nieuwe college en raadsperiode op zodat dit direct in 2022 bestuurlijk kan worden opgepakt en via de begroting voor 2023, in november 2022 financieel kan worden vertaald. De eenmalige kosten voor dit traject (de daarbij behorende deskundigheid die we niet in huis hebben), inclusief het inrichten van begroting en dashboards, bedragen € 300.000. Besparing ZBB (voordeel € 200.000 in 2023, € 400.000 in 2024 en € 600.000 in 2025) Het proces gaat op termijn een besparing opleveren die de investering overstijgt.
De resultaten van dit traject zullen te zijner tijd een plek krijgen in de diverse programma's en hebben we nu in programma overhead ingeboekt. Vervallen cofinanciering (nadeel € 575.000) In de begroting van 2021 hebben we voor € 490.000 aan extra opbrengsten opgenomen. We hebben in totaal meer dan € 615.000 binnengehaald aan subsidies en cofinancieringen. Deze extra inkomsten hebben we via onder andere de KLC-subsidie en de inzet van de subsidieadviseur behaald. Omdat de meeste subsidies / cofinancieringen (waaronder de KLC-subsidie als grootste) verleend zijn voor investeringen konden we dit voordeel in 2021 niet in een keer ten gunste rekenen van de exploitatie. Omdat investeringen moeten worden afgeschreven, komt in onze begrotingssystematiek dit voordeel over meerdere jaren terug in de exploitatie. In de begroting 2022 en verder is daarom in de exploitatie geen opbrengst uit dergelijke subsidies en cofinancieringen meer opgenomen. Op het moment dat we dergelijke inkomsten zeker binnengehaald hebben verwerken we die op dat moment op de lopende exploitatie via de dan volgende bestuursrapportage. Op deze manier kunnen we gedurende het jaar ‘voordelen’ op de exploitatie behalen dan wel extra inkomsten binnenhalen om tekorten op projecten af te dekken
Programmabegroting 2022
62
(vaak voorwaarde voor provinciale bijdragen) en/of extra kwaliteit toe te kunnen voegen aan geplande investeringen. We blijven dus inzetten op binnenhalen van subsidies en cofinancieringen. De inzet van de subsidieadviseur evalueren we nu we een eerste periode op weg zijn. In 2021 is de geplande opbrengst van € 120.000 nog niet behaald. We zien dat trajecten een langere aanloop nodig hebben of dat mogelijke subsidies onvoldoende aansluiten bij onze geplande investeringen. Hoewel de inzet van de subsidieadviseur budgettair neutraal is geweest (kosten € 30.000 versus opbrengsten € 40.000), hebben zich te weinig grote subsidiemogelijkheden voorgedaan voor onze ambities en projecten. Er is wel bereikt dat een groter bewustzijn in de gemeentelijke organisatie ten aanzien van subsidies is ontstaan. Verschillende landelijke regelingen worden onderzocht, die mogelijk in 2022 leiden tot aanvragen. Vervallen taakstelling salarisontwikkeling (nadeel € 321.000) In deze begroting hebben we de taakstellingen zoals we die voorgaande jaren risicovol hadden geraamd realistisch verwerkt. Bovendien hebben we alle salarissen reëel geraamd door alle arbeidsrechtelijke verplichtingen richting medewerkers en benodigde capaciteit in relatie tot de ambitie in deze begroting te verwerken. Voor het programma overhead levert dit een voordeel op van € 74.000.
Bij de salarislasten hebben we bovendien rekening gehouden met een Cao-stijging van 2%. Stelpost transitie personeel (nadeel € 200.000, neutraal via investeringsreserve) We hebben een slag gemaakt inzake de efficiency van de organisatie waardoor taken en functies vervallen. Daar waar herplaatsing mogelijk is pakken we dit intern op. Dit gaat niet op alle plekken lukken. Om medewerkers op een juist wijze met borging van rechtspositie te begeleiden naar een andere functie of afscheid met elkaar te nemen is een transitievergoeding nodig. We denken met het gevraagd budget hieraan invulling te geven. Op termijn betaalt dit zich terug. Opleidingskosten (voordeel € 35.000) We verlagen het opleidingsbudget met € 35.000 verlagen. Op dit moment zitten we op het gemiddelde per medewerker. Het past in het licht van alle keuzes om ook hier een bezuiniging op door te voeren. Met dit bedrag verwachten we op basis van ervaring alle benodigde opleidingen te kunnen blijven faciliteren die nodig zijn voor het werk. Vervallen begeleiding werkervaringsplekken (voordeel € 28.000) Gebleken is dat we van deze ondersteuning geen gebruik maken en we dit opvangen vanuit de reguliere werkzaamheden en stoppen met deze taak. Automatisering (nadeel € 467.000) De wereld van automatisering, afhankelijkheid en kwetsbaarheid voor onze gemeente wordt steeds complexer, specialistischer en groter.
Vanuit het project basis op orde hebben we de financiële gevolgen van alle ontwikkelingen en minimaal noodzakelijke investeringen in de deze begroting verwerkt. We plannen op korte termijn een werkvergadering om de raad bij te praten over alle inhoudelijke en organisatorische ontwikkelingen bij te praten en inzage te geven. De stijging kent op hoofdlijnen drie oorzaken: 1. De overgang van de servers naar de cloud wordt in 2023 gerealiseerd waardoor de onderhoudskosten in 2022 in totaliteit € 85.000 meer bedragen dan voorzien was. 2. Onderhoud programmatuur (nadeel € 90.500) We zien steeds meer een verschuiving van ICT en applicaties in eigen beheer naar de cloud. Een ontwikkeling waarbij de leverancier ons steeds vaker geen keuze meer biedt. In plaats van investeringen en onderhoud krijgen we steeds meer te maken met ‘software as a service’abonnementen. De kosten voor deze diensten laten dan ook een onvermijdelijke toename zien. 3. Externe adviseurs (nadeel 2022 € 291.500, 2023 e.v. € 260.500) Vooruitlopend op de voorziene overgang van eigen hardware en lokale software in het gemeentehuis met eigen systeembeheerders en applicatiebeheerders, naar steeds meer diensten op afstand (beheerd door verschillende leveranciers en aanbieders) heeft dat ook impact op de organisatie.
De meer klassieke functies veranderen meer en meer naar de rol van ‘regisseur’ om de behoefte van de organisatie te vertalen in concrete opdrachten en aanpassingen naar de verschillende leveranciers, in plaats van ‘zelf doen’. In die overgangsfase zitten we volop (zie ook 1 en 2) en ronden we in 2023 af. Vooruitlopend daarop
Programmabegroting 2022
63
hebben een aantal medewerkers onze organisatie verlaten voor bijvoorbeeld functies bij ICTnml. Een begrijpelijke beweging maar in de fase voor de gemeente Beesel complex. De overgangssituatie zorgt ervoor dat we het ‘oude’ nog in de lucht moeten houden en dat we aan het ‘nieuwe’ moeten werken. De functies klassiek opnieuw invullen past niet bij het toekomstige beeld en is ook niet realistisch bij de schaal van de gemeente Beesel. Om continuïteit en kennis te borgen in de overgangsfase en om kwetsbaarheid tegen te gaan werken we op dit moment onder andere met een externe partij die onze omgeving beheert en projecten uitvoert in het kader van de overgang. De consequenties hiervan zijn in deze begroting meegenomen. Uiteindelijk zullen we onze eerste lijns helpdesk en onze I-regisseurs / beleidsmedewerker in eigen dienst houden, al het overige zullen we onderbrengen bij een daarvoor geschikte partij. Een voorstel hiervoor volgt separaat in 2022. Activeren uren (voordeel € 86.000) In het programma overhead levert het activeren van uren een voordeel op van € 86.000. Organisatiebreed betekent dit een voordeel van € 216.000 Regiodeal (nadeel € 25.000) Betreft een ophoging van de regionaal afgesproken bijdrage. In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen: Bedragen x € 1.000 Investering
Nut
Begroting 2022 630
Begroting 2023 442
Begroting 2024 210
Begroting 2025 129
Dekking
Vervanging materieel E1 Kap.lst. Expl. onderhoudsdienst E1: Economisch nut E2: Economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven M: Maatschappelijk nut
Programmabegroting 2022
64
Vennootschapsbelasting Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Vennootschapsbelasting
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Vennootschapsbelasting
7
0
0
0
0
0
Totaal Lasten
7
0
0
0
0
0
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten
0
0
0
0
0
0
Geraamd resultaat
-7
0
0
0
0
0
Begroting 2023
Begroting 2024
Baten
Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Vennootschapsbelasting
Begroting 2022
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
0
0
0
0
Mutaties begroting 2022**
0
0
0
0
Geraamd resultaat
0
0
0
0
* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
Programmabegroting 2022
65
Bedrag voor onvoorzien Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Bedrag voor onvoorzien
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Onvoorzien
0
100
100
100
100
100
Totaal Lasten
0
100
100
100
100
100
Onvoorzien
0
0
0
0
0
0
Totaal Baten
0
0
0
0
0
0
Geraamd resultaat
0
-100
-100
-100
-100
-100
Baten
Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Bedrag voor onvoorzien
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
-100
-100
-100
-100
Mutaties begroting 2022**
0
0
0
0
-100
-100
-100
-100
Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
Programmabegroting 2022
66
Mutaties Reserves Bedragen x €1.000 Mutaties reserves
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Beleven
0
0
19
0
0
0
Samenkracht
1.014
85
5.687
0
0
0
Fijn wonen en bedrijvig
1.308
-429
-45
0
0
0
Veilige en dienstverlenende gemeente
267
114
0
0
0
0
Overhead
404
154
350
350
350
350
2.993
-76
6.011
350
350
350
272
135
62
131
6
6
Samenkracht
2.729
878
5.678
32
32
32
Fijn wonen en bedrijvig
1.807
613
363
113
113
38
364
439
245
47
47
47
Overhead
1.262
1.010
734
128
128
128
Totaal Baten
6.434
3.075
7.082
450
325
250
Geraamd resultaat
3.441
3.150
1.070
100
-25
-100
Totaal Lasten Baten Beleven
Veilige en dienstverlenende gemeente
Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Mutaties reserves
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
983
615
447
447
Mutaties begroting 2022**
87
-515
-472
-547
1.070
100
-25
-100
Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting
De specificatie van de mutaties op de reserves is als volgt: Programma 1 Beleven Draaksteken (voordeel € 25.000 in 2022, voordeel € 125.000 in 2023) Subsidieregeling Talentontwikkeling opheffen (nadeel € 25.000) Long Course Weekend Holland - Beesel (nadeel € 40.000) Programma 2 Samenkracht Projectbudget kernoverleggen (voordeel € 45.000) Programma 3 Fijn wonen en bedrijven Duurzaamheid (voordeel € 258.000) Programma 4 Veilige en dienstverlenende gemeente Regiodeal (voordeel € 148.000) Verkeersknelpunt (voordeel € 50.000)
Programmabegroting 2022
67
Overhead Aanvulling investeringsreserve vanuit exploitatie (voordeel € 350.000) Stelpost transitie personeel (nadeel € 200.000) Ontwikkeling en implementatie zero based budgeting (nadeel € 300.000) Vervallen dekking uit reserves (nadeel € 361.000) We zijn in 2021 gestart met het aanbrengen van meer structureel evenwicht in onze begroting. Dat wil zeggen dat we structurele lasten niet meer met incidentele baten dekken. Dit heeft voor 2022 met name gevolgen voor de dekking van de personeelsbudgetten; een aantal medewerkers zijn bij ons structureel in dienst gekomen, waardoor dekking uit de reserves niet meer mogelijk en wenselijk is. In 2022 levert dit verdeeld over de hele begroting een nadeel op van in totaal € 361.000.
Programmabegroting 2022
68
Financiële positie Begrotingsuitkomsten De nu voorliggende begroting is voor 2022 tot en met 2025 sluitend. 2022 2023 2024 2025
€ 21.000 € 165.000 € 342.000 € 369.000
Uitgangspunten begroting De (meerjaren-)begroting is tot stand gekomen rekening houdend met de volgende uitgangspunten: • Voor de salarissen hebben we voor 2022 rekening gehouden met een salarisstijging van 2%. Meerjarig houden we rekening met een jaarlijkse stijging van 1%; • Voor de prijsindex hanteren we het uitgangspunt : 0% index, tenzij goede argumenten ten grondslag liggen aan een budgetverhoging als gevolg van prijsindex of een inhoudelijke wijziging van beleid. • Voor de loon-, prijs- en volume-index binnen het Sociaal Domein ramen we jaarlijks 2% indexering; • De meerjarenraming Gemeentefonds uit de septembercirculaire 2021; • Uitvoering van de meerjarige onderhouds- en investeringsplannen (o.a. wegen, verlichting, riolering, automatisering, gemeentelijke gebouwen, gemeentewerken, etc.); • De (meerjarenbegroting) van alle gemeenschappelijke regelingen, waaronder de Veiligheidsregio Limburg-Noord, de Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid, Omnibuzz, RUD en de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling; • 100% kostendekking afval en riolering. Onvoorzien In begroting hebben we een structurele post onvoorzien van jaarlijks € 100.000 opgenomen. Daarnaast hebben we jaarlijks nog een bedrag van € 160.000 opgenomen voor personele knelpunten.
Programmabegroting 2022
69
Overzicht van incidentele baten en lasten Een aantal baten en lasten hebben geen structureel karakter. Hieronder geven we deze baten en lasten (B/L) per programma weer. Dit overzicht is exclusief investeringen. Bedragen x € 1.000
Een nadere toelichting op de bovenstaande incidentele baten en lasten en de dekking van de incidentele lasten uit de reserves hebben we opgenomen in de betreffende programma’s onder het kopje “Wat gaan we er voor doen?".
Programmabegroting 2022
70
Structureel begrotingssaldo Bedragen x € 1.000
Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves In onderstaande tabel geven we een overzicht van alle structurele toevoegingen aan en onttrekkingen (T/O) uit de reserves. Bedragen x € 1.000
Conclusie financiële positie De belangrijkste aspecten voor het beoordelen van de financiële positie van de gemeente zijn reservepositie, ruimte belastingpakket, belastingdruk en meerjarenperspectief. Daarnaast speelt een aantal specifieke, gemeentegebonden kenmerken een rol, zoals fysieke en sociale structuur, afschrijvingsbeleid en grondexploitatie.
Programmabegroting 2022
71
We beoordelen de gemeente Beesel op de diverse aspecten als volgt: Reservepositie Jaarlijks evalueren we de gemeentelijke reserves en voorzieningen. We kijken of de bestaande reserves en voorzieningen nog voldoen aan het BBV, of we ze kunnen samenvoegen of opheffen en of we nieuwe reserves of voorzieningen moeten vormen. Ook bekijken we of de hoogte van de reserves en voorzieningen toereikend is voor het doel waarvoor de reserve c.q. voorziening is gevormd. We dekken incidentele lasten met incidentele middelen. Hierdoor ontlasten we onze meerjarenbegroting. Stand reserves en voorzieningen De (meerjaren-)stand van de reserves en voorzieningen is opgenomen in paragraaf A, Weerstandsvermogen en risicomanagement. Ruimte belastingpakket Uit de paragraaf Weerstandsvermogen en Lokale heffingen blijkt dat er ruimte zit bij de belastingdruk als geheel, zeker als we als bovengrens het Limburgse gemiddelde nemen. Het rioolrecht en de reinigingsrechten zijn 100% kostendekkend. Voor de cijfers verwijzen we naar de paragraaf Lokale Heffingen. Belastingdruk De belastingdruk voor een gemiddeld gezin stijgt in 2022 met 16,09% ten opzichte van 2021. We houden de voorzieningen voor de burger zoveel mogelijk op peil. De belastingdruk in de gemeente Beesel ligt onder het gemiddelde van de Limburgse gemeenten. Voor de toelichting op de cijfers verwijzen we naar de paragraaf Lokale Heffingen.
Programmabegroting 2022
72
Paragrafen
Programmabegroting 2022
73
A Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze paragraaf bevat een uitwerking van de uitgangspuntennota paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Voor een toelichting op de gehanteerde methodieken in deze paragraaf verwijzen we naar de kadernota "Weerstandsvermogen".
1. Risico's Voor 2022 e.v. voorzien we een aantal (mogelijke) risicovolle ontwikkelingen. In deze pragraaf gaan we in op de volgende onderwerpen: • 1.1 Sociaal domein • 1.2 Claims / Verzekeringen • 1.3 Drakenrijk • 1.4 APPA-fonds • 1.5 ICT • 1.6 Gemeenschappelijke regelingen • 1.7 Grondexploitatie • 1.8 Dreigend faillissement van verbonden partijen • 1.9 Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan • 1.10 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen. • 1.11 Verplichting WW-uitkering voormalig personeel • 1.12 Corona • 1.13 Afval Voor het Drakenrijk kunnen we het maximaal risico onderbouwen. Voor de overige onderwerpen hebben we geen cijfers om de financiële gevolgen te onderbouwen. 1.1 Sociaal domein (programma 2) Algemeen De uitvoering van Jeugdzorg, Wmo en de Participatiewet brengt risico’s met zich mee omdat het hier om open eind regelingen gaat. Voor alle drie de taken zien wij onder andere de volgende risico’s: • De transformatie naar een nieuw stelsel, bewustzijn van verantwoordelijkheden die bij deze veranderingen horen en het realiseren van collectieve voorzieningen kost tijd en capaciteit. • De reserve open eind regelingen is op en niet meer aangevuld. • Rekbaarheid van wat een gemeenschap nog als mantelzorger of vrijwilliger aan kan.
• Derde partijen (huisartsen, specialisten) mogen autonoom zorg toekennen die gemeente, zonder daar invloed op te hebben, moet betalen. • Het beoogde effect van het herstelplan is meegenomen in de ramingen. De praktijk moet nog concreet uitwijzen of de genomen maatregelen op lange termijn ook daadwerkelijk de beoogde financiële resultaten opleveren. • Beesel heeft het uitgangspunten dat we mensen niet uit sluiten van zorg als ze daar wettelijk recht op hebben, de wettelijke taak en opdracht behorende bij deze wetten serieus nemen en iedere vraag om hulp die past binnen de kaders van het beleid en wet en regelgeving toekennen. Dit betekent ook dat kosten boven het geraamde budget uit kunnen groeien. Wmo (programma 2.1) Voor 2022 hebben we de kosten voor Wmo zo reëel mogelijk geraamd op basis van de informatie die we tot en met augustus 2022 ter beschikking hebben. Een onzekere factor blijft het uiteindelijke effect van de aanbesteding inzake sturing en inkoop, in hoeverre we alle maatregelen in het herstelplan kunnen blijven effectueren en de compensatie en de aanzuigende werking bij hulp bij de huishouding (HbH) als gevolg van het abonnementstarief. We hebben de effecten die we zien meegenomen in de ramingen zoals die zijn opgenomen in de begroting 2022-2024. De maximale financiële gevolgen schatten we in op € 200.000.
We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000.
Programmabegroting 2022
74
Sociale uitkeringen (WWB) en Participatiewet (programma 2.2) Voor de prognose van het aantal uitkeringsgerechtigden gaan wij uit van de cijfers van het UWV, CBS de ontwikkeling van ons eigen klantenbestand en de informatie van het werkgeversservicepunt. We zien dat onze uitkeringsbestand in 2021 stabiliseert en Corona naar verwachting geen nadelig effect op het aantal klanten op gaat leveren. Voor 2022 gaan we uit dat we er een volledig herstel plaatsvind en dat het aantal uitkeringen herstelt. We beseffen dat deze aanname geen absolute wetenschap is maar vinden deze prognose wel passen bij het uitgangspunt realistisch begroten. We schatten de maximale financiële gevolgen in op € 200.000. Het risico voor het weerstandsvermogen schatten we op € 100.000. WSW Het aantal bij de WAA werkzame WSWers neemt verder af als gevolg van uitstroom en het feit dat er sinds 2015 geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. De (interne) afdelingen van de WAA zijn vervreemd of verkocht. Wat resteert, is het sociaal duurzaam detacheringsbedrijf. Zij voert de WSW uit voor de groep met een hoge loonwaarde. Daarnaast blijft de WAA de formele werkgeverstaken uitvoeren voor alle WSWers. We hebben de ramingen in onze begroting voor 2022-2025 gebaseerd op de begroting 2021-2024 van de WAA.
Gelet op het feit dat de herstructurering van de WAA gerealiseerd is, ze geen eigen panden en bedrijfseenheden meer hebben en alle mensen geplaatst zijn bij reguliere werkgevers is het risico op tekorten gering. Temeer ook omdat de WAA nog beschikt over reserves om tekorten op te vangen. Jeugdzorg (programma 2.3) Vanaf 2015 zijn we financieel verantwoordelijk voor vrijwel alle taken die met Jeugdzorg te maken hebben. Een van de grootste risico’s is het feit dat wij niet de enige verwijzers zijn. We hebben geen invloed op bepaalde vormen van specialistische hulp die heel erg duur zijn maar die we als gevolg van een rechterlijke machtiging wel moeten uitvoeren (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg met verblijfbehandeling in residentiële instellingen). Ook kunnen huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten en gecertificeerde instellingen doorverwijzen naar jeugdzorg trajecten. Voor 2022 hebben we de kosten voor jeugdzorg zo reëel mogelijk geraamd op basis van de informatie die we op dat moment (augustus 2021) beschikbaar hadden. Ook hebben we een herstelplan ingezet om de blijvende stijging van kosten te beheersen.
Een onzekere factor blijft het uiteindelijke effect van de aanbesteding inzake sturing en inkoop, de vraag in hoeverre alle maatregelen in het herstelplan ook daadwerkelijk het gewenste effect realiseren en het feit dat we nog geen volledige duidelijkheid hebben of het toegekende budget voor nieuwe taken (woonplaatsbeginsel) toereikend is. Het risico op kosten overschrijding is dan ook nog steeds reëel te noemen. De maximale financiële gevolgen schatten we op basis van de meest actuele cijfers in op € 670.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 500.000. Leerlingenvervoer (programma 2.5) De verordening leerlingenvervoer regelt het vervoer van leerlingen tussen hun woonadres in de gemeente Beesel en een (speciale) school buiten de gemeente. Deze verordening regelt ook het vervoer van leerlingen met een (fysieke) handicap die het reguliere onderwijs bezoeken. Als gevolg van deze verordening regelt en betaalt de gemeente het vervoer van deze leerlingen. Leerlingenvervoer is een open eindregeling met een wettelijke verplichting. De maximale financiële gevolgen schatten wij in op € 55.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen in 2022 op € 35.000.
Programmabegroting 2022
75
In onderstaande tabel geven we een overzicht van genoemde risico’s in het sociaal domein. Risicoscore = inschaling waarschijnlijkheid x inschaling impact gevolg bedragen x € 1.000
Het totale risico in het sociaal domein schatten we voor 2022 in op € 735.000. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2020 hebben we de volledige reserve “Open einde regelingen Sociaal Domein” ingezet voor de dekking van de tekorten binnen het sociaal domein. We hebben dus geen buffer meer om de ingeschatte risico op het sociaal domein op te vangen. Het ingeschatte risico van € 735.000 moeten we daarom volledig meenemen in de berekening van het weerstandsvermogen voor 2022. 1.2 Claims/ Verzekeringen (overhead) Onderverzekering Het voornaamste risico bij verzekeringen is het risico op onderverzekering. Voor de brandverzekering voorkomen we dit door elke drie jaar de inventaris te laten taxeren en de gebouwen elke zes jaar. In de tussenliggende jaren indexeren we de waarde van inventaris en gebouwen. De meeste verzekeringen betalen niet de werkelijke schade uit, maar een vooraf bepaald maximum. We lopen daardoor een risico op onderverzekering. Natuurrampen We kunnen ons niet verzekeren voor natuurrampen zoals een overstroming van de Maas. Als er een natuurramp plaats vindt dan draagt de gemeente in principe alle kosten tenzij het Rijk middelen ter beschikking stelt. We schatten het maximum risico voor claims / verzekeringen op € 1.000.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000.
1.3 Drakenrijk (programma 3) We hebben met de ontgronder van Drakenrijk afgesproken dat wij vanaf 2011 gedurende 14 jaar, jaarlijks € 139.000 van de ontgronder ontvangen. In 2024 (het laatste jaar) ontvangen we € 43.000 minder i.v.m. het verleggen van kabels en leidingen. Als in 2024 blijkt dat een volgende ontgronding (ten noorden van de Klokweg) kan plaatsvinden, vervalt de genoemde verrekening. Deze bijdrage "maatschappelijke genoegdoening" hebben we vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst. De nakoming hiervan kunnen wij echter niet bij de rechter afdwingen (natuurlijke verbintenis tot betaling).Toch lopen wij er slechts een klein risico mee. De imagoschade voor de ontgronder is namelijk groot bij niet-nakoming. We schatten het maximale risico op € 321.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen van 2022 op € 139.000. 1.4 APPA-fonds (programma 4) We gebruiken voor 2021 een rekenrente van 0,29% voor de berekening van de pensioenvoorziening voor wethouders. Bij een verplichte overdracht van de wethouderspensioenen aan een pensioenfonds tegen een lagere rekenrente dan 0,08% hebben we niet voldoende middelen in onze voorziening. We schatten het maximale risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen van 2022 op € 100.000.
Programmabegroting 2022
76
1.5 ICT (Overhead) We onderkennen de volgende risico’s: • Projecten van hogere overheden zorgen voor overbelasting en kennen een gebrekkige samenhang. • Steeds meer systemen verschuiven van beheer in ons eigen datacenter naar beheer in de cloud. De samenhang van systemen, de koppelingen tussen die systemen en de afhankelijkheid van leveranciers zijn voor ons een punt van zorg. • Hackers kunnen een risico vormen voor onze systemen. We hebben passende maatregelen genomen om de veiligheid te borgen. Echter risico’s kunnen we niet uitsluiten. We schatten het maximum risico op € 300.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen op € 100.000. 1.6 Gemeenschappelijke regelingen (div. programma's) We hebben het risico op de GR's her beoordeelt en we stellen voor om dit risico te laten vervallen. Het betreft hier het risico op faillissement van de GR's. Het risico betreft niet een mogelijke extra gemeentelijke bijdrage. De waarschijnlijkheid op faillissement voor de GR's (bijvoorbeeld de Veiligheidsregio) is verwaarloosbaar. Alle GR's krijgen jaarlijks een goedkeurende accountantsverklaring. Het is daarom niet realistisch om dit risico op te voeren. 1.7 Grondexploitaties (programma 3) We hebben momenteel 2 complexen in exploitatie: “grondexploitatie Oppe Brik” en “grondexploitatie Parklaan”.
Voor meer inhoudelijke informatie over deze complexen verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid. Verwachte tekorten op de grondexploitaties zijn opgenomen in een verliesvoorziening welke zijn en worden gedekt vanuit de investeringsreserve. Hiermee zijn de financiële risico’s afgedekt en is er verder geen risico voor het weerstandsvermogen opgenomen. 1.8 Dreigend faillissement van verbonden partijen Is niet aan de orde. 1.9 Dreigend faillissement van derden bij wie borgstellingen, garanties, leningen of vorderingen uitstaan Is niet aan de orde. 1.10 Tegenvallende realisatie op begrote subsidieverwachtingen Is niet aan de orde. We nemen subsidies pas op het moment dat ze ook zeker zijn. 1.11 Verplichting WW-uitkering (voormalig) personeel We nemen jaarlijks afscheid van medewerkers om diverse redenen. Wetgeving bepaalt dat sommige medewerkers aanspraak kunnen maken op een ww-uitkering. De gemeente is eigen risico drager voor deze ww-uitkering. We schatten het maximale risico op € 100.000. We schatten het risico voor het weerstandsvermogen van 2022 op € 25.000. 1.12 Corona In lijn met de bestaande werkwijze uit 2020 blijft het uitgangspunt ten aanzien van de coronacrisis, dat we eerst inzetten op landelijke voorzieningen vanuit het Rijk (bijvoorbeeld uitvoeren TOZO), eventueel Provinciaal beleid en de private sector (bijvoorbeeld uitstel van betalingen).
Daarna volgt eerst eigen kracht en tot slot (als laatste redmiddel) de inzet van de gemeente. We blijven hierover in nauw contact met de gemeenschap om feeling te houden bij de behoefte die er leeft. Op dit moment geven de signalen vanuit de gemeenschap nog geen aanleiding tot het vormen van extra maatregelen en
Programmabegroting 2022
77
kan e.e.a. binnen de beschikbaar gestelde coronagelden vanuit het Rijk worden opgevangen. We stellen de directe financiële gevolgen van corona op p.m. 1.13 Afval Veolia Alle Limburgse gemeenten hebben een overeenkomst met Veolia voor de overslag, sortering en vermarkting van huishoudelijk PMD (Plastic Metaal Drankpakken). Er zijn enkele juridische/financiële conflicten ontstaan tussen partijen, o.a. over de eindafrekening van 2018, extra vermarktingskosten voor PMD die Veolia in rekening wil brengen en wie de financiële gevolgen draagt van de brand in de sorteerinstallatie in Marl in 2019. Inmiddels zijn de gemeenten door Veolia gedagvaard in een bodemprocedure. De zaak dient in november 2021 voor de rechter. De rechtsgang wordt centraal opgepakt door Afvalsamenwerking Limburg. • Vermarktingskosten: Wanneer we de rechtszaak verliezen, verwachten dat we dat we een bedrag van ca. € 100.000 na moeten betalen aan Veolia over de jaren 2018 t/m 2021. Worden we in het gelijk gesteld, verwachten we dat we een bedrag terug ontvangen van minimaal € 8.000 en maximaal € 16.000 over 2017. • Brand Marl: De financiële gevolgen van de brand in Marl in 2019 - die eveneens twistpunt is in de bodemprocedure - zijn op dit moment niet in te schatten.
Afvalfonds | Nedvang Over de jaren 2015 t/m 2018 heeft de gemeente Beesel rond € 75.000 terug moeten betalen aan Nedvang aan teveel ontvangen vergoedingen voor het inzamelen van verpakkingsafval zoals kunststof en drankpakken. Reden hiervan zijn enerzijds een boekhoudkundige discrepantie in de drie Veolia|Afvalfonds|gemeenten en anderzijds nadere afspraken in het lopende boekjaar tussen VNG en bedrijfsleven. We verwachten dat dit ook over de jaren 2019 en 2020 het geval zal zijn. Het exacte bedrag over deze laatste jaren kunnen we echter nog niet kwantificeren. In onderstaande tabel geven we een overzicht van genoemde risico’s. Risicoscore = inschaling waarschijnlijkheid x inschaling impact gevolg Bedragen x € 1.000 Risico's
a b c d e f g h i
1.1 WMO 1.1 Sociale uitkeringen (WWB /Participatiewet) 1.1 Jeugdzorg 1.1 Leerlingenvervoer 1.2 Claims / verzekeringen 1.3 Drakenrijk 1.4 APPA-fonds 1.5 ICT 1.11 Verplichting WW-uitkering Totaal
Programmabegroting 2022
Maximaal Klasse risico Waarschijn- Impact € lijkheid 200 200 670 55 1.000 321 300 300 100 3.146
2 2 3 2 1 1 1 2 2
2 2 3 1 4 5 4 3 2
Risico Risico score €
4 4 9 2 4 5 4 6 4
100 100 500 35 100 139 50 100 25 1.149
78
Voor alle risico’s in de rode vlakken (score 15 of hoger) geeft het college aan welk beleid we (gaan) voeren om deze risico’s te beheersen in overeenstemming met de strategie van onze gemeente. Voor deze jaarrekening is er een risico’s in een rood vlak. In de onderstaande tabel geven we weer welke gewijzigde beleidskeuzen we maken.
2. Weerstandscapaciteit Post voor onvoorziene uitgaven In de begroting 2022 hebben we een post onvoorzien opgenomen van € 100.000. We bepalen bij elke begroting opnieuw of we een post onvoorzien ramen. Stille reserves In 2022 verwachten we geen wijzigingen in de stille reserves. Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit bedraagt voor Beesel € 318.000. Dit bedrag specificeren we als volgt: 1. € 0 OZB; het betreft het verschil tussen onze OZB-percentages en het normpercentage-OZB voor toelating tot artikel 12 van de financiële verhoudingenwet (Fvw). Het normpercentage voor de begroting 2022 bedraagt 0,1800% van de WOZ-waarde. 2. € 0 Rioolrechten en afvalstoffenheffing: deze zijn 100% kostendekkend. 3. € 0 Overige: de jaarlijkse inkomsten in het kader van de woonforensenbelasting, baatbelasting en hondenbelasting zijn zo marginaal dat een eventuele onbenutte belastingcapaciteit nihil is. Binnen de toeristenbelasting zit wellicht nog wel een gedeeltelijk onbenutte belastingcapaciteit die echter moeilijk in een bedrag is uit te drukken.
Programmabegroting 2022
79
4. €
0 Legestarieven titel 1 (paspoorten, rijbewijzen etc. ) We hanteren de maximumtarieven. 5. € 318.000 Legestarieven titel 2 (omgevingsvergunningen).
Stand van reserves en voorzieningen bedragen x € 1.000
We actualiseren alle reserves en voorzieningen jaarlijks op aspecten zoals onderbouwing, noodzaak en toereikendheid. Op basis van de laatste nota reserves en voorzieningen zijn wij van oordeel dat onze reservepositie voldoende is. De buffers voor risico’s in de algemene reserve en de reserve sociaal domein zijn voldoende. Overige elementen weerstandscapaciteit Uiteraard kunnen ook andere elementen in de weerstandscapaciteit een rol spelen: de aanwezige nog niet bestemde budgettaire ruimte, de flexibiliteit van het uitgavenpatroon, en het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen. De flexibiliteit van het uitgavenpatroon is beperkt. Een groot gedeelte van de uitgaven ligt vast als gevolg van investeringsbesluiten in het verleden, contracten en wettelijke verplichtingen (salariskosten, kosten overhead zoals huisvesting e.d.). Het niveau van de gemeentelijke materiële en immateriële voorzieningen is moeilijk te kwalificeren, maar heel behoorlijk voor een gemeente van deze omvang. Onderstaande tabel geeft inzicht in de weerstandscapaciteit waarbij een onderscheid is gemaakt naar incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
bedragen x € 1.000 Weerstandscapaciteit 01-01-2022 Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve Stille reserves Subtotaal incidentele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit Onvoorzien Onbenutte belastingcapaciteit Subtotaal structurele weerstandscapaciteit Totaal weerstandscapaciteit
€
€ €
1.689 PM €
1.689
€
418
€
2.107
100 318
In voorstaand overzicht is de waarde van de stille reserves als PM-post meegenomen, omdat deze vooralsnog niet inzetbaar zijn voor de weerstandscapaciteit.
Programmabegroting 2022
80
3. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is opgebouwd uit de relatie tussen risicoscore en weerstandscapaciteit. Deze relatie drukken we uit in een verhoudingsgetal:
Ratio weerstandsvermogen =
Weerstandscapaciteit Risicoscore
Wanneer we het weerstandsvermogen van de gemeente Beesel aan de hand van bovenstaande formule berekenen, komt deze uit op 1,83 (€ 2.107 / € 1.149).
4. Kengetallen
Programmabegroting 2022
81
B Kapitaalgoederen Algemeen Kapitaalgoederen vormen een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke begroting. Een groot deel van het ‘vermogen’ van onze gemeente ligt in de grond of op het openbaar gebied. Het betreft wegen, openbare verlichting, riolering, groenvoorzieningen, begraafplaatsen, speeltoestellen, buitensportaccommodaties en gemeentelijke gebouwen. Zorgvuldig beheer hiervan is van groot belang. Overzicht plannen In onderstaande tabel vindt u de onderhoudsplannen, hun jaar van vaststelling, of er sprake is van achterstallig onderhoud en of het plan is doorvertaald in de begroting. Onderhoudsplannen
Jaar Vaststelling
Achterstallig onderhoud
Wegen Openbare Verlichting Riolering en pompgemalen Groenvoorzieningen Begraafplaatsen Buitensportaccommodaties Gebouwen en binnensportaccommodaties
2016 2016 2018 2005 2020 2020
Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee
Financiële doorvertaling in begroting Ja Ja Ja Ja Ja Ja
Jaar actualisatie 2021/2022 2023 2022 Nnb 2022 Nnb 2023
Wegen In juni 2016 stelde de gemeenteraad het nieuwe “Wegenbeheerplan Beesel 2017-2021” vast. De opgenomen bedragen in de begroting 2022 komen voort uit het meerjarenonderhoudsprogramma. Deze werkzaamheden combineren we zo mogelijk met andere projecten. De kwaliteit van de wegen toetsen we aan de landelijke, door de CROW (centrum regelgeving en onderzoek in grond-, water- en wegenbouw) vastgestelde kwaliteitsniveaus, zoals hieronder aangegeven. In 2022 wordt een nieuw wegenbeheerplan vastgesteld. Landelijke norm
Kwaliteitsniveau
Rapportcijfer Omschrijving
A+ A
Zeer hoog Hoog
9 - 10 7-8
Vrijwel perfect, kwaliteit direct na aanleg Nauwelijks iets op aan te merken, mooi en comfortabel
B
Basis
6-7
C
Laag
4-5
D
Zeer laag
1 -3
Voldoende, kan er mee door, enige schade, lichte verontreiniging, functioneel Zichtbare schade of vervuiling, enige kans op schadeclaims, onrustig, discomfort, hinder Ernstige schade, sterke vervuiling, gegronde kans op schadeclaims, kapitaalvernietiging
Inspecties Eens per twee jaar voeren we op het wegenareaal een “Globale visuele inspectie” uit. Zo krijgen we een goed globaal beeld over de onderhoudstoestand. De inspectieresultaten gebruiken we als leidraad bij het opstellen van het jaarprogramma onderhoud wegen voor het middelgroot tot groot onderhoud en voor de raming van de jaarlijkse kosten voor instandhouding van het wegenareaal. De kwaliteitsbeoordeling is een gemiddelde en kwam uit op score B van de beeldkwaliteitssystematiek van CROW. De toelichting van de score B zegt: "Alles is nog wel in orde, maar er is al de nodige schade aanwezig. Het betreft een basisniveau, maar het is nog niet onveilig." In vergelijking met het landelijke gemiddelde is dit een goed resultaat. Het onderhoudsniveau is voldoende. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. B is het gewenste niveau; zowel bij A als C is veel meer budget nodig
Programmabegroting 2022
82
Om ons wegareaal in goede conditie te houden voeren we verschillende onderhoudsmaatregelen uit. We maken onderscheid in: • Klein onderhoud: uitvoering van dagelijks kleinschalig onderhoud om kleine schades aan de verharding te herstellen • Groot onderhoud: uitvoering van grootschalige onderhoudsmaatregelen waarmee de kwalitatieve achteruitgang van de weg(constructie) wordt vertraagd en de levensduur wordt verlengd. bijvoorbeeld scheuren vullen, oppervlaktebehandeling, vervangen deklaag, herstraten van elementenverharding e.d.) • Rehabilitatie: uitvoering van grootschalig vervanging van complete wegen of (onder)delen daarvan. Hierdoor brengen we de verharding weer op het oorspronkelijke functionele niveau. De lasten voor het klein onderhoud, het groot onderhoud en de rehabilitatie dekken we volledig uit de onderhoudsvoorziening wegen. Onderhoud wegen Zowel klein als groot onderhoud is correctief-onderhoud waardoor de levensduur wordt verlengd. Planmatig voeren we dat onderhoud uit. De onderhoudsmaatregelen uit dit budget/krediet bestaat uit kleinschalig en grootschalig onderhoud. Voor de komende jaren zijn o.a. de volgende grotere onderdelen c.q. wegen gepland: 2022 vernieuwing toplaag Broeklaan t.h.v.
Offenbeker Bemden (op voorwaarde dat dan de alternatieve grensovergang gereed is) 2023 conservering toplaag volledige Rijksweg en rotonde Noord 2024 vernieuwing toplaag Eikenbroeklaan 2025 vernieuwing toplaag Muiterdijk Rehabilitatie Voor de komende jaren zijn planningen en ramingen van de globale kosten voor rehabilitatie bijgesteld. De nieuwe planning is dan: 2022 Keulseweg (viaduct t/m grens) 2023 Antoniusstraat (na gereedkoming dijkverzwaring) 2024 Dubbelweg en Prins Hendriklaan 2025 2e gedeelte St. Lambertusdijk (gedeelte tussen Muiterdijk en Bergerhofweg) Openbare verlichting Voor goed beheer van de openbare verlichting voeren we vervangingen en onderhoud uit aan de openbare verlichting. In de begroting van 2022 hebben we voor de projectmatige vervanging van de OVL naar LED in 2022 een krediet van € 112.000 opgenomen. Dit bedrag vloeit voort uit het beleidsplan Openbare Verlichting dat de raad in 2016 heeft vastgesteld. In de exploitatie hebben we een bedrag van ca. € 157.000 opgenomen voor de jaarlijkse reguliere kosten van de openbare verlichting. Dit bedrag is inclusief de kosten voor energie, personeelskosten en kapitaallasten. Riolering en pompgemalen Opstellen nieuw GRP 2023-2027 Het huidige GRP loopt tot en met 2022. In 2022 stellen we een nieuw GRP op voor de planperiode 2023-2027.
Dit GRP leggen we in het 2e half jaar van 2022 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Vervangen gresriolering en relining rioolleidingen We gaan de oude gresrioleringen die in de trottoirs langs de Rijksweg en de Mariastraat liggen vervangen door PVC leidingen. Op plaatsen waar dit niet mogelijk is als gevolg van de aanwezigheid van een groot aantal nutsleidingen gaan we de riolering relinen. Verder gaan we in een aantal straten waar we veel last hebben van wortel ingroei de rioolleidingen relinen. Vervanging hoofdgemalen Van enkele hoofdgemalen vervangen we het leidingwerk en de rioolpompen.
Programmabegroting 2022
83
Stimuleringsregeling afkoppelen private percelen In het GRP 2018-2022 is voor de jaren 2020 en verder jaarlijks een bedrag van € 30.000 opgenomen om het afkoppelen van private terreinen te stimuleren. Ook in 2022 verwachten op basis van een subsidieregeling die we in samenwerking met het Waterschap Limburg uitvoeren weer een aantal subsidies voor het afkoppelen van private percelen te kunnen verlenen. Kosten onderhoud riolering en pompgemalen In 2022 hebben we voor het onderhoud van het gemeentelijke rioleringsstelsel € 897.000 geraamd. Dit bedrag is inclusief kapitaallasten, uren eigen personeel en andere bijkomende kosten. De stand van de voorziening bedraagt per 1 januari 2022 naar verwachting € 3.475.000. Groenvoorzieningen Groenvoorzieningen Het onderhoud aan het openbaar groen voeren we grotendeels in eigen beheer uit. Het onderhoudsniveau dat we daarbij hanteren is gebaseerd op de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte van CROW. Deze niveaus variëren van een A+ kwaliteit tot D kwaliteit (laagste onderhoudsniveau). Wij hanteren voor onze gemeente kwaliteitsniveau C (matig) voor de onderhoud van ons openbaar groen. Een uitzondering hierop vormen de centra; hier hanteren we een A-kwaliteit (goed). Groenbeheersysteem In 2014 zijn we gestart met de invoering van een groenbeheersysteem. In 2021 is dit beheerpakket volledig gevuld.
Het gebruik van het beheersysteem leidt tot een planmatiger groenbeheer. Het opnemen van gestandaardiseerde bomenpaspoorten waarin zowel beheer- als boomveiligheidsaspecten zijn opgenomen is daarbij heel belangrijk. Wij zullen het bomenpaspoort van het Normeninstituut Bomen hiervoor gebruiken, in navolging van vele gemeenten in Nederland. Vanuit dit groenbeheersysteem willen we in 2022 vooral inzetten op de hieronder opgenomen onderdelen. Boomveiligheidsinspectie bomen Als onderdeel van de wettelijke zorgplicht moeten de bomen in de gemeente regelmatig op veiligheid worden gecontroleerd, de meeste bomen eenmaal in de drie jaar. Dit wordt met een VTA-controle (Visual Tree Assesment) gedaan. Deze controle wordt eenmaal in de drie jaar door een externe partij voor ons uitgevoerd. De actuele boominspectiegegevens voegen we meteen in het nieuwe beheersysteem in. Na de actualisatie controleert de onderhoudsdienst de risicobomen jaarlijks en houdt dit bij in de bomenpaspoorten. Uit de VTA-controle van 2020 blijkt dat er een achterstand is in het onderhoud van de bomen. Deze achterstand lopen we de komende drie jaar in door intensiever in te zetten op het boombeheer. Lijst beschermde houtopstanden In 2019 hebben wij gekoppeld aan de bomenverordening een lijst opgesteld waarop de beschermwaardige houtopstanden zijn aangegeven.
Hiermee worden de waardevolle houtopstanden binnen de gemeente goed beschermd. Het blijkt dat de lijst moet worden aangevuld met enkele nadere inventarisaties en suggesties van bewoners. Dit willen wij in de komende twee jaar gaan doen. Bij enkele waardevolle bomen zullen informatiebordjes komen te staan, zodat de boom meer betekenis en belevingswaarde krijgt. Vervangen overlastgevende bomen In 2019 zijn we begonnen met het planmatig vervangen van bomen die voor te veel overlast zorgen en het planten van bomen die de hoofdgroenstructuur versterken. Ook in 2022 gaan wij hier mee door. De keuze van projecten is afhankelijk van de prioritering en de ervaren overlast. Biodiversiteit binnen en buiten de bebouwde kom Bij de herinrichting van plantsoenen houden we rekening met de waarde voor insecten, vogels en andere dieren, om zo de biodiversiteit binnen de bebouwde kom te stimuleren. Meer biodiversiteit is niet alleen goed voor insecten, vogels en andere dieren, maar vergroot ook de belevingswaarde voor onze inwoners. Wij zetten in op een gevarieerde groenvoorziening die aantrekkelijk is voor dieren én mensen.
Programmabegroting 2022
84
Klimaatadaptatie Een van de beste manieren om een klimaatbestendige buitenruimte te realiseren, is het toevoegen van groen en bomen aan de openbare ruimte. Wij hebben een lijst opgesteld van 30 projecten binnen de gemeente die bijdragen aan klimaatadaptatie en biodiversiteit. De komende jaren voeren we deze projecten uit, in samenwerking met bewoners en andere partijen. Een deel van deze projecten vallen ook binnen ons Landschapsontwikkelingsplan. Ecologisch en natuurvriendelijk beheer Buiten de bebouwde kom bevorderen we de biodiversiteit door aandacht te hebben voor natuurvriendelijk beheer. Zo hebben wij een natuurvriendelijker maaibeheer, waarmee we tot verschraling van onze bermen willen komen. Hierdoor gaan kruiden beter floreren. Het maaibeheer wordt aangestuurd door een tweejaarlijkse ecologische monitoring. Wij hebben veel aandacht geschonken aan de ontwikkeling van kennis over biodiversiteit binnen de gemeente (zowel binnen- als buitendienst). Wij willen deze kennis ook in de komende jaren verder blijven ontwikkelen. In 2022 actualiseren we het beheerplan voor de gemeentelijke bosgebieden. In het geactualiseerde plan zal het belang van recreatie en natuurwaarden sterker worden benadrukt. Daarnaast staat centraal dat het “winterwerk” uitgevoerd zal worden door de eigen onderhoudsdienst.