CConstaterende datBeesel
Koppel je AI →
Document · PDF

13.3.13 - 2026.09.14 VNG: 26/033 nazending stukken ALV 30-9-2026 VNG-inzet richting kabinet

Besluitvormende raadsvergadering 5 oktober 2026, gemeente BeeselBij agendapunt: VNG ledenbrieven (ter kennisname)130.538 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 8 van 16

Hiervoor wordt Akkoord (GALA) legt de basis voor een gerichte | een nieuwe specifieke uitkering (SPUK) opgesteld aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en | voor de periode 2027 tot en met 2029, waarbij de sociale basis. | middelen ontschot aan de gemeenten worden Het in 2025 gesloten Aanvullend Zorg en Welzijn | toegekend. Gemeenten zijn hierover geïnformeerd Akkoord (AZWA) bouwt hierop voort. Het is een | via een VNG-ledenbrief d.d. 23 april. De definitieve intensivering en concretisering van het IZA (dat ook | SPUK is gepubliceerd op 21 juli. van kracht blijft) en heeft de grootste impact op gemeenten vanwege de concrete en wederkerige | De AZWA middelen zijn als volgt opgebouwd: afspraken tussen het medisch en het sociaal domein. De VNG heeft in haar ALV van 28 | Financie- | Wat? | 2027 | 2028 | 2029 november 2025 met een ruime meerderheid van | ringsmiddel 97% ingestemd met de deelname aan het AZWA. | (bedragen x 1mln.) Met het AZWA is afgesproken dat de samenwerking | SPUK AWZA | Lokaal | 231 | 278 | 321 tussen partijen op het snijvlak van zorg en sociaal | Regionaal | 194 | 235 | 169 domein wordt versterkt. Hierbij is een mechanisme afgesproken voor het verschuiven van zorggeld | Kennis en | 3* | 3 | 4 naar gemeenten met oog op betere ondersteuning | coördinatierol van inwoners vanuit het sociaal domein.

Deze | GGD - direct aan GGD uitgekeerd afspraak geeft ruimte voor de vormgeving van de | Aan NPLV | 15 | 21 | 25 aansluiting tussen het sociaal domein en het | gebieden zorgdomein, en leidt tot structurele financiering | Subsidie | Middelen | 8* | 10 | 13 voor gemeenten wanneer deze gekoppeld is aan | gezonde | (mentale) gezonde besparing in de zorg (euro’s en arbeidscapaciteit). | school | school naar Deze aanpak is uniek en kan worden beschouwd als | GGD-GHOR een bestendiging van de beweging naar gezondheid | Totaal | 451 | 547 | 532 en preventie. Met de start van de uitvoering van het AZWA komt | *Alleen voor 2027 worden de middelen rechtstreeks aan het zwaartepunt van de activiteiten steeds meer te | de GGD of GGD GHOR uitgekeerd, zie SPUK AZWA. liggen bij de regionale en lokale partijen om deze verbinding te leggen, waarbij gemeenten een cruciale rol hebben. | VNG – programma AZWA Ook het nieuwe kabinet benadrukt in haar recent | Sinds 2023 heeft de VNG een speciaal programma- verschenen beleidsbrief de noodzaak om, samen | team voor het IZA en GALA, en sinds 2026 voor het met het sociaal domein en de publieke | AZWA. Het team zorgt voor de verbinding vanuit gezondheidszorg ervoor te zorgen dat mensen | gemeenten binnen de brede AZWA-structuur en langer gezond blijven en gelijkwaardige toegang | ondersteunt gemeenten.

Het team is laagdrempelig hebben tot welzijn en zorg, ongeacht waar ze | benaderbaar en fungeert als een centraal punt en wonen of hoeveel geld ze hebben. Het kabinet wil | vraagbaak voor gemeenten. De implementatie van daartoe een samenhangende aanpak van sociale | het AZWA en de transformatie naar de voorkant, problematiek om de beweging van zorg naar | naar ondersteuning en preventie, vraagt ook de gezondheid en welzijn versterken. Het kabinet zet | komende jaren om een uitgebreid en zorgvuldig daarbij in op stevige lokale teams die laagdrempelig | ingericht programma omdat de fase is aangebroken en dichtbij inwoners kunnen opereren. En op een | waarop de transformatie in de regio en bij individu- structurele samenwerking tussen het medisch en | ele gemeenten zijn beslag begint te krijgen en het sociaal domein. Zo kan zwaardere zorg vaker | gemeenten zullen moeten leveren. voorkomen worden. Het AZWA is daarvoor het fundament. 2 Vereniging van Nederlandse Gemeenten 3 Zo is een belangrijke afspraak uit dit akkoord is dat er in 2030 landelijke dekking moet zijn van vijf basisfunctionaliteiten. Het gaat dan om 1) laagdrempelige steunpunten, 2) sociaal verwijzen, 3) kansrijke start: Nu Niet Zwanger en Integrale Gezinspoli, 4) ketenaanpak overgewicht en obesitas volwassenen, en 5) valpreventie.

Daarnaast werken regio’s toe naar het (verder) implementeren van aanpakken op de Ontwikkelagenda 1 van het AZWA. Daarin is onderscheid te maken tussen lopende aanpakken (mentale-gezondheidsnetwerken en ketenaanpak overgewicht en obesitas kinderen) en nieuwe aanpakken (rookvrije start, nicotinevrij, ketenaanpak dementie en multi- problematiekaanpak). Met deze basisfunctionaliteiten wordt een beteke- nisvolle stap gezet in het versterken van de sociale basis en het stimuleren van samenwerking tussen het medische en het sociaal domein. Tegelijkertijd vormt de vormgeving ervan een uitdaging voor de ambitie om te komen tot een integrale benadering van gezondheid en een gezonde samenleving. Hoe zorgen we dat de oplossingen de eigenheid van het sociaal domein blijven onderkennen? Dit vraagt om gerichte ondersteuning van gemeen- ten de komende jaren. De waarde van het sociaal domein ligt immers in het aansluiten op de leefwe- reld van de mensen en meer collectieve aanpakken gericht op een integrale benadering van gezondheid en een gezonde samenleving. De SPUK AZWA kent een doorlooptijd van de drie jaar. In deze periode moeten de fundamenten van de transformatie zoals beschreven in deze notitie vorm krijgen. Dit vraagt veel van gemeenten en de IZA-regio’s waarin zij samenwerken.

Een gericht ondersteuningsprogramma, dat voortbouwt op ervaringen van de afgelopen jaren en de transfor- matie ondersteunt, faciliteert en begeleidt, heeft hierbij een cruciale meerwaarde. Een traditioneel ondersteuningsprogramma volstaat daarbij niet. Onderdelen van het Programma AZWA 2027 - 2030 1. Verbindende schakel In 2026 heeft de concrete uitwerking van de afspraken in zorgakkoorden centraal gestaan. De komende jaren zullen binnen de transformatieopgave steeds nieuwe uitwerkingsvragen naar boven komen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de bewijslast die nodig gaat zijn om tot structurele financiering te komen voor gemeenten voor onderdelen uit de ontwikkelagenda van het AZWA. De VNG is een van de systeempartijen, naast ZN en VWS en heeft daarmee een dragende rol binnen AZWA. We staan samen aan de lat om de samenhang te organiseren en domein overstijgend resultaten te boeken op de inhoudelijke doelen van AZWA. Dit vraagt actieve betrokkenheid en samenwerking binnen de governance die rondom het AZWA-akkoord is opgebouwd. VNG brengt het perspectief van het sociaal domein en de ervaringen en behoeften van gemeenten in op landelijke (werk) tafels en in netwerken en is hierin de verbindende schakel. 2. Werken, leren en implementeren Hoe geef je transformatie vorm? Welke uitdagingen komen daarbij kijken? Elke regio zal hiermee op eigen wijze aan de slag gaan.

Regio’s kunnen van elkaar leren, en dat staat centraal in deze bouwsteen. In de ondersteuningsactiviteiten van deze bouwsteen wordt daarom ingegaan ervaringen die regio’s opdoen, het leren van elkaar, maar ook het gebruiken van de uitkomsten van dergelijke activiteiten voor het landelijk verbeteren van wat nodig is om de transformatie van de grond te trekken. Gewerkt zal worden met maandelijkse bijeenkomsten regiocoördinatoren, leerateliers, intervisiebijeenkomsten, verdiepende sessies rondom thema’s gericht op het hoe, regiobijeenkomsten. Het netwerk van regiocoördinatoren dat is ingericht en waarmee kennis en ervaring heel laagdrempelig wordt gedeeld, speelt hierbij een belangrijke rol. In dit onderdeel zal tevens samengewerkt worden met het Platform Sociaal Domein, daar waar het de casuïstiek en leerbehoefte van individuele gemeenten betreft. Daar kan PSD maatwerk leveren, en via de feedbackloop het programma voeden. 3. Ontwikkeling producten In 2026 is samengewerkt met ketenpartijen om onder andere formats en handreikingen te ontwikkelen voor de regionale werkagenda, verschillende basisfunctionaliteiten alsmede aanpakken uit de ontwikkelagenda, de regionale preventie infrastructuur en de samenwerking met regionale eerstelijns samenwerkingsverbanden.

Verwacht wordt dat de komende jaren enerzijds wijzigingen in bestaande en anderzijds aanvullende producten (handreikingen, concrete aanpakken) nodig zijn ter ondersteuning van onder meer bewijslast (die aantoont dat de inzet vanuit het sociaal domein leidt tot vermindering van lasten (middelen en/of personeel) in het zorgdomein) en het faciliteren van de samenwerking tussen het zorg- en het sociaal domein. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 4 4. Informeren Dit betreft algemene informerende communicatie naar alle gemeenten. Om de transformatie in zorg en sociaal domein vorm te kunnen geven is het immers cruciaal dat alle gemeenten weten voor welke concrete opgaven ze staan en hoe het zorgdomein hiervoor wordt ingericht. Denk daarbij aan vragen als: Wat is die transformatieopgave concreet? Wat zijn basisfunctionaliteiten? Wat is de gereedschapskist? Wat is de RPI? Wat zijn de aanpakken op de ontwikkelagenda? Wat is een RESV? Wat is een hecht wijkverband? Hoe verhouden de dingen zich tot elkaar? Voor de uitvoering zullen we zoveel mogelijk tripartiet werken, samen met VWS en ZN zodat er eenduidige communicatie naar alle partijen plaats vindt. Niet alleen naar gemeenten, maar naar zorgpartijen, welzijnspartijen, zorgverzekeraars, GGD-en, vrijwilligers en burgerinitiatieven. Daarbij zullen vanzelfsprekend de specifieke behoeften van gemeenten geborgd worden.

Gebruik zal gemaakt worden van communicatiemiddelen als website, nieuwsbrieven, FAQ’s, visuals, praatplaten, webinars. Bij de definitieve invulling van het vervolgprogramma AZWA wordt uiteraard rekening gehouden met de wensen en behoeften aan ondersteuning vanuit de gemeenten. Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 2514 JS Den Haag +31 70 373 83 93 info@vng.nl augustus 2026

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl | vng.nl 1/2 Voorstel aan de Algemene ledenvergadering Datum ALV : 30 september 2026 Agendapunt : Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting Kenmerk : 4479 Onderwerp Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting In te stemmen met het Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting Aanleiding Voor veel woningzoekenden is het moeilijk om passende en betaalbare woonruimte te vinden. Aanvullende vormen van huisvesting, zoals flexwoningen, transformatie en woningdelen, kunnen sneller extra woonruimte bieden voor verschillende groepen, waaronder statushouders. Toelichting Het akkoord tussen het Rijk, VNG, IPO en Aedes geeft de brede volkshuisvestelijke aanpak een gezamenlijke impuls. De inzet sluit daarmee aan bij de lijn uit het plan ‘Van Wachtstand naar Werkstand’, dat in november 2025 met 98% van de stemmen door de ALV is onderschreven . Binnen die aanpak spreken partijen de ambitie af om bestaande achterstanden bij de huisvesting van statushouders weg te werken en om gedurende drie taakstellingsperioden vanaf 1 januari 2027 voor 20% van de te huisvesten statushouders aanvullende vormen van huisvesting in te zetten. Gemeenten en corporaties kunnen deze woonplekken, passend bij de lokale opgave, ook inzetten voor andere woningzoekenden.

Voor de VNG is belangrijk dat de afspraken uitvoerbaar zijn voor gemeenten: er ontstaat geen nieuwe wettelijke taakstelling, zoveel mogelijk wordt aangesloten bij bestaande afspraken en toezichtstructuren en het Rijk biedt vanaf ondertekening ondersteuning en pakt bekende knelpunten aan. De financiële en organisatorische uitvoerbaarheid wordt onafhankelijk getoetst en waar nodig kunnen aanvullende maatregelen worden genomen of ambities worden bijgesteld. Voldoende investeringscapaciteit van woningcorporaties blijft daarbij essentieel voor zowel de reguliere volkshuisvestelijke opgave als aanvullende huisvesting. De VNG ondersteunt de inzet om die financiële positie structureel te versterken. Het VNG-bestuur adviseert de ALV positief over het akkoord. Gevraagd besluit Toelichting op hoofdlijnen Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2/2 Proces Bij instemming van de ALV zal de VNG namens de gemeenten het akkoord ondertekenen.

Bijlage(n) Akkoord Aanvullende vormen van huisvesting Tekst voor stemsheet: Stemt u in met het Akkoord Aanvullende vormen van huisvesting? 1 = ja 2 = nee Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting Samen werken aan passende huisvesting voor een brede groep woningzoekenden Versie 28 augustus 2026 voor achterbanconsultaties 1 1 INLEIDING OVER HET AKKOORD AANVULLENDE VORMEN VAN HUISVESTING Partijen1 spreken met het ‘Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting’ hun gezamenlijke ambitie uit om aanvullende vormen van huisvesting voor een brede groep woningzoekenden te versnellen en op te schalen. Met dit akkoord zetten zij zich gezamenlijk in om tot en met 2028 invulling te geven aan een samenhangende aanpak, waarmee meer passende aanvullende vormen van huisvesting worden gerealiseerd en de druk op zowel de woningmarkt als de asielopvang wordt verminderd. AANLEIDING Het woningtekort is een van de grootste maatschappelijke vraagstukken van dit moment. Op dit moment zijn bijna 400.000 huishoudens op zoek naar een woning2. Voor veel woningzoekenden is het vinden van passende huisvesting een grote uitdaging. Voor mensen met een laag of middeninkomen geldt dit in het bijzonder. Grote aantallen starters, statushouders3 en aandachtsgroepen en anderen wachten op een sociale huurwoning.

Daarnaast moet er in de komende jaren rekening worden gehouden met de huisvesting van ontheemden uit Oekraïne die als sinds het uitbreken van de oorlog in tijdelijke opvangvoorzieningen wonen. De optelsom van de opgaven groeit, terwijl de uitvoeringskracht, het draagvlak en de financiële ruimte onder druk staan. De druk op de woningmarkt heeft verstrekkende maatschappelijke gevolgen en deze situatie is voor veel doelgroepen niet langer houdbaar. De uitzichtloosheid onder jongeren groeit en het risico op dakloosheid neemt toe. Steeds meer mensen, waaronder starters, ervaren belemmeringen bij het bouwen aan een eigen toekomst in onze samenleving. Daarnaast zijn de knelpunten in de huisvesting van statushouders een belangrijke factor voor aanhoudende druk op de asielopvang van het COA en worden statushouders daardoor belemmerd bij hun inburgering en integratie. Op veel plaatsen werken gemeenten, woningcorporaties, provincies en andere partijen al dag in dag uit aan deze ingewikkelde opgave. Partijen blijven zich dan ook onverminderd inzetten op de uitbreiding van de woningvoorraad, onder meer via de Woondeals, de Nationale Prestatieafspraken en de Wet versterking regie volkshuisvesting. Hoewel deze structurele inzet onmisbaar blijft, biedt het op dit moment onvoldoende antwoord op de urgentie van de huidige opgave.

Met dit akkoord geven Partijen een impuls aan aanvullende vormen van huisvesting om het aantal woonruimten structureel te vergroten en de realisatie ervan te versnellen, zodat onder andere de uitstroom van statushouders naar passende huisvesting kan worden versneld en verbeterd. Leeswijzer • Hoofdstuk 2: de maatschappelijke opgave en de ambities van de partijen; • Hoofdstuk 3: de afspraken die moeten leiden tot de realisatie van de doelen; • Hoofdstuk 4: de samenwerkingsafspraken, governance, evaluatie & monitoring; • Hoofdstuk 5: de beschikbare financiële regelingen en middelen; • Hoofdstuk 6: slotbepalingen • Bijlagen (Begrippenlijst, Factsheet Regelingen, Opgaven voor doorontwikkeling) 1 De ondertekenende partijen zijn: VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten namens alle gemeenten), IPO (Interprovinciaal Over leg namens alle provincies), Aedes (Vereniging van woningcorporaties, namens alle woningcorporaties) en de Ministeries van Binnen landse Zaken en Justitie en Veiligheid. 2 Volkshuisvesting Nederland (2026), Het statistisch woningtekort uitgelegd. URL: Het statistisch woningtekort uitgelegd | Home | Volkshuisvesting Nederland 3 In wet- en regelgeving wordt doorgaans gesproken van vergunninghouders of van vreemdelingen aan wie een verblijfsvergunning asiel is verleend.

In dit rapport wordt omwille van de herkenbaarheid en leesbaarheid de meer gangbare term statushouder gebruikt. Dit wordt ook toegelicht in de begrippenlijst in de bijlage. 2 2 MAATSCHAPPELIJKE OPGAVE EN GEZAMENLIJKE AMBITIE 2.1 MAATSCHAPPELIJKE OPGAVE Het huisvesten van mensen die om uiteenlopende redenen dringend opzoek zijn naar een woning vormt een grote maatschappelijke opgave. Voor veel van deze mensen is het kopen van een woning of het huren in de vrije sector niet of nauwelijks bereikbaar. Zij zijn daardoor vaak aangewezen op een sociale- of een middenhuurwoning. Juist in deze segmenten is de schaarste groot en liggen de wachttijden voor een sociale huurwoningen in twee derde van de regio’s boven de zes in en in een derde boven de acht jaar.4 De gevolgen hiervan reiken verder dan de woningmarkt alleen. Begin juli verbleven er ca 12.3005 te huisvesten statushouders langer dan 14 weken in de opvang, waardoor opvangplekken bezet blijven en de druk op het asielstelsel toeneemt. Ook in de maatschappelijke opvang, beschermd wonen en andere zorgvoorzieningen stagneert de uitstroom door een gebrek aan voldoende passende woonruimte. Tegelijkertijd kunnen ook veel jongeren, starters, (dreigend) daklozen, mensen met medische of sociale problemen en andere woningzoekenden hun wooncarrière niet starten of vervolgen.

Hoewel inzet6 op de realisatie van reguliere woningbouw een deel van de oplossing kan zijn voor de uitbreiding van de woningvoorraad, zien we dat dit onvoldoende antwoord geeft op de urgentie van de huidige opgave. Aanvullende vormen van huisvesting zijn daarom een noodzakelijke aanvulling op reguliere woningbouw: woonvormen die sneller kunnen worden gerealiseerd, beter aansluiten bij uiteenlopende woonbehoeften en de beschikbare woonruimte efficiënter benutten. 2.2 GEZAMENLIJKE AMBITIES Partijen verbinden zich met dit akkoord aan de onderstaande twee samenhangende ambities die het uitgangspunt vormen voor de afspraken in de volgende hoofdstukken. 1. Meer passende woonruimten voor een brede groep woningzoekenden Partijen willen het aantal passende woonruimten vergroten door aanvullende vormen van huisvesting op te schalen om zo sneller meer mensen te kunnen huisvesten. Daarmee zetten zij in op: • het versnellen van de realisatie van woonruimten, door in te zetten op woonvormen die sneller kunnen worden gerealiseerd dan reguliere woningbouw; • het woningaanbod aanvullen7, door extra woonruimten toe te voegen en de bestaande woningvoorraad beter te benutten. Aanvullende vormen van huisvesting dragen daarmee bij aan het verminderen van de druk op de reguliere sociale huurvoorraad en het bevorderen van de doorstroming op de woningmarkt.

Afhankelijk van de gekozen woonvorm ligt het accent op versnelling, op uitbreiding van het woningaanbod of op beide. 4 Rigo (2025). Stand van de woonruimteverdeling. 5 Dit getal komt niet één-op-één overeen met de achterstand op de taakstelling huisvesting vergunningshouders. Hoewel gemeenten de achterstand hebben ingelopen in het afgelopen half jaar, bedraagt deze nu nog 8.900 6 Onder andere via de Woondeals, de Nationale Prestatieafspraken en de Wet versterking regie op de volkshuisvesting 7 Een deel van de aanvullende vormen van huisvesting telt ook mee in de realisatie van de nieuwbouwopgave . Dit gaat om flexwoningen en zelfstandige woningen gerealiseerd via transformatie . Als deze voldoen aan de definitie van een sociale huurwoningen onde r de Wet versterking regie op volkshuisvesting, tellen deze als sociale huurwoning mee in de afgesproken nieuwbouwopgave en kunnen daarbij bijdragen aan het realiseren van de betaalbaarheidsdoelstellingen. Inzet van dit bestuurlijk akkoord is dat deze aanvullende vormen van huisvesting leiden tot extra woonruimte op de korte termijn door versnelling, voor de lange termijn vallen deze woningen binn en de totale woningbouwopgave. Andere woonvormen, zoals woningdelen en andere onzelfstandige woonvormen tellen niet mee voor de landelijke woningbouwdoelstelling en daarmee ook niet door de betaalbaarheidsdoelstelling. 3 2.

Aanvullende vormen van huisvesting inzetten voor statushouders Gemeenten hebben een bestaande wettelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders. Statushouders vallen onder de bovengenoemde brede doelgroep, maar de problemen bij het realiseren van deze opgave en de druk die dit veroorzaakt op zowel de asielopvang als de reguliere woningmarkt vragen om extra aandacht. Partijen spreken daarom af gezamenlijk een extra impuls te geven aan de invulling van deze verantwoordelijkheid door de inzet van aanvullende vormen van huisvesting. Aanvullende vormen van huisvesting worden daarbij ingezet voor: • het wegwerken van de bestaande achterstand op de taakstelling huisvesting vergunningshouders8 binnen de komende drie taakstellingsperioden9, wat de asielopvang ontlast. • 20% van de te huisvesten statushouders in de komende drie taakstellingsperioden10. Hiermee wordt gebouwd aan een huisvestingssegment dat de druk op de woningmarkt vermindert. Deze twee groepen vormen daarmee het minimumstreven binnen de brede doelgroep. Gemeenten en woningcorporaties behouden daarbij ruimte om, passend bij de lokale situatie, aanvullende vormen van huisvesting in te zetten voor een brede groep woningzoekenden en binnen projecten een evenwichtige doelgroepenmix te realiseren om zo meer lokaal draagvlak te creëren.

2.3 DEFINITIE AANVULLENDE VORMEN VAN HUISVESTING Onder aanvullende vormen van huisvesting verstaan we woonruimten conform het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)11, niet zijnde opvangplekken, die op een manier afwijken van een permanente zelfstandige (nieuwbouw)woning. Bijvoorbeeld, maar niet uitputtend: • Nieuwe of bestaande woonruimten in verplaatsbare woningen, zoals flexwoningen • Nieuw toegevoegde woonruimten in gebouwen die voorheen een andere functie hadden, zoals kantoren of zorgpanden (transformatiewoningen • Woningdelen in bestaande sociale huurwoningen • Nieuwe of bestaande onzelfstandige woonruimten. Het uitgangspunt is daarbij dat bewoners met deze huisvesting op een gezonde en veilige manier een start kunnen maken met hun wooncarrière. 2.4 AANVULLENDE VORMEN VAN HUISVESTING ALS ONDERDEEL VAN EEN WOONCARRIÈRE Iedereen die in Nederland een bestaan opbouwt of opnieuw begint, verdient een passende woonruimte van waaruit dat mogelijk is. Een passende woonruimte is veilig, betaalbaar, menswaardig en biedt perspectief op maatschappelijke participatie, werk en waar van toepassing, een succesvolle inburgering. Wat passend is, verschilt per huishouden en kan in de loop van de tijd veranderen.

De woonbehoefte van een student is anders dan die van een gezin en ook persoonlijke omstandigheden, de levensfase en de situatie op de woningmarkt bepalen welke woonvorm op een bepaald moment het beste aansluit. Vanuit dat uitgangspunt beschouwen Partijen aanvullende vormen van huisvesting als een volwaardig onderdeel van het woonaanbod als onderdeel, of eerste stap, van een wooncarrière. Zij bieden voor verschillende doelgroepen een passende tussenstap of startpositie, waarna bewoners kunnen doorstromen 8 Het doel is dat gemeenten de achterstand primair middels aanvullende vormen van huisvesting wegwerken. Wanneer dat vanwege de samenstelling van het huishouden en/of vanwege de lokale context passender is, kunnen ook andere vormen van huisvesting, zoals bestaande sociale huurwoningen, hiervoor worden ingezet, 9 Dit gaat om taakstellingsperiodes 2027-I, 2027-II en 2028-I. De termijnen die passen bij de door de provincie gevoerde IBT-beleid zijn leidend. Zie paragraaf 3.4 voor verdere uitleg. 10 Op het moment van ondertekening zijn de taakstellingen 2027-I, 2027-II en 2028-I nog niet bekend. De opgave wordt daarom bepaald door drie keer 20% van de taakstelling van 2026-II te nemen. Die opgave wordt ook niet tussentijds bijgesteld . 11 Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), Stb.

2018, 291, zoals nadien gewijzigd , geraadpleegd via wetten.nl - Regeling - Besluit bouwwerken leefomgeving - BWBR0041297. Hierbij geldt het kwaliteitsniveau dat het Bbl voor de betreffende situatie voorschrijft. Het Bbl kent daarbij verschillende regimes voor onder meer nieuwbouw, bestaande bouw, verbouw en tijdelijke bouwwerken. 4 naar een andere woonvorm wanneer hun woonbehoefte daarom vraagt. Hierdoor komen woonruimten weer beschikbaar voor nieuwe bewoners voor wie deze woonvorm op dat moment passend is. De passende verblijfsduur verschilt per woonvorm, doelgroep en huishoudenssamenstelling. Zo kan een flexwoning gedurende langere tijd passend zijn voor een gezin, terwijl een gedeelde woonvorm vooral geschikt kan zijn als eerste stap voor een eenpersoonshuishouden richting zelfstandige huisvesting. Een goede mogelijkheid tot doorstroming vanuit aanvullende vormen van huisvesting naar passende vervolghuisvesting is daarom een belangrijke randvoorwaarde voor het succes van deze huisvestingsvormen. Voor statushouders helpt dit onder andere om sneller een veilige basis te hebben van waaruit zij hun inburgering en deelname aan de samenleving kunnen voortzetten. 2.5 TE HUISVESTEN DOELGROEPEN Aanvullende vormen van huisvesting kunnen voor verschillende groepen woningzoekenden een passende oplossing bieden.

Welke doelgroepen lokaal het meest gebaat zijn bij deze woonvormen verschilt per gemeente of regio en vraagt om lokaal maatwerk. Gemeenten en woningcorporaties zetten aanvullende vormen van huisvesting in ieder geval in voor een deel van de te huisvesten statushouders. Daarnaast bepalen zij gezamenlijk welke andere doelgroepen, gelet op de lokale woningmarkt en maatschappelijke opgaven, in aanmerking komen voor deze woonvormen. Partijen zien een evenwichtige doelgroepenmix als een kans om bij te dragen aan maartschappelijk draagvlak, leefbaarheid in buurten en de bestuurlijke haalbaarheid van projecten. Voor voormalige alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) die vanuit een kleinschalige opvanglocatie (kso) doorstromen naar vervolghuisvesting12, kunnen aanvullende vormen van huisvesting eveneens een passende oplossing bieden. Gemeenten met een kso kunnen, passend bij de lokale situatie, aanvullende vormen van huisvesting voor deze groep inzetten. 12 Voormalige amv’s zijn reeds meegeteld voor de taakstelling huisvesting vergunninghouders bij plaatsing in een kso. De vervolghuisvesting van deze groep vormt daarom geen afzonderlijke ambitie of aanvullende opgave binnen dit akkoord en telt ni et mee voor de in paragraaf 2.2 opgenomen kwantitatieve ambities.

5 3 GEZAMENLIJKE AFSPRAKEN De gezamenlijke ambities uit hoofdstuk 2 vragen om een gezamenlijke inzet van het Rijk, gemeenten, woningcorporaties en provincies in een samenhangende aanpak waarin Partijen lokaal, regionaal en landelijk samenwerken aan de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. De afspraken vormen een samenhangende en wederkerige uitvoeringsaanpak: vanaf de start worden reeds bekende knelpunten aangepakt en wordt concrete ondersteuning voor de lokale uitvoering beschikbaar gesteld. Gemeenten en woningcorporaties kunnen daarmee bestaande initiatieven voortzetten en nieuwe mogelijkheden ontwikkelen, terwijl Rijk en provincies vanuit hun eigen verantwoordelijkheden bijdragen aan het creëren van de randvoorwaarden die voor realisatie nodig zijn. Hieronder wordt ingegaan op de afspraken. Per afspraak wordt uiteengezet welke taken en verantwoordelijkheden de verschillende partijen hebben en welk tijdspad geldt voor de uitvoering daarvan. 3.1 BEKENDE EN NIEUWE KNELPUNTEN AANPAKKEN Aanvullende vormen van huisvesting zijn niet nieuw. Gemeenten en corporaties realiseren op verschillende plekken al flexwoningen, transformatiewoningen, doorstroomlocaties of woningdelen. Uit deze praktijk is ook al bekend wat de realisatie regelmatig vertraagt of belemmert.

Partijen zien op dit moment vier samenhangende knelpunten die bijzondere aandacht vragen en prioriteit krijgen: het vinden en benutten van locaties, de financiële haalbaarheid van projecten, belemmeringen in wet- en regelgeving en het gebrek aan uitvoeringscapaciteit en specialistische kennis. Vanaf de start van het akkoord worden acties in gang gezet om deze bekende knelpunten aan te pakken. Tegelijkertijd worden nieuwe en lokaal specifieke knelpunten gericht opgehaald en waar mogelijk opgelost. Hieronder lichten we dit toe. 3.1.1 Locaties: nieuwe vinden en (beter) benutten van bestaande Een geschikte locatie is een belangrijke voorwaarde om aanvullende vormen van huisvesting te kunnen realiseren. Dat kan gaan om grond voor nieuwe woonruimten, transformatie van bestaande gebouwen of mogelijkheden binnen de bestaande woningvoorraad (beter) benutten. Daarbij moet de schaarse ruimte in Nederland verdeeld worden over onder meer infrastructuur, industrie, natuur, maatschappelijke functies en wonen. Ook netcongestie en stikstofuitstoot beperken de beschikbaarheid van geschikte locaties.13 Het vinden van geschikte locaties vormt dan ook voor veel gemeenten een uitdaging. In de praktijk zijn bijvoorbeeld niet altijd potentiële locaties in beeld bij gemeenten of blijken zij bij nadere uitwerking moeilijk realiseerbaar.

Daarbij geldt dat niet alle locaties geschikt zijn voor de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting, bijvoorbeeld omdat niet aan milieueisen wordt voldaan of omdat het niet lukt om de businesscase sluitend te krijgen. Ook geldt dat omvang van huishoudens een rol speelt omdat het, bijvoorbeeld, voor corporaties nu soms al lastig is om grote gezinnen te huisvesten. Daarom wordt ingezet op het beter inzichtelijk maken en benutten van beschikbare locaties. Gemeenten kunnen ondersteuning krijgen bij het identificeren en beoordelen van kansrijke locaties. Ook leegstaand vastgoed dat mogelijk geschikt is voor transformatie wordt hierbij meegenomen. Daarnaast wordt gekeken naar het potentieel van Rijksvastgoed en naar vastgoed en gronden van grote particuliere eigenaren die een mee willen werken aan aanvullende vormen van huisvesting. 3.1.2 Financiële haalbaarheid van projecten Aanvullende vormen van huisvesting vragen om een initiële investering in de transformatie en realisatie en brengen daarnaast exploitatiekosten met zich mee.

Denk aan afschrijving en onderhoud van het vastgoed, (zoals locatie- en inrichtingskosten), sociaal beheer, sociale begeleiding, gemeenschapsvorming waar dat voor een duurzaam en leefbaar project noodzakelijk is en uitvoeringskosten bij gemeenten en corporaties 13 Dit blijkt onder andere uit IPO: Nationale rapportage randvoorwaarden woningbouw 2025 6 (zoals kosten voor participatie). In de praktijk kan de businesscase echter niet altijd sluitend worden gemaakt en is er vaak sprake van een onrendabele top. Hiervoor zijn verschillende financiële regelingen beschikbaar, waaronder de nieuwe doelgroepflexibele regeling (DFR)14. Gemeenten kunnen deze regelingen inzetten voor hun planvorming en realisatie. Tegelijkertijd wordt op landelijk niveau vanaf de start ingezet op het ontwikkelen van businesscases voor verschillende aanvullende vormen van huisvesting en onderzocht in hoeverre het bestaande pakket aan regelingen toereikend is voor verschillende typen projecten en contexten. Hierin is ook specifieke aandacht voor de vraag of de middelen nu in voldoende mate bij corporaties terecht komen. Over het laatste punt lopen sinds september gesprekken tussen Aedes en het Rijk, waarbij de VNG ook wordt betrokken. De initiële investering in de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting zal in veel gevallen door een woningcorporatie moeten worden gedaan.

Partijen erkennen dat de financiële situatie van woningcorporaties onder druk staat en dat hun investeringscapaciteit moet toenemen om deze ambitie te kunnen realiseren. Partijen constateren dat het structureel verbeteren van de investeringscapaciteit van woningcorporaties een randvoorwaarde is voor het realiseren van voorliggende urgente opgave. Partijen spannen zich ook buiten dit akkoord in voor het vinden van een oplossing voor dit knelpunt. 3.1.3 Wet- en regelgeving Bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting gelden eisen op het gebied van onder meer ruimtelijke ordening, technische kwaliteit, geluid, milieu en veiligheid. Deze eisen dienen publieke belangen. Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat bestaande regels of de toepassing daarvan de realisatie op kansrijke locaties bemoeilijkt. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is de doorlooptijd en onzekerheid die ontstaan door o.a. bezwaar- en beroepsprocedures. Zeker bij projecten die snel gerealiseerd moeten worden, kunnen deze procedures grote gevolgen hebben voor de planning en haalbaarheid. Een zorgvuldige belangenafweging en rechtsbescherming blijven daarbij vanzelfsprekend van belang. De opgave is daarom om binnen die randvoorwaarden te bezien hoe procedures zo voorspelbaar en voortvarend mogelijk kunnen worden doorlopen en hoe gemeenten daarbij kunnen worden ondersteund.

Daarbij wordt voortgebouwd op recente wettelijke maatregelen om woningbouwprocedures te versnellen.15 Partijen bezien vanuit die basis waar in de praktijk nog aanvullende knelpunten en ondersteuningsbehoeften bestaan. Partijen onderzoeken daarom gericht waar binnen bestaande kaders meer ruimte kan worden benut en waar experimenten kunnen bijdragen aan versnelling, zonder afbreuk te doen aan een veilige en kwalitatief volwaardige woningen en woonomgeving. Zo wordt gewerkt aan een experiment met gerichte verruimingen binnen het omgevingsrecht, zoals op het gebied van bouwtechnische eisen en omgevingsfactoren. Dit sluit aan bij de vereenvoudigingsopgave van het kabinet en de uitwerking van de actieagenda STOER. Vereenvoudiging moet uiteindelijk leiden tot een goede balans tussen beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Vereenvoudiging bevat naast het schrappen van overbodige eisen en wet- en regelgeving, het beter benutten van bestaande ruimte en het verbeteren van uitvoering en samenwerking. Ook begrijpelijke uitleg en praktische toepasbaarheid zijn essentieel voor het versnellen van opgaven. Daarnaast wordt de Wet vaste huurcontracten door gemeenten en corporaties soms als belemmerend ervaren bij het aanbieden van tijdelijke huisvesting in aanvullende vormen van huisvesting.

Om te bekijken waar de huidige regels in de praktijk problemen opleveren en wat realistische opties zijn om hieraan iets te doen, heeft de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening een bredere verkenning naar het stelsel van vaste en tijdelijke huurcontracten gestart.16 14 Deze regelingen worden nader toegelicht in hoofdstuk 5. 15 Sinds 1 juli 2026 gelden voor aangewezen besluiten over woningbouwprojecten procedurele versnellingen op grond van de Wet versterking regie volkshuisvesting en het Omgevingsbesluit. 16 Consultatie start voor wetsvoorstel passende huurcontracten | Rijksoverheid.nl 7 3.1.4 Capaciteit en kennis De mogelijkheden om aanvullende vormen van huisvesting te realiseren, verschillen sterk tussen gemeenten. Sommige gemeenten hebben al veel ervaring, terwijl andere gemeenten specialistische kennis of capaciteit missen om een initiatief van locatieverkenning naar besluitvorming en realisatie te brengen. Ook vraagt de ontwikkeling van aanvullende woonvormen om samenwerking tussen het ruimtelijke en sociale domein dat nog niet altijd vanzelfsprekend goed lukt binnen iedere gemeente. Daarom komt vanaf de start van het akkoord uitvoeringsgerichte ondersteuning beschikbaar voor gemeenten en corporaties die daar behoefte aan hebben.

Deze ondersteuning kan afhankelijk van de behoefte bijvoorbeeld bestaan uit extra uitvoeringskracht op het vlak van het vinden en beoordelen van locaties, projectleiding, businesscases, juridische expertise en praktische hulpmiddelen voor besluitvorming en participatie. Daarmee ontstaat als het ware een continuüm van ondersteuning. Dit wordt verder toegelicht in paragraaf 3.2 3.1.5 Nieuwe of lokaal specifieke knelpunten Niet alle belemmeringen zijn landelijk hetzelfde of vooraf bekend. Daarom blijft er ruimte om gedurende de uitvoering nieuwe en lokaal specifieke knelpunten kenbaar te maken. Partijen bouwen daarbij voort op wat al bekend is. Bekende knelpunten bij gemeenten, woningcorporaties, provincies, VNG, Aedes en het Rijk worden eerst samengebracht. Aanvullend wordt op een laagdrempelige manier opgehaald welke bijzondere of nog niet bekende knelpunten lokaal spelen. Gemeenten en woningcorporaties worden daarbij niet onnodig opnieuw bevraagd. Waar een knelpunt lokaal kan worden opgelost, wordt de beschikbare ondersteuning ingezet. Knelpunten die om landelijke maatregelen vragen, worden gezamenlijk geanalyseerd en via de governance van dit akkoord gekoppeld aan een passende vervolgstap zodat een werkwijze voor knelpuntensturing ontstaat.

Daarbij worden concrete knelpunten uit de praktijk snel op de juiste tafel gebracht, zodat betrokken partijen gezamenlijk kunnen werken aan een oplossing. Wat is de afspraak: Partijen spreken af om vanaf de start van het akkoord bekende knelpunten gericht aan te pakken en tegelijkertijd nieuwe en lokaal specifieke knelpunten snel zichtbaar te maken en waar mogelijk op te lossen. De ervaringen uit de uitvoering worden gebruikt om de ondersteuning, financiële instrumenten en overige randvoorwaarden gedurende de looptijd van het akkoord verder te verbeteren. Wie gaat wat doen en wanneer: 1. Kansrijke maatregelen direct in gang zetten: • VNG verkent hoe gemeenten grote particuliere vastgoed- en grondeigenaren gericht kunnen benaderen om kansen voor de inzet van vastgoed en grond voor aanvullende vormen van huisvesting in beeld te brengen. Daarbij wordt waar mogelijk gebruikgemaakt van ervaringen van onder meer de G4 en andere gemeenten. In de verkenning wordt bezien of en op welke wijze deze ervaringen aanknopingspunten bieden voor een bredere toepassing door andere gemeenten, waaronder kleinere en middelgrote gemeenten. De uitkomsten van de verkenning zijn begin januari 2027 beschikbaar. • BZK laat het Rijksvastgoedbedrijf de bestaande verkenning van 2023 naar woningbouwmogelijkheden actualiseren en verbreden, met specifieke aandacht voor aanvullende vormen van huisvesting.

Deze verkenning is uiterlijk in Q1 2027 gereed. Via de ondersteuningsstructuur worden op kansrijke locaties waar passend stappen op gezet. • BZK geeft een experiment vorm met afgewogen en gerichte verruimingen in het omgevingsrecht, zodat het omklappen van opvang naar huisvesting en de ontwikkeling van nieuwe huisvesting op concrete locaties kunnen worden bevorderd en versneld17. Gemeenten kunnen hiervoor concrete projecten identificeren en aanmelden. De ambitie is dat het experiment start in het tweede kwartaal van 2027. 17 Daarbij wordt voor concrete projecten eerst bezien welke ruimte het bestaande omgevingsrecht en het voor de betreffende situa tie toepasselijke Bbl-regime reeds bieden. 8 • BZK verkent de mogelijkheden voor een gezamenlijke aanbesteding van flexwoningen door het Rijksvastgoedbedrijf. Hierbij worden de geleerde lessen uit eerdere pilots meegenomen. Hiervoor is inzicht nodig in beschikbare locaties, benodigde middelen en in de gewenste typen flexwoningen waaraan behoefte bestaat. Deze verkenning is afgerond in het vierde kwartaal van 2026.

• BZK onderzoekt of en op welke wijze een experiment onder de Woningwet vorm kan krijgen of corporaties een verruimde bevoegdheid kunnen krijgen om aan andere organisaties, zoals het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), woonruimte te verhuren zodat aanvullende huisvesting kan worden georganiseerd op locaties in combinatie met asielopvang, om zo de flexibele schil in potentie groter te maken. Daarbij geldt dat verhuur aan COA uitsluitend ziet op gebruik voor opvang. Het experiment geeft COA geen rol bij de toewijzing van reguliere sociale huurwoningen aan statushouders, asielzoekers of andere woningzoekenden. Inzet is om dit experiment in het vierde kwartaal van 2026 vorm te geven en te starten in 2027. Dit wordt in samenwerking met Aedes en COA vormgegeven. 2. Gedeeld beeld knelpunten en werkwijze voor oplossingen • BZK, IPO en Aedes verzamelen en bundelen de beschikbare kennis over specifieke knelpunten die gemeenten en corporaties ervaren bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting in een helder en gedragen overzicht. Dit overzicht is uiterlijk 15 november 2026 gereed. De bevindingen van de kwartiermakers versnelling huisvesting van onder andere statushouders die in opdracht van BZK, VNG en Aedes met gemeenten en corporaties in gesprek zijn gegaan over knelpunten worden hierin meegenomen.

• VNG en Aedes zetten, in afstemming met IPO en BZK eind 2026 een laagdrempelige inventarisatie uit onder gemeenten en corporaties naar de belangrijkste kansen, belemmeringen en ondersteuningsbehoeften bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. Waar mogelijk wordt daarbij ook een globale indicatie van aantallen woonruimten per aanvullende woonvorm opgehaald, als input voor de analyse van de financiële regelingen. De uitvraag is indicatief en loopt niet vooruit op de nadere uitwerking in de lokale werkprogramma’s. Het uitgangspunt is dat eerdere inbreng van gemeenten en corporaties aan de voorkant meegenomen wordt zodat gemeenten niet dubbel bevraagd worden. Daarmee richt de inventarisatie zich vooral op bijzondere lokale of nog niet eerder bekende knelpunten. • BZK voegt het overzicht van bestaande kennis en de uitkomsten van de laagdrempelige inventarisatie samen tot één integraal overzicht van knelpunten. Dit overzicht vormt de input voor de analyse en daaropvolgende acties zoals beschreven in paragraaf 3.2. Hierbij doet het ministerie een voorstel voor een werkwijze van knelpuntensturing waarbij ook aandacht is voor het leereffect. Dit is uiterlijk één maand na de sluitingsdatum van de laagdrempelige inventarisatie gereed.

• Gemeenten, provincies en corporaties die in de uitvoering van dit akkoord tegen knelpunten in de samenhang met bestaande wet- en regelgeving aanlopen (bijvoorbeeld bij de Wvrv), melden dit bij hun koepels (VNG, IPO en Aedes). Partijen treden dan volgens de governancestructuur in overleg over hoe om te gaan met deze knelpunten en waar passend wordt maatwerk toegepast. 3.2 LANDELIJKE ONDERSTEUNING VOOR DE LOKALE REALISATIE Het wegnemen van landelijke knelpunten is één kant van de gezamenlijke aanpak. Tegelijkertijd hebben gemeenten en woningcorporaties in concrete projecten behoefte aan praktische ondersteuning om kansen daadwerkelijk te benutten. Daarom is vanaf de start van het akkoord ondersteuning beschikbaar die aansluit bij de fase waarin een lokaal initiatief zich bevindt en bij de specifieke behoefte van de betrokken partijen. Partijen bouwen daarbij zoveel mogelijk voort op bestaande kennis, programma's, expertteams en financiële regelingen. Het doel is niet om naast bestaande structuren een nieuw stelsel op te bouwen, maar om ondersteuning beter vindbaar, toegankelijk en samenhangend te organiseren en waar nodig aan te vullen. 9 3.2.1 Directe ondersteuning bij lokale realisatie Om de knelpunten op het gebied van capaciteit en kennis te adresseren, richt het Rijk op korte termijn een continuüm van ondersteuning in voor gemeenten die daaraan behoefte hebben.

Afhankelijk van de lokale situatie kan die ondersteuning bestaan uit: • een locatiescan om nog niet benutte mogelijkheden voor huisvesting in beeld te brengen middels een geografisch informatiesysteem. Dit in combinatie met begeleiding bij de analyse van de geïdentificeerde locaties door de Thuisgevers. • begeleiding bij het beoordelen en verder uitwerken van kansrijke locaties en transformaties in de vorm van projectmanagement via een flexpool. Hierbij wordt, voor zover relevant en beschikbaar, ook gekeken naar ruimtelijke haalbaarheid, eigendomssituatie, bestaande programmering en relevante uitvoeringsrandvoorwaarden, zoals netcapaciteit en de draagkracht van de omgeving; • specialistische expertise bij concrete juridische, financiële of ruimtelijke knelpunten; • ondersteuning bij het ontwikkelen van een haalbare businesscase; • praktische hulpmiddelen, zoals voorbeeldbusinesscases, formats voor bestuurlijke besluitvorming, hulpmiddelen voor locatiebeoordeling en voorbeelden voor participatie en sociaal beheer. Gemeenten en woningcorporaties hoeven niet het volledige ondersteuningsaanbod te doorlopen. Zij kunnen gebruikmaken van de onderdelen die aansluiten bij hun eigen situatie en reeds aanwezige kennis en capaciteit.

3.2.2 Bestaande ondersteuning stroomlijnen en doorontwikkelen Er bestaan al verschillende programma's, financiële regelingen, kennisproducten en expertteams die kunnen bijdragen aan de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. In de praktijk blijkt deze ondersteuning echter niet altijd eenvoudig vindbaar en sluit zij niet altijd goed aan op de verschillende fasen van een project. Daarom wordt ingezet op één overzichtelijke structuur waarbij inzichtelijk wordt gemaakt welke ondersteuning in verschillende fasen van een project beschikbaar is. Nieuwe ondersteuning uit dit akkoord wordt daarin direct meegenomen. Daarmee zetten Partijen in op het beter ontsluiten en stroomlijnen van bestaande ondersteuning, het meer in samenhang organiseren daarvan en het actief onder de aandacht brengen ervan bij gemeenten. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij bestaande programma's en succesvolle initiatieven, zodat gemeenten en woningcorporaties snel gebruik kunnen maken van beschikbare kennis, instrumenten en ondersteuning. Ook zetten Partijen zich gezamenlijk in voor de verdere ontwikkeling van de ondersteuning en het wegnemen van knelpunten.

De analyse van de beschikbare ondersteuning en de inventarisatie van knelpunten als bedoeld in paragraaf 3.1 vormen input voor een gezamenlijk landelijk beeld van wat nodig is om aanvullende vormen van huisvesting verder te versnellen en op te schalen. Dit beeld wordt benut voor de doorontwikkeling van de ondersteuning, de financiële regelingen en, waar nodig, de randvoorwaarden voor de uitvoering van dit akkoord. Wat is de afspraak: BZK en JenV bieden vanaf de ondertekening van het akkoord verschillende vormen van ondersteuning aan gemeenten en corporaties bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. Bestaande ondersteuningsstructuren, regelingen en informatievoorzieningen worden daarbij zoveel mogelijk samengebracht. De beschikbare ondersteuning wordt op basis van de knelpuntenanalyse verder ontwikkeld. Voor deze partijen wordt daarbij de volgende rolverdeling afgesproken: • BZK: heeft als coördinerend departement een faciliterende rol binnen de afspraken van dit akkoord en voert regie op de gemaakte afspraken. • JenV: brengt kennis over asiel & migratie in en biedt zowel met bepaalde regelingen als met de Programmadirectie Onderdak actieve ondersteuning aan gemeenten bij het zoeken naar mogelijkheden om aanvullende vormen van huisvesting te realiseren voor statushouders.

De ondersteuningsteams van JenV zijn beschikbaar voor vragen over de werking van de DFR en de wijze 10 waarop aanvragen worden beoordeeld. In de informatievoorziening wordt expliciet aandacht besteed aan hoe corporaties goede aansluiting vinden op het proces van aanvragen voor de DFR door gemeenten. Wie gaat wat doen en wanneer: De onderstaande acties vormen samen één samenhangende landelijke ondersteuningsaanpak voor de lokale realisatie. Vanaf de start van het akkoord wordt gebruikgemaakt van bestaande ondersteuning en in stappen wordt aanvullende capaciteit beschikbaar gemaakt. Deze ondersteuning wordt op basis van ervaringen uit de uitvoering, de knelpuntenanalyse en de analyse van randvoorwaarden verder ontwikkeld en waar mogelijk gebundeld en gestroomlijnd. Genoemde maatregelen zoals de pool van professionals, de verdere doorontwikkeling van de ondersteuning en het beoogde landelijke ondersteuningspunt zijn daarmee geen afzonderlijke structuren, maar opeenvolgende onderdelen van deze samenhangende aanpak. 1. Inrichten en aanbieden continuüm van ondersteuning • BZK richt voor 1 januari 2027 een pool in van professionals die gemeenten op aanvraag ondersteunen bij de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting. Via deze pool biedt BZK verschillende vormen van ondersteuning aan.

Hiervoor wordt een intensief traject ingericht vanaf de ondertekening van het akkoord zodat in samenwerking met gemeenten en provincies bepaald kan worden wat onderdeel is van deze pool en waar die belegd wordt. • BZK biedt gemeenten via de Thuisgevers een traject aan om ongeziene woonmogelijkheden in kaart te brengen. Gemeenten die dit willen maken dat voor 1 december 2026 kenbaar via een uitvraag die hiervoor wordt uitgezet via de VNG. • BZK onderzoekt in samenwerking met de Thuisgevers of en op welke wijze zij eventueel kunnen opschalen en hun geografische software en aanpak breder ingezet kan worden. De uitkomsten van de uitvraag via de VNG worden hierbij betrokken. Dit gebeurt zodat, waar nodig, een grotere groep gemeenten laagdrempelig ondersteund wordt. Dit onderzoek wordt begin Q4 2026 afgerond en uitgevoerd met de overige partijen. • BZK brengt in kaart welke initiatieven, ondersteuningsstructuren, (financiële) regelingen en informatievoorzieningen er zijn die gemeenten en corporaties kunnen helpen bij het realiseren van aanvullende vormen van huisvesting voor een brede groep woningzoekenden. Hiermee moet duidelijk worden in welk stadium lokaal een beroep gedaan kan worden op de ondersteuning en regelingen.

• BZK voegt de nieuwe vormen van ondersteuning en de bestaande vormen van ondersteuning samen in één overzichtelijke en doorlopende structuur voor 1 november 2026 en brengt het direct daarna onder aandacht bij gemeenten, woningcorporaties en provincies, via een factsheet en informatiesessies. • Partijen verrijken doorlopend op basis van de geïnventariseerde knelpunten de ondersteuningsstructuur met laagdrempelig te realiseren vormen van ondersteuning. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan de ontwikkeling van integrale businesscases, ondersteuning bij exploitatievraagstukken, handreikingen voor sociaal beheer, een quickscan voor de haalbaarheid van locaties en blauwdrukken voor benodigde documenten, zoals goede voorbeelden met collegevoorstellen. Via de governancestructuur (zoals beschreven in hoofdstuk 4) wordt besloten welke aanvullende vormen van ondersteuning nodig zijn en welke Partij daarin het voortouw neemt. • JenV brengt, in afstemming met VNG, de mogelijkheden voor de inzet van aanvullende vormen van huisvesting voor voormalige amv’s gericht onder de aandacht van gemeenten met een kso, via bestaande communicatiekanalen en overleggen met deze gemeenten.

JenV brengt daarnaast, in gezamenlijkheid met VNG, in kaart welke aanvullende woonvormen het beste aansluiten bij de specifieke woonvraag van deze doelgroep en maakt deze kennis via de landelijke ondersteuningsstructuur beschikbaar. Daarbij heeft JenV een coördinerende rol en levert VNG vanuit de eigen expertise en ervaringen een bijdrage aan de invulling. 2. Tussentijdse evaluatie op randvoorwaarden en doorontwikkeling van de ondersteuning • Partijen laten een analyse opstellen of en zo ja welke aanvullende maatregelen en randvoorwaarden noodzakelijk zijn om de overeengekomen ambities te realiseren. De inventarisatie van knelpunten (uit 11 paragraaf 3.1) en het verzamelde beeld van de beschikbare ondersteuning vormt de basis voor dit onderzoek waarbij Partijen zich onafhankelijk laten ondersteunen in het proces18. Het Bestuurlijk Overleg (BO) aanvullende vormen van huisvesting is daarvan de opdrachtgever19. Deze analyse richt zich in ieder geval op of de bestaande financiële regelingen toereikend en voldoende flexibel zijn voor de beoogde versnelling. Dit mede gelet op de kosten voor realisatie, exploitatie, sociaal beheer, begeleiding, participatie en gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. Daarbij wordt tevens bezien of bestaande regelingen voldoende aansluiten bij verschillende exploitatieduren, gemengde woonvormen, doelgroepenmixen en de rol van woningcorporaties.

Hierbij wordt ook bezien of de middelen, al dan niet via gemeenten, in voldoende mate bij woningcorporaties terechtkomen. De opdrachtformulering voor de onafhankelijke analyse wordt direct na ondertekening van het akkoord in het BO van Q3 2026 vastgesteld. • De eerste versie van de analyse wordt afgerond in Q2 202720. Vervolgens wordt de analyse - twee maanden na het ontvangen van de gebundelde lokale werkprogramma’s (zoals omschreven in paragrafen 3.3 en 3.4) - verrijkt op basis van de nieuw beschikbare informatie, zoals de voorziene aantallen per aanvullende vorm van huisvesting en nieuw geïdentificeerde knelpunten. Alle partijen denken actief mee gedurende het traject en leveren een bijdrage vanuit hun eigen rol en expertises. • BZK geeft aan welke vervolgstappen worden gezet op basis van de analyse die in het BO wordt besproken. Partijen besluiten gezamenlijk of de voorgestelde aanpak toereikend is, of dat het nodig is de ambities naar beneden bij te stellen. 3. Stroomlijnen van de ondersteuning in brede woondomein • Partijen werken toe naar zoveel mogelijk stroomlijnen van de ondersteuningsmogelijkheden op huisvesting. Waar mogelijk wordt het soort ondersteuning samengebracht naar één punt. Hierin worden expertise, expertteams, kennisproducten en financiële regelingen zoveel mogelijk gestroomlijnd. BZK neemt daarin de regie.

De ambitie is dat dit in het tweede kwartaal van 2027 is afgerond. 3.3 LOKALE UITVOERING Gemeenten hebben een doorlopende wettelijke verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders. Aanvullende vormen van huisvesting kunnen bijdragen aan het versneld terugbrengen van bestaande achterstanden en aan de huisvesting van statushouders gedurende de huidige en komende taakstellingsperioden. Tegelijkertijd kunnen deze woonvormen, passend bij de lokale situatie, bijdragen aan de huisvesting van andere woningzoekenden en daarmee het maatschappelijk draagvlak vergroten. Om de ambitie uit dit akkoord concreet te maken, stellen gemeenten en lokaal werkzame woningcorporatie(s) daarom gezamenlijk een beknopt lokaal werkprogramma op. Hierin geven ze gezamenlijk inzicht in de opgave die ze hebben en de wijze waarop en mate waarin aanvullende vormen van huisvesting bijdragen aan de invulling en uitvoering van de ambities uit hoofdstuk 2. Gemeenten kunnen deze informatie tevens benutten bij de verdere uitwerking van hun (vormvrije) gemeentelijke volkshuisvestingsprogramma, dat ze dienen op te stellen in het kader van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (Wvrv).

18 De financiering van de onafhankelijke ondersteuning wordt vastgesteld via de landelijke governancestructuur (zie hoofdstuk 4) 19 Zie hoofdstuk 4 voor verdere toelichting 20 Deze analyse vormt tevens de laatste stap in Uitvoerbaarheidstoets Decentrale Overheden (UDO) voor dit akkoord. Partijen zien het gezamenlijk doorlopen van het proces voor de totstandkoming van het Akkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting en deze analyse als de invulling van de UDO. De analyse moet in ieder geval inzicht geven in de aanvullende werkzaamheden en benodigde capaciteit voor decentrale overheden, de financiële gevolgen, juridische, financiële en uitvoeringsrisico’s en de wijze waarop deze risico’s kunnen worden beheerst, alsmede de toereikendheid van de beschikbare middelen en ondersteuning 12 Wat is de afspraak: Gemeenten en lokaal werkzame woningcorporatie(s) stellen gezamenlijk uiterlijk binnen zes maanden na ondertekening van het Bestuurlijk akkoord een lokaal werkprogramma en voeren dat vervolgens uit. Dat programma wordt binnen zes maanden afgerond en gedeeld met de provincie.

Het lokale werkprogramma bevat ten minste: • De lokale opgave in het kader van dit akkoord, in ieder geval bestaande uit: o De bestaande achterstand op de taakstelling huisvesting vergunninghouders, voor zover daarvan sprake is; o De ambitie om aanvullende vormen van huisvesting in te zetten voor 20% van de te huisvesten statushouders gedurende de komende drie taakstellingsperioden21; • De aanpak voor het huisvesten van bovenstaande groepen in aanvullende vormen van huisvesting binnen drie taakstellingsperiodes • De verwachte aantallen woonplekken die met aanvullende vormen van huisvesting kunnen worden gerealiseerd, zowel voor statushouders als - waar passend - voor andere woningzoekenden in een passende doelgroepenmix • Welke aanvullende vormen van huisvesting kansrijk zijn en passen bij de lokale praktijk • Indien van toepassing, bijzondere lokale of nog niet eerder gemelde uitvoeringsknelpunten waarvoor aanvullende ondersteuning gewenst is. Wie gaat wat doen en wanneer: • Gemeenten starten direct na ondertekening met het realiseren van de ambities uit hoofdstuk 2 en spannen zich in om op tijdens het opstellen van het werkprogramma al laagdrempelige aanvullende vormen van huisvesting te realiseren, zoals woningdelen. • Gemeenten stellen gezamenlijk met de lokaal werkzame woningcorporatie(s) het lokale werkprogramma op en voeren die vervolgens uit.

Gemeenten dienen het lokale werkprogramma uiterlijk zes maanden na ondertekening in bij de provincie. • Woningcorporaties leveren vanuit hun volkshuisvestelijke rol en expertise een gelijkwaardige bijdrage aan de totstandkoming en uitvoering van het lokale werkprogramma. Nadere afspraken: • Indien gemeenten regionaal samenwerken aan de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting, wordt dit opgenomen in het werkprogramma. • Indien aanvullende vormen van huisvesting voor (een deel van) de lokale opgave niet passend worden geacht, wordt dit kort gemotiveerd. • De halfjaarlijkse taakstellingen voor de huisvesting van statushouders blijven ook in de periode waarin de werkprogramma’s worden opgesteld onverminderd van kracht en partijen zetten zich ook in deze periode in om achterstanden te voorkomen en terug te dringen. • Als gemeenten al een plan van aanpak hebben uitgewerkt als onderdeel van het interbestuurlijk toezicht op de taakstelling huisvesting vergunningshouders waarin aanvullende vormen van huisvesting worden ingezet, kunnen ze dit opnemen in hun werkprogramma. 21 Op het moment van ondertekening zijn de taakstellingen 2027 -I, 2027-II en 2028-I nog niet bekend. De opgave wordt daarom bepaald door drie keer 20% van de taakstelling van 2026-II te nemen. Die opgave wordt ook niet tussentijds bijgesteld.

13 3.4 REGIONALE AFSTEMMING EN MONITORING De lokale werkprogramma’s vormen het uitgangspunt voor de uitvoering van dit akkoord en de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting voor verschillende doelgroepen. Tegelijkertijd overstijgen veel vraagstukken de gemeentegrenzen. Gemeenten en woningcorporaties lopen in de praktijk vaak tegen vergelijkbare kansen en obstakels aan of zijn voor de realisatie van aanvullende vormen van huisvesting afhankelijk van regionale samenwerking. Regionale afstemming draagt daarom bij aan het delen van kennis en ervaringen, het benutten van gezamenlijke kansen en het tijdig signaleren van belemmeringen die een bredere aanpak vragen. Provincies vervullen hier een verbindende rol. Zij monitoren de voortgang, brengen de lokale werkprogramma's regionaal bijeen en faciliteren het gesprek tussen gemeenten. In deze overleggen kunnen gemeenten ervaringen uitwisselen en mogelijkheden tot samenwerken of uitruilen22 van opgaven bespreken. De regionale afstemming is vormvrij. Provincies bepalen in afstemming met gemeenten via welke bestaande overlegstructuur23 de werkprogramma’s worden besproken en afgestemd en hoe zij waar nodig de ondersteuning bieden aan gemeenten. Werkprogramma’s kunnen een bouwsteen vormen voor volkshuisvestingsprogramma’s. De regionale afstemming hierover staat los van de formele IBT-rol van provincies.

De monitoring en bespreking van deze afspraken dient daarom aan te sluiten bij bestaande processen en afspraken. Daarmee sluit dit akkoord aan bij de bestaande rol van Provincies binnen de volkshuisvesting en hun regierol in het kader van de Wet versterking regie volkshuisvesting. De rol die provincies innemen binnen dit akkoord sluit ook aan bij het interbestuurlijk toezicht (IBT) waarvoor Provincies verantwoordelijk zijn. Hoewel provincies het belang van het inzetten van aanvullende vormen van huisvesting kunnen benomen in hun gesprekken met gemeenten, heeft dit akkoord en het werkprogramma die gemeenten maken geen formele status binnen het IBT. De wettelijke taken in het kader van IBT gaan boven dit bestuursakkoord. Bestaande of nieuwe afspraken met de provincie in het kader van het IBT, zoals bestaande plannen van aanpak, toezichtsafspraken of andere interventies blijven leidend en worden door deze afspraken niet veranderd. Dit geldt bijvoorbeeld voor het tempo waarin een achterstand op de taakstelling wordt ingelopen. Wat is de afspraak: Provincies zijn verantwoordelijk voor de regionale afstemming en samenwerking tussen gemeenten, brengen de lokale werkprogramma’s regionaal samen en monitoren de voortgang van de werkprogramma’s en de realisatie ervan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beesel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a08a3af4-5dad-4835-9c36-44dab2026e2f?agendaItemId=ebd32992-e4cb-40df-a198-8a9f13a316fa