CConstaterende datBeesel
Koppel je AI →
Document · PDF

13.2.56 - 2026.09.21, Onderzoeksraad voor Veiligheid, publicatie rapport Kinderen in nood (geanonimiseerd)

Besluitvormende raadsvergadering 5 oktober 2026, gemeente BeeselBij agendapunt: Voor kennisgeving aannemen74.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 10

Juist wat betreft deze essentiële vormen van bescherming schiet de noodopvang vaak tekort , waardoor de toch al kwetsbare situatie van alleenstaande kinderen nog kwetsbaarder wordt. Gebrek aan continuïteit Risico’s voor begeleiding en jeugdbescherming Tijdens het onderzoek kreeg de Onderzoeksraad signalen dat de inzet van noodopvang de begeleiding en bescherming van alleenstaande kinderen onder druk zet. Het voortdurende op­ en afschalen van opvangplekken en het telkens openen en sluiten van noodlocaties vormen belangrijke risico’s. De instabiliteit die daardoor wordt veroorzaakt , verstoort het begeleidingsproces 164 en maakt het voor voogden van Nidos , Op een noodopvanglocatie voor alleenstaande kinderen bestond lange tijd onzekerheid over de verlenging van de tijdelijke opvang. Ook de bezetting schommelde daar herhaaldelijk , tussen veertig tot tachtig kinderen. Het plots openen of opschalen van een locatie leidde ertoe dat in korte tijd veel kinderen moesten worden begeleid ; het sluiten van locaties betekende dat personeel werd verplaatst of opnieuw moest worden geworven. In periodes van hoge instroom bleek het daardoor moeilijk om alle kinderen voldoende individuele aandacht , opvolging en continuïteit te geven. COA­medewerkers en trajectbegeleiders op scholen moeilijk om kinderen duurzaam te ondersteunen.

Begeleiders geven in de interviews aan dat de continue veranderingen zorgen voor pieken en dalen in de werkdruk en regelmatig leiden tot personele wisselingen. 163 De Jeugdwet regelt jeugdbescherming en de uitvoering van voogdijtaken. De voogdij van alleenstaande minderjarige kinderen die asielaanvragen in Nederland is toegewezen aan stichting Nidos. 164 Amv krijgen een jeugdbeschermer van het Nidos toegewezen die de voogdij over hen uitoefenen. Jeugdbeschermers worden ook wel ‘voogden’ benoemd. 165 De stijgende caseload van zowel amv­begeleiders van het COA als van jeugdbeschermers bij Nidos is daarnaast ook gerelateerd aan personeelstekorten en wervingsproblemen bij het Nidos en het COA als gevolg van de krappe arbeidsmarkt (zie bijv. Stichting Nidos. Jaarverantwoording Nidos 2022 ; Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Jaarverslag 2023). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 79 kinderen | die | in korte | tijd meerdere | keren | waren | verhuisd. | Door deze | verhuizingen | vielen | belangrijke | steunfiguren | telkens | weg.

Zorgen | bij | alleenstaande | Dat | maakte | het moeilijk | voor | kinderen | en begeleiders | om kinderen | vertrouwens relaties | op te bouwen , | een | basisvoorwaarde | voor Basel | en Wasim | voogden | en begeleiders | om | met | kinderen | in gesprek | te gaan | en hen | zowel | juridisch | als pedagogisch | te kunnen | begeleiden. | Zowel het | COA | als Nidos | stellen | dat | zij meer | onder | druk | staan | bij het Verschillende | kinderen | op | een | locatie | voor | alleenstaande | bieden | van | begeleiding | op grootschalige noodopvanglocaties ; minderjarige | jongens | fotografeerden | de deur | van | Nidos , en | het | is daar | moeilijker | om | alle kinderen | voldoende | individuele vertelden | dat zij behoefte hadden | aan | meer | contact | met | en | aandacht | te geven. | Op | noodopvanglocaties | die een | langere begeleiding | van | hun | jeugdbeschermer. | Zij vertelden | dat | zij zich | periode | open | zijn , ontstaan | doorgaans | stabielere | samen werkings­ vaak | niet gehoord | voelden , | en hierdoor | het gevoel | hadden | verbanden. | Dat | komt | de kwaliteit | en continuïteit | van | begeleiding nergens | terecht | te kunnen | met | hun | zorgen | en vragen. | ten | goede.

Basel | (17 jaar): | ‘Ik woon | hier al twee | jaar en heb | mijn | voogd | Figuur 37: Deur van het kantoor | Vergelijkbare | signalen | kwamen | eerder | van | inspectiediensten nog | maar | drie keer | gezien. ’ | van de jeugdbeschermers | van | en | toezichthouders , | die tussen | 2021 | en 2023 | rapporteerden | dat Nidos (bron: foto genomen | door | de | begeleiding | van | alleenstaande | kinderen | tekort | schoot. 166 Zo Wasim | (16 jaar): ‘Ik heb | mijn voogd | al vijf maanden | niet gezien. | Ik | een kind in het photovoice- | constateerden | vier Inspecties | in een | gezamenlijke | brief in 2023 | dat probeer | al drie maanden | lang | mijn BSN | en bank rekening | aan | te | project van de Onderzoeksraad | alleenstaande | kinderen | regelmatig | veel | later dan | gebruikelijk | een vragen. Uiteindelijk | heeft | mijn | voogd | een | afspraak | gegeven | toen | voor Veiligheid). | voogd | toegewezen | kregen. 167 | De Inspecties | stelden | ook dat | door ik op school | was: | laten | we | op een | later moment afspreken , | zei ze. ’ | de | frequente | overplaatsingen | binnen | de | noodopvang | kinderen vaker | wisselden van | voogd , | waardoor | de continuïteit | van | hun begeleiding | onder | druk | kwam | te staan.

168 | In juli 2025 meldde | de Kinderen | zelf gaven | aan | dat | zij soms | langere | tijd niet wisten | IGJ in een | rapport | dat , ondanks | herhaalde | signalen , | kinderen | nog wie | hun | voogd | was , of er zeer | weinig | contact | mee | hadden , | wat | steeds | werden | ondergebracht | in de | noodopvang | zonder | dat er hun | gevoel | van | veiligheid | en vertrouwen | in de | hulpverlening | extra | waarborgen | waren | ingebouwd | om | volwaardige , | continue verder | ondermijnde. | Ook | sprak | het | onderzoeksteam | enkele | jeugdbescherming | te garanderen. 169 166 Inspectie | Justitie en veiligheid en Inspectie Gezondheidszorg | & Jeugd , Signaalbrief aan | de staatssecretaris: Kinderen | in de noodopvang , | 16 juni 2022. 167 Inspectie | Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023 168 Inspectie | Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023. 169 Inspectie | Gezondheidzorg | en Jeugd. Meer | zicht op veiligheid AMV | nodig , Nidos moet | verbeteren , 1 juli 2025. Zie ook: Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd. Instellingsrapport.

| Nidos. Regio | Apeldoorn , 1 juli 2025. Zie ook: Inspectie | van Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie | van het Onderwijs , Brief ‘Verbetermaatregelen | noodopvang: | situatie kinderen | onveranderd | zorgelijk’ , 17 juli 2025. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 80 Beperkt zicht op alleenstaande kinderen De Onderzoeksraad sprak met verschillende kinderen die hun voogd al maandenlang niet hadden gesproken en daar onrustig van werden. Zij hadden het gevoel niet gehoord te worden. Door knelpunten in de continuïteit van opvang en begeleiding is het risico groot dat voogden en COA­medewerkers onvoldoende zicht hebben op de individuele situatie van alleenstaande kinderen. Hierdoor kunnen belangrijke signalen over hun mentale welzijn , over gevoelens van onveiligheid , suïciderisico’s of mogelijke vormen van uitbuiting , misbruik of mensenhandel minder snel worden opgemerkt en opgevolgd. Toezichthouders concludeerden al eerder in rapportages dat de inzet van noodopvang het risico op onvoldoende zicht op en bescherming van alleenstaande kinderen verhoogt. Zo concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in juli 2025 dat Nidos onvoldoende zicht heeft op de veiligheid en continuïteit van begeleiding van alleenstaande kinderen in de noodopvang.

De IGJ constateert onder andere dat de aandacht voor veiligheid in de begeleiding ‘vooral reactief’ en ‘versnipperd’ is. Ook de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen spreekt over de hogere risico’s voor kinderen die in de crisis­ of noodopvang verblijven. Het gebrek aan toezicht en de slechtere voorzieningen maken kinderen kwetsbaarder en vergroot hun kans om slachtoffer te worden van 170 misbruik of mensenhandel. Deelconclusie De inzet van noodopvang belemmert de begeleiding en jeugdbescherming van alleens taande kinderen. Hierdoor heeft de overheid onvoldoende zicht op hun welzijn en veiligheid. Dit staat haaks op de wettelijke verplichting van de overheid om alle passende maatregelen te nemen ter bescherming en begeleiding van alleenstaande kinderen , zoals vastgelegd in de Opvangrichtlijn , het Kinderrechtenverdrag en de Jeugdwet. 170 Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. Van Puzzelstukjes naar signaal? Een verkenning van signalering van slachtofferschap mensenhandel in de asielketen en -opvang , december 2024. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 81 3.

4 | Langdurige | opeenstapeling | van | meer | basiszorg | en meer | aandacht | voor | hygiëne | – ziet de veiligheidstekorten | Onderzoeksraad | dat er nog | steeds | grote | veiligheidstekorten Op | alle zes besproken | risicogebieden | voldoet | de noodopvang | bestaan. | De | Onderzoeksraad | constateert | dat | de | onveiligheid in meer | of mindere | mate | niet | aan | de | normen | en | verplichtingen | vooral | wordt | veroorzaakt | door | een | opeenstapeling | van | de die zijn vastgelegd | in nationale | wetgeving , | de | Europese | gesignaleerde | tekorten , | in combinatie | met | het | feit dat | kinderen Opvangrichtlijn | en | het Kinderrechtenverdrag. | Kinderen | die | langdurig | verblijven | in noodopvanglocaties | die | structureel | niet gedurende | langere | tijd in de | noodvang | verblijven , | worden | geschikt | zijn als leefomgeving | om | in op te groeien. | Hieronder blootgesteld | aan | fysieke | en mentale | risico’s. Dat | leidt tot de | wordt | dieper | ingegaan | op | wat | de opeenstapeling | van conclusie | dat | de Nederlandse | overheid | haar | wettelijke | zorgplicht | veiligheidstekorten | en de | langdurige | blootstelling betekent | voor ten opzichte | van | deze | kinderen | niet (voldoende) | nakomt. | kinderen | in de | noodopvang.

Uit eerder | gepubliceerd | wetenschappelijk | onderzoek | blijkt dat | Opeenstapeling | van | tekorten: | meer | dan | de | som | der | delen kinderen | die (lang) | in onveilige | of onzekere | omstandigheden | Op | basis | van | de analyse | van | de zes risicogebieden | in paragraaf opgroeien | een | hoger | risico lopen | op | vertraging | in hun | 3. 2 stelt de | Onderzoeksraad | vast | dat op | elk van | deze | gebieden ontwikkeling , | op psychosociale | klachten | en op | achterstanden | de risico’s | voor | kinderen | in de noodopvang | niet voldoende op het | gebied | van | onderwijs | , gezondheid | of participatie. 171 | De | worden | beheerst. | Hoewel | elk van | deze | risico’s al een | inbreuk omstandigheden | in de noodopvang | hebben | dus | gevolgen | voor | vormt | op | de wettelijke | en pedagogische | verplichtingen | van het algeheel | welzijn van | kinderen. | Op | de lange | termijn | kunnen | die | de overheid , | is tegelijkertijd | ook | – en vooral | ­ de optelsom omstandigheden | het | risico verhogen | op | ontwikkelingsschade | op | van | deze | risicofactoren | van | belang. | In het dagelijks | leven | van emotioneel , | sociaal | en/of | cognitief | vlak.

| kinderen | werken | deze | factoren | namelijk | voortdurend | op elkaar in: zij stapelen | zich op , versterken | elkaar , en vormen | zo | een Hoewel | een | deel | van | de onveiligheden | waar | kinderen | aan | negatieve | spiraal. 172 De | Onderzoeksraad | voor | Veiligheid | ziet deze worden | blootgesteld | in de noodopvang | de afgelopen | jaren | is | ‘opeenstapeling’ | als meer | dan | de som | der | delen: de | onveiligheid verbeterd | – onder | andere | door | medische | intakes | bij aankomst , | waaraan opgroeiende | kinderen | worden | blootgesteld | wordt | erdoor 171 Van der Kuil , Marjolein. Structuur , steun en stabiliteit. Mentale zorgverlening | voor kinderen | in de asielopvang | en wat daarvoor | nodig | is , 2024 ; Nickerson , A. , Kashyap , S. , Keegan , D. , Edwards , B. , Forrest , W. , Bryant , R. A. , O’Donnell , M. , Felmingham , K. , McFarlane , A. C. , Tol , W. A. , Lenferink , L. , Hoffman , J. , & Liddell , B. J. ‘Impact of displacement | context | on psychological distress in | refugees | resettled in Australia: A longitudinal population­based | study’ , Epidemiology | and psychiatric | sciences , 31 , e51 , 2021 ; Sleijpen et al. , ‘Lives on hold: A qualitative study of young refugees’ | resilience strategies’. Childhood | 2017 , Vol. 24(3) ; Zijlstra , Elianne , et al.

The quality of the childrearing environment | of refugee | or asylum­seeking | children and | the best interests of the child: Reliability and validity of the BIC­Q. | Behavioral Sciences | & the Law , 2012 , 30. 6: 841­855. 172 Bij het analyseren van | de opeenstapeling | van veiligheidstekorten | baseert | de Onderzoeksraad | zich onder meer | op het wetenschappelijke model van Bronfenbrenner. | Dit model onderscheidt | verschillende ‘systemen’ | die elk van invloed | zijn op de ontwikkeling | van een kind. Deze systemen | beïnvloeden | elkaar , overlappen | deels en zijn onderling met | elkaar verbonden. Zie ook: Balledux , M. , J. Hoex , J. , P. Speetjens , P. , C. Vink en S. Vlaardingerbroek , Opgroeien doe | je samen. | Bouwen | aan een | stevige pedagogische | basis. Nederlands Jeugdinstituut. | 2022. https://www. nji. nl/kennis/pedagogische­basis/wat­is­het­model­van­bronfenbrenner Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 82 geïntensiveerd , wat het risico op mentale en/of fysieke schade vergroot. In paragraaf 3. 2 hebben we al kort gezien hoe verschillende onveiligheden op elkaar inwerken. Zo zagen we hoe de som van omstandigheden in de noodopvang , zoals het gebrek aan privacy , rust en stabiliteit , een belemmering vormt voor het realiseren van het recht op onderwijs.

De Onderzoeksraad sprak kinderen die weliswaar fysiek een plek op school hadden , maar door vermoeidheid , slechte voeding , gebrek aan een rustige plek om huiswerk te maken of voortdurende onzekerheid over hun toekomst nauwelijks tot leren kwamen (zie paragraaf 3. 2. 4). Ook zagen we dat kinderen in de noodopvang vanwege het gebrek aan veilige , kindvriendelijke ruimtes voor ontspanning en spel , én de dreiging van grensoverschrijdend gedrag en geweld , vaak dagen doorbrengen op de (kleine) gezinskamer (zie paragraaf 3. 2. 3). Tenslotte stelde de Onderzoeksraad , in navolging van eerdere bevindingen van de 173 , dat de ondermaatse leefomstandigheden fysieke en mentale IGJ gezondheidsklachten in de hand werken (zie paragraaf 3. 2. 5). De volgende casus van Maysoen en haar vriendinnetjes illustreert hoe de opeenstapeling van onveiligheden doorwerkt in het alledaagse leven van kinderen en hun ontwikkelingskansen ingrijpend ondermijnt. 173 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd , Uitkomsten toezicht asielopvang 2024. Het risico op blijvende gezondheidsschade vereist nu verbetering voor de meest kwetsbare asielzoekers , p. 2. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 83 Dan moet je ook honderd keer per dag op en neer naar het toilet. Heb je gezien hoe ver dat is? Alsof ik van mijn huis naar het huis van mijn opa loop.

Zo ver is het!’ Salam: ‘Als je wilt douchen , dan ziet de hele opvang jou wanneer je de douche uitloopt. Dan moet ik mijn hoofddoek op natte haren dragen. Mijn vader zei een keer toen ik een pyjamabroek droeg: ‘de volgende keer trek je normale kleding aan als je naar beneden gaat , want iedereen ziet je’. De broek zat een beetje strak. Maar het was een pyjamabroek! Moet ik dan een spijkerbroek aantrekken na het douchen? Er is helemaal geen privacy hier. ’  ‘Als ik me aankleed , wil ik Leven tussen de schotten Maysoen en haar vriendinnetjes niet het gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben vijftien. Ik wil daar niet aan hoeven denken. ’ het over iets wat gevoelig ligt , en toen hoorden we de buurman zeggen dat hij ons kon horen. Ik schaamde me heel erg en ik voelde me opgelaten. Het doet pijn dat ik niet eens met mijn moeder kan praten zonder dat iemand het hoort! Ik zat een keer op mijn bed en plotseling zag ik het hoofd van een man boven het schot verschijnen. Het was een lange man dus hij kon me zien zitten op mijn bed. Als ik me aankleed , wil ik niet het gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben vijftien. Ik wil daar niet aan hoeven denken. ’ Maysoen , Salam , Sham , Rana en Noor zijn tienermeiden die in met­schotten­gecreëerde leefruimtes verblijven in een grote zaal. Maysoen (15) is de oudste , Rana (13) de jongste. Maysoen en Noor zijn beste vriendinnen.

Ze hebben elkaar ongeveer anderhalf jaar geleden in de opvang leren kennen. Soms , wanneer ze medebewoners zien verhuizen , zitten ze samen te dromen over de spullen die ze gaan kopen wanneer ze een huis krijgen. Alle vijf de meiden hebben talent voor taal (Engels , Nederlands , Turks en Arabisch). Maysoen wil later advocaat worden , of make­up artist. Salam wil als plan B ook graag make­up artist worden als het haar niet lukt om arts te worden. De Onderzoeksraad sprak de meiden tijdens een schoolvakantie , in een lege zijkamer in de opvang waar ze verblijven. ‘Mijn broertje wil zijn tanden niet poetsen , Rana: ‘Wij delen een kamer met onze vader. Hoe kunnen we ons dan omkleden?’ Salam: ‘Mijn vader wist dat ik ongesteld was. Ik schaamde me erg. Het was de eerste keer dat hij ermee werd geconfronteerd. ’ Noor: ‘Iedere keer als ik ongesteld ben , vind ik een grote bloedplek op het beddengoed. Ik weet dat het gewoon de ongesteldheid is , maar ik kan niet elke keer midden in de nacht die hele afstand naar het toilet lopen. omdat hij ervan moet walgen. Eén toilet is voor meer dan dertig mensen!’ Maysoen: ‘Ik woon hier nu ruim anderhalf jaar en ik droom van een plafond en van muren in mijn kamer. Ik wil niet dat iemand iets hoort als ik met mijn moeder praat.

Gisteren hadden we Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 84 ‘Mijn vader is ziek en heeft het heel erg benauwd. We slapen samen op éen kamer tussen de schotten. Ik wilde laatst de deur opendoen zodat hij frisse lucht zou kunnen krijgen , maar dat mocht niet. ‘Dit zijn de regels’ zeggen ze. Ik heb vijf dagen niet gegeten en niet geslapen omdat ik me zorgen maakte , het ging heel slecht met hem. Hij moest huilen en ’s nachts zei hij tegen mij: ‘Als er iets met mij gebeurt , let dan goed op je broertje. ’ Dat zal ik nooit vergeten. Waarom moet ik dat van mijn vader horen?’ zegt dat hij er niet naar toe wil en hij wil zijn tanden niet poetsen , omdat hij ervan moet walgen. Je moet er ook van walgen. Eén toilet is voor meer dan dertig mensen!’ alleen naar het toilet en terug. Zij gaat niet naar beneden om te eten , of om iets te doen ; soms eet zij helemaal niet , om maar niet naar beneden te hoeven. Mijn ouders verwijten zichzelf dat ze haar hier hebben gebracht. Mijn vader vraagt zich af: ‘Wat heb ik met haar gedaan?' Salam: ‘Mijn zus blijft de hele dag in bed , vanaf het moment dat ze wakker wordt tot het moment waarop ze gaat slapen. Zij gaat ‘Wij leven in de viezigheid. Naast de locatie ligt een boerderij , Salam: ‘Mijn broertje wordt ’s nachts ook benauwd wakker. Hij wil alleen maar ademhalen en frisse lucht binnenkrijgen.

Er is geen lucht , er is geen raam’. Noor: ‘’s Zomers sterven we van de hitte en in de winter sterven we van de kou. ’ Sham: ‘Vorige winter hebben we de bedden tegen elkaar gezet wegens de kou ’s nachts , maar dat mocht niet. Dat kan niet , zeiden ze , iedereen heeft een eigen bed. Wat hebben zij daarmee te maken?’ daar ruikt het beter dan hier. ’ ‘Als ik me aankleed , wil ik niet het gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben vijftien. Ik wil daar niet aan hoeven denken. ’ Maysoen: ‘Wij leven in de viezigheid. Naast de locatie ligt een boerderij , daar ruikt het beter dan hier. ’ Salam: ‘Soms weigert mijn broertje om naar het toilet te gaan en plast hij in zijn broek , omdat het toilet ver lopen is en het daar erg stinkt. Hij Figuur 38: Privéruimte voor vijf personen afgescheiden door schotten zonder plafond (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 85 De casus van Maysoen en haar vriendinnen illustreert de moge­ lijke gevolgen van de opeenstapeling van veiligheids tekorten , waaronder slechte huisvesting , gebrekkige hygiëne , gebrek aan privacy en onvoldoende nachtrust.

De casus laat zien hoe tekorten op verschillende risicogebieden op elkaar inwerken en elkaar wederzijds versterken op een manier die schadelijk kan zijn voor de gezondheid van opgroeiende kinderen. Verblijft een kind bijvoorbeeld in een overvolle opvanglocatie met weinig privacy , onvoldoende nachtrust en beperkte toegang tot onderwijs , dan drukt dat zwaarder op het mentale en emotionele welzijn dan wanneer het kind met slechts een van deze tekorten te maken heeft. Omgekeerd geldt dat positieve factoren , zoals de mogelijk­ heid om onderwijs te volgen , negatief beïnvloed kunnen worden door de leefomstandigheden in de noodopvang. verbleven , zonder ooit in een regulier asielzoekerscentrum te zijn geplaatst. Een kind dat maandenlang in een overvolle noodopvang verblijft , zal vaak weinig privacy , veel geluidsoverlast en regelmatig een sociaal onveilige omgeving ervaren. Die combinatie kan op zijn beurt weer bijdragen aan een gebrekkige nachtrust , concentratie­ problemen en een verhoogd stressniveau. In combinatie met bijvoorbeeld beperkte toegang tot school en het ontbreken van buitenschoolse activiteiten kunnen de effecten van een langdurig verblijf in de noodopvang leiden tot schade aan het mentale welzijn en een schadelijke impact hebben op de ontwikkeling van een kind.

Hoewel het in eerste instantie ging om tijdelijk overleven tot er een plekje in een regulier asielzoekerscentrum (azc) beschikbaar zou zijn , is er nu sprake van langdurig opgroeien in omstandigheden die hier niet voor zijn bedoeld en er niet voor zijn ingericht. Ook minder acute , sluimerende veiligheidsrisico’s wegen door in het dagelijks leven , wanneer kinderen maanden tot zelfs jaren doorbrengen in structureel onveilige omstandigheden. Langdurig verblijf in noodopvang Naarmate kinderen in de noodopvang langer worden blootgesteld aan de opeenstapeling van bepaalde veiligheidstekorten , 174 kunnen de schadelijke gevolgen voor hen ernstiger zijn. De Onderzoeksraad constateert dat , hoewel noodopvang bedoeld is als tijdelijke oplossing , kinderen (en volwassen) er in de praktijk maanden of zelfs jaren verblijven (zie tabel 1 in paragraaf 2. 3). De Onderzoeksraad sprak op meerdere locaties bijvoorbeeld met kinderen die al ruim een jaar tot soms wel twee jaar op één of meerdere locaties in de noodopvang wonen. Ook Maysoen en haar vriendinnen , beschreven in bovenstaande casus , verblijven al anderhalf jaar in de noodopvang.

Daarnaast sprak de Onderzoeksraad kinderen die al een verblijfsvergunning hadden en tijdens hun hele asielprocedure in het noodopvangnetwerk Grote verschillen tussen locaties – recht op gelijke behandeling De Onderzoeksraad constateert dat de leefomstandigheden op verschillende noodopvanglocaties sterk kunnen verschillen. Sommige locaties bieden goede voorzieningen en directe toegang tot onderwijs of medische zorg , terwijl andere locaties dat niet kunnen garanderen. Op sommige locaties is vooral het gebrek aan privacy en de kwaliteit van de huisvesting een probleem , terwijl op andere locaties de dreiging van fysiek of seksueel geweld een hogere tol eist in het dagelijks leven van kinderen. 174 Van der Kuil , Marjolein. Structuur , steun en stabiliteit. Mentale zorgverlening voor kinderen in de asielopvang en wat daarvoor nodig is , 2024. Zie ook: Pharos , Save the Children Gevlucht en geland Psychosociale steun en mentale zorg in Nederland voor jongeren met een vluchtachtergrond , maart 2023 ; Save the Children , M. Snijder and M. Apgar , Institute of Development. Psychosocial wellbeing for children in Dutch asylum reception centres. TeamUp Impact evaluation , april 2024. NCJ onderzoek , Stress bij kinderen: hoe houden we het gezond? Stress bezien vanuit de Jeugdgezondheidszorg , 2019.

Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 86 De variatie | in leefomstandigheden | tussen | noodopvanglocaties | inzet van | noodopvang | een | situatie | waarin | kinderen | voor | de wordt | bevestigd | in andere | onderzoeken. 175 | Zo constateren de | naleving | van | hun | rechten | afhankelijk | worden | van | secundaire inspecties | dat | ‘ondanks | een | aantal | verbeteringen | en de | variatie | omstandigheden , | zoals | de opvang | waar | ze op dat | moment in kwaliteit | van | noodopvanglocaties | – de | veiligheid | en het | worden | geplaatst. welzijn | van | kinderen | in de | noodopvang | nog | steeds | onvoldoende zijn gewaarborgd. ’ 176 | Ook | hebben | de | inspecties | ‘zorgen | dat tot | Voor | een | grote | groep | kinderen | geldt | dat | hun | ontwikkelingskansen dusver | genomen | maatregelen | onvoldoende | waarborgen | dat | de | hen | langdurig | worden | ontnomen. | Een | duidelijk | voorbeeld | is de afhankelijkheid | van | noodopvang | wordt | afgebouwd’. 177 | situatie | van | de | groep | alleenstaande | kinderen | die geen | toegang tot regulier | onderwijs | had.

| Hierdoor | liepen | de | kinderen | het risico Door | de grote | verschillen | tussen | locaties | wordt | het noodopvang­ | dat | zij hun diploma | niet zouden | halen , en | werden | hun | kansen | in stelsel | gekenmerkt | door | willekeur. 178 Het | waarborgen | van | funda­ | het leven | ernstig | beperkt. | De | bestaande ongelijkheid | en willekeur mentele | kinderrechten | wordt | hierdoor | eerder | arbitrair | dan | een | wordt | verder | versterkt | door | de structurele | tijdelijkheid | van | de geldende | norm. | Dit staat | haaks | op | de universaliteit | van | kinder­ | en | noodopvang. | Het zijn locaties , | oorspronkelijk | bedoeld | voor | tijdelijk mensenrechten. 179 | Hoewel | alle kinderen | recht | hebben | op | een | verblijf , die onveilig | zijn en | toch | jarenlang | worden | ingezet | als opvangomgeving | waarin | hun | veiligheid , | ontwikkeling | en | welzijn | reguliere | opvang , | waardoor | kinderen | jarenlang | in zeer | slechte op | een | gelijkwaardige manier | wordt | gewaarborgd , | creëert | de | omstandigheden | verblijven. Conclusie De Onderzoeksraad | concludeert | dat | kinderen | in de | noodopvang | structureel | te maken | hebben | met | verschillende | gradaties | van fysieke | en | mentale | veiligheidstekorten. | De aanwezige | veiligheidstekorten | stapelen | zich op | en versterken | elkaar | over | en weer.

Kinderen | worden | langdurig | aan | veiligheidstekorten | blootgesteld. | Hierdoor | lopen | kinderen | risico op | fysieke | en/of mentale | schade , zowel | op de | korte als de | lange | termijn. | Door | de | structurele | inzet van | noodopvang | als opvangvorm | waar | kinderen | langdurig verblijven , | is de overheid | onvoldoende | in staat | om | de veiligheid | van | kinderen | te garanderen. 175 Kamerstukken | II 2025­26 , 19 637 , nr. 3474. Zie ook: VluchtelingenWerk | Nederland , Gevlucht | en vergeten? | Onderzoek | naar leefomstandigheden | op (crisis)noodopvanglocaties | voor asielzoekers | in Nederland , | januari 2024 ; European | Council on Refugees | and | Exiles (ECRE). AIDA Country | Report on the Netherlands | – Update | on 2024. Asylum | Information Database , | 2024. 176 Inspectie | van Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs , Brief ‘Verbetermaatregelen | noodopvang: | situatie kinderen onveranderd | zorgelijk’ , 17 juli 2025 , p. 2. 177 Inspectie | van Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs , Brief ‘Verbetermaatregelen | noodopvang: | situatie kinderen onveranderd | zorgelijk’ , 17 juli 2025 , p. 4. 178 Zie ook VluchtelingenWerk Nederland.

| Gevlucht | en vergeten? | Onderzoek | naar | leefomstandigheden | op (crisis)noodopvanglocaties | voor asielzoekers | in Nederland , januari 2024 , p. 27. 179 Zie ook: Kinderombudsman | en Nationale ombudsman , | De crisis voorbij. Naar een menswaardige | opvang | van asielzoekers vanuit mensenrechten en kinderrechtelijk perspectief , 27 juni 2023 , p. 43. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 87 4 Analyse structurele inzet van noodopvang In de voorafgaande hoofdstukken is uiteengezet hoe kinderen die opgroeien in de asielnoodopvang structureel geconfronteerd worden met veiligheidstekorten. Juist de opeenstapeling van deze veiligheidstekorten , bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting , autonomie en persoonlijke ontwikkeling , maakt het langdurige verblijf in de noodopvang onveilig voor kinderen. Hoewel betrokken partijen zoals het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) , Nidos en gemeenten zich al jarenlang inzetten voor een goede opvang van kinderen die asiel hebben aangevraagd , is er nog geen sprake van structurele verbetering van de situatie van kinderen in noodopvanglocaties. In dit hoofdstuk bespreken we waardoor de geconstateerde veiligheidstekorten voor kinderen in de noodopvang bestaan.

tekorten constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de betrokken overheden handelen alsof de problemen met de opvang capaciteit in de asielketen een voortdurende crisis betreffen. In paragraaf 4. 2 wordt besproken hoe crisislogica het opvang stelsel langdurig in zijn greep houdt. 4. 1 Systemische tekorten De Onderzoeksraad constateert dat er verschillende systemische 180 tekorten bestaan , die ertoe leiden dat kinderen worden opge­ vangen op onveilige noodopvanglocaties. Zo doen uitvoerende partijen concessies op het gebied van veiligheid onder druk van de schaarste aan opvangplekken. Daarnaast ontbreekt zicht op de veiligheids situatie op opvanglocaties , worden normen en kaders los gelaten , is er in de beleidsvorming maar beperkt aan dacht voor de veiligheid van kinderen en is er weinig ruimte voor structurele verbetering. Deze systemische tekorten worden hieronder uitgewerkt. Deze veiligheidstekorten zijn niet incidenteel ; ze komen voort uit een opvangsysteem dat al jaren onder druk staat door de grote schaarste aan opvangplekken. Daarom zijn de betrokken overheden en het COA genoodzaakt om langdurig onveilige nood opvang in te zetten. In paragraaf 4. 1 worden de systemische tekorten besproken.

Op basis van de analyse van de systemische 180 Met ‘systemische tekorten’ refereert de Onderzoeksraad aan tekortkomingen die voortkomen uit de manier waarop het systeem als geheel is ingericht en functioneert. Op basis van een systeemanalyse zijn verschillende factoren geïdentificeerd die bijdragen aan de inzet van onveilige noodopvang voor kinderen. Deze analyse beschouwt het asielopvangstelsel als een dynamisch en complex geheel , waarin structurele knelpunten leiden tot langdurig gebruik van noodopvang en de daarmee samenhangende onveiligheid. De methode van systemische analyse is verder uitgewerkt in Bijlage A ­ Onderzoeksverantwoording. Kinderen in nood , september 2026 | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang 88 4. 1. 1 Acceptatie van concessies op het gebied van veiligheid Concessies op tijdelijke basis Al jaren is de schaarste aan geschikte opvangplekken groot. Uit gesprekken die de Onderzoeksraad voerde , blijkt dat de sterke focus op en de prioritering van het aantal bedden een uitwerking heeft op veel beslissingen van het ministerie en het COA. Omdat de mogelijkheden om opvangplekken te creëren vaak beperkt zijn , geven geïnterviewden aan dat zij vaak het gevoel hebben dat ze een keuze moeten maken tussen ‘geen opvang of slechte opvang’.

De medewerkers van het Ministerie van Asiel en Migratie en het COA die de Onderzoeksraad sprak , zien het accepteren van opvangplekken van lagere kwaliteit als een noodzakelijk middel om te zorgen dat mensen niet buiten hoeven te slapen , zoals gebeurde in de zomer van 2022. Dat is iets wat de betrokken overheidsorganisaties koste wat kost willen voorkomen. Een voorbeeld hiervan gaat over een hotel dat mogelijk zou worden ingezet voor de opvang van alleenstaande kinderen. Het COA beoordeelde de noodopvanglocatie aanvankelijk als ongeschikt , onder meer vanwege het ontbreken van gemeen­ schappelijke binnen­ en buitenruimtes. Ondanks deze negatieve beoordeling voelde het COA zich genoodzaakt om het hotel een week later toch opeens te openen als nood opvanglocatie voor tachtig kinderen , vanwege een dringend tekort aan opvang plekken voor alleenstaande kinderen. Het COA moest daardoor akkoord gaan met het openen van een locatie waar gemeenschappelijke ruimtes (binnen én buiten) ontbraken. Bovendien voelde het COA zich gedwongen om akkoord te gaan met het feit dat er geen toegang tot onderwijs zou zijn voor deze groep kinderen. De gemeente stelde vanwege het lerarentekort niet in staat te zijn om onderwijs te kunnen regelen voor deze doelgroep , wat in strijd is met zijn recht op onderwijs.

Bij het openen van noodopvanglocaties handelen betrokken partijen vaak vanuit de noodzaak om op zeer korte termijn bedden te creëren. Opvanglocaties die niet voldoen aan alle normen en kaders van het COA (zie ook paragraaf 4.1.3) , gaan onder druk toch open , om tijdelijk te zorgen voor extra onderdak. Locatiemanagers vertellen de Onderzoeksraad dat zij bij het openen van nieuwe opvang steeds vaker genoegen moeten nemen met lagere standaarden die de leefbaarheid van bewoners onder druk zetten. Het idee dat een noodopvanglocatie slechts een korte periode wordt ingezet en bedoeld is om mensen voor een beperkte tijd op te vangen , verantwoordt voor partijen (zoals het COA , het Ministerie van Asiel en Migratie en gemeenten) het gegeven dat – ‘tijdelijk’ ­ wordt afgeweken van bestaande wet­ en regelgeving. Om noodopvang te kunnen realiseren , moet het COA geregeld tegemoetkomen aan eisen die gemeenten stellen. Gemeenten worden regelmatig geconfronteerd met weerstand onder inwoners. Om daaraan tegemoet te komen , stellen zij soms voorwaarden aan de doelgroepen die ze wel of niet willen opvangen binnen de gemeentegrenzen. Vaak komen deze doelgroepbeperkingen erop neer dat gemeenten wel gezinnen met kinderen willen onderbrengen , maar geen alleenstaande mannen. Vanwege de grote schaarste aan opvangplekken ziet het COA zich genoodzaakt om met dergelijke beperkingen akkoord te gaan.

Het COA geeft echter de voorkeur aan een ‘evenwichtige samenstelling met verschillende doelgroepen’ op 181 locaties , omdat dit de leefbaarheid ten goede komt. 181 COA , Een COA­locatie openen , https://www. coa. nl/nl/een­coa­locatie­openen [laatst geraadpleegd 16 april 2026]. Kinderen in nood , september 2026 | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang 89 Doelgroepbeperkingen 182 | leiden | onbedoeld | tot verschillende | en | tijdgebonden | kaders | die duidelijk | maken | hoe | de kwaliteit veilig heidsrisico’s | voor kinderen. | Niet alleen | worden | kinderen | van | opvang | voor | kinderen | kan | worden | gegarandeerd , | zolang | in in gezinnen | hierdoor | vaker | in noodopvanglocaties | geplaatst | noodopvanglocaties | wordt | afgeweken | van | de normen en | kaders waar | hun | veiligh eid | onvoldoende | gewaarborgd | wordt | (zoals | die volgen | uit de EU­Opvangrichtlijn. 184 op schepen | of in hallen | met | schotten). | Ook | moeten | ze door het tijdelijke karakter | van | de noodopvang | vaker | verhuizen | dan | Normalisering | van ondermaatse | leefomstandigheden wanneer | zij in een | regulier | asiel zoekerscentrum | geplaatst | zouden | De concessies | die de betrokken | partijen | doen | om | op korte zijn.

Daarnaast | maken | de | beperkingen | het | opvangsysteem | termijn | voldoende | plekken | te realiseren , | leiden | er niet toe dat bovendien | minder | flexibel. 183 Bij plaatsing | kan | het COA | het | structurele | gebrek | aan | reguliere | opvangplekken | wordt minder | goed | rekening | houden | met | bijvoorbeeld medische | verminderd. | Hierdoor | blijven | noodopvanglocaties | vaak | langer aandachtsgebieden , | de nabijheid | van | familiel eden | van | bewoners , | open | dan | aanvankelijk | bedoeld | (zie paragraaf | 2. 3). Hoewel of andere | belangen | van kinderen. | nood opvang | is bedoeld | en | ingericht | als tijdelijke opvang | waar bewoners | slechts | voor | korte | tijd verblijven , voelt | het COA | zich Uit interviews | die de | Onderzoeksraad | hield , blijkt dat het | Ministerie | regelmatig | genoodzaakt | de | openingsduur | van | nood opvang­ van | Asiel en Migratie | en het | COA | niet kunnen | aangeven | welke | locaties | te verlengen , 185 ook | wanneer | er signalen | van | externe concessies | in welke | situatie | – en | voor | welke | termijn | ­ acceptabel | partijen | zijn dat de | veiligheid | of de | leefbaarheid | (voor | kinderen) zijn en waar | de | ondergrens | van | het | acceptabele | ligt. Omdat | op | een | bepaalde | locatie | gebrekkig | zijn.

Dit gebeurt | vanuit | de beslissingen | tot stand | komen | op | basis | van | een | urgent | tekort | aan | redenering | dat | het efficiënter | is om | bestaande locaties | open opvangplekken | worden | concessies | gedaan | buiten | de bestaande | te houden | dan | om | nieuwe | te openen. | Door | het tekort | aan kaders , | die afhankelijk | zijn van | individuele | afwegingen (zie | ook | opvangplekken | voelen | betrokken | partijen | zich genoodzaakt | om paragraaf | 4. 1. 3). Uit deze interviews | blijkt bovendien | dat | niemand | bij het | inzetten | van | noodopvang | sterk te sturen | op | kwantiteit bij het ministerie | of bij het COA | zicht houdt | op concessies | die | (het | aantal | beschikbare | plekken). | Daardoor | raakt | de | kwaliteit worden | gedaan , | op welke | manier | de | optelsom | van | die con­ | ondergeschikt | aan | de | kwantiteit. cessies | doorwerkt | in de leefomstandigheden | in de | opvang , | en hoelang | kinderen | aan | deze | concessies | worden | blootgesteld. | Deze | structurele | inzet van | noodopvang | leidt tot een | situatie Ook | zorgt | niemand , | ondanks | herhaalde | oproepen | van | waarin | eerdere | concessies , | gedaan | onder | het mom | van verschillende | inspectiediensten | daartoe , | voor | heldere , | concrete | tijdelijkheid , onderdeel | worden | van | het nieuwe | ‘normaal’.

| Door 182 Hoewel | de Spreidingswet het stellen | van eisen aan | de op te vangen | doelgroep | expliciet verbiedt , constateerde | de Onderzoeksraad | op basis van | de gevoerde interviews (in 2025) dat deze eisen | in de praktijk nog wel worden | gesteld door gemeenten , | als ook worden | ingewilligd door het COA | of het ministerie van A&M. 183 Landelijke Regietafel , Uitvoeringsagenda | Flexibilisering Asielketen , 3 april 2024. 184 Inspectie Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023. 185 Op basis | van COA­data heeft | de Onderzoeksraad | bepaald | dat in de periode vanaf | de start van noodopvang | in 2021 tot juli 2025 respectievelijk 107 , 30 en 11 keer een verlenging | van een COA­noodopvanglocatie , | een crisisnoodopvang/TGO | en een COA­noodopvanglocatie | voor amv | heeft plaatsgevonden. | Het kan zijn dat de openingsduur | van een bepaalde | locatie meerdere | malen is | verlengd.

Kinderen in nood , september 2026 | | H4 Analyse | structurele inzet van noodopvang | 90 de aanhoudende | schaarste voelen | betrokken | partijen | zich | goed | als alle regels , zijn op | de andere | locatie | veel concessies gedwongen | om | langdurig | ondermaatse | leefomstandigheden | in | gedaan | die gevolgen | hebben | voor | de veiligheid | voor | kinderen. de noodopvang | te accepteren. | Uit interviews | blijkt dat het COA | In de ‘wildgroei’ | van | noodopvanglocaties | die zijn gecreëerd | om alle noodopvanglocaties die | tot vijf jaar openblijven | als ‘tijdelijk’ | voldoende | opvangplekken | te regelen , beschikt | het COA | slechts | in beschouwt. | Een | illustratie van | de normalisering | is te vinden | in het in | beperkte | mate | over | een overzicht | van | de kwaliteit | en | veiligheid | op hoofdstuk | 3 beschreven | voorbeeld | van | de noodo pvang locatie | in | de verschillende | noodopvanglocaties. een | hotel , waar | alleenstaande | kinderen | geen | toegang | hadden | tot onderwijs | en | niet over | gezamenlijke recreatieruimten | beschikten. | Het gebrek | aan | zicht | op de veiligheid | van | kinderen | die in de Die noodopvang | was | aanvankelijk | bedoeld | voor | zes maanden , | nood opvang | verblijven , is bijvoorbeeld | terug | te zien in het gebrek maar | na twee | jaar was | het hotel | nog steeds | in gebruik.

| In die | aan | zicht op het waarborgen | van | het recht | op onderwijs. | LOWAN , periode | hebben COA­medewerkers | via een | private | organisatie | de organisatie | die onderwijs | aan | nieuwkomers | ondersteunt , geprobeerd | om | enige | vorm | van | onderwijs | te organiseren | voor de | signaleerde | in oktober | 2024 | dat een | toenemend | aantal | kinderen kinderen , | omdat toegang | tot regulier | onderwijs | uitbleef. | in de noodopvang | langdurig | niet naar | school | gaat | omdat | zij ‘door verblijf in tijdelijke opvanglocaties | […] telkens | opnieuw | op De normalisering | van | ondermaatse | leefomstandigheden | blijkt ook | wachtlijsten | terechtkomen | voor onderwijs’. 186 | Het daadwerkelijke uit de | afnemende | mogelijkheden | om | kwetsbare | kinderen | over | te | aantal | kinderen | dat geen | continue | toegang | heeft | tot onderwijs plaatsen | (zie ook | paragraaf | 3. 2. 5). De Onderzoeksraad | sprak | met | is echter | onbekend.

| In 2023 | signaleerden | de inspectiediensten verschillende | medische | professionals | en locatiemanagers | van | het | dat een | ‘eenduidige | registratie van | absentie | op landelijk | niveau COA | die stellen | dat hun | verzoeken | tot overplaatsing | minder | vaak | ontbreekt , | waardoor | er geen | zicht is op de | totale omvang | van , | 187 | er geen | van worden | ingewilligd | waardoor | zij selectiever zijn | geworden | in het | het probleem’. | Ook | is | goede | registratie | de onder­ doen | van | een | aanvraag | tot overplaatsing | op medische | gronden. | brekingen | in het onderwijstraject | van | individuele kinderen Dit toont | dat | deze | professionals | hun | handelen | aanpassen | aan | wanneer | zij verhuizen | en | van | school | moeten | wisselen. | Het COA de ondermaatse | leefomstandigheden , | en deze | dus | steeds | verder | houdt | geen | overzicht | bij van | welke | kinderen | geen | onderwijs gaan | accepteren als | ‘normaal’. | krijgen , omdat | de verantwoordelijkheid | voor | het regelen | van onderwijs | bij gemeenten | ligt. Gemeenten | hebben | op hun 4. 1. 2 | Beperkt zicht | op kwaliteit | en veiligheid | op | beurt | alleen | een | overzicht | van de | kinderen | die binnen | de eigen noodopvanglocaties | gemeentegrenzen | verblijven. Zoals | we | in paragraaf | 3.

4 constateerden , | zijn de | verschillen | tussen noodopvanglocaties | groot. Terwijl | de ene | locatie | voldoet | aan | zo 186 Werkgroep | Kind in azc , Brief Werkgroep Kind in azc t. b. v. de vaststelling van de begrotingsstaat | van het Ministerie van Asiel en Migratie voor het jaar 2025 , 29 oktober 2024. 187 Inspectie Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , 19 april 2023. Kinderen in nood , september 2026 | | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang | 91 Naast | beperkt | zicht op | specifieke | risicogebieden zoals | onderwijs , | opvanglocaties. 191 | Deze | inventarisatie | van | voorzieningen | op | locaties is er een | ook | gebrek | aan | (toe)zicht | op | tijdelijke | gemeentelijke | (zoals toegang | tot onderwijs , | activiteiten en | contactpersonen) | vloeit opvanglocaties | (TGO) | en duurzame | gemeentelijke | opvanglocaties | onder | meer | voort uit | een | aantal | moties | van | de Tweede | Kamer | over (DGO). | Voor | deze | locaties | wordt | nauwelijks | centraal | gestuurd | op | het opvangen | van | kinderen | op | geschikte | locaties. 192 Het | COA is | van kwaliteit | en | veiligheid. | Gemeenten | hebben | zelf de | verantwoordelijk­ | plan | om | periodiek | de situatie | te monitoren.

193 | Naar | aanleiding | van heid | voor | het | dagelijkse | beheer , | de | kwaliteit | en | veiligheid | van | gevoerde | Kamerdebatten | heeft | het | COA | aangegeven de | resultaten deze | locaties | en de | betrokkenheid | van | het | COA | is beperkt. | Slechts | van | de | enquête | verder | te zullen | analyseren | om | een | beter | beeld | te een | vrijblijvende | ‘handreiking’ 188 | geeft | vorm | aan | de | eisen die | aan | krijgen | van | de | veiligheid | en | leefomstandigheden | op locaties. 194 deze | gemeentelijke | opvang | worden | gesteld | (zie ook | paragraaf 4. 1. 3). De toepassing | van | deze | handreiking | verschilt | per | gemeente. | Ondanks | deze | eerste | stappen | om | meer | zicht | te krijgen | op | de Daardoor | is er geen | overkoepelend | zicht op | de kwaliteit | van | deze | kwaliteit | en | veiligheid | van | opvanglocaties | blijven | bepaalde | zaken gemeentelijke | locaties , | en | ontbreekt | sturing | op | problemen | die | onderbelicht. | Zo worden | TGO's | niet meegenomen | in de COA­ individuele locaties | overstijgen.

| Er is ook geen | (direct) | toezicht | op | inventarisatie | omdat | die | niet onder | het | beheer | van | het COA TGO’s | en DGO’s 189 , omdat | niet is vastgelegd | wie | verantwoordelijk | vallen , terwijl hier wel | 850 | kinderen | verblijven | (peildatum: | 1 juli is voor | de | inspectie | van | de | kwaliteit | van | voorzieningen | op | 2025). 195 Daarnaast | blijft het zicht | op het | waarborgen | van | het | recht gemeentelijke | opvanglocaties. 190 | op onderwijs | minimaal. | De enquête | meet | namelijk | alleen | of ten minste | één | minderjarige | op een | bepaalde | opvanglocatie | geen Om | meer | zicht | te krijgen | op | welke | opvanglocaties voldoen | aan | de | feitelijke toegang had | tot onderwijs. | 196 Hierdoor | blijft het onbekend eisen | voor | kindvriendelijke | opvang en | waar | verbeteringen | nodig | hoe | groot | de | groep | kinderen | in die | opvang | is die geen | onderwijs zijn , heeft het COA | in het voorjaar | van | 2025 | een | enquête | uitgezet | volgt , hoelang | dit al zo is , en hoe | vaak een | kind | moet | wisselen | van onder | locatiemanagers | van | zowel | noodopvang | als reguliere | school.

188 Zie COA , Politie , Landelijk Netwerk | Bevolkingszorg , | GGD­GHOR | Nederland , | Ministerie van | Justitie en Veiligheid , Handreiking Crisisnoodopvang , | 2 december 2020 voor gemeentelijke crisisnoodopvang | (voor juli 2023) en | Ministerie van | Justitie en Veiligheid in samenwerking | met | Verenging | van Nederlandse | Gemeenten , Handreiking | Tijdelijke Spoedopvang. | Ontwikkeling | en exploitatie van Spoed Tijdelijke | Gemeentelijke Opvang | (TGO) , 20 mei 2024 | (voor tijdelijke gemeentelijke opvang | na juli 2023). 189 Hoewel | gemeenten | verantwoordelijk | zijn voor het dagelijkse | beheer van | TGO’s | en DGO’s , is het COA | eindverantwoordelijk | voor dit soort locaties. De Inspectie JenV | houdt | echter geen | toezicht op | gemeenten , | maar | enkel op het COA. | Om | toch een | vorm | van toezicht op | TGO’s | en DGO’s | te realiseren , is op bestuurlijk niveau tussen | de Inspectie en het COA | afgestemd dat | sprake is van tweedelijnstoezicht ; | de Inspectie | spreekt het COA | als eindverantwoordelijke aan | op de kwaliteit van TGO’s | en DGO’s. Het COA | moet | er vervolgens op | aansturen | dat gemeenten | het dagelijkse beheer | ervan | binnen | de geldende kwaliteitskaders | uitvoeren.

190 Meerdere | inspectiediensten | vroegen | gezamenlijk | de staatssecretaris | van JenV | bij brief van 19 april 2023 ‘Kinderen | in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ | om het toezicht op | de kwaliteit van voorzieningen op | gemeentelijke | opvanglocaties | vast te leggen. 191 COA , Infographic | - Inventarisatie leef- | en verblijfsomstandigheden | van | kinderen | en alleenstaande | kinderen | (amv) | in de asielopvang | van het COA , september 2025 | (cijfers uit deze inventarisatie | zijn ook gebruikt | in Hoofdstuk 3). 192 Zie onder andere | Kamerstukken | II 2024/25 , 36 600 XX , nr. 29 ; Kamerstukken | II 2024/25 , 19 637 , nr. 3355. 193 Kamerstukken | II 2025­26 , 19 637 , nr. 3474. 194 Kamerstukken , | 2025­2026 , | 19 637 , nr. 3491. Verslag van een | Commissiedebat , | gehouden | op 23 september 2025 , | over Kinderen | in de asielopvang. 195 Analyse | Onderzoeksraad | van opgevraagde | COA­data | naar aanleiding | van een door het COA | uitgevoerde enquête. | Zie bijlage F voor de methodologische verantwoording. 196 Kamerstukken | II 2025­26 , 19 637 , nr. 3474. Zie ook COA , Infographic | - Inventarisatie leef- | en verblijfsomstandigheden | van kinderen | en alleenstaande | kinderen (amv) | in de asielopvang | van het COA , september 2025. Kinderen | in nood , september 2026 | | H4 Analyse | structurele | inzet van noodopvang | 92 4. 1.

3 | Loslaten | van | normen | en | kaders | Vrijblijvende | toepassing | bestaande | normen Om | kwaliteit | en veiligheid | van | opvanglocaties | te waarborgen , | Bovengenoemde | PvE’s hebben | geen | bindende | werking. | De PvE’s hanteert | het COA | verschillende | Programma’s | van | Eisen (PvE’s). | Er | schetsen randvoorwaarden | (minimumeisen) , | maar | het | COA zijn bijvoorbeeld | PvE’s voor | reguliere | asielzoekerscentra | (azc’s) | of | kan | hiervan | afwijken. | Ook | de | handreiking | voor noodopvang | in voor | de opvang | van | alleenstaande | minderjarige | vreemdelingen | beheer | van | gemeenten | is in de | kern een | advies | van | het COA | en (amv). | In deze | PvE’s worden | normen , | zoals | vastgelegd | in de | het ministerie | aan | de partijen | die gemeentelijke | noodopvang EU­Opvangrichtlijn 197 , | uitgewerkt | als concrete | eisen | die gesteld | realiseren. | PvE noch | handreiking | biedt | bindende | kaders | voor worden | aan | bijvoorbeeld | de | huisvesting , | het aantal | sanitaire | de realisatie | van | opvang. | Daardoor | is geen | van | beide | normen­ voorzieningen | of de | inrichting | van | gemeenschappelijke | ruimten. | kaders | juridisch | afdwingbaar. | Asielzoekers | kunnen | er dus ook | geen Voor | noodopvang | gelden | andere | eisen | dan | voor | reguliere | rechten | aan | ontlenen.

199 | Hoewel | deze | normenkaders | richting­ opvanglocaties , | omdat | deze | aanvankelijk | slechts | voor | kort | gevend | zouden | moeten | zijn , wordt er in de praktijk niet of op verblijf zouden | worden | ingezet. | In het PvE | Noodopvang | zijn de | verschillende | manieren | invulling | aan | gegeven. | In combinatie minimumeisen | opgenomen | voor | locaties | die door | het COA | met | de | schaarste | aan | opvangplekken | zorgt | de niet­bindende beheerd | worden. | Zo stelt het PvE Noodopvang lagere | standaarden | werking | van PvE’s | ervoor | dat | regelmatig | wordt | afgeweken | van | de vast | voor | bijvoorbeeld het | vastgestelde | minimumaantal | vierkante | richtlijnen. meters | per persoon | (25, in plaats | van | 4 vierkante | meters) , | of voor | het aantal | toiletten | en douches | dat aanwezig | moet | zijn | Uit de | gesprekken | die de Onderzoeksraad | voerde | met | COA­ voor | een | x­aantal | personen. | Er is een | aparte | handreiking | voor | mede werkers | blijkt dat | zij de PvE’s | op verschillende | manieren noodopvanglocaties | die niet door | het COA | maar | door | gemeenten | hanteren. | De ene | COA­medewerker | beschouwt | het PvE als een beheerd | worden.

198 | Een | analyse | van | de verschillende | PvE’s laat | belang rijke standaard , | terwijl een | andere | flexibel omgaat | met zien dat | bij de inzet van | noodopvang | concessies | worden | gedaan | deze | richtlijnen. | Hoewel | sommige | normen | strikt worden | toegepast , op | bepaalde | risicogebieden , | zoals | huisvesting , | autonomie en | zoals | de voorwaarde | dat een | opvanglocatie | pas | open | mag privacy. | De veiligheidsrisico’s | die hierdoor | kunnen | ontstaan | op het | moment | dat | de toegang | tot eerstelijnshuisartsenzorg | is worden | geaccepteerd | vanuit | het idee | dat | noodopvang | tijdelijk is | gegarandeerd | (zie paragraaf | 3.2.5) , worden | de richtlijnen | in de en | nodig | om | een verdere | crisis af te wenden , | zoals | de situatie | dat | praktijk | niet op elk terrein | op dezelfde | manier | toegepast. | Dit kan | er mensen | buiten | op het gras | moeten | slapen. | ook | toe leiden | dat | de ene | medewerker | de aanwezigheid | van | een speeltoestel | voor | kinderen | of het maximale | aantal | bewoners | per 197 De Opvangrichtlijn is door middel | van de Regeling verstrekkingen | asielzoekers en andere categorieën | vreemdelingen | 2005 (Rva 2005) geïmplementeerd | in Nederlandse | regelgeving.

| Naast de Opvangrichtlijn zijn ook normen uit | diverse internationale verdragen | op de opvang | van asielzoekers van toepassing , zoals het EVRM | en het Kinderrechtenverdrag. 198 Zie COA , Politie , Landelijk Netwerk Bevolkingszorg , GGD­GHOR | Nederland , Ministerie van Justitie en Veiligheid , Handreiking crisisnoodopvang , | 2 december 2020 voor gemeentelijke crisisnoodopvang | (voor juli 2023) en Ministerie van Justitie en Veiligheid in samenwerking | met Verenging | van Nederlandse | Gemeenten , Handreiking | Tijdelijke Spoedopvang. | Ontwikkeling en exploitatie van Spoed Tijdelijke gemeentelijke opvang | (TGO) , 20 mei 2024 | voor (na juli 2023). 199 Gerechtshof | Den Haag , 20 december 2022. | ECLI:NL:GHDHA:2022:2429. Kinderen in nood , september 2026 | | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang | 93 kamer | ziet als een strikte richtlijn bij de | realisatie van | een | locatie , | drie maanden | na aankomst | in een | EU­land | onderwijs | moeten terwijl dit voor | de andere | medewerker | punten | zijn waarop | indien | krijgen 200 , hanteren | gemeenten | regelmatig | deze | termijn | van | drie nodig | concessies | kunnen | worden | gedaan. | maanden | vanaf | het moment | dat een | kind in de betreffende gemeente | is aangekomen.

| Daardoor | wordt | geen | rekening Het | ontbreken | van | een | duidelijke , uniforme | toepassing | van | PvE’s | gehouden | met | de vraag | of een | kind al langer | dan | drie maanden en | handreikingen | bij het realiseren | van | locaties | leidt ertoe | dat | in Nederland | is. Doordat | niemand | overzicht | heeft | over | de toegang COA­medewerkers zich | genoodzaakt | zien om | individuele keuzes | tot onderwijs | en wisselingen | van | school | (zie paragraaf | 4.1.2) , te maken | over | hoe om | te gaan | met | de | beperkte | middelen | en | ontstaat | ruimte | voor een | minder | strikte of onjuiste | toepassing mogelijkheden | die er zijn. Op basis | van | individuele | inschattingen | van | de Europese | Richtlijn. Het | is niet altijd onwil die ten grondslag doen | zij concessies | aan | de | bestaande richtlijnen. | Zo moet | een | ligt aan | de uit gestelde | toegang tot | onderwijs ; | het ontbreken | van regio manager | van het COA | bijvoorbeeld | besluiten | om | meer | de juiste informatie | en | goede | coördinatie | tussen | partijen | binnen alleen staande | kinderen | op te vangen dan | het aantal | dat | is vast­ | het asiel­ en onderwijsstelsel | kunnen | ook | een rol spelen.

| Toegang gelegd | in het PvE , of flexibel zijn als het gaat | om | het beschikbare | tot onderwijs | voor kinderen | in de noodopvang | is in elk geval aantal | vierkante | meters | per | persoon | (zie paragraaf | 3. 2. 1). COA­ | onvoldoende | geborgd. medewerkers | doen | zulke concessies | op | basis van | de urgentie om | plekken | te realiseren | en in de | veronderstelling | dat het slechts | Onduidelijke en | veranderende | normen voor | korte | termijn | is (zie ook paragraaf | 4. 1. 1). Door het gebrek | aan | Hoewel | het | Ministerie | van | Asiel en | Migratie | en het COA | de | richt­ bindende | normen en | kaders | moeten | medewerkers | onder | druk | lijnen voor verschillende | vormen | van | opvang | hebben | vastgelegd complexe | afwegingen maken | over | wat | al dan | niet toelaatbaar | is , | in PvE’s en handreikingen , | blijken enkele | veiligheidsnormen | aan en | welke | concessies | wel of niet mogen worden | gedaan. | Als gevolg | verandering onderhevig | te zijn. In interviews | en Kamerbrieven daarvan | waarborgen | de verschillende | PvE’s en handreikingen | de | komt | bijvoorbeeld | regelmatig | naar | voren | dat het ministerie | en het veiligheid | van | opvanglocaties | onvoldoende.

| COA | de norm | hanteren | dat kinderen | niet op | noodopvanglocaties mogen | worden | geplaatst , | vanwege | hun | kwetsbare | positie | en Niet alleen | het op | verschillende | manieren | hanteren van | normen | van wege | de slechtere | leefomstandigheden | op | veel van | die en | kaders , ook het gebrek | aan | regie leidt ertoe dat | normen | in | locaties. 201 In de beginfase | is daadwerkelijk | geprobeerd om de | praktijk minder | consequent | worden | toegepast. | Gebrek | aan | kinderen | en andere | kwetsbare | groepen | buiten | de noodopvang regie | speelt | bijvoorbeeld | op | het gebied | van | onderwijs. | Hoewel | in | te houden. | Zo werd | bijvoorbeeld in | het PvE en de Handreiking de | Europese | Opvangrichtlijn | is vastgelegd | dat kinderen | binnen | Tijdelijke Spoedopvang | vastgelegd | dat kinderen | onder | de twaalf 200 Richtlijn 2013/33/EU van het Europees | Parlement | en de Raad van 26 juni 2013 tot vaststelling van normen voor de | opvang | van verzoekers om | internationale bescherming , | artikel 14. 201 Zie bijvoorbeeld: Aanhangsel | van de Handelingen | II 2024/25 , nr. 2763.

Kinderen in nood , september 2026 | | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang | 94 maanden | en alleenstaande | kinderen | niet in noodopvang 202 | of | Dit geldt | bijvoorbeeld | voor | het | uitgangspunt | dat kinderen | niet op crisisnoodopvang 203 | opgevangen | mochten | worden. 204 Inmiddels | schepen | mogen | worden | opgevangen. | In interviews | met | mede­ verblijven | kinderen | echter | vaak | langdurig | op noodopvanglocaties | werkers | van | het COA | wordt | dit uitgangspunt | weliswaar | vaak (zie ook paragraaf | 2. 3 en 3. 4. ). | aangehaald , | maar | het uitgangspunt | is nergens | formeel | vast­ gelegd. | In de praktijk | worden | kinderen | regelmatig | op | schepen Ook | alleenstaande | kinderen | mogen | volgens | de kaders | niet | opge vangen. | In maart | 2025 | verbleven | er 505 | kinderen | op schepen worden | opgevangen | op noodopvanglocaties | van | het COA 205 | of | van | het COA , 208 onder | wie | Idris , Omar | en | hun | broertjes | uit de in gemeentelijke | opvang. 206 | Hoewel | de PvE’s | en handreikingen | de | casus | in paragraaf | 3. 1. 1.

209 Op één locatie | stond | de | betreffende opvang | van | amv | in de | noodopvang | uitsluiten 207 , bestaat | er sinds | veilig heids regio | opvang | op schepen | toe om | te voldoen | aan 2021 | wel degelijk | noodopvang | voor | deze | groep | kinderen , | omdat | gemeentelijke | eisen. Bij gebrek | aan | duidelijke normen | komt | het ook | de druk | op | de amv­opvang al | enkele | jaren | onverminderd | regelmatig | voor | dat partijen | naar | eigen | inzicht | invulling | geven hoog | is. Waar | het PvE | Noodopvang | expliciete | minimumnormen | aan | wat | volstaat | als opvang | voor | kinderen. stelt aan | locaties | waar | kinderen | in gezinsverband | verblijven , ontbreekt | een | vergelijkbaar | PvE voor | de | noodopvang | van | alleen­ | 4. 1. 4 | Beperkte aandacht | voor | kinderen staande | kinderen. | Hierdoor | zijn voor | de | opvanglocaties | voor | Jarenlang | is er in de discussie | over | de | asielopvang | weinig | aandacht deze | specifieke | groep | kinderen | geen | expliciete | minimumnormen | geweest | voor | de positie | van | kinderen. | De Onderzoeksraad geformuleerd , | terwijl juist deze | doelgroep | extra | kwetsbaar | is en | bestudeerde alle | Kamerstukken vanaf | 2021 en | constateerde aanvullende | waarborgen | in de | opvangstructuur | vereist.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beesel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4e1b2e88-5bd0-438a-a1ad-72fae283539e?agendaItemId=197f7d91-ca8a-47cd-8b79-7ea211df89d8