CConstaterende datBeesel
Koppel je AI →
Document · PDF

13.2.56 - 2026.09.21, Onderzoeksraad voor Veiligheid, publicatie rapport Kinderen in nood (geanonimiseerd)

Besluitvormende raadsvergadering 5 oktober 2026, gemeente BeeselBij agendapunt: Voor kennisgeving aannemen74.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 10

| In deze | paragraaf tonen | we aan | de hand | van twee | grafieken | en een | tabel | hoe noodopvang | een structureel | onderdeel | is geworden | van | het asielopvangstelsel. | De eerste | grafiek | geeft | de ontwikkeling | weer van | het aandeel | noodopvanglocaties | ten opzichte | van | reguliere opvanglocaties. | De | tweede | grafiek | toont de | openingsduur | van noodopvanglocaties. | De | tabel | brengt | aan | de hand | van de verblijfsduur van | kinderen | op deze | noodopvanglocaties | in beeld | in hoeverre | noodopvang | wordt | ingezet | voor | langdurig | verblijf. Uit figuur 5 blijkt dat | het aantal | noodopvanglocaties | vanaf | 2021 gestaag | is gegroeid. | Hieruit volgt dat | noodopvang | sindsdien permanent | en | in steeds | grotere | mate | is ingezet. | Daardoor | is 67 Inspectie van Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs , Brief ‘Verbetermaatregelen | noodopvang: | situatie kinderen onveranderd | zorgelijk’ , 17 juli 2025. 68 Het aantal kinderen | in de noodopvang | in de afgelopen | jaren is weergegeven | in figuur 3 in paragraaf 1. 1.

Kinderen in nood , september 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van het asielopvangsysteem | 38 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2 2 2 2 2 2 - - - - - 2 2 m e i 2 2 a p r i l m a a r t o k t o b e - r 2 1 j a n u a r i f e b r u a r i o v e m b e - r 2 1 e c e m b e - r 2 1 s e p t e m b e - r 2 1 2 2 2 3 2 3 2 3 - - - - - - - 2 3 j u l i m e i 2 3 j u n i 2 2 a p r i l m a a r t j a n u a r i bb o k t o e - r 2 2 f e b r u a r i a u g u s t u s - 2 2 n o v e m b e - r 2 2 d e c e m b e - r 2 2 s e p t e m e - r 2 2 2 3 2 4 2 4 2 4 - - - - - - - 2 4 e - r 2 3 e - r 2 3 j u l i m e i 2 4 bb j u n i 2 3 a p r i l m a a r t j a n u a r i o k t o b e - r 2 3 f e b r u a r i a u g u s t u s - 2 3 n o v e mm s e p t e m b e - r 2 3 2 4 2 5 2 5 2 5 - - - - - - - 2 5 j u l i m e i 2 5 j u n i 2 4 a p r i l m a a r t j n u a r i bb o k t o e - r 2 4 a u g u s t u s - 2 4 n o v e m b e - r 2 4 ab f e r u a r i d e c e m b e - r 2 4 s e p t e m e - r 2 4 - j u l i j u n i 2 5 2 5 - d e c e nd - Aantal reguliere opvanglocaties - Aantal COA-noodopvanglocaties - Aantal crisisnoodopvanglocaties / TGO Figuur 5: Aantal opvanglocaties in de afgelopen periode (bron: COA). Noodopvanglocaties zijn bedoeld als tijdelijke opvang ­ voorzieningen.

Ze sluiten als de tijdelijke vergunning van een gemeente is verstreken of als de contracten voor gebruik van een pand of terrein aflopen , eventueel nadat de openingsduur een of meerdere keren verlengd is. In figuur 6 is de openingsduur weergegeven van de sinds 2021 ingezette opvanglocaties. De figuur laat zien dat noodopvanglocaties in de praktijk vaak langer dan twee jaar openblijven. Kinderen in nood , september 2026 | H2 Noodopvang als onderdeel van het asielopvangsysteem 39 140 | Door | de | structurele | inzet van | noodopvang | wonen | veel | kinderen voor | langere | tijd in een | of meerdere | noodopvanglocaties. | Tabel | 1 120 | laat zien hoelang | kinderen | in totaal | in de noodopvang | verblijven of hebben | verbleven. | Hierbij is onderscheid | gemaakt | tussen 100 | kinderen | die al uit de opvang | zijn ‘gestroomd’ | en de | kinderen | die op 1 juli 2025 nog | in de asielopvang | zaten. | Hoewel | noodopvang in principe | bedoeld | is voor | tijdelijk verblijf , volgt uit de tabel | dat 80 | ongeveer | 4. | en | ongeveer 200 | kinderen | in gezinsverband | 2. 100 alleenstaande | kinderen | langer | dan | 1 jaar in een | (of meerdere) 60 | noodopvanglocaties | verblijven | of hebben | verbleven (peildatum 1 juli 2025).

Omdat | het | aantal | noodopvanglocaties | in verhouding 40 | tot de reguliere | azc’s | groot | is , verhuizen | kinderen | regelmatig | van de ene | noodopvanglocatie | naar | de | andere. 20 0 < 3 maanden | 3-6 maanden | 6-12 maanden | 1-2 jaar | > 2 jaar - COA | noodopvanglocaties | - Crisisnoodopvang | en TGO | - COA | AMV-noodopvanglocaties Figuur 6: Aantal noodopvanglocaties met | bepaalde | duur van gebruik | (in periode van start noodopvang | in 2021 tot juli 2025) (bron: COA). 69 69 Voor de noodopvanglocaties die | op peildatum | juli 2025 open | waren , is uitgegaan | van de geplande openingsduur | op dat moment. Kinderen | in nood , september 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van het asielopvangsysteem | 40 Tabel 1: Verblijftijd van | individuele kinderen | in de noodopvang | in de periode | tussen | start noodopvang | 2021 tot 1 juli 2025 70 (bron: COA).

Uitgestroomd | in jaar | Aantal kinderen | X tijd in noodopvang < 1 maand | 1-3 maanden | 3-6 | maanden | 6-12 | maanden | 1-2 jaar | > 2 jaar 2021 | 226 | 156 | 62 | 63 | 12 | 2 2022 | 616 | 768 | 661 | 549 | 167 | 17 2023 | 1655 | 1086 | 988 | 696 | 270 | 29 kind | in gezin 2024 | 945 | 1152 | 963 | 604 | 125 | 6 2025 | (tot juli) | 201 | 490 | 299 | 58 | 16 | 3 Totaal | 3643 | 3652 | 2973 | 1970 | 590 | 57 2021 | 26 | 16 | 0 | 1 | 0 | 0 2022 | 169 | 195 | 96 | 88 | 112 | 13 2023 | 118 | 102 | 92 | 111 | 220 | 7 amv 2024 | 43 | 67 | 74 | 77 | 125 | 2 2025 | (tot juli) | 5 | 8 | 12 | 13 | 20 | 0 Totaal | 361 | 388 | 274 | 290 | 477 | 22 kind | in gezin | Niet | uitgestroomd | op 1 | juli 2025 | 1604 | 1268 | 1230 | 2308 | 1890 | 1701 amv | Niet | uitgestroomd | op 1 | juli 2025 | 654 | 819 | 616 | 546 | 849 | 751 70 Als een | kind in meerdere | noodopvanglocaties verbleef , | is de duur | in de verschillende noodopvanglocaties bij | elkaar opgeteld. Kinderen | in nood , september 2026 | | H2 Noodopvang | als onderdeel | van het asielopvangsysteem | 41 3 De veiligheidsrisico’s kinderen voor in de noodopvang In het vorige hoofdstuk is uiteengezet hoe de noodopvang functioneert als onderdeel van het asielopvangsysteem. In dit hoofdstuk gaan we in op de veiligheidsrisico’s waaraan kinderen in de noodopvang worden blootgesteld. Daarbij gaat het , zoals in paragraaf 1.

2 vermeld , om de aanwezigheid van risico’s op fysieke en mentale schade die erkend wordt door betrokken partijen en 71 deskundigen. expliciet aan bod in de vorm van verhalen , citaten en foto’s die 75 kinderen zelf hebben gemaakt tijdens het photovoice­project. In paragraaf 3. 3 wordt de specifieke situatie van alleenstaande minderjarigen in de noodopvang toegelicht. Voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) (hierna ‘alleenstaande kinderen’ genoemd) gelden enkele specifieke veiligheidsrisico’s die voortkomen uit hun kwetsbare sociale en juridische positie. Omdat een ouder of wettelijk vertegenwoordiger ontbreekt , hebben deze kinderen recht op passende voogdij , juridische bescherming en pedagogische begeleiding. In paragraaf 3. 1 introduceert de Onderzoeksraad voor Veiligheid 72 zes relevante risicogebieden. Paragraaf 3. 2 beschrijft welke risico’s – of mogelijke veiligheidstekorten – we op deze zes risicogebieden zijn tegengekomen tijdens onze bezoeken aan verschillende noodopvanglocaties in Nederland. Deze kwalitatieve data , opgehaald uit gesprekken met kinderen , ouders , voogden en locatiemedewerkers , combineren we waar mogelijk met kwantitatieve gegevens afkomstig van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en het Wetenschappelijk 73 Onderzoek­ en datacentrum (WODC) , en met inzichten uit eerder In paragraaf 3.

4 worden de geconstateerde veiligheidstekorten nader geduid. Dan zal duidelijk worden dat in de geselecteerde casussen , die illustratief zijn voor de bredere veiligheidsproblematiek in de asielnoodopvang , sprake is van een ‘opeenstapeling van veiligheidstekorten’. Juist deze opeenstapeling , in combinatie met het langdurige verblijf van kinderen in de noodopvang , maakt de situatie structureel onveilig. 74 gepubliceerde onderzoeken. Het perspectief van het kind komt 71 Zie bijlage C met de lijst van rapportages die zijn meegenomen in de review door de Onderzoeksraad. 72 Voor een uitgebreid toelichting wordt op de zes risicogebieden wordt verwezen naar de uitwerking in het referentiekader in bijlage D. 1. 73 Zie bijlage F voor de methodologische verantwoording van de gebruikte kwantitatieve data. 74 Zie bijlage C met de lijst van rapportages die zijn meegenomen in de review door de Onderzoeksraad. 75 Zie paragraaf 1. 4 en bijlage A met de onderzoeksverantwoording , waarin het photovoice­project wordt uitgelegd. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 42 3. 1 | Zes | risicogebieden | samenhang , | bepalend | voor | de | veiligheid | voor | kinderen | in de Zoals | in paragraaf | 1. 2 vermeld , | definieert | de Onderzoeksraad | noodopvang.

| Deze | risicogebieden | zijn: veilige | opvang | voor | kinderen | als een | omgeving | waarin | risico’s | op | „ | Huisvesting fysieke | en | mentale | schade | worden | beheerst , | zowel | op de | korte | Kinderen | hebben | recht | op | een | adequate | levensstandaard als op | de lange | termijn. | Als deze | risico’s | niet worden | beheerst , | is er | die de | menselijke | waardigheid | waarborgt. | Dit recht , verankerd volgens | de Onderzoeksraad | sprake | van | een | veiligheidstekort. | in de | Opvangrichtlijn | en | omgezet in | concrete | normen | in het richtsnoer | van | het | Europese | Asielagentschap | (het | EASO­ De Onderzoeksraad | is van | mening | dat kinderen | die langere | tijd | richtsnoer) 78 , | betreft | onder | meer | de kwaliteit | van | huisvesting , in de | noodopvang | verblijven | hier alleen | veilig kunnen | opgroeien | inclusief | hygiëne , | brandveiligheid | en de | beschikbaarheid als er sprake | is van | gezonde | en stabiele | leefomstandigheden. | van | speel­ | en ontspanningsruimte. | In noodopvanglocaties Om | deze | veilige leefomgeving | te kunnen | bieden , | moeten | de | betekent | dit concreet | dat | kinderen | in een | schone | en fysiek risico’s in de noodopvanglocaties | zodanig | beheerst | worden | veilige | woonomgeving | verblijven.

dat | ze (ten minste) | voldoen | aan | de eisen die | worden | gesteld | „ | Autonomie | en | privacy in de | Europese | Opvangrichtlijn | (hierna | ‘de Opvangrichtlijn’). 76 | Het | Kinderrechtenverdrag | heeft | bijzondere | aandacht | voor | de Ook | moeten | de | leefomstandigheden | in noodopvanglocaties | de | autonomie , | de | zelfbeschikking | en | de privacy | van | kinderen. 79 rechten | van | kinderen | waarborgen , | zoals | die zijn vastgelegd | in het | Kinderen | en | hun | gezinsleden | moeten | een | redelijke | mate Internationale | Verdrag | inzake | de Rechten | van | het | Kind (hierna | ‘het | van | controle | en zeggenschap | kunnen | behouden | over | het Kinderrechtenverdrag’) | en het | Europees | Verdrag | voor | de | Rechten | inrichten | van | hun | dagritme | en (gezins)leven. | Een | dergelijke van | de | Mens | (EVRM). 77 | vorm | van | autonomie | draagt | bij aan | de ontwikkeling | van | hun zelfvertrouwen , | eigenwaarde | en veerkracht. | Daarnaast | hebben Na | een | review | van | zestig | bronnen | (eerder | gepubliceerde | onder­ | kinderen | recht | op privacy.

| Geen | enkel | kind | mag | structureel zoeken , | rapporten , | wetenschappelijke | literatuur) , in combinatie | worden | onderworpen | aan | willekeurige | of onrechtmatige met | inzichten | opgedaan | tijdens | onze | locatiebezoeken , | hebben | inmenging | in zijn of haar | privéleven. 80 we | zes risicogebieden | geïdentificeerd. Zij | zijn , in onderlinge 76 De Europese | Opvangrichtlijn | 2013/33 is van toepassing | op burgers | uit derde landen en | staatlozen die een | verzoek hebben | ingediend | om | internationale bescherming op | het grondgebied | van een EU­lidstaat. De Opvangrichtlijn kent | specifieke voorschriften | met betrekking tot | kinderen , die zijn omgezet | in bindende nationale | wetgeving. De | huidige | Opvangrichtlijn | (Richtlijn 2013/33) , wordt met ingang | van 12 juni 2026 ingetrokken | en vervangen | door | de herziene | Opvangrichtlijn , Richtlijn 2024/1346. 77 Het Europees Verdrag | voor de | Rechten van | de Mens | verankert | onder andere | het recht op eerbieding van | het privé , familie­ en gezinsleven (artikel | 8) en het recht op vrijheid en veiligheid (artikel 5). 78 De Opvangrichtlijn | is tevens omgezet in | basisnormen | via het EASO­richtsnoer | van het Europees | Asielagentschap | (EUAA , voormalig | EASO). Bron: European | Asylum Support | Office.

EASO­richtsnoer | voor opvangvoorzieningen: | operationele | normen en | indicatoren. | September 2016. 79 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 12) erkent het recht van kinderen | om hun mening | te uiten in alle aangelegenheden die | hen betreffen. 80 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 16) waarborgt | het recht van elk kind op privacy. Ook het Europees Verdrag | voor de Rechten van | de Mens | verankert | het recht op eerbieding van | het privé , familie­ en gezinsleven | (artikel 8). Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 43 „ | Sociale | omgeving | Opvangrichtlijn | op 12 juni 2026 | is deze | maximale | termijn | terug­ Het Kinderrechtenverdrag | verplicht staten | om | alle passende | gebracht tot | twee | maanden. 85 | Daarnaast | dienen | aan | kinderen maatregelen | te nemen | om | kinderen | te beschermen | tegen | recreatieve | activiteiten 86 | en begeleiding 87 | te worden | aan­ vormen van | lichamelijk | of geestelijk | geweld. 81 | Betrokken | geboden. | Die zijn cruciaal | voor | hun | mentale | veiligheid | in de over heids partijen | dienen | zich | maximaal | in te spannen 82 | om | opvang , | maar | ook voor | hun | sociaal­emotionele ont wikkeling kinderen | in de noodopvang | te beschermen | tegen | bloot stelling | op de | lange | termijn.

aan | (de dreiging | van) | fysiek | geweld , | seksueel | grens over­ | „ | Medische | zorg schrijdend | gedrag | en misbruik , | inclusief | de dreiging | daarvan. | Volgens | het | Kinderrechtenverdrag | heeft | ieder | kind | in Nederland Daarnaast | moet | de | noodopvang | een | omgeving | creëren | recht | op | een | zo goed | mogelijke | gezondheid | en | op de | best waarin | kinderen | zich | sociaal | veilig voelen. 83 | mogelijke | gezondheidszorg. 88 | De Opvangrichtlijn | bepaalt | dat „ | Persoonlijke ontwikkeling | kinderen , | vanaf | het | moment | waarop | hun | asiel aanvraag | is Kinderen | hebben | recht | op | onderwijs | en op | voorzieningen | en | ingediend , | toegang | moeten | hebben | tot medische | zorg | en faciliteiten | waardoor | zij zich kunnen | ontwikkelen | en | ontplooien. | de noodzakelijke | behandelingen. 89 | Kinderen | op | elke | opvang­ Het Kinderrechtenverdrag | verankert | het | fundamentele | locatie | hebben | recht | op | toegang tot | laagdrempelige , | kind­ recht | van | elk kind | op | beschikbaar , | toegankelijk | en passend | gerichte | en adequate | medische | zorg | voor | hun | fysieke | en onderwijs. 84 | Ook | de | Europese | Opvangrichtlijn | onderstreept | mentale | gezondheid.

90 dit recht | door | te bepalen | dat | kinderen | zo | snel mogelijk , | na | „ | Stabiliteit aankomst , | toegang | moeten | krijgen | tot het | reguliere | onder­ | Zowel | het | Kinderrechtenverdrag | als de Opvangrichtlijn wijs systeem. | Hiervoor | gold | een | maximale | termijn | van | drie | benadrukken | het belang | van | stabiliteit | en | continuïteit | in maanden , | maar | met | het | van | kracht | worden | van | de herziene | de leefwereld | van | kinderen. | Verhuizingen | moeten | tot een 81 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 19) verplicht staten | om | kinderen te beschermen tegen | alle vormen | van | geweld , mishandeling | en verwaarlozing. 82 Het gaat | hier om | een inspanningsverplichting , | geen resultaatverplichting. | De Onderzoeksraad | stelt dat risico’s op geweld | nooit helemaal | geheel | weggenomen kunnen | worden , maar | dat de overheid | zich voldoende | moet | inzetten om deze | te beperken. 83 Een sociaal | veilige omgeving is | een omgeving zonder dreiging | van geweld | of confrontatie | met geweld. | Het gaat | daarbij om het | ongewenst | gedrag | door mensen dat tot fysieke onveiligheid | of onveiligheidsgevoelens | (mentale | onveiligheid) leidt. 84 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 28) waarborgt | het recht | op onderwijs | voor elk kind.

85 De herziene | Opvangrichtlijn | (Richtlijn 2024/1346/EU , | artikel 16) geeft aan | dat kinderen | die asiel aanvragen , | recht hebben | op onderwijs | ‘onder vergelijkbare omstandigheden’ | als de lidstaten dat bieden aan | hun eigen | burgers. | Met het van kracht | worden | van | de herziene opvangrichtlijn | op 12 juni 2026 is de bepaling met | betrekking | tot toegang | tot onderwijs verkort van | uiterlijk binnen drie maanden , | naar uiterlijk binnen twee | maanden | vanaf de datum | waarop | het asielverzoek | is ingediend , | rekening | houdend met | schoolvakanties. 86 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 31) erkent het recht van kinderen | op rust , vrije tijd en deelname | aan | recreatieve | activiteiten. De Opvangrichtlijn (artikel | 23) verplicht | de lidstaten | minderjarige | asielzoekers | een levensstandaard | te bieden ‘die | past | bij hun fysieke , geestelijke , spirituele , morele en sociale | ontwikkeling’. Zij moeten | kunnen | deelnemen aan | vrijetijdsactiviteiten , met inbegrip | van spel­ en recreatieve | activiteiten die | passen | bij hun leeftijd , en aan activiteiten in de open lucht. 87 De Opvangrichtlijn | (artikel 24) schrijft voor dat alleenstaande | kinderen | zo snel als mogelijk moeten | worden | bijgestaan | door | een vertegenwoordiger die | deskundig is en die handelt | vanuit van het | belang van | het kind.

88 Het Kinderrechtenverdrag | (artikel 24) stelt dat elk kind heeft recht op de best mogelijke gezondheid | en op | gezondheidszorgvoorzieningen. 89 De Opvangrichtlijn | (artikel 19) verplichten staten | om | adequate | gezondheidszorg | te bieden aan | kinderen , inclusief psychologische | ondersteuning. 90 Het recht op mentale | gezondheidszorg | wordt | in de hervormde Opvangrichtlijn | expliciet benadrukt | (artikel 19). , zie Opvangrichtlijn 2024/1346/EU. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 44 minimum worden beperkt ten behoeve van continuïteit in 91 de zorg , de opvoeding en het onderwijs. Besluiten over In elk van de risicogebieden bestaat de mogelijkheid dat risico’s niet worden beheerst. Elk onvoldoende beheerst risico kan een veiligheidstekort veroorzaken. Bijvoorbeeld: in het risicogebied persoonlijke ontwikkeling bestaat het risico dat kinderen langer dan drie maanden niet naar school kunnen gaan. Als dit risico niet wordt beheerst , en kinderen daadwerkelijk niet naar school gaan , is er sprake van een veiligheidstekort. overplaatsingen of wijziging van opvanglocatie moeten daarom altijd zorgvuldig worden afgewogen , waarbij het belang van het kind centraal staat en moet worden 92 meegenomen in het besluitvormingsproces. In figuur 7 zijn deze risicogebieden visueel weergegeven.

Het model laat tegelijkertijd zien hoe zes risicogebieden elkaar kunnen beïnvloeden. Bijvoorbeeld: in het risicogebied ‘stabiliteit’ bestaat het risico op veel verhuizingen , wat in het risico gebied ‘persoonlijke ontwikkeling’ het risico verhoogt dat kinderen langer dan drie manden niet naar school gaan. Elk risico kan op zich al een veiligheidstekort opleveren , maar het is vooral de opeenstapeling van deze tekorten waardoor kinderen in een onveilige situatie leven. In het dagelijks leven van kinderen stapelen deze tekorten zich op en versterken ze elkaar. Deze ‘opeenstapeling’ is meer dan de som der delen ; de veiligheidsrisico’s worden erdoor geïntensiveerd. risicogebieden huisvesting sociale omgeving medische zorg Daar komt bij dat de impact van deze veiligheidsrisico’s moeten worden gezien door de bril van langdurig verblijf. Zoals tabel 1 in paragraaf 2. 3 toont , worden noodopvanglocaties niet slechts ingezet voor kortdurend verblijf ; kinderen verblijven er structureel voor langdurige periodes. De impact van blootstelling aan veiligheidsrisico’s neemt toe naarmate kinderen er langer aan worden blootgesteld. In paragraaf 3. 4 illustreren we hoe deze opeenstapeling en het langdurige verblijf doorwerken in het dagelijks leven van kinderen in de noodopvang.

stabiliteit autonomie en privacy noodopvanglocatie persoonlijke ontwikkeling Figuur 7: Model van veiligheid met zes risicogebieden (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). 91 Het Kinderrechtenverdrag waarborgt het recht van minderjarige vluchtelingen op continuïteit in zorg en opvoeding (artikel 22). In het verdrag is tevens vastgelegd dat de overheid de verantwoordelijkheid heeft om de rechten van kinderen te waarborgen als ouders niet in staat zijn dat te doen (artikel 5). 92 Het Kinderrechtenverdrag (artikel 3) bepaalt dat bij alle maatregelen die kinderen betreffen de belangen van het kind de eerste overweging dienen te vormen , ongeacht de vraag welke partij die maatregelen neemt. Ook in de Opvangrichtlijn (artikel 23 , lid 1) is vastgelegd dat de lidstaten zich bij de uitvoering van de bepalingen van deze richtlijn die betrekking hebben op minderjarigen primair laten leiden door het belang van het kind. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 45 3. 2 Risico’s in de noodopvang Aan de hand van casuïstiek beschrijft deze paragraaf hoe de risico’s binnen de zes risicogebieden zich manifesteren in de dagelijkse werkelijkheid van kinderen in de noodopvang.

Wij gaan zowel in op de situatie van kinderen die in gezinsverband in de opvang verblijven als op de situatie van alleenstaande kinderen die op COA­noodopvanglocaties verblijven (alleenstaande kinderen tussen de 15 en 18 jaar oud). Toelichting bij de casuïstiek De casussen , foto’s en citaten in dit hoofdstuk komen uit het photov oice­project dat de Onderzoeksraad op zeven noodo pvangl ocaties heeft uitgevoerd. Photovoice is een participatieve onderzoeksmethode waarbij kinderen foto’s maken van hun leefwereld , en hier vervolgens in groepsv erband over in gesprek gaan met de onderzoekers. De kinderen die aan het woord komen , spraken tijdens de gesprekken in de meeste gevallen hun moedertaal. De casussen geven hun persoonlijke ervaringen weer. Ter bescherming van de privacy van deze kinderen is gebruik gemaakt van pseudoniemen. Omwille van de leesbaarheid zijn de verhalen waar nodig taalkundig gecorrigeerd en/of geparafraseerd. Voor een toelichting op de casusselectie: zie de onderzoeks verantwoording in bijlage A . Figuur 8: Foto: deelnemers aan een photovoice-sessie (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 46 3. 2.

1 Huisvesting Wonen op een schip Idris & Omar Idris (12 jaar) en Omar (13 jaar) wonen met hun twee jongere broertjes en hun beide ouders op een groot schip dat al jaren wordt ingezet als noodopvanglocatie. Er verblijven ongeveer vijftienhonderd mensen. De hutten zijn erg smal en slechts geschikt voor twee personen. Er kunnen alleen bedden staan. Er is een uitklaptafel , maar geen ruimte om een stoel te plaatsen. Het gezin waar Idris en Omar deel van uitmaken verblijft noodgedwongen verspreid over drie verschillende kamers , allemaal op dezelfde gang. ‘De kamer van onze moeder heeft wel een raam , maar dat kan niet open , dus er is nooit frisse lucht. ’ Omar vertelt: ‘mijn moeder slaapt met mijn jongste broertje , die is drie jaar oud. Mijn vader slaapt met ons andere broertje van zeven jaar oud. Ik en Idris slapen alleen op een kamer. Soms proberen wij toch bij onze moeder te slapen , allemaal op één kamer. ’ Idris vult aan: ‘de meeste kamers hier hebben geen raam , geen daglicht. De kamer van onze moeder heeft wel een raam maar dat kan niet open , dus er is nooit frisse lucht’. Figuur 9 (linksboven): Kamer op een schip met een raam dat niet open kan (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). Figuur 10 (rechtsboven): Kamer op een schip zonder raam (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid).

Figuur 11 (rechtsonder): Kamer op een schip zonder raam (bron: foto genomen door een kind in het photovoice- project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 47 Idris en Omar zijn twee van de vele kinderen die de Onderzoeksraad heeft gesproken die langdurig werden opgevangen op groot­ schalige passagiersschepen. Het COA en gemeenten zetten naast schepen ook gebouwen in als noodopvanglocatie , zoals leegstaande kantoorpanden , sport­ of evenementenhallen en hotels. Daarnaast kunnen tenten en tijdelijke mobiele units worden ingezet voor noodopvang. In een poging om ruimtes voor langere tijd bewoonbaar te maken voor grotere groepen mensen , worden vaak aanpassingen gedaan. Zo bezocht de Onderzoekraad noodopvanglocaties waar in grote hallen kamers waren gecreëerd door middel van dunne schotten. Ondanks dergelijke aanpassingen constateert de Onderzoeksraad dat de fysieke omstandigheden op de bezochte locaties niet geschikt zijn om kinderen langdurig te laten wonen en opgroeien. Samir (17 jaar) , alleenstaand kind: ‘Er zitten tralies voor de ramen. Het raam kan ook niet open.

Elke dag als ik de tralies zie , denk ik: waar ben ik? De tralies alleen al , wat heb ik gedaan om dat te verdienen?’ Gevaren in de fysieke omgeving De locatie van de noodopvang en de fysieke eigenschappen van de omgeving kunnen voor kinderen risico’s met zich meebrengen. De Onderzoeksraad bezocht onder andere noodopvang op schepen , waar open water een risico vormde voor kinderen van wege verdrinkingsgevaar. Andere locaties hadden geen veilige mogel ijk heden om buiten te spelen en lagen vlak naast een drukke autoweg. In sommige gebouwen vormden gevaarlijke trappen en slecht afsluitbare buitenruimtes een risico. Tijdens de locatiebezoeken sprak de Onderzoeksraad ouders die aangaven dat zij hun kinderen , vanwege dergelijke risico’s , op de gezinskamer hielden. Figuur 12: Raam met tralies in een amv-noodopvanglocaties (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 48 Ook | inspectiediensten 93 , | de Kinderombudsman | en | de Nationale | wordt | geen | enkele | vorm | van | voorlichting | verzorgd.

| Voor | kinderen ombudsman 94 | en | VluchtelingenWerk | Nederland 95 | hebben | op | reguliere | locaties | is de voorlichting | gebrekkiger ; | op | 42% | van | de de | afgelopen | jaren | expliciet | gewezen | op | de | risico’s van | het | locaties | wordt | helemaal | geen | voorlichting | gegeven , | en slechts | op huisvesten | van | kinderen | op | schepen | en | in omgebouwde | 13% | van | de | locaties | wordt | voorlichting | gegeven | over | alle drie de kantoorpanden , | leegstaande | hotels | en | sport­ | en | evenement­ | bovengenoemde | punten. hallen. | In hun | aanbevelingen | stelden | deze | partijen | dat | kinderen niet meer | zouden | moeten | worden | opgevangen | op | de meest onveilige | locaties , zoals | op | schepen | of in grote | hallen. | Het | COA vindt | schepen | geen | geschikte | opvanglocatie | voor | kinderen. | In de | praktijk | vangt | het | COA | daar | toch | kinderen | op. Volgens | het COA | verbleven er | in maart | 2025 | 505 | kinderen | op | schepen , 96 zoals | de | casus | van | Idris , Omar | en hun | broertjes | illustreert | (zie ook paragraaf | 4. 1. 3). Het | COA | en gemeenten | zijn zich bewust | van | dergelijke veiligheidsrisico’s.

| Zij proberen | hier | onder | andere | op in te spelen door | kinderen | zwemles | aan | te bieden | en voorlichting | te geven over | de | gevaren | van | brand , | verkeer | en open | water. | In het voorjaar | van | 2025 | zette | het | COA | een | enquête | uit bij alle azc’s en | noodopvanglocaties | waar | kinderen | verbleven | om | zicht | te | Figuur 13: De schotten | in deze noodopvang | zijn niet stevig. Verschillende | ouders krijgen | op de | leef­ en | verblijfsomstandigheden. 97 | Een analyse | en kinderen | vertellen tijdens | gesprekken | met | de Onderzoeksraad | dat deze van | de | data | uit de | enquête | door | de Onderzoeksraad 98 | toont | dat | schotten | zijn omgevallen | tijdens het spel van | enkele | kinderen | (bron: op | veel | noodopvanglocaties | voor | alleenstaande | kinderen | (89%) | Onderzoeksraad | voor Veiligheid). voorlichting | wordt | verzorgd | over | veiligheid.

| Slechts | op | één | locatie 93 Inspectie Justitie en veiligheid en Inspectie | Gezondheidszorg | & Jeugd , Signaalbrief | aan | de staatssecretaris: | Kinderen | in de noodopvang , | 16 juni 2022 ; Inspectie Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van | het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , | Brief ‘Kinderen | in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023 ; Inspectie | van Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie | van het Onderwijs , Brief ‘Verbetermaatregelen noodopvang: | situatie kinderen | onveranderd | zorgelijk’ , 17 juli 2025. 94 Kinderombudsman | en Nationale ombudsman , | De | crisis voorbij. Naar een menswaardige opvang | van asielzoekers | vanuit | mensenrechten en | kinderrechtelijk perspectief , 27 juni 2023. 95 VluchtelingenWerk Nederland , | Tweede | QuickScan | leefomstandigheden noodopvang | asielzoekers , maart | 2022 ; VluchtelingenWerk Nederland , | Gevlucht | en Vergeten? | Leefomstandigheden | in de (crisis)noodopvang | voor | asielzoekers , 7 september 2023. 96 Het aantal kinderen | op schepen | is opgevraagd | bij het COA. 97 Kamerstukken | II 2025­26 , 19 637 , nr. 3474. Zie ook: COA , Infographic | - Inventarisatie leef- | en verblijfsomstandigheden van | kinderen | en alleenstaande | kinderen (amv) | in de asielopvang | van | het COA , september 2025.

98 | Zie bijlage F waarin een | methodologische | verantwoording | is opgenomen | van het | gebruik van data | uit de enquête | uitgevoerd | door COA. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's | voor kinderen | in de noodopvang | 49 Kamers | voldoen | niet | aan | de | eisen De Onderzoekraad | zag | in verschillende | noodopvanglocaties privékamers | met | tekortkomingen. Hoewel | de | Opvangrichtlijn voorschrijft dat | gezinnen | niet mogen worden | opgesplitst 99 | en | dat kinderen | toegang | moeten | hebben | tot een | afsluitbare | kamer | waar zij met | hun | gezinsleden | kunnen | overnachten , | laat de | casus van Idris en Omar | zien dat | gezinsleden | in een | noodopvang | met | zeer kleine | kamers | toch | worden | gescheiden. | Privékamers | voldeden | wat betreft | oppervlakte | vaak | niet aan | de Europese minimumnormen (minimaal | vier vierkante | meter | per | persoon). 100 | Kamers | hadden bijvoorbeeld | geen | natuurlijk | licht , geen | raam , | geen | plafond | (kamers tussen schotten) , | geen | afsluitbare | deur | of slechte | ventilatie.

| Naast de | standaard | aanwezige | (stapel)bedden | en lockers | boden | de kamers | in de | door | de | Onderzoeksraad | bezochte | locaties | niet altijd ruimte | voor | meubilair | of persoonlijke | bezittingen , | of waren | eigen | Figuur 14: Hotelkamer | voor vier bewoners: | vader , moeder , dochter | (4 jaar) , en bezittingen | vanwege brandveiligheid | niet toegestaan. | neef (15 jaar). Dit is een slaapkamer , | badkamer , | woonkamer | en studiekamer ineen (bron: Onderzoeksraad | voor Veiligheid). Dergelijke | inbreuken | op Europese | minimumnormen 101 | zijn al eerder geconstateerd , | bijvoorbeeld | door | VluchtelingenWerk | Nederland. 102 Uit data | verkregen | via het COA blijkt | dat op | 14 procent | van | de nood­ opvanglocaties | kinderen | en | hun | gezinsleden | geen | afge sloten privéruimte | hadden | om | samen | te overnachten. 103 | Dit ging | in totaal om | 785 | kinderen. 99 | De Opvangrichtlijn (artikel | 12) verplicht lidstaten de ‘eenheid | van gezin’ te waarborgen. 100 Deze | basisnormen zijn | gebaseerd | op de Europese | Opvangrichtlijn | (2013) en de interpretatie daarvan | via het EASO­richtsnoer | van het Europees | Asielagentschap (EUAA , voormalig | EASO). Bron: Asielagentschap | van de Europese | Unie (EUAA , voormalig | EASO). Het EASO­richtsnoer | voor opvangvoorzieningen: | operationele normen | en indicatoren. | 2018.

101 Het gaat hier om | minimumeisen | gebaseerd | op de Europese | Opvangrichtlijn (2013) | en de interpretatie daarvan | via het EASO­richtsnoer van | het Europees Asielagentschap | (EUAA , voormalig | EASO). 102 VluchtelingenWerk. | Gevlucht | en vergeten? | Leefomstandigheden | in de (crisis)noodopvang | voor asielzoekers , | 7 september 2023. 103 Analyse | Onderzoeksraad | van opgevraagde | COA­data | naar | aanleiding | van een door het COA | uitgevoerd enquête. | Zie bijlage F voor de methodologische verantwoording. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 50 Ruimtegebrek Door | het tekort aan | opvangplaatsen , | zo blijkt uit gesprekken | met Wonen | in een | COA­professionals , | worden | in nieuw | te openen | noodo p vang locaties hotelkamer | meer | mensen | geplaatst | dan | het geval | zou zijn in een | reguliere Emin | & Sinan | locatie. De hoge | bezetting | leidt tot onvoldoende | privacy , | druk op sanitaire | voorzieningen , | veel geluidsoverlast | en een | tekort aan gemeenschappelijke | ruimtes | waar | kinderen | ongestoord | kunnen Emin | (12 jaar) en | zijn broer | Sinan | (13 jaar) verblijven | met | hun | ouders | in een | hotel dat in | rusten , spelen | of huiswerk | maken. | De beperkte | ruimtes | die beschik­ gebruik | is als noodopvang.

| Tijdens | de | photovoice­works hop | vertellen | de broers | dat | er binnen | baar | zijn voor ontspanning , | spel en huiswerk | moeten | kinderen | delen weinig | speelruimte | is in het hotel , en ook de | buitenr uimte | is beperkt. | Naast | de ingang | van het | met | volwassen | medebewoners. | Tijdens | de locatiebezoeken | trof de hotel staat | een | picknickbank , | die de jongens | voor de | works hop | fotograferen. | Sinan: | ‘Dit is de | Onderzoeksraad kinderen | aan | die speelden | in gangen of | op trappen. enige | plek buiten , maar | de mannen | staan | daar altijd | te roken. Wij zouden | ook | graag | een | plek hebben | om | buiten | te zitten’. | Uit data die | het COA | in het voorjaar | van 2025 verzamelde , | blijkt dat 24 procent | van | de noodopvanglocaties | waar | kinderen | in gezins­ verband | verblijven | niet beschikte | over | een | geschikte | binnenruimte ‘Dit | is de | enige | plek | buiten , | waar | kinderen | kunnen | spelen. | Dat treft 1. 170 kinderen. 104 Van | de maar | de | mannen | staan | noodopvanglocaties | waar | alleenstaande | kinderen | wonen , | heeft 17 procent | geen | geschikte | binnenruimte. | Dat | treft 148 kinderen. daar | altijd | te | roken.

| Wij zouden | ook | graag | een | Daarnaast hebben | in totaal 811 kinderen | in de noodopvang | (kinderen in gezinsverband | en alleenstaande | kinderen) | geen | moge lijkheid plek | hebben | om | buiten | te | om | buiten | te spelen. | Zij wonen | bijvoorbeeld | in hotels gelegen | in zitten. ’ | een stadscentrum | of aan | de | snelweg. | Het gaat | om | 23 procent van de | locaties waar | kinderen | in gezinsverband | leven , en 19 procent van de | noodopvanglocaties | voor | alleenstaande | kinderen. Figuur 15: Een picknickbank | bij de ingang van | een noodopvanglocatie | in een hotel (bron: foto genomen door een | kind in het photovoice-project | van de Onderzoeksraad | voor Veiligheid). | 104 Analyse | Onderzoeksraad | van opgevraagde | COA­data | naar aanleiding van een door het COA | uitgevoerd enquête. Zie bijlage F voor de methodologische | verantwoording. Kinderen in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang | 51 Hygiëne en sanitaire voorzieningen voldoen niet De hygiëne in noodopvanglocaties met gedeelde sanitaire voor­ zieningen schiet naar het oordeel van de Onderzoeksraad structureel tekort. Net als de meeste voorzieningen in de nood opvang is het sanitair niet geschikt voor intensief gebruik gedurende een langere periode.

In gesprekken op meerdere locaties geven ouders en kinderen aan dat er sprake is van gebrekkig onderhoud en onhygiënische voorzieningen. Zo vertellen zij dat toiletten en douches vaak ‘vies’ of defect zijn , ondanks het feit dat bewoners vertellen zelf ook hun handen uit de mouwen te steken om hun leefomgeving schoon te houden. Waar bewoners eigen sanitaire voorzieningen hebben , zijn hygiënestandaarden vaak hoger. Die voorzieningen worden als ‘schoon’ , toegankelijk en comfortabel ervaren , zowel door kinderen als door ouders die wij spraken. Gebrekkige hygiëne Maysoen Net als veel andere voorzieningen in de nood opvang is het sanitair niet ontworpen voor langdurig en intensief gebruik. Tijdens gesprekken op verschillende locaties geven zowel ouders als kinderen aan dat het onderhoud tekortschiet en dat de sanitaire voorz ieningen vaak onhygiënisch zijn. Ouders geven aan dat zij telkens het toilet moeten schoonmaken voordat hun kind er gebruik van kan maken. Voor jonge kinderen kan het lastig zijn om te wachten totdat het toilet schoon is. Figuur 17: Afval in de gemeen- schappelijke keuken (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). In noodopvang die gevestigd is in kantoorpanden en hallen zijn vaak extra toiletten geïnstalleerd.

Soms ook buiten , waardoor ze met name voor jonge kinderen en moeders met baby’s minder goed toegankelijk zijn. Zowel kinderen als ouders die wonen in dergelijke locaties vertellen dat zij de sanitaire voorzieningen ervaren als onveilig , omdat ze onvoldoende privacy bieden. Kinderen maken duidelijk dat zij vooral ’s nachts niet alleen naar het toilet durven , wanneer dat zich buiten of op grote afstand van de privékamers bevindt. Ouders stellen dat zij hun kinderen altijd proberen te begeleiden. ‘Zoveel mensen laten het toilet vies achter. Mijn broertje weigert zijn tanden te poetsen , hij moet ervan walgen. ’ Meerdere kinderen hebben foto’s gemaakt om de onhygiënische omstandigheden in de opvang vast te leggen. Maysoen (15 jaar) vertelt bij de foto: ‘Zoveel mensen laten het toilet vies achter. Mijn broertje is acht jaar oud en hij weigert zijn tanden te poetsen , hij moet ervan walgen’. Figuur 18: Onhygiënische gedeelde sanitaire voorzieningen , geplaatst in een evenementenhal (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Figuur 16: Onhygiënisch gedeeld toilet (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid).

Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 52 voorzieningen | op | verschillende | noodopvanglocaties | wat | betreft hygiëne | niet voldeden | aan | de minimale | humanitaire | eisen. 106 Met | kleuters | naar | In het | vervolgrapport Uitzichtloos | in de opvang | (december , het | toilet | 2024) | bevestigt | Pharos 107 | dat , ondanks | enkele | verbeteringen , | de leefomstandigheden | – en | de sanitaire | hygiëne | – op | veel tijdelijke locaties | nog | steeds | ver | onder | de norm | liggen. 108 Structurele tekortkomingen | op | het gebied | van | hygiëne | en | sanitaire Met | name | moeders | met | baby’s | en peuters , | zwangere vrouwen | en | kinderen | met | een | medische | voorzieningen | versterken | de | risico’s voor | de | gezondheid | en | het problematiek | ervaren | de belemmeringen | van | vies en | ontoereikend | sanitair. | Een moeder | welzijn | van | kinderen. vertelt | dat | haar | kindje | van | vier jaar | niet in staat | was | om | naar | het | grote | toilet te gaan , omdat | de | toiletten | op | de | verdieping | waar | ze woonde | nat | en vies | waren. | Dit probleem | werd | urgenter | omdat | de kleuter | naar | de basisschool | zou | gaan en daarop | voorbereid | moet | worden.

| Ze moest | met | haar | kleuter | steeds | de trap | op naar | een | schoon | toilet op | een | andere | verdieping. | Een | moeder | op een | andere | locatie | vertelt | dat haar | zoontje | van | zeven jaar | vanwege | de onhygiënische | omstandigheden | weigerde | zijn tanden | te poetsen | en | weer in zijn broek | plaste. De combinatie | van | ongeschikte | huisvesting , | overbezetting | en gebrekkige | hygiëne | leidt ertoe | dat | infectieziekten , | huidproblemen en | andere | hygiëne­gerelateerde | problemen | makkelijker | ontstaan , of pas | in een | laat | stadium | worden | gesignaleerd. 105 De | Inspectie Justitie en | Veiligheid | en de | Inspectie | Gezondheidszorg | en Jeugd , | Figuur 19: Sanitair in een container , waar | kinderen | door de | buitenlucht naar landelijke | expertisecentrum Pharos | en VluchtelingenWerk | Nederland | toe moeten | om naar | het toilet te gaan | of te douchen | (bron: verkregen | van de constateerden | tussen | 2021 | en 2023 | meermaals | dat de | sanitaire | uitvoerende organisatie | van deze noodopvanglocatie | (TGO)). 105 VluchtelingenWerk | Nederland , Toelichting | kort geding en | situatieschets | noodopvang , | augustus | 2022 ; VluchtelingenWerk | Nederland , | Gevlucht | en Vergeten? Leefomstandigheden | in de (crisis)noodopvang | voor asielzoekers , 7 september 2023.

106 Dokters | van de Wereld , Pharos , Rode | Kruis , Zorgen in tijden van | crisis: gezondheidszorg | in de crisisnoodopvang , | juni 2023 ; VluchtelingenWerk Nederland , Toelichting | kort geding | en situatieschets | noodopvang , | augustus 2022 ; | VluchtelingenWerk Nederland , | Gevlucht | en Vergeten? | Leefomstandigheden | in de (crisis) noodopvang | voor asielzoekers , 7 september 2023. | Inspectie Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , | Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023. 107 Pharos | is het Landelijk expertisecentrum dat | zich inzet voor het terugdringen | van grote gezondheidsverschillen | in Nederland. 108 Pharos , Dokters | van de Wereld , Rode | Kruis. Uitzichtloos in de opvang. | Vervolgonderzoek | naar gezondheidszorg | en leefomstandigheden | in de tijdelijke gemeentelijke | opvang , december 2024. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 53 3. 2. 2 Autonomie en privacy gezinsleden , speelt zich noodgedwongen af tussen vier muren. Hierdoor nemen spanningen toe. Daarnaast ervaren kinderen een groot verlies van controle , autonomie en zelfbeschikking.

Voor vrijwel elk onderdeel van het dagelijks leven bestaan strikte regels en vaste routines waarop zij geen invloed hebben. De combinatie van continue nabijheid van anderen , gebrek aan persoonlijke ruimte en beperkte autonomie leidt bij kinderen structureel tot gevoelens van stress , machteloosheid en voortdurende alertheid. Zoeken naar een plek om alleen te zijn Jasmina Jasmina (13 jaar) verblijft met haar zus , vader en moeder in een hotel dat al enkele jaren ingezet wordt als noodopvang. Er verblijven meer dan driehonderd mensen , van wie er veel leven in gezinsverband. Jasmina vertelt tijdens de photovoice workshop: ‘De kamer is klein. Als ik ruzie heb gehad met mijn zus is er gewoon geen zuurstof in de kamer. Mijn vader , mijn moeder en mijn zus , allemaal tussen vier muren. Dan ga ik soms naar deze schommel om alleen te zijn. ’ Gebrek aan privacy: nooit alleen kunnen zijn Uit de bezoeken aan noodopvanglocaties blijkt dat kinderen , zoals Jasmina , weinig tot geen persoonlijke ruimte hebben. Zij wonen , spelen , slapen en leren in één kamer die zij delen met het hele gezin. Ook buiten de eigen kamer zijn er altijd volwassen medebewoners met wie rekening moet worden gehouden. Hierdoor nemen spanningen toe. De Onderzoeksraad zag bijvoorbeeld hoe in grote evenementhallen honderden personen , onder wie veel jonge kinderen , dicht op elkaar tussen schotten woonden.

Ruimtegebrek , en de daarbij horende ervaring van voortdurende stress en geluidsoverlast zoals beschreven in paragraaf 3.2.1 , raakten hier aan het gebrek aan privacy. Deze situatie staat haaks op internationale kinderrechten , die expliciet aangeven dat privacy een basisvoorwaarde is voor veiligheid , waardigheid en gezonde ontwikkeling. Figuur 20: Foto: een schommel naast een noodopvang locatie in een hotel (bron: foto genomen door een kind in het photovoice- project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). ‘Soms ga ik naar deze schommel om alleen te zijn. ’ Het Kinderrechtenverdrag noemt voldoende privacy en autonomie noodzakelijke voorwaarden voor het waarborgen van een (mentaal) veilige omgeving voor kinderen. In veel noodopvanglocaties wordt aan deze voorwaarden niet voldaan. Net als veel andere kinderen en jongeren die de Onderzoeksraad sprak , schetste Jasmina hoe haar leven in de noodopvang gekenmerkt werd door een gebrek aan privacy. Kinderen hebben geen mogelijkheid zich terug te trekken. Hun leven , en dat van hun Ouders , kinderen en zorgprofessionals stellen in interviews dat het leven in een drukke omgeving , waar kinderen geen eigen plek hebben om zich terug te trekken en waar de controle over hun eigen leven beperkt is , structureel leidt tot stress en overprikkeling , angst , slaapproblemen of gevoelens van onveiligheid.

Tijdens het veldonderzoek vertelden ouders met jonge kinderen dat zij werden weggestuurd uit gemeenschappelijke ruimtes wanneer Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 54 alert zijn op | geluiden , | conflicten , | kamercontroles , | medebewoners | ­ én op het | feit dat | anderen | altijd kunnen | meekijken | of ­luisteren. | De omgeving | biedt weinig | bescherming tegen | overprikkeling , | waardoor kinderen | voortdurend | stress | ondervinden. | Daardoor | kunnen | zij onvoldoende | herstellen | van | eerdere | negatieve | ervaringen. 109 VluchtelingenWerk | Nederland , 110 | de Kinderombudsman | en Nationale ombudsman 111 | en inspectiediensten 112 | hebben | al eerder | gesignaleerd dat kinderrechten | met | betrekking | tot privacy | onder | druk | staan | in de noodopvang. | Zo heeft | VluchtelingenWerk | Nederland | benadrukt dat kinderen | met | name | in sport­ | en | evenementenhallen onvoldoende | privacy | hebben , | en | daar dus | niet meer | opgevangen zouden | moeten | worden.

113 | Dat het | gebrek | aan | privacy | leidt tot verhoogde | stress , spanning | en gevoelens | van | onveiligheid | binnen gezinnen , | zoals | de | Onderzoeksraad | constateerde | tijdens | de locatiebezoeken , | wordt | bevestigd | in bovengenoemde | verslagen van | inspecties , | de | Kinderombudsman | en Nationale | ombudsman , en verschillende | ngo’s | (niet­gouvernementele | organisaties). Figuur 21: Schotten | van een privéruimte | sluiten niet goed | aan. Er is geen plafond | Gebrek aan | autonomie: | verlies | van | controle | over | het dagelijks en de deur kan niet op slot. Op de | foto toont een vader met | zijn hand | dat de | leven schotten | onvoldoende | afsluiten. Kinderen | en jongeren | ervaren de | binnenruimte | In vrijwel alle gesprekken | met | kinderen | kwam | gebrek | aan | auto­ daardoor | niet als een veilige privéruimte | (bron: Onderzoeksraad | voor Veiligheid). | nomie | aan | de | orde. | Zij ervaarden | dat | hun | dagelijks | leven | werd bepaald | door | allerlei regels | waar | ze geen | invloed | op | hadden , hun | kinderen | luidruchtig | waren | of zich | wild gedroegen.

| Bij gebrek | bijvoorbeeld | rondom | etenstijden , | kamerindeling , | bewegingsvrijheid , aan | alternatieven | voelden | ze zich genoodzaakt | hun | kinderen | in de | kamercontroles , | persoonlijke | bezittingen | en toegang | tot activiteiten gezinskamer | te houden. | Kinderen | beschreven | hoe | zij voortdurend | of gemeenschappelijke ruimten. | Het gebrek | aan | autonomie | en 109 | Van der Kuil , Marjolein. Structuur , steun en stabiliteit. Mentale zorgverlening | voor kinderen | in de asielopvang | en wat daarvoor | nodig is , 2024 ; Werkgroep | kind in azc , Noodsituatie | op noodlocaties , | QuickScan | naar de leefomstandigheden | van kinderen | in de (nood)opvang , | 20 juni 2022. 110 | VluchtelingenWerk | Nederland , Tweede | QuickScan | leefomstandigheden | noodopvang | asielzoekers , maart 2022 ; | VluchtelingenWerk Nederland , | Gevlucht | en Vergeten? | Leefomstandigheden | in de (crisis)noodopvang | voor asielzoekers , 7 september 2023. 111 | Kinderombudsman | en Nationale ombudsman , | De crisis voorbij.

Naar een | menswaardige opvang | van | asielzoekers | vanuit mensenrechten | en kinderrechtelijk perspectief , 27 juni 2023 112 | Inspectie Justitie en veiligheid en Inspectie | Gezondheidszorg | & Jeugd , Signaalbrief: Kinderen | in de noodopvang , | 16 juni 2022 ; Inspectie Justitie en Veiligheid , Inspectie Gezondheidszorg | en Jeugd , Inspectie van | het Onderwijs | en de Nederlandse | Arbeidsinspectie , | Brief ‘Kinderen in de noodopvang | en crisisnoodopvang’ , | 19 april 2023. 113 | VluchtelingenWerk | Nederland , Tweede | QuickScan | leefomstandigheden | noodopvang | asielzoekers , maart 2022. Kinderen | in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 55 keuze vrijheid lijkt met name problematisch voor adolescenten , die meer bewegingsvrijheid verwachten dan jongere kinderen. Adolescenten vertellen nauwelijks invloed te hebben op hun dagelijks leven , waardoor zij structureel gevoelens van machteloosheid en afhankelijkheid ervaren. Voor adolescenten die in hun dagelijks leven te maken hebben met onzekerheden rondom hun asielprocedure en mogelijke verhuizingen , versterkt een gebrek aan autonomie het gevoel van controleverlies. Autonomie is cruciaal voor het behoud van veerkracht , zelfvertrouwen en mentale stabiliteit.

De Onderzoeksraad constateert dat kinderen worden belemmerd in hun doen en laten door de hierboven genoemde risico’s op het gebied van huisvesting. Zo verblijven kinderen in kamers waar de deur niet op slot kan , of waar ze niet zelf mogen bepalen hoe ver het raam open mag. De Kinderombudsman en de Nationale ombudsman rapporteerden in 2023 eveneens dat kinderen in 114 de noodopvang te weinig regie hebben over hun bestaan. Zij signaleerden onder meer dat kinderen ‘niet­eten’ inzetten als 115 middel om nog enige controle over de situatie uit te oefenen. Afhankelijk van catering: niet zelf kunnen koken In de gesprekken met COA­medewerkers , medewerkers van ketenpartners , ouders en kinderen kwam het niet zelf kunnen koken structureel naar voren als de meest directe inbreuk op de autonomie. Koken gaat volgens hen niet alleen over kunnen bepalen wat je wel en niet eet , maar ook over zelfbeschikking. Niet zelf kunnen koken wordt dan ook ervaren als een inbreuk daarop , als een vorm van structurele afhankelijkheid en controleverlies. Bewoners zijn op locaties waar zij niet zelf kunnen koken drie keer per dag , op vaste tijdstippen , voor hun maaltijden volledig afhankelijk van catering.

Op een van de bezochte locaties vertelden alleenstaande kinderen aan de onderzoekers dat zij ’s avonds na het sporten te laat terug waren voor het avondeten , en daardoor vaak met honger naar bed gingen. Maysoen (17 jaar): ‘Als ik een privégesprek met mijn moeder heb , horen alle mensen op de gang dat. Als de buurman ruzie maakt met zijn vrouw , horen wij alles , elk detail. Ik kan niet eens huilen zonder dat iemand mij hoort. ’ Figuur 22: Privéruimte voor vier personen tussen schotten (bron: foto genomen door een kind in het photovoice- project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). In het voorjaar van 2025 verzamelde het COA informatie over kookgelegenheden in noodopvanglocaties. Op basis van deze data stellen we vast dat er geen eigen kookgelegenheden zijn in 40 procent van de noodopvanglocaties waar kinderen in 114 Kinderombudsman en Nationale ombudsman , De crisis voorbij. Naar een menswaardige opvang van asielzoekers vanuit mensenrechten en kinderrechtelijk perspectief , 27 juni 2023. 115 Dit rapport stelt tevens dat de bevindingen ten aanzien van het niet eten door kinderen zijn bevestigd door twee kinderartsen en drie kinderpsychiaters. Bron: Kinderombudsman en Nationale ombudsman , De crisis voorbij. Naar een menswaardige opvang van asielzoekers vanuit mensenrechten en kinderrechtelijk perspectief , 27 juni 2023 , p. 33.

Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 56 gezinsverband | verblijven , | en in 22 procent | van | de | locaties | voor | die niet zelf kunnen | koken | onvoldoende | kunnen | toewerken | naar alleenstaande | kinderen. 116 | zelfstandigheid. | Koken , boodschappen doen | en omgaan | met een beperkt | financieel | budget | zijn belangrijke | vaardigheden | die moeten | worden | geleerd | in het proces | van | volwassen | worden. Reza | (16 jaar , alleenstaand | kind): Catering | heeft | niet alleen | effect | op het gevoel | van | autonomie ‘De | keuken | (catering) | is op | vaste | en controle | van | kinderen , | het heeft | ook consequenties | voor | hun fysieke gezondheid. | In alle bezochte | noodopvanglocaties | waar tijden | open. | Als | ik te | laat | terug | ben | catering | aanwezig | was , deden | ouders | hun beklag | over het | feit van | het | sporten , | kan | ik niet | meer | eten. | dat kinderen | weinig | of onvoldoende | gevarieerd | aten. | Kinderen lusten | vaak het | voor | hen | onbekende | eten | niet. Zorgprofessionals Ik ga | met | honger | naar | bed.

| Deze | vertelden | in interviews | ook dat | zij kinderen | op | consultatie | zien die gesloten | deur | is | de | bron | van | alle | eenzijdige | of onvoldoende | voedingsstoffen | binnenkrijgen , | gewicht verliezen | of ongezonde | alternatieven | eten | uit de supermarkt. ontevredenheid. ’ Deze | bevindingen | komen | overeen | met | eerdere | signalen. | In oktober 2024 | trok een | GGD­arts | aan | de bel met | signalen | van | onderv oeding Figuur 23: De deur van de keuken | in een voormalig | hotel. Alleenstaande | kinderen mogen | daar niet naar binnen | bij kinderen | in de noodopvang. 117 | In april 2025 luidden | huisartsen en krijgen eten van een | cateringbedrijf (bron: foto genomen | door een | kind in het photovoice-project | van de | van GZA | die werkzaam | zijn op | een | grootschalige | locatie | waar Onderzoeksraad | voor Veiligheid). | tweeduizend | mensen | worden | opgevangen | opnieuw | de noodklok met | vergelijkbare | signalen.

118 Ook | casussen | gesignaleerd | door kinderartsen | bij het | Expertisecentrum | Kinderen | en Adolescenten Als bewoners | op | noodopvanglocaties | afhankelijk | zijn van | catering , | Nieuw | in Nederland | (EKANN) , 119 en signalen | die Save | the Children krijgen | zij minder | leefgeld | dan | bewoners | die zelf boodschappen | in een | Rondetafel gesprek | met | Tweede | Kamerleden in | september doen | voor | hun | maaltijd. | Voor | alleenstaande | kinderen | die niet zelf | 2025 onder | de aandacht | bracht 120 | betroffen | tekenen | van mogen | koken , is het leefgeld | veertien | euro | per week. | Professionals | ondervoeding | en/of | een | gebrek | aan | essentiële | voedingsstoffen | bij die alleenstaande | kinderen | begeleiden , | gaven | aan | dat kinderen | kinderen | in de noodopvang. 116 Analyse | Onderzoeksraad | van opgevraagde | COA­data | naar aanleiding | van een door het COA | uitgevoerd enquête. | Zie bijlage F voor de methodologische verantwoording. 117 Berichtgeving | hierover verscheen | o. a. bij de NOS , GGD-arts slaat alarm: asielkinderen | opvang | Assen zijn ondervoed | en bang , 10 oktober 2024. 118 Interne brandbrief | opgesteld | door huisartsen | van het GZA op 10 april 2025 werkzaam | op opvanglocatie | de Silja , een cruiseschip dat in Rotterdam | ligt. (Dit document | is opgevraagd door de | Onderzoeksraad.

| Berichtgeving | hierover verscheen | in het NRC. Een van de grootste | vluchtelingencentra is | een snelkookpan van geweld | en besmettelijke | aandoeningen , | waarschuwen | artsen. 10 april 2025. ) 119 Analyse | van casussen | opgevraagd | bij Expertisecentrum | Kinderen | en Adolescenten | Nieuw | in Nederland | (EKANN). 120 Kamerstukken | II 2025­26 , 19 637 , nr. 3490. Kinderen in nood , september 2026 | | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen | in de noodopvang | 57 3. 2. 3 Sociale omgeving gebrek aan overzicht geeft hem het gevoel dat er elk moment ‘iets kan gebeuren’. Zain voelt zich verantwoordelijk voor zijn zussen. Omdat hij hen zo min mogelijk alleen wil laten op het schip , brengt Zain de meeste dagen door op zijn kleine kamer. Hoewel hij zich probeert te concentreren op schoolwerk , merkt hij dat de voortdurende onrust en het gebrek aan veilige , rustige plekken hem moe en prikkelbaar maken. Constant gevoel van onveiligheid Zain Zain (15 jaar) woont met zijn alleenstaande moeder en vier broers en zussen op een groot schip dat tijdelijk als noodopvang fungeert voor zo’n vijftienhonderd mensen. Het gezin deelt meerdere hutten , verspreid over de gang. De hutten zijn klein , de bedden staan tegen elkaar en er is nauwelijks ruimte om te bewegen. In de nauwe gangen en gemeenschappelijke ruimten is het vrijwel voortdurend druk.

Er zijn weinig plekken waar kinderen zich kunnen terugtrekken. Zain droomt ervan om in een gewoon huis te wonen met zijn Figuur 24: Deur van een hut op een grootschalig passagiersschip (cruiseferry) dat dienst doet als nood opvang (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). familie. Voor Zain is het leven op het schip vooral een kwestie van gespannen afwachten. Hoewel het gezin al te horen heeft gekregen dat zij in Nederland mogen blijven , is het nog onduidelijk wanneer zij van het schip af mogen. Zain droomt ervan om in een gewoon huis te wonen met zijn familie , en als een gewone jongen naar school te gaan. De drukte op het schip leidt regelmatig tot frustraties onder bewoners. Zain vertelt dat hij zich vaak onveilig voelt om over het schip of buiten op de kade rond te lopen. Regelmatig lopen de spanningen in de kantine op en leiden ze tot ruzies of opstootjes. Zain vertelt: ‘Er ontstaan veel ruzies , vooral in de eetzaal. Er was een tijd dat er dagelijks vechtpartijen waren. ’ Er is constante spanning en het Figuur 25: Het uitzicht op het vijfde dek van het passagiersschip (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 58 in internationale wetgeving door de overheid onvoldoende worden nageleefd.

Kinderen in de bezochte noodopvanglocaties werden onvoldoende beschermd tegen risico’s en liepen daardoor een grote kans om in aanraking te komen met verschillende gradaties van conflict en verbaal , fysiek of seksueel geweld. Reem (15 jaar): ‘Er wordt vaak gevochten en één keer werd er geslagen. Er was bloed. Ik was doodsbang ; zoiets had ik nog nooit Fysiek geweld In gesprekken met de Onderzoeksraad vertelden kinderen in de noodopvang over wat zij op het vlak van geweld hadden meegemaakt. Ook vertelden zij over de indruk die circulerende verhalen over geweldsincidenten tussen medebewoners op hen maakten. Ouders uitten bezorgdheid over de veiligheid van hun kinderen omdat zij zagen dat dit geweld effect op hen had. Verschillende kinderen vertelden tijdens de photovoice gesprekken dat zij zich door de dreiging van geweld onveilig voelden en hun dagritme hadden aangepast , bijvoorbeeld door voortdurend in de kleine gezinskamer te zitten of nooit alleen rond te lopen. Ouders gebruikten soortgelijke strategieën , en proberen hun kinderen te allen tijde te begeleiden naar de sanitaire voorzieningen. gezien in mijn leven. Het gebroken glas vloog naar ons toe. Sinds ik dat heb gezien , blijf ik altijd in de buurt van mijn familie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://beesel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4e1b2e88-5bd0-438a-a1ad-72fae283539e?agendaItemId=197f7d91-ca8a-47cd-8b79-7ea211df89d8